27
model Capri. Lu stuess il tun dalla colur bunamein
esser Siena terracotta. Ni in vischi da fau cun in
ornament da perlas d’ambra. La fuorma savess
senz’auter era esser quella d’ina butteglia vinars.
Buc emblidar astg’ins...

Hasler
Miu favorit persunal ei atgnamein la sempla ligiongia
da quer, forsa cun curetg. Sche nus fagessen pia sco
tier la mezca da casa cun tut quei che s’auda tier, lu
custass quei – prezi da parents secapescha - ....
(quenta)

Franz
Cull’entira decoraziun e tut la dota, plumatsch,
tapet, camischa da morts, isolaziun, lu cun purtar
sin santeri, concepir ed organisar il survetsch divin
da bara, gliesta da condolientscha, fotos digl
eveniment... Fa quei... (quenta)

Xaver
(conta) Perquei lai uss ir mei....

Canistrer
(siper Catrina) Quels cheu ein tuts ensemen...

Catrina
Plemplem.

Hasler, Xaver, Franz, naven. Signur e dunna Reichmuth neutier.

13. scena
Ella Steila, cuort avon miezgi
Reichmuth e sia dunna, plevon, canistrer, Catrina

Reichmuth
Tut quei che po seruschnar vegn mattei a vegnir...

Dunna Reichmuth
Igl onn savess strusch entscheiver meglier!

Reichmuth
Has empustau avunda da quer? Schiglioc savess
Hasler gia aunc vegnir cun empau fimentau.

Dunna Reichmuth
Ed avunda crut-asch suten, aschia savein’sa
spargnar.

Il plevon entra tut agtitaus.

Plevon
Va ei aunc cun vus? Seturpegieis atgnamein buc da
far tala reclama per quei past da bara. Uss sa lu
gleiti igl entir vitg ei.

Reichmuth
Veis tema ch’ei tonschi lu buc pli per vus?

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


28
Plevon
Cun quels daners sto la baselgia ademplir
impurtontas incumbensas en favur dall’entira
cuminonza.

Dunna Reichmuth
Igl emprem ston ins haver ei, signur plevon!

Il canistrer traversa l’ustria en manti.

Canistrer
Sche lu, sin seveser ensemen.

Reichmuth
Cun quella cuviarta va negin ord hetta.

Canistrer
Pervia da mei... (El spida treis gadas silla cuviarta e
lai anavos ella bein veseivla) Schia. Cheu ei’la e cheu
stat ella. E sch’ei dat el tgau a zatgi da tuccar en ella
avon che tut ei rugalau el senn da miu amitg
permiert, vegn il giavel sez a barschar ad el las
toppas. (Forsa aschia: Il canistrer fa in tric che ses
mauns brischan. Ils auters miran tut perplex).

Catrina
Puuuaaahhhh!!! (Duront quella scena ha ella rimnau
tut ils rests dalla maglia ed ha la bucca pleina.)

Canistrer
Lu stai bein. Jeu tuornel lu puspei. (Naven)

Plevon
(fa la sontga crusch)

Reichmuth
(Lai ora sia gretta sin Catrina) Beiber e magliar,
beiber e magliar. Zatgei auter has ti buc el tgau. Uss
fineschas finalmein da schubergiar. Magliar sas ti lu
cu ti has luvrau.

Ils ustiers svaneschan, il plevon fa aunc inaga la sontga crusch e svanescha.

14. scena
Leni, Catrina, dunna Reichmuth, signur Reichmuth.

Catrina persula

Catrina
Luvrar, luvrar, luvrar... (Ella catta la cuviarta
sigillada e pren ella enta maun. Il sigil rumpa. Catrina
mira viaden ed anfla zenslas da pupi. Ell’auda pass e
sezuppa.)

Leni entra ell’ustria ed engarta Catrina ch’ei tut in denter l’auter.

Leni
Tgau ti. Tip top has schubergiau! Has stuiu dar tut,
neve. Duront il tscheiver ei halt nuot sco schiglioc.

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


29
Catrina
Pupi! Nuot auter che pupi!

Leni
Gie, ei ha giu ualti bia pupi. Quels stoda confettis.
Aber zatgi sto halt far uorden e schubergiar.

Dunna Reichmuth
Eis ti quei, Leni? Teidla, quella cuviarta astgas lu
per cass buca tuccar en. Buc raschieni.

Leni
Tgei cuviarta?

Dunna Reichmuth
Quella leu.

La cuviarta ei svanida.

Dunna Reichmuth
Maa! Maa! ... Madonna!

Reichmuth
Tgei veis atgnamein tuts? Zacherment gleiti. Catrina,
tgi ha priu quella cuviarta? Eis quei stau tschei trut
leu, il canistrer?

Catrina
Pu... Pu...

Reichmuth
O cun quei!!!

Catrina
Pupi!!!

Leni
Schai en ruaus ella, chef. Jeu hai viu il canistrer
anson vi tier Xaver.

Reichmuth
(Siper Catrina) Sche lu va suenter ad el! Aber aunc
oz! E buc lai ir el ord il vitg. Schiglioc paupra tei!

Catrina
Tut mo pupi!!!

Reichmuth
Stos jeu catschar giuadora tei? (El catscha Catrina
dad esch ora)

Dunna Reichmuth
(siper Leni) Tgei fas ti aunc cheu?

Leni naven dretg, Reichmuth tut consternius vid la meisa. Ils
Reichmuths svaneschan medemamein.

15. scena
Giuado el vitg. Igl ei miezgi. Catrina, Roza

Catrina
Nuot raps, mo pupi! Nuot pagar! Nuot ligiongias! Mai
tedlar!!!!

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


30
Roza
(Cumpara) Catrina! Han ei puspei vilentau tei? Neu!
Ti sequietar! Tgei eis ei? (peglia entuorn ad ella)

Catrina
Cuviarta... sesaviarta. Nuot daners! Mo pupi lien!!!
Canistrer naven. Schef vilaus!

Roza
Tgei cuviarta? Muoss’inaga!

Catrina
Cheu! (Ella muossa a Roza la cuviarta cullas zenslas-
pupi)

Roza
Ha aunc enzatgi viu quei?

Catrina
Na, buc vuliu tedlar. Smenau giuado. Ris o!

Roza
Sigil ei fatg cugl amulet ch’jeu schenghiau ad el. Jeu
haver il medem. Jeu puspei sai reparar. Neu! Adina
fan ei nausch cun tei. Uss els vegnan a veser, tgei
ch’ei han giudlunder.

Catrina
Gie.

Roza
Cu ti ir a casa, ti metter la cuviarta puspei leu nua
che ti has priu. Aber ti buc astgar schar traplar. Gie?

Catrina
Gie.

Roza
(Metta siu det silla levza)

Catrina
(repeta quella gesta, Roza e Catrina naven)

16. scena
Tier Roza. Igl ei sera. Canistrer, Roza, Hasler, Reichmuth

Dus plumatschs sgolan sin tribuna. Il canistrer sesa, Roza vegn neutier e
sesa sil secund plumatsch.

Canistrer
(Emprova da pinar siu manti. Setschecca denton fetg
malsenschigneivel.) Zacherment.

Roza
(Ri ora el) Dai cheu. Ti selavar davostier. Ti da
basegns.

Canistrer
Quella miarda ei acquistada sinceramein!

Roza
Ferdar è fetg sincer. Ti temer l’aua? Pervia d’in tec
savun, ti schon buc ir si en nuot.

Canistrer
(entscheiva a setrer ora)

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


31

Roza
(vul smenar naven sia vestgadira)

Canistrer
He! Vul ti ch’jeu scheli giu il tgil?

Roza
Jeu avunda vestgadira en trucca.

Roza fiera naven la vestgadira, il canistrer vul puspei anavos ella. El cuorra
suenter ad ella.

Canistrer
Entuorn tei savess ins grad emblidar la malencurada.

Ei splunta vid igl esch.

Hasler
(dado) Roza, eis cheu?

Il canistrer sezuppa, Hasler entra.

Hasler
Tgei eis ei? Daco arvars buc? (El vul tuchergnar ella)

Roza
Cala cun quei!

Hasler
Lein ir spèrt en combra? Hah? Mo spèrt!

Roza
Nix combra, nix trichi-trachi!

Ei splunta puspei, Reichmuth entra.

Reichmuth
Roza! Jeu hai ina butteglia vin... (el vesa Hasler)
Ah, cheu eis! Jeu hai encuretg tei.

Hasler
Gie, pervia dalla fatschenta. Sun gnius cun
ligiongias.

Reichmuth
Schia schia, pervia dalla fatschenta. Quei dat lu en
cass nuot. Sas puspei ir per tia carn ella Steila. Quei
pegliapiertg ei svanius culs daners.

Hasler
Zacher... ed uss?

Reichmuth
Igl emprem ston ins secussegliar. Lunsch sa’l buc
esser vegnius en quella neiv.

Hasler
Sche lu fagein’s il meglier da grad star cheu per
discuorer.

Reichmuth
Ed il plevon? Vul schar vegnir lez neu cheu?

Hasler
Mein’sa. (El va, Reichmuth vul suandar el)

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


32
Roza
Spetgei inaga.

Reichmuth
Tgei eis ei?

Roza
Jeu duvrar damaun tia schliusa.

Reichmuth
Cu?

Roza
Suenter sepultura.

Reichmuth
Sch’ei dat insumma ina... Pervia da mei. A ti san ins
gie strusch renviar in giavisch. (naven)

Il canistrer vegn neunavon en caultschas suten.

Canistrer
Cheu has che marscha buc mal, hah?

Roza
El gnius cun ligiongias. Ti fom?

Canistrer
Na.

Roza
Neu.

Els s’embratschan.

17. scena
La sera tard ella Steila. Plevon, Hasler, Franz, Reichmuth, Catrina,
Canistrer

Hasler
Mias ligiongias.

Franz
La meglieras e las pli caras aissas.

Hasler
Zacher giavel gleiti.

Reichmuth
Vesses schau scher el nua ch’el era.

Plevon
E miu tetg-baselgia?

Reichmuth
Queileu vegn lu aunc baul avunda.

Plevon
Quei hai jeu lu udiu.

Hasler
Mias ligiongias.

Catrina spetga aunc adina sil mument da metter anavos la cuviarta el liug
nua ch’ell’era. Dadora aud’ins il canistrer a schulond. Tuts miran viers
l’entrada. Catrina metta spert anavos la cuviarta.

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


33
Canistrer
Buna ser’ensemen.

Reichmuth e Hasler tschappan el e mettan el enamiez.

Reichmuth
Nua ei la cuviarta?

Canistrer
Leu, nua ch’ell’ei adina stada.

La cuviarta ei puspei leu.

Catrina
Sac zement!

Tuts cuorran giud tribuna per sepreparar e sescumiar per la sepultura.

18. scena
L’autra damaun, ordadora. Tuts. Sepultura dil cuntschacazzettas

Tuts van spel canistrer ora per condolar ad el.

Plevon
Condoleschel.

Canistrer
Engraziel semegliont.

Plevon
Cheu ei lu aunc vossa prozentuala. (Metta ina
bancnota ella capiala dil canistrer)

Canister
Dieus paghi.

Reichmuth
Quel patratga era mo vid siu tetg-baselgia. Cheu
aunc enzatgei per sin viadi. E lu tonsch’ei lu forsa!

Canistrer
Dieus paghi.

Roza
Jeu spetgar culla schliusa...

Roza naven, canistrer en l’ustria.

19. scena
Ella Steila. Tuts.

Canistrer entra

Reichmuth
Schia, vas lu plaunsiu?

Canistrer
Leis haver naven mei? Mo aunc in pign plaid da
cumiau.

Reichmuth
Aber la cuviarta stat lu cheu oz!

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


34
Canistrer
Tedlei inaga, vus magliandruns dall’ierta. Alzei vos
glas. En num da miu camerat permiert engraziel jeu
a vus per la sepultura festiva. Magliandrai e buadrai
quei che po giuaden. Quei ch’ei giuaden sa negin pli
prender ad ins. Mirei ch’ils daners vegnien repartgi
en uorden. Jeu hai uss fatg miu duer. Jeu stoi ir.
Sche lu.... Viva!

Reichmuth
Sche lu!

Canistrer
Schon bien. Jeu mon gie schon. (naven)

Hasler
Viva!

Roza ed il canistrer serendan da vart dretga dalla tribuna.

20. scena
Pli tard, ella Steila. Tuts auter ch’il canistrer e Roza.

Tuts ein schon pulit stuorns. Xaver e Leni sebetschan el cantun. Catrina
dierma silla pluna resti. Franz ei sedurmentaus vid la meisa. Hasler maglia.
Dunna Reichmuth quenta ensemen ils cedels da cassa. Reichmuth tegn in
plaid. Il plevon ei malruasseivels.

Hasler
Viva! Sil tetg-baselgia.

Plevon tschenta giu il radio. La musica tschessa.

Plevon
Jeu less che vus arvies ussa quella cuviarta.

Reichmuth
Uss tuttenina fai prescha, hah?

Hasler
Pos strusch spetgar pli?

Plevon
Jeu hai certs dubis.

Reichmuth
Schia schia, dubis... (tuts rin)

Plevon
Astg’jeu arver ella?

Reichmuth
Pervia da mei. Jeu tuchel buc en ella.

Il plevon fa la sontga crusch e pren la cuviarta. Reichmuth scarpa ella orda
maun ed arva.

Reichmuth
Cheu veis ils daners! (El fiera els plein tschaffen
ell’aria)

Xaver
Pupi!

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


35

Dunna Reichmuth
(Entscheiva a bargir e rimna lu ton pli spèrt las
butteglias miez-vitas)

Hasler
Quei piertg vegn lu pagaus!!!

Franz
E miu vischi è!!!!

Plevon
Cheu stat aunc scret enzatgei: Mintgaton eis ei
meglier dad esser empau pli mals.

Il plevon entscheiva a rir. Lu era tut ils auters, dano ils Reichmuths.

Reichmuth
Buc in va orda hetta senza pagar!

Risadas da tuttas varts.

La musica entscheiva plaunsiu. (fade-in)

21. scena

Roza ed il canistrer saultan ella neiv.

La musica tschessa. (fade-out)

F I N

S-WIN 1-1_Il cor schelau_(sr)


1

Tgei stress pervia d’ina statua!
Ina cumedia en 3 acts da Hubert Giger

1. LA HISTORIA

Las vischnauncas Dadens e Dado han viviu en discordia tochen uss. Per
restituir la pasch ha la cumissiun da pasch sviluppau in plan: Ina statua
duei vegnir tschentada sils cunfins denter las duas vischnauncas. Mo
quei plan gartegia buca.
Las vischnauncas sedecidan da boicottar ina l’autra. Per anflar ina
sligiaziun en quella situaziun vegn ei fatg dertgira. Cun consequenzas!

2. LAS ROLLAS

-  Rosalia, luvrera dalla vischnaunca Dadens

-  Boniati, luvrer dalla vischnaunca Dado

-  Maribarla, la presidenta dalla vischnaunca Dado

-  Martin Antoni, il president dalla vischnaunca
   Dadens

-  Mudest , il president dalla cumissiun da pasch

-  Gion Paul, il secund

-  Trochist/trochista 1

-  Trochist/trochista 2

-  Signur Batlini dalla Batlini SA

-  Cumissaria Cunigunda dalla firma Cuni e Gunda

-  Affons

S_GIGE 1-2_Tgei stress pervia d_ina statua


2

-  Statists: demonstrants, derschaders

Remarca :

- La statua representa in mat niu cun ina columna enta maun. Ella
savess esser da gep, da cartun ni da lenn.

3. IL TOC

1. act

Cuntegn:
Rosalia e Boniati duein installar ina statua sils cunfins denter las
vischnauncas Dado e Dadens. Mo la presidenta ed il president da
quellas vischnauncas sehonan nuot da quei. E lu schabegia aunc in
incap.

Culissa:
In prau (eventualmein cun flurs e pignola). Dad ina vart in baun. Affons vegnan
sin tribuna, ils ins cun ballesters, auters cun festa ni spadas da lenn.

Il buob grond (tschenta siu ballester giun plaun e di ad in auter buob):
Dai tiu fest a mi!

Il buob: Pertgei?

Il buob grond: Petgei? Il pertgei ei vi Bugnei. Fai buca schi tup e dai neu!
(El pren il fest ord maun al buob e tschenta quel giun plaun).

Il buob grond: Quei cheu ei il cunfin denter las duas vischnauncas Dadens e
Dado.

In buob: Tgei ei in cunfin?

Ina buoba: Sas buc? In cunfin di ch’ils carstgauns astgan buca viver ensemen.
Tgi ei d’ina vart, tgi da l’autra vart.

In buob: Cunfins ein cheu per ch’ins sappi tgi che stat dadens e tgi dado.


3

Ina buoba: Cunfins ein cheu per far star naven quels che fan buca pulit.

In buob: Buns cunfins fan buns vischins. Quei ha miu tat detg inaga.

Il buob grond: Sch’il tat di vegn ei schon ad esser. Bien. Nus fagein duas
gruppas. Quels cun ballester van vi leu, tschels stattan cheu.

Ils affons fan duas gruppas.

Il buob grond: Veseis! (El muossa sil fest). E quei ei il cunfin.

Ina buoba: Ed ussa? Tgei stuein nus far?

Il buob grond: Vus stueis far uiara.

Ina buoba: Uiara? Pertgei uiara?

Il buob grond: Il pertgei ei vi Bugnei. Ed uss fagei vinavon!

Ina buoba : Jeu vi buca far uiara.

Il buob grond : Nus stuein. Ei dat nuot auter. El muossa sin la gruppa culs
ballesters). Vus essas quels dalla vischnaunca Dado. E vus (a quels cun
spadas/festa) essas quels dalla vischnaunca Dadens.

Ina buoba : Pertgei dat ei uiara ?

ll buob grond: Quei savein nus buc. Mo quei emporta nuot. Uiara ei uiara.

Entgins buobs: Uiara ei uiara.

Ina buoba: Quei capesch’jeu buc.

Il buob grond: Nus vein buca da capir. Nus vein da far.

Ils affons fan sco da cumbatter in l’auter. Entgins crodan giun plaun.

Ina buoba: Igl ei buca bien ch’ei dat uiara.

In buob : Biars ston bargir.

Ina buoba :  Biars ston pitir.


4

Ina buoba: Biars ston fugir.

In buob: Biars ston murir.

Il buob grond : Calei  cun quei! Schon nos babs e nos tats han fatg uiara in
encunter l’auter. Inaga ha la vischnaunca Dado gudignau, in’autra ga la
vischnaunca Dadens. Quei ei tradiziun. Ed uss fagei vinavon!

Ils affons entscheivan puspei a far sco da cumbatter in l’auter. Entgins crodan
giun plaun.

Il buob grond: Bien! Quei tonscha per oz! Vegni, damaun trenein nus vinavon!

Ils affons van.

Rosalia (cun la statua) e Boniati vegnan. Rosalia tschenta la statua agradsi
giun plaun. Omisdus han in metter en sac.

Boniati: Tgei fa l’aura?

Rosalia: El ha dau giu schliet. Probabel vegn ei a plover.

Boniati: Emporta nuot. Jeu lavurel per la vischnaunca Dado e fetsch quei ch’ei
da far, senza mirar tgei che l’aura fa. (El ponderescha tenend il maun sut il
baditschun)  Spetga, stuein nus buca tschentar el (Boniati muossa silla statua)
in tec plinenvi ?

Rosalia : Pertgei?

Boniati : Studegia in tec, Rosalia! (El pren il meter ord sac e mesira). Cheu
s’auda quei cumpogn e buca zanua auter. Ussa stuein nus far guotas cun tgau!

Rosalia : Sche ti dias, Boniati, lu vegn ei schon ad esser.

Boniati : (vietis) Tgei vul quei dir?

Rosalia : Nuot pli bia.

Boniati : Nuot pli bia? Zacherdis, Rosalia, di tgei che ti tratgas. Tschontscha ni
tgagia bustabs! Jeu hai mesirau. (El siara en il meter, pren la statua e ruchegia
ella in tec dalla vart). Cheu s’auda quei cumpogn.

Rosalia (scrola il tgau, pren il meter ord sac e mesira) : Jeu sun lu buca schi
segira.


5

Boniati : Jeu bein.

Rosalia : Quei tscho ben quei tscho.

Boniati : Tgei dias, Rosalia ?

Rosalia: Nuot ditgel jeu. La finala lavur’jeu per la vischnaunca Dadens senza
saver exact, tgei ch’jeu hai da far. (Ella scrola il tgau, siara en il meter, va in pèr
pass naven, tegn ils mauns a calun e mira silla statua).
Zaco gianter plai quei schani a mi, sche ti sas tgei ch’jeu manegel.

Boniati vegn sper ella e mira era silla statua.

Boniati: Igl utschi va aunc. Aber tschei? Sto quei veramein esser in blut? Vess
ins buca saviu trer en resti ni silmeins in pèr caultschas a quei cumpogn?

Rosalia: Na. Lu eis ei buc aschi interessant.

Boniati: Interessant? Esser bluts ei pauc interessant.

Rosalia (ri): Quei dependa.

Boniati (vietis): Dependa? Da tgei?

Rosalia: Ils Grecs ed ils Romans vevan era da quellas statuas. Mo va inaga
giu Ruma e mira. Sche ti tilas en resti, piarda ina statua sia valeta. Quei ei il
principi d’esser bluts. Ils hippies mavan era entuorn bluts e mintgaton entaupas
ti era turists che van entuorn bluts, in fest enta maun ed in toc sacados si dies.

Boniati: Quei leu ein battaglinas fatg si cun pugn. Jeu mon en scadin cass buc
entuorn bluts.

Rosalia (ri): Donn. Gliez fuss segir interessant.

Boniati (vietis): Tgei dias? Stos far schi da Gion Paul? Gnanc patratga da quei
leu.

Rosalia (ri): Donn, buc?

Boniati (vilaus): Sas forsa calar cun quei, ni tgei?

Rosalia: Saver schon, denton … Basta. Uss vein nus fatg nossa lavur e savein
schar far peiver quella statua dalla paisch.


6

Boniati : Ins di «pasch» e buca «paisch».

Rosalia : Nus dalla vischnaunca Dadens schein paisch e stgavo!

Boniati: Pervia da mei schei tgei che vus vuleis. Nus dalla vischnaunca Dado
schein pasch e quei schon dapi Adam ed Eva.

Rosalia (ri): Dieunuardi. Schon dapi lu? Quei vess jeu mai tertgau.

Boniati: Ti sas tertgar tgei che ti vul. Mo pervia d’in toc statua dalla pasch (el
pronuncia ferm il plaid pasch) vi jeu nuota haver stress. Quei ei buca bien pil
cor.

Rosalia : Stos ti era buca, Boniati. Stress e paisch … (ella mira sil Boniati e
surri) Stress e pasch van buc ensemen. Quei ei sco’l di e la notg. Mo en scadin
cass duess quei schani leu (ella muossa silla statua) purtar a nus la pasch e
buca pli dispetas denter las duas vischnauncas Dado e Dadens. E perquei han
ei decidiu da metter el sils cunfins tenor il motto: Buns cunfins fan buns
vischins.

Boniati: Tgi che crei vegn salvs.

El sesa sin baun e tegn ils mauns sil venter.

Rosalia: Tgei duess quei dar exact, cu igl ei finiu?

Boniati: Jeu stoi ruassar. Il docter ha detg a mi che stress seigi buca bien pil
cor.

Rosalia: Quei dil stress has ti schon detg anson.

Boniati (vietis): E pertgei astg’jeu buca dir puspei quei ch’jeu hai detg anson?

Rosalia: Stai lucs, Boni!  Lai buca vargar en il cumbel.

Boniati (schema): Lai buca vargar en il cumbel. Quei ei gleiti detg, cu ti has in
stress total. Jeu sai aunc adina buca, nua che nus stuein metter quella statua
dalla tgagia.

Rosalia (energica): Quei ei buc ina statua dalla tgagia!

Ella pren il meter per entscheiver puspei a mesirar.


7

Enaquella vegn Maribarla, la presidenta dalla vischnaunca Dado. Ella mira igl
emprem sin Boniati (che sesa aunc adina sin baun), epi sin Rosalia ch’ei vida
mesirar.

Maribarla: Tgei dat quei cheu, cu igl ei finiu?

Boniati seglia sin peis.

Rosalia : Nuot pli bia. (Ella metta il meter en sac)

Maribarla:  E tgei ei quei leu ? (Ella muossa silla statua)

Rosalia: La statua dalla paisch, signura presidenta dalla vischnaunca Dado.

Maribarla: La statua dalla pasch? Cun in utschi enta maun?

Rosalia: Gie.

Maribarla: E pertgei vegn quella statua (ella pronunzia ferm il plaid statua)
messa cheu sils cunfins denter nossas duas vischnauncas ?

Rosalia: Per ch’ei regi pasch. Ella duei esser in simbol per la pasch.

Maribarla (energica): Nus duvrein ni simbols ni statuas per haver la pasch.

Rosalia (semeina dalla vart/viers il publicum): Moschapia. Ton sco jeu sai
vegnan quellas duas vischnauncas insumma buca perina ina cun l’autra.

Boniati: Nus vein fatg quei ch’ei han cumandau a nus. E cumandau ei
cumandau. Amen.

Rosalia : E fatg ei fatg, e sch’ei fuss fatg en baselgia.

Maribarla (va vi sper la statua): E tgei ei quei cheu? (Ella muossa sil
penis) Cun da quei cheu … cun da quei cheu san ins buca far pasch.

Boniati: Jeu sun cumpleinamein da Vies meini.

Maribarla: E tgi ha detg a vus dus da far quei ?

Boniati : Il president dalla cumissiun da … da sai jeu tgei …


8

Rosalia : Paisch.

Boniati: Ussa vai jeu aunc stress cun quella cumissiun.

Maribarla (vietia): Tgei dat ei el tgau al president dalla cumissiun da pasch?

Rosalia : Quei savein nus buc. Tgei che zatgi fa cun siu tgau ei caussa da
mintgin sez.

Maribarla va plaunsiu entuorn la statua e scrola il tgau.
En quei mument vegn Martin Antoni, il president dalla vischnaunca Dadens (el
porta ina mappa d’actas sut bratsch).

Martin Antoni (mira sin Rosalia, lu sin Boniati epi sin Maribarla ,ed el aulza la
vusch): Maribarla! La presidenta dalla vischnaunca Dado ei era cheu. Aschia
stat la caussa. Jeu hai schon tertgau che zatgei seigi buca schuber. Schon clar,
ei van e fan las caussas davos miu dies.

Maribarla (surstada): Jesses, Martin Antoni, tgei fas ti cheu?

Martin Antoni: Nuot fetsch jeu. Mo jeu crei che vus treis fageis cheu zatgei
senza ch’jeu sappi tgei.

Rosalia: Jeu sai dir mo ton. Nus vein l’incumbensa …

Boniati: Incumbensa tuna bein. Meglier che quei leu cun cumissiuns da …
cumissiuns per visiuns ed illusiuns, cumissiuns per installaziuns … e giavel e
quater …

Rosalia (vilada): Ti tschontscha, cu las gaglinas fan pésch. Has capiu? … Nua
erel jeu? … Gie, nus vein l’incumbensa da tschentar cheu la statua dalla
paisch. (Ella pronunzia ferm quei plaid mirond sin Boniati, epi di ella al Martin
Antoni) Eis ei buc aschia,  signur president dalla vischnaunca Dadens?

Martin Antoni: Ina statua dalla pasch? Oh ti bien sogn Bistgaun! Quei cheu ei
il dètg schischuri. Ina statua sin nos cunfins! (Ed el di a Maribarla) Vus dalla
vischnaunca Dado essas lestis!

Maribarla (vietia): E vus dalla vischnaunca Dadens essas gnanc stel megliers.
Vus veis vuliu quella cumissiun da pasch. Ti per cass era, Martin Antoni.

Martin Antoni: Aha. Ussa bein, Maribarla. Ussa entscheivas ti era aunc cun
quella lalla.


9

Rosalia: Quei tscho ben quei tscho! E nus dus (ella muossa sin Boniati e sin
ella) stuein magliar ora quei. Adina sils pigns!

Boniati : Exact! Adina sils pigns! Ed ussa hai jeu puspei inaga in stress total.

Maribarla: Ruaus ! Finiu cun quella cumedia. Quei ei ina caussa seriusa. Veis
capiu ? E ti, Martin Antoni, fai ina notizia! Per zatgei has ti gie priu tia mappa,
buc?

Martin Antoni pren in cedel ed in rispli ord sia mappa.

Martin Antoni: Jeu scrivel: A caschun d’ina uatga sils cunfins denter las
vischnauncas Dadens e Dado vein nus constatau il suandont:
Dus emploiai da nossas vischnauncas han vuliu installar ina statua en quei liug.
Quei per incumbensa dalla cumissiun da pasch. Mo la cumissiun ha fatg quei
senza senza salidar nossas suprastonzas.

Maribarla: Scriva era aunc: Ussa tonscha ei lu. Nus dalla vischnaunca Dado
stuein seriscuder. Stiarsas han ei era decidiu da prender naven a nus igl uffeci
da maridar. Nuot vulan ei schar a nus. Quei ei spira scuidonza. Sche quei va
vinavon aschia vein nus gleiti nuot pli. Sulet igl uffeci da divorci han ei schau a
nus. Mo tgei fas, sche negin lai sparter pli ozildi. Lu sas era serrar quei uffeci.
Perquei stoi jeu dir detschartamein : Nus refusein quella politica. Ins sa buca
mo prender, ins sto era dar.

Martin Antoni metta il cedel ed il rispli ella mappa. Maribarla semeina viers
Rosalia e Boniati.

Maribarla: Bien! Ed a vus dus camond’jeu da metter puspei naven quel leu.
(Ella muossa silla statua). Veis capiu ?

Boniati (confus) : In camonda quei, tschel camonda tschei. E tgi paga tut
quei ?

Rosalia (trai flad profundamein) : Tgei vul far ? Camond ei camond, perfin
sch’el ei in da piertg. Quei ei buca mo el militer aschia.

Boniati (gesticulescha culs mauns):  Jeu camondel, ti camondas, el camonda,
nus …

Maribarla: Ruaus! Nus essan buc en scola.

Rosalia: Oh, lunsch naven era buc.


10

Maribarla: Tgei cumedia dallas cumedias ! Jeu sedamondel veramein, tgi ch’ei
vegnius sin quell’ idea cun quella statua. Forsa in artist?

Boniati: Quei savein nus buc. Tgei che zatgi fa cun sias ideas ei caussa da
mintgin sez.

Boniati e Rosalia rian. Perfin Martin Antoni sa buca supprimer in surrir.

Maribarla (sa igl emprem buca propi co reagir, mo lu di ella) : Vus mo fagei! Ils
nuvs vegnan schon aunc el petgen. (Ella aulza la vusch) Ed jeu dun in
ultimatum: Tochen damaun ni pusmaun ei quei toc statua naven. E nus
boicottein la vischnaunca Dadens. Ei dat in boicot, e zuar in suarau. Jeu sperel
che ti hagies capiu, Martin Antoni. Ed il quen da quell’ uatga tarmettein nus alla
vischnaunca Dadens.

Martin Antoni: Vegn buc en damonda! Nus vein uss schon deivets tochen las
ureglias.

Martin Antoni e Maribarla van.

Rosalia : Jesses marimaratra. Per cletg vein nus da far nuot cun finanzas.

Boniati: Jeu hai adina detg che quei leu fuss in departement bia memia
cumplicau per da quels sco nus. Meglier eis ei da schar la detta da quellas
caussas.

Rosalia : Crei jeu era. Jeu hai adina saviu che la veta seigi buc in sugus.

Boniati: Tgei ha la presidenta detg? In ultimatum? In boicot? E tgei fagein nus
ussa cun quella statua dalla pasch? (El scrola il tgau) Empau da pasch bein!

Rosalia : Buca panza, Boni. Nus fagein uss in suenter l’auter sco tiel papa a
Ruma.

Boniati : Jeu vegn tut ballurds. Zacu survegn jeu aunc depressiuns.

Rosalia : Tschontscha buca schi tup! Tgi survegn depressiuns pervia d’ina
statua?

Boniati pren il meter. El mira silla statua, sgratta cul meter davos in’ureglia ed
entscheiva a mesirar, con liunga che la statua ei.

Rosalia : Tgei fas leu, Boniati?


11

Boniati : Nus stuein cumprar in vestgiu per quei cumpogn cheu.

Rosalia : In vestgiu ? Eis buca bein?

Boniati (trests): Jeu sai era buc pli tgei far. (El siara en il meter e metta el en
sac). Quei cheu ei stress total. Ultimatums, bluts, boicots …

El gesticulescha culs mauns e va.

Rosalia: Nua vas, Boniati? Stai cheu! (Ella sesa sil baun, pensiva): Il Boniati ei
atgnamein in bienatsch. Mo mintgaton vegn el memia emoziunals. E lu piarda
el la controlla. E sche ti piardas la controlla, eis ei finiu.
(Ella suspira) Mo igl ei buca sempel. Ei vegn adina pitgau sils pigns. In tegn e
tschel dat. Ah, igl ei buca lev.

Gion Paul, il secund (capi sin tgau, tschiep isau, caultschas memia cuortas, in
telefonin en sac) vegn a scuond. El mira sin Rosalia, sepusa silla scua e conta:

« O con lev jeu hai la sera, hai la sera, cur ch’ei tucca d’Ave Maria, d’Ave Maria,
bim, bam, bim, bam … »

El va vi avon Rosalia, pren giu il capi e fa ina reverenza.

Gion Paul: Tgau ti. Va schon ?

Rosalia rispunda buc.

Gion Paul : Tgei fa l’aura?

Rosalia : Pervia da mei sa l’aura fa tgei ch’ella vul. E tgei fas ti cheu?

Gion Paul (metta si il capi, lai dar la scua giun plaun, pren il telefonin ord sac,
mira sin quel e metta el puspei en sac).
Tgei has detg?

Rosalia: Jeu hai dumandau, tgei che ti fetschies cheu.

Gion Paul: Jeu stoi scuar ensemen la miarda.

Rosalia: E tgi eis ti?

Gion Paul: Jeu sun Gion Paul, il secund.


12

Rosalia: Il secund? Tgi ei lu igl emprem?

Gion Paul Paul: Miu bab. Has ti era lev la sera ?

Rosalia : Lev ? Il mument hai jeu tut auter che lev.

Gion Paul (vesa la statua e pren si la scua): Oha! Mira tscheu. Igl utschi (el va
pli datier dalla statua) … quei utschi plai a mi.  Has ti fatg quel?

Rosalia (vietia) : Nuot hai jeu fatg.

Gion Paul : Nuot ei bien els egls.  (El entscheiva a scuar entuorn la statua).
Nuot crescha cheu, ni zerclem ni urticlas ni lavazzas. Gnanc flurs-piertg. (El
tucca il tgau dalla statua, la columba ed ils mauns, lu muossa el cul det sil
penis)
Mo quel cheu … esser eis ei in mat schess jeu.  Tgei manegias ti ?

Rosalia : Lai star la statua ! Va naven da leu !

Gion Paul: Oha!  Has ti buca buna luna ? Ti stuesses guder quei bi di. Sas? Ils
praus flureschan, las flurs creschan … Vesas?

Gion Paul muossa entuorn cun la scua e tucca la statua che quella croda giun
plaun. El stat en schanuglias ed interquera la statua (en quei mument savess el
rumper giu il penis). El scua, sco da scuar ensemen il penis.

Gion Paul: Oha! Oha! Stoda fatga! Tgei lein far cun quel cheu? Quel ei daus
naven.

Rosalia (vegn neutier): Oh, ti vadi da scotga! Mira tgei che ti has fatg. Siu frar
pign ei daus naven … Va naven! Ti tschappatalpas che ti eis in! (Ella pren il
penis e tschenta el sper la statua giun plaun) Uss vein nus la miarda. Tgei lein
far? Oh Segner, dai alas!

Gion Paul : Ins savess … Ins savess taccar el … Ligiar cun zatgei … Cuser?
Na, cuser va buc. Pachetar en … ni schar sco igl ei.

Rosalia : Eis buca bein ? Sch’il president dalla cumissiun da paisch vesa quei
cheu, lu buna notg.

Gion Paul : Forsa … Jeu hai ina teoria. Sas ?

Rosalia : Jeu vi saver nuot da teorias.


13

Gion Paul : Ins savess  trer en caultschas … jeu savess dar las mias …

Rosalia : Jeu vi nuota tias caultschas. Dai tiu telefon a mi!

Gion Paul dat il telefonin. Rosalia telefonescha.

Rosalia : Boniati, nua eis? Tgei ? … Pertgei has stress? … Na, jeu hai buca
stress … Neu uss cheu … Gie, ussa, immediat … Igl ei schabiau zatgei … La
statua ei rutta … Gie, in toc ei naven, quel che vus umens veis denter comba
… Gie, lez maneg’jeu, fai buc schi tup  … Nus stuein far zatgei … Pervia da
mei, mo neu uss immediat!

Ella smacca il nuv e dat il telefonin puspei al Gion Paul.

Rosalia : Quei cheu ei la dètga historia. Jeu savess pender tei … (Ella fa culs
mauns sto da strunglar Gion Paul).  Zatgei aschia! Quei ei da vegnir ord la
suna, ord la grazia e schizun ord la tiba.

Gion Paul: Gliez ei lu bia enina.

Rosalia mira sil Gion Paul, mo ella sa buca tgei dir e sesa sin baun.

Gion Paul pren la scua ed entscheiva puspei a scuar. Boniati vegn en prescha
cun in pèr caultschas. El vesa la statua giun plaun e tegn in maun sil frunt.

Boniati: Tgei caussas! Tgei caussas!

Rosalia: Neu e gida mei!

Rosalia e Boniati tilan en caultschas alla statua e mettan il penis en sac dallas
caultschas.

Gion Paul (mira tier, scrola il tgau, scua e conta): O con lev jeu hai la sera, hai
la sera …

Boniati (tschenta la statua sin peis, mo las caultschas tegnan buc): Oh, ti bien
sogn Antoni! Tgei catastrofa! Las caultschas ein memia largias.

Gion Paul: Jeu hai zitgei. (El pren ina corda ord sac e dat ella alla Rosalia.

Rosalia: Ina corda! Meglier che nuot. Lein empruar da fermar las caultschas
cun quella corda.


14

Ferton ch’els ferman las caultschas e tschentan la statua agradsi, vegn Mudest
dil Giachen pign, il president dalla cumissiun da pasch,  a studegiond in plan. El
vesa la statua e lai dar il plan giun plaun.

Mudest (muossa silla statua) : Tgei gianter? Tgei fageis cheu ?

Rosalia: Nuot pli bia. Nus stuein mo empruar ora zatgei.

Boniati : Giebein, signur president dalla cumissiun da … da … da sai jeu tgei
…

Mudest: Jeu sun il Mudest dil Giachen pign, il president dalla cumissiun da
pasch.

Boniati: Ella ei la Rosalia e mia paucadad, jeu sun il Boniati. A nus han ei
cumandau d’installar cheu ina statua per la pasch.

Mudest: Jeu sai. Ed jeu vesel che nies project fa progress. (El pren il plan si da
plaun, rolla en el e metta el sin baun. Lu pren el in compass ord sac) Veseis,
tgei ch’il compass muossa? Cheu ei miezdi, leu va ei encunter mesanotg. La
statua sto vegnir enamiez sin quei punct. El muossa sin in punct giun plaun, epi
sil Gion Paul:
E tgei fa el cheu cun sia scua? Sgolas al sault dallas strias?

Gion Paul (scua): Jeu scuel … jeu scuel ensemen la miarda.

Mudest (aulza la vusch) : Lai la miarda nua ch’ella ei. E nua han ei schau ora
tei?

Gion Paul (pren giu il capi): Jeu sun Gion Paul, il secund.

Mudest: Tgei? Tgi ei lu igl emprem?

Gion Paul: Miu bab.

Mudest: Cala cun quei tuppanem. E quei hardumbel leu (el muossa sillas
caultschas) saveis trer ora cu vus vuleis. Ina statua ei art, capis ? Art, e buca
cacofonia !

Gion Paul: Cac? Tgei?  Quei cul cac hai jeu buca capiu.

Mudest : Cacofonia.


15

Gion Paul : Aha ! (El metta si il capi e scua)

Mudest : Zachermen! Giavelen!

Rosalia: Signur president, ins duess buca sgiavlar.

Mudest (vilaus): Jeu sgiavlel buc, pil giavel. Vess schon marveglias, tgi ch’ei
vegnius sin quell’idea.

Gion Paul: Il Boniati ha detg anson: Tgei che zatgi fa cun sias ideas … (el
sgratta il tgau) … peria da mei san ei far tgei ch’ei vulan cun quellas ideas.

Mudest (vilaus) : Quei cheu ei il dètg tscheiver. Sco sch’jeu vess buca sur onn
avunda tscheiver en mia buda.

Gion Paul : Jeu fetsch era bugen tscheiver.

Rosalia: Uss quescha inaga tscheu, ti tappagnac. Vesas buc ch’il president fa
quitaus.

Mudest: Giebein, mia buna. Quitaus fetsch jeu.

El va vi sper il baun, pren il plan e gesticulescha cun quel.

Mudest: Mo ton ei clar. Nies project fa progress. Nus vein denton aunc buca
contonschiu la finamira. Saveis? La finamira ei che las duas vischnauncas
Dado e Dadens fetschien pasch. Inaga per adina. E quella statua cheu (el
muossa cul plan silla statua) - mo senza tut quei hardumbel -  quella statua
duei esser in simbol per evitar conflicts el futur.

Rosalia: Mo nus vein in problem.

Mudest: In problem?

Rosalia: Gie. Igl emprem han ei cumadau a nus d’installar cheu quella statua,
ed uss camondan ei da prender naven ella.

Mudest: E tgi ha cumandau quei?

Rosalia: Il president e la presidenta da vischnaunca.

Boniati: Ed ei vulan boicotar in l’auter.

Mudest: Tgei? Tgi ei pomai vegnius sin quell’idea?


16

Gion Paul (vegn neutier): Tgei che zatgi fa cun sias ideas …

Rosalia (stauscha naven el): E ti va e scua ensemen la miarda. Miarda vein
nus detgavunda.

Mudest (nervus): Quei cheu vegn mender e mender. Boicots? Tgi tschontscha
da boicots? Sco sche nus vessen buc auter da far.

Rosalia: Tgei manegeis, signur president, fuss ei buca meglier da fusiunar e lu
vessen nus buca quels quitaus.

Mudest: (aulza la vusch e tegn il plan ad ault): Tgei? Fusiunar? Gnanc
raschieni! Fuss la pli biala! Fusiunar fa paterlar.
(El tschontscha puspei normal) Mo jeu stoi sclarir quella caussa, schiglioc
savess ei aunc dar ina disgrazia. E matei ch’jeu stoi lu star botta, sche zatgei
schabegia. Il meglier fuss, sch’jeu dess giu miu uffeci.

El scrola il tgau e va.

Boniati: Quei cheu inaga e mai pli. Ti stos star cheu sc’in pamfili ed astgas
gnanc semuentar. Jeu hai il crampf en ina comba. Jeu dun era giu miu uffeci.

Gion Paul (tschenta la scua sper il baun): Ed jeu dun era giu il miu.

Rosalia: Essas ord il moni, ni tgei? Calei cun quels uffecis! Mo pervia da mei
dei giu tut e fagei miarda.

Ella va.

Boniati (mira suenter e fa sco da bargir): Tgei fetsch jeu senza la Rosalia? Jeu
sun piars senza ella, pellamurdadiu. (El va vi e pren la statua (cun caultschas)
sut bratsch). E tgei fetsch jeu uss cun quei cumpogn cheu? Mo zatgei stoi jeu
matei schar dar el tgau …

El va cun la statua sut bratsch.

Gion Paul pren giu la capi.

Gion Paul: Ussa vani. Cu ei vegn serius. Quei ei adina il medem. Jeu crei
ch’ins stuess … (el scratta il tgau) … Jeu hai ina teoria. Quei cheu dat schon da
patertgar. Sche quels vegnan buca perina. E tgei sch’ei dat uiara? Il meglier ei,
sch’jeu mon per mia flenta. Sai mo buca, nua ch’jeu hai mess ella. Forsa si
surcombras …


17

El va a cantond: O con grev jeu hai la sera, hai la sera …

2. act

Cuntegn:
Perquei che las duas vischnauncas Dadens e Dado boicoteschan ina l’autra,
han biars piars la plazza. La suletta occupaziun ei dar troccas. Denton
emprova in  cumissari da vender rauba da letg ed ina cumissaria ina sprezza ni
etgs per sesentir meglier.

Culissa:
Plazza communala (casas, event. ina baselgia, ina fontauna …)
Trochist/trochista 1 e 2, Rosalia e Boniati, vegnan cun ina meisa e
suppias. Els sesan entuorn meisa, in trochist pren ord sac in scart
troccas. Boniati tschenta ina scatla cun stumpas ed ina scatla zulprins
sin meisa.

Ferton ch’ils trochists entscheivan a dar ora las troccas (Rosalia e Boniati
dattan ensemen), vegn il Gion Paul (cun capellina e buis) e cun el entgins
affons (dus a dus, en stil militar).

Ina buoba (damonda il Gion Paul) : Pertgei has ti si ina capellina?

In buob: Tgei fas cun quella buis? Vas a catscha?

Gion Paul (pren giu la capellina): Na. Jeu sun buc in catschadur. Mo forsa dat
ei uiara.

Ina buoba: Aha! Perquei vein nus liber.

In buob: Nus fagein era uiara.

Gion Paul: Gliez ei buca bien. (El conta)
“Udis il clom en la vallada, si si vus umens …”
Vus umens … (el sgratta il tgau) … uss hai jeu emblidau, co ei va vinavon.

In buob : « Si si, vus umens dils cumins. »


18

Gion Paul: Mira, ti eis in perdert. Sas, ei dian ch’jeu seigi il tup.

Ina buoba: Pertgei eis ti il tup?

Gion Paul: Sai buc. Mo forsa perquei che tschels ein ils pederts. Quei sas mai.

Ina buoba: Quei crei jeu buc.

In buob: Jeu era buc.

Ina buoba : Miu tat ha detg inaga ch’ei detti tups e perderts sin quest mund. Ed
el ha era detg ch’ei stoppi dar ils tups, schiglioc dessi ei buca ils perderts.

Gion Paul :  Tiu tat sa ina massa.

La buoba : Mia tatta era è ina perderta. Ella  raquintava adina la praula dils dus
retgs. Enconuschas ti quella ?

Gion Paul : Na, raquentas ella a mi ?

Gion Paul sesa giun plaun, capellina e buis sper el, ils affons en rudi entuorn el.

La buoba: Inaga era ei dus retgs. Els vivevan en gronds castials. In dils dus
retgs veva ina feglia, ina princessa, e l’auter veva in fegl, in prenci.

Ina buoba: Era la princessa ina biala?

In buob: Veva il prenci ina gronda spada?

La buoba: Sai buc. Mo ils dus retgs vegnevan buca perina in cun l’auter e
fagevan uiara.

Gion Paul: Igl ei buca bien da far uiara.

In buob: Nus fagein era uiara.

In auter buob : Han quels dus retgs stuiu murir?

La buoba : Na. Mo biars auters. Perquei han ils dus retgs stuiu far zatgei.

In buob: Stuer ston ins mo murir.

Gion Paul: Ti has raschun.


19

In buob: Tgei han ils retgs fatg?

La buoba: Els han cumandau ch’il  prenci stoppi maridar la princessa per ch’ei
detti pasch.

Ina buoba: Cumandar da maridar ei buca bien. Jeu less buca che miu bab
camondi in di, tgi ch’jeu hai da maridar.

In buob: Mo ils retgs san cumandar, e lu ston ins far obedientscha.

In auter buob: Nus stuessen era far il medem per ch’ei detti pasch.

Ina buoba: Mo tier nus dat ei buca prencis e princessas.

In auter buob: E retgs dat ei era buc.

Ina buoba: Vegni! Lein ir a far termagls!

Ils affons van.

Trochist 1 (dad ault): Gianter, pertgei has buca dau il retg da cuppas?
Sgurtegias puspei inaga? Cun quei leu sas lu calar cu ti vul.

Trochist 2: Quei boicot fa vegnir mei tut confus.

Rosalia: Gnanc il giavel fa pli in ste. Tschel vess detg: Pass cul narr e betga
ste.

Trochist 1: Tschel ei giun nuegl.

Boniati: Ed uss hai jeu aunc piars la regina da spadas.

Trochist 2: Aschiditg che ti piardas mo tia regina eis ei buca tragic. Jeu hai
piars mia casa, perquei ch’jeu hai buca lavur ed hai stuiu vender ella.

Boniati: Jeu hai era piars mia plazza. Ed uss stoi jeu serrar la tschenta stretg,
ualti stretg. Saveis crer ni schar star. Perfin miu unimog hai jeu stuiu vender per
ina cagna. Enstagl da cotlettas e pommes frites dat ei uss mo pli paun e
caschiel.

Rosalia: Per cletg gida igl uffeci social. Schiglioc stuess jeu aunc ir a betlegiar.


20

Trochist 2: Il mender ei stau per mei quei di ch’jeu sun ius per la posta aunc
avon solver. La brev blaua era en mia scaffa da brevs, e lu eis ei stau finiu cun
solver, gliez sai jeu da dir.

Trochist 1: Mett’avon! Il mender ei che mias aczias dallas pendicularas e dil
resort Pastiras valan nuot pli. E ti sas emblidar da survegnir ina dividenda. Quei
leu sas scriver sin tgamin.

Boniati: Jeu hai in stress total. Saveis tgei che quei ei: total?

Rosalia: Cala cun tiu total. Vesas? Uss han mes bluts pudiu tier il bagat.

Boniati: Jeu hai avunda da bluts.

Trochist 2: Quels leu dalla vischnaunca Dadens ein sezs la cuolpa. Els san
adina tut meglier, ed uss han ei la miarda.

Rosalia (vietia): Cala da far la trella. Quels dalla vischnaunca Dado ein nuot
meglier.

Trochist 1: Saveis forsa calar da sescagnar? Tgei uorden ei quei?  Nus essan
cheu per dar troccas. Far fageis mender che la buobanaglia.

Trochist 2: Ti sas buca star senza lavur. Quei fa vegnir balurds. Jeu stoi haver
ina occupaziun, schiglioc mon jeu aunc ellas caglias.

Boniati: Quei ei da vegnir giu dalla gnarva, sch’ins ei  buca schon giu. (El arva
la scatla da stumpas, pren ora ina stumpa e metta ella en bucca.)

Trochist 1: Cheu vegn ei buca fimau!

Boniati (metta la stumpa puspei ella scatla, trests): Gnanc fimar astg’ins pli.

Rosalia: Stai lucs, Boni. Vul in sugus?

Boniati: In sugus? Battas? Jeu vi ina stumpa!

Demonstrants vegnan sperasvi - a clamond -  cun placats. Sin quels eis ei
scret:
Na al boicot!
Boicot = barlot!
Fagei fagot cul boicot!
Giu cun quels Dado!


21

Giu cun quels Dadens!

Trochist 1 (vietis): Han quels nuot auter da far? Ir per las vias e demonstrar!
Quels stuess ins sittar silla glina.

Trochist 2: Nus sittein buc! Mo raschun han ei schon. Pervia da quei boicot
han era las ustrias serrau, e nus stuein dar troccas ordaviert.

Suenter ch’ils demonstrants ein i, tila Gion Paul en il tschiep, metta si la
capellina e pren la buis.

Boniati : Nua vas? Nua has la scua? Tgei fas cun quella flenta?

Trochist 2: Has era piars la plazza?

Trochist 1: Sas insumma dar troccas?

Gion Paul : Bia damondas enina. Tgeinina duei rispunder igl emprem?

Rosalia: Jeu crei ch’el vul ir ell’uiara.

Trochist 1: Ell’uiara? Mett’avon!

Gion Paul fa ina reverenza.

Gion Paul: Mi’amitga ei la buis d’assagl,
                      ed jeu fetsch catscha sil canagl.

Rosalia : Quei tscho ben quei tscho. Ussa vegn el aunc cun versets. Mo quei
leu ei lu buca carschiu sin tiu lidimer.

Trochist 2: Sche ti enqueras canagls, lu eis ti cheu el falliu liug. Tier nus dat ei
buca canagls.

Trochist 1: Mo ei dat da quels che cugliunan da dar troccas.

Trochist 2: Ed uiara dat ei era buca tier nus. Cheu tier nus vivan tuts en pasch,
e nus vegnin bein perina.

Trochist 1 (beffegiond): Jeu sun cumpleinamein da tiu meini.

Trochist 2: Sas insumma tgei ch’ei davon e tgei ch’ei davos tier ina flenta ?


22

Gion Paul dat da tgau, pren la buis e laghegia sin trochist 2.

Trochist 2 (tegn ils mauns avon el, bunamein en panica): Tgei fas era …. tgei
… jeu hai mo detg … cun ina buis fan ins buca termagls …

Rosalia leva sin peis e pren naven naven la buis al Gion Paul.

Rosalia: Quei cheu fuss lu gleiti vegniu serius. Plamfate, e nies trochist futschs
giun plaun.

Trochist 2: Ui-iui-iui … jeu hai suau saung, gliez sai jeu da dir … jeu hai
bunamein fatg pésch ellas caultschas … mamamia … sch’jeu fuss ussa morts,
tgei lu?

Trochist 1: Lu calasses silmeins da far ina tala tuleina.

Rosalia (dat la buis al Gion Paul) : E ti cala da far da tup. Empau ei empau!

Gion Paul sesa sin baun.

Boniati: Quei cheu vess saviu ir ellas caultschas. Lu buna notg claustra! Ussa
drov’jeu zatgei che tegn en. Ha zatgi in vinars? (El mira entuorn e savess era
sedrizzar al publicum). In d’ansauna?

Rosalia: Cala da far la petta, Boni.

In buob (cuora neutier): Igl ei schabiau zatgei.

Trochist 1: Tgei ei schabiau?

Buob: In turist ei ius a piarder.

Boniati: In turist ei ius a piarder?

Buob: Gie. El ha buc anflau pli la via a casa.

Trochist 2: Quei ha da far cul boicot. Ton sco jeu sai han ei buc
actualisau pli las sendas da viandar.

Rosalia: Quei boicot fa perfin ir a piarder ils turists.

Trochist 1: Quei fa nuot. Nus vein aunc avunda turists.


23

Gion Paul (fa culs mauns vi e neu en crusch) :
Weg ist der Tourist,
nun haben wir den Mist.

Mudest, il president dalla cumissiun da pasch, il signur Batlini e la
cumissaria Cunigunda (els dus ein vestgi en alv) vegnan. Batlini ha in
plumatsch sut bratsch, Cunigunda ina tastga sur il schui.
Era ils demonstrants vegnan puspei. Els stattan dalla vart e teidlan.

Mudest: Astg’jeu supplicar per attenziun! (Eventualmein ha el in stgalin).
Preziadas vischinas, stimai vischins.
Cun grond quitau persequitein nus, tgei che schabegia en nossas duas
vischnauncas. Dapi decennis, gie, dapi tschentaners, ein ellas vischinas
ed han viviu en pasch. Mo dapi in temps ein ellas vegnidas malperina,
ed uss bettan ellas schizun pals ellas rodas ina a l’autra cun in boicot.
Quei ei ozildi in’autra fuorma da far uiara. Mo in boicot sa buc esser la
sligiaziun. In boicot fa donn a tuts, e surtut la populaziun sto pitir.

Batlini: Aschia eis ei, signur president.

Mudest: Nus savein buca star cheu gl’entir benediu di e dar troccas, far
sudocus, legns cruschai e kung fu e sappidieus tut tgei. Nus stuein
encurir sligiaziuns per ch’ei detti puspei pasch. Perquei vein nus envidau
en duas persunas che savessen gidar nus en quella situaziun. Ina da
quellas persunas ei il signur Batlini.

Mudest (muossa sin Batlini):  Vus veis il plaid. Astg’jeu supplicar.

Batlini : Buna sera, buna glieud. Miu num ei Batlini dalla fabrica Batlini
SA. Nus producin rauba da letgs, rauba che era il maun public savess
duvrar, sco per exempel las vischnauncas Dado e Dadens. Igl ei rauba
che porta puspei pasch cheu tier vus, crei jeu. Buc ?
Bien pia. Nus vendin madrazzas, batlinis e plumatschs d’emprema
qualitad ed en differentas grondezias.  Astg’jeu denton menziunar
specialmein nos plumatschs.

El tegn il plumatsch ad ault.


24

Batlini: Nos plumatschs ein loms e san s’adattar al tgau, era als tgaus
pli gross ni als tgaus dirs. Nos plumatschs ein sco fatgs per quietar ils
tgaus calirai ed ils tgaus da strom. Na, strom mettein nus bein en nos
plumatschs.
Dil reminent: Nus fagein els, jeu manegel ils plumatschs, nus fagein els
cun flurs piertg. Nus prendein las flurs, cu ellas flureschan ch’igl ei in bi
mirar, ni detg cun auters plaids: Igl ei flurs piertg frestgas e bialas.

Gion Paul vegn neutier, la buis enta maun.

Gion Paul: Flurs piertg?

Batlini (untgescha in tec vesend la buis): Gie … Giebein, flurs piertg
frestgas mettein nus en nos plumatschs. Sin quels dorman ins sco
aunghels.

Gion Paul: Flurs piertg, quei dat ei buc tier nus, quei dat ei buc tier nus.
Quei ei nunpusseivel … gie …(conta el la canzun dad Alexi e Marcus)

Rosalia vegn e meina naven Gion Paul.

Batlini: Quei cheu ei la dètga cumedia. Buca da smarvigliar ch’ei dat
buca pasch, sche quels van entuorn cun buis.

El streha sur siu vestgiu giu e trai flad profundamein.

Batlini: Negin stress, negin stress, Batlini.

Mudest: Vus saveis cuntinuar, signur Batlini.

Batlini: Nies product special ein nossas madrazzas. Nus vein produciu
ellas cun premura e cun quitau. Sin quellas dorman ins sco aunghels,
neve. Saveis crer ni schar star.
Bien pia. Jeu sai recumandar – e quei senza vegnir cotschens - , jeu sai
recumandar nossas madrazzas ch’ein fatgas cun lavazzas. Nus vein
secapescha era empruar autras caussas che nossa natira metta a
disposiziun. Per exempel: Fein, la feglia dallas plontas, autras fluras sco
per exempel rosas ni neglas. Zatgi ha perfin proponiu zerclem, perquei
che zerclem vein nus ina massa, buc?


25

Bien pia, mia buna glieud. Tgi vess mustgas d’empruar nossa
madrazzas cun lavazzas? Giebein, vus veis udiu endretg: madrazzas
cun lavazzas.

Gion Paul vegn puspei neutier.

Gion Paul: Lavazzas? Lavazzas dat mia mumma als pors.

Rosalia vegn e pren Gion Paul pil bratsch.

Rosalia: Fai schi bien! Sas buca far sco autra glieud e seprender
ensemen ?

Rosalia meina puspei naven el.

Batlini streha sur il frunt vi sco sch’el less furschar naven il suadetsch.

Batlini : Negin stress, negin stress, Batlini.

El scrola il tgau.

Batlini : E quels cheu tschontschan da far pasch ? Empau da pasch
bein. Cun quei hantieri san ins buca far pasch. Jeu sai buc, sch’jeu duei
veramein offerir in rabat da 0.99 procent. Studegia bein, Batlini, tgei che
ti fas.
(Vilaus) Na, batlinis fetsch jeu buc amogna. Ussa tonscha ei! Giavelen!
(Lu frusch el puspei sur il frunt vi) Negin stress, Batlini.

Mudest: Engraziel, signur Batlini. Nus savein bien grau per Vossa
offerta e Vies engaschi en favur da nossa cuminonza. Nus vivin en
temps difficils. Mo forsa savessen vossas madrazzas e vos plumatschs
levgiar a nus empau la veta.
Ed ussa stat il signur Batlini bugen a disposiziun per damondas. A tgi
astg’jeu dar il plaid?

Mudest mira entuorn. Mo negin fa verdo. Denton dat Batlini plumatschs
al publicum.

Mudest: Bien, sche quei ei buc il cass, astg’jeu supplicar uss la


26

cumissaria dalla firma Cuni e Gunda.

La cumissaria Cunigunda pren ina butteglia ord la tastga.

Cunigunda: Preziadas e preziai.
Jeu sun la cumissaria Cunigunda dalla firma Cuni e Gunda. Jeu
engraziel allas duas vischnauncas Dado e Dadens che han envidau en
mei. Ei legra mei zun fetg ch’jeu hai la caschun da presentar cheu mes
products.

Igl emprem ei in sirup special. E vus capis secapescha ch’jeu astgel
buca tradir il recept da quei sirup. Mo ton astg’jeu dir: Nus vein tratg a
nez quei che la natira dat a nus. Vul dir: Quei sirup cuntegn denter auter
- ed jeu punctueschel: denter auter -, quei sirup cuntegn pésch da
furmiclas e cac da saleps. Nus vein era patertgau vid ils snecs, na, buca
quels da Medel, nus vein era patertgau da trer a nez las sbabas, ni dian
ins la spida ni la mutschegna dils snecs? En scadin cass han ils snecs
buca dau neu quei che nus vulevan. Auters insects ein era buca vegni
en damonda. Vus saveis cumprender ch’ins sa buca duvrar mustgas ni
plugls, e gnanc da tschintschar buca da viasps ni tavauns.

Mo zatgei stoi jeu aunc menziunar: La concurrenza ha cumpatg produciu
ina crema cun las sbabas dils snecs. Detg han ei ch’ei seigi ina crema
che mantegni ins bials e vescals e senza fauldas tochen ella
vegliadetgna da 100 onns. 100 onns? Tgi che crei vegn salvs.
Bien.
Uss vess jeu bunamein piars il fil.
Pia, nies sirup ha in effect tut special. Tgi che beiba quel, vegn
ruasseivels e quiets. Igl engles schess matei: relax. Perquei vein nus era
dau num a nies sirup: Relax. Vus saveis co quei ei. Sch’ins vul haver
success ozildi, sche ston ins dar nums engles allas caussas.
Jeu sai mo recumandar nies sirup. E beiber stueis vus mintga di in
tschadun pign, il meglier avon che ir a letg, neve!

Ella dat la butteglia a Boniati.

Cunigunda: Mo ferdei inaga! Nies sirup ha in’odur sco la flur striauna
sillas spundas suleglivas da nossas valladas, in’odur che carmala perfin
ils aviuls.


27

Boniati arva la butteglia e freda. El tegn il nas e di a Rosalia:

Boniati: Quei cheu ei la dètga tinctura.  Vess schon marveglias tgei ch’ei
en cheu. (El dat la butteglia ad ina dunna)

La dunna (freda): Bèèè.

Rosalia: Ti stos nuota far aschia. Jeu ditgel era buca, tgei che ti has dau
da beiber a tiu um ier sera, per ch’el seigi lu ventireivels e bein en
gamba, cu vus meis a letg.

Trochist 1: Mei interessescha plitost quella crema che fa ch’ins resta
giuvens e bials.

Trochist 2: Mo culla bellezia tonsch’ei buc da cumprar macruns ed ina
buna cotletta. Tgei fas, sche ti survegns buca pli la paga?

Mudest (pren la butteglia, tegn il nas schend “Segner, dai alas”  e dat
ella a Cunigunda): Astg’jeu supplicar per ruaus!

Cunigunda tschenta la butteglia giun plaun, pren ina sprezza ord la
tastga e tegn quella ad ault.

Cunigunda: E lu ha nossa firma aunc sviluppau in auter product dètg
efficient. Quei cheu (ella muossa cul det silla sprezza), quei cheu gida
immediat. Ina sprezza el dretg liug e ti sesentas sco nievnaschius. Jeu
sai co quei ei, perquei ch’jeu hai era schau dar ina. E mo mirei: Cheu
sun jeu e sesentel sc’ina da 20 (ella ri). Bien, grad sc’ina da 20 forsa
buc. Ed aunc zatgei: Ei cuosta nuot. La sprezza ei gratuita e tegn per
l’entira veta. Ed igl impurtont hai jeu emblidau da dir: Ella fa buna luna.
Dapi ch’jeu hai survegniu quella sprezza va ei adina bein cun mei. Jeu
savess cantar e giubilar gl’entir di. Bien, grad gl’entir di forsa buc. Vus
saveis cumprender co quei dess silla gnarva a quels ch’ein dentuorn
mei.

Ella sedrezza viers ils trochists e demonstrants.

Cunigunda: Tgei manegeis? Tgi vul esser igl emprem?

Negin fa verdo.


28

Cunigunda: Bien. Vus veis aunc peda da studiar.

Trochist 1: Nus duvrein lavur, buca sprezzas! Mett’avon!

Gion Paul (vegn neutier, cun capellina e la buis sur il schui): Tgau ti. Va
schon?

Cunigunda: Tgau ti. Eis ti in catschadur? Lezs drovan probabel buca
sprezzas, tratg’jeu.

Gion Paul: Jeu sun buc in catschadur. Jeu sun Gion Paul, il secund.

Cunigunda (ri): Aha. Il secund. Mira tscheu. Quei tuna interessant. Lu ei
zatgi igl emprem. E ti vul in tec sirup ni forsa ina sprezza?

Gion Paul: In suenter l’auter.

Cunigunda: In suenter l’auter? Veramein? (Ella ponderescha) Il meglier
fuss forsa in uss e pli tard lu l’auter. Omisdus enina ei memia bia. Jeu
proponel da …

Gion Paul (interrumpa ella): A mi saveis dar ina sprezza el tgil. Spitgei
….

El tschenta la buis giun plaun, trai ora il tschiep e fa sco sch’el less snuar
las caultschas. Rosalia vegn, pren il tschiep e dat el al Gion Paul.

Rosalia (resolut): Tila en puspei tiu tschiep e cala cun quei Gion
Paulpanem! (E viers Cunigunda): Vus stueis perstgisar. El fa mintgaton
da Gion Paul, e lu vegn ins buc ordlunder cun el.

Gion Paul tila en il tschiep. Rosalia pren la buis e meina naven el.
Mudest vegn vi tier Cunigunda e Batlini e dat il maun ad els.

Mudest: Jeu engraziel a vus per vossa offerta. Vus capis denton ch’ins
sto haver pazienzia.

El di viers ils trochists e demonstrants:


29

Mudest: Jeu fetsch ina gliesta. Mintgin da vus sa s’enscriver cun indicar,
tgei product ch’el preferescha. Jeu sperel che vus segidies cun mei,
perquei ch’jeu sun lu uss a fin cun miu latin.

Trochist 1 (viers Boniati): Lais era dar ina sprezza?

Boniati scrola il tgau e va.

Trochist 1: Jeu crei ch’jeu cumprel ina da quellas madrazzas.

Trochist 2: Jeu emprovel inaga quei sirup.

El ed ils auters van.

3. act

Cuntegn:
Ils affons fan dertgira e decidan, ch’il president dalla vischnaunca
Dadens e la presidenta dalla vischnaunca Dado stoppien maridar in
l’auter per ch’ei regi puspei pasch.

Culissa:
Sco egl emprem act. Mo d’ina vart ein treis suppias ed in pult (per far
dertgira) tschentai si.

Rosalia e Boniati vegnan.

Boniati: Tgei fa l’aura?

Rosalia: El ha dau giu bialaura.

Boniati: Gliez san ins tgei ch’igl ei.

Rosalia: E sa tgei che nus stuein far uss cun quella statua dalla paisch?

Boniati: Tgei sai jeu, Rosalia? La finala vein nus reparau quella caussa.
Ed uss ei quei cumpogn senza caultschas.


30

Rosalia: Nus stuein spitgar tochen ch’ei camondan, tgei che nus vein da
far.

Boniati: Quels harregian e harregian …

Rosalia: Harregiar ei quei che munta.

Boniati muossa sin las suppias ed il pult.

Boniati: E tgei hardumbel ei quei cheu?

Rosalia: Tgei sai jeu, Boniati. Sun jeu forsa in biro da cura e traffic?

Boniati: Nus stuein era buca saver tut. Quei savein nus schar sura a nos
schefs.

Rosalia : Mo zatgei curios hai jeu udiu.

Boniati : Zatgei curios ?

Rosalia : Gie. Jeu hai udiu ch’ei vulan far dertgira.

Boniati: Quei hai jeu era udiu.

Rosalia: Sche dus han udiu il medem, lu eis ei zatgei.

Boniati: Mo jeu capeschel buca, pertgei ch’ei fan dertgira e tgi che vegn
sentenziaus. (El sesa sin baun).

Trochist 1 vegn, el va in tec crutsch.

Trochist 1: Ah, tgei dolurs! Miu dies dola ch’jeu vesel bunamein steilas.

Boniati: Tgeininas? La steila dalla sera ni la steila dalla damaun?

Rosalia: Sche tgei has pomai era fatg?

Trochist 1: Jeu hai cumprau ina madrazza da quei signur Batlini. Lez ha
detg ch’ins dormi sc’in tais sin ina da quellas. Mo jeu hai durmiu mal.


31

Malissim!

Boniati: Pia nuot cun durmir sc’in aunghel.

Trochist 1: Ti mo fai beffas. Sche ti vesses mal il dies sco jeu, calasses
ti gleiti da far da tup.

Rosalia (pren ina scatla cun medicaments ord sac ed arva ella). Vul ina
aspirin?

Trochist 1: Na, buc ina. Dai tuttas!

Rosalia (pren il cedel e legia). Dies ist ein zugelassenes Arzneimittel.
Lassen Sie sich von einer Fachperson beraten und lesen Sie die
Packungsbeilage.

Trochist 1: Ti survegnas mescal. Jeu legel segir buca da quei che negin
capescha. Dai uss ina!

Rosalia dat ina perla ad el.

Trochist 2 (vegn a tenend il magun): Jeu hai schliet. Jeu hai buiu ier
sera in tschadun pign da quei sirup. E gliez vus cartis buc, jeu hai la
fuera ch’ei tut schula. Il docter ha dau zatgei per stuppar, mo quei gida
nuot.

Rosalia: Duei far in te da glienda?

Trochist 1: En quella situaziun savein nus gnanc dar troccas. Igl ei da
bargir.

Boniati: Ed jeu hai unschiu en in da quels etgs da saleps; ed uss
entscheiva ei a morder. (El va e stat avon Rosalia): Rosi, sas sgartar il
dies a mi?

Rosalia sgratta ad el il dies.

Rosalia: Schiglioc aunc zatgi che ha in giavisch special?


32

Gion Paul vegn (sco egl emprem act, dano cun parisol). En in maun ha
el il parisol, cun l’auter tegn el il tgil.

Gion Paul: Sche jeu sun buc in tup, in tueit, in tamazi, in tappagnanc.
Gliez! Pli tups che liungs! Sch’jeu vess saviu da quei cheu … na, lu vess
jeu mai schau dar ina vaccina … vacci … co dian ins … ina …?

Rosalia: Ina sprezza! Tgi ha mal tscheu, tgi ha mal leu. E cun tut quei
duess ei dar paisch en vischnaunca? Quei cheu ei plitost da quei da fugir
che da far paisch.

Mudest (vegn cun ina brev enta maun) Tgei hai jeu udiu? Vus leis fugir?
Vegn buc en damonda. Tedlei tgei che nossa regenza (el di reghenza)
ha scret a nus.
(El prelegia).

“ Zun stimadas vischinas e vischins dallas vischnauncas Dado e
Dadens.
Sco igl ei vegniu ad ureglia a nus, veis vus da leuen e vus da leuo giu
ina gronda dispeta. Ton sco nus savein ha quella dispeta da far zatgei
cun cunfins. Da principi ein cunfins denton cheu per salvar la pasch. Mo
enstagl da pasch ha ei dau in boicot. Quella moda e maniera da sligiar in
problem fa a nus gronds quitaus. Ins stuess era patertgar vid las
consequenzas d’in tal agir. Nus supplichen vus instantamein d’encurir il
dialog e la finala in cumpromiss. Nossa politica viva da cumpromiss, e
perquei vein nus era surviviu tschentaners e tschentaners. “

El metta la brev en sac.

Mudest: La statua dalla pasch ha buca sligiau nies problem. Perquei dat
ei nuot auter. Tgi che vul buc udir, sto sentir, neve?
Ni detg cun auters plaids : Sch’ei va buca culla buna, sto ei ir culla mala.
La finala ha era nossa reghenza admoniu nus.

Boniati (viers Rosalia): Pertgei di el “reghenza”? Dian ins buca:
regenza?

Rosalia: La regenza sa esser a mi schi liunga sco lada.


33

Ils affons vegnan sin tribuna. Treis dils affons ein
derschadras/derschaders, ed els ein vestgi en in manti ner (ed
eventualmein cun ina perucca baroca). Derschader 1 ha in grond marti
da lenn e pren plaz davos il pult, derschader 2 ha in cudisch, derschader
3 ina stadera. Els dus stattan dretg e seniester dil pult.
Allura vegnan statists che stattan sin peis ni sesan dalla vart. Era ils
trochists, Rosalia, Boniati e Gion Paul van dalla vart denter els.

Boniati (viers Rosalia): Quei ei la dertgira nauscha. Ussa va zatgei sut
varia, sche ti sas tgei ch’jeu manegel.

Mudest: Ruaus!
Vus tuts saveis che nus vivin en temps difficils. Igl ei buca lev. Nus
essan buca mo malperina, na, nus stuein era aunc pitir pervia da quei
boicot. Quei sa buc ir vinavon aschia.
Statists dattan da tgau sco da dir “gie”.
Perquei vein nus stuiu encurir ina sligiaziun. E nus vein anflau ella. (El
tuschrogna)
Vus tuts saveis che nos affons ein nies avegnir.
Statists dattan da tgau.
Perquei han tuts ils commembers dalla cumissiun da pasch remess lur
uffeci. Enstagl dalla cumissiun decidan uss ils affons. Vies capiu?
Statists dattan da tgau. Mudest tuschrogna puspei.
Ed ils affons han detg a mi ch’els veglien encurir ina sligiaziun per sligiar
nies conflict.
Jeu dun il plaid als derschaders.

Trochist 1: Tgei dat quei cheu?

Trochist 2: Jeu capeschel nuot.

Boniati: Jeu hai bein detg che uss va zatgei sut varia.

Rosalia: Tedlei tgei che nos affons han da dir!

Derschader 1 (petga cul marti sil pult e cloma):
Ruaus! Tedlei!

Gion Paul (sblatscha els mauns): Nus tedlein bugen.


34

Rosalia : E ti stai era eri, ni fai la mustga!

Derschader 2 (arva il cudisch): El cudisch stat ei scret: Mo la pasch sa
salvar ils carstgauns. L’uiara fa ir sutsu nies mund. Nus vulein buc uiara.

Derschader 1 (petga puspei cul marti da lenn sil pult): E nus vulein buca
boicots. Quei ei fatg da ureidi! E quels che fan d’ureidi sittein nus silla
glina.

Derschader 3: Na, quei custass memia bia. Nus stuein spargnar. Mo
nus vein pesau il bien ed il schliet (el tegn ad ault la stadera) e vein
anflau in’autra sligiaziun.

Derschader 1 (cloma): Vegni cun els!

Entgins affons meinan Maribarla e Martin Antoni sin tribuna. Lur  mauns
ein ligiai ensemen (sco perschuniers).

Trochists 1: Quels cheu han humor.

Derschader 1 (muossa sin Maribarla e Martin Antoni): Quels dus leu ein
buca vegni perina.
Derschader 2: Els han vuliu far uiara.

Derschader 3: Perquei vein nus stuiu mirar, tgei che nus savein e stuein
far (el pronunzia ferm il plaid « stuein »).

Ils affons sblatschan els mauns.

Derschader 1: Nus stuein castigiar quels dus leu (el muossa sin
Maribarla e Martin Antoni). Mo nus lein buca metter els vid la fuortga.

Derschader 2: Ei stat scret el cudisch ch’ins dueigi perdunar.

Derschader 3: Nus perdunein. Mo nus stuein decider, tgei che nus
fagein cun quels dus culponts. Perquei tedlei : Lein nus metter els en
perschun, far ir els en claustra ni far maridar els ?


35

Ils affons tschontschan in cun l’auter.

Derschader 1 : Tgi ei per metter els en perschun ?

Entgins paucs affons tegnan si il maun.

Derschader 1 : Tgi ei per far ir els en claustra ?

Entgins paucs affons tegnan si il maun.

Boniati: Quels leu e far ir en claustra. Lu scappan tut ils paders.

In buob: En claustra mass jeu mai.

Ina buoba: Jeu mass era mai en perschun.

In buob: Jeu era buc. Jeu vi vegnir pur.

In buob: Jeu astronaut.

Ina buoba: Jeu presidenta dall’America.

Ina buoba: Jeu ina skiunza sco la Lara Gut.

In buob : Jeu in sco’l Federer.

In buob : Ed jeu in sco’l Tom Lüthi.

Derschader 1 : Bien. Mo nus stuein mirar, tgei che cun fagein cun quels
dus leu (el muossa sin Maribarla e Martin Antoni).
Tgi ei per far maridar els?

Ils biars affons (tegnan si il maun e cloman): Maridar!

Duront quellas damondas savess Gion Paul tener si adina maun.


36

Derschader 1 (petga cul marti sil pult): Lu eis ei decidiu! Els dus duein
maridar in l’auter. Mo els ston engirar da far pasch.

Derschader 3 (vegn vi avon Maribarla e Martin Antoni): Veis vus udiu
nossa sentenzia? Leis acceptar ella ni veis aunc da dir zatgei?

Maribarla e Martin Antoni rispundan buc.

Derschader 1: Emporta buc. Mo vus stueis acceptar ella ni bandunar
nossa tiara.

Martin Antoni: Nus vulein in advocat che defenda nus.

Derschader 1: Ils advocats lavuran buca pervia dil boicot. E nus vein
decidiu. Jeu damondel aunc inaga: Leis vus acceptar nossa sentenzia?

Maribarla: Jeu maridel segir buc il Martin Antoni.

Derschader 1: Ei dat nuot auter. Ni vuleis Vus ir naven da cheu?

Maribarla (vilada). Ir naven? Quei cheu ei buca fatg! Mender che …

Martin Antoni: Pervia da mei, sch’jeu stoi maridar. Mo jeu lasch lu gleiti
sparter.

Derschader 3: Igl uffeci da divorci lavura buca pervia dil boicot.

Derschader 2 (siara il cudisch): Vus tuts essas perdetga. Els ston
maridar in l’auter e basta.

Ils affons sblatschan els mauns.

Derschader 1 (petga puspei cul marti sil pult) : Il process ei finius. La
dertgira ha fatg sia lavur. E vus fagei quei ch’ei da far!

Ils affons ed ils statists (inclusiv Boniati e Rosalia che gratuleschan a
Maribarla e Martin Antoni) van.


37

Mudest (sligia la suga / lai liber Maribarla e Martin Antoni): Duei jeu
clamar igl augsegner per enzinnar en vus? Forsa benedescha el vossa
lètg.

Maribarla: Enzinnar en? Vai aunc?

Mudest: Quei ei mo stau ina proposta (di el, trai las schuialas e va).

Maribarla (stat avon Martin Antoni, ils mauns a calun): Ti manegias lu
forsa buc ch’jeu maridi tei?

Martin Antoni: Tgei sai jeu? Fai tgei che ti vul.

Maribarla: Fetsch jeu era. Mo en scadin cass marid’jeu buc. Ni tei ni in
auter!

Martin Antoni: Forsa stuein nus purtar quei sacrifeci per ch’ei detti
pasch denter nossas vischnauncas.

Maribarla: Tgei tschontschas da sacrifeci? Maridar ei buc in sacrifeci.
Ins marida, perquei ch’ins ha bugen in l’auter.

Martin Antoni: Nus savessen gie maridar ed empruar, co ei stat cun
nus.

Maribarla (vilada): Aha! Empruar! Ti manegias da smaccar sil nuv e
mirar, tgei che vegn ora.

Martin Antoni: Smaccar sil nuv forsa buca grad. Forsa savess ins era
far quei in tec autruisa.

Maribarla (aunc adina vietia) Fuss la pli biala! Jeu sun la presidenta
dalla vischnaunca Dado e lasch buca cumandar, tgei ch’ei da far. La
finala essan nus libers Svizzers. Ni buc, Martin Antoni?

Martin Antoni: Jeu sun cumpleinamein da tiu meini.

Maribarla: Sche lu capeschas ti ch’jeu maridel buca mintgin che va per
las streglias.


38

Martin Antoni: Engraziel fetg, Maribarla. Ti tratgas pia ch’il president
dalla vischnaunca Dadens hagi nuot auter da far che dad ir per las
streglias.

Maribarla: Fai uss buc in tal drama cun quei.

Martin Antoni : Basta! Studegia tgei che ti vul far. Sche ti sas buca
sedecider, stos lu forsa prender in di in auter.

Maribarla: Gliez maneg’jeu era! Jeu hai bein detg ch’jeu prendi buca
mintgin che va per las streglias.

Martin Antoni (trai la schuialas): Stai luca, Maribarla. Ti sas gie tgei che
la dertgira ha decidiu. Jeu sai schon viver cun quei, e – detg denter nus -
jeu prendess era tei, sche ti lesses mei.

El va.

Maribarla: Jeu less, jeu less ch’il tgil ardess osum in crest e tut che
schess, oh, sche mo jeu vess … (Ella streha sur ils cavels vi) Na, gliez,
tgei caussas! Jeu vess mai tertgau ch’ina presidenta d’ina vischnaunca
survegni aschi tgunsch da maridar.

Ella va.

Rosalia e Boniati vegnan. Rosalia porta la statua reparada (senza
caultschas) e tschenta ella giun plaun.

Rosalia: Ed uss ? Nua mettein nus quei schani cheu?

Boniati: Tgei sai jeu? Ti vul buca dir che quella cumedia entscheivi
puspei? Lu buna notg claustra!

Rosalia: Quei leu sas mai.

Boniati: Jeu hai tertgau ch’ei detti pasch, sche quels dus maridan. E lu
duvrein nus buca statuas.


39

Rosalia: Ei vulan denton tuttina che quella statua vegni tschentada sils
cunfins denter las duas vischnauncas.

Boniati: Sche bien pia. Lu tschenta ella nua che ti vul.

Rosalia (tschenta la statua giun plaun e muossa cul det sil penis): Sa
sche quei leu tegn uss?

Boniati: Lein sperar! Mo quei cumpogn plai aunc adina buc a mi. Esser
bluts ei ina caussa privata. Sas volver ei sco ti vul.

Rosalia (ponderescha, tenend il maun sil baditschun): Sch’jeu mirel
endretg stoi jeu dir ch’el ei nuota fatgs schi mal. Jeu vess mustgas da
saver, tgi che ha construiu el.

Boniati: Savein nus tschintschar da zatgei pli serius, Rosalia?

Rosalia (trai las schuialas) Sche ti manegias …

Boniati: Jeu sai aunc adina strusch crer ch’ei han fatg maridar il
president e la presidenta.

Rosalia: Neve! Mo sas tgei, Boni? Ei vess gie aunc dau in’autra
pusseivladad.

Boniati: In’autra pusseivladad? Tgei manegias?

Rosalia (surri): Da far maridar nus dus.

Boniati (surstaus, anfla strusch ils plaids): Tgei? … Nus dus? …
Manegias? … Ti manegias che nus dus … che ti ed jeu savessen era
procurar per pasch?

Rosalia: Pertgei buc? Quei fuss gie sco pli baul, cu ina feglia d’in retg
stueva maridar il fegl da tschei retg, e lu vevan els pasch in cun l’auter.

Boniati: Mo jeu sun buc in preci e ti eis era buc ina princessa, e tuttina
hai jeu pasch cun tei.

Rosalia (surri): Lu maridasses schon mei?


40

Boniati (confus): Tgei damonda … jeu sai buca tgei dir … Manegias ti
quei serius, Rosi? … E ti maridasses … ti maridasses schon mei?

Rosalia: Fuss buc il pli tup.

Boniati: Strusch da crer! Lu mass matei zatgei sut varia, buc?

Rosalia: Nus dus savessen silmeins maridar senza che zatgi stuess
cumandar.

Boniati (fruscha il frunt): Jeu hai tuttenina tut che vegn cauld.
(El va dalla vart e di viers il publicum) Vess mai tertgau ch’jeu
survegness ina schi biala. Ina sc’ina princessa. Saveis crer ni schar star,
survegnir la Rosalia ei meglier ch’in da sis el lotto.

Rosalia: Tgei tschontschas tut persuls, Boni? Hai jeu detg da quei ch’jeu
duevel buca dir?

Boniati: Na, na, Rosalia, il cuntrari. Jeu …

Rosalia (pren in sneakers/in mars ord sac): Vul in sneakers/in mars?

Els sesan sin baun, maglian e miran da temps en temps in sin l’auter e
surrian.

Gion Paul vegn cul parisol e vesa Rosalia e Boniati sin baun.

Gion Paul (pren giu il capi): Tgau vus. Va schon?

Rosalia e Boniati fan buca stem dad el.

Gion Paul: Oha! Quels dus leu audan mal. Jeu crei ch’ei han flucs ellas
ureglias.

El scrola il tgau, metta si il capi ed arva ora il parisol): El ha dau giu
bialaura. Quels dus vi leu (el muossa cul parisol) fan era bialura. Ins sa
… Tgei level jeu dir?
El tucca il tgil.
Sch’il tgil fa mal, emblidas ti tgei che ti levas dir. Aha! Ussa sai jeu. Jeu


41

stuess luvrar. Zatgi ha detg a mi che la lavur mantegni. Sai buc, sche
quei ei ver.

El vesa la statua, siara en il parisol e muossa cun quel viers la statua.

Gion Paul: Oha! Ussa tegn ei, crei jeu. Lein sperar. Quei ha dau il dètg
schischuri, saveis crer ni schar star. Da quei leu inaga e mai pli.

El va vi sper la statua.

Gion Paul: Adatg, Gion Paul, adatg! Tucca buc en quei cheu. Stai sin
distanza, has capiu! E surtut: Stai lucs!

El semeina viers il publicum.

Gion Paul: Exact. Ussa sai jeu jeu. Il motto stuess esser: Star lucs.
Essas era da quei meini? ….
Jeu hai saviu che vus capis. Igl ei bien da saver che zatgi capescha ins.
Silmeins zatgi.

El schai giun plaun, arva ora il parisol ed entscheiva a durmir.

Entgins affons (vegnan, a saltond e cantond):
“Cara sora neu cun tei, oz less jeu saltar cun tei …”

In buob (di viers il publicum): Ussa calein nus cun quella cumedia.
Ina buoba: Empau han ei fatg da tup.
In buob: Uiara han ei era fatg.
Ina buoba: E perfin in boicot.
In buob: E stress han ei giu cun ina statua.
Ina buoba: Nus vulein ni uiaras ni boicots. E surtut: Nus vulein negin
stress.
In buob (savess dir alla fin dalla DERNIERA): Mo tgei lein far cun la
statua? Vul zatgi ella?

Ils affons saultan e contan vinavon.
La tenda croda.

                                    FIN.


La serasontg an prievel

Cumegia an dus acts
da Lukas Bühler

Tut igls dretgs resalvos tier
Breuninger Theaterverlag
info@breuninger.ch
www.breuninger.ch

St-BÜH 2-1

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


2

La serasontg an prievel
Cumegia an dus acts da Lukas Bühler

parsùnas:
3 umens/ 2 dunas

Steafan:
pur da 30-50 ons, â aint raglia da lavur. El invantescha adigna puspe
novas lumpareias anzemel cugl sieus famegl Hitsch. El tema ampo la
sia duna.
Menga:
pura, duna da Steafan. Ella â aint egna gepa ad egna blusa anzemel
cun egna giaceta. Igls tgavels en adigna stgavalos. Ella e la
cumandentra an tgea a segl bagn puril, mo lavura betga propi bugent.
Ella para dad easser fetg energica. Me cur c’ella e anzemel cugl
pardicànt e ella sco egn ànghel.
Annalies:
mama digl Steafan, 25 ons ple viglia c’igl sieus fegl. Quegl vez’ign ved
las sias fòldas. Ella va betga bagn a pe a me plànsieu. Schagea c’ella â
fadeia cun la sànadad e ella quella ca sto far las lavurs. Ella â tgavels
alvs ad e vastgida an moda viglia.
Hitsch:
famegl, zirca madem vigl sco’gl Steafan. El porta normala vastgadira da
lavur. El e betg igl ple scort. Sco Steafan e ear el betga gest igl ple
husli. Las sias possas en par el ple impurtàntas.
pardicànt:
El e vastgieu da pardicànt ad e ampo segls ons. El porta igliers cun rom
da corn. Sco igls dus oters umens beva ear el bugent alcohol.

tains:
preschaint (para a mei pletost sco avànt 40 ons, sch’ign less far igl
preschaint stuess’ign adatar egn peer tgossas)

liac:
stiva da purs da la famiglia Risch

maletg da tribuna:
La stiva â 3 antradas: tgombra da durmir, tgadafiac ad antrada prinzipala.
Igl â las savundàntas mobiglias: egna mesa (cun egn matg flurs), 4 sutgas, egn
bufet, egna crùna da cudeschs cun cudeschs (quels savessan dantànt ear easser
segl bufet). Anzanouas egn telefon a ved la pare egn spievel. Natiralmeing san’ign
ear palandar sei maletgs a meter aint otras tgossas.

prolog cun cuntegn:
Igl pur Steafan ad igl famegl Hitsch ân ars par sasez egn butschegn vinars. Quegl
âni fatg agl dascus par ver anzatge bien par lur seras-sontgas «bagnmaritadas». Par
ca la pura resoluta tgati betg igl vinars âni zupo quel davo la talegna. Dalùnga vignan
las Pastgas. Igl pardicànt suplitgescha la pura Menga da dar egn butschegn aua par
c’el possi banadir quella par la feasta da Pastgas. Igl vean sco’gl sto vagnir. Igl
pardicànt survean igl butschegn cugl vinars anstagl d’egn butschegn cun aua. Igl
caos antscheva. Co vignan igl Steafan ad igl Hitsch puspe agl possess digl
butschegn cugl vinars? Tut quegl ca sa ir falo, va falo.
Anzatgi survean an que toc da teater egna bùna fegn. Mo tgi ca quegl e lainsa betga
tradir. Blear plascher a bùn humor da liger a giujear.

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


3

1. act
1. szena: Steafan a Hitsch

Steafan:
(va tier l’ura da stiva a mida igl mussader da las 8 sen las 9)
Moschapeia, alura fuss igl uss uras da magliear las nov!
(sea davo la mesa a svida must agl magiel)
Ad ussa, vean el tgissà plànsieu? Quel vess gea dagî stuess easser
qua.

Hitsch:
(vean aint dad esch) Dat igl schon anzatge da magliear da las nov?

Steafan:
Sen gliez stos ussa gest ànc spitgear! (ampeara dascusameing)

Âs zupo igl vinars?

Hitsch:
(dadòlt) Natiral ca ve dusto quella roba, davo la talegna, sco quegl ca
tei âs getg!

Steafan:
Filas da bagliafar aschi dadòlt. Scha la mi’viglia oda quegl. Sch’ella
vean sessur ca nus vagn ars ner igl vinars alura e igl giavel liber.

Hitsch:
Tier quella e’l gea ussa schon liber, quella ciflageadra! Mo gi egn’eada:
partge âs tei anzuma ars ner que vinars?

Steafan:
Tgala da bagliafar aschi tum. Siir betga parquegl c’ign â aint raglia alva
par far el. Tgutgareias! Nus savessan gea schiglioc mena ver aschi
legher la serasontga. Nus stgagn gea gnànc ir a sortida.

Hitsch:
Bien peia. Ad ussa? Savessan forza magliear las nov?

Steafan:
Qua, (tànscha vei igl sieus sandwich da caschiel) vol egn sandwich?

Hitsch:
Ou, ea!

Steafan:
Alura sas ir or a far egn an tgadafiac. (ri)

Hitsch:
Never, tei sas?! Scha tei salubeschas da far da quellas sgnocas cugl
tieus parsunal, alura vean egn gi igl giavel a ti tgapa cun la sia furtga da
grascha.

2. szena

Menga:
(An que mumaint vean la Menga an stiva. Ella tegna egna furtga da
grascha ainta màn. Ella posa quella ancùnter la pare, palenda igl
fazalet ved la gardaroba.)

Hitsch:
(da que malign) Qua vean el gea schon!

Steafan:
(sazupa dabot sut la mesa)

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


4
Menga:
(Varda sen l’ura da pare ad alura sen l’ura da bratsch.) E’gl ussa schon
las nov, near fil jou?

Hitsch:
Amadus! (Possa.)(varda sut la mesa segl Steafan)
Partge sazupas tei anzuma?

Steafan:
(agl Hitsch) Ussa gi’la alura gest: (cun vusch sco egn corv) Steafan,
noua es? Ad alura surtgargia ella nus puspe cun lavurs.

Menga:
Egn martuiri e quegl sto cun que fagn! Steafan, noua es tei, ti caleri!

Hitsch:
(mussa sut la mesa) Qua sea’l, sut la mesa.

Menga:
Via subit nanavànt, ti metschafadeias!

Steafan:
(agl Hitsch, ironic) Tei es egn stupent famegl!

Hitsch:
Jou gitg me:sandwich!

Menga:
Ân igls giats gea survagnieu lur pavel?

Steafan:
(durànt c’el vean nanavànt) Ah, igl e gea tutegna tut pigl giat.

Menga:
(va vei tigl Hitsch a strescha sur la sia fatscha) Tge pareta fas ear tei?
Âs betga pudieu far la barba oz andamàn?

Hitsch:
Ussa sas calar! Quegl va tier a tgei anzuma nut! Tei, cugls teas tgavels
segls daints vessas ear dabasegns d’egna rasura.

Menga:
(fa sco sch’ella vess udieu nut) A tei Steafan, gi egn’ea, âs fatg or la
grascha agl gagliner? Quegl ve jou schon getg a tgei oz an damàn
durànt anzolver.

Steafan:
Ää, ve halt ànc gieu nigna peada par da quegl. (tschegna separ igl
Hitsch)

Menga:
Steafan…tei fas par cumond! Ussa vas subit a far quegl ca ve getg!
(ella mussa cugl det segl esch)

Hitsch:
Bùn divertimaint, Steafan!

Steafan:
Tei sas gest vagnir a gidar a mei!

Menga:
(da que tgearegn) Na, na igl noss Hitschli sto betg ir a far or la grascha.
(noschira) Lez va a tarschinar igl nuegl, ad ussa nad!

Steafan/Hitsch: (curan or dad esch)

3.szena

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


5
Annalies:
(vean gest que mumaint aint dad esch, igls dus umens cupetgan
bunameing sur ella or. Ella porta egn zever da laschiva sut bratsch.)

Annalies:
Tge e cun quels dus?

Menga:
Quels vutan ir a luvrar.

Annalies:
Mo normalmeing curan els gea betga gest suainter a la lavur.

Menga:
Stos me saver co far.

4.szena

Menga:
E’la posta schon qua?

Annalies:
Jou creg schon.

Menga:
Alura va gest dabot par ella.

Annalies:
Partge jou? Las tias tgombas en ple giuvnas!

Menga:
(òlza la sia rassa ampoet a varda sen las sias tgombas) Gliez là schon.
Mo par te fuss quegl gest egna bùna gimnastica par vigls.

Annalies:
(va tut pitgeada par la posta)

Menga:
Ella e ànc gnànc aschi viglia a fa da que senil. Mo nus duvrassan ella
ànc ampo parve da la AHV.

Annalies:
(turna cun 4 breavs ad egna giaseta) Quegl e tut la posta dad oz.

Menga:
Nà cun tut! (varda sen las breavs) Quent, quent, ad ànc egn’ea egn
quent! (ella prenda quellas tres breavs a rumpa ellas, alura prend ella la
4. breav) Varda, qua e ànc egna breav par te. Mo stos betga
sacumbargear, jou lig avànt ella.

Annalies:
Manegias ca segi betga bùna da liger sez?

Menga:
Tei, cugl tieus nivel verd segls îls! Tei âs gea quel aschi gî c’el sara
dantànt vagnieu grisch. (earva la breav) Tge scartira tramblànta ca
quegl e! Leck du miar am Tschoppa!

Annalies:
(va a letga davos ved la giaceta da la Menga)

Menga:
Tge fas tei qua?!

Annalies:
Quegl ca tei âs getg: Litgear ved igl tschop!

Menga:
Quegl gin ign matem me ascheia. Scha jou vess getg «Bloss miar doch
in dSchua», vessas tei alura ear fatg egl?

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


6
Annalies:
Siir betg. Igl e schon sto disgustus avunda da litgear ved la tia giaceta.

Menga:
(varda ampo ple exact sen la breav) Quella e siir igl ô Edi. (Ella varda
segl num digl speditur) Tge va jou getg? Peia, el scriva: Tgeara
Annalies. Tei âs gea anvido me da vagnir a far Pastgas cun vus
anzemel. Mo quegl va betga pigl mumaint. Jou sund agl litg cun
l’angina.

Annalies:
Tgissà tge par egna femna c’el â ussa puspe cato.

Menga:
(ligia anavànt) Tutegna giavisch jou a tgei egna beala feasta da
Pastgas. Tgears salids agls meas tgears, ô Edi. PS: Ear salids a tgei
Menga cun las tias marveglias cun tschient ureglias.(Possa) Ussa sto
ou gest far egna possa. (sea giou, svida ampo must agl sieus magiel ad
earva la giaseta)

Annalies:
(dosta giod mesa ad antscheva a meter anzemel la laschiva)

Menga:
An giaseta e scret anzatge sur da la nossa vischnànca. Qua e scret
“grànda feasta da Pastgas”.

Annalies:
Alura â igl pardicànt siir blear da far cun tut quellas preparaziùns.

(que mumaint petg’igl ved igl esch)

Menga:
Tgissà tgi ca quegl e?

Annalies:
Co dess jou saver quegl?!

Menga:
Va dabot a vurdar.

Annalies:
(cun egna tgòltscheta near egn BH ainta màn va ella a vurdar ord
faneastra) Oh Segner ampo! Quegl e igl pardicànt.

Menga:
Vezas sch’ign bagliafa digl giavel, scha….a na quegl san’ign an que
cass betga gest gir. El vut siir angraztgear pigl matg flurs ca ve fatg par
el.  Jou veva mess quel avànt la tgea parvenda.

(igl petga puspe)

Annalies:
De jou earver?

Menga:
Natiralmeing! Na spetga gest. Gl’amprem sto jou ànc meter anurden
ampo igls meas tgavels. Schiglioc vez’igl or sco sch’egn corv vess fatg
egn gnieu segl mieus tgieu.(ella fa bletsch ampo la sia deta a strescha
or igls tgavels avànt igl spievel. Igl veza tutegna or sgarschevlameing.)

Annalies:
Ah, ea, ussa ca tei gis! Tei âs creg jou ànc mai udieu anzatge d’egn
petgen. Mo ve là vess igl ànc egna furtga da grascha parcass ca tei
duvrassas. (earva igl esch)

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


7
5.szena

Annalies:
Bùn gi, signur pardicànt! Tge surpresa!

Pardicànt: Bùngi…ähm… (varda ampo curius sen las tgòltschetas near igl BH a fa
ir ansei ampo igls seas igliers.)

Annalies:
Ups! (ella fiera davent igl toc ragl)

Menga:
Quegl e l’Annalies.

Pardicànt: (tegna vei igl màn a l’Annalies) Bùn gi! (varda sen la Menga) A vus
eassaz…?

Menga:
Bùn gi. Jou sund la Menga Poriras

Pardicànt: (separ sasez) Ea, ign veza.

Menga:
Sased giou par plascher!

Pardicànt: Bugent! (sea giou)

Menga:
Vessaz bugent egn caféet?

Annalies:
(bagliafa gest aint) Egn sategl near egn gross?

Pardicànt: Egn par bever a betg egn par magliear cugl tschadùn!

Annalies:
Peia egn sategl.

Pardicànt: Mo me curt. Jou sto ussa alura dalùnga ir an l’ustreia «Tigl Luf» a dar
egn jass. Quegl fetsch jou eba aschi bugent.

Annalies:
Tgi e peia igl voss partenari da jass, sch’ign dastga gest amparar?

Pardicànt: Ansasez dund jou sulet a tgartas. Mo jou ve halt egna bùna relaziùn
cun egna parsùna speziala (fòlda igls màns a varda ansei)

Menga:
So ussa va Annalies a radi egna scarioleta café agl pardicànt.

Annalies:
(va)

Pardicànt: Peia igl mieus giavisch fuss- a parve da quel sund jou ear vagnieu…

Menga:
(tut alterada) Tgissà tge? Eehm, sch’igl e parve digl ir a priedi,…
mmh…jou vont mintga dumeingia. A tres geadas igl gi ur jou ad agl litg
gitg jou ànc sei “Igl Bab noss”.

Pardicànt: Na-na, nut da quellas tgossas. An la giaseta dad oz e schon scret
anzatge digl noss priedi. Jou stuess gea banadir l’aua durànt igl priedi
da Pastgas. A par far quegl se jou gea betga prender semplameing

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


8
egna bognera! Parquegl lev jou amparar scha vus vessas betga
parcass egn beal butschegnet par que intent.

Menga:
Mo natiralmeing ca nus vagn egn butschegnet par vus. (ella va cun la
sia sutga ple datier agl pardicànt) Igl mieus um â avunda da quels
butschegns. Magari amplanesch’el quels cun vinars. Egn gi â’l bagn
sbaglieu igls butschegns ad â do vinars a las vatgas. Quellas en alura
davantadas aschi sturnas c’i balegnan ànc oz mintgatànt a schmagnan
lur ivers vei a nà.

Pardicànt: An que cass e quegl anurden?

Menga:
Mo natiral. Jou procuresch ca vus survignias igl voss vinars. Jou semtg
el davo la talegna. Savez, igls noss vaschegns ân, an cuntrari da me,
marvegliùnas ad els ston nuta saver tut.

Pardicànt: Alura vess jou gest ànc egn savund problemet…

Menga:
(va ànc ple datier agl pardicànt) Vus savez gea, a mei san ign raquintar
tut. Jou se tascher sco egn cot ca tgànta or tut aschi dadòlt.

Pardicànt: (separ sasez) Cun quella vusch siir a garantieu.

Menga:
Peia. Tge vez vus ànc segl cor?

Pardicànt: Se jou gest ear ànc prender l’aua digl voss begl? Quegl fuss ple sempel
par me. Qua e’gl gest datier da la baselgia.

Menga:
Sacapescha ca vus stgez prender da la noss’aua.

Pardicànt: Graztga zund fetg. (varda sen al mesa) Tge beal matg flurs ca vus vez
qua sen mesa!

Menga:
Quel â la mi siira Annalies fatg.

Pardicànt: Balteztgas! Tsche gi â anzatgi mess egn matg flurs avànt igl esch da la
tgea parvenda ! Mender ca la vossa frisura… jou maneg mender c’egna
scùa ear’el. Jou ve gest dischmess el sen la curt da grascha.

Annalies:
(vean aint dad esch. Ella trembla aschi fetg c’igl café squetra or da la
scariola.) Qua e igl voss pardicànt, signur Café.

Pardicànt: Graztga fetg!

Annalies:
Dastg jou meter aint ampo vinars agl café?

Pardicànt: Fetg bugent!

Menga:
Annalies va gest vei par la buteglia c’e segl bufet!

Annalies:
(va vei tigl bufet)

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


9

Pardicànt: (sto sasturnidar dadòlt, prend’or egn fazalet a fa giou igl nas, alura
schubreg’el ear ànc igls seas igliers cugl fazalet tschuf)

Annalies:
(suainter igl sasturnidem) Viva! (radi la buteglia a svida egna massa
vinars agl café digl pardicànt)

Menga:
Zucer?

Pardicànt: Dus.

Annalies:
Alura pranded gest sez. (vut sear giou)

Menga:
Mo Annalies, va ussa par que zucer. Davos segl bufet e’l.

Annalies:
(va tigl bufet) Noua e’l?

Menga:
Sura dretg.

Annalies:
(anquiera mo tgata betg el) Jou tgat betg el.

Menga:
(energic) Ston ign far sez tut an quella tgea?! (leava sei a va a gidar
ancurir)

Pardicànt:  (varda anturn scha nign varda gest sen el, prenda la buteglia a beva
egn peer grànds schufs gest direct or da la buteglia, el meta anavos la
buteglia sco sch’igl fuss sto nut)

Annalies:
(turna cun la Menga ved la mesa a fiera igls dus tocs zucer direct an la
scariola digl pardicànt) Qua e’l igl zucer.

Pardicànt:  (el prenda egn grand schuf) Schon vid. (varda sen la si’ura). Ou, igl e
uras. Tschels antschevan schiglioc a dar a jass sainza me.

Menga:
Jou vi peia schar ir vus. Ju vard alura parve digl butschegn. Jou met fri
cartevel alura gest sez aint l’aua.

Pardicànt:  Quegl fuss fetg bi da vus. Jou vignt alura egn’eada suainter marenda
par el. Bien peia adieu anzemel.

Annalies/Menga: Adieu signur pardicànt. (ellas datan digl màn)

Annalies:
Partge “adieu anzemel”? Nus duas eassan gea suletas?

6. szena
Annalies, Menga

Annalies:
Tei âs getg anzatge da butschegn. Tge âs managieu cun quegl?

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


10
Menga:
Sas, igl pardicànt vut banadir l’aua durànt igl priedi da Pastgas, ad ussa
dovr’el da nus egn beal butschegn. Nus matagn alura gest ear ànc aint
l’aua. Tei savessas gea dabot far quegl! Vas par egn butschegn, metas
aint aua da la turvasch a metas el alura davo la talegna.

Annalies:
Manegias tei propi ca segi bùna da radir igl butschegn plagn aua davo
la talegna?

Menga:
Alura metas tei peia gl’amprem igl butschegn davo la talegna a suainter
portas suainter màn egna bugnera plagn aua vei tigl butschegn antocen
c’el e plagn. Begl-talegna, begl-talegna, âs capieu?

Annalies:
Bien peia. Mo noua en igls butschegns?

Menga:
An tschaler. (tier sasez) De jou gl’amprem ànc scriver igl noss num segl
butschegnet, par far ampo reclama? Na. (a l’Annalies) Meta dasperas
ànc egn beal matg flurs, el â gest nign ple da me, tànt sco ve cato
adavur.

Annalies:
(va)

Menga:
Igl dus tgapatalpas en schon egna detga peaza veda lur lavurs. Quels
vessan schon dagî annà stuieu easser turnos. Els vessan ànc schi
blear da far: (sainza trer flo) fender lena, sajear, far las cumpras, parver
igls pors, zarclar igl iert a finalmeing ear ànc schubargear tut igls meas
calzers (Possa) Igl e uras ca vont a vurdar tge c’igl savess dar
marenda. Schiglioc riva l’Annalies betga da cuschinar sen miezgi. A
scha quels dus tapaloris vessan alura ànc da lavar giou amiez igl
suaintermiezgi, laschani palandar igl tgieu ànc ple fetg.

Tenda

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


11
2.act

Igl maletg da tribuna e igl madem sco agl amprem act. L’ura mussa las 12.
La Menga sea davo la mesa dantànt c’igl Steafan meta a mesa.

1.szena
Menga a Steafan

Menga:
Partge earas vus dus cun egn’eada betga ple segl bagn puril? Ve
nunpussevel cato vus.

Steafan:
Ää..

Menga:
(energic) Gi ussa, ti canaglia!!!

Steafan:
Nus…äm…igl Hitsch a jou vagn gea gieu dad ir a far las cumpras. Âs
gea TEI getg!

Menga:
A cun tge vez pajieu? Cun nuvs da tgòltschas? Igls raps par far las
cumissiùns en numnadameing ànc adigna tier me, an egn plaz fetg siir.
(tutga sasez ved igl brust noua ca la blusa antscheva,
Blusenausschnitt)

2.szena
Annalies, Menga a Steafan

Annalies:
(vean aint dad esch cun egna scadeala supa) La marenda fuss
samtgeada. Jou ve ànc bunameing scho arder la supa. Ell’e
satschantada aschi fetg ca ve ànc stuieu fierer aint ampo paintg.

Menga:
Tgissà noua c’igl Hitsch e puspe?

Annalies:
Ve vieu el ansànt tras la faneastra tgadafiac. Cartevel e’l gest turno da
l’ustreia “Tigl Luf”.

Menga:
Tge âs getg?

Steafan:
Ella manegia c’el segi turno cun fadeia da la greava lavur.

3.szena
Hitsch, Annalies, Menga a Steafan

Hitsch:
(vean aint dad esch clamànd dadòlt) Oz vainsa alura do bagniras a
jass.

Menga:
Tge od jou qua?

Steafan:
El gi c’el salegri sen la marenda, magliear fetschi spass. (dascus agl
Hitsch c’e sasieu giou). Sas ussa bagn egn’ea tascher quieu! Ella

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


12
dastga betga saver ca nus eassan ieus a dar a tgartas anstagl da
luvrar.

Menga:
Cunquegl ca tei es rivo aschi tard. Dastgas parsuainter gest gir l’uraziùn
da marenda.

(tuts fòldan igls màns par urar a sbassan igls tgieus)

Hitsch:
Pigl dabever a damagliear
a par saver jass giujear
lagn a Nossegner angraztgear.

Steafan:
(dat a Hitsch egna nusch segl tgieu, Kopfnuss)

Tuts:
Amen

(Tuts prendan supa a la Megna prenda egn toc pàn.)

Menga:
Gl’amprem sto jou magliear egn toc pàn.
(Ella maglia quel cun grànd gust)

Hitsch:
Â’gl tgissà aint blear levànt an que pàn?

Menga:
Partge manegias?

Hitsch:
Betga ca tei vas ànc sei daple. (El mussa quegl cugls seas màns ad
igls seas bratschs.)

Menga:
Ou, ussa ve jou mors sen la lieunga.

Hitsch:
Ad ussa e’lla sasfessa par la savund’eada? (Evtl.ànc gir: Tei sas forza
tge ca quegl munta: mit gespaltener Zunge sprechen?)

Steafan:
(seagia la supa) Wäää!!! Disgustus!!!! (anviers la Menga) Âs tei fatg
quella?

Hitsch:
Ea propi, sco sch’ella fuss da te.

Menga:
(suainter c’ella â ear sagieu) Annalies, tei âs mess aint zucer anstagl
sal an la supa. Quella san ign betga magliear.

Annalies:
(cun canerùnas) Stos betga far canera cun me. Jou sund siir betga la
cualpa. Âs betga getg ier agl Hitsch, c’el degi amplanir igls magiels da
sal a da zucer. Quel â siir barato tut. (ella tutg’aint igl sieus tgieu cun la
sia deta).

Menga:
Tge crusch ca nus vagn da purtar cun vus dus tamazis! Annalies va a
svidar la supa davo la talegna, mo giopar la spunda, là noua ca nign
veza.

Hitsch:
(tut tamanto) Davo la talegna?

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


13

(tuts svidan la supa anavos an la padeala)

Annalies:
(va cun la supa)

4.szena
Hitsch, Menga a Steafan

Menga:

Sco castitg stuez ussa gest dustar tut giod la mesa.

Steafan/Hitsch:
(metan anzemel la vascheala, mo sean ànc adigna)

Menga:
 Cunquegl ca nus vagn gieu nigna marenda, savez uss gest ir a
luvrar anavànt. So, levar sei!!!

Steafan/Hitsch:
(leavan sei sco piliets)

Menga:
 (Prenda dus sdratschs or digl trucet da la mesa a fiera vei par
mintgegn egn. Cunquegl c’els amprovan betga da tgapar a
statan mureri, datan igls sdratschs giobass.) Qua davos savez
gest far giou ampo la pulvra. Jou vont dantànt par egn sdratsch
par schubargear la mesa. Schagea ca nus vagn maglieu nut, vez
vus dus puspe truglieu sco pops. (ella va an tgadafiac)

5.szena
Steafan/Hitsch

Steafan:
Alura stuainsa matem, betga c’ell’antscheva ànc a filar.

Hitsch:
Ah, gliez â’la ànc betg? (Possa) Co fani quegl?

Steafan:
Tge?

Hitsch:
Far giou la pulvra?

Steafan:
Varda, jou muss a tgei. (els van tier la crùna da cudeschs. Igl Steafan
meta igl sdratsch segls màns da Hitsch a prenda egn cudesch
aintamàn. Quel strescha el alura sur igl sdratsch c’e segls màns da
Hitsch ascheia ca tutas sis varts digl cudesch vignan schubras.)

6.szena
Steafan, Hitsch, Menga

Menga:
(turna cun egn sdratsch, observescha egna peaza sco tschels dus
lavuran) Betg egna minuta se jou schar vus dus sulets. Vus eassas
gnànc bùns da far giou ampo pulvra. Tgi â musso a vus da far quegl
ascheia?

Steafan:
(losch) Quegl ve jou cato or tut sulet!

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


14
Menga:
Gest madem sco pinar igl tractor? Suainter ca tei âs gieu prieu ordapar
igl tractor avànt egn peer mains, fa’l mintga 10 meters egn sagl.

Steafan:
Mo me cur ca tei manischas el.

Hitsch:
Jou gitg gea adigna: Frauen am Steuer, ungeheuer! Near sen
rumàntsch: cur c’egna duna manischa, fui ord veia sco la bischa.

Menga:
(vilada) So, de nà a mei que sdratsch! (stira el or da màn agl Hitsch a gi
ad el) Tei vas a schubargear la mesa!

Hitsch:
(va tier la mesa a stat me anturn sco’gn tgutg)

Menga:
(tgurlota igl sdratsch c’igl dat egn pulverùn) Quel stuess’ign ear puspe
egn’eada lavar.

Steafan:
(va vei tier la Menga a tira flo sper ella, near separ ella, da giodapes
antocen senzum) Ea, a te ear!

Hitsch:
(separ sasez) Quànt dabot ca aschei’egn on passa.

Menga:
Peia, gl’amprem ston ign prender giou tut gio da la crùna ad alura vas
aint bagnet cugl stapùn an mintga cantùn. (igl Steafan fa quegl c’ella gi)

Steafan:
Sch’igl fussan ampo radunds quels cantùns.

Menga:
(sto sasturnidar) Haatschi!!!

Steafan:
Viva!

Hitsch:
Viva!

Menga:
(savolva da que nosch anviers igl Hitsch)

Hitsch:
(prenda subit puspe aintamàn igl sdratsch a sfruscha cun tuta forza ved
la mesa)

Menga:
Ussa vez gea egn’ocupaziùn. Jou vont dantànt gest a far las
cumissiùns. (Possa) Suainter radis tei Hitsch igls pors sen pastira a tei
Steafan tarschegnas tut igls meas calzers. Mo picobello. Quels ston
targlischar da lientsch. (ella savolva anviers igl esch a vut ir or)

7.szena
Annalies, Steafan, Hitsch, Menga

Annalies:
(vean gest aint dad esch) Igl pardicànt e alura schon sto pigl butschegn.

Menga:
Quegl e stupent. (ella va or)

Steafan:
Tge munta quegl: Igl pardicànt e alura schon sto pigl butschegn?

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


15

Annaies:
Â’la ànc getg nut, la ti duna?

Steafan/Hitsch: (anzemel) Na, tge?

Annalies:
Igl pardicànt vut igl noss butschegn par banadir l’aua durànt igl priedi da
Pastgas. Alura â’la getg la Menga ca degi ir par egn butschegn,
amplanir el cun aua a meter el davo la talegna.  Jou ve me
saschmarvaglieu…

Steafan/Hitsch: (anzemel) Tge?

Annalies:
Davo la talegna eara schon egn butschegn ad anzatge liquid eara ear
schon aint.

Hitsch:
(sco sch’el savess da nut) Mo tge peia?

Steafan:
(dascus agl Hitsch) Sas ussa bagn tascher quieu! Matem igl noss
vinars!

Annalies:
(dosta igls tagliers) So, jou vont uss a lavar giou. Scha vus duvraz
anzatge da me, me clamad. (ella va an tgadafiac)

8.szena
Steafan a Hitsch

Steafan:
Oioioi, a sch’igl pardicànt â ussa prieu igl falo butschegn ad el…Hitsch,
va dabot pigl butschegn!

Hitsch:
Sas betga tei ir? Tei âs gea gieu l’ideia dad arder vinars!

Steafan:
Na, tei vas! Tei vol siir ear ampo da que vinars.

Hitsch:
Quegl âs gea ear schon gieu getg egn’ea, a suainter âs do igl vinars a
las vatgas. (ri da que maliztgus haha… a va)

Steafan:
(va suainter ad el) Ussa davent cun te! (Possa) Sprànza tgata nign
adavur tge ca nus vagn fatg.

(ign oda migear las vatgas)

Steafan:
Ah, turn’la Menga schon?

9.szena
Steafan a Menga

Menga:
(vean aint dad esch) Tge e quegl cun me? Sund jou schon dementa. Jou
eara bunameing rivada a la stizùn c’igl e vagnieu andamaint ca ve scho
a tgea igl canaster par meter aint las cumpras! A… mo Steafan, es tei
schiglioc ànc adigna qua? Âs tei ànc betg antschiet a tarschinar igls
mieus calzers?

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


16

Steafan:
(varda an fetg sen ella) Na, jou ve ànc betga savieu, parquegl ca…

Menga:
Parquegl ca tge?

Steafan:
Jou ve ànc stuieu meter els ampo avànt talegna.

Menga:
Tgissà partge gest avànt la talegna?

Steafan:
An talegna vainsa doch adigna tàntas mirs.

Menga:
Ad ussa manegias c’i voman or da la talegna parquegl c’igls calzers en
là?

Steafan:
Ea, natiral. Las mirs vignan gea adign’atratgas digl caschiel.

Menga:
Na, quegl e betga ver: cun spec tgap’ign las mirs.

Steafan:
(tutga igl vainter da la Menga) Te, cugl tieus spec, se jou gea betga meter
avànt la talegna!

10. szena
Steafan, Menga, Hitsch

Hitsch:
(rocla igl butschegn aint dad esch) Qua e’l igl butschegn ca tei levas,
Steafan. Ah, hoi Menga (ampo schano) Ear…schon puspe…turnada?

Menga:
Tge e quegl par egn butschegn?

Steafan:
Jou ve gest getg agl Hitsch c’el degi radir que butschegn agl pardicànt.
Igl pardicànt e ear betga ple igl ple giuven ad igl ple fearm. El porta gea
mena anturn anzatge, quegl fan adigna igls giuvens ministrànts.

Hitsch:
Quel dovra la sias forzas an baselgia. Là sto igl poveret gea adigna star
sen pes.

Steafan:
Ea, par c’el vezi sch’anzatgi sadurmainta durànt igl sieus priedi.

Menga:
Quegl e gea stupent ca vus fagez anzatge par la baselgia. (studegia
egn peazeta) Mo â l’Annalies betga getg avànt, c’igl butschegn segi
schon davent.

Hitsch:
Na, quegl âs tei siirameing capieu falo…near l’Annalies â puspe egn’ea
bagliafo tut egn trànter gl’oter. Quegl e halt tier igls vigls ascheia. Tier
quels dat igl sequa (mussa segl sieus tgieu) magari l’egna near l’otra
confusiùn.

Menga:
Quegl e ussa tutegna. Impurtànt e’gl c’igl pardicànt survigni la si’aua.
(ella va pigl canaster a va or dad esch)

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


17
Hitsch:
Mo ussa stuainsa vurdar scha que coga butschegn â ear igl dretg
cuntegn…

11.szena
Annalies, Hitsch, Steafan

Annalies:
(vean aint dad esch nà da la tgadafiac, igl Hitsch sea dabot giobass
avànt igl butschegn, ascheia ca l’Annalies po betga ver el) Ve tut
amblido da prender or ear igls tschadùns. (curta possa) Hitsch tge fas
tei qua giobass?

Steafan:
El varda sch’el sto pinar quella massa sgrefels c’igl â agl palantschieu.

Annalies:
Mo el â gea betg amprieu da mester. El e me egn famegl.

Hitsch:
Sch’ign â egna sir an tgea vut quegl ànc gi betga gir c’ign vegi fatg lena.

Annalies:
Tei âs raschùn. Mo betga pranded gest ordapar igl antier palantschieu.
Scha la Menga veza quegl, alura…(Ella va cugls tschadùns, mo egn
dat or da màn a cun grànd martuiri vut ella prender seda bass el. Igl
Steafan amprova dantànt cun grànds schmanis da far ir or dad esch
ella aschi dabot sco pussevel. Ella va.)

12.szena
Hitsch, Steafan

Steafan:
Par furtuna e’lla gest puspe ida.

Hitsch:
Santieu â’la parn’ea nut.

Steafan:
Earva igl butschegn! Jou vont dantànt par dus magiels. (va tigl bufet par
dus magiels)

Hitsch:
De nà egn! (el amplanescha igl magiel, seagia a spida or tut puspe)
Wää! Quegl e gea me aua.

Steafan:
Propi? De ear egn schuf a mei!

Hitsch:
Egn schuf âs getg? (El beva egn schuf or digl magiel, spida quel puspe
agl magiel c’eara vid a tànscha vei igl magiel a Steafan). Qua, exact
egn schuf!

Steafan:
Tei es egn piertg! (el prenda egn magiel schuber, amplanescha quel,
beva egn schuf a spida or el). Tei âs raschùn, quegl e propi aua.

Hitsch:
Tge fagiains’ussa?

Steafan:
Tei sas tge ca quegl munta, never?

Hitsch:
Ea, cun quella roba vagnainsa siir mena sturns!

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel


18

Steafan:
Na, igl pardicànt â igl vinars! Nus stuagn vurdar ca nus vignian puspe
tier igl noss dretg butschegn! (Possa) Igl miglier e’gl scha tei
telefoneschas gest agl pardicànt a gis c’el degi dar anavos igl
butschegn.

Hitsch:
Partge jou a betga tei?

Steafan:
Igl pardicànt savess gea tartgear ca jou segi igl ple grànd caleri.

Hitsch:
Ad a mei stuess quegl alura far or nut? Gi doch a la ti duna da
telefonar. Là fa’gl betga ple or aschi blear sch’el tratga schliet dad ella.

Steafan:
Quegl savainsa siir betga far. (curta possa) Mo ussa ve jou gest
egn’ideia. Jou savess gea satrer aint sco la Menga Poriras. Alura se jou
raquintar anzemel egna buglia, gir gest tge vean andamaint. Igl
pardicànt tratg’alura ca la Menga vegi egna roda damegna, near pears
egna struba. A nus vagn da far nut cun la tgossa. Seglmains agls îls
digl pardicànt.

Hitsch:
Quegl e egna bùn’ideia. Telefonescha gest uss ad el.

Steafan:
(el meta aint semplameing egna numra da telefon sainza vurdar)

Hitsch:
Partge vardas betga tge numra ca tei metas aint?

Steafan:
Igls pardicànts ca bagliafan tudestg gin an baselgia ear adigna “Gott
anrufen” ad ân ear ànc mena getg egna numra. (el prenda uss igl tgiern
da telefon, near telefonet ved l’ureglia). Igl e sto la falada numra. Igl
eara quella duna ca gi tge uras c’igl e.

Hitsch:
Quell’ancanusch jou. Quella sa dantànt mena sadazeder, scha jou
telefonesch par saver tge uras c’igl segi. Ella mida la si’ideia da
secunda tier secunda.  (pintga possa) So via, amprov’ànc egn’eada! Mo
varda suainter la numra. Qua e gea egn cudesch da telefon. (el dat igl
cudesch da telefona agl Steafan)

Steafan:
(anquiera la numra a met’aint ella. Buna sera signur pardicànt…

Hitsch:
Ple òlt!

Steafan:
(el sameta segls pez digls pes)

Hitsch:
Na, tei stos bagliafar cun egna vusch ple òlta.

Steafan:
Aha! (bagliafa ple òlt) Buna sera signur pardicànt, qua e la Menga
Poriras…ähm… igl e parve… igl mieus tgear a scort um â betga musso
a vus co earver igl butschegn….ah, eassas rivos dad earver el…alura
vagned tutegna speart sperasvei…ea, gest ussa…antocen suainter.
Adieu signur pardicànt. Uuu, nus vagn gieu furtuna, mo el vean!

St-BÜH 2-1_La serasontg an prievel