-11-

Juan
Visita di Juan Hernàndes Diaz Rodriguez Mendoza Alvarez non fare
piacere….. ? (Juan è amparmalo)

Regula
Bagn, bagn…..mucho, mucho…. !

Fritz
(enpo vilo) Ma chella visita è enpo anetga… ! Fabiana ò detg ansomma anvot
da chegl… !

Juan
Ma è una sorpresa…. !

Regual
Ma uscheia ensatge…ia sung tot confusa…. !

Teresa
Siamo tots confus….normal ischans betg uscheia……. ! Pigle plaz…fare una
piccola merenda, ha….. ?

Regula
Ma naturalmaintg…pigle plaz…signour Sevilla….. !

Juan
Muchas gracias, segnora Reguuuula….. ! Me alegro mucho… ! Gracias.. ! (el
peglia igl mang da Regula e dat en bitsch)

Fritz
(teira davent igl mang) Ossa angal betg surfar……chels dall’America
lategna…gist da lipar…. ! (tots sa tschaintan, i scaligna)

Regula
Chegl è ossa speranza las nossas dus vaschignas…chellas veva tot amblido per
spir Mendoza Alvarez da Sevilla….. ! (vo a darveir igl isch)

8. scena
Tots

(Bianca e Flora aintran,Flora è vistgeida chic e Bianca pitost inconvenziunal,
bio an langa e mangola, nateira pur)

Tottas dus
Buna seira…. ! (Gion è tot stramia vasond Flora, chella ò da retigneir igl reir)

Regula
Buna seira….chegl è bel tgi ans faschez eneda ena visita… !

Bianca
Ea, ea…chegl vainsa prest stuia, ni betg…. ?

Regula
Stuia…. ? (amparmalada)  Tar nous è nign tgi stò far ensatge….. !

Bianca
 Ma vous ans vez prest sfurzo da neir…..chegl ans tigna angal davent dalla
lavour…..ma ossa ischans cò…ins vot er betg esser uscheia….. !

Fritz
(ironic) Ma chegl è propi bel da vusotras tgi vez fatg chella fadeia…..scu
savainsa angal far bung chegl….. ?

Regula
Fritz…. ?!

Fritz
(an tanta rabgia) Ossa cala eneda cun chel nuranta Fritz….. !

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-12-

Bianca
Vez forsa en problem cun me… ? (Fritz fò ena grimassa se per ella)

Flora
Digl reminent….ia sung Flora… !

Gion
(vilo) So, so…ed ia sung Gion….igl gioven digl vigl…tgau…. ! (el e Flora
vardan curious l’egn se per l’oter)

Bianca
Vous ischas Gion… ? Tge nom nurant…. !

Regula
Chel nom è puspe da moda…. !

Bianca
Ea, tots on puspe nom Gion, Giatgen, Tona, Emma, Leza….igl mender è pero
Lurintg…chegl è betg en nom…. chegl è ena malsogna…. !

Flora
Ia cat chegl en fitg bel nom……. (ella varda adegna pi intensiv sen Juan, chegl
tgi gritintescha betg pac Gion)

Juan
Er Flora es mucho guapa….muy guapa

Teresa
(translatescha) Chegl vot deir fitg belign……

Bianca
Bagn damai….angraztg per l’invitaziun….Vous ischas damai igl patrung-
tgesa… ?

Fritz
Gist uscheia… ! E vous ischas chella donna d’affars da Basilea tgi vot sa
svilupar tar nous sen la campagna an direcziun bio-dinamica…. !

Teresa
Vous s’interessez per esoterica…. ? Interessant…..sen chella lengia sung’er ia
e nous ans tgapign franc bagn e …

Bianca
(interrompa anetg)…..franc betg….cun da chellas filistoccas saia antschever
navot…. ! Luvrar è la mia devisa e betg sgular ainten las neivlas e lascher dar
l’ora pigls lareschs…. !

Teresa
Ma scu ruschanez cun me…. ?

Flora
Angraztg fitg per l’invitaziun…nous vagn gia grond plascheir.. ! Igl voss bagn
è propi bel e grond… !

Regula
Angraztg… ! Vez catto igl pang e sal tg’ia veva mess davant voss isch…. ?

Bianca
Ah…da vous era chegl… ?

Regula
Chegl vaia fatg gugent….scu pitschen regal da bavegna… !

Teresa
Pang e sal montan veta….sainza sal so igl carstgang betg exister ed ia crei
tgi…..

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-12-

Bianca
….chegl ins saptga vurdar da tge mang tg’ins viglia…. ! Cun da chellas
firlifanzas esotericas saia antschever navot… ! Digl reminent….la tgora ò litgia
se igl sal ed igl pang ò gusto bagn agl noss lama… ! (Regula vo ampermalada
an tgadafi e Gion e Teresa sa tschaintan segl canape e scutignan)

Juan
Vous er essere agricultora come los padres de Fabiana…. ?

Flora
Mia mamma vot gudagner igl pang da mintgade cun trekking da lamas e cun
latg-tgora…..I vo navot sur bio per ella….. ! Ia sa betg schi chegl vign a
funcziunar……Ed ella è betg angal donna d’affar …..ella era la schefa d’ena
gronda banca …..aua…. ! (Bianca ò do ad ella ena paeda sot meisa)

Fritz
Schefa d’ena banca….. ! An nom da tot igls sontgs…..er anc chegl….. !

Bianca
Vez en problem cun chegl…. ?

Gion
El è adegna schi scharmant…. !

Teresa
Tge vez schiglio ainten igl grond clavo da Gusti, noua tgi l’armainta era
aint…. ? Lo arda adegna schi dei la gleisch la seira….. ?! I nirossas betg a
cultivar tgoven (Hanf)….. ?!

Fritz
(rei da gost) Tgoven…. ? Ma franc betg…. ! Tgoven…. !?

Bianca
(malizious) Ma varda no….nous nign survigiladas….. ? Interessant…. !
Naturalmaintg tgi nous vagn navot da far cun da chellas robas…..ia amprov da
trer novas sorts da furmantung. Per chegl dovra blera gleisch ed er ena tscherta
temperatura……ma chel furmantung è fitg sang….. !

Fritz
(sprezzond) Bio…. !!!

Regula
(vign aint da tgadafi) Ma sa tschante ossa…..ossa dattigl finalmaintg ensatge
marenda… !

Fritz
(scutigna se per Regula) Varossas bagn betg piglia igl migler vegn se da
schler…. ?!

Bianca
Angal nigna tema…..ia na bev an mintga cass nign vegn….ia sung strict cunter
igl alcohol da tge sort tgi seia….. !

Fritz
Chella ò bagn adegna las ureglias gizzadas…. ! Do no…. ! (zoppegia ve tar la
meisa e peglia la clocca e metta se vegn a tots) Gion…vo an tgadafi per en
crug ava digl ditschung per la banchiera….. !

Teresa
Spetga…ia vi at gidar….. ! (ins sainta davos igl isch «tschavola marscha»)

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-14-
9. scena
Regula, Fritz, Bianca, Flora, Juan

Regula
(tossa fitg per far sursanteir la tschavola marscha) Pigle e magle, betg fasche
cumplimaints…. ! Cò vainsa tgampiertg…e deplorablamaintg nignas liongias
ple…..ma anc enpo salametti e…….

Bianca
……angraztg, ma nous magliagn nigna tgern…. !

Fritz/Regula Ansomma nigna …….. ?

Flora
Ma ia sagess guent en toc tgampiertg e…….

Bianca
( dat a Flora giu per la detta) ….nigna tgern…. ! Nous catagn chegl disgustous
scu tgi ins murtirescha igls animals cun chella tratga d’animals an massa ed alla
fegn vignan tot manos tigl mazler……anormal e pervers…. ! (Fritz sbarboglia
e varda nosch sen ellas, fò en ov or digl cros)

Regula
Alloura forsa enpo caschiel…. ?

Bianca
Franc betg…….nous ischans digltottafatg veganas….. !

Fritz
Vega……tge….. ?

Bianca
Veganas…..! Nous maglagn navot tgi dereiva d’en animal…. !

Fritz
Alloura muriz pi gugent dalla fom….. ?

Bianca
Noua magliagn naturalmaintg blera verdura, salata, fretga, soia e da chellas
tgossas…. ! Vous cartez betg seriousamaintg tg’ia am viglia tiztgintar cun las
cotlas dallas vatgas e cun igl product da menstruaziun dallas gaglignas….. ?!

Fritz
(sa strangla prest ve digl sies toc ov an bucca, Flora ruseglia ve d’en toc pang
sitg….en mument èn tots sainza pled….i vign penibel)

Juan
(maglia cun gost e prova da spindrar la siutuaziun) Lei è managera e
agricultora…. ? Muy interessanta…… !

Bianca
Ah….vous discurriz spagnol…. ? Danonder niz…. ?

Regula
Chegl è Juan… ! El reiva direct da Sevilla noua tgi la nossa feglia Fabiana
veiva…ella è cantadoura….. ! Sevilla è an Spagna….la nossa Fabiana è er lò e
perchegl saia chegl….

Bianca
….Sevilla…. ?

Juan
Si, si…..directamente……magnana ia vign a tgesa an Espagna…. !

Bianca
Ah…bagn… !
Chegl
è
da
tigneir
andamaint… !
(leva
se)
Bagn
damai….angraztg fitg per la marenda ma ossa stoia eir a tgesa… !

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-15-

Regula
Ma gist dalunga….. ?

Fritz
Oura ègl…. !

Juan
Possa accompagnare la bella signora Bianca davant porta, por favor….. ?

Bianca
Angraztg fitg….fitg curtaschevel……(varda se per Fritz)….aglmanc egn
ainten chella tgesa tgi ò maneira….. !

Fritz
Er letgacalzers on da mureir bod u tard….. ! (Bianca, Flora e Juan von)

10. scena
Fritz, Regula, Flora, Gion

Fritz
Tge sbiraglia….. ! Vainsa propi mirito uscheia ena vaschigna….. ?

Regula
Nous nivan schi bagn paregna cun Gusti….

Fritz
Ia vign agl ester….la mia nerva tigna betg or chegl…. ! Ia vign an
Aserbaidschan…. ! (vo or dad isch)

Regula
Spetga sen me….ia vign er cun te…. !

Flora
(turna, varda anturn) Gion… ! (ella tedla, vo ve tigl isch-tgadafi) Gion…ist
cò… ? (vo ve tar l’oter isch, cò vign Gion aint da tgadafi)

Gion
Cò sunga…. !

Flora
(sa volva tot cuntainta, Gion è pero vilo) Gion… !

Gion
Tge fast te cò…. ? E tge ò chegl gia da muntar ansant…. ? Ia va cartia tgi te
seias a Turitg…. ! Te vipra….. ! (sa vardan giu, alloura sa tgapp’igl anturn e
dattan en bitsch)

Tenda

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-16-

2. act
1. scena
Juan, Flora

(Juan e Flora sa bitschan, Flora vo en pass anavos)

Flora
Nous vagn da far adatg…angal tgi nign n’ans veia…. !

Juan
Ma dai…..Gion e padre èn an stalla a trabachar cun grascha e la madre Regula
è eida an negozio in paese….. !

Flora
Tuttegna…..gl’è mengia privlous… !

Juan
Ast parlato cun Gion….tgi te sei niente piu inamurada….. ?

Flora
Na, ia va anc detg anvot....

Juan
Ma perche te inamurar in un povero contadino scu Gion…. ?

Flora
El è betg en pover puranchel scu tgi te igl tituleschas…. ! E è fitg en flott
tip… ed igl mument era navot pi scort d’anturn cura tgi veva lungurela… ! El è
en simpaticun, simplamaintg bler mengia flott…… giovens uscheia am fon las
rabgias…. !

Juan
Tu volere uno Spagnolito….fulminante e misterioso….no es cierto…. ?

Flora
(igl ambratscha, imitescha el) Pi gugent due Spagnoliti fulminanti tgi en Suizo
lungurous…. ! (Teresa cloma) Jesses….l’onda esoteria….ia am fatsch or digl
polver….hasta luego…. ! (vo e Teresa aintra)

2. scena
Teresa, Juan

Teresa
Juan…. ! (tot cuntaint)

Juan
Teresita…. ! (rei anavos enpo sfurzo)

Teresa
Que tal, amigo…… ?

Juan
Siempre muy bien cura vedere te…..amore mio…. !

Teresa
Te flattader…. !

Juan
Por favor, Teresita…tschainta sen quella sedia….e faciamo un poco
conversazione…. !

Teresa
Gracias Juan… ! (sa tschaintan e vardan tot inamuros l’egn se per l’oter,
dastga esser enpo surfatg, Teresa dat prest giu dalla soptga per spir plascheir

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-17-

tgi Juan la catta anc adegna attractiva, tar chella scena ins vei curt Regula tgi
tgitta cun îglungs aint da fanestra…)

Juan
Ia va sentito tgi tu vendere tia finca a Mallorca, ha……. ?

Teresa
Ea….fantastica…..

Juan
(la stretga sur la fatscha) Teeee… ?

Teresa
Na…la mia finca….. !

Juan
Que bueno….. !

Teresa
Enpo vigletta….. !

Juan
Tee…… ?

Teresa
Na… la mia finca….

Juan
Ahaaaa…. !

Teresa
Pero mantigneida fitg bagn…. !

Juan
La tia finca……. ?

Teresa
(sa drezza sen scu sch’ella dasdess gist) Na… ia chint….. !

Juan
Aha….scusi…..naturalmente tu, querida Teresita….. !

Teresa
Bung, chegl è uscheia….la vaschigna da Fritz e Regula….chella Bianca, ò
interess per la mia finca ed ia less vender chella…. !

Juan
Muy interessante….donne cun daners sempre muy interessante…..(dat a
Teresa en bitsch segl mang)

Teresa
Ubetg…tgerign…. ! Lainsa eir en toc a spass… ?

Juan
(betg fitg entusiastic) Cun te siempre…mi amor…mi querida Teresita… ! (von)

3. scena
Regula, Fritz, (Gion)

(Regula aintra cun las cumischungs)

Regula
Ia va savia tgi chella schlampra ò ensatge cun chel giuvenaster impertinent… !
Gl’è betg da creir…chegl creia er betg…..Fritz vign nar sch’el sainta
chegl…ma tge creian chels….. ?

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-18-

Fritz
(aintra, cloma anavos) Na, ossa mettas igl amprem la vatga an uigl e siva vast
a cumprar novs calzers…….Chegl è ossa franc betg schi impurtant…. !

Regula
Ossa onigl schon puspe gaias, chels dus…. !

Fritz
(è antro digltot, sainza liadeira ve dalla tgomma) Ma tge crei chel tamazi
malmadeir….. ? Tgi seian milliunaris….. ? Eir semper avanti alla Landi a
cumprar novs calzers ed ia va alloura da paer igl chint….. ? Ossa vigna propi
per mies fatg……tgiso schi igl lai Titicaca fiss igl dretg…. ?

Regula
Lò vigna betg cun te….. ! Tschaint’at, ia va da discorrer cun te…. !

Fritz
Ègl do giu anc daple dalla ploma da strom….. ?

Regula
Anfignen ossa betg…. ! Tedla Fritz…planget am vo tot sen la nerva…..chel
don Juan spagnol…chel casanova tgi è ossa prest 10 deis cò tar nous e…..

Fritz
…chel ast te anvido da star cò tar nous…..e chegl perfign cun far bels îgls… !

Regula
Schi serious vaia er betg managea chegl…. ! Ia va spero tgi chel vegia tanta
maniera da deir cano a chell’invitaziun…. !

Fritz
Ast te gio antupo eneda en caballero cun maniera…. ?

Regula
Gist tgi te raschungas da caballero…..ia crei tgi Teresa vegia ensatge cun
chel…. ?!

Fritz
(tot cuntaint) Na, franc….. ?

Regula
(vilada) Bagn… !

Fritz
(sfrouscha igls mangs) Super… ! Speranza la peglia el an Spagna cun el… !

Regula
Ma Fritz… ! Chel la nizegia angal or… ! El è franc 40 onns pi gioven tgi
ella.. ! Tgi chella tschavola s’accorscha betg chegl…. ?!

Gion
(sbrigia da chior) Bab… !! Mamma…. !!Ni a gidar…. ! Las gaglignas èn
scappadas… !

Regula
O jessess mametta…..(è tot consfusa)….ia poss betg ple…. !

4. scena
Teresa, Regula

(aintra)

Teresa
Tge ègl… ? At vogl betg bagn…. ?

Regula
Bagn, bagn i vo… ! I stò eir… !

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-19-

Teresa
Regula te vessas basigns d’en curs da yoga, chel at faschess bagn… ! Sast per
tgi te catessas puspe la tia balantscha interna….. !

Regula
 Am tanschessan en pêr deis libers… e la mia balantscha interna fiss puspe
tiptop…..!

Teresa
Te sast bagn tgi ia va……

Regula
….aint igl dies, ia sa chegl….. ! Per far belign belet cun chel signor Sevilla ist
fita avonda ed igl dies n’at dola er betg….. !

Teresa
Aha….damai ans ast via…. ?

Regula
E chegl scu…. ! Tgi te ta turpegias betg….

Teresa
…..da far uscheia ensatge…te scatla viglia e nocscha…. ! Ma chegl ò oters
muteivs tg’ia fatsch bels îgls a chel giuvenaster spagnol…. !

Regula
Tge muteivs… ? Forsa perfign esoterics….

Teresa
(rei)….ia va simplamaintg plascheir ve da chegl…. !

Gion/Fritz
(da chior) Mammaaaa….. !

Regula
(saglia se) Ia reiv dalunga…. (a Teresa) …cun te sunga betg anc fittada..tgi te
bagn saptgas… !

5. scena
Teresa, Bianca

Bianca
(aintra) Buna seira Teresa…bel tgi vous ischas cò… !

Teresa
Exact….cò sunga…. ! E vous er damai…… ! Ègl chegl betg stupent…. ?

Bianca
Ha…. ?

Teresa
Damai nign tigls affars… ! Am fò plascheir tgi lez cumprar la mia finca a
Mallorca. Chegl è propi ena bela casualitad… !

Bianca
En dar e piglier…ainten l’agricultura scu tigls affars da banca… ! Ia va gist
paragea igl contract….(peglia ples documaints o d’ena mappa, Teresa varda
surave curtamaintg)…..1.2 milliuns… !  Ia az pai en acconto da 20% ed am
fiss fitg dretg da paer chels raps gist uscheia segl mang… !

Teresa
An contant…. ?

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-20-

Bianca
Ia savez bagn avonda scu tgi chegl marscha ozande…. ! En tant muneida ins
ogl adegna an tgesa e da chella on betg tots da saveir ensatge, surtot betg igl
uffezi da taglia… ! Schi tgapiz tge tg’ia manetg…. ? Vous savez franc er
duvrar en pêr raps simplamaintg uscheia, ni betg….. ? ( dat a Teresa en plunt
segl givi, lezza tgappa la toss)

Teresa
Bagn damai…uscheia am ègl er dretg… !

Bianca
(posa la mappa sen meisae la derva) 200 000 mella francs…an notas pitschnas
e duvradas…. !

Teresa
Betg schi mal…..tants daners sen en munt vaia anc mai via an mia veta… !
(ella vot tutgier aint igls raps, ma Bianca sera la mappa)

Bianca
Igl amprem vign igl contract sottascretg…. !

Teresa
Naturalmaintg….angal
nign
stress…. !
Ia
vign
gist
per
igl
mies
scrivlign….angal cun chel saia sottascreiver… !

Bianca
(varda anturn, peglia la mappa nr. 1 e vo ve tar ena stgaffa ainten la pare,
derva chella e peglia or ena mappa gist scu l’amprema e metta mappa nr. 1
ainten stgaffa)

6. scena
Flora, Bianca

Flora
Ma tge fast te cò… ?

Bianca
(stat dalunga se) Te am ast fatg dar en sagl…. !

Flora
Ast schleta cunsienztga… ?

Bainca
Savess betg pertge.. ! Ia va dusto ier seira la mappa cun las drogas aint igl
palantschia dobel ainten chella stgaffa… ! Ossa vaia chinta da barattar puspe
chellas dus… !

Flora
Te vot propi tgi Juan at fetscha igl currier per igls ties affars tschuffs….. !

Bianca
Ossa betg surfo puspe…. ! Juan vo tuttegna anavos an Spagna ed alloura am so
el bagn far igl plascheir e surdar la mappa agl mies partenari lò… !

Flora
Partenari deist te a chel…. ? Chel Mario è igl ties tuschander e compliz…. ! A
me plai chegl ansomma betg… !

Bianca
Ossa angal betg fò schi nurant…. ! Cugliano vign segl antier mond adegna
puspe
e
chella
finca
dovra
scu
nova
staziun
da
basa…. !
Ansemen cun chel tric da bio è nign tgi vign sessour tge flutgets tgi ia
fatsch….. !

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-21-

Flora
Cun me betg fò ple chint…. !

Bianca
Betg fò schi tgutg… ! Ed ossa svanescha…….lascha far me…. ! (Flora vo or
d’en isch, Juan aintra da l’oter)

7. scena
Juan, Bianca

Juan
Ah, la madre de Flora…. ! Que alegria… ! Qie tal… ?

Bianca
Dètg pulit, Juan…. ! Ia va santia tgi vous sgulez chest’emda anavos a Sevilla..?

Juan
Es verdad… !

Bianca
(igl fò sa tschantar) Tadle eneda, Juan… ! Ia vess da tarmetter urgentamaintg
ena mappa cun documaints impurtants a mies cusregn Mario Da Punto a
Palma…. ! Ma ia dung betg gugent or da mang chella tgossa….chels
documaints èn mengia impurtants…. !

Juan
Io capire todo…. !

Bianca
Ubetg….. ? Damai…sch’ia cumpress a vous igl biglet per igl aviun…savessas
franc piglier cun vous chella mappa e surdar ella a mies cusregn… ! Cò vaia
l’adressa….. (mossa en cedel)…. e cò gio ena part ve da vossas
expensas…..schagn 1000 euros…. ?

Juan
Mille eu…… ??!! Oioioi…. !!! …Ma naturalmente segnora….con piacere….. !

Bianca
I vez pero dad eir gio oz… !

Juan
Subito….. ? (varda curious se per ella) Nessun problema…. !

Bianca
Super… ! Ia vign dalunga a tgesa pigl biglet ed igls raps ed alloura savez az
metter sen veia…subito… ! (leva se vot eir or dad isch)

Juan
Uno momento por favor… ! Posso vurdar en questa mappa….. ? Capisce
senora……ia non voglio esser arrestato al confine per contabando cun drogas u
daners sporcos…. !

Bianca
Ma tge pansez da me…. ? Ella derva la mappa… ! Angal vurde… !

Juan
(peglia or enqual documaint ed igls metta anavos) Muy bien…..betg arrabiare
ma gente sempre pi …….

Bianca
….. a tgi schez chegl……..ia anclei fitg bagn tgi vez da far alla franca…. !
Damai lascha cò la mappa….chella vign franc betg angulada…… ! (posa la
valiescha dasper meisa e fo finta d’eir or dad isch)

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-22-

Juan
 Hoppla…chella ò la dètga prescha….Ossa vaia er ia da lidinar….(svanescha
or da l’oter isch, dantant turna Bianca, varda anturn e meida las mappas, rei
malign)

Bianca
Per tschiffer me ast da lavar pi bod…te pover tabalori…. ! (svanescha)

Juan
(varda aint da fanestra) Forsa er te….. !

8. scena
Fritz, Regula, Gion, Juan

(Fritz, Regula e Gion aintran, tots enpo sbiriglias dalla tgatscha sen las gaglignas)

Gion
Chellas gaglignas èn propi nurantas scu…..gaglignas…. ! Ia sung mez fitto… !

Regula
Ia vess basigns da vacanzas… !

Fritz
E da me è nign tgi raschunga….ia vign per mies fatg…anfignen Bora Bora.. !

Regula
Noua ègl chegl… ?

Fritz
Nign’ideia….igl principal è tgi seia gliunsch davent…. !

Gion
Schi ensatgi vo an vacanzas sunga ia chel… ! (vot betg propi or cugl
marmogn) Tge schessas schi ia gess per treis deis a Roma cun Flora…. ?

Fritz
Cun chella tschimpforgna vega-bio-hula….. ?

Regula
Te varossas bagn betg antschet ensatge cun chella… ?

Fritz
Chell’onda vegana scu nova parainta….na angraztg…chegl fiss la mia mort..!

Gion
Ossa betg fasche en tal affar ordlonder…. ! Nous ans ancligiagn
simplamaintg.. ! Treis deis Roma èn franc betg mengia bler…. ?!

Fritz
(fò en grond suspeir) Bung alloura….igl rasdeiv vainsa sot tetg…perveia da
me… !

Gion
Tge generousadad…. ! Ia fiss ia gist tuttegna…igls biglets vaia gio an
cassatga……chegl duess esser ena surpresa per Flora…. ! (vo riond)

Fritz
Tralari… !

Regula
Ma lascha ossa….te ist er eneda sto gioven….. ! Ossa vainsa dad eir a
pavlar….vea bab… ! (tots dus von, Juan aintra da l’oter isch, vesa la mappa e
la derva)

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-23-

Juan
Lasch’am vurdar cun tge tgi chella am vot cuglianar… ! Sontga
misergia…..chegl èn gio…chegl èn gio…..isasetta…. ! Pertge am vot chella
surdar tants daners….aha…chegl saron daners tschuffs…. ! Tge streia
intriganta…..ancunter chella sunga angal en pover tamazi…. ! Ossa vaia pero
da far attenziun…. ! (svanescha cun la mappa)

9. scena
Teresa, Juan

(Teresa vign aint digl madem isch cun Juan)

Teresa
ma Juan, tge vez… ? Pertge tanta prescha… ?? Lainsa betg dar enpo dalla baita
ansemen…. ?

Juan
O…mi scusi….ma ia ò betg tempo per chiacherare…. ! Io avere pressanto per
eir al aeroporto….. !

Teresa
Vous ans bandunez…..schi spert….. ?

Juan
Mi dispiace…..ia va da portare documenti importanti da senora Bianca a suo
cugino Mario Da Ponte a Palma…. !

Teresa
(perplexa) A Mario Da Ponte……vez da surdar documaints impurtants…. ?
Ma franc….. ? E chels èn ainten chella mappa….. ? Documaints schez… ?
Musse no tge documaints…. ! (ella vot piglier la mappa ma el sa dosta)

Juan
No, no…. ! Ainten chella mappa solo vestiti sporchi da me… ! È mia
valigia….prego lascha a me…. ! Ia devo dire adios a famiglia….. !

Teresa
Schi ge dabot….ia vi dar adatg dalla vossa mappa….. !

Juan
Ma…..ma…..ma…. !!

Teresa
Ma chegl è gio angal vistgadeira tschuffa…. !

Juan
Naturalmente….bung…..vado a dire adios…..hasta luego…. !

Teresa
Hasta luego amigo….. ! (derva la mappa e varda liaiant) Va bagn cartia …..
(ella sa tschainta e rei) Chels creian er tgi ia seia troglia…..en Mario a
Mallorca tgi saglia anturn me scu en pivung, ena donna d’affars biologica tgi
vot cumprar la mia finca per 1.2 milliuns…… (scassa igl tgea e sa drezza se)
….bagn damai…en mument santeir la premaveira è sto dètg bel….ma ossa
teira igl vent d’en oter mang igls mies tgers…. ! Chella soppa vign cungeida
cun bler sal e pever…. ! (ella svanescha energicamaintg, dantant tgi Gion
aintra da l’oter isch cun exact la madema mappa e la metta sen meisa)

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-24-

10. scena
Gion, Regula

Gion
So, chella valieschetta fiss pronta…ia dovr gio betg ena ploma… ! Per star
angal ainten tgombra…. (rei se pigl publicum) …. ! La pi clera è Flora er
betg….ma ena bela furma ò’la … !

Regula
(aintra) Ist pront… ? Chegl è ia spert… ! Sa legras sen en pêr deis cun
Flora… ? Fast pero attenziun….ast er raps avonda…. ? Dessa far anc en pêr
traclos per sen viadi…. ? E dò adatg, ast santia….. ?

Gion
Mamma….ia va betg ple tschintg onns…. !

Regula
Stgisa… !

Gion
Tedla eneda…ia va telefono ansant cun Fabiana…ella ò detg tgi nous ans
dessan tgirar da chel Juan…. ! Chegl seia nign Spagnol…mabagn en Grischun
ed ella vegia l’impressiun tgi chel seia betg digltot sober…. ! An mintga cass
seia el adegna bancrot…. !

Regula
Te manegias tgi el seia en cagliun….. ?

Gion
Pertge sa dat chel or per en Spagnol…. ? Chegl am para tot curious….Fabiana
dei tgi ella saptga betg tge tgi chel viglia cò tar nous…. ! An mintga cass vegia
ella mai detg ad el da far ena visita a nous…. !

Regula
Jeses mametta….chegl vaia dalunga da rachintar a bab…. ! Chegl è gio en veir
crimi… !

Gion
Fabiana igl canoscha er betg schi bagn, chel Juan… ! Ella manegia tgi nous igl
duessan splideir noua tgi crescha igl pever…. !

Regula
Ma tge tgossas…. ! (tots dus svaneschan)

11. scena
Juan, Flora

Juan
(aintra e vei la mappa, rei e petga sen ella) Graztga a Dia tgi ella è an cò…. !

Flora
Juan… ?

Juan
Avanti, mia cara… ! Tutto paletti…. ?

Flora
Ò ella at lia cuglianar…. ?

Juan
Holla…..tge serpente…. !

Flora
Ia sa…mia mamma è ena cugliuna par exellence… !

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-25-

Juan
Prendemos el denaro e….Sevilla direct…. !

Flora
Tge plascheir…. ! Davent da cò e da mia mamma… ! Ma tge levas te ansomma
cò tar nous…. ? Levas forsa angular ensatge….. ?

Juan
Ma che….. ! Io sono un ladro onesto…. ! Volevo abitar tre, quatro giorni
gratuit…. è tutto li…..! Ma ossa io m’inamorare di te e con tutto quel denaro
ainten mappa facciamo la dolce vita a Sevilla…. !

Flora
Ed ia va finalmaintg amprendia a canoscher en Spagnol plagn fi….vea…. !
(ella igl peglia pigl mang ed igl teira or dad isch, el discorra giond)

Juan
Ah…te Flora…..perveia da chel Spagnol…..io penso che devo dire ensatge…..

12.scena
Fritz, Regula

Fritz
Finalmaintg seirasontga…. ! Sung propi stanchel….noua èn las mias
pantofflas…. ?

Regula
Chellas èn ainten stgaffa….spetga ia vign gist per ellas… ! (derva la stgaffa e
vei la mappa da Gion) Ma tge fò la valiescha da Gion cò… ?

Fritz
Chella ò franc Teresa deponia aint lò… !

Regula
Chella cun la sia mania da far rughel…..pover Gion vess anc dei savia
tschartger la sia valiescha…. ! (posa la mappa daper la meisa) Cò las tias
pantofflas.. !

Fritz
Angraztg…ia crei tg’ia fetscha gist en bogn…igl mies dies è an tanta paglia… !

Regula
Ia vign gist at lascher aint l’ava…..ubetg siva pattas chel Spagnol fallo ord
tgesa… ?

13. scena
Teresa, Bianca

(Bianca aintra cun igl natel ve dall’ureglia)

Bianca
Noua ist Flora….sen veia agl eroport…. ? Tge, cun Juan…. ? Cun tots igls
200 000 mella francs… ? Ma….ma…te dast chels alloura bagn a Mario an
Spagna….ubetg….. !? Tge, te vot tigneir chels per te….. ? Ma tge at vign
ansomma andamaint….te turnas dalunga a tgesa….ast santia…. ?! Flora……. !
Simplamaintg pandia se…..e chegl mia feglia……chella ò amprendia bler
mengia bler da me….. ! Ma tge fatscha ossa cun chella Teresa….chella vot igls
raps…. ?!

Teresa
(aintra) So donna Bianca, tot an urden… ? Igls raps èn sen banca bagn
guvernos… !

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-26-

Bianca
Tge…. ?

Teresa
Schi blers daners ins duess betg lascher starnia anturn, ègl betg la verdad… ?
Cò vez igl contract….(igl peglia or dalla tascha)…ed ia ma legr gio sen chel
mument tgi er igl rest è sen la banca….alla fegn digl onn, ubetg…. ?

Bianca
Vous vez….tots igls 200 000 mella francs….ansant….ossa….mess sen la
banca….. ?

Teresa
Avant 20 minutas….è ensatge betg an urden…. ?

Bianca
Bagn,
bagn….naturalmaintg….schi
managez….. !
Angraztg
per
igl
contract…e…naturalmaintg igls raps sen…..ah….la fegn digl onn…. ! Adia….

Teresa
Ma Bianca….è chegl betg la vossa mappa…. ?

Bianca
(varda tot strameida sen la mappa, ponderescha e la peglia spertamaintg cun
ella) I saro uscheia….angraztg…adios… !

Teresa
(peglia igl natel ord cassatga) Pulizeia… ? Cò è Teresa…ia sung gist stada
ansant tar vous…..ea, ella è gist dad isch or cun la mappa plagn drogas ainten
igl palantschia dobel……Digl reminent….de forsa eneda en tgit ainten igl sies
clavo….lò dattigl ena stupenta plantascha da tgoven…. ! Anzi…nign
problem…ins sa geida sch’ins so…….. ! Hasta luego… ! (sa tschainta e rei da
gost)

14. scena
Gion, Fritz, Regula, Teresa

(Gion, Regula e Fritz aintran)

Gion
Tge ègl capito cun te, onda Teresa…. ?

Fritz
Ossa ella propi or dalla sunga… !

Regula
Ma Teresa, ist ossa balurda digltot…. ?

Teresa
(cala da reir e teira en pêr gedas fons igl flo) Tschante giu…ia va d’az
rachintar ensatge…. ! En’istorgia tgi è miglra tgi igl migler crimi dalla
televisiun… !

Regula
Ma noua è schiglio Juan…. ?

Teresa
Scappo cun la mappa fallada e cun el er la tia tgera Flora, Gion…. !

Gion
Na…. !!

Teresa
Bagn…. !!

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-27-

Gion
Chella foza zerp….. !

Teresa
E chella flotta Bianca bio am ò li cuglianar cun en contract cun aint spir
rampigns e lia am piglier giu la mia finca per angal 200 000 francs… !

Fritz
Na… !!

Teresa
Bagn… !!

Fritz
Chella gronda cagliuna….. !!!

Teresa
E chel Mario tgi am fascheva spir cumplimaints….navot oter tgi en asnung da
drogas tgi fascheva flutgets communabels cun Bianca…… !!!

Regula
Na… !!

Teresa
Gist uscheia…. !

Regula
Chel scroc ladrung….. !!

Fritz
Chegl è ena bela cumpagneia…. !!! (tots quatter reian da schluppar)

Teresa
Cò vez en schec da 100 000 francs….fasche ensatge an urden ordlonder…..ia
turn puspe sen la mia finca a Mallorca… !

Gion
Ma chella ast gio vandia a Bianca…. !

Teresa
Chegl tgi chella so, saia er ia schon da dei…… ! Ia va sottascretg cun da chella
tenta tgi svanescha an terma da 24 ouras….er digls Spagnols ins sogl
amprender ensatge….. ! Chegl è ossa sto en gaudi…. ! (vo)

Fritz
Chegl am patta or dallas soccas…. ! Chegl è bung…..chegl è schizont fitg
bung…. ! Sapramostas, tgi chella seia schi filunga vessa mai cartia…. !

Gion
Tge faschainsa cun chels raps….. ? Ia sa tge, nous cumpragn en nov
tractor…. !

Fritz
Franc betg….nous biagiagn ena nova clavadeira…. !

Gion
U forsa anc pi scort en roboter da munscher….. !

Fritz
Anc migler pladessans en famegl…alloura fiss gio ensatgi tgi luvress sen
Cadra… !

Gion
Vot te forsa deir cun chegl tgi ia fetscha navot…. ?

Fritz
Ma chi e lò luvrar enpo pi spert fiss nign donn….

Regula
…..na betg schon puspe…. ! Ia vign per mies fatg e turn mai, mai ple…. !

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


-28-

Fritz
Te stast cò…ia vign per mies fatg…. !

Gion
Vusoters stez tots dus cò…..ia vign an America….. !

Regula
Savez betg eneda esser digl madem meini….. ?

Igls omens
(sa vardan giu ed antschven a reir) Te ast an sasez la raschung… ! Gion leva
se e vo cunter igl isch, Fritz igl suonda)

Regula
Tge ègl ossa….. ? Noua gez puspe…… ?

Tots dus
Or an clavo a plumager ballas da strom…….u forsa anc pi scort ve l’Alpina a
bever ena bira….. ! (sa tigna pigls givis e von)

Tenda

Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


Sm-FIS 1-2_Tge bela vita è chella_(sm)


1

Sm-FIS 1-3
Pi gugent sulet e liber

cumegia an dus acts da Barbara Fischer
translaziun Zegna Pittet-Dosch
persungas (quantas gedas an acziun)
3 omens/4 donnas

ca. 65 minutas

Giera Decasper (97)

responsabel per igl tigneirtgesa
Gion Giatgen Decasper (58)     administrescha iert, gaglignas e la lenna
Franz Decasper (87)
          responsabel per las vatgas ed igl tor
Rosmarie (54)                              vaschigna dalla tigia soura
Elsa (31)

pota
Anna-Lena Monbijou (56)
vign directamaintg da Turitg
Cindy Arnold (66)

lavoura per „Pour tschertga donna“

taimp:

preschaint
li:

steiva purila, drizzada aint simpla

Legitimaziun per la preschentaziun:
Tar la tgesa editoura ègl aglmanc da cumprar 8 carnets. G’è betg lubia da
cuptgier u screiver giu igls exemplars obligatorics. Per mintga preschentaziun è
da paer ena taxa da preschentaziun, chegl an favour digl autour, per plascheir
paer alla tgesa editoura da teater Breuninger ad Aarau, PC 50-3188. Igls dretgs
da preschentaziun èn da dumandar avant las provas.
Uniuns tgi risguardan betg chellas ordinaziuns, ston paer la dobla taxa da
preschentaziun.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


2

Scenareia:
Ena steiva purila, drizzada aint fitg simpla. Schi pussebel ena pegna cun en
banchign. Da mez en canape iso, a sanester ve dalla pareid eventualmaintg ena
televisiun. A dretg ena meisa cun treis soptgas. Ena stgaffa viglia, sur la pegna
ena soua, noua tgi pendan sottgotschas, soccas. A sanester l’antrada, a dretg la
tgadafi, davos a dretg igl isch dalla tualetta, pero angal ena latrina. A sanester
dalla pare ena fanestra noua tg’ins vei a passar las persungas. (pender se davos
ena maletg d’en’ alp)
Rest, tenor gost dalla reschia.

Cuntign:
Franz, Giera e Gion Giatgen Decasper èn tots treis nubils, frars e pours. Els
abiteschan cuntaints an ena tigia. En bel de survignan els ena brev d’en
advocat. La sora digl tat, Annamaria, igls ò risguardo generousamaintg aint igl
testamaint. Chegl pero angal, schi aglmanc egn dad els treis mareida, avant
tg’igl onn è a fegn. Annamaria è numnadamaintg digl meini, tgi en om nubil so
impussebel esser cuntaint.
Gion Giatgen vess gio piglia an meira la poura dalla tigia soura.
Deplorablamaintg è el bler mengia schinigia per neir or cugl marmogn, e chegl
è viceversa. Franz e Giera, igls dus frars, on pero anc annunztgia l’egn l’oter tar
“Pour tschertga donna”, chegl sainza saveir da l’egn l’oter. Tottanegna
sfurmeiligl da donnas sen l’alp.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


3

amprem act
 mesemda

1. scena
Giera, Rosmarie

(Giera è an schanuglias, el peglia se bletsch igl palantschia, el porta en scussal,
dei malaverva)
Giera: Adegna chella portgareia. Danonder vign er adegna chel tschuf. Totta
de, navot oter tgi rumager e nattager. Huara merda, tgi ò puspe tratg noadaint
chella buatscha. (i petga) Far giu igls calzers, va gist puzagea!!
Rosmarie: (angal noadaint cun la testa) Va angal aint las pantoflas. Las lasch or
cò. (vign noadaint a pe blot, cumparsa simpatica e plaschevla, el la varda cun
en’îgleida da strufager) Angal tgi te saptgas, va lavo igls peis ozandumang. Ou,
chegl vaia amblido, oz è gio mesemda, e la mesemda peglias adegna se bletsch
tot igls palantschias.
Giera: Exact, e cò veigl puspe eneda or da lippar. Egn e mintgign vign noadaint
cugls calzers. Cartez atgnamaintg tgi vegia da far navot oter.
Rosmarie: Ossa vez gio fitto far fagn, alloura vez bagn en po daple peda.
Giera: Tge creist, varda eneda, tot chella lavour. (mossa treis zevers plagns cun
glischiva differenta, pero bagn sorteida) Strousch da creir quanta vistgadeira
tg’igls mies frars dovran.
Rosmarie: Esser pour è ena lavour noua tg’ins vign tschuf, Giera. Schiglio am
post dar en po digl ties vesch, fatsch alloura per tè.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


4

Giera: (ampermalo) Na, angraztg. Chegl sunga bung da far sulet. Schiglio ògl
puspe nom sen l’antiera alp tgi vegia betg ainta mang igl tigneirtgesa e seia ena
casarina da tschavat.
Rosmarie: Chegl nign tgi dei! Ia sung bagn gliunsch anturn la suletta vaschigna
tgi vez.
Giera: Ist pero er la pi tgera gliunsch anturn!
Rosmarie: Angraztg. (varda anturn tschartgond). È’l Gion Giatgen betg a cò?
Giera: Chel ò oter da far tgi da star an tgesa cun chella bel’ora! El saro tar las
gaglignas u tar las andas nanign. Igl duessa clamar?
Rosmarie: (spert) Na, na, chegl è betg da basigns. Leva ansasez angal purtar las
soccas tgi va cuntschia. Cò! (igl dat en satg)
Giera: Angraztg, Rosmarie. Chegl è la suletta tgossa tg’ia sung betg bung da far.
Am pecl tot igl taimp ainten la detta.
Rosmarie: Vaia fatg gugent. (sa struba planget) Deist a Gion Giatgen en saleid...
(varda anturn tschartgond) …ea, alloura...vigna an chel cass…
Giera: (la strocla sen la soptga) Sast tge, te restas cò en mumentign ed ia vign
per Gion Giatgen. Pudez bagn far en baitign. Vign gist tras la tualetta, la veia la
pi sperta. Peglia en schluc café. (schi pussebel, tung da migem da vatgas sch’ins
derva mintgamai chel isch, Rosmarie beva, fò ena tscheira, posa igl cuppegn
sen meisa)

2. scena:
Rosmarie, Elsa

(ins sainta a tibar en auto, davos la fanestra passa Elsa)
Elsa: Halli, hallo, ia sung cò!!! (petga, aintra, ella para d’esser iperactiva) Bun
de, bun de! Nign impurtant a cò?

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


5

Rosmarie: Ia sung bagn a cò.
Elsa: Va bagn detg, nign impurtant a cò. Tge travaglias te puspe cò tar chels
treis omens? (Rosmarie derva la bucca, Elsa rasponda pero adegna sezza, nign
vign a pled. Igl szenario è adegna igl madem, igl visavi derva la bucca, Elsa fò
segn da tascheir) Na, dei navot! Chegl saia gio, ist puspe eneda a tgatscha, a
tgatscha dad omens. Dò tiers.
Rosmarie: Sung ansomma betg a tgatscha, tge merda tgi te rachintas adegna.
Elsa: I para en po dubious. Siva da chegl tgi te ast la tigia chise, ist savens, fitg
savens a cò per cuntschier soccas. - Na, tai! Igl è dubious schi ena donna
cuntscha las soccas per omens!
Rosmarie: Chegl è angal ageid tranter vaschigns. Sustign! Ins po bagn betg
spitgier da chels treis omens tgi cuntschan anc sez lour soccas.
Elsa: Els pudessan gio eneda maridar, per exaimpel me. Tgenegn vot te? Na,
tai! Ia sa tgenegn. Giera, chegl è franc Giera. Na, tai! La nossa casarina, chegl è
ena buna schelta. Igl tigneirtgesa fò’l stupent, chel ò ainta mang tot, cò stost
mianc ple tezza far igl tigneirtgesa, ha, ha!
Rosmarie: Ia tschertg bagn betg en om tenor las sias qualitads aint igl
tigneirtgesa!
Elsa: Stuessast pero! Daple tg’igl om so far aint igl tigneirtgesa e pi pac stost te
far. Cò anc la posta. Igl Blick per la saveida generala, igl Playboy per Franz e
Betty Bossi per Giera (raso or tot sen meisa, tigna ad ot ena brev). Varda eneda,
ena brev uffiziala. (la tigna cunter la gleisch) Dad ena canzleia dad advocats da
Turitg, Vollenweider e partenaris...Lago mio, tge savess chegl esser?
Rosmarie: Elsa, noua ast laschea las tias manieras? Betg vegiast tantas
marveglias!
Elsa: (struba la brev an tottas direcziuns) Pertge betg? Ins sto esser oriento.
Forsa onigl fatg en’annunztga per cattar egna per maridar.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


6

Rosmarie: Antras en advocat??!!
Elsa: Ozande ègl da sa sierar ad ouras, creia’m. Schi dat alloura en divorzi ègl
chegl fitg impurtant. E maridar, chegl stuessigl bagnspert. (amplanescha en
cuppegn cun café, peglia en schluc e fò ena tscheira)
Rosmarie: Pertge stuessigl?
Elsa: Gizza las ureglias, chels treis èn er betg ple digl tot frestgs. Pero Franz,
chel post amblidar, chel totga a me!
Rosmarie: Vusoters dus, ansemen?
Elsa: El è betg anc infurmo, pero impurtant è, tg’ia saptga! Planget vagn nous
donnas d’ans emanzipar, manegiast betg? ... Na, tai! Ia sa tge tg’ia va da piglier
a mangs. Gion Giatgen tschertga gio nigna, è betg digl tot balocchi.
Rosmarie: (fitg ampermalada) Gion Giatgen è en fitg tger carstgang.
Elsa: Ea, ea... cun esser tger vignst nagliour ple. Ia stò eir. Betg ambleida d’am
deir tge tg’è scretg ainten chella brev. (vo)
Rosmarie: (è schoccada) Na – ia dei navot!
Elsa: (off) Per l’amour da Dia, chel café è stgivous!

3. scena:
Gion Giatgen, Rosmarie
Gion Giatgen: (vign da sanester, ins s’accorscha tg’el è betg fitg intelligent, sa
muainta e baita losiva, pero en bunatsch, ella vign anc pi schinigeida schi Gion
Giatgen è danturn) Tgau Rosmarie, Giera ò detg tgi te seia a cò.
Rosmarie: Ea, ea, chegl sunga. Tgau Gion Giatgen.
Gion Giatgen: Tgau Rosmarie.
Rosmarie: Ast pulit?
Gion Giatgen: Bagn, bagn, i vo bagn. E te? Ast pulit?
Rosmarie: Bagn, bagn, a me vogl er bagn.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


7

Gion Giatgen: Chegl è bel. (amplanescha en cuppegn cun café, peglia en schluc,
fò ena tscheira)
Rosmarie: Ea, chegl catta er. (taian l’egn se per l’oter en mument)
Gion Giatgen: Aääää, ast te lia ensatge da me?
Rosmarie: (perplexa) Ia? Da tè? Na, na, tge painsast er, ia less navot da tè.
Gion Giatgen: Na? Va managea...aääh...donn. Oramai...
Rosmarie: Ast te forsa lia ensatge da me?
Gion Giatgen: Ia? Na, na, tge painsast er, ia less navot da tè
Rosmarie: Betg? Va managea...ähhh...donn. Alloura ègl uscheia...oramai vigna
ossa.
Gion Giatgen: Oramai...ea... alloura vast puspe.
Rosmarie: Tgau Gion Giatgen. (igl vot dar igl mang, igl teira pero puspe anavos,
el vot er dar igl mang, igl teira pero er ampatgea anavos)
Gion Giatgen: An chel cass, tgau Rosmarie. (Rosmarie vo cun pac gost giuador,
Gion Giatgen varda siva trest, davent or digl isch dalla tualetta)

4. scena
Giera, Anna-Lena

Giera: Hallo? Nign a cò? Noua ènigl er? (vei la posta) Aha, la posta è cò. (vei ena
brev dalla redacziun dalla television) Varda cò, chels da “ Pour tschertga
donna”. Chels èn sperts cun rasponder. (sa tschainta, amplanescha en café,
varda anturn dascous) Tge cletg, nign tg’ò via la brev. (metta la brev ainten
cassatga digl scussal, beva) Ena buntad, chel café.
Anna-Lena: Hallo, ensatgi a tgesa. È nign a tgesa? Hallöchen??
Giera: Igl isch è avert!

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


8

Anna-Lena: (aintra, tipica digl martgea, donna da carriera, baita e zappa er se
uscheia, costum, calzers cun tac ot ) Finalmaintg, ensatgi! Bun de, igl mies
signour.
Giera: (fitg pronunztgia) Bun deeeeee.
Anna-Lena: Va bagn detg, bun de. Ach, sung incantada, en om!
Giera: Tire or igls calzers, va gist puzagea!
Anna-Lena: (sdignousa) Stgise, igl mies signour, schi fatg ensatge betg, alloura
ègl chegl. Per l’egna èn igls mies calzers sobers e per l’otra ruiness chegl la mia
cumparsa eleganta.
Giera: Hä!?
Anna-Lena: Ach, chegl ancligez betg. Damai, igl mies bung, vous am savez
francamaintg gidar.
Giera: (cun disfidanza) Tge gidar?
Anna-Lena: Ia tem tg’igl mies auto vegia e n defect, igl auto vot betg scu me.
Pudessast eneda vurdar?
Giera: En defect?
Anna-Lena: Exact.
Giera: Voss auto?
Anna-Lena: Vaia bagn gist detg.
Giera: Ed ia stuess vurdar?
Anna-Lena: Ia fiss fitg angraztgevla.
Giera: Äha, ea…schi managez…ähäää...vigna eneda a vurdar (marmogna) pudez
gio bever en café, schi lez. (vo cun zappungs giuador, igls mangs ainten
cassatga, davent a sanester, Anna-Lena varda anturn sdignousamaintg)

5. scena
Franz, Anna-Lena

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


9

Anna-Lena: Tge tanga, cò. Scu aint igl taimp mediaval. Tgi chegl è ansomma
anc lubia ozande... e chel pour – sgarschevel – da tot cor spera tgi betg tots
treis seian uscheia. (peglia en cuppegn, igl fò disgost, igl posa puspe sen
meisa, da sanester vign Franz cun ena brenta, mademamaintg en dretg pour
da muntogna, el para dad esser plang, pero furber, raschunga or dad isch)
Franz: Varda tez! Ia va nign’ideia tge tg’è cun chel tgar! (vei Anna-Lena, fò
curtas) Bun de! (penda gip e tgapela sen en portaponns)
Anna-Lena: (varda tot schoccada) Va smino (sa struba e rei se per Franz) Bun
de, igl mies nom è Anna-Lena Monbijou, ia reiv directamaintg da Turitg.
Franz: Tgi vess er cartia!
Anna-Lena: Va a cor igl esser e far digls Turitges. Am dung er totta fadeia da
tgapeir igls oters, per exaimpel er da chels scu vous.
Franz: Tgi tgi crei...
Anna-Lena: Am fò grond plascheir d’az amprender a canoscher. Igl mies
nom è Anna-Lena (igl vot dar igl mang, el ignorescha)
Franz: Chegl ast gio detg eneda. (sa tschainta a meisa, beva café, fò ena
tscheira, sveida igl café anavos aint igl crug)
Anna-Lena:  Vaia? Chel auto, chel am ò fatg neir tot sotsoura.
Franz: Aha...
Anna-Lena: En BMW, igl model igl pi nov, en auto nundetg, naturalmaintg er
igl prietsch, pero totalamaintg «in».
Franz: E perchegl saro’l er ia ampaglia. (tschainta lartg segl canape, cargia la
pipa) Igl auto ampaglia e perchegl ainten la nossa steiva, ubetg?
Anna-Lena: (rei artifizial) Ah, ea. Naturalmaintg igl defect è la colpa. Ia sa
betg tge piglier a mangs. Chel auto am ò anc mai laschea aint igl stetg. (ella
amprova da sa tschantar discretamaintg dasper Franz, lez sglischa pac

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


10

discret anve uscheia tg’ella ò nign plaz, igl madem da l’oter mang, ella resta
an peis frustrada)
Franz: Ea, ea...
Anna-Lena: Ischas vous cò igl patrung an tgesa.
Franz: Egn da treis.
Anna-Lena: Aha – baitez adegna tant.
Franz: Ea.
Anna-Lena: Ena donna varossas er betg?
Franz: Na, ia stung segls agens peis.
Anna-Lena: (vign confusa perveia digl sa cuntigneir defensiv) Aha,
mancumal. Tge discurrivans gist. Exact, digl mies auto. Ia pains, l’oter om
niro da cuntschier igl auto. Omens ancleian da prancepi daple da motors tgi
las donnas.
Franz: Nous betg. Nous savagn mianc eir cun auto.
Anna-Lena: Aha...persiva ancligez daple dallas donnas tgi digls motors?
Franz: Da tots dus madem bler.
Anna-Lena: (sto sa retigneir digl betg dar ena schlaffada) Scu tgi vous
mangez. Scu tgi para vez nign intent da communitgier cun me. Varossas betg
la luna. Tge amportigl. Fissigl forsa pussebel da lavar igl mangs?
Franz: (stat an peis smanatschond) Ia va bunga luna! Chior è ena sadela cun
ava.
Anna-Lena: Noua è choir? (Franz mossa cun la testa vers oravant) Chioir
avant igl isch? Aint igl liber!?
Franz: Exact. Chioir ainten l’aria frestga. Ava da funtanga, frestga or dallas
muntognas.
Anna-Lena: Am lez betg forsa deir tgi vegias nign’ava currenta an tgesa?!
Franz: Chior.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


11

Anna-Lena: Terribel. (rei artifizialmaintg) Ia manetg, tge romantic. E la
tualetta. Sper tgi chella seia betg er chior?!
Franz: Na, na, chella è ve lò. Lasche sarro igl isch da mang dretg, schiglio
ischas gist or sen la pastgira.  (derva la tualetta)
Anna-Lena: Sen la pastgira?!
Franz: Perveia da l’aria currenta. E stagn dasperas stat la sadela cun l’ava.
Anna-Lena: Pertge chella?
Franz: Per far eir giuador tot. Igl migler piglez ena sadela plagna, schiglio
schluitta chegl tgi vez produtgia betg schi bagn veagiu.
Anna-Lena: Ena latrina…chegl è terribel (puspe igl sies reir) Chegl è gio scu
an taimps passos – tge romantic. (fò ena grimassa)
Franz: E? Lez betg eir?
Anna-Lena: Sen tualetta?! Äh, na, ia pains, gl’è tuttegna betg uscheia
urgent.
Franz: Er bung uscheia. Lez forsa az tschantar en mumentign?
Anna-Lena: Ea, gugent. (vot sa tschantar segl canape)
Franz: Lò è ena soptga. (sa tschainta ampermalada)
Anna-Lena: Forsa tgi savessans anc discorrer en po intelligent, anfignen
tg’igl auto è reparo.
Franz: Va betg peda da dar alla baita. Va dad eir pigl mies tor, chel ò la
sfoira. Vous savez perfranc discorrer cun sasez, cun la voss’intelligenza. (vo
davent a sanester)
Anna-Lena: Tge toc sainza maniera. En om malscurso. Cò vaia anc da
ponderar a fons schi chel vala igls treis milliuns. (varda anturn, la scassa)
Sgarschevel a cò. Am pò atgnamaintg esser tuttegna, abitar, abitessans gio
betg a cò. Cò è igl Ballenberg anc pi confortabel! (varda anturn en po, metta
las tgommas a moda nervousa egna sur l’otra) Sung betg ple bunga da

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


12

tigneir. Am rastaro navot oter, tgi da duvrar chella tualetta curiousa. Dia,
pertgira’m! (derva igl ischa dalla tualetta, sprezza parfum ainten la tualetta,
respirescha profondamaintg, sera igl isch, tungs da migem da vatgas, ins
sainta en berghel)

6. scena
Giera, Gion Giatgen

Giera: (vign da sanester) En tal auto da merda! Tge am vign er andamaint
dad eir a vurdar chel motor. Ia sung betg mecanist, ia sung casarina!
(Gion Giatgen da sanester, riond e cuntaint)
Gion Giatgen: Te Giera, chegl stost eir a vurdar.
Giera: Igl amprem teirast or igls calzers. Va gist pir puzagea!
Gion Giatgen: (sa tschainta segl canape, teira or igls calzers, soccas plagn
rosnas, ins vei igl det-pe) Ia va en plascheirung, va gist survagnia 12
andignas.
Giera: Gio puspe? Tedla eneda, Gion Giatgen, manegiast betg tgi vegians
planget avonda andignas nanign?
Gion Giatgen: Na, pertge?
Giera: 20 femnas, ed en om.
Gion Giatgen: Chegl plaschess er eneda a me.
Giera: Ceda, Giera. Te sast mianc scu tgi gess.
Gion Giatgen: (en po ampermalo) Chegl ins pò bagn amprender, ubetg?

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


13

Giera: Tar Rosmarie? (reir impertinent) Ea, chegl veia er uscheia. Digl
reminent, ella ò purto las soccas cuntscheidas.
Gion Giatgen: Bung uscheia, angraztg! (tschertga aint igl satg)
Finalmaintg puspe soccas antieras. (teira or las sias soccas, Giera varda
cun bucca averta)
Giera: Te vot bagn betg midar las soccas ainten mez l’emda?! Va pir
puspe venderde igl “de per lavar soccas”!
Gion Giatgen: Adegna uscheia lunatic. Am ast aglmanc en pêr
sottgotschas sobras?
Giera: (peglia egna giu dalla corda da metter a siier) Pero pir trer aint
dumang, schiglio am pattigl tottalmaintg or digl ritmus. (Gion Giatgen
teira tuttegna aint las soccas sobras)

7. scena
Giera, Franz, Gion Giatgen, Elsa, Anna-Lena

Franz: (da sanester, cun passungs) Giera, zoppa igl café. Tschella è sen veia.
Schiglio ans rest’la anc pi dei tgi usito! (rumegia la meisa)
Giera: Igl amprem teirast or igls ties stivagls. Va gist pir puzagea!
Gion Giatgen: Pertge turn’la chella? La posta ò’la bagn gio purto?
Giera: Per pudeir vaseir igl sies tgerign! Franz, ast ansomma betg t’accurschia
chegl? (varda giumez) Na, gio puspe ègl tschuf! (vo pigl scuet e puzegia)
Elsa: (passa davant la fanestra) Halli hallo, ia sung puspe cò! (vign aint)
Omens: Tge bela surpresa!
Elsa: Hoppela, vainsa schleta luna? Na, sche navot. Vusoters vez schleta luna.
An chel cass vez gio avert la brev. Nignas bungas novitads?!
Giera: Tge brev? La nossa posta at vo tiers ansomma navot!

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


14

Elsa: Te stgisa, alla fegn sung ia la vossa pota.
Franz: Igl uffezi da taglias sogl an mintga cass betg esser. La declaraziun da
taglia d’avant treis onns vainsa pir tarmess. Chest onn ischans tiptop aint igl
taimp.
Gion Giatgen: Forsa vainsa gudagnea aint igl lotto?
Giera/Franz: (plagn ramproschas) Gion Giatgen!
Gion Giatgen: Ah, ea, nous giuiagn betg a lotto…
Elsa: Ia va angal via tg’è ena brev d’en advocat Vollenweider da Turitg.
Giera: (steira la brev or da mang ad Elsa) Tge impertinenza, liger la brev dad
otra gliout!
Elsa: Va bagn da restar orientada. Tge vez stalagea? Na, … (vot discorrer
anavant, vign interrotta)
Omens: Nous schagn navot!
Elsa: Betg fasche da testard. Tge stat scretg ainten la brev?
Franz: (ligia, igls frars anturn el, Elsa amprova tot igl taimp digl vurdar sur las
spatlas or) Ot stimos signours! A fundamaint digl mies dueir uffizial, az lessa
infurmar tgi la sora digl voss tat, Annemarie, az ò risguardo a moda generousa
aint igl sies testamaint…
Gion Giatgen: Tgi ègl chegl? (peglia la brev)
Giera: (steira la brev no tar el) Chegl è sto l’onda da mamma, te persunga
ignoranta.
Franz: (steira la brev no tar el) ... risguardo a moda generousa aint igl sies
testamaint. Igls detagls explicits…
Gion Giatgen: Tge monta explicit? (steira la brev no tar el)
Giera: (steira la brev no tar el) Chegl monta per express, directamaintg, ed ossa
taist eneda.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


15

Franz: (steira la brev no tar el) Dò no... igls detagls explicits cattez sen la cupeia
agiuntada digls testamaint. (Elsa ò gio davert igl testamaint)
Elsa: Igls mies tgers sotnevs, schi vusoters ligez chel testamaint sunga gio
ainten tschiel…
Franz: Chella ò er anc semis!
Elsa: ...e perchegl tgi la mia nezza Sofia ò adegna rachinto digls sies treis
mattatschs...
Gion Giatgen: Tge mattatschs?
Giera: Chegl ischans nous, te tabalori!
Elsa: ... ed ia sa, vusoters vivez scu treis emerits, se lò ainten la vossa tigia, e vez
ainta mang navot…
Franz: (la steira igl testamaint or digls mangs) Dò no, chegl è igl noss
testamaint! (ligia) …vez ainta mang navot – tge strogl d’ena femna – s’ampudez
pero navot dad betg esser igls pi scorts…
Gion Giatgen: Discorra chella da nous?
Giera: Schi survign ainta mang chella – alloura am po’la amprender a
canoscher!
Franz: Tasche eneda e de’m betg adegna tranteraint!
Ossa…anavant…s’ampudez pero navot dad betg esser igls pi scorts, ischas pero
adegna cuntaints, luvrous e modests, az surlascha treis milliuns dalla mia
gronda facultad. (ligia anavant met, fò ena fatscha lunga)
Gion Giatgen: Per l’amour da Dia, è chegl ena tgera!
Giera: Ea, total!!!
Elsa: Lago mio, treis milliuns...chegl è ... per mintgign…egn. Lago mio … (rei anc
pi fitg se per Franz)
Franz: (posa igl testamaint sen meisa) Ia va savia, gl’ò en crutsch. (sa tschainta
deprimo segl canape)

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


16

Elsa: (peglia igl testamaint e ligia) Vusoters survagniz igls raps angal, schi
aglmanc egn da vusoters è marido an terma d’en onn siva dalla mia mort.
Gion Giatgen: Tge angion.
Elsa: Na, chegl è bung. Chegl è en fitg bung testamaint! Va gio adegna detg, tg’è
betg bung tgi vusoters amplosters ischas sul sulets sen chella tigia, uscheia
sulets e cun nign. Cò sto no ena donna!
Franz: (cun disfidanza) Tge per ena donna?
Elsa: Ia, per exaimpel. (sa tschainta tar Franz segl canape, lez vo davent en toc)
Franz: Ia m’unfresch franc betg, varda tgi te vignas davent.
Giera: Exact, te plaist betg a nous. Te am mattessas angal sotsoura l’antiera
tgadafi.
Elsa: Dalla tia tgadafi laschessa sainz’oter la detta, ia fiss pitost chella per sa
tarar… (sa strocla pi strètg ve da Franz, chel croda prest giu digl canape, la
stompla davent energicamaintg)
Franz: Chegl post gist amblidar. Vagn gio ossa prest nign plaz segl canape…
Elsa: Tgi painsa ossa er a canape?
Franz: Nous! Gl’è gio ossa en cumbat tgi tgi po far igl cuc sen chel. Cò dovrigl
betg anc ena donna.
Giera: Ed an nign cass lainsa angal neir maridos perchegl tgi ischans ossa
milliunaris.
Gion Giatgen: Na, na, franc betg. Schi maridar, alloura angal perveia da nous
treis.
Elsa: Tge pansez er! Vusoters am vez gio plaschia adegna. Tots treis!
Giera/Gion Giatgen: (struban la testa tar Elsa, èn surstos) Nous??!!
Elsa: (varda sdignousamaintg se per els dus, ambratscha Franz) Cunzont te am
ast adegna plaschia igl migler.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


17

Franz: E te a me - igl pi pac. Rest pi gugent sulet e liber. (stat an peis, la steira se
e la stompla energicamaintg tigl isch). Varda tgi te vignas giuador!
Elsa: Ossa, ossa, angal betg mengia grop. Aua! (sbrigia, è gio prest davos igl
isch) Lez betg tg’ia puzagess en zichel e rumagess se en po?
Franz: Na, ia mareid mai, mai mai! Tgau!
Giera: Far rughel!? Tge ò’la lia deir cun chegl? Tgi vegia forsa betg ainta mang
igl mies tigneirtgesa? (antscheva demonstrativ a faldar las tgameischas, las fò
betg or cun fier, Gion Giatgen sa tschainta immediat segl canape)
Franz: So, mies mats, faschagn igl plan per eir an ghera. Igl testamaint è ena
noschadad, pero igl fatg è, tgi egn sto maridar. Egn sto s’unfreir. La dumonda è
angal tgenegn?
Gion Giatgen: Tge è er cun tè? Tant ast anc mai detg an eneda.
Giera: Cun la vista sen treis milliuns èn gio sa dasdos tot oters calibers. Damai,
Franz, te ist igl vigl, te pudessas t’unfreir e maridar.
Gion Giatgen: Exact, te vessas alloura er da star marido igl pi pac dei.
Franz: E danonder piglier, schi betg angular?
Giera: Peglia Elsa, chella è madeira scu poma crudada.
Franz: An nign cass. Chella galoppescha gio tras la midadad digl onn.
Giera: (currigia) Igls onns dalla midada.
Gion Giatgen: Tge è chegl?
Giera: (rei) Igl nivel d’oestrogen vo angiu, las caleiras anse – ed igls sies deis –
cunzont igls miglers – èn passos!!!
Gion Giatgen: Chegl vaia ossa betg ancletg digl tot...
Giera: Er tuttegna. Merda potenta, se cò ògl navot galant per maridar.
Franz: I vign difficil. Forsa en inserat?
Giera: Forsa vessa anc en’alternativa. (petga sen la cassatga digl scussal noua
tg’èl ò aint la brev dalla televisiun)

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


18

Franz: Ia er, pero chegl savess cuzzar...pulenta, noua cattainsa schi spert ena
donna?
Giera: (sgarta la testa, painsa) Hmhm...
Franz: (sgarta igl grogn, painsa) Hmhm…
Gion Giatgen: (sgarta igl pèz, painsa) Hmhm...
Tots treis: Hmhm...
Anna-Lena: (vign cugls bratschs standias or dalla tualetta) Ava, ava, per
plascheir, noua è er l’ava? Chella tualetta è disgustousa!
Giera: Cò è gio egna. Chella vaia tot amblido! (varda cun segn da dumonda se
pigls frars) Scu fissigl cun chella?
Franz/Gion Giatgen: (sa tgappan anturn) Pi gugent sulet e mort!

uman
sagond act
gievgia

1. scena
Rosamarie, Gion Giatgen, Anna-Lena

(Rosamarie e Gion Giatgen tschainta schinigias l’egn dasper l’oter segl banc-
pegna.)
Rosmarie: Oz è bagn en bel de, ubetg, Gion Giatgen?
Gion Giatgen: En fitg bel de.
Rosmarie: Bler pi bel tgi ier.
Gion Giatgen: Forsa er betg schi bel scu dumang.
Rosmarie: Ea, chegl ins so betg. Pero oz ègl bel, en fitg bel de.
Gion Giatgen: Cunzont è’l schi bel perchegl tgi te ist cò. (sa vardan schinigias)

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


19

Rosmarie: Ia sper tgi la turta seia er bunga. Va la fatga cun fitg bler’amour.
Gion Giatgen: Franc? Giera dei adegna tgi cun avonda polvra da lavamaint
vigna’l adegna super-bung. (Rosmarie parda dad esser en zichel desperada)
Rosmarie: Ea, cler, glez naturalmaintg er. (sa dat en stompel) Tge è ansomma
cun chella donna Monbijou? Pertge è’la anc adegna a cò?
Gion Giatgen: Igl auto tgappa betg. Ella dei, tg’ella stoptga aveir en mecanist.
Chel vign da noase, pero pir dumang. Perchegl ò’la durmia a cò. Davos aint igl
strom.
Rosmarie: Tgi chella ò durmia a cò. Chegl seia uscheia ena nobla, ò’l detg Giera.
Chella vegia vistgadeira da Versace ed uscheia.
Gion Giatgen: Chegl stimegia. Ed igls sies calzers èn dad Arma, Arma, Armaretti,
ò’l detg Giera. Ossa è’la ainten uigl e gida a Franz. Ia crei, chel plaschess ad
ella… (vign anc pi schinigia)
Rosmarie: Chegl saia ancleir. Vusoters treis frars vusez or fitg bagn tots treis.
(sa vardan tot inamuros, las testas vignan pi manevlas, er las buccas, fitg, fitg
precautamaintg, igl isch sa derva, els von spert dapart)
Anna-Lena: (vign noadaint, tgotschas da luvrar mengia grondas, en faziel
anturn testa, igls tgavels ansemen, stivagls bler mengia gronds, tatg ainten
fatscha, pero schiglio smincada scu tgi totga, ritscha prest digl disgost) Ava!
Ava! Ena vatga am ò tgaea giu per testa … Dia am pertgira! Gidem! Per
plascheir! (igls bratschs gliunsch davent digl corp) Chegl è terribel! (sa struba)
Cò è ensatgi. Gide’m. Ava!
Gion Giatgen: Chioir ògl bagn en poz.
Anna-Lena: Lò èn aint las andas, ed igl poz plagn cac dad andas. Az
supplitgesch, cò è tot uscheia tschuf, ageid!!!
Gion Giatgen: Pudez gio eir, schi lez, nign tg’az tigna anavos.
Anna-Lena: Ia vei gio navot!

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


20

Rosmarie: (peglia en faziel e puzegia igl tatgs ainten la fatscha) So, igl rest dalla
buatscha è davent. Az chiete. Chegl è propi nigna tgossa.
Anna-Lena: Nigna tgossa? Igl amprem survigna d’en vadel egn aint per la
tgomma, siva am sgola en cot sen testa e ruinescha la mia frisura ed ossa am
tgaia en vatga anc giu per testa. E chegl numnez “nigna tgossa??!!”
Rosmarie: Chegl è la veta purila. Vez durmia bagn aint igl strom?
Anna-Lena: Durmia bagn? Az faschez legher? Ainten chel strom. Sung furada da
sensom anfignen giudem. Am morda dapertot. Perfranc è igl antier uigl plagn
pluigls. Ääääääää – tge disgustous!
Gion Giatgen: Pudez sainz’oter eir anavos aint igl martgea.
Anna-Lena: Chegl plaschess. Ia rest, anfignen tg’ia survign chegl tgi less! Cartez
bagn betg d’am scurantar cun en zichel grascha. Ia vign tar Franz! (vo davent,
testa ad ot, loscha, dat en stompel a Rosmarie) Or da veia!
Rosmarie: Tge è chegl tg’ella vot?
Gion Giatgen: Äaaa…ia crei...chegl è Franz...
Rosmarie: E te, tge vot te?
Gion Giatgen: Ia? ... Ia crei...ia vi…ia vi… en toc dalla tia turta!
Rosmarie: (en zichel enervada) Aha, bung uscheia, alloura peglia en toc...e sch’è
uscheia, vigna... tgau Gion Giatgen... (vo)
Gion Giatgen: Tge è ossa puspe cun ella? Chella ò franc tema tgi la turta seia
betg gartageda. Ella fò bagn las miglras turtas da meila – gliunsch anturn. (vo
ainten tgadafi)

2. scena
Giera, Cindy, Franz, Gion Giatgen

(Giera vign or da tgadafi, cloma anavos)

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


21

Giera: Betg lascha dar giumez tot las mioulas. Va gist pir scuo. (i petga ve digl
isch). Antrar, igl isch è avert.
Cindy: Bun de, igl mies nom è ...
Giera: Vez puzagea igls calzers, va gist pir piglia se bletsch, ier.
Cindy: Naturalmaintg. Ia puzetg adegna igls mies calzers. (aintra, ena paretta
simpatica e plaschevla, deplorablamaintg vistgeida disvantagiousa, en costum
mengia lung, ena frisura strantga, igliers a moda viglia, stompla anse igls igliers
tot igl taimp cugl det-mussader) Allegra, igl mies nom è Cindy Arnold, sunga cò
dretg tar igls Decaspers?
Giera: Dependa, tar tgenegn Decasper?
Cindy: (ligia giu d’en cedel) Giera Antona Gisep Aluis Benedict Decasper u
schiglio…
Giera: (interrompa ella) Chegl sung ia, Giera. Bun de! (la scassa cun forza igl
mang, stat avant ella cun las tgommas a lartg) Tge lez?
Cindy: Alloura, gl’è uscheia. Ia sung dalla televisiun. Siva da ples onns
faschainsa chell’emissiun da success “Pour tschertga donna” e…
Giera: (la tgappa, la tigna igl mang avant la bucca e la stompla segl canape) Ste
salda, az on banduno tot igls sontgaspierts da baitar schi dad ot. Schi ensatgi az
sainta. (ella sgargoglia, zappigna cugls peis, el la lascha eir, ella stat an peis)
Cindy: Schiglio è tot an urden, ischas anc frischs?
Giera: Frischs adegna, pero deplorablmaintg anc adegna sulet.
Cindy: Betg da star stuppia. Vez nigna maniera. Me tutgez betg anc eneda.
(metta an urden igl sies costum)
Giera: Vous me er betg – tge faschez ansomma se cò, sainza s’annunztgier?
Cindy: Nous vagn bagn scretg tg’ia reiva oz!
Giera: Da chegl saia navot.
Cindy: (vei la brev tgi tgitta or dalla cassatga digl scussal) Chegl è’la franc!

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


22

Giera: Ah, ea, effectiv. Ia va betg anc davert la brev. Tge lez ossa exactamaintg
puspe?
Cindy: Ia sung cò per vurdar sch’è pussebel da midar igl voss stadi nubil ainten
en stadi marido. (vo a meisa, derva la mappa, ordinescha documaints)
Giera: Exact, chegl è igl senn dall’antiera tgossa. Perchegl az vaia er scretg. A
me vogl cunzont per la tgossa tg’ia stoptga betg puzager, cuschinar e rumager
se per treis tot igl taimp.
Cindy: Angal betg mengia dad ot! Ia va gio fadeias avonda da cattar ena donna
tgi vot en pour, e schi vous schez ossa tgi viglias angal egna per scuar la vossa
merda…
Giera: (saglia an peis, manevel alla fatscha da Cindy, ella fò en zap anavos)
Merda, tge merda? Lez betg forsa pretender tg’ia vegia betg ainta mang igl
mies tigneirtgesa??!!
Cindy: Naturalmaintg betg, signour Giera. Chegl manegia angal
simbolicamaintg. Fasche igl bagn ed az chiete. Angraztg. - Ossuscheia, vous
ischas chel tgi tschertga ena donna?
Giera: Tschartger, ea glez tschertga, pero betg per me. Ia rest pi gugent sulet e
liber. Ansomma, chella antiera tgossa cò resta top secret, nign tgi po saveir
ensatge.
Cindy: Chegl è bagn en po pi cumplitgia schi niz ainten la televisiun.
Giera: Ia tschertg ena donna per igl mies frar Franz. Chel so pero da navot.
Cindy: Aha! El so da navot e nous pudagn deir navot. (respeira profondamaintg)
Chegl vign mecta cumplitgia, igl mies signour.
Giera: Ensacuras igl pudainsa bagn deir, pero betg ossa l’antschatta.
Cindy: Aha. La donna è per Franz. È el en curtaschel e da cumpagneia? (peglia
notiers ena brev or dalla mappa, ligia e rubaglia igl front)

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


23

Franz: (off) (smaladescha, dei e lung, betg bels pleds) Hura merda, tge merda
potenta. Chel gaffen da sfoira pudess ossa er puspe funcziunar, igl teir dalla val
giuador, tg’igl diavel porta!
Giera: (spert) Chegl è igl noss famegl. Bagn, Franz è curtaschevel ed uscheia...
so...betg adegna… Franz fò chi e lò igl botsch. El dovra durant en antier de pacs
pleds ed aint igl tigneirtgesa ègl ena catastrofa.
Cindy: Chegl vign adegna pi grev. (notescha) Veta, scu ad alp, circumstanzas
simplas… nigns raps…
Giera: (confidenzial) Gl’è uscheia, bagnspert ischans milliunaris. Chegl è bagn
en gartetg.
Cindy: Vez gudagnea aint igl lotto?
Giera: Na, na, nous pudagn iertar. Gl’è pero en zichel cumplitgia. Nous nign
angal milliunaris schi maridagn egna. Schi nous treis survagnign er ena donna.
Ansomma, egn da nous...aglmanc egna. Gl’è propi betg en bel testamaint.
Cindy: (sainza tgapientscha) Scu ègl chegl ossa?
Giera: (peglia la brev ed igl testamaint e tigna tot ad ella sot igl nas) Cò, liger
glez savez bagn.
Cindy: (sursgola igls documaints) Hoppla, betg schlet. Cun treis milliuns vign
l’antiera tgossa naturalmaintg pi simpla. (Giera stat sur ella, savoira sursto igl
sies parfum tgi savoira bagn)
Giera: Vous managez, tgi cun raps ègl pi simpel da cattar egna per Franz?
Cindy: (fitg ironic) Las schanzas creschan an en crescher.
Giera: Stupent!
Cindy: Vez gio raspundia agl advocat?
Giera: Savess betg tge tg’igl vess da screiver. Igl canosch gio betg.
Cindy: Cò stat, tgi stoptgas rasponder anfignen fegn fanadour. El vot saveir schi
ischas perancletgs, schiglio è tot navot. (ligia er igl testamaint)

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


24

Giera: (steira or da mang la brev, surligia ella) Tge impertinenta pel. Tge vign er
andamaint a chel! Creia’l chel tgi vegian navot oter da far tgi da rasponder deis
aint e deis or smanatschas notaricas.
Cindy: Chegl è digl tottafatg correct. Chels stò saveir schi adampliz igl giaveisch
da chell’onda Annemarie. Schiglio vo l’antiera facultad ad ena instituziun per
cagnouls an Rumania (igl varda da furbaz). Ò chegl forsa en connex?
Giera: Francamaintg betg! Stuez mianc vurdar uscheia.
Cindy: (varda tot tgera) Vous vez en’igleida uscheia tgerigna! (la varda sursto,
ella vign puspe professiunala). An mintga cass stuez rasponder anfignen fegn
d’emda schi lez igls raps u betg. (tossa)
Giera: Tge stress, sa betg screiver uscheia bagn… (sgarta la testa, ponderescha,
la varda critic, grimassa) E vous, savez screiver bagn?
Cindy: Ia sa screiver sensaziunal!!!
Giera: Faschagn uscheia, ia dictesch e vous scrivez. Ia vign gist per en culli. Betg
lippe. (vo davent)
Cindy: (tigna ad ot igl sies culli) Ia vess egn… (scassa la testa, varda igls
documaints) Cò para tgi nign tgi discorra cun l’oter, tot top secret. Giera
tschertga ena donna per chel Franz…e chel ans ò bagn er scretg, tg’el tschertga
ensatgi...hmmhmm…
Giera: (angal aint cun la testa) Va gist catto egn. Lippe gio betg! (sera igl isch)
Cindy: Na, na, ia rest a cò. (per sasezza, deprimada) Noua duessa er eir – forsa
tar l’emissiun: tschenderletga tschertga om – tg’ò pacas preteisas… (stompla
igls îgliers segl nas, teira se igl nas e varda da chegl tresta)
Franz: (noadaint da sanester, cun zappungs, vo directamaintg ainten la
tualetta) Tge tschavola isterica! En pêr anturn las ureglias! Chella duess angal
filar a tgesa! (zac, saro igl isch)
Cindy: (confusa) Bun de…

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


25

Giera: (isch sa derva) Betg lippe, va gist!
Cindy: Ea, ea, è bung! (per sasezza) Chegl è en gnochelign.
Gion Giatgen: (vign or da tgadafi, vei Cindy, stat salda sursto, schluitta dasper
ella ve, rei e maglia la turta) Bun de...
Cindy: Bun de...stgise...tgi ischas vous...??? (Gion Giatgen vo) Anc egn da chels,
am vign planget tot oter...

3. scena
Franz, Cindy

(Franz vign or dalla tualetta, seranetga è anc averta, sera chella, dei malaverva)
Franz: Chella tgora colurada sto svaneir, chella am teira igl davos nerv.
Cindy: Bun de...
Franz: Anc eneda ena femna?
Cindy: Ischas vous forsa signour Decasper. Franciscus, Bartolome, Tadeus,
Fridolin Decasper…
Franz: (fitg disfidant) Ensatge cuntrari?
Cindy: Na, na, ansomma betg, sung angal en po confusa. Uscheia blers omens
se cò... (sa peglia ansemen) Ia sung Cindy Arnold, ia reiv dalla televisiun svizra
“Pour tschertga donna” e vous...
Franz: (sa patta sen ella, la steira segl canape, la tigna la bucca cugl mang)
Schsch…schi ensatgi sainta!!! (ella sgurgaglia e zappigna cun igls peis, el lascha
eir ella)
Cindy: Ischas betg digl tot tschent? Am lez mazzar? Tge metodas rabiatas se
cò??!!
Franz: Pertge vez er da discorrer schi dad ot, nign tgi po saveir!
Cindy: Pertge am vez alloura scretg tgi dovrast urgentamaintg ena donna?!

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


26

Franz: Chegl po bagn betg esser, treis omens nubils, sulets se cò e mai vainsa
avonda plaz segl canape.
Cindy: (desperada) Chegl è igl voss argumaint per maridar?! La mancanza da
plaz segl canape (Franz dat digl tgea e marmogna ensatge) Cun anc ena donna
se cò, vez anc pi pac plaz segl canape!
Franz: (confidenzial) Ia tschertg betg egna per me, chegl è bler mengia strantg.
Cindy: (sitg) Ègl chegl uscheia?
Franz: Ia tschertg ena donna per igl mies frar, chegl è pero tot top secret.
Cindy: Gio anc eneda.
Franz: Mies frar è la casarina se cò. El surfò pero digl tottafatg.
Cindy: A me plaigl scu tgi tot ò igls sies plaz aint cò.
Franz: Navot. Chel am fò neir las vantgaquatter cugl sies puzagem. E perchegl
stò’l davent.
Cindy: Scu davent?
Franz: Maridar, scasar giun vischnanca, Rosmarie duess maridar Gion Giatgen e
gist igl piglier vease ainten la sia tigia ed alloura va ia finalamaintg pasch segl
mies canape.
Cindy: Ò tot chegl da far ensatge cugls treis milliuns, tots stuessan maridar?
Franz: Danonder savez chegl ossa? (ella mossa la brev, el teira ena grimassa,
betg cuntaint) An sasez betg, veva gio scretg la brev avant tg’igl testamaint dad
onda Annemarie è nia notiers. Pero ossa fògl ena prescha nundetga.
Cindy: Vous vez urgentamaintg da basigns d’ena donna.
Franz: Exact. Igl migler per Giera. Chel fò pero chi e lò igl botsch e perchegl
vainsa da piglier an mangs tot top secret.
Cindy: Scu duessa er deir chegl…planget vignigl en po cumplitgia.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


27

Franz: Savez, igls raps am èn betg uscheia impurtants. E las donnas er betg
propi. Pero igls mies frars chels vessan da cattar eneda egna. Faschess bagn a
tots dus.
Cindy: Aschibagn, igl frar… (varda se pigl isch sanester) Saro sto tschel, per
l’amour da Dia…! (da chioir ins sainta a sbrigeir Anna-Lena)
Franz: Tge è ossa puspe?! Ia turn gist, angal en mument. Oh, chellas femnas!
(corra tras tualetta, ins vei a passar el davos la fanestra) Tge pomai ègl ossa –
Lenigna?

4. scena
Giera, Cindy, Gion Giatgen

(Giera vign no dalla tgadafi, ò mido igl scussal ed igl t-shirt vigl cunter ena bela
tgameischa, culli ainta mang)
Giera: Sung puspe cò. Va ensatge per screiver. Az dictesch tot. A chels deia ossa
eneda tge tgi tign da tals ultimatums.
Cindy: Az tigne curt e raste objectiv.
Giera: Chegl sa tgappescha da sasez! (vo ve e no impurtant, scu en schef, tigl
dictat vo Gion Giatgen da sanester a dretg, igl plat veid ainta mang)
Ot stimo signour advocat. Angraztg per la vossa brev, ans ò fatg en
plascheirung. PERO!!! Cattagn en’impertinenza tgi ans mattez da tala veisa sot
squitsch. Ena tala maridaglia sto esser ponderada bagn, chegl è betg uscheia
ena simpla tgossa. Nous pigliagn betg mintgigna, ubetg! (tar Cindy) Ossa
faschez ena nova lengia, chegl fò adegna impressiun.
Cindy: Daveiras, fò adegna impressiun. (rei da schluppar)
Giera: Ed alloura scrivez, parantesa è er bung, ubetg?
Cindy: (sitg) Parantesas fon adegna en’impressiun professiunala.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


28

Giera: Geabagn, parantesa: pero cunchegl tgi ischans betg digl tot tamazis
pigliainsa igls raps ed ena donna nirossans bagn a cattar an treis. (tar Cindy
confidenzial) Savez, schi Gion Giatgen dumandess finalmaintg eneda a
Rosmarie, alloura vess betg ia d’am unfreir.
Cindy: (levamaintg ironic) Naturalmaintg, chegl è ena terribla unfrenda da
s’inamuar, maridar e far igl pour ansemen.
Giera: Ubetg, chegl dei er ia!!! (la varda pi intensiv) Pero…atgnamaintg…cun la
dretga…savez…fiss chegl mianc schi mal. (la varda profindamaintg aint igl îgls,
ella varda anavos surstada, fitgan l’igleida)
Cindy: Vous mangez…tgi fiss betg angal da vurdar sen la belezza...?
Giera: Ia dei gio adegna, la belezza interna chinta…ed igl esser
naturalamaintg…e la figura….e peis gronds...e...e...vous vez belezzad îgls!
Cindy: Vous pero er… (teira or igls îgliers, vardan l’egn l’oter intensivamaintg
aint igl îgls)
Giera: (tot profundo aint igls sies îgls) D’anviern ègl mecta ampernevel se cò,
ins ò adegna bler taimp l’egn per l’oter…
Cindy: (scutina) Tge romantic…
Gion Giatgen: (vign no dalla tgadafi, Giera e Cindy von dapart, el vo tras la
steiva, magliond la turta, davent a sanester) Stgisa…
Cindy: (puspe sitga e d’affar) Ia va scretg. Lez tadlar eneda? (el dat digl tgea,
ella ligia) Stimo docter Vollenweider. Angraztgond per la brev Az lainsa
confirmar da leir irtar, cunchegl tgi cattagn francamaintg durant igl onn proxim
ena donna. Cun nota stema, frars Decasper…
Giera: (disfidant) Chegl va ia dicto uscheia?
Cindy: Cler! Ia va angal migliuro grammaticalmaintg. Signour Giera, ossa
vessans da far eneda en’inventarisaziun. Ia sto saveir tge tgi lagn rachintar da
Franz e tge migler betg.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


29

Giera: È bung, pero betg aint cò, giagn chioir. (vo vers la tualetta)
Cindy: Ia sung neida... (mossa sen igl isch sanester) ... aint da cò. Giainsa betg er
anor da cò?
Giera: Nous giagn or davos. Savez, tar nous ègl oter. Te post eir aint u or noua
tgi te vot, te stast adegna ni ainten la tgesa u segl pro. Chegl è mecta practic.
Giainsa. (tots dus or tras la tualetta)

5. scena
Franz, Anna-Lena

(Franz ed Anna-Lena da sanester, ella bragia e marmogna, ella è totalmaintg
isterica, el fitg chiet, ins vess da s’accorscher tg’el sa fò legher d’ella)
Franz: Vea, Lenigna, betg fò uscheia en teater. Gusti leva angal deir bun de a tè.
En schi bel vadelign!
Anna-Lena: Chegl è nign vadelign, chegl è en tor da passa 1000 kilos. Chel ò
persequito me! Chel am leva piglier sen las sias cornas!
Franz: Igl noss Gusti ò mianc cornas, Lenigna.
Anna-Lena: Betg nomna me adegna Lenigna!
Franz: Pertge betg, Lenigna? Chel nom vo schi bagn cun tè.
Anna-Lena: Ia sung Anna-Lena Monbijou! Ena donna da carriera! Ia port Armani
e Versace e poss betg star or vatgas!!!
Franz: E tuttegna ist t’inamurada sen l’amprema îgleida ainten me?
Anna-Lena: (betg propi persvadonta) Ea, chegl stimegia ossa er puspe…
Franz: Prest betg da creir. Pero las vatgas ed igl tor totgan tar me tant scu la
gaglignas ed igl buc…

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


30

Anna-Lena: (bargiond e betg propi cartevla) Cler, Franz chegl saia gio. E te ist en
om scu or digl codesch, ferm, bel e stast cun tottas dus tgommas ainten la veta
(ella ò prest da ritscher) ed igl fiss igl mies semi da maridar tè.
Franz: ...e far fagn, munscher, far or la grascha e pavlar las gaglignas?
Anna-Lena: I dess navot pi bel. Am dess er totta fadeia, Franz. E da prancepi
carezza la veta purila, propi. Aint igl fons digl mies cor sunga atgnamaintg en
dretga Heidi. (la bucca mossa adegna pi angiu)
Franz: Tge tgi te rachintas tot!
Anna-Lena: Igl è simplamaintg ensatge nov per me. Sast, cò stost er te aveir en
po tgapientscha. (ella sa posa ve digl sies pèz, ella survign prest nign flo, el
savoira fitg d’uigl) Igl mies tgerign, igl mies pour da muntogna... (ella ò igls
mangs dapertot, el lascha far anfignen tg’el la stompla anetgamaintg davent)
Franz: Fitto sa stritgier, Lenigna! Fò ena galanta marenda, va ena tarmenta fom.
(la dat ena dretga segl tgigl) Dai, or an tgadafi cun tè!
Anna-Lena: (dat en berghel) Tge az vign atganamaintg andamaint... (cala
immediat, reir artifizial) Ah, Franzign, te ist egn. Uscheia genuin e...e... ed ...
uscheia tradiziunal e...e... ed ...uscheia en tgutgung!!!
Franz: Chegl vaia alloura santia! (vo ainten tualetta)

6. scena
Gion Giatgen, Rosamarie
(da sanester vignan Gion Giatgen e Rosmarie)

Gion Giatgen: Vea angal aint, Rosmarie.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


31

Rosmarie: Angraztg, va amblido igl plat dalla turta.
Gion Giatgen: Aha, ea. Ia vign gist per el. Tschaintat, Rosmarie. (el vo per igl
plat an tgadafi, ella cloma siva)
Rosmarie: Elsa am ò rachinto tgi egn da vusoters stoptga maridar per tgi
survignas blers raps. Stimegia chegl?
Gion Giatgen: Ea, ia para. (el turna, tots dus tschaintan segl canape, vardan da
chegl schinigia adretg or, igl discurs cala, son betg tge deir)
Rosmarie: Plai a tè chella da Turitg?
Gion Giatgen: Dia’m pertgira, tge creist er te. Chella pò’l aveir Franz, sch’el la
vot. Alloura stuess ia betg. U ella pudess piglier Giera. Chella igl stess
francamaintg betg aint igl peis sch’el nattegia e cuschigna… (reir da chegl
schinigia, so betg tge deir, els taian, sa vardan, taian, sa vardan, Rosmarie sa
dat en stompel)
Rosmarie: Atgnamaintg…Gion Giatgen...va adegna panso...tgi nous dus… nissan
eneda ansemen…
Gion Giatgen: Propi?... (tot schinigia, la spatlas tratgas se) Ia er…
Rosmarie: Franc...?
Gion Giatgen: Ea, chegl vaia panso…
Rosmarie: Ia er...
Gion Giatgen: Cò vainsa gio panso tots dus igl madem... (ella tai, els sa vardan
tot inamuros, mettan igls mangs l’egn sen l’oter)
Rosmarie: Ischans ossa ampurmess?
Gion Giatgen: Ins pudess prest deir, ubetg?
Rosmarie: Stuessans ossa betg forsa dar en bitschign?
Gion Giatgen: Pudessans far. (els sa vardan, tots dus seran igl îgls, vignan
manevels l’egn l’oter, deplorablamaintg sa veiigl betg e perchegl sa totgan
angal las ureglias, von spert puspe dapart)

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


32

Rosmarie: (ampatgeda) Forsa gessigl migler schi stessans an peis?
Gion Giatgen: Ea, forsa gessigl migler. (stattan an peis, sa goban, igls bitschs sa
platgan sen las spatlas da l’oter, da part puspe)
Rosmaeria: Forsa vessans anc da trenar en zichel.
Gion Giatgen: Ea, chegl vessans da far. (vign pi manevel maladester)
Rosmarie: Aint cò ma sainta betg schi bagn. Forsa vessans dad eir or ainten la
clegna?
Gion Giatgen: Chegl è ena bung’idea. Lò vogl franc migler da s’ampurmetter.
(tots dus von davent da sanester)

7. scena
Giera, Franz, Cindy

(or da tualetta Franz, varda anturn, vei tgi nign è cò e sa sterna riond segl
canape, da davos vignan Giera e Cindy, da davos anturn igl canape, Cindy ò ena
camera, derva la fanerstra, els veian betg Franz)
Cindy: So, nous faschagn chegl uscheia. Ia filmesch ossa en zichel, nous schagn
tg’ia seia ena protectoura dalla nateira. Uscheia savainsa filmar incognito Franz,
aint igl sies conturn natural ed uscheia survign el forsa en donna.
Giera: Chegl è fitg bung, tot natural. El pò an mintga cass s’accorscher navot.
Franz: El ò gio s’accurschia!
Giera: Tge fast te cò!? Tge at vign ansomma andamaint, sa tarar durant igl cler
bel de segl canape e tadlar or gliout innocenta. (igl steira vilo giu digl canape)
Te am ast ruino igl antier plan!
Franz: U tgi te am ruineschas tot! Tge ast te er da scutinar cun chella donna
Arnold, hä? Te creist bagn betg tg’ia lascha simplamaintg strer me avant igl
altar?!

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


33

Giera: Pertge canoschas te ansomma donna Arnold? Ast te forsa las fatgas
davos igl mies dies? Ist forsa betg ple cuntaint scu tg’ia magn igl tigneirtgesa u
tge?!
Franz: I vo ansomma betg per igl ties tigneirtgesa idiotic. I vo perchegl, tgi se cò
èn dus mengia bler, te smaladia.
Giera: Schi vo, pacatescha, te botsch!
Franz: Na, te post eir, te casarina da merda!
Cindy: Igls mies signours, ossa ègl bung! (amprova da piglier dapart igls dus
cots, sa patta tranteraint) Chegl è bagn navot da nosch sch’ins vot maridar.
Franz/Giera: (struban la testa tar Cindy, unisono) Ia less betg maridar!!!
Cindy: Pero vusoters tots dus vez s’annunztgia tar “Pour tschertga donna”.
Franz/Giera: (sa vardan pitgiv) Te vot maridar??!!
Cindy: ...s’annunztgia minatgamai per cattar ena donna per l’oter!
Franz/Giera: (von puspe l’egn se per l’oter) Te tamazi!!!
Cindy: (sbrigia cun eneda dad ot) Ossa tanschigl. Cale d’az depurtar schi da
pups. Mender tgi an scoligna se cò!!! (igls omens vignan saldas, stattan tot
pers, ella puspe chieta) I vo gio.

8. scena
Franz, Giera, Cindy, Anna-Lena

(Annna-Lena or da tgafi, è vilada, patta la planetta sen meisa)
Anna-Lena: Ossa am tanschigl, tge va ia da giuier la fantschela per vusoters! I
tanscha!
Franz: (sa metta an peis avant ella, tgommas a lartg) A me tanschigl gio dadei
cun tè. Post eir, Lenigna. Ia manetg, post pacatar, donna Monbijou!

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


34

Anna-Lena: Pacatar? Tge duess chegl muntar?
Franz: Chegl monta, piglier la tia roba e vurdar tgi te vignas davent, madam!
Anna-Lena: Tge? Noua? Pertge? Tge rachintas te?
Franz: At rachint en’istorgia fitg interessanta. Ier seira vaia sgultro en po ainten
la tia tastga. Va catto differents palpieras, (fitg accentuo) donna secretaria digl
advocat Vollenweider da Turitg!
Anna-Lena: Stgisa??!! Tge at vign andamaint!!! Te riscas da sgultrar ainten la
mia tastga, te tabalori?!
Franz: Igl tabalori ò gio da dei s’accurschia tgi te ist angal a cò per pudeir
incassar igls treis milliuns. Betg cun nous, donna Monbijou.
Giera: (cun chito) Uuu… chel baita puspe uscheia bler!
Cindy: El ò pero raschung. (vo cun pareta da cumbat vers Anna-Lena). Chegl è
betg propi la veia eleganta per tschiffer en pour, la mia dama.
Anna-Lena: Tge az vo tiers chegl?
Cindy: (ella er) Chegl am vo bagn tiers ensatge! Alla fegn lavour ia tar la
televisiun e nous tschartgagn per pours, tg’èn cass en po pi difficils, ena donna
– sch’ia poss remartger chegl.
Anna-Lena: Ansomma nignas remartgas! Tge monta er televisiun? Tigne la
vossa bucca, vous ischas navot oter tgi ena cupeia dalla donna Rottenmeier.
Cindy: Rottenmeier??!!
Giera: Hei, hei! Scu discurriz er vous cun chella donna ordvart simpatica e
beligna, vous femna d’ena catastrofa digl martgea.
Cindy: (surstada) Ia sung ena bela, aint igls voss îgls?
Giera: Ma…gea... (el vign tot ampatgea)
Franz: Lenigna, igl ties plan è ia dalla glatscha giu. Ia sung bagn en pour, chegl
vot pero anc dei betg deir, tg’ia sung tgutg. Post puspe eir giu Züri, e chegl
sainza igls treis milliuns.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


35

Anna-Lena: Chegl è en’impertinenza! Betg da creir, chegl è…chegl è...
Franz: (tschainta da lartg segl canape, rei) Chegl è Switzerländ! (ena vatga
migia)
Anna-Lena: (vers igl uigl) Tigna la tia schnorra! (varda anturn persa, igls oters
reian) Oh tger Dia, tge vaia er d’am grittintar perveia da vusoters tamazis d’alp.
Igls milliuns pudez uscheia ni uscheia stritgier se per igl tgamegn. Da vusoters
treis tabaloris nign tgi catta ena donna. (vo vilada davent a sanester)
Cindy: Oh, faschess nigna scumessa… (varda tgerign se per Giera, lez gleischa
anavos)

9. scena
Rosmaria, Gion Giatgen, Franz, Cindy, Giera

(Rosmarie e Gion Giatgen vignan da sanester, sa tignan anturn inamuros, strom
aint igls tgavels, vistgadeira betg ple tratga aint correcta, a pe blot)
Rosmarie: Tgau ansemen. Nous ischans ossa en pêrign!
Gion Giatgen: Franz, t’imaginescha, Rosmarie am vot maridar!
Franz: Te t’unfreschas?
Rosmarie: Na, na, chegl veist te fallo. Nous ans carrezzagn e lagn maridar.
Gion Giatgen: E chegl schi spert scu pussebel.
Rosmarie: Per tgi mies unfant survigna er en bab.
Franz: Te ast en unfant?!
Rosmarie: (da turpetg) Siva d’ena mes’oura.
Gion Giatgen: (gleischa) Giera, te creist betg, pero ia sa ossa er scu tgi vo!!!
Giera: Cun eneda marschigl se cò tot a mordio, er schi vagn betg anc igls raps.
Cindy: Tar nous gioian igls raps nigna rolla. Igls ples pours èn betg retgs ed on
tuttegna catto en tgera donna.

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


36

Gion Giatgen: Rachinta Giera! Ast do gas? (rei se per Cindy) Ischas vous la nova
cumaratta da Giera?
Cindy: Äaa, na…atgnamaintg betg…betg direct…uscheia direct ins so betg
deir…atgamaintg… (ella so betg noua vurdar)
Franz: Gion Giatgen, la tia diplomazeia è puspe eneda sensaziunala.
Gion Giatgen: Pertge manegias?
Giera: Na, na, è bung. Va gist en’ideia. Ea, äää…ia faschess gugent en discurs pi
serious cun vous. (rei se per Cindy) Az possa mussar eneda las nossas andas
nanign, Cindy?
Cindy: (scutinescha) Gugent. Andas nanign on gio adegna interesso me fitg…,
Giera. (tots dus von davent a sanester)
Franz: Am patta prest or dallas soccas. Dus frars avant igl altar! Super! Chegl
monta… (lascha spiccar igls sies givlars) Igl Decasper resta sulet!
Rosmarie: Franz, tge fast te ossa uscheia tot sulet?
Franz: Betg az fasche chitos per me. Ge angal ainten la vossa tigia e galdi igl
voss cletg. Az cuesch da tot cor. (tots dus von) Ed ia am cuesch ossa er ensatge.
Franz: (vo per la pipa, igl Playboy, sa tera a lung segl canape, fò caneras dad
esser cuntaint) Finalmaintg, igl canape per me sul sulet.
Elsa: (passa davos la fanestra) Halli hallo, ia sung cò!
Franz: (varda se curtamaintg) Hä, vaia ossa santia ensatge? (scassa igl tgea,
ligia anavant)
Elsa: (aintra, stat avant Franz) Finalmaintg, at vaia per me suletta!!! (sa patta a
lung sen Franz)

Fitto

Sm-FIS 1-3_Pi gugent sulet e liber_(sm)


Sm-FRAU 1-1
Norbert Franck
Las donnas dad Angurdeiras
Cumegia criminala cun 17 acts

tudestg svizzer;

Esther Weidmann
translaziun surmirana;
Zegna Pittet-Dosch

teatristAs
7 donnas/ 5 omens
maletg
differentas indicaziuns

«Pondere eneda: Sch’ella è morta, scu nignsa er tigl noss
gudogn da lotto? »
Las donnas dad Angurdeiras semgian digl gudogn grond da
lotto. E cura tg’igl savoiran gio, fonigl tot igl pussebel per er
neir tar chel munt da raps. Chegl cun meds legals e da chels
pi pacs legals. Ena cumegia criminala cun ena fegn ponderada
e maliztgousa!
«Ossuscheia,
ia
az
va
avertia
dalla
donnas
dad
Angurdeiras!»

Sm-FRA 1-1_Las donnas dad Angurdeiras_(sm)


- 2 -
Persungas

Annetta,
amanta da Roger
Barbla,
sora dad Anetta (so er neir giueida dad Anetta)
Susanna,
possessoura d’ena buteia da bio
Dora,
casarina
Yvonne,
casarina
Jasmin,
casarina
Lisa,
casarina digl prer Bodo
Prer Bodo,
prer
Roger Caminada,
dirigent digl chor
Sep Schweiger,
mastral
Duri Hasler,
cumissari
Ervin Steiner,
dalla lottareia naziunala

li
Angurdeiras, ena vischnanca

taimp
preschaint


 - 3 -
1. scena
Prolog
Schweiger
Ea, las nossas donnas dad Angurdeiras! Chegl è en
tema per sasez. Savez, va darar u migler detg anc mai
via ena gruppa da donnas tgi tigna da tala veisa
ansemen scu rascha scu las donnas dad Angurdeiras.
Ins pudess er deir ena cuminanza furbra. Gl’è pero betg
da star stupia sch’ins so tgi tottas on la madema greva
sort. Avant seis onns ègl capito. 50 omens dad
Angurdeiras èn ias segl viadi dall’uniun da dar a
tgeiels. Ord muteivs betg tgapibels è igl car nia giud
veia e crudo ainten en vallung. Tots, oter tgi egn, èn
morts. Savez az imaginar tge schoc? Siva da chel de è
navot scu avant. Igl sulet tg’ò survivia è sto meis aint e
meis or aint igl coma e cura tg’el è puspe sa dasdo ò’l
savia da tot navot ple. Er tot las examinaziuns dalla
pulizeia on betg purto ena rasposta. Pero ena tala vess
er betg purto anavos igls omens allas donnas.
Scu mastral e cugl sustign dalla baselgia vaia fatg tot
igl pussebel per sustigneir las donnas. Pero igl pi bler
ènigl sa gidadas l’egna l’otra. Schi differentas scu
tg’èn, chella sperdita ònigl purto ansemen. Tar donnas
vaia schiglio anc mai via tgi l’anvelgia e la scuidanza
gioian nigna rolla…


- 4 -
2. scena
La prova
An sala pravenda
Prer
Bravo, bravo, las mias donnas, chegl è propi betg mal...
Roger
Ea bagn, vagn pero anc da luvrar ve dalla sincronitad e
vagn da vurdar tgi tgi canta cura, ischan anc
all’antschatta.
Susanna
Tge antschatta, Roger?
Dora
Tge, vainsa anc da far chint cun mender?
Lisa
Tger Dia, vegias cumpassiun!
Yvonne
La davosa antrada è stada terribla. Schi tscherta gliout
fò betg planget en sagl chegl tgi pertotga la qualitad,
alloura veia neir per la nossa premiera an quatter
emdas.
Roger
Fasch igl bagn, las mias donnas…
Annetta
Yvonne ò raschung! Cunzont sanester da me è betg nia
tutgia tung. Sung crudada or tot igl taimp.
Susanna
Aha, te er!
Dora
Egna suletta, crei betg!
Lisa
Ensatgi para d’aveir  disturbis da percepziun!
Roger
Az quiete...
Prer
A me parevigl mianc…schi schlet.
Jasmin
Chegl èn las vibraziuns. Ainten chella stanza ògl
schletas vibraziuns!
Yvonne
Exact! Terriblas schletas!
Annetta
Te manegias betg forsa me?
Roger
Avant tgi da neir persunal: nous pruagn anc eneda la
sagonda part, pero cun daple diciplina...da tot.
Susanna
Roger, a me tanschigl! Anetta canta foz. Saintas betg
chegl. Chegl tigna’l or nign!
Roger
Ia anclei betg tge tgi te manegias...


 - 5 -
Annetta
Ea, Susanna, tge vot deir cun chegl?
Susanna
Scu tg’ia va detg! Te totgas betg en tung…
Dora
…e te amprovas adegna da cantar uscheia tg’ins sainta
angal tè!
Lisa
Numnar chegl cantar è surfatg!
Jasmin
Betg lasche piglier igl suramang chellas vibraziuns
schletas, nous duvragn ensatge positiv.
Yvonne
Igl sulet positiv tg’am vign andamaint è, tgi igl noss
concert è spert alla fegn perchegl tg’igl publicum leppa
gio siva l’amprema canzung.
Annetta
Stoia ma lascher plascheir chegl, Roger? Te ist igl
dirigent, dei finalmaintg ensatge!
Roger
Ea, bagn...ia manetg, vusotras az depurtez betg
correctamaintg anvers Annetta. Pigl mument è ella la
suletta tgi so cantar la part dalla solista. Cale da la
crititgier perchegl uscheia, mintgigna duess antschever
igl amprem tar sasezza...
Susanna
Ossa tanschigl!
Lisa
El è partischant!
Dora
El è sottamess, en subdit!
Yvonne
Pitost surd!
Annetta
Roger, propi…
Roger
Las mias donnas, per plascheir nignas attatgas
persunalas...er betg cunter la mia persunga!
Prer
Nous ischan bagn tots nias edutgias cun la cardientscha
cristiana. Nous tots vagn survagnia talents sen veia,
qualtgi daple e qualtgi pi pac.
Yvonne
Nigna dumonda tgi tg’ò survagnia pi pac chegl tgi
pertotga igl talent da cantar!
Annetta
Gl’è evidaint tgi dat cò en clima freid anvers me. Angal
perchegl tgi ischas anvilgiousas. Ia anclei er, betg tottas
èn neidas banadeidas da Nussigner scu er dalla nateira
uscheia retga scu ia. E naturalamintg vez vusotras
tottas betg ena relaziun uscheia strètga tigl dirigent scu


- 6 -
ia. Igl migler ègl sch’ia bandung oz chella prova ed az
dung uscheia igl taimp e la pussebladad da ponderar
sur dall’antipateia anvers me. E siva pudez az stgisar
an totta furma tar Roger e tar me. Tar Roger: Nous ans
vasagn anc pi tard!  Vo.
Jasmin
Heijeijei! Leppa e lascha anavos la sia aura tgi toffa!
Susanna
Sa betg tge deir!
Roger
Ia… ia er…
Susanna
Vea Roger, deians igl ties meini objectiv chegl tgi
pertotga la vousch scu er igl cumportamaint dad
Annetta anvers la gruppa. Tots dus èn inacceptabel!
Roger
Vusotras tottas ischas inacceptablas chegl tgi pertotga
igl voss cumportamaint anvers Annetta.
Yvonne
Stò luc, Roger! Te ast bagn betg da basigns d’at lascher
cumandar anturn dad Annetta. Cò fissan avonda
donnas tg’at tgapissan migler...
Roger
Cala Yvonne, i fò nign senn, ia am lasch betg
prescreiver cun tgi tg’ia va contact pi strètg e cun tgi
betg. E schi vagn gist la caschung...ia less deir...ia less
deir...
Susanna
Tge Roger, tge vot anc?
Roger
Ia… ia va amblido. Vo tar l’antrada. Anc ena bela
seira! Vo.
Jasmin
Igl carma ainten chella stanza è pigls portgs...
Prer
Sch’è uscheia…ia vign er...sto anc eir a tutgier per
rusari...chegl dat perfranc ena bunga tgossa…ia manetg
igl concert…ensatge spezial per la nossa vischnanca.
Am stgise. Vo.
Dora
Chegl è puspe eneda sto ena prova pacifica. Adegna
puspe en huara teater perveia da chella tgora se digl sid
digl Giura. Chella duess eir noua tg’igl pever crescha!!
Lisa
Exact… Pero noua crescha igl pever?


 - 7 -

3. scena
La nova regina digl vegn
Ainten la buteia biologica da Susanna
Susanna
Cò èn igls tartuffels biologics, las tomatas biologicas
ed igl mêl da gôt biologic, digl reminet directamaintg
digl apicultour Franz Flury vo Salaschigns. Te igl
canoschas franc. Garantia mess aint igl glas a mang,
sainza supplemaints e dad aviouls cuntaints.
Dora
Gl’ez spera tar chel prietsch!
Susanna
Igl è adegna en po pi tger d’aveir en gost exquisit.
Dora
Ea, ea, gist uscheia. Flury dovra igls raps, vaia santia,
la donna seia eida ed igl sblotta ossa.
Susanna
Danonder sast ossa chegl? Adegna las pi novas!
Dora
Angal ena dumonda digl taimp, e taimp vaia bagn
avonda.
Susanna
Ia betg, va da vurdar tgi la buteia marscha. Siva da
chegl tgi Peder è betg ple cò è la veta deira e solitaria...
Dora
Ah Susanna,  pertge ò la sort managea uscheia mal cun
nous?
Susanna
Schi savessans chegl! Ia am consolesch adegna cun
deir tg’ia sung gio betg la suletta tg’ò pers igl om. Ia
sung uscheia leda tg’ia va anc vusotras.
Annetta
Vign aint. Bel, nous ischan ledas d’aveir l’egna l’otra.
Susanna
Hallo Annetta, gist bung tgi te vignst.
Dora
Ah, ea?
Annetta
Hallo Dora, siva da cura compras te products
biologics? At sast ansomma prestar chegl?
Dora
I tanscha gist anc. Ia stò eir, tgau Susanna, ans vasagn
chesta seira tigl far walking!
Annetta
Perveia da me stost betg eir.
Dora
Schi vei tè anschevan igls mies peis a morder...Vo.


- 8 -
Annetta
Fò nign donn, las tias zonas da problem dovran bler
muvimaint.
Susanna
Bung tgi te ist cò. At va da rachintar ensatge.
Annetta
Tge? Va marveglias! Dolza ena banana. Ènigl
frestgas?
Susanna
Frestgas scu la ruada! Annetta, pertge ist te chi e lò
betg da tigneir or?
Annetta
E las ivas? Bio?
Susanna
Cler, tge schiglio?
Annetta
Ins po bagn anc dumandar, ni betg?
Susanna
Resta tigl tema! Pertge fast neir vilada l’antiera gruppa
da donnas?
Annetta
Fatscha chegl propi? Noua èn igl jourts natur?
Susanna
Te ist betg collegiala e siva d’en taimp provotgeschas
ed ist grittintada.  Bagn nign tg’ò fatg antort anvers tè!?
Annetta
Chel era schiglio adegna cò. Igl ast mess ensanouas
oter?
Susanna
Rasponda Annetta!
Annetta
Pertge? At va dumando ensatge: ast rumagea anturn!?
Susanna
Na, e lascha esser chel smaladia jogurt natur en jogurt
natur e do’m ena rasposta !
Annetta
Scu baitas te er cun la tia miglra cliainta?
Susanna
Stgisa! Pero uscheia sogl betg eir anavant! Te ta stost
darveir daple anvers las otras. Nous savagn schiglio
betg scu eir anturn cun igl ties cumportamaint!
Annetta
Ah ea! A me er nign tgi dumonda scu tgi ia duess eir
anturn cun igl voss cumportamaint! Per exaimpel ier
durant la prova. Tgi ò attatgea tgi?
Susanna
Te ast simplamaintg canto fallo!
Annetta
Roger è d’ena otra ideia!
Susanna
Lascha Roger d’en mang. I vo per la tia ignoranza e la
tia moda provotgonta d’eir anturn cun critica.


 - 9 -
Annetta
La vossa critica è per me nigna maseira. Vusotras
ischas simplamaintg anvilgiousas e vez er tot gro!
Susanna
La ti’ignoranza ò sumeglia da tgutgadad.
Annetta
Fò attenziun tge tgi te deist! Te ta post betg prestar da
far... hopla, tge è chegl? Sen chella oranscha tatga en
tatgeder digl Volg! Te ans vendas roba per prietschs
surfatgs! Chegl è angano, Susanna!
Susanna
Ia… gl’è… gl’è betg uscheia scu tgi te creist...
Annetta
Betg? Scu alloura?
Susanna
Chi e lò è la roba stada vandeida uscheia spert ed ia sa
betg eir mintga de a far compras tigl grossist ed
alloura...
Annetta
Tge capitaro schi rachint chegl en po, tschò e lò...?
Susanna
Chegl fast franc betg…
Annetta
E pertge betg? Tge am impedescha?
Susanna
Chegl post betg far, te am ruineschas! Tge ins po
ansomma spitgier da tè? Te ist egoista e perfida. Navot
at è sontg, impurtant è angal tgi te ist alla fegn la
victoura tgi giubilescha!
Annetta
Aha, te sast gio!
Susanna
Tge?
Annetta
Tg’ia va gio gudagnea l’elecziun dalla regina digl vegn.
La societad am ò reeligia cun 90%!
Susanna
Chegl creia betg!
Annetta
Stost pero. Cò la brev, è nia oz cun la posta!
Susanna
ligia. Chegl… po betg esser la verdad!
Annetta
La giuria so tgi tg’ò classa e rassa! Am vessan schiglio
betg eligia per la seisavla geda! Cò igl ties corpus
delicti, maglia gist tez, avant tgi ponderesch oter…
Susanna varda se per l’oranscha e peglia tgatsch per
la pattar...
Annetta
Susanna, te vot sagettar sen en’eminenza roiala?


- 1 0 -
Susanna
Te smaladeida carogna! Patta l’oranscha ve dalla
pareid.

4. scena
Focus Susanna
Susanna
Ea, pi bod ans ègl anc ia bagn. Cura tg’igls omens
s’occupavan cunzont dallas vegnas. Naturalmaintg
ansemen cun nous donnas. Anfignen tar chel de
disfurtuno tg’èn partia segl viadi dall’uniun da dar a
tgeiels.
Suando è igl taimp sainza omens. Igl amprem ègl sto
fitg nosch. Cun tot luvrar vainsa ampruo da far eir
anavant igl affar cugl vegn, chegl è pero sto mengia
grond per nous. Fegn finala vainsa gia da vender tot
alla societad. E fitg spert è la nossa  sponda exquisita
vers igl sid stada pigl diavel ed uscheia er igls noss
semis d’ena veta sainza chitos.
Rastadas ans è angal igl provilegi da metter mintg’onn
ena regina da vegn. Dantant, la societad eligia la giuria.
E scu tgi savez gio è puspe eneda Annetta eida cun la
carunga. Chegl son angal igls Dias tge tgi chella ò tgi
las otras on betg. ..

5. scena
Igl gudogn da lotto
An tgesa pravenda
Prer
Tschainta cun la casarina Lisa a meisa ed ansolva..


- 1 1 -
I dat navot pi bel tgi en ansolver da dumengia durant en
de d’aton dad ôr!
Lisa
Chegl stimegia, signour plevant, vous stuez pero prest
eir, i totga gio!
Prer
Gl’è pir vantg avant, i tanscha anc per en café? Vez gio
ligia igl mies preda?
Lisa
Naturalmaintg, Vez gio dumando....I petga. Tgi è chegl
er ena dumengia dumang sontga?
Prer
Ge a vurdar, schiglio savez betg...
Lisa
Derva. Roger? Tge ègl? Te ist tot disturbo!
Roger
Possa antrar?
Prer
S’anclei, antre signour Roger.
Roger
Angraztg, signour plevant, hallo Lisa.
Lisa
Tge luna da portgs ast te?
Roger
Ia leva atgnamaintg eir tar Annetta…
Prer
E pertge ischas cò?
Roger
Scu detg, ia leva eir tar Annetta, va scalino, ella ò pero
betg avert. Am fatsch gronds chitos e perchegl vaia
panso da passar igl amprem a cò.
Lisa
Te tremblas!
Roger
Igl è capito ensatge incredibel!
Prer
Rachinte, finalamaintg!
Roger
Ia sa betg sch’ia duess...ia sto neir liber chegl, bod u
tard l’antiera vischnanca tgi so.
Lisa
Roger, fò igl bagn curt!
Prer
Ia va messa…
Roger
Ah schibagn, ia sper tgi Annetta am perdunga. Scu tgi
savez vign ella gio siva dad onns aint igl mies kiosk e
gioia a lotto. Chegl adegna cun las mademas cefras. Ia
va betg marveglias, pero cugl taimp ins so ordafora las
cefras digls bungs cliaints, sch’ins vot ni betg. Ea, ins
varda spert segl cedel e tar Anetta vaia adegna vurdo...
Lisa
Ò’la gudagnea?


- 1 2 -
Roger
Gudagnea? Schi fiss angal chegl!
Prer
Tge alloura?
Roger
Scu mintga sonda tschainta avant la televisiun e cò
rodlan noagiu egna siva l’otra las cullas: 2-7-16-26-37-
48!
Lisa
Seis… dretgs…
Roger
Schi fiss angal chegl!
Prer
Tge anc…?
Roger
I cuntinuescha. Igl tschintg è la super-cefra.
Lisa
Seis dretgs cun super-cefra...
Roger
Igl jackpot, igl antier smaladia jackpot, 23,5 milliuns
francs!
Lisa
Fò la crousch. Sontga Maria, mamma da Dia!
Prer
Sieir e franc? Ia dumond angal...pertge..forsa...la vossa
testa siva digl accident... …
Roger
La mia memorgia da cefras è intacta: 2-7-16-26-37-48,
super-cefra 5!
Prer
Gl’è bung – gl’è bung!
Lisa
Nous – vagn - gudagnea! Chegl ston esser las nossas
cefras, igl noss tip! Ancligez betg? Chegl è igl tip
communabel da nous donnas – chel vainsa irto digls
noss omens! Angraztg, angraztg!
Prer
Alloura vez ossa raps scu steilas, Lisa.
Lisa
Betg angal ia er las otras donnas. 23.5 milliuns a parteir
cun seis…
Roger
Schi betg ensatgi oter ò cruscho las mademas cefras.
Lisa
E schi, i tanscha anc adegna per en nov tetg per la tgesa
pravenda e novs sains pigl prer...
Prer
Per l’amour da Dia, ia sto eir ve. Noua è igl mies
preda...ah, oz pretga spontanamaintg digls raps. Cun
eir. Det agl imperatour chegl digl imperatour ed a Dia
chegl da Dia... Vo.


- 1 3 -
Lisa
Ègl betg en anghel dad ôr! El ed igl cumegn baselgia
savessan propi duvrar chels raps.
Roger
Ia er! Forsa tg’ia survgin er en zichel. Annetta, an
mintga cass, am ò ampurmess d’am dar ensatge
sch’ella gudagness eneda...
Lisa
Ò’la managea serious?
Roger
Ella vegia nudo e depono. Noua è’la angal eida?
Lisa
Betg ta fò chitos, la noschadad surveiva... è ella forsa
eida tar la sia cumarata giu Maiavilla. Dora, chella so
anc
navot
digl
noss
cletg...ia
stò
telefonar
immediat...igl migler è sch’ia pass spert...e tge fast te
dantant?
Roger
Ia vign igl migler a messa, ia dovr en po destrucziun
meditativa...

6. scena
La scuverta macabra
Tar Annetta a tgesa
Susanna
Scaligna da sturn. Betg schanza, ella è betg a tgesa.
Yvonne
Hallo Annetta, derva!!
Dora
Forsa vot’la vaseir nign, ni, nous giagn!
Yvonne
Mument… Annetta, derva schi te ist a tgesa, gl’è
impurtant!!!
Susanna
Scadagna ve dalla sera, igl isch sa derva. Gl’è
davert...curious.
Dora
Stgeir scu ainten an baselgia...chegl fò sgarschour...
Susanna
Vide eneda la gleisch!
Yvonne
Va gist… veida la gleisch.
Susanna
Annetta
vea
giu…
Sapramostgas,
nous
vagn
gudagnea…noua ist!


- 1 4 -
Dora
Schi te dumondas me è ella gio eida per igls sies fatg
cun tot igls raps!
Yvonne
Impussebel! Igl pi bod dumang vignan paeas igl raps!
Dora
Ia cat simplamaintg curious tg’ella s’annunztga betg.
Seis dretgs cun super-cefra, chegl ins sto bagn rachintar
ad ensatgi...
Yvonne
Ia vign eneda chise, forsa dorm’la anc adegna scu en
crap...Catta Annetta tar la stgela. Tar tot igls
sontgs....
Susanna
Tge ègl Yvonne?
Yvonne
Annetta. Ella è cò.
Susanna
Noua? Dorm’la…
Yvonne
Uscheia ins pudess er numnar…
Susanna
Tger Dia… è ella…?
Dora
Tge vez vusotras lò? Ella saro betg dada giu da stgela
per spir amour da nous...
Susanna
Te deist!
Dora
Ah tge… ah tge merda! Nous stuagn clamar igl medi.
Yvonne
Betg ple da basigns, rot la tutona!
Susanna
Scu sast te chegl?
Yvonne
Igl mies fegl è medi ainten l’uniclinica a Turitg ed è
avant sto tar la masdegna giudiziala. Nous vagn chi e lò
baito da mortoris antras violenza..
Susanna
Aha, e tge saveida ast te gia an tgossa?
Dora
Tge baitem tgutg, cò è tarada la nossa cumarata tg’è
morta!
Susanna
Cumarata? Tot tenor vista!
Dora
Ancligez betg, ella è morta!!!
Yvonne
Chel fatg vaia gio numno…
Dora
Pondere: Sch’ella è morta, scu nignsa er tigl noss
gudogn da lotto?
Susanna
Vot te forsa deir tg’igl noss antier gudogn vo dalla
glatscha giu?