-1-

Persungas:
Tona

pour
Teresa

la sia donna
Dora

fantschela
Linus

frar da Teresa
Reto

vaschign
Jessica

vendadra
Lisa

cuaffösa

Taimp:

preschaint

Li d’acziun:

steiva purila

Maletg da tribuna:
Steiva purila cun meisa, soptgas, buffet, gardaroba, stgaffigna, flours, etc.

Cuntign:
1. act sonda dumang
2. act 2 min. pi tard
3. act en’emda pi tard, sonda dumang

Toni ò durmia or. El vess ansasez gio da dei d’esser ainten la posta per Coira,
noua tgi el ò da piglier part ad ena seduta dall’Uniun purila. La sia donna Teresa
less piglier chella caschung per bandunar igl sies om per en taimp ed uscheia igl
persvader da dar giu enqual digls sies posts ainten cumischungs ed uniuns. Cura
tgi sies frar vign per ella è Tona anc adegna a tgesa ed i dat las ampremas
cumplicaziuns, perchegl tgi Tona vess betg da saveir tgi Teresa vot eir per sies
fatg. Dora, la fantschela tgi è en teissa nosch, spetga angal da surpiglier la
cumonda an tgesa. Ella sa legra diabolicmaintg da tiranisar tots chels tgi vignan
an tgesa. Igl vaschign, tgi vot nizzigier la situaziun tgi Teresa è ord tgesa, ò
scretg sur internet a dus donnas. Chellas vignan ossa sur la fegn d’emda e vottan
amprender a canoscher lour prenci marveglious. Ellas on pero fatg igl chint
sainza Dora. Las dus damas èn er betg chegl tgi igl vaschign veva s’imagino ed
el sa lascha betg vaseir. El vign bagn atgavegl sot la scua da Dora e dastga betg
far mucs per tgi lezza igl tradescha betg. Pover chel tgi solta betg siva la sia geia
! La situaziun vign pir dretg noscha cura tgi Tona dat giu per stgela  ed è
dependent d’ageid ester.El è ple tgi cuntaint cura tgi Teresa turna finalmaintg!
Ma tgi so schi Teresa sa lascha persvader digl fatg tgi Tona ò da far ansomma
navot cun las dus damas digl internet?

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-2-

1. scena
Tona, Dora, Reto

(Dora tschainta ainten steiva e sfiglia ainten en’illustrada)

Dora:
(suspeira) Uscheia bel less’er ia aveir eneda! Eir ad ena parti cun
tanta belezza…vistgeida scu ena prinzessa, tot igls omens scu en
schom d’aviouls anturn me….simplamaintg scu ainten ena praula.

Tona:
(vign or da tgombra, teira aint igl tschop, nervous) Dora!…Noua è
Teresa?

Dora:
(an totta chietezza) Eida.

Tona:
Noua ell’eida??… Ella ò amblido d’am dasdar.

Dora:
Perchegl vo igl mond betg sotsour.

Tona:
Na, igl mond betg, ma igl mies referat!

Dora:
Chel interessescha tuttegna nign!

Tona:
Sapperlostas, ossa vaia laschea mitschier la posta.

Dora:
Ègl chegl igl ties sulet problem?

Tona:
An ena mes’oura antscheva a Coira la seduta dall’uniun purila e
sainza me vo chegl betg. Te vessas er savia pitgier ve digl isch ed
am dasdar.

Dora:
(leva se) Sast te am deir en sulet muteiv pertge tg’ia vess gia da far
chegl?

Tona:
Perchegl tgi va a Coira en referat impurtant, e sainza me so chel
betg neir tignia.

Dora:
Te ta repetas. Igl publicum sa durmainta tuttegna, cun u sainza igl
ties referat.

Tona:
Angal tgi te ta durmaintas betg! Varda siva cura tgi la proxima
posta vo! (tanscha ve igl urari)

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-3-

Dora:
Ambleida Coira, te vignst duvro bler pi urgent a tgesa.

Tona:
Teresa e te savarossas bagn culeir sainza me, anfignen ossa ò chegl
adegna funcziuno. Ma schi la dama ò da liger da chella lectura
scorta (la tigna l’illustrada sot igl nas) alloura creia er ia tgi ella
saptga betg ple disfranztger alv e neir!

Dora:
(dat en plunt cun la gasetta sen meisa) Ed igl patrung da chella
tgesa ò per spir exerceci da pumpiers d’ier seira anfignen oz
andumang bod, nign’ideia tge tgi marscha cò tar nous!…Siva tgi
Teresa è scapada funcziunescha ansomma navot ple cò tar nous!

Tona:
Tgeee?!…Scapada?

Dora:
Oss’angal betg t’agiteschat, chegl pò capitar ainten la miglra
famiglia!

Tona:
Ma ella turnaro bagn?…Ella stò turnar!

Dora:
Forsa…forsa er betg! …Ah, avant tgi ambleida, las vatgas-mamma
èn lippadas dalla pastgira. En’antier’armada pulizeia e pours èn sen
la tschertga.

Tona:
Ma chegl è da neir narr!…Partge m’ ast betg clamo?

Dora:
Perchegl tgi te durmivas……Biias èn chels tgi dorman, chels fon
nign donn ad oters! (igl strocla l’illustrada ainta mang e vo an
tgadafi)

Tona:
Sapparlostas aint ed or! Chegl è ena tgora! (i petga ve dalla
fanestra) Las vatgas!!! (lascha crudar la gasetta) Chels reivan
perveia dallas vatgas! (derva la fanestra)

Reto:
(varda aint da fanestra) Ah, te?…Ist te betg giu Coira?

Tona:
Dora am ò betg dasdo!….Ast betg via la mia donna?

Reto:
Chella dovra betg, ia va da far giu tgossas fitg impurtantas. Ma
franc betg cun te, te am ist pitost ainta peis. Ia turn cura tgi te ist
davent. (vo spertamaintg)

Tona:
Chel Reto è en dètg tabalori……Dora……Doraaaa!!!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-4-

Dora:
(vign or da tgadafi cun en cupegn café) Ensatge vaia anc amblido,
ena vatga cun vadel onigl gia da sagiattar giu giun veia principala.

Tona:
Na saro betg veir!…..Ast anc ples da chellas novitads?

Dora:
Ma creist te ,tgi dantant tgi te dormas scu en pup ainten letg, stetta
igl mond salda? (igl dat ena brev) Cò, chella è da Teresa, dovras
betg liger ella, ia sa at deir precis tge tgi stat liaint!

Tona:
Turpegi’at da liger brevs privatas!

Dora:
Ossa tedla igl mies Tonign, sch’ia va da tigneir or 15 deis da veiver
cun te, viglia er esser orientada!

Tona:
Ia?….Cun te??

Dora:
Ensatge at deia, ia sung alloura betg la tia Teresina tgi lascha sa
plascheir tot…..! Ossa teiras dalunga aint las tgoschas d’uigl,
schiglio scadagn’igl!

Tona:
Vot en pêr anturn las ureglias u pi gugent…..

Dora:
Ossa sera  la bucca….i teira ! Fò tgi te vignas oragiu!

Tona:
Betg fò’m neir nar digltot! Igl amprem vaia da da tarmetter en mail
a Rudi per tgi el am ramplazza giu Coira.

Dora:
Te cattas bagn mintg’eda en tgappatalpas tgi at steira or dalla
merda!

Tona:
Ta tgirat, schiglio at splidescha aint igl desert !

Dora:
Alloura vaia da piglier er anc te cun me. Alla fegn ins vogl betg aint
igl desert sainza camel…..!

Tona:
Te ast bagn adegna igl davos pled! (vo an tgombra)

Dora:
(i petga ve dalla fanestra) Tona, Tona chegl dat schlets 15 deis per
te! (derva la fanestra)

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-5-

Reto:
Tgau Dora…..ist suletta?

Dora:
Ma varda no, igl noss vaschign è er schon lavo e sa tratg
aint…..Tge ast segl magung tgi te ist schi curtaschevel?

Reto:
Possa neir aint spert?… Ia va en grond crap segl cor!

Dora :
Chel post gist deponar sen la nossa motta da scalgias tgi vagn
schon! (sera la fanestra) Tgi so tge tgi chel tamazzi vot?

Reto:
(vign aint dad isch, confus) Dora…..sast Dora……Gl’è uscheia,
Dora!

Dora:
Dora ò betg peda da tadlar giu en antier roman. Dei tge tgi te vot e
siva fò’t or digl polver!

Reto:
Te sast bagn tge hobi tg’ia va…. far igl surfen aint igl internet. Ossa
antscheva chegl pero am mitschier ord controlla.

Dora:
Quantas gedas vaia gio at detg, chel internet è ena smaladicziun ed
at magna all’isolaziun cumpletta. Ma igl noss bung Reto tedla betg
sen admuniziuns!

Reto:
Ea….ossa cala da murmagner, ia va fatg en terribel sbagl. Sast,
Dora….ia va anvido egna dallas mias ancunaschaintas digl internet
sen igl mies bagn puril.

Dora:
Ma noua ast te en bagn puril…?

Reto :
Ia betg, ma chegl cò è bagn egn…!

Dora:
Reto, chegl am è schi lung scu lartg, cò tar me dattigl nignas
vacanzas.

Reto:
Dora, tgera Dora…..angal per ena notg!

Dora:
(sbaffagiond) Te e Tona ischas igls dètgs filungs! Egn è ainten
tottas uniuns e cumischungs tgi dat e l’oter tschainta davant igl
computer anfignen tg’el so mianc ple scu tgi el ò nom. Perchegl
onigl tots dus adegna puspe da chels collabs spiertals!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-6-

Tona:
(derva igl isch, vign cun ena brev ord tgombra) Dora…..ast te detg
a Teresa tgi ella dess eir per sies fatg….? (vei Reto) Ast te forsa da
far ensatge cun chella brev….?

Reto:
Schi gl’è en fax alloura bagn, schi ella è scretga a mang alloura
betg.

Tona:
Teresa vo betg per sies fatg perveia dad uscheia ena bagatella. Ia
seia ainten mengia bleras cumischungs ed uniuns. Ella vegia
avonda!

Dora:
Perveia dallas tias bagatellas fiss ia schon da dei eida per mias fatg.
Ma avant tgi eir at vessa anc laschea suarar la furtga da grascha…!

Reto:
Teresa è eida…?

Dora:
Angal 15 deis. Cura tgi igl sies tger om ò do giu la mesadad digls
sies mandats niro ella a turnar. Ia turness betg schi spert, tar me fiss
chella cura pi radicala.

Tona:
La nossa lètg at vo aint sober navot…!

Dora:
A chegl deist te lètg…?

Tona:
Te angal spetga…te vignst er agl petgen, te plugl sfarfatg…! E te
tger vaschign, betg lasch’at cuglianar dalla nossa streia digl fagn...!
(vo an tgombra)

Reto:
Schiglio anc ensatge…? Ossa vast gliunsch avonda.

Dora:
Ist te nia per chegl u tge vot ansomma…?

Reto:
At dumandar schi te am mettas egna…..na an sasez…dus tgombras
a disposiziun.

Dora:
Vot te alloura er durmeir cò...?

Reto:
...Igl è.....sast Dora....i reivan dus donnas....

Dora :
Chegl è exact ena donna mengia bler…. !

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-7-

Reto:
Ozandumang allas treis vaia struclo igl battung sbaglea digl
computer, ed ossa reivan dus donnas….!

Dora:
I dat gliout scorta e gliout fitg scorta ed oters tgi totgan ansomma
betg ainten chellas categorias. Chegl èn igls tgappatalpas scu te…..
Cura?

Reto:
Dora – Dorigna, angraztg fitg, fitgung (la dat en bitsch)

Dora:
Spargna igls ties bitschs bletschs per las tias flommas digl
internet….Cura vottigl neir?

Reto:
Mintga mument.

Dora:
Seias led tgi igl mies tscharvi funcziunescha schi spert scu igl ties
computer….!

2. scena
Linus, Dora, Reto, Tona

Linus:
(dall’antrada, clavs d’auto ainta mang) Tgau ansemen. Soo,
faschez flutgets?

Dora:
Ast ensatge ancunter...?

Linus:
Chegl am vo ansasez aint navot. Ia sung rivo per Teresa.

Reto:
Chella è gio da dei davent.

Dora:
Ma betg fò ossa pastrac! Angal per Tona ella davent, ella è anc cò,
ma Tona è tgutgamaintg betg anc ia giu Coira.

Linus:
El è cò, betg giu Coira?

Reto:
Chel è betg angal ainta peis a te, er ia va da dar adatg tg’el am
ruigna betg tot!

Linus:
Tge vess Tona d’at ruinar? Forsa las tias amuranzas cun Dora…?

Dora:
Tigna a mustrign la tia fantascheia schuffa!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-8-

Reto:
So, ossa stoia am far or digl polver, schiglio mantgainta anc la mia
viseta. Ubetg Dora, chesta seira dovra igl voss pavillon per grillar!
(vo)

Linus:
So chel betg barsar a tgesa seia, pertge dovra el igl voss pavillon…?

Dora:
Perchegl tgi el ò prest provotgia la fegn digl univers cugl sies
computer…!

Linus:
La tia moda da sa depurtar savess schon far eir l’egn u l’oter se per
las pareis.

Dora:
Schi te vot far chegl, schi post gist anc scuar giu las teilas dallas
filunzas chise…!

Linus:
Ma noua è chella Teresa? Nous vessan planget da svaneir avant tgi
Tona ans vesa.

Dora:
Ella spetg an mia tgombra perchegl tgi igl signour ò betg catto per
basigns da neir ad ouras…!

Linus:
Ia sa chinta betg gist lascher crudar tot e lippar, e digl reminent ast
te navot d’at masdar aint dapertot…!

Tona:
(vign an tgotschas e blusa d’uigl or da tgombra) Tgau Linus, te am
vigns gist dretg..!

Linus:
Tgau Tona, tge mantg’igl ?

Dora:
Igl sies spiert ò tschiff en virus da computer ed ossa ò’l igl cor
ainten las sottgotschas. (vo)

Tona:
E cun uscheia en plugl sfarfatg vaia da veiver 15 deis sunsulet !
Angal perchegl tgi Teresa è eida per sies fatg. Sast te noua tgi ella è
eida…?

Linus:
Teresa è betg cò? Ossas vaia lia la purtar las plantignas dalla salata
tgi ella leva.

Tona:
Ella am lascha aint igl stetg anten la pi gronda lavour e vot pir
turnar cura tgi va do giu aglmanc la mesadad da tot las mias caricas.

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-9-

Linus:
Tona, a me vogl forsa aint navot, ia va pero l’impressiun tgi en per
deis distanza faschess angal bagn a vusoters dus. Forsa vez propi
aint igl verm.

Tona:
Tranter nous dus croda mai en nosch pled.

Linus :
Glez è strousch pussebel, schi te ist mai a tgesa…. !

Dora:
(turna aint d’isch-tgesa cun ena cadagna d’ena vatga) Cò, chegl è
tot chegl tgi è rasto dalla vatga ed igl sies vadel.

Tona:
Ma chegl è bet da creir..!

Dora:
Igl vaschign Aluis è or an curt e dumonda quant dei tg’el vegia anc
da spitgier sen te. El ed igls sies gidanters vegian nign gost da strer
sulets chella vatga sot igl auto da posta or.

Tona:
Zangas tgodas e martels schalos, egna è anc neida sot la posta….?

Dora:
Chella povra posta, ossa vignan tots igls passaschiers mengia tard..!

Tona:
È chegl igl ties sulet chito…?

Dora:
Betg sainz’oter, te sast gio dar sen en inserat: “Tschertg donna e
vatga, la cadagna è avant mang”. (igl dat la cadagna)

Tona:
Igl pi gugent at stranglessa ed at niantess siva, ma mianc alloura
saressas la tia bucca mallavada…! (vo ord isch-tgesa)

Linus:
Sapperlostas, chel ast pulitamaintg sot igl giouf… !

Dora :
Angal spetga, er te vignst eneda vedlonder..! (vo an tgadafi)

Linus:
Scu so mia sora tigneir or cun chella...! Chegl è gio horror!

3. scena
Teresa, Linus, Jessica, Reto, Lisa

Teresa:
(vign or da tgadafi, pronta per eir) Tgau Linus.

Linus:
Tgau Teresa. Cò tar vusoters è betg bun’ora..?

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-10-

Teresa:
(sa tschainta) Te, Linus, ia sa betg eir davent, las vatgas, Dora….

Linus :
….igl buc….

Teresa:
Tge buc..?

Linus:
Ma tgi..? Tona chinta. Ossa vignst, chegl fiss anc la pi bela. Te
vignst dus emdas tar nous,  e basta..!

Teresa :
….i vo simplamaintg betg !

Linus:
Ossa cala , igl ties om ò simplamaintg eneda da tgapeir tgi uscheia
so chegl betg eir anavant.

Teresa:
Linus, ia sung gist fittada. (metta igl tgea sen la bratscha)
Ozandumang cunter las quatter el finalmaintg turno a tgesa…..e
capasche, el ò durmia or. Ossa vaia bagn ia da vurdar tgi geia tot
anavant cò….glè aint igls tappigns…!

Linus:
Chegl saia bagn…e gist perchegl vignst te ossa cun me. Lasch’igl
angal coier enpo ainten la sia boglia, igl ties Tona. Te vo per la tia
valiescha ed ia vign an tgadafi tar Dora. A chella vaia anc da cantar
ena canzung…! (vo an tgadafi)

Teresa:
Cun chella vignst er te betg a freida..! Leva se) La nossa Dora igl ò
do la benedicziun anc avant tgi el è dretg an tgadafi…! Chegl è la
sia spezialitat.

Jessica:
(cloma gio chior) Hallo, noua è’l igl mies louf…? Cò è la tia
tgapitschigna cotschna…!

Teresa:
Ma tgi ègl chegl…?

Jessica:
(aintra digl isch-tgesa, dama digl martgea, varda anturn) Jeee, tge
belign…! Scu digl taimp da Banadetg Fontana…! Buna seira Dora!

Teresa:
Buna seira….ma ia sung betg Dora. Ia sung tot ensatgi oter….!

Jessica:
Chegl fò navot, ia sa tgi sen uscheia en travagl marscha adegna
ensatge. Va marveglias da chella donna, ella seia en po curiousa,
ma ia niro schon a freida cun ella.

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-11-

Teresa:
Glez è alloura en’otra dumonda!

Jessica:
Dastga ma preschentar, Jessica. (surfatg curtaschevla) Scu tgi ma
legr da dastgeir antuppar an en li schi idillic igl mies louf.

Teresa:
Ma tge…? Chella scuntrada è propi cò…?

Jessica:
Naturalmaintg. El am ò tarmess en mail, tg’ia dess betg far cass sen
Dora. Ma sche, è chella Dora propi uscheia ena tschavola…?

Teresa:
Chegl è en veir teissa….! Ma perveia da tgi ischas schiglio cò..?

Jessica:
Perveia digl mies futur amei.

Teresa:
Ma schi cura az ò el anvido ..?

Jessica:
Gist da curt. I seia ena bun’occasiun, e cò sunga.

Teresa:
So, so…! Tona, Tona te vignst era anc agl petgen…!

Jessica:
Schi dei vaia gia da spitgier sen chel mument ed ossa vo igl mies
semi an vigour.

Teresa:
La mia decisiun er!

Jessica:
Igl mies louf so screiver schi intelligent. El è plagn fantascheia,
gentil, simplamaintg en tgerign..!

Terresa:
Chegl va er ia cartia…anfignen ossa! (scassa consterneida igl tgea)

Jessica:
Anfignen tgi el reiva, varda giu en po igl voss travagl….vez franc
navot ancunter..?

Teresa:
(teatralic) Ma tgi so pertge? Ia totg angal tigl persunal…. Angal
fasche plangvoss e vurde giu tot bagn.

Jessica:
Sche ad el tgi la tgapitschigna cotschna spetga sen igl sies louf...
(svanescha)

Teresa:
(dat en bratg) Igl sies louf....!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Linus:
(vign or da tgadafi) Ma tge ast?!
-12-

Teresa:
Chel asnung foz, chel bindung, chel...chel...strangla...!

Linus:
Tgi?

Teresa:
Igl mies om...! Ia sung mianc anc ord tgesa e schon cumpara ena
tgapitschigna cotschna e tschertga igl sies louf…!

Linus:
Ol tuttegna egna ve dalla corda! Perchegl el mai a tgesa ed a te
tschivl’el se tg’el geia a prova da pumpiers u schiglio ad ena seduta!

Teresa:
Sung ia ena tschavola! Ia lavour dalla dumang alla seira angal per
tgi igl mies Tona possa eir litgond tureras..! Na Tona, chegl è betg
pussebel…tgi te am tradeschas an chella maniera…!

Reto:
(vign aint d’isch-tgesa e vo cunter la tgadafi) Stgise, ia sto eir
urgentamaintg tar Dora…

Teresa:
Tge vot te da Dora?

Reto:
Angal  star enzichel cun ella….Linus peglia finalmaintg Teresa cun
te a tgesa….ella am ruigna l’antiera fatschenda…. (vo an tgadafi)

Teresa:
Ossa am dumonda planget sch’ia sung cò da tgesa ni betg..! Ossa
am tansch’igl planget! Chel stroler vign cò dad isch aint scu schi el
fiss cò da tgesa.

Linus:
Gio ansant strolageva chel schlamper aint ed or. Tgi so schi el ò en
îgl sen Dora…?

Teresa:
(rei) Chel teissa nosch ed en om….! E gist anc igl noss vaschign,
chels dus èn schiglio scu tgang e giat.

Linus:
Chegl ans pò esser schi lung scu lartg, nous giagn ossa schi spert
scu pussebel, anc avant tgi Tona turna.

Teresa:
Bung, ma porta’m anc spert en magiol ava. Ia stò piglier ena
tabletta cunter igl mal agl tgea.

Linus:
Ea, ma siva svanignsa.

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-13-
Teresa:
Am para scu schi am niss ancunter ena lavegna. Gl’è propi neiras
ouras tgi svanescha en per emdas.

Lisa:
(cloma chior) Hallo!! Ègl a tgesa ensatgi?

Teresa:
Na, betg anc egna….!

Lisa:
(vign aint d’isch-tgesa, eleganta) Noua è’l igl mies prenci, alvetta è
cò….!

Teresa:
(vilada) Ed ia sung la noscha regina…!

Lisa:
Buna seira.

Teresa:
Buna seira.

Lisa:
Tge belign, gist uscheia vaia am m’imagino da veiver tigls set
nanigns…..

Teresa:
Chegl è betg la tgesa dalla streia, chegl è en travagl puril…

Lisa:
….noua tg’ia vign a passentar ena belezza fegn d’emda cugl mies
prenci…

Teresa:
Chell’invitaziun saro pi prubabel neida avant curt…?

Lisa:
Chesta notg allas treis vaia survagnia en mail. En’occasiun schi
favorevla survignins betg schi spert puspe…!

Teresa:
E da Dora dessas far nign stem…?

Lisa:
Ea, chella donna totga simplamaintg tigl inventar ed ia dess angal
betg lascher ma scurascher da chel sdratsch da palantschia….! Ui,
ischas vous forsa Dora..?

Teresa:
Ia..? Na, na….ia sung absolutamaintg nign.

Lisa:
Tutgez tigl persunal?

Teresa:
Ea, tigl persunal per las lavours groppas. Ia geid pigl solit a tots or
dalla merda, oz pero meida canzung…? E schi igl voss prenci è
betg a tgesa, tge faschez?

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-14-

Lisa:
Spitgier, (tot cuntainta) spitgier anfignen tgi igl mies giaveisch vo
an vigour. “Igl prenci spetga cun brama sen la sia alvetta”, ò el
scretg. Ia vign a vurdar giu igl casti….na igl travagl digl mies
prenci…. (sgola prest or dad isch)

Teres:
Chella è betg digltot tschent…! Tona, ossa ègl giu fagn avonda! Ia
vign a far la mia valiescha! (svanescha an tgombra)

4. scena
Dora, Reto, Teresa, Linus, Jessica, Lisa

Dora:
(vign or da tgadafi, Reto cun en canaster urden) Chegl so er angal
capitar a te….! Dus tschuettas digl internet an en colp!

Reto:
Cala d’am snarager, creist tg’ia vegia struclo aposta sen la falada
tasta ?

Dora:
Ed ia va da neir a freida cun dus da chellas tgoras e va anc da
vurdar noua tgi met a cutier chellas…

Reto:
(da filung) Ia savess schon noua…. (sfrouscha igls mangs)

Linus:
(vign or da tgadafi) Noua è Teresa?

Dora:
Sung’ia igl 111..?

Linus:
Ossa tedla, uscheia sast te ruschanr cun las tias gaglignas, ma betg
cun me!

Dora:
Ia discor cler e cligiantevel e schi te varteschas betg chegl, sunga
betg ia la colpa.

Linus:
Te ist mai la colpa! La tia colpa pero ègl tgi Teresa ò mal agl tgea.

Dora:
Schi te vessas mal agl tgea savessa er pertge….uscheia ena
tschavola stò far mal….

Reto:
Dora, ossa cala da provotgier Linus!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-15-

Dora:
Chel è per nign ena provocaziun!

Linus:
Igl ties scharm è gist schi interessant scu fagn vigl...!

Dora:
Te angal spetga, te am vigns schon anc sot la greffla!

Reto:
Ma cun las dus damas digl internet ist alloura pi curtaschevla.

Dora :
Chegl saro er dus da chellas puppas malagedas, chegl vo franc sot
pictura naiva… ?

Reto :
(dat 200 francs) Cò, chegl è per igl star sur notg e divers extras.

Dora:
Angraztg, ma chels divers extras las dunga gratuit…!

Reto:
Fò igl bagn Dora, tge figura am fast far….?

Dora:
Oh, uscheia circa scu en mattatsch da scola....

Reto:
Dora, Dora, te ist propi ena donna tg’ins dovra en aviamaint agl
adiever…

Dora:
E te funcziuneschas betg perchegl tgi igl ties aviamaint agl adiever
vala betg en fifferling..!

Reto:
(sa volva) Schi duvress betg urgentamaintg chella Dora, la vessa
ossa do en pêr anturn las ureglias.

 Jessica:
(aintra digl isch-tgesa) Ist te el, u ist te betg….

Reto:
Tgi...? Ia..?

Jessica:
Ia manetg, igl mies louf…

Reto:
Aha, igl louf…cò sunga betg ple schi franc…

Jessica:
Ossa decid’at..! Alla fegn canoschas me sot igl nom tgapitschigna
cotschna!

Reto:
(tot confus) Ma tge fatscha ossa..? Eh….chegl stò esser ensatgi
oter… (la varda giu da sessom a giudem)

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-16-

Jessica:
Noua el zupo igl mies louf? Sast te chegl?

Reto:
Chel è franc oravant, vo e varda…

Jessica:
Chel varo bagn betg am fatg neir cò ed ossa sa moss’el betg,
schiglio igl mossa alloura la maniera. Cò vign betg fatg mesas
tgossas..! (vo dad isch-tgesa or)

Reto:
(sa lascha crudar sen ena soptga) Sapperlostas...ossa vaia cartia tgi
vigna ena bela tgapitschigna cotschna….ed cò cumpara la streia da
Gion e Gretigna. Chella è navot per me. (leva se) Speranza è l’otra
miglra, schiglio possa propi deir ”ausser Spesen nichts gewesen”!
[ni varianta rumantscha: navot oter tgi expensas!]

Lisa:
(cloma da chior) Noua el igl mies prenci…? (aintra) Cò el igl mies
prenci… (igl tgappa anturn, Reto sa liberescha)

Reto:
Na…na…ia…ia …sung tot ensatgi oter.

Lisa:
Te ist betg igl mies prenci..?

Reto:
Ia…ia crei betg ple.

Lisa:
Sast ia tschertg igl mies ancunaschaint digl internet cò sen chel
bagn puril. Sast te tgi tgi chegl è...?

Reto:
Lascha’m stibgier…..

Lisa:
Alloura stebgia bagn….e spert. Ia sa betg ple spitgier . Antieras
notgs vaia scretg e survagnia las pi belas e tgeras brevs. El è schi
sensibel, schi tger, simplamaintg igl pi bel tgi ena donna so
s’imaginar.

Reto:
Oi,oi…

Lisa:
Chegl è betg do a mintgign, a te franc betg…!

Reto:
(tossa, prest tg’el sa strangla) N-na, franc betg..!

Lisa:
(igl petga segl dies) Sast tge, tossa anavant, ia tschertg ossa igl mies
prenci…. (vo ord isch-tgesa)

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora:
(vign aint da tgadafi) Tge stast cò ampalo…?
-17-

Reto:
Dora….Dorigna….a
me
è
capito
ensatge…..va
via
en
noschaspiert…!

Dora:
Tge ègl….vign anc ena terza…?

Reto:
Chellas dus èn schon mengia bler pigl mies pover cor tgi è an tanta
paglia….

Dora:
Schi tge vot antschever ensatge cun ena donna schi te ast ve digl
cor…?

Reto:
Te tgapeschas ansomma navot….sober navot…te ast nign’deia scu
tg’ia sung vedlonder. (vo or dad isch.tgesa)

Dora:
(cloma siva) Bagn, bagn, scu en giat igl favrer…!

Teresa:
(vign ord tgombra cun ena tascha, la posa resolut giu mez) So, ia
vign….. Te Dora, tge ò’l chel tamazzi d’en vaschign pers cò tar
nous..?

Dora:
Ma tge at interesseschigl chegl? Te ist gio uffizialmaintg da dei
davent…

Teresa:
Anfignen tg’ia sung anc cò, cummond’ia. Te gidas a Tona a culeir,
capito…?

Dora:
Chel dess deir sch’el dovra ensatge. Igl mies program dad oz vaia
gio do aint igl computer.

Teresa:
Sapperlostas aint, tè ins sogl duvrar per sober navot.

Dora :
Bagn, bagn, ia va gio permangs da dar novas structuras agl noss
travagl…

Teresa:
Alloura ast te er ensatge da far cun igl “louf e la tgapitschigna
cotschna” e cun igl “prenci ed alvetta”…?

Dora:
Per las praulas procurescha schon igl ties om..!

Teresa:
Or cugl marmogn…! Tge on chellas figuras dallas praulas da far cò
tar nous…?

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-18-

Dora:
Betg preocupesch’at da chegl, chegl è navot per la tia nerva an
paglia. Te dovras ossa pôss e distanza digl ties Tona tgi fò angal
stress.

Teresa:
Te am dast dalunga en telefon, schi capetan tgossas davos mies
dies, ast ancletg…? Schiglio vaia nign pôss.

Dora:
Igl ties Tona è semper ed adegna sen pista, ma per amuranzas è er
chel bler mengia tabalori…

Linus:
(vign cun la valiescha ord tgombra) Teresa, ia va l’impressiun tgi te
vegias bler mengia blera vistgadeira aint cò. (la posa dasper la
tascha)

Dora:
Tgi so, forsa ast a tgesa en plazzal da biagier ed alloura…..

Linus:
…..te angal varda tgi cò seia nign plazzal da biagier cura tgi Teresa
turna… !

Dora:
Siva chels 15 deis è betg crap sen crap. E louf  e prenci svaneschan
ainten ena neivla da zolper giun unfiern… (peglia valiescha e
tascha e svanescha)
Teresa:
Chella ò adegna igl davos pled, chella stranzla. Linus, ia va amblido
la carta dalla banca.

Linus:
Alloura dai, nous vagn propi dad eir…!

Teresa:
Tona viglia an mintga cass betg antuppar ple oz. Ia vi angal ensatge,
svaneir schi spert pussebel…! (vo an tgombra)

Linus:
Ea, chel Tona….gist dus tuschandras o’l…. Egna gess anc ma gist
dus…chegl è ena donna mengia bler…..

Dora:
(aintra digl isch-tgesa)

Teresa:
(vign or da tgombra, dosta la bursa) So, giagn…

Dora:
Schi te tschertgas las valieschas, chellas èn giun schler…

Teresa:
Te ist ena tschavola....

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora:
Ma schi igl vigl...chel tabalori...è gist ossa turno a tgesa...
-19-

Linus:
Ma scu discorras te digl ties patrung…?

Dora:
Duessa eneda ruschanr sur da te…? Alloura duvressas gist igl
psichiater.

Teresa:
Scu tgi te fast chegl è tia tgossa….ma an dus minutas èn chellas
valieschas aint igl auto…. Linus nous giagn or da tgadafi..!

Linus:
Schi chegl gartegia betg Dora, alloura vignst a suarar ena pizza
dallas alps…. Chegl vot deir ena dretga buatscha….! (von or da
tgadafi)

Dora:
(peglia igl natel) Chegl è bunas vistas… Reto, ia at dung en
cumond, vo per las valieschas dalla patrunga giun schler e metta
ellas aint igl auto da Linus….Na per far chegl dovras nign internet e
nign computer, ena spidada aint igl mangs e la tgossa è fatga….
(dosta igl natel) Chel tamazzi è franc eneda do giu sen la testa, schi
nurant nescha nign carstgang….!

5. scena
Tona, Dora

Tona:
(cloma da chior) Doraaaa…..!

Dora:
(solta en tango, scu cun en partenari) “Tango, pariser tango, tara-
taa-taa, tango…”

Tona:
(vign aint an tanta furia) Ast navot oter da far?

Dora:
Cura tgi igl giat è ord tgesa, soltan las meirs…. (solta anavant)

Tona:
A te dung’ia….! (la tgappa pigl bratsch) An en mument reivan otg
omens tgi on fom e seid….

Dora:
Schi tarmett’igls ad ustareia….

Tona:
Ossa paregias marenda per chels e la portas or aint igl pavillon…!

Dora:
Chegl vo betg, chel è do a tschains.

Tona:
Te am fast anc neir balurd….

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-20-

Dora:
(igl mossa igls 200 francs, peglia las notas or digl decolté) Tant
vaia survagnia per structurar anturn igl ties travagl.

Tona:
Tge ast puspe las fatgas...?

Dora:
Navot spezial. Davent dad ossa vandainsa “vacanzas segl bagn
puril”…. Igls amprems giasts èn gio cò.

Tona:
(sa lascha crudar sen ena soptga) Chegl surveiva betg…!

Dora:
Spetga anfignen dumang cun mureir, oz vignst anc duvro….!

Tenda

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-21-

2. act
(dus minutaas pi tard, Tona è anc adegna scu sturnia sen la soptga)

6. scena
Tona, Dora, Reto

Tona:
Sunga aint igl fallo film?….La mia donna vo per sies fatg, las
vatgas leppan dalla pastgiera, dus vatgas ed en vadel on sa scuppo
….. e la nossa perla venda fegns d’emda sen igl bagn puril…… Ma
chegl è betg pussebel…. (leva se)

Dora:
(aintra da tgadafi cun sdratsch da far giu igl polver) Per furtegna
ist ta calmo, ossa fatscha gist giu igl polver agl ties tscharvi…!

Tona:
Cala cun chel sgarschevel sdratsch. Te ist la colpa da tot las
misiergias.

Dora:
Glez è cler. Ia sung er stada chella tgi ò detg a Teresa da piglier en
tuschander per 15 deis.

Tona:
Tge ast detg…?

Dora:
En dretg om cun tot vedlonder, egn tgi è cò angal per ella….

Tona:
….fò tgi te vignas or an tgadafi e fò marenda per chels otg omens.
Te zerp da quatter pagletschas.....!

Dora:
E te paregia en banc per chels otg schlampers.... (segl isch) Siva
staron chels tuttegna betg ple an peis....!

Tona:
Chella peglia permangs chels 15 deis..... chella vign schi dumesta
tg’ella schluita tras tga scu ena sumbreiva.

Reto:
(vign aint d’isch-tgesa cun ena rosa) Stgisa, ast via Dora?

Tona:
Te nirossas betg a dar ad ella chella rosa…?

Reto:
Sast Tona, chegl tgapeschas te betg….

Tona:
Na, Reto oz vaia en total blècòut. (blackout)

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-22-

Reto:
(igl petga segl givi) Sast Tona, siva da chel exerceci da pumpiers
d’ier seira è chegl nign strign. Cura tgi te ast durmi’or la tia
sborgna, è l’ora puspe miglra… (vo an tgdafi)

Tona:
Ò
chel
tamazzi
adegna
puspe
d’antschever
cun
chels
pumpiers…..Chel dess scuar davant igl agen isch-tgesa…. Chel
cucurel e la nossa perla digl scussal da massareias…..!

7.scena
Tona, Jessica, Lisa, Dora, Reto

Jessica:
(aintra digl isch-tgesa) Igl mies louf…???

Tona:
Tge deist..?

Jessica:
Alloura ist te igl pour e betg igl mies louf..?

Tona:
Ed igl mument betg gist an gamba.....Alloura ist te en nov giast...?

Jessica:
Ea. Ia va vurdo anturn en zichel.... Possa struclar eneda las tias
musclas digl bratsch…?

Tona:
Te strocla las musclas digl ties louf, e betg las mias…!

Jessica :
Totga chegl betg er tar la fegn d’emda segl bagn puril?

Tona:
Mantgess er anc….. Ia sa betg tge tgi Dora at ò vandia, me an
mintga cass betg….!

Jessica:
Ossa betg seias talmaintg vilo perchegl. Te am ruignas igl antier
plascheir.

Tona:
Ainten la veta dattigl betg angal juhui e trallala….!

Dora:
(aintra cun la rosa ainta mang)

Jessica:
Te dastgas betg pansar schi negativ, varda me….ia savess
sgular….sgular scu en anghel….

Dora:
(la dat la rosa) Alloura betg ambleida la rosa, schiglio at lascha son
Peder crudar subito e cun fracasach sen tera…

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-23-

Jessica:
Oh, te ist franc Dora? Enpo capriziousa, pero cun en  cor dad ôr!

Dora:
Tigna andamint… betg tot chegl tgi gleischa è ôr, e schi te vignst
mengia garmadia at mattaroia a post…! Vea, ia at moss la tia
tgombra, igl letg teiras se tez…!

Jessica:
Tge, er anc luvrar? Ia sung cò per galdeir.

Dora:
Chegl post far gist dalunga… (la stompla ve tigl isch) anfignen tgi
te ast igl noss travagl tg’at vign or per las ureglias.

Jessica:
Ia less tgi igl mies louf…..

Dora:
Igl amprem vign luvro e siva galdia l’amour… (von an tgadafi)

Tona:
Tge plascheir da santeir tgi er oters vignan sot la scua digl noss
tirann da tgesa! Ma tgi chella ò ossa da dar ve tgombras sainza am
dumandar, è enpo vacher stagn. Uscheia betg, ossa vign fatg
urden….! (vot eir an tgadafi)

Lisa:
(aintra digl isch-tgesa cun tascha) Ossa am ò chel tabalori catschea
d’en cantung an l’oter. È chegl igl famegl u igl ties fegl?

Tona:
Ni l’egn ni l’oter, chegl è igl noss vaschign. E te, ist er en giast tgi
vot passentar tar nous la fegn d’emda…?

Lisa:
Ea, igl mies prenci am ò anvido aint. Te ist betg per schabetg chel
prenci…?

Tona:
Na, Ia sung betg ena figura dallas praulas, igl mies nom è Tona.

Lisa:
Lisa, igl mies hobi è fotografar. (fotografescha el)

Tona:
Igl ties hobi am interessescha betg, vo e fotografescha la nossa zerp
da tgadafi. Ia sung nign model.

Lisa:
(fotografescha anavant) Uscheia en grondious pour è per me
ensatge tot spezial…plagn forza, robust….. forza elementara…!

Tona:
Schi te calas betg, sfondra igl ties apparat ainten la puschigna..!
Dora…!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-24-

Lisa:
Enzichel tort la testa…..en’otra frisura….e schon pendas ainten la
virtina d’en salon da frisunza e tot tgi crei tgi te seias Marlon
Brando!

Tona:
(la peglia davent la camera e la metta sen meisa) Anc eneda, ia
sung ni Marlon Brando ni viglia pender ainten vitrinas…ia vi esser
sen nignas fotografias, tgapia…?

Lisa:
Anfignen ossa ò anc nign reclamo tg’ia va fotografo. Ma igl mies
prenci ò franc navot ancunter. (peglia puspe la camera)

Dora:
(vign aint da tgadafi, tigna igl isch, Jessica vot eir or) Igl noss min
mossa las grefflas…!

Tona:
Chegl è igl proxim giast e per chels ist te responsabla. Ed adegna
cun en surreir, schiglio penda igl ties maletg ainten la vitrina digl
sies salon da cuaffösa.

Dora:
Cala cugl ties fotografem e dosta chel apparat. Alloura vast cugl
patrung a metter se igls bancs.

Lisa:
Manegias te me…?

Dora :
Franc betg la regina d’Engeltera…. (Jessica petga ve digl isch) A
chella metta gist giu chel pitgem. (derva cun tgatsch igl isch) Cito,
schiglio amprendas a sgular! (sera igl isch) Tge stez anc cò scu
angutos, dai, dai, metter se chels bancs..!

Tona:
Cumandar sast bagn, ma betg ple dei, chegl è franc….. Vea,
schiglio tgappainsa anc freidas…

Lisa:
Chella fegn d’emda am veva mess avant oter… (von)

Dora:
A vusotras dus pulottas ed a te, mies bung patrung, moss’ia noua tgi
Bartli vo pigl moscht… (lascha eir la falla digl isch)

Jessica:
(aintra) Te starpegl impertinent…da te ma lascha  betg cumandar
anturn..

Dora:
Glez dovras betg…alloura dovras er nign letg e sast dumeir segl
strom…

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-25-

Jessica:
Ia sung nigna vatga….

Dora:
Na, glez betg, las ezzas èn pi belas…

Jessica:
Cun te discorra betg ple! (sa volva)

Dora:
So, vot mussar las grefflas…? Chegl vainsa dalunga…. A puppas
tgi fon betg pulit ins dat egna segl tgigl… (dat egna segl tgigl e
svanescha an tgadafi)

Jessica:
Aauu..! Chegl am è ossa anc mai capito…. (patta siva la rosa)
Chegl è betg en normal bagn puril, chegl è en camp da
concentraziun sen la campagna..!

                                               8.  Scena
Teresa, Jessica, Dora, Reto

Teresa:
(varda or digl isch-tgombra) Vez problems? (aintra)

Jessica:
E chegl gronds! Chella Dora è en tier d’ureglias sfarfatg!

Teresa:
Chegl è navot da nov..

Jessica:
Ia va am legro sen ena fegn d’emda romantica, angal nous dus tot
sulets. Ed ossa ò chella grifflanga ruino tot. Ma ossa sunga cò e
stung er cò..!

Teresa:
Deplorablamaintg.

Jessica:
Tge stanza è davos chel isch?

Teresa:
 La tgombra digl patrung. Ma chella è tabu per te.

Jessica:
Chel dess perveia da me vurdar sez noua tg’el dorma. Ia teir sen
nigns letgs, chegl so chella Dora far. (vo an tgombra cun la tascha)

Teresa:
Tge ègl chegl ossa…? Cò vigna betg ple siva. Uscheia spert vogl
chegl tigl mies om? Ed ena persunga talmaintg ordinara. Chegl
vessa mai panso da Tona.

Dora:
(aintra cun urden da letg) So, madam, igls letgs sast trer se…..
Teresa è puspe turnada...? Ast gia malancuneia?

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-26-

Teresa:
Igl pi fitg siva te! Chegl tgi capeta ainten chella tgesa è stravagant!

Dora:
E te rachintas grondiousamaintg scu tgi te vot dar ena lecziun agl
ties om e diesch minutas pi tard èn igls ties propiests gio giu per
l’ava…

Teresa:
Schi Linus ò ord spira prescha betg tschiff la stierta ed ossa fò igl
sies auto bogn ainten l’Alvra.

Dora:
Chel cucurel so mianc strubar spert avonda la roda…!

Teresa:
El è nia cun la roda davant segl tschispet ed igl auto ò fatg chegl
tg’el ò lia.

Dora:
Ea, tigna anc cun el! Ma te vessas betg da star cò, mintga mument
reiva igl vigl ed alloura èn igls ties 15 deis er ainten l’ava. Vo spert
ainten tgombra.

Teresa:
Chella misirogl digl martgea è chiaint. Sast gio la pattar or.

Dora:
(patta igl urden sen meisa) Tge divertimaint…! (vo an tgombra)

Reto:
(vign aint d’isch-tgesa, cun ena rosa) Ossa ist anc adegna cò! U ast
forsa decidia oter?

Teresa:
Na, cò dattigl navot da decider, ia vign!

Reto:
Ia stò eir dalunga tar Dora, sast chegl è la mia suletta salvezza.

Teresa:
Chel tgappatalpas è propi betg digltot tschent. Ossa s’inamurescha
chel ainten la nossa Dora. Co rigia Sodom e Gomorra!

                                          9. scena
Linus, Teresa, Dora, Jessica, Lisa

Linus:
(aintra digl isch-tgesa, ò en tarmenta sgreffel sen la testa) Chegl è
igl resultat dalla nossa prescha! E Tona ò detg tg’ia vegia da
spitgier en’oura anfignen tg’el am saptga trer or digl ragn.

Teresa:
Igl davos am lascha anc tschiffer da Tona. Te, dumonda a Reto!

Linus:
Chegl è la schliaziun! Ia vign gist per el.

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-27-

Terersa:
Chegl saro betg gist  igl mument favorevel, el è ia or tar Dora cun
ena rosa!

Linus:
(rei) El chel betg normal?

Teresa:
Spetga, lascha eir me, els èn an tgadafi.

Dora:
(vign or digl isch-tgombra) Varda cò, igl noss Michael
Schumacher! Ast fatg en bel bogn?

Linus:
Ha-ha-ha, fitg legher. Or an tgadafi spetga en cot inamuro sen la sia
gagligna . Chel Reto ò se spievels da scorsa, schiglio tschartgess’el
ena pi bela.

Dora:
El varda  èba sen las valours internas. Digl reminent, cura tgi gl’è
nia repartia la belezza vevas te gist permangs da far en curs per
strubar la roda da palar, pertge te ast tschiff nigna… (vo an tgadafi)

Linus:
Adegna igl davos pled….!

Jessica:
(vign or da tgombra cun la tascha) Chella am pò zufflar. Chegl è
ena vipra!

Linus:
Manegias Dora?

Jessica :
Tgi oter? Ah, finalmaintg igl mies louf….. (igl tgappa anturn)

Linus:
Na, na…! Ia sung tot ensatgi oter.

Jessica:
Donn, te am plaschessas. Sast, gist ansant vaia tgappo en dètg
lavatgea da chella Dora.

Linus:
Cun chegl stost veiver.

Jessica :
Crei chella tgi teira se mez igl mies letg! (patta igl urden sen meisa)
Ma betg cun me!

Linus:
Dora è inamurada, e chegl stagn e bagn.

Jessica:
Ainten en om-strom?

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Linus:
Na ainten en dètg tabalori.

-28-

Jessica :
Las amuranzas da chella am interesseschan mianc zichel. Angal
tg’ella am lascha cun pôss. (vo an tgadai, cun la tascha)

Linus :
Glez sunga betg schi franc. Chella dess angal piglier permangs
chella tuschandra da Tona, chegl igl possa cueir da tot cor.

Lisa:
(vign aint d’isch-tgesa) Ia vess da nattager chel banc, noua è la
tgadafi ?

Linus:
Chel isch lò. Ma dè adatg, or lò ègl mender tgi giun unfiern.

Lisa:
Angraztg, chegl vaia er schon ma tgiert. Chegl è en travagl tot
spezial cun spiras surpresas. Te ist forsa betg casualmaintg igl mies
prenci? (fotografescha)

Linus :
Na, la mia tgera dunschela, chel plascheir at saia betg far. Ia sung
igl frar dalla patrunga. Cale d’am fotografar, ia sung betg schi
fotogen.

Lisa:
Ma ta am plaist fitg bagn, donn tgi te ist betg igl mies prenci, nous
vessan franc savia passentar en pêr belas ouras ansemen. …. Ossa
stoia eir per ava. Pi gugent fissa ansemen cun igl mies nov amei, ma
ia vei tgi chegl saro betg pussebel. (vo an tgadafi)

Linus:
Ia vign petg ple siva. Strousch è Teresa ord tgesa, ò igl mies sober
chino gist dus da chellas tschuettas!

Reto:
(vign aint da tgadafi, cloma anavos) Ea, ea, ia vign tot an
prescha…! Linus, chellas femnas am von planget sen la nerva.

Linus:
Ad en inamuro scu te vess chegl betg da capitar. Te mettas gio la tia
Dora sen parveis igl davos taimp.

Reto:
Antscheva er anc te cun chellas beffas..! Te vessas fatg pi scort a
palar bagnatgavegl igl ties auto, alloura vessans betg d’at strer or
dall’ava.

Linus:
Chegl è betg oter pussebel, sch’ins ò adegna da far prescha….. Digl
reminent, dei navot a Tona tgi Teresa seia tar me. Chel dess angal
coier anc enpo ainten la sia soppa…!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-29-

Reto:
Franc betg, Teresa vess gio da dei gia da star sen las tgommas
davos e pretender tg’el detta giu igls sies mella posts e postigns.

10. scena
Tona, Reto, Linus, Lisa, Dora, Teresa, Jessica

Tona:
(vign aint d’isch-tgesa) Ò’la dad eir a Milang per chell’ava e chel
sdratsch…? Igls amprems èn schon cò.

Reto:
La marenda è er betg anc pronta. Dora ò igl mument oters chitos.

Tona:
Chella saro puspe ve digl dar dalla baita! Oss vigna planget per la
giaschla…!

Linus:
Chegl valaro pac senn tar dus inamuros, ubetg Reto…?

Reto:
Chegl è betg bel da te, tgi te am stretgas chella Dora tott’urela sot
igl nas. Igl mument è ella la suletta tgi am geida or digl scumpegl,
ma en tavalac scu te anclei betg chegl …!

Linus:
Chegl vaia mianc d’ancleir! Te, Tona, Reto am tiress or digl ragn
schi te igl dessas igl tractor.

Tona:
Schi pigle chel tractor, ia va igl mument franc betg peda. Va la
tgesa plagn gliout e sa betg eir davent. Ma ossa vigna a far rughel or
an tgadafi… (vot eir an tgadafi)

Linus:
(vo spert davant igl isch) Na na, chegl fatsch’ia..! (vo spert an
tgadafi)

Reto:
Vea, te am stost anc dar ena soua.

Tona:
Ea, igl mies chino dess vurdar schi el vign a freida cun chellas
hienas. (von ord isch-tgesa)

Lisa:
(vign aint da tgadafi cun ena sadela, Linus cun ella) Da gliunsch
para chel bagn puril igl li igl pi idillic digl antier Grischun, eneda cò
pero, vignst segl mond..!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Linus:
La veta sen  en  tal travagl è betg ava da setger, cò surveiva angal
chel tgi peglia igls mangs ord cassatga.

-30-

Lisa:
Chegl vaia schon m’accurschia. Ouras romanticas vaia anc gia
nignas!

Linus:
Gl’è betg anc seira. Forsa catta igl ties prenci dalla praula anc en
mument peda per igl sies giast.

Lisa:
Speranza. Schi vo anavant scu tgi gl’ò antschet, alloura viva..! (vo
ord isch-tgesa)

Linus:
(scassa igl tgea) Ia sa betg ancleir tgi Tona sa lasch’aint cun ena
tala ena tabessa. Chel fiss bler pi scort fidevel alla sia Teresa. An
mintga cass ègl oura tgi chella sa lascha betg ple plascheir tot.

Jessica:
(vign cun magiols, Dora cun cloccas ord tgadafi) Pertge vaia da
sarveir se chels omens? Ia sung betg la vossa fantschela…!

Dora:
Te post culeir or… u igls omens…. U igl urden da letg… !

Jessica:
Alloura peglia pi gugent tigls omens....

Dora:
Portas or igls magiols, igls mettas sen meisa e siva turnas per las
cloccas, e chegl enpo dalli….!

Jessica:
Chel cumandem am vo sen la nerva. Te ast navot adegna d’am deir
tge tg’ia va da far, ia va amprendia da pansar mez. (vo)

Dora:
(cloma siva) Ins vei…! Gliout stibgieda vainsa avonda, ossa
duvrainsa igls practichers!

Linus:
(sfrouscha igls mangs) Grondious, fenomenal....!

Dora:
(igl stocla igl urden da letg ainta mang) Chegl post alloura deir
cura tgi te ast tratg se igl letg..!

Linus:
Ma da chegl vaia anc mai fatg….

Dora:
Igl madem varossas er detg cura tgi te ast parco igl ties auto ainten
igl ragn….!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Linus:
(metta igl urden da letg sen meisa) Tschertg’at en’otra unfrenda, ia
va oter da far.

-31-

Dora:
Alloura fila….! Marsch…! (igl stompla cunter igl isch-tgesa)

Linus:
Sch’ia fiss cò igl patrung, vessas gio da dei survagnia la brev da
bagnsarvia! E la tia bucca mallavada vessa stupo cun gasettas
viglias!

Teresa:
(vign aint da tgadafi)

Dora:
Te ast da deir ansomma navot cò…!(igl splidescha or dad isch)

Teresa:
Ma Dora, te ast schon nigna maniera! Mies frar ast te betg da
splideir or dad isch!

Dora:
Angal nignas agitaziuns, chel post pattar or, chel turna adegna
puspe…! Ed ansomma, te ist mianc ple cò !

Teresa :
Am vign prest schlet. Chegl tgi capeta cò è mengia bler per me. Ma
tge pastracs ast te fatg anfignen ossa…? Chegl è betg da creir!

Dora:
Schi ties frar fiss betg ia a far bogn ainten l’Alvra cugl sies auto,
savessas te da tot navot!

Teresa:
La tia impertinenza lessa aveir!

Dora:
Ia at dung instrucziun gratuitas schi te vot. Siva at laschessas betg
zappar ple segls îgls giazla.

Tona:
(cloma chior) Pigle plaz, igl da bever e damagler vign dalunga…!

Teresa:
Ou, Tona…! (spert an tgombra)

Dora:
(stat davant igl isch) Ia dung schon adatg tgi igl vigl, chel tamazzi
vigna betg aint cò…!

Tona:
(vign aint d’isch-tgesa) Tge fast te ainten mia tgombra..? Aint cò
ast te pers navot!

Dora :
Ia.. ? Ia va laschea eir or igl fem digl ties exerceci da pumpiers da la
notg passada or da fanestra… !

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Tona:
Te faschessas pi scort a purtar chella marenda, tgi far scumpegls e
pastracs. Ast pront chels traclos?
-32-

Dora :
Chels post amblidar ! I dat tgampiertg, caschiel e pang.

Tona:
E cura portas chegl, dumang u forsa da son Silvester?

Dora:
Pi spert tgi egna da chellas tschuettas tgi ans èn sguladas tiers on
peda..!

Tona:
Apropos tschuettas, chellas on sa lamanto sur da te. Te seias en
serpent e vegias ena mecta bucca !

Dora :
Chegl am è schi lung scu lartg.

Tona:
(dat en bratg) Ossa vo per chella marenda…! Fila…!

Dora:
Anc enpo pi dad ot e te post eir scu billiga Jakob a fiera! (vo)

Tona:
Schi duvress betg chella schi urgentamaintg, la splidessa.

Lisa:
(vign aint cun la sadela d’ava) Tge vottigl tot chels omens cò?

Tona :
Deir rusari !

Lisa:
Deir rusari…?

Tona:
Ea, tgi survignan prest ensatge da bever e damagler. Vo or an
tgadafi, Dora at dat alloura schon igls cumonds!

Lisa:
Pertge ast pladia uscheia en strogl d’ena fantschela?

Tona:
Cura tgi va la pladeida, scheva ella betg pled. Pir cura tg’ella veva
betg ple mal agls daints ogl antschet. Ossa vo e schi te vignst betg a
freida am clomas.

Lisa:
Cò ins ègl betg sieir dalla veta…! (bragia) Ed igl mies prenci vaia
er betg anc catto…. (vo)

Tona:
Chella tschavola è er betg digltot cotga. Chellas meirs digl martgea
on nign’ideia scu tgi marscha sen uscheia en travagl. I dovra gist tot

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


tgi creian betg anc tgi igl latg vigna ainten en pachet da tetrapac gist
or dalla vatga…!

Jessica:
(aint d’isch-tgesa) Igls omens on seid ed igl è mianc schi tgod!
-33-

Tona:
Schi alloura porta da bever! Cò ègl cloccas avonda. U spetgas tgi
igl prenci las porta ?

Jessica:
(peglia las cloccas) Te ta sbaglias, te manegias franc igl mies louf?

Tona :
Va angal marveglias pertge tgi Dora ò pusto ena tala sunada figuras
da praulas…? Chella faschess pi scort a vurdar digl travagl….

Jessica:
…..per l’amour da Dia, chella dess betg er anc az masdar aint! Ia va
prest l’impressiun tgi vigna betg propi siva tge tgi marscha
ansomma cò!

Lisa:
(vign or da tgadafi cun pang) Ia vegia da purtar igl pang agls
omens, igl rest reiva alloura planget….

Tona:
Tgenegna tschertga igl prenci?

Lisa:
Nign’ideia, ia sung alvetta. (vo)

Tona:
Dora…..Dora…. no dalunga…!

Dora:
(segl isch cun tgampiertg e cuntel) Noua ard’igl…noua ast mal..?

Tona:
Ia less saveir tge tgi tgapitschigna cotschna, alvetta, louf e prenci on
pers cò…?

Dora:
Forsa en meil tiztginto u la turta dalla tatta….!

Tona:
La mia pazienztga vo planget a fegn…! Ia vi ena dretga rasposta.

Dora:
Bung, alloura at dunga enpo educaziun sexuala. Ia va pero cartia tgi
ainten la tia vigliadetna sia chegl betg ple basigns…..

Tona:
Doraaaa…!

Dora:
Ea, ea. Cura tgi igl prenci ò via alvetta è el crudo giu digl tgaval.
Tgapitschigna cotschna igl ò piglia ainta bratsch ed igl louf è saglia

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


digl plascheir anturn igl fi ed ò urlo. (solta anturn meisa e
svanescha an tgadafi, Tona scassa la testa)

Tona:
Ensacu vaia chella praula oter an memorgia……

-34-

11. scena
Linus, Tona, Reto, Teresa, Dora, Lisa, Jessica

Linus:
(vign cun Reto aint d’isch-tgesa) soo, igl auto fiss puspe pront,
angraztg pigl tractor! (vot dar raps a Tona)

Tona:
Metta davent chels raps…! Do ena bunamanga a Reto.

Reto:
Vign mianc an dumonda. Ia sto eir dalunga tar Dora, ella spetga
franc schon sen me! Vusoters dus vez mianc ideia dalla catastrofa
tg’ans spetga!

Tona:
Am para! Ma tge ò’l chel adegna cun la nossa Dora…?

Linus:
Chegl creist betg, tott’urela corra chel siva Dora…!

Tona:
Ma noua ò’l igls îgls..? La nossa sgartadoira – e chel survign betg
avonda d’ella! Chella igl stò veir revoluziuno igl tscharvi u tgi el è
ia cun la testa aint per en meir!

Linus:
Dessigl neir cuntaints e biias, a me è chegl tuttegna. Ossa vigna
pero spertamaintg a tgesa, schiglio crei la mia donna anc tgi seia
capito ensatge.

Tona:
Te, Linus, sast te noua tgi Teresa è eida?

Linus:
Am displai, nign’ideia. A me ò ella detg navot, schiglio fissa betg
nia.

Tona:
(igl mossa la brev) Ella turna pir cura tgi vegia do giu la mesadad
dallas mias caricas.

Linus:
Tedla Tona, ia vi betg am masdar ainten voss affars, ma cun tot
chellas cumischungs e suprastanzas surfast propi.

Tona:
Ia m’amposs navot, chegl è nia tant cugl taimp .

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Linus:
Alloura stost midar ensatge, schiglio veia neir per vusoters dus.
Bung, Tona, stò se legher!

Tona:
Tgau, Linus, turna puspe en’eda.

-35-

Linus:
Pispert tgi Teresa è puspe a tgesa, az fatscha ena viseta. Ed a Dora
viglia dar se l’olma da betg adegna murmagner cun te!

Tona:
Chegl nizegia ena massa…! Post esser led sch’ella at dat betg la
benedicziun…! Ella dess neir en’eda cun chella marenda.(vo ord
isch-tgesa)

Linus:
(petga ve digl isch-tgombra) Teresa, Tona è ossa oravant!

Teresa: (vign ord tgombra) Noua ast igl auto?

Linus:
Davos tgesa. Vea, giagn dabot!

Dora:
(vign cun caschiel e tgampiertg) Gl’è bagn aint igls diavels, ischas
anc adegna cò…?

Teresa: Dora, nous giagn gist…!

Dora:
Vusoters saia betg duvrar cò, ia va da far gist avonda cun chel giat
inamuro..

Linus:
Va angal marveglias noua tgi chel varda..! I dat franc pi belas
mattas tgi veian betg gist or scu la streia digl fagn!

Dora:
Ia sa tgi sung nign star da film, ma schi te vardas aint igl speivel,
creist er tgi te seias igl frar da Frankenstein!

Teresa: Ossa cale da sa tgiplitar, ia poss betg ple tadlar chegl! E te Dora,
varda bagn da tot e betg ambleida las gaglignas!

Dora:
Tgengnas, chellas tgi raschungan…?

Teresa: Te ist ena tschavola. Ed igls canigns dovran cun chella caleira
mintga de ava frestga e sera aint las andas la seira, perveida dalla
golp.

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora:
Vot ossa anc am tigneir en referat sur dalla veta da pour..? Va gio
luvro ainten la mia amprema veta scu fantschela.

Teresa: Chegl duvravas mianc am deir. Ma te ist betg angal stada
fantschela, te ast er adegna durmia ainten uigl…!
-36-

Dora:
Ha-ha-ha... avant tgi ambleida, chel canign tgi vagn mazzo
pudessas gist dar giu an ustareia giudem vischnanca.

Linus:
Las tias cumischungs post far tez, nous vagn prescha.

Dora :
Ozende ègl da spargner igl benzin, ma da chegl ò chel signour mai
santia ensatge!

Teresa: Dora, ia vi santeir navot ple oz, nous giagn e chegl sainza canign!
Ancletg?

Dora:
Ea, ea, ia va puspe da vurdar mez scu tgi vign a freida….

Linus:
Vea Teresa, betg agitesch’at, chella meidas betg ple. (von or da
tgadafi)

Tona:
(vign aint d’isch-tgesa) Vign chella marenda…? Igls omens vottan
betg angal pang!

Dora:
(dat en sagl) Tge sagl tg’ia sung dada! Tarmetta egna dallas tias
meirs digl martgea....

Tona:
...tgi te ast anvido aint! Perveia da te vainsa igl chaos total.

Dora:
Chegl è cler, ia sung la colpa da tot! Perveia da me vo la tia donna
per sies fatg, perveia da me vainsa la tgesa plagn meirs digl martgea
e perveia da me fon las tias vatgas suicid…!

Lisa:
(vign cun Jessica aint d’isch-tgesa) Stgise, ma chels omens on fom.

Jessica: En saleid an tgadafi e tge platee d’ena cuschiniera tgi lavoura cò,
onigl detg!

Dora:
Chels am pon zuflar tots ansemen an pigna, nous vagn
nign’ustareia..!

Reto:
(vign or da tgadafi cun ena rosa)

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Lisa:
E tots chels omens on anc mai santia ensatge digl mies prenci..!

Jessica: Er digl mies louf on els angal do ena risada. Planget vaia
l’impressiun tgi cò ans magnan tots angal pigl nas!

-37-

Tona:
Ensatge è cò propi betg sober. Dora, te am deist subito tge schort
fegn d’emda tgi te ast vandia a chellas damas.

Jessica: Vandia…? Chellas fegns d’emda èn gratuitas, chegl paia igl mies
louf!

Lisa:
E per me paia igl mies prenci chel horror…!

Tona:
Ma schi, tgi ,pigl dianzer, èn chels dus omens…? Ia canosch nign
tgi ò nom uscheia!

Reto:
Chegl è en’istorgia enpo pi cumplitgeida e schi antschev a rachintar
fetta pir an 20 onns….. Dora, rachinta te…. Fò igl bagn!

Dora:
Aha, ossa va ia da piglier las castognas or digl barnia. Vign mianc
an dumonda…. Reto, ossa saia far anvot ple per te, ossa stost
mussar las tgertas….!

Reto:
(stat an schanuglias davant Dora) La mia tgera Dorigna, la mia pi
bela rosa…..seias la mia regina digl cor….!

Dora:
Juhuiii…! El manegia chegl serious…! Igl mies cavalier dallas
rosas…! (igl tgappa anturn, igl stanschainta, prest, Tona sa
tschainta stramia)

Tona:
Tger Nussigner e Nossadonna, chegl è mender tgi igl mender
siemi…!

Tenda

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


-38-

3.act
(Dora fò giu igl polver, e canta ena canzung, an peis sen ena soptga, dantant è
passo en’emda, igl è sonda)

12. scena
Dora, Reto, Tona, Jessica, Lisa

Dora:
(igl natel scaligna) Dora agl apparat…..fò plascheir tgi la patrunga
sa lascha eneda santeir….scu tgi geia cun nous…? Miserabel….na
chegl è uscheia…… Pertge tgi va mai telefono….? Perchegl tgi te
duessas galdeir las tias vacanzas….. te ast lungurela…. ?…Ossa ist
pir en’emda davent e vot gio turnar… ? Stò noua tgi te ist, tè saia
igl mument abslutamaintg betg duvrar…. Ossa vaia nigna peda ple,
tgau! (metta giu igl telefon) Chella vot schon turnar..! chella duess
star noua tg’ella è…! (vign giu dalla soptga)

Reto:
(vign aint da tgadafi, scussal, barschung da lavar giu, siaintamangs
sur la spadla) Dora, cattas chegl an rughel tg’ia va da far la
fantschela da tgadafi?

Dora:
Chella soppa ast te cuschino, ossa magl’la, en sdom siva l’oter!

Reto:
Telefonescha a Teresa, tg’ella duess turnar a tgesa, cun chel pastrac
nignsa betg a freida sulets. Tot è schi cumplitgia.

Dora:
Chella ò gist telefono ed ia va la detga tg’ia la saptga betg duvrar.

Reto:
(sa tschainta) Ma Dora, chegl fiss la schliaziun…! Teresa cun la sia
chietezza ves dalunga mess tot a post. Igl pi terribel da chell’antiera
misergia è tgi l’antiera vischnanca crei tgi nous dus vegian ensatge
ansemen…..figuresch’at…..te ed ia….! (fò ena schleta tscheira)

Dora:
Tge tgi la vischnanca painsa am è gist tuttegna. Igl principal è tgi
nous dus saptgan tgi chegl è betg uscheia. Per paia ist liber da
chellas dus pulottas digl computer!

Reto:
Eba betg, chellas turnan oz…

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora:
Te ist propi igl pi grond camel digl mond! Alloura vo e dei giu
dalunga.

-39-

Reto:
Ellas èn schon sen viadi. Tiers tot igls scumpegls seia la fegn
d’emda mianc stada schi mal, onigl detg. Ellas viglian a tot prietsch
amprender a canoscher chel prenci e louf e speran tgi chel detta
d’az canoscher oz…!

Dora:
Vessas fatg chegl sonda passada, alloura fissans libers da chellas
dus schemgias….!  Ossa creian ellas tgi egn da chels otg omens da
sonda passada seia egn da chels flups digl computer…!

Reto:
Ma a me plai nignas da chellas dus e chegl las vaia chinta betg savia
deir! (leva se) Chellas am vessan furo or igls îgls!

Dora:
Ma far belign belet cun me glez ast savia….! Scu tgi te am ist curria
siva ed ast fatg doltschign, chegl era mianc ple normal! (sa scassa)
Wäääh…!

Reto:
Uscheia vaia savia contemplar an totta chietezza Jessica e Lisa.

Dora:
Ed ossa, sast aglmanc danonder tgi te ist…? Egna da chellas at plai
forsa perfign?

Reto:
Jessica è bler mengia resoluta e vot dalunga la cumonda. Tar chella
vessa da deir navot ple.

Dora:
Chegl è nign muteiv, glez ast er schiglio betg…!

Reto:
Tar Lisa am passes er igl plascheir da veiver, chella am
puppargness bler mengia fitg.

Dora:
An la tia vigliadetna sast betg esser schi difficil, cò ast da piglier
chegl tgi è danturn…! (igl natel scaligna)

Reto:
Ègl per me?

Dora:
Igl mies natel scaligna franc betg per tè…! Dora….schon anc eneda
te…. (a Reto) Chegl è Teresa…… schi te ast lungurela vo cun velo
ni cun patinas a rulettas….

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Tona:
(cloma or da tgombra) Dora!

Reto:
Do a me, ia dei tgi ella dess turnar dalunga….. (vot piglier igl natel)

-40-

Dora:
…..ossa cala…. Telefonesch’ia u te…?

Reto:
(cloma aint igl telefon) Teresa, vea a tgesa…!

Dora:
Chegl è angal igl noss cot inamuro, betg fò stem…. na, ia va ossa
betg peda, stò eir a vurdar tge tgi Tona vot……schi el vegia anc
adegna chellas dus belas pullas….? Dumengia èn ellas eidas a tgesa
ed oz turnigl puspe. (tigna igl natel gliunsch davent dall’ureglia)
Ui, tge sgrigia, chella è stagn nara…!

Tona:
Doraaaa….!

Dora:
Na, chegl è angal igl ties vigl…..ea, ea, ia stò ossa eir a carsinar
Reto. Sast Teresa, el so betg star sainza….na, na te saia betg duvrar
cò…! Tgau! (dosta igl natel)

Tona:
Doraaaa….!

Reto:
Primo, betg rachinta se paschongias a Teresa e secondo Tona at
cloma. Chel ò ena svergna tgi fò mal allas ureglias!

Dora:
At disturba chegl? Me betg. Ma te, igl mies tgerign, vast an tgadafi
e fast rughel…..hopp-hopp!

Reto:
Te ast betg igl dretg d’am trattar scu en sclav.

Dora:
Cò ta sbaglias...! Veador, avanti! (igl stompla an tgadafi)

Tona:
Doraaaa….!

Dora:
Ainten chella cafunga vignst anc narr. Mintga zaccuras am clom’el.
Ins pudess prest creir tg’ia seia cò per tot. (vo an tgombra)

Lisa:
(vign aint d’isch-tgesa cun ena tascha da plastic) Hallo
….Tona…Dora….. Ma noua ènigl tots…?

Reto:
(varda aint dad isch-tgadafi) Tgi cloma……? Ou….te?

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Lisa:
Tgau Reto, tge fò’la la marusaveta? Ègl anc tot frestg ?

Reto :
(vign aint, cun siaintamangs) Bagn, bagn….ella veiva anc….Dora
am ò delego an tgadafi.

-41-

Lisa :
Stò salda….chegl dat ena bela fotografia. Chella regalas a
Dora…..en bel surreir…..pi curtaschevel…..

Reto:
Ia va navot da reir…..ma schi stò propi esser…. (rei sfurzo, ella
fotografescha el da tot igls mangs)

Lisa:
Varda ia va ena ploma fotografias da sonda passada. Vot vurdar?

Reto:
Ia va betg peda….mossa eneda….. cò sunga betg giu bagn….e
varda cò tot torbel…

Lisa:
Chella cò stost vurdar….te e Dora…..da reir da schluppar…!

Reto:
Varda scu tgi ella am cumonda anturn……ast nigna pi bela..?

Lisa:
Da vusoters dus sogl betg dar belas fotografias…… ma varda, dalla
marenda vaia belas e digls animals….chellas stost vaseir…

Reto:
En’otr’eda, ossa vaia betg peda. Schi Dora am trappla laschanteiv,
tgappa igl dètg saloster….

Lisa:
Reto, te ist en bel tgaiantgotschas… Te ast da pitgier cugl pugn sen
meisa e betg at lascher plascheir tot da chella femna!

Reto:
Igl mument saia betg ma dustar, ia sung tschiff scu la mostga aint
igl latg ma chegl ancleist te betg….

Jessica: (vign aint cun tgatsch) Cò sunga puspe! Ia va puspe en rendez-vous
cun igl mies amei digl internet.

Lisa :
Ma tge…..ia er !

Reto:
Alloura giaveischa bung divertimaint a vusotras dus. Ia sper tgi igl
voss prenci reiva bagnspert. Schi ensatgi am tschertga, ia sung or an
tgadafi a lavar giu! (vo)

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Jessica: Chegl saro puspe Dora tgi ò aint la greffla….?

Lisa:
Chel pover tamazzi è bravamaintg sot la pantofla ed ò sarvetsch da
tgadafi…. Tgi chel sa lascha plascheir tot chegl?

-42-

Jessica: Chel Reto lessa mianc malagea ve d’ena pare digl sacret. Chegl è en
pover mamaluc, eira scu en toc lenn.

Lisa:
En dretg tralari ègl chegl, per me niss chel betg an dumonda. Egn
da chels da sonda passada am savess neir pi prievlous.

Jessica: Tge nara festa tgi chegl è sto…..vess mai panso tg’ans saptga far
talas festas cò sen la campagna.

Lisa:
Ea, e cura tgi tschel ò piglia or igl sies orgel da mang, ogl antschet
pir dretg. Chel digl orgelign fiss igl dretg per me. Tgi so schi chegl
è betg igl mies prenci…?

Jessica: Egn am ò er plaschia zont fitg, ma chel veva aint en anel. Gl’è aint
igls tappigns, mintg’eda tgi egn am plai, el schon davent!

13. scena
Dora, Jessica, Lisa, Tona, Reto

Dora:
(vign or da tgombra, pischama dad om) So, so, las damas èn schon
cò. Bavegna!

Tottas: Tgau Dora.

Dora :
Tgau ansemen…ia va santia tgi viglias amprender a canoscher igls
voss ameis digl internet…. Ma betg amblide, ainten la glioir da
Pasca ins crei angal da pitschen… !

Lisa :
Dora, te ta sbaglias….igls mies amei digl internet exsista….ia va
discurria tot’emda cun el, schi te ancleist tge tg’ia manetg…?

Jessica: El am paia puspe ena fegn d’emda cò tar vusoters e chegl am lascha
betg eir dalla sglatscha giu…!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora :
Ia dovr nign internet, ia fatsch tot chegl a bucca…. Alloura saia
noua tg’ia sung vedlonder e ma semtg betg d’en amei tgi exista
forsa mianc!

Jessica: Chegl am saia metter avant tgi te sast mainc eir anturn cun en
computer… Per chegl ins dovra ensatge ainten la testa….
-43-

Dora:
Ea, ea, ia sa, vusotras dus vez maglea la scortadad cugl tgaz da
soppa. Savez scu tg’ia dei a chella gliout super-intelligenta?

Tottas: Nign’ideia.

Dora:
Scortas tschavolas nurantas!

Jessica: Dora, chegl vo mengia gliunsch…! Nous spitgagn tgi te ta stgeisas !
Alla fegn ischans betg cò per tgi te possas lascher or la tia schleta
luna sen nous!

Dora:
Ma stgisar…? Per da chels cass vaia Reto, el fò tot per me.

Lisa:
Chegl è en pover lavour anturn te. Tgi chel tign’or las tias lunas..?

Dora:
Chel ò nign’otera letga....Reto… no dalunga…!

Reto:
(vign or da tgadafi, lascha dar giu en cupegn) Stgisa…..chegl vaia
betg lia…..

Dora:
Te ist en tgappatalpas…..schi te vast anturn uscheia cun la nossa
vaschela, vast tez a cumprar nova….!

Reto:
(culei ansemen las scalgias e las metta aint igl scussal)
Ea….Dora….ia am vi dar fadeia…..

Dora:
Ed ossa ta stgisas tar chellas dus damas per me…!

Reto:
Per te…? Schi tge ast fatg?

Dora:
Navot digltot. Te ast angal da ta stgisar per me. Dei simplamaintg: I
displai a Dora tgi vusotras ischas dus scortas tschavolas nurantas.

Reto:
Ossa ast bagn detg chegl, chegl tanscha. (vot eir, ella igl tigna)

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora:
Cò stast! Seias en pulit e stgis’at per me….schiglio….. (igl zappa
giu pigls peis)

Reto:
Auuuu…. ia dei…. (Lisa fotografescha scu ena nara)  i displai allas
dus scortas tschavolas nurantas…. tgi ellas on betg nom
Dora…(scapa dad isch or)

-44-

Lisa:
Te fast neir chel pover Reto tot confus. El so mianc ple ruschanar
dretg.

Jessica: Ast te ansomma gugent Reto?  Ia manetg…..ègl chegl propi la
grond’amour…?

Dora:
Tge mangegias…??

Tona:
(cloma or da tgombra) Doora…!

Jessica: Ast maltratto er chel pover Tona, tg’el dat tals bratgs?

Dora:
A chel vaia fatg sober navot, chel fò chegl tot da sasez!

Lisa:
Vo e dò posta, alla fegn ègl igl ties patrung!

Dora:
Pir cura tgi el cloma la terza geda, avant ègl betg schi impurtant.

Tona:
Dooora..!

Lisa:
Chegl tunga pero scu igl corn da cumbat!

Tona:
Doooraaa…!

Dora:
Ghera vainsa gio siva da mesemda….va ma diso vedlonder!

Tona:
Doooraaaa…!

Dora:
(dat igl pischama a Lisa) Porta chel a Reto, el igl dess metter da
lavar…. Tgi so tge mal tgi igl mies schlamper d’en patrung ò oz....?
(vo an tgombra)

Lisa:
(dat el a Jessica) Fò te chegl, pfui scu tgi chel toffa…!

Jessica: (igl lascha gist crudar) Bäh. Chegl è disgustous…!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Reto:
(vign cun ena sadela) Ia saint betg gugent a giapar Tona scu en
tgang gaschlo.

Lisa:
Dora dess eir a vurdar tge tgi Tona ò!

Reto:
Ella igl turmainta gio siva da mesemda.
-45-

Dora:
(derva igl isch-tgombra) Vaia anc d’at metter or igl tarpung
cotschen…?

Tona:
(cumpara cun tots dus bratschs anfignen tigl combel ainten geis, sa
tschainta maladester)

Lisa :
Tona, an nom da Dia, tge ègl capito… ?

Jessica: Tge ò Dora fatg cun te…?

Dora:
Naturalmaintg…ia sung puspe la colpa schi el dat scu en satg da
tiffels giu per stgela da schler!

Tona:
Angal perchegl tgi te vevas laschea starnia ena bitschida plagn
tiffels sen stgela..

Dora:
E te, orv scu ena talpa ast betg via chels tiffels!

Tona:
Schi fiss betg ainten geis at vessa schon da dei patto sen la curt da
grascha…

Reto:
Cale da sa ghitinar, chegl am fò mal agl magung.

Dora:
Angal schi igl internet at faschess mal agl magung…!

Lisa:
Lessas bever ensatge?

Jessica: U ast schiglio en giaveisch ?

Tona :
Va gia navot ansolver.

Dora:
Ast santia Reto, igl boss vot ansolver! Husch-husch an tgadafi!

Lisa:
Ia sa purtar chegl a Tona. El am fò direct malaveta.

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora:
Alloura vo. Ma tempo….!

Lisa:
Chegl è ena maniera…! I vo anavant scu l’emda passada. (vo)

Jessica: Ia va piglia cun me igls stivagls, alloura saia gidar ensatge. Ubetg,
Tona schi te sast far navot?

-46-

Dora:
Peglia igls ties stivagls e vo a tgavagl agl asen, chel ò malancuneia
per te…!

Jessica: Chel è an mintga cass pi curtaschevel tgi te e franc betg schi stino
scu madam Dora. (vo ord isch-tgesa)

Reto:
Strousch èn chellas dus mattas cò, las amparmaleschas...!

Dora:
Ast puspe da reclamar ensatge? Anstagl d’esser led tg’ia tign alla
largia da te chellas dus meirs digl internet!

Tona:
Dora, ia vess da zufflar giu igl nas. (ella igl puzegia groppamaintg
igl nas)

Reto:
Betg igl steira gist giu igl piffer, te schlampra!

Dora:
Vo finalmaintg or an pastregl cun chell’ava tschufa e cun chel
urden…. (patta igl pischama ainten la sadela)

Reto:
Ossa sunga planget sasa da chella zaccatura…! Tge tg’ia fatsch tras
anturn te è nign tgi crei!

Dora:
En bel de at patta siva igl antier tigneir tgesa, te lamaschi…!

Reto:
(vo or dad isch-tgesa cun la sadela) Te ist ena zeppla noscha, glez
ist…!

Tona:
(leva se) Te ist en gaffen inpussebel, chegl tg’at vign ainta peis fast
platt scu la davosa merda. Pegli’at enzichel ansemen.

Dora:
Angal racloma, l’otr’eda post clamar anfignen tgi te ist rac, ia at
dung nigna santour!

Tona:
Ossa at dovra betg ple, ossa vaia betg angal ena donna tg’am serva
se…!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora:
Te vignst schon anc segl mond cun chellas dus stranzlas (vo an
tgombra) Angal spetga !

Tona:
(sa tschainta e suspeira) fiss schon led schi Teresa turness puspe. Ia
des giu tot las uniuns e cumischuns……agmanc la mesadad....!

-47-

Lisa:
(vign cugl ansolver) Varda cò Tona, ia va fatg ensatge bung! Ossa
maglia an sontga pasch ed ia vign a pachetar or la mia tascha.
Bun’appatet! (vo an tgadafi)

Tona:
(prova da magler, vo betg) Ma scu vaia da magler sulet….chella
tschavola ò betg s’accurschia chegl!

Jessica: (aintra, tschuffa, igls stivagls ainta mang, planscha) Tona, varda
scu tg’ia ves or. Igl asen am ò patto giu!

Tona:
Sen chel asen è anc mai nign ia a tgavagl.

Jessica: (peglia la tascha da plastic) Uscheia saia ma mussar a nign, ia vign
a ma midar. Vea, ia at mett igl ansolver enpo pi manevel, alloura
vogl pi bagn. (posa giu igls stivagls, vo an tgadafi) Bun’appatet!

Tona:
Ed ia tschaint cò e mor dalla fom….!

Reto:
(vign cun ena scatla polvra da lavar) Noua ègl polvra da lavar?

Tona:
 Nign’ideia…. Reto, ia va seid…

Reto:
Nign problem, ia vign giun schler per ena Rivella. (vo)

Tona:
Ia less en café…..pertge s’accorscha betg olma tg’ia sa betg bever
sulet….?

Dora:
(vign or da tgombra, cun urden da letg tschuff) Pertge ansolvas
betg? Èn igls ties anghels pertgiraders sgulos or?

Tona:
Cala d’am zaccar….. betg carstgang ò s’accurschia tg’ia sa betg
magler e bever sulet.

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora:
Sapperlostas aint….scu schi vess navot oter da far…. Adegna vaia
da far tot mez….derva la bucca…. (igl catscha aint en toc pang)
….beva enzichel… (el vign betg siva cun magler e bever, sa
stangla, ella igl petga segl dies) So, ossa fò enzichel galant!

Tona:
Ia…..ia..stansch…

Dora:
Vot ossa magler u vot tosser….? Soo, fò anavant, ia va betg tanta
peda!
-48-

Tona:
Te am sast dar aint chel damagler galantamaintg.

Reto:
(vgn cun la Rivella) Ma seias enpo mi mievel cun chel pover Tona.
(metta la buteglia sen meisa, metta se en magiol)

Dora:
Sen igls ties commentars tgutgs vaia gist anc spitgia! Peglia chel
urden tschuff e vo an pastregl a lavar…!

Reto:
La polvra da lavar è fittada.

Dora:
Chella at porta schon, te dovras adegna bler mengia bler.

Reto:
(peglia cun disgost igl urden) Totta de peclas anturn sen me, e
dasperas vaia fatg sober navot.

Dora:
Gist chegl ègl, navot fast e schi chegl meida betg, vigna per la
giaschla…!

Reto:
Uscheia ensatge scu te vess d’esser scumando..! Tge vaia anc da far
tras cun tè….? E tot chegl angal perchegl tg’ia va sbaglea la tasta
digl computer. (vo ord isch-tgesa cugl urden)

Tona:
Survigna ossa chel ancolver...! Fò igl bagn…..

Dora:
(catscha pang aint per bucca) Cò…..maglia….beva…..ia stò eir per
polvra da lavar…

Tona:
(tossa) ….nign ò peda per me, ed ia sung dependent da chella Dora
e sa betg ma dustar….

Lisa:
(vign aint da tgadafi cun beschlas  dad ovs veidas) Dora ò detg
tg’ia vegia dad eir a piglier or igls ovs. Am fonigl ensatge chellas
gaglignas? Ia va prest enpo tema…!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Tona:
Chellas èn ledas schi te fast navot ad ellas. Fò igl bagn e do’m enpo
Rivella.

Lisa:
Gugent (igl metta la Rivella schi manevel scu pussebel) Chegl stò
esser fascinond cura tgi ena gagligna ova. Chegl vaia anc mai via,
an mintga cass viglia fotografar chegl…..! (vo cunter igl isch)

Tona:
Tge ègl ossa cun chella Rivella?

-49-

Lisa:
Chella ast davant igl nas… (vo)

Tona:
Sapperlostas, schi sa betg piglier mez…! Chella duess eir sez ad
uar, gagligna ella dètg avonda seza ! (prova da bever, patta
or)….oh…ia pover lavour….ia va da mureir dalla seid e dalla foma
davant en schi bung ansolver…..

Dora:
(vign aint da tgadafi cun polvra da lavar) Ist anc adegna ve digl
ansolver?

Tona:
Schi nign tg’am geida, ia sung betg bung sulet.

Dora:
Ansant ast blago scu tgi chellas dus dunschelas digl martgea at
viglian gidar…..ed ossa, noua enigl…..? Svaneidas scu igls sies
prencis dalla praula!

Tona :
Chellas dus èn anc pi nurants tgi te. Creian a praulas e creian da
cattar cò prencis e tgi so anc tge. Saptga enpo Dia tgi tgi ò tschivlo
se da chegl a chellas.

Doa:
Ia franc betg. Ia sung troglia, ma per at sarveir se davant anfignen
davos, sunga bung’avonda. Per chegl ins ogl la Dora tgutga…!

Tona:
Sen tualetta vessa er dad eir, ma chegl am è ossa fitg penibel.

Dora:
Schi gl’è schi penibel, schi fò ainten las tgotschas…! (vot eir)

Tona:
Te ast propi en crap anstagl en cor, e noscha ist scu la streia digl
fagn.

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Dora :
(igl leia en faziel da nas grond anturn la bucca) Gist uscheia egna
sunga….e schi te fast mengia tgutg, metta giu chella canzung. (vo
ord isch-tgesa)

Tona:
(leva se, saglia anturn e prova da ruschanar)

Jessica: (vign or da tgadafi, ò sa mido) Ma tge ast Tona….ist nar digltot…?
Te am fast tema….. cò tar vusoters el betg angal igl asen or digl
domino....! (peglia igls stivagls e vo)

Tona:
(sa tschainta, bragia prest)

-50-

Reto:
(vign aint d’isch-tgesa, tigna la fatscha) Tona, chegl creist
betg…Dora am ò largea ena schlaffada……aha….te vot betg
discorrer cun me…? (sa lamainta) Tot fatscha fallo…e tar ena
donna vigna er betg…Chella dus tgoras digl internet regala a te…
(vo an tgadafi)

Tona:
(sbrigia, dat cun la testa sen meisa, vo ve a no)

14. scena
Teresa, Tona, Linus, Dora, Reto, Jessica, Lisa

Teresa: (vign aint d’isch-tgesa cun tascha) Ossa viglia saveir tge tgi è cò
schi miserabel. (vesa Tona, sa feida betg propi) Tge fast te cò…?
(metta giu la tascha) Ma per l’amour da Dia, tge ast….? (el urla scu
en tgang) Ahaaa, ossa veia, vusoters faschez uscheia en gi da sa
liier…! Las tias cumarattas èn da chellas……te sast schon…..?
(Tona saglia e fò viers) Na, Tona, chegl vessa mai panso da te….!
Ia va adegna tignia cun te an bungs e schlets taimps, ma chegl
cò…..chegl è igl colm digls colms…..ia vign definitivamaintg per
mies fatg…. (vo an tgombra cun la tascha)

Tona:
(posa despero igl tgea sen meisa)

Linus:
(vign aint dad isch-tgesa) Tgau Tona.....dormas...? U ast forsa
schlet...? (Tona dat tscherts giaps) Ossa vigna siva….te fast igl gi
da sa liier cun chellas stranzlas…… turpegiat….tgi te angionas da
tala veisa Teresa vessa betg cartia…….(Tona vot sa desperar)
…Teresa duess dar aint dalunga la separaziun e neir tar nous….e

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


tigna andamaint ……chegl saro ena tgera pulenta per te…! La
mesadad dalla vossa facultat totga a Teresa…..tgi geia tiers gist
,glez viglia procurar ia….! (vo an tgombra, Tona è or da sasez)

Lisa:
(vign aint d’isch-tgesa, patta davent las scatlas digls ovs, saglia sen
ena soptga, sbrigia) Igl cot…..igl cot am è saglia a dies…! Chel
cot……chel am ò piclo ainten la tgomma…! Tona, vea an ageid…!

Jessica: (vign aint d’isch-tgesa, patta davent igls stivagls, saglia segl
canape, sbrigia) Igl asen……igl asen am ò do ena paeda…… Tona
chel asen ast da far giu dalunga, chel è privlous…

-51-

Linus:
(vign or da tgombra cun Teresa) Saccarlostas, tge spitachel faschez
cò…..? (Lisa cratschla scu ena gagligna, Jessica sbrigia scu en
asen e Tona urla scu en tgang)

Dora:
(vign aint d’isch-tgesa dat en plunt cugl petgatarpungs sen meisa)
Cito……! (tots taian) Giu digl canipe, e te giu da chella soptga…!
(tots fon percumond)

Reto:
(cumpara cun ena padela neira) L’ava è er arsa giu….!

Dora:
Te…….teee…..valanavot..! Tge ast fatg cun chella padela..?

Reto:
L’ava digl café è tottanegna stada svaneida.

Teresa: Dora, ia sung strousch en’emda ord tgesa e cò rigia en veir chaos.
Tge ast fatg or digl noss travagl….? En puff….u tge..?

Dora:
Ossa sunga puspe ia la colpa. Dasperas ò en bler pi scort tgi ia
invento igl computer cun attatg digl internet. Chel ò pero betg savia
s’imaginar tgi Reto seia schi tabalori tg’el so betg eir anturn cun
uscheia en gaffen….! Reto, avant tgi igl mond croda ansemen
digltot, rachinta a chella gliout tge tgi te ast fatg cugl ties computer
(igl catscha ve davant)

Reto:
(sgratta confus ainten la padela) Igl è uscheia…..na oter…..ia…ia
sto declerar ensatge…ia…ia…sung igl louf ed igl prenci digl
internet…!

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Tots:
Te….?

Lisa:
Te ist infam, chegl è betg da creir !

Jessica: Te ist igl pi grond vainterstreia  tgi dat segl mond...! Fast uscheia da
sontget e schinigia ed ist en asen da fegnfatg.

Tottas
dus:
Te vignst anc vedlonder.... (pattan a dies igls stivagls e las scatlas
digls ovs) Te tgappas anc en curs freidas...!

-52-

Reto :
Laschem star…..! Am displai….

Jessica
e Lisa:
Chegl lainsa gist vurdar…..(corran siva Reto, or d’isch-tgesa)

Teresa: Ma alloura ò Tona anvot da far cun chella tgapitschigna cotschna e
cun alvetta…?

Linus:
Pertge ò’l alloura se geis…?

Dora:
Perchegl tgi el ò savia far navot pi scort tgi romper mesemda tots
dus bratschs. El è rudlo scu en satg tiffels giu per stgella da schler..!

Teresa: Schi pertge ast betg telefono?

Dora:
Ia at vess alloura schon telefono cugl taimp. Igl amprem vaia gia da
dumestar chel asen stino…!

Linus:
Partge igl ast liia se la bucca…?

Dora:
Tedla te deis antiers chel sbrigiamaint a cumandem da chel cò,
chegl at fò neir gist nar.

Teresa: Te pover Tona, tge tgi te ast gia da far tras….! Vea, ia pegl giu chel
pategl.

Dora:
(la stompla davent) Te fast chegl bler mengia fegn….uscheia ègl da
dressar da chels asens vigls…. (dat ena stratga ed igl pategl è
davent, Tona planscha)

Teresa: Ist nara…?

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Linus:
Gist uscheia sast betg eir anturn cun Tona…!

Dora:
Oh, chel fò schon siva da mesemda en drama per mendra merda.

Teresa: Te pover Tona, tge ast te gia da far tras….? Ma ossa sunga puspe cò
e vign bagn vurdar da trer igl tgar or dalla merda.

Dora:
Halt…halt….uscheia spert vign betg caschea….Tona….(sa metta
tranter igls dus) ....dei pulit a Teresa tge tgi te viglias far an igl
avigneir, u pi bagn detg tge tgi te viglias betg ple far....¨

-53-

Tona:
Ia at ampurmet tg’ia dung giu la mesadad dallas mias cumischungs
e suprastanzas.

Teresa: E chegl via da creir…?

Tona:
Grond pled d’onour…!

Teresa: E schi te tignas betg pled, vigna puspe en’emda per mies fatg…!

Tona:
(dat en bratg) Na. Per l’amour digl tschiel, angal betg chegl...! Mai
ple am laschas sulet cun Dora, ia fatsch tot chegl tgi te vot.....

Teresa: Uscheia am plaist bler migler, Tona.

Dora:
Alloura on las mias metodas rabiatas tuttegna gia success.

Teresa: I vesa or uscheia.

Dora:
He…..hopp Tona…..sen tge spetgas…..i dastgez finalmaintg dar
chel bitsch……! (dattan spert en bitsch, Dora e Linus reian)

Tenda

Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Sm-FRE 1-2_Ena donna mengia bler_(sm)


Sm-FRE 1-3

Tge stress…!

Cumegia an dus acts da Hanna Frey
translaziun surmirana da Pina Iseppi

-2-
Persungas
Andreia

student
Ines

amprendista mercantila

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Gion

barba, contabilist pensiuno
Dora

tatta
Carla

ortulan dalla famiglia
Cristina

onda dalla patrunga-tgesa
Ricardo

lader, valanavot
Natalia

studenta

Taimp: preschaint

Li d’acziun: halla d’antrada d’ena villa da stil pi viglia

Maletg da tribuna: Per tots dus acts igl madem. Antrada d’ena villa, schi pussebel, cun
quatter sorteidas. Gardaroba, stgaffigna, meisigna, soptgas, evtl. canape ed en cantung cun
flours.

Cuntign
Igl directour e la sia donna, igls genitours d'Andreia e d'Ines, èn an vacanzas. Barba Gion, igl
contabilist pensiuno, magna scu mintg’on igl biro dalla firma. Per tot prietsch amprova el da
zuppantar, tg'el ambleida tot. Chegl plai angal en po all’onda Cristina. Ella magna igl
tigneirtgesa tenor igls sies agens prancepis e cumonda anturn pulitamaintg igl fegl Andreia e
la feglia Ines. Da piteir igl pi fitg sot la pertga da Cristina ò pero igl ortulan Carla. El sa dosta
pero cun maleztga. Igl caos rompa or pir dretg, cura tgi la tatta Dora cumpara per far
en’inspecziun digl travagl. Cun igl ageid digls fardagliuns stebgia Carla or en’asnareia anvers
las dus damas, chegl tgi vo naturalmaintg total dasperas e provotgescha ena veira catastrofa.
Igl de siva rigia gronda consternaziun e nign tgi so propi scu neir or dalla boglia. Carla ò
avonda dallas insultaziuns anvers el e fò agl botsch….
Scu tgi vignan or da chella situaziun lainsa ossa betg tradeir.

Remartga
Carla, igl ortulan, è en original.
Barba Gion ambleida tot, vot pero betg conceder chegl.
Onda Cristina è disada da cumandar da surangiu an ena moda malampernevla.

-3-
1. act

(Gion marscha inquietamaintg veano cun en fasch brevs ainta mang)

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Gion
 Chellas lavours da biro fascheva avant adegna scu per navot…..ed ossa vigna
ansomma betg ple ordlonder…. ed er schiglio vaia fadeia cun la memorgia…
scu ègl sto chegl ansomma… ?

Cristina
(aintra cun ena tuaglia, rumegia giud meisa, suspeira)
Gion
Davent… simplamaintg davent… nign’ideia ple, tge tg'igl è sto chesta notg…. !
Cristina
Tgi so, tge tgi vess gia dad esser sto chesta notg… ?! Schi bagn scu chesta notg
vaia betg durmia eneda las davosas treis emdas…! Igl mender è angal tg'ia va
da far oz tot mez…!
Gion
Ia va tema tgi Eva e Teodor vegian pac plascheir da chella situaziun… !
Cristina
(metta se ena nova tuaglia) Ègl chegl forsa la mia colpa… ???
Gion
Naaa, naaa… te ist scu adegna la pi innocenta…. ! Eva ò gia ossa gio 3 onns
chella fantschela… pero te ast duvro angal treis emdas per la splideir…… !
Cristina
Chegl è propi ia en po maladester cun chella…… !
Gion
Dumang vo chel marteri per furtegna a fegn e te ast betg da vurdar ple digl
tigneirtgesa ed ia betg ple digl biro… !
Cristina
Per igl tigneirtgesa vaia vurdo exemplaricamaintg… ma tar tè ainten biro lessa
betg far ena controlla….. !

Gion
Te ast er nign’ideia da lavours da biro… e d’en tigneirtgesa anc manc….. !
Cristina
Angal nign’anvelgia, Gion… sainza me fissigl ia anc bler dalla sglatscha giu
chellas 3 emdas... !
Gion
Ines ed Andreia fissan nias a freida er sainza igl ties ageid… !
Cristina
La mia preschientscha è stada fitg necessaria… tar la tia metta en grond segn
da dumonda… ! (vo vers igl isch) Fò igl bagn e tarmetta'm Carla, el duess
spitgier cò sen las mias ordras… ! (vo)
Gion
Chel varo en narra plascheir… ! Tge tgi chella Cristina ò da metter tot sot
soura… ! Pertge tgi chels on fatg neir chella cumandessra per chellas treis
emdas vessa marveglias… ! Sainza chella querulanta vessans gia igl paradis sen
tera… (cloma or da fanestra) Carla, te vignst giavischia….. !
Carla
Da tgi… ???
Gion
Dalla guvernanta… !
Carla
Alloura vaia betg peda… !

-4-
Gion
(sera la fanestra) Madam Cristina… chegl at possa cueir aint pigl tg….. !!!!

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Andreia
(corra notiers sainza flo, cun tgotschas rottas, tschuf, sa lascha crudar sen ena
soptga, lascha dar la mappa da scola giu mez)
Gion
Ma tge at ègl capito pomai…. ?? Ist crudo aint igl tgar digl rusment… !!?? (rei)
Andreia
Chegl è betg legher…. ! Ia vign betg ple a scola…. chels bindungs…. !
Gion
Tge bindungs…. ?
Andreia
Quatter da chels skinhaeds am on persequito dalla posta anfignen cò a tgesa…
e prest tg’am vessan tschif…. !
Cristina
(cloma da chior) È'l rivo Carla.... ?
Gion
Chel ò betg peda…  (ad Andreia) … e te scappa, avant tgi la guvernanta at vei
an chella conformitad…. !
Andreia
(leva se cun fadeia) Chella am ò cumando anturn e fatg neir nar treis emdas…
Dia seia ludo tg'ella vo dumang per sies fatg…. ! (igl telefon e ve digl isch
scalignigl) Veist... tot tgi vot anc ensatge da chella super-onda… ! (vo
zoppagiond or dad isch).
Cristina
Gion… cò ègl scu ainten en aviouler… igl isch… igl telefon… nous vagn da far
ensatge… !
Gion
Pertge nous… ? Cun chegl vaia da far ansomma navot… schi ensatgi dumonda
siva me… ia sung ainten biro cun en stress snuevel…. !
Cristina
Ed ia… vaia betg er ia stress avonda… ! (peglia giu igl telefon) Cò tar
directer……ha…. ? ……aha……buna seira signour Crap…. (i scaligna) ...spitge gist
en mument…..gl’ò scalino…….angraztg….. (i scaligna puspe) oss, ossa… angal
planget… !
Carla
(aintra an vistgadeira d’ortulan, cun Andreia) Andreia….tigna andamaint…..en
ager malpondero è l’antschatta da tot igls malampruamaints….te ast nignas
lètgas…..te ast d’amprender ad eir anturn cun la pugna… !
Andreia
Cunter chels vaia nigna schanza……chegl eran quatter skinhaeds….. !
Carla
Alloura vast dumang a scola an vistgadeira da femnas… !
Andreia
Te ast er angal grascha aint igl ties tscharvi… !
Carla
Chella è an mintga cass anc adegna miglra tgi chegl tgi la giuventetna
d’ozande ò ainten la tscharvela… !
Andreia
Chegl cun la vistgadeira da femnas post amblidar…
Carla
…alloura lascha't tumpanar ansemen mintga de…… ! (penda se igl corn da
telefon)
-5-
Cristina
(ins la sainta a neir) …nous speragn tots sen bel’ora…. !
Andreia
Attenziun…l’onda bela è no…. ! (scappa zoppagiond, Carla vot er lippar)

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Cristina
Carla….. !
Carla
Oh…..merda…..
Cristina
(aintra cun egna da chellas ansagnas tgi scolars von a vender)  Chegl è stupent
tgi te ast gist en mument peda per me… !
Carla
Peda vessa….angal pac gost…. !
Cristina
(vei igl corn da telefon pandia se) Ma tge ègl ossa chegl…. ?
Carla
En defect tecnic…. !
Cristina
E chegl era en telefonat fitg impurtant…. !
Carla
Chel apparat è en scheni e sa penda se tot da sulet, cura tg’el s’accorscha tg’el
vign betg duvro ple…. !
Cristina
Ainten chella tgesa ègl anc ples objects tgi pudessan sa pender se, perchegl
tg’ins so betg igls duvrar ple……hm….hm….
Carla
Aha…..per exaimpel la fantschela…..chella è betg sa pandeida, na, la catscheda
ord tgesa vez…..chegl vez betg d'ampruar cun me…… ! Dumang antscheva a
screiver las mias memuaras cugl tetel: Las sgarschours aint igl palast digls
retgungs !!!!
Cristina
(peglia ena bursa or dalla trocla) Siva da treis emdas vignst te tracto scu tgi
totga… ia sung adegna stada correcta cun tè ed ossa vaia perfign pront ena
surpresa per tè…. spetga ia vign gist angal a paer chell’ansagna agls scolars….
Carla
Tracto scu tgi totga….correcta….surpresas….chegl è tot angal praulas….. !
Spetga angal te onda bela….tè spetga er ena gronda surpresa… !! Ossa am ast
cumando anturn treis emdas….Carla, dò ava allas flours…..Carla, vo per las
ravas…..ma angal per las grondas……na betg chellas, las otras Carla…..Carla ve
tscho è puspe ena figlia giumez….Carla vo alla posta…..Carla fò chegl ……Carla
fò gl’oter……Carla…….Carla…..Carla…. !
Gion
(aintra e marscha veano) Ia va nom Gion e stung a Del……ia va nom Gion e
stung a Del…..ia va nom Gion e stung a…..
Carla
…….he, he……chegl è navot da nov…. !
Gion
Carla…..gl’è gist da neir nar…..ia perd la memorgia…..ier sunga sto a dar a
tgeiels….ma tge vaia fatg siva da chegl….. ? Nign' ideia ple….. ! Sast te, scu tg’ia
sung rivo a tgesa siva…
Carla
….dasper igls calzers e plagn scu en ov…… !
Gion
Ui, ui, ui…..e l’onda bela……tge ò'la detg chella….. ?
-6-
Carla
Navot digltot……chella am ò fatg neir schi vilo ier tg'ia la va dada treis pillas da
durmeir aint igl café……

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Gion
Angraztg fitg…..te ist en veir amei……te am ast salvo la veta…….Sast igl davos
taimp ambleida tot……ia sa mintgatant mianc ple scu tg'ia va nom…..e
perchegl stòia niantar chi e lò igls mies chitos ainten en magiol vegn…. !
Carla
…...en magiol è en magiol…..ma te bevas gist butschigns…… e chegl mintga
seira….. anfignen la dumang allas quatter….. !
Gion
Schi tge vaia fatg anfignen las quatter….. ?
Carla
Tignia se legher las camerieras dalla bar chinta…..
Gion
Bar….. ? Sunga sto ainten ena bar…… ? Chegl saro franc sto bel……ma ia va ena
tarmenta rosna e va nign’ideia…….
Cristina
Gion…..te ast franc ena ploma lavour….. ?
Gion
Ena sunada lavour vaia…..e surtot sch’ia vei tè, sunga anc daple aint igl
stress…… ! (vo spertamaintg giuador)
Cristina
Angal aint igl stress chel pover om…..el vign betg or d’en fatg…….Carla sast te,
tge tg'el fò fallo…… ?
Carla
El tgappa la lavour per las cornas…….ambleida sivamang tge tg’el leva far ed
igl resultat è en stress enorm…. !
Cristina
O tger Signer…..basta, chegl è ossa betg impurtant…….te Carla…..la situaziun è
chella…..la mia fantschela è davent ed ia duvress aschamaintg ageid…..damai
dastgas surpiglier ossa te la lavour d’en servaint…..per deir uscheia: en boy da
tgesa…… !
Carla
Tge vaia da far……. ? Agl voss famegl…… ?!? Chegl è ena declassificaziun
sociala snuevla…… !? Sainza en dolzamaint dalla paia…..mai e pomai……. !
Cristina
Antscheva dalunga a discorrer cun daple maniera…… ancletg…….?! E te
survignst er en vistgia adatto per chel nobel uffezi e chegl sainza tgi te
survignas daple paia per chels dus deis tg’ia sung anc cò…….ast tgapia…… ?
Carla
Na, na…..ed anc eneda na……ia vi betg……. «boy da tgesa»……am vign gist da
rietscher fessels da pang a traviers…… !
Crista
Render……Carla……e betg rietsch……. ! Ed ossa betg fò schi da stino…..nous
dus vagn gio betg dad esser adegna ansemen ed alloura vogl bagn….. ! (vo)
Carla
«boy da tgesa»……serviaint….e tge anc…..narramainta……. !
Ricardo
(corra notiers sainza flo, anturn igl front en faziel da tgea) Carla….per l’amour
da Dia zoppa'm….. ! (ins sainta igl corn dalla pulizeia) la pulizeia am vot
surmanar da far ena spassageda cun els………. (igl corn vign pi debel)
Carla
Naaa….betg schon anc eneda……tge ast fatg puspe te bindung……. ?
-7-
Ricardo
En pitschen kiosk era gist sen veia, cura tg'ia geva a spass……ed ia va betg
savia resister…..ast betg en plaz per durmeir anfignen dumang….. ?

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
Te ast er anc ena buna fantascheia…..betg ta lascha tschiffer dalla nossa
guvernanta, l’onda bela, schiglio ast fitto cugls bels deis……. !
Ricardo
Ma.....da luvrar sunga betg pront….chegl fiss anc la pi bela…… !
Carla
U tgi te surpeglias ena lavouretta……u tgi te gioldas las vacanzas a parteir da
dalunga ainten ena cella dalla perschung….. !
Ricardo
Te ist en bel amei…….. ! Schi tge vaia da far…… ?
Carla
Davent da subito ist te igl controllader d’ava e digl electric….. ! Ia vign gist pigl
ties scussal…… !
Ricardo
Angal vo……ia sa m’occupar dètg bagn er sainza tè…… !
Carla
Te manglas lascher tot a post ed angular navot….schiglio savoiras igl fist…. !
(vo)
Ricardo
Gio da scola era el en tal tamalier e riscava navot….. ! (teira or troclas e varda
ainten stgaffa) ……raps scu paglia….ma navot tg’ans savess duvrar…..(igl
telefon scaligna) …….te angal scaligna…….chegl am disturba betg…….u duessa
tuttegna piglier giu…….. ? Bagn ia pegl giu…….hallo cò sung ia…….tgi tgi
seia…… ? Ea, tgi sunga…… ? Ia sung igl nov famegl dalla guvernanta, l’onda
bela….. ! Na, na…..cò tar nous vainsa nigna dama tgi ò nom Cristina……angal
ena guvernanta tgi ò giaveischs stravagants……. ! (penda se) Tralari….. !
Carla
Cò….amprova aint chel scussal…. !
Ricardo
(amprova aint) Te….ansant vaia piglia giu en telefon d’en tralari tgi ò ruschano
da  tgutg….. !
Carla
Ma vogl anc a tè…. ? Te na sast bagn betg piglier giu telefons esters…… ! Chegl
è en affar, noua tgi vign vandia e cumpro….e chels telefons èn impurtants…. !
Ricardo
Gist scu tar me…..en affar, noua tgi vign angulo e vandia….. !
Carla
Betg risca da practitgier cò igls ties flutgets…..schiglio savessigl eir mal cun
tè….. !
Cristina
(aintra cun vistgadeira) Varda cò Carla….. chegl è igl ties nov «out-fit» …..e
vous signour…….cun tgi vaia igl plascheir….. ?
Carla
El è en controllader…….. (igl dat en cuffen)
Ricardo
Ahaaa…..ia sung Ricardo……ia sung controllader d’ava e d’electric……ò Carla
betg……(Carla igl zappa giu pigls peis) …….betg am annunztgia…… ?
Cristina
Na……ma dastga az far attent tgi tot las tgossas vignan fatgas giu cun me….. ?

-8-
Carla
Chella tgossa era betg segl plan……cò vogl giun schler…..(stompla Ricardo vers
en isch) …..ed ossa alla lavour e nigns stentgels……schiglio…..

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Ricardo
Angraztg Carla……te ist super…… !
Cristina
Normalmaintg on chels signours bagn da mussar ena legitimaziun….. ?!
Carla
Chel vign gio dad onnorums tar nous……el totga prest tar la tgesa…… !
Cristina
Ma tge tips tgi chellas firmas pladeschan…… ! Varda cò la tia uniforma….chella
vei propi or scu fatga per tè….. !
Carla
Cun chella possa eir tigl circus a mussar igls plazs agls visitaders…..ia vei or scu
en pinguin dresso…… !
Cristina
Betg seias schi negativ…….. ! Ossa exercitainsa anc en marsch en po pi
rassig….. cun igl ties pass da puranchel fast nigna parada…… !
Carla
(vo cun pass grevs vers igl isch) Per set u per dischset vignigl fatg or d’en pover
asen en tgaval da circus……chella dressura costa nerva…….. ! (vo)
Cristina
(igl cloma siva) Carlign….or da tè fatscha en serviaint elegant tgi…… (igl telefon
scaligna) Hallo…..Cristina……oh, signour Crap…….vous vaia betg amblido…. am
displai, ma ansant vainsa gia en pitschen incap……ossa ischans an 40 per chel
retschavimaint…..scu fatg giu tschagna allas seis…….naturalmaintg signour
Crap….adia….. ! Cun chel sunga ossa neida a freida……ossa vaia angal anc da
cattar ensatgi tgi ramplazza la mia fantschela……schiglio saia betg, tge tg'ia
fatsch dumang….. !
Gion
(aintra tot disturbo e tschertga ensatge) Noua vaia ossa mess chegl…… ?
Cristina
Planget vaia l’impressiun tgi te seias en po disturbo….. !
Gion
Ast te anc mai gia da tschartger sensatge….. ?
Cristina
Ia met da prancepi adegna puspe a li tot chegl tg'ia va duvro….. !
Gion
Ea, te…….ma cun tè saia er betg discorrer da chegl tg’ia tschertg schi te sast
mianc tge tgi chegl è……. !
Cristina
Basta tgi te saptgas, tge tgi te tschertgas…… !
Gion
Eba…….ensatge…….ma cugl ties baitem tgutg, vaia ossa gist amblido tge……ia
va prescha e stress e betg peda…… ! (vo)
Cristina
Chel pover lavour…….tgi chel seia abel da manar chel biro dubeta fitg……ma
chegl am vo aint navot…..basta tg'igl mies tigneirtgesa funcziunescha….
(vo….Carla ed Andreia aintran mintgign d’en oter isch, Carla scu serviaint ed
Andreia an vistgadeira da femna)
Tots dus
Mametta da Dia….ma scu veist te or…… !
Carla
Scu ena schemgia digl circus……sast ia va fatg carriera tar tia onda bela….. !
-9-
Andreia
Chella fissigl da tarmetter agl Svob…….tge ideias tgi chella ò…… !

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
(varda giu Andreia) Chella bandiera at stat betg schi mal……anc en zichel
calour giu per la tutona e te post eir a Turitg alla Street-Parade…… !
Andreia
Cala da far beffas e dei pi scort, noua tg'ia va dad eir per ena perucca…. !
Carla
Nign problem……(cloma giun schler) ……Ricardo se cò……subito….. !
Andreia
Tge Ricardo ègl chegl…. ?
Carla
Chegl è en asen lavo cun tot las avas, angal betg cun avasontga……. ! Ma per
nous è chel gist dretg…. !
Ricardo
(vign cun soccas e calzers ainta mang, viout se las tgotschas) Giu cò vez ava tgi
vo gist dapertot……
Carla
Chegl chigiu amporta……chegl se cò è impurtant…..te vast ve tar la vaschigna e
fast giu igl polver alla sia perucca……grefla lunga ast avonda….. !
Ricardo
Per chel curious amploster cò…. ?
Andreia
He…..dò adatg tge tgi te deist….. !
Carla
Te, igl mies fegher……te ast survagnia en cumond……fila…..subito….. !
Ricardo
Tge catschadiavels….. ! Ia va anc da trer aint calzers……. !
Carla
Chegl sast far sen veia……(peglia soccas e calzers ed igls patta or dad
isch)……hopp….hopp…..tar nous rigia en oter tempo……. !
Ricardo
Sacramostas aint….angal planget…….. ! (vo)
Andreia
Ma chel è criminal….. ! Tge vottel chel cò tar nous…. ? Pertge igl tarmettas ve
tar la vaschigna ad angular ena perucca….. ?
Carla
Perchegl tgi la vaschigna ò egna…..e chella duvrainsa ossa nous….. ! Da chegl
ast te anc mai santia……tg’ins ampresta ensatge an chella maniera ….. ?!
Cristina
(cloma) Carla…..vainsa visetas….. ?
Andreia
Chella ò bagn aint igl nas dapertot…… (vo zoppagiond)
Cristina
Ma scu tgi te ist elegant……. ! Cun tgi ast ruschano……..cun la tia bela
uniforma…. ?
Carla
Na……cun las pareis…… !
Cristina
Cala da rachintar pulenta….davent dad ossa stost discorrer cultivo e nobel…. !
Chegl pretenda la tia lavour pi.…… ( i scaligna)
Carla
Oss angal betg fò igl cac ainten las tgotschas perveia da…….
Cristina
……ma tge ègl ainten chella tgesa…….Gion ò er gio discurria schi vulgar
ansant….. !
-10-
Carla
Chegl saro la gligna plagna, chella fò or da tots narramainta….. !

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Cristina
Carla……vo ossa a darveir chel isch e dumonda cun buna maniera tge tgi chella
persunga vot…..e siva turnas ed am deist tot…. !
Carla
(suspeira) Tgi so schi chella persunga davant igl isch fò er en tal trara, schidei
tgi ainten chella tgesa seia perfign igl cac dad ôr e savoira da rosas……. !
Cristina
Fò tgi te vignas oragiu e derva chel isch……..an nom da Dia tge pleds vulgars tgi
chel peglia ainten bucca….ma anfignen tar la festa da sonda seira viglia bagn
igl metter a post…..chel bindung…. ! Or da chel fatscha en butler da vaglia….. !
Carla
(aintra cun mantel ed umbrella) Chegl èn las utensilias dalla pi viglia digl voss
clan…….duessa lascher antrar er la patrunga da chella hudra…… ?
Cristina
Per l’amour da tot igls sontgs……te fast er tot sanastro….. !
Carla
Ossa vaia fatg tot scu tgi vevas cumando….ed er chegl è betg dretg……eir a
vurdar tgi tgi è chior e siva neir a rapportar chegl……..
Cristina
Ma te na sast betg lascher davant igl isch ena persunga schi impurtanta scu la
mamma digl patrung-tgesa…… !
Carla
Donna Cristina……ischas pertscherta da chegl tgi schez……..schi laschez neir
chel pategl ainten tgesa……alloura adia sontga pasch e bavegna alla ghera da
30 onns…… !
Cristina
Naturalmaintg tgi chella dama dastga antrar……er sch'ia va pac plascheir dalla
sia viseta….. !
Carla
(penda se umbrella e mantel) Mintg’eda tgi chella dama cumpara dattigl prest
gheras e tampestas……e controllo vign er tot…. ! (vo)
Cristina
Ia vess er navot ancunter schi chella stess, noua tgi crescha igl pever….. am
plai angal en po da neir controllada…..
Carla
(aintra) ……ella era svaneida….. !
Cristina
Chegl ins dei: «la dama è gio puspe eida…. »
Dora
(aintra cun mecta rabgia) Uscheia ins vignigl ratschet angal ainten la tgesa
dalla donna digl mies fegl…..päng…..ed igl isch vign saro segl nas….. !
Cristina
Oh……donna Dora…….stgise……chegl è capito angal per sbagl……
Dora
……e schi cartez da far or da Carla en serviaint da vaglia…….pudez gist
amblidar chegl……chel amprenda mai ple a sa depurtar….. ! Am para tgi cò
seia bler da curriger ainten chel stavel…… !
Cristina
Angal lasche esser chegl igl mies problem……az dastga offereir ensatge….. ?
Carla
Avant tgi tgappar seid fò'la per solit en'inspecziun dall’antiera tgesa….. !
Cristina
Carla……fò igl bagn….. !

-11-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
Ea, ea……ia tai schon…..signoura……lez betg antschever giun schler……nous
vagn chigiu en nov bogn……. !
Cristina
Stgise……ma Carla discorra bler sch'igl de è lung…..
Dora
Tgi so, tge tg'igl è capito tot durant l’absenza digl mies fegl…… !
Carla
Ena ploma…….e perfign la fantschela onigl tarmess ali diavel…. !
Dora
Am para tg'ia reiva gist a taimp…… !
Carla
(la porscha igl bratsch) Da chell’ideia sung er ia……fasche la vossa runda….
alloura savez gist az persvader dallas mias abilitads da serviaint-butler-
famegl….. !
Dora
Va marveglias schi chegl funcziuna…… !
Carla
(la tigna davert igl isch) Per plascheir signoura……chegl tgi Carla peglia
permangs……chegl fila scu da deir paternoss….. ! (Dora vo)
Cristina
Anc en zichel ple maniera……ma l’antschatta è fatga….. !
Carla
Anc daple maniera fiss kitsch…… !
Cristina
(igl telefon scaligna) Ossa peglias giu chel telefon e ta demossas eneda scu en
carstgang civiliso……. !
Carla
Cò è la famiglia dalla villa……Carla agl apparat…….ma tgerigna….veivas anc…. ?
(tarmetta bitschs aint pigl telefon)
Cristina
(spivintada) Chegl creia ossa betg…….. !
Carla
Na, na……chegl è angal donna Cristina tgi crei betg tg’ia saptga esser en
«gentleman» schi galant…… !
Cristina
Carla…..i vign betg telefono privat durant la lavour….. !
Carla
Chegl fò sober navot…….la mia tgera steiligna……ia sung propi aint igl
stress…..ma per tè vaia adegna peda…… ! (sa tschainta demonstrativ)
Cristina
Da chegl discurrignsa anc….. ! (vo an tanta rabgia)
Carla
Ines….ossa savainsa ruschanar normal……la guvernanta è svaneida… !
Dora
(aintra buffond, tot agitada) L’ava……chell’ava……è cregnbletscha…… !
Carla
Tia tatta fò stravagantas scuvertas…… !
Dora
Te ast da clamar dalunga igl pumpiers….. !
Carla
Angal nigna panica…..ge a contemplar anavant l’ava bletscha……ia va tot sot
controlla…… !
Dora
Chella Cristina è betg abla da vurdar da chel pitschen tigneirtgesa…..(vo)
-12-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
Tge problems tgi nous vagn….. ? Da tottas sorts……la guvernanta onda bela ò
fatg or dad me en pinguin…….tia tatta ò scuvert ena mar d’ava bletscha giun
schler…….e ties barba è anc adegna dasper las pantoflas…….. ! Ma, tgera
Ines…..perchegl ast ossa franc betg da far la gregna…….ia vard schon tgi tot
geia an urden…….(i scaligna) …..ea, ea…..ensatgi reiva per tè, angal stò
quieta…..tgau tgau…. ! Chella povra troglietta ò do igl sies auto ad egn anc pi
tabalori tgi ella……ed ossa ò chel demolo total chel vehichel …..
Ricardo
(aintra cun se perucca) Chegl è betg sto schi simpel……chella vaschigna am era
semper ainta peis….. !
Carla
U tg’ins anclei la sia lavour, u schiglio an nom da Dia betg….. !
Ricardo
Te ast er schon ruschano pi scort….. ! (sa tschainta, metta las tgommas sen
meisa) Scheia, signour Ricardo fò ossa siesta….. !
Carla
Navot da chegl……(igl tschiffa per la tgameischa) …..te peglias oss igl mies auto
e vast giu Casti alla scola professiunala per la feglia digl mies patrung….fila…. !
(i scaligna)
Cristina
(cloma da chior) Carla…..ast santia…… ?!
Carla
Sung gio sen veia……..e te peglia chella clav e svanescha………. ! (catscha la
perucca ainten ena trocla)
Ricardo
Ma ia canosch mianc chella feglia…. !
Carla
Tschertgas ena bela mattigna tgi fò la gregna…….avanti….vo ossa….. ! (vo)
Ricardo
Ma tge cabaret…… ! (scassa igl tgea)
Gion
(aintra cugl codesch da telefon) Te Carla…..sot tge vaia da tschartger chella
bar…. ?
Ricardo
Tge ast te pers ainten chella bar…… ?
Gion
Tgi ischas vous…… ? Tge vandez….. ?
Ricardo
Tot chegl tgi è ranto e franco…… !
Gion
Ischas vous annunztgia…… ? Savez ia sung betg propi segl current igl
mument….. !
Ricardo
Ia er betg……ia sung controllader dad ava ed electric…..giun schler corra l’ava
ad en correr e chegl interessescha ansomma nign…..siva vaia d’angular
peruccas dalla vaschigna……ed ossa vaia dad eir per chella tschinforgna,
perchegl tgi ella fò la gregna davant scola….. ! Niz siva…… ? Ia er betg……(vo)
Gion
Sontga polenta……tge affars tgi chel ò…… ! Ia vign ansomma betg siva……chegl
è franc ena greva malsogna tg’ia va…… !
Carla
(aintra) Chella sa lascha navot scatscher….ella seia ampustada e basta….. !
-13-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2