- 21 –

Tom
Ossa vign la tgossa planget interessanta.... ! Quant fiss chel dobel
prietsch.... ?

Claire
Tge impertinenza... ! Tge vogl chegl aint a vous... ?

Mary
(spert) Ansomma navot.. navot vogl chegl aint a chel... ! Tge az
masdez ainten affars digls oters, Tom... ? Ma ia vei en oter
problem... (chior dattigl canera, scalgias, malaverva, Ann corra
noadaint, tigna igl mang sen en îgl blo)

Ann
Au, auuuu....chegl fò mal... ! Ossa vaia avonda, dapertot ins vogl an
vainter cun chellas gleischs da morders. Igl te è er am sgulo
tschonder davent, tot è ia an scalgias.... !

Julie
Olala...povretta, vez fatg mal...musse no... !

Emma
(vign gist siva Ann) La tschagna è pronta... !

Mary
Chegl ans vign gist dretg.... te dattigl tuttegna nign ple oz.
Tanschigl per anc en per giasts... ?

Emma
Ea, schon....

Mary
Vous stez bagn a tschagna.... ? Alloura az saia declerar bagn
atgavegl pertge tgi ena compra digl casti è impussebla.....

Claire
Naturalmaintg tgi nous stagn a tschagna..... igl casti è gio prest
noss.... !

Julie
Ena tschagna tipica englesa..... ? Ia sa betg schi igl mies magung
vartescha chegl.... ia stung creia pi gugent cò e vard or da
fanestra.... !

Mary
Angal ni, Emma è ena stupenta cuschiniera. La tschagna vign
sarveida an sala cò dasperas...... Tom, magna igls giasts an sala... !
(Tom stompla igls gaists betg gist fegn vers la sala, tots von oter tgi
Mary, Emma, James ed Ann, James vo ve tigls mantels. Mary
dumonda ad Emma) Ègl er freid avonda ed er schiglio
malampernevel an sala.... ?

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-22-

Emma
Tot scu fatg giu... ! Chels schelan giu igl tgigl.. ! E la tschagna
ambleidan chels er betg schi spert ple.... verdura stracotga, tgern
deira scu calcadognas e tot ansalo pulitamaintg..... ! Ia va pero gia
ena dètga fadeia da cuschinar uscheia......... !

Mary
Gl’è per ene bun’ovra... (vesa James ed igl peglia davent digls
mantels) Ossa vea.... !

James
Ma chels mantels..... e chel disurden....

Mary
Ann fò rughel....ubetg... ? Ossa veist eneda scu tgi nous digl
persunal vagn da luvrar... ! Metta se glatsch segl ties îgl, chegl
geida.
(tots von, Ann peglia giu da meisa, vo or  curt, Jenny cumpara)

Jenny
Ma chels on mianc bavia... ! Schi spert dunga pero betg se.... tge
rachinta chella tschuetta adegna digl magnific plaz dasper la
fanestra.... ? Chella tgappa anc igl fulet sen chel plaz..... ! (vo)

(Ann cumpara, sa lascha dar sen ena soptga, stancla morta)

4. scena

Ann, Mrs. Ramona Longfield, Robert Longfield, Tom
(igls Longfields èn vistgias misirabel)

Ann
Scu duess chegl eir anavant... ? Ia tign betg or dei ple ainten chella
rolla........ tot am fò mal.... ! (i petga) Vo te Mary.... ! (i petga anc
eneda) Mary...... ah na, chella sung ia gio..... ! (derva igl isch) Buna
seira.

Ramona
Buna seira.

Robert
(varda angal sen Ann, sfarfoglia) Bu...bu...buna seira... !

Ann
Tge vurdez uscheia... ? Na vez anc mai via en îgl blo... ?

Robert
(tot fatschanto) Bagn, bagn.... ma anc mai en schi bel.... ! Fogl fitg
mal.. ? Ischas stada tigl docter.. ?

Ann
Chegl è betg schi nosch.... chegl solda schon...... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-23-

Robert
Schi sa gidar ensatge.... ia va fatg en curs d’amprem ageid e cò.......

Ramona
(tedla tiers interessada, dat en toss) Mhhm.... dastga interromper igl
interessant dicurs.. ?

Ann
Oh, stgise (varda pero pitost sen Robert). Tge saia far per vous... ?

Ramona
Igl mies nom è Ramona Longfield e chegl è igl mies fegl Robert... !

Ann
Robert...... tge bel nom ! Ia sung Ann Paddington..... ääh... ia
manetg......  Ann tgi lavoura tigls Paddingtons.. !

Robert
Am fò en immens plascheir d’az canoscher (sa vardan tott’urela
fons aint igls îgls)

Ramona
Igl noss auto è sto salda 100 meters avant igl voss casti e da chellas
ouras ègl betg da cattar en mechanicher. Gl’è forsa enpo
impertinent..... ma nous levan dumandar schi vessas betg en li per
star sur notg per nous..... ? En hotel fiss per nous enpo tger....

Ann
Tge furtegna ........ ääh....ia manetg tge disfurtegna tgi vez cun voss
auto.... ! Chegl è bagn cler tgi dastgez star cò sur notg..... fitg
gugent schizont !

Ramona
Ma lez betg dumandar forsa agls voss patrungs schi ... ?

Ann
Aha, ea....naturalmaintg...ia turn dalunga...(vo vurdond sen Robert)

Ramona
Ma tge ègl cun te... ? Te la maglias gist aint cun tias îgleidas...... !

Robert
(tot incanto) È ella betg fitg, fitg bela..... ?

Ramona
Bagn, bagn..... ma te sast exact tgi ena simpla casarina vign betg an
dumonda. Tge schess ties bab tar chegl.... ?

Robert
(tot trest) Ea, naturalmaintg..... i fiss er mengia bel........ !

Ann
(turna tot legra) Sung schon cò... !

Ramona
Chegl è ia spert....... ed alloura.... ?

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-24-

Ann
Nign problem...la signereia è ancletga. (vesa la tscheira tresta da
Robert) Tge mantg’igl... ?

Robert
Navot...navot....

Ramona
Alloura giainsa spert per igl pi basignevel or digl auto. Angraztg
fitg.. (tots dus von)

Ann
(suleta) Speranza vogl tot an bagn....... ia va dumando a nign
navot... ! Pertge vaia da dumandar...alla fegn sunga la feglia-tgesa.
Chel è gist igl dretg per me.....è el betg en tgerign..... ?

Tom
(reiva aint e sainta igls davos pleds) Tgi è en tgerign..... ? Ia stò eir
anc per enpo vegn, chels povers schanis rabeglian schiglio betg giu
chella gagligna viglia... ! Cò ò Emma propi fatg buna lavour....
tedlas ansomma tiers..... ?

Ann
Te ampredas dalunga a canoscher el..... !

Tom
Tgi... ?

Ann
Eba...igl tgerign... ! (Robert e Ramona turnan cun la tascha)

Robert
Cò ischans puspe...

Tom
Tgi.....

Ann
Ge angal anfignen oradem pierta, ia vign dalunga.... ! (igls catscha
or dad isch, dei a Tom) Els vottan star cò sur notg, igl auto è rot.

Tom
Tgera sorigna....tge monta tot chegl... ? Ia va via scu tgi te igl ast
vurdo giu...... ambleida chel, e chegl spertamaintg.... ! Schi
sdratschlia scu chel è.... igls noss genitours lubissan mai chegl.... els
dovran en schender cun raps.... !

Ann
(tresta) Ea, te varossas raschung.... ! Ma saia betg eneda veir cletg
cugls omens.... ? (vo)

Tom
Povretta.... ia la cuiss propi la furtegna. So, ed ossa igl vegn....
schiglio vainsa anc da paer chints da daintist cun chella tgern scu
solas da calzers.... ! (vo)

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-25-

5. scena
Gwen, Maggie Emma
(igl amprem tot quiet, la fanestra sa derva, Gwen e Maggie cun amplas da
cassatga, tottas dus vistgeidas da ladras cun mascra davant la bucca ed en satg
sur igl givi, etc.)

Gwen
(sot a vousch) Vea dabot....cò è nign..... (vignan aint da fanestra e
Maggie sclera anturn cun l’ampla da cassatga) Steida chella
gleisch, s’accorschas betg tgi gl’è anc cler.... !

Maggie
 Ma en’ampla da cassatga totga tar en dretg lader..... !

Gwen
Schon bung, varda pi scort anturn schi......

Maggie
....tgenegn da chels maletgs è igl pi custevel.... ? Nous savagn gio
betg piglier tots...

Gwen
Ia sa er betg.... ainten la gasetta era scretg «laders on angulo egn
digls pi custevels maletgs»..... damai dattigl cò anc ples maletgs
custevels... !

Maggie
Exact...ed egn da chels pigliainsa ossa... (peglia en maletg giu dalla
pare ed igl varda giu) ....ma chegl è gio en sgarschevel
smarlatem.... !

Gwen
Tge ancleist te schon dad art... ?

Maggie
Ha.. ! Ia pass mintga de treis gedas igl museum d’art...... e cò ins
vesa da tottas sorts... !

Gwen
Te faschessas er pi scort da vurdar chel museum eneda da
davains.... !

Maggie
Pertge.... ? Lo è tot siero schi bagn tgi dat navot d’angular.... !

Gwen
Bung... tgenegn pigliainsa ossa.... ?

Maggie
Chel cò cugl tgang.....

Gwen
Pertge gist chel... ?

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-26-

Maggie
Chel am fò andamaint agl noss Bello, igl tgang tgi vevan cura tgi ia
era anc pitschna.... (sa tschainta e varda giu igl maletg) Sast  nous
vevan dus tgangs, treis giats e.......

Gwen
.....nous ischan cò per angular e betg per baitar... ! Pigliagn damai
igl ties Bello...... e chel cò er anc.... ! Vea ossa..... (igl isch sa derva
ed Emma aintra, las dus ladras stattan scu pitgas da sal, mintgigna
cun en maletg ainta mang, Emma vesa egna, sbrigia, sa volva, vot
fugeir, vesa la sagonda e croda anturn, las dus ladras vignan pi
manevel e mettan giu igls maletgs)

Maggie
Tge creist....veiv’la anc... ?

Gwen
Ma franc...ella è angal eida an svanimaint.... er betg da star stupia
schi ella ò via te.... !

Maggie
So, chegl am lascha alloura betg plascheir....... (ins sainta vouschs)

Gwen
Spert...fugign.....ve lò... (svaneschan davos igl uman, igl isch sa
derva)

6. scena

Mary, James, Holmes, Goodwill, Tom, Claire, Yvette, Julie, Emma, Jenny

(tots aintran, davantor sa dond impurtanza Holmes, davos Goodwil, igl davos
James)

Holmes
Adatg, adatg,,,,,,,, betg spazze or igls fastezs...tot è fitg impurtant.
Goodwill..... siere igl li digl delict... !

Goodwill
Dalunga, schef....

Mary
Li digl delict..... ? Schef.... ? Ma nous n’ischan betg ainten en
krimi... ! I fiss migler da gidar alla povra Emma... ! (James vesa scu
sulet igls dus maletgs giu mez, igls peglia ainta mang e varda
anturn)

Claire
Ma chegl è la cuschiniera..... chella ò franc sagea en toc dalla sia
gagligna...... ?

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-27-

Julie
Olala....schi miserabel na vaia anc mai maglea..... bagn mirito per la
cuschiniera.....

Yvette
.....ma chegl è enorm interessant....... ia ma legr gio ossa da star
ainten chel casti... !

Mary
Tom... vo finalmaintg per en got ava ed en zichel ava da
Cologna... !

Holmes
Mengia tard..... l’unfrenda sa muainta.... ! (tots geidan Emma an
peis)

Holmes
(peglia or igl bloc per far notizzas) So, tge è capito.... ?

Emma
Laders.....noua èn igls maletgs.... ?

Mary, Tom,
Yvette, Claire(tots ansemen) Laders... maletgs..... ma tge marscha cò... ?

Holmes
Mument...stop.... cò magna ia l’inquisiziun ed ia fatsch las
dumondas.... !

Tom
Pertge... ? Ia va cartia tgi vous levas cumprar igl casti... ?

Holmes
Ha... ! Chegl è angal igl noss camufladi genial.... e nign tg’ans ò
scuvert... ! Ia sung inspecter Holmes e chegl è igl mies assistent
Goodwill (tots dus mossan la legitimaziun da pulizeia)

Claire
Vous lez betg cumprar igl casti.... ? Alloura totga chel bagndalunga
a nous...... formidable.... !

Mary
Vous ischas dalla pulizeia.... ma tge lez alloura cò.... ?

Holmes
Nous vagn ligia ainten la gasetta digl anguladitsch ainten chel casti.
Chegl ans pareva curious, pertge alla pulizeia è chel betg nia
annunztgia. Damai ischans nias incag..... ääh......incic....

Goodwill
....incognito, schef... !

Holmes
Chegl vaia bagn detg... ! Damai ischans nias incag......ni uscheia per
examinar chel cass.... e sainza d’ans dar da canoscher geva chegl igl
pi bagn....ubetg, Goodwill... ?

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-28-

Goodwill
Ea, schef

Tom
(a Mary) Anguladitschs.... ma da tge discorra chel om..... ?

Mary
(spert) Betg mesda’t ainten la lavour digl inspecter, Tom. La
pulizeia so adegna tge tgi ella fò.... !

Holmes
Gist uscheia ègl.....

Tom
Ma......

Mary
Pi tard, Tom....pi tard... !

Holmes
(ad Emma) Bagn damai.... tge ègl capito... ?

Emma
Ia sung antrada e cò stavan dus laders davant me cun dus maletgs
ainta mang..... Ia sung dada en tal sagl tgi sung gist eida ve......

Holmes
Tge maletgs... ?

Emma
Chels dus lò.... ! (James ò gist permangs digls pender se anc eneda)

Holmes
Mr. Paddington...halt...lasche chels segl sies post... !

James
Most... na nous vagn angal vegn... ! Ia vi angal pender se chels
maletgs noua tgi totgan... !

Holmes
(igl peglia igl maletg or da mang) Igl amprem vainsa d’igls
examinar sen improntas dalla detta. Siva vignigl mess a post..... !

James
Ma tge ò chel adegna cugl sies most..... ? Cler, el varo seid perchegl
tgi la fanestra è averta e l’aria è sitga...... !

Holmes
Gist uscheia....e cò èn er igls laders nias aint.... ! Goodwill,
controlle la fanestra... !

Julie
Gist la mia fanestra...... ! Schi tschif chel scroc....a chel struba igl
culez.... !

Goodwill
(no dalla fanestra) Ea, schef.. ! Ins vesa fastezs frestgs da calzers
ainten tera....e scliviglier se ins sogl se dalla planta e siva segl
meirign... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-29-

Holmes
Aha... ! Damai cumbino bagn. (varda tot losch ainten la runda)
Betg per navot vaia nom Holmes... !

Tom
E noua èn igls laders ossa..... signour mester-detectiv... ?

Claire
(spivintada) Ma franc betg ple ainten tgesa... ?

Julie
Olala, chegl fiss gio terribel.... Ia ma saint navot ple schi bagn a
cò... !

Holmes
Chels saron gio da dei sur colms e vals... ! Ena furtegna tgi la
pulizeia era cò a taimp. Goodwill, sare la fanestra.

Mary
(a Claire, Yvette e Julie) Scu tgi va gio detg durant tschagna, chella
regiun è prievlousa..... ossa nirossas bagn a renunztgier sen chel
casti.... ?

Yvette
Ma na, na la mia tgera... ! Ia cat chegl da nar interessant..... angal la
lungurela vartescha betg... !

Emma
(varda sen Mary) Alloura vessans sclaria er chegl e nous pudagn
cuntinuar cun la tschagna... ?

Mary
Naturalmaintg.... fasche igl bagn las mias damas.... !

Holmes
Ea, cò è tot an rughel siva tgi nous ischans cò... ! Giagn damai... !
(tots von, Jenny cumpara cun ena sadela cola ed en pinel)

Jenny
I vo navot sur bungs urdegns da zamberger. Va cò la miglra cola
digl mond....... e chella vign smarlattada pulitamaintg segl
parsiel...... e schi donna Olala resta tatgeda, varo’la avonda digl
noss casti. Chella ò gio  las tgotschas plagnas angal sch’ins discorra
da laders... e schi ella ò avonda digl casti alloura von las otras dus
franc er cun ella.... ! Ia sung simplamaintg la pi furbra.. ! (vo)

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-30-

7. scena
Gwen, Maggie

Gwen
(vignan precaut notiers) Finalmaintg ènigl davent. Va prest betg ple
tignia or da star salda... !

Maggie
Ma tge disfurtegna tgi nous vagn....... gist la pulizeia an tgesa....
chels vignan anc ans tschiffer e metter an cadagnas... ! I faschagn
migler a scappar.. !

Gwen
Oss angal quietta’t.... ! Chel fò betg gist l’impressiun d’esser ena
gronda gleisch... ! (fò siva a Holmes) «Holmes, scu igl dedectiv
renumno» ! Ed ossa enigl tots ve dalla tschagna..... e sainza preda
giainsa betg per noss fatg.... ! Dò adatg digl parsiel dalla fanestra,
chella tschavola ò svido la sadela cola....

Maggie
Cler.... ia na sung betg troglia. Ma ossa filainsa...... pigliainsa puspe
igls madems maletgs... ?

Gwen
En mument.... betg fò gist ainten las tgotschas.... ! Davos chels
maletgs savess anc esser zupo en tresor..... vurdagn... ! (Gwen varda
davos igls maletgs, Maggie è pronta cun en maletg sot bratsch
dasper la fanestra)

Maggie
Ossa vea.... !

Gwen
Va gist fito.....angal anc chel cò.... (saintan vouschs) Spert...davos
igl uman... !

Maggie
Betg schon anc eneda... ! (tottas dus von, en toc digl maletg varda
tranter igls umans or)

8. scena
Ann, Ramona, Robert

Ann
Ni angal aint, tots èn anc ve dalla tschagna...

Robert
Nous levan betg disturbar.

Ann
Ma vous na disturbez betg......igl cuntrari... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-31-

Robert
Ans lainsa betg deir te l’egn l’oter...chegl fiss bler pi simpel.. !

Ann
Anc schi gugent, Robert...

Robert
(tot incanto) Ann.... tge belezza nom... !

Ramona
(ò vurdo anturn) Igl migler rughel  onigl betg cò..... en maletg è
schizont davos igl uman.... ! (vign pi manevla digl uman, Gwen
tossa davos igl uman, tots vardan ve, an chel mument stompla
Maggie or igl maletg digltot)

Ramona
Ma tge canera era chegl ossa .... !

Ann
Ia sa betg... i tunava scu ena vousch... !

Ramona
Ma chegl è snuevel..... ogl forsa spierts cò... ?

Robert
Strousch..... ma fitg interessants maletgs..... (peglia se igl maletg)
Varda eneda... !

Ann
Ia anclei ensatge da pictura..... alla fegn venda...... ääh.... fatscha
mintga de giu igl polver a chels maletgs ed igls vard giu
manedlamaintg. Ma tge è interessant ve da chel cò... ?

Robert
Te ast er gugent la pictura.... ? Alloura ischans sen la madema
lengia... !

Ann
(igl varda fons aint igls îgls) Ma franc ischans chegl...... !

Robert
(tot incanto digl maletg) Ia va per mangs da stibgier istorgia d’art e
chel cò è fitg interessant ..... extrem interessant... ! Possa piglier
chel curt ainten mia tgombra ? Ia va la gaffanaglia necessaria ainten
mia valiescha, tranter oter ena marella...

Ann
Ma franc. Ia vign dantant an tgadafi ed az port ensatge per tschagna.

Ramona
Ia vign cun te, Robert! Cò am para betg gist d’esser belas.... ! (von)

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-32-

9. scena
Gwen, Maggie

Gwen
(tottas dus vignan davos igl uman noador) Ast santia.... extrem
interessant....extrem custevel leva chel amploster deir... ! Ed oss ò’l
piglia igl maletg sen tgombra... tge pulenta... !

Maggie
Igl mies maletg cugl tgang è damai custevel.... ast via.... te vessas
dalunga dastgea ta lascher sen igl mies bung  giudezi chegl tgi
pertotga art... ! Ia va lia angular da bel’antschatta chel maletg... !

Gwen
E tge dei igl ties bung giudezi ossa.... ? Tgenegn da chels è anc
custevel.... decida’t spert.... !

Maggie
Ma chels èn tots sainza en tgang. (varda perplex sen igls maletgs)
Forsa chel cò... ? (mossa sen en maletg cun en tgaval) D’unfant vaia
adegna lia amprender ad eir a tgavagl....

Gwen
 Tant tigl tema bung giudezi chegl tgi pertotga art.... ! Pigliagn
simplamaintg egn e svanign... (mintgigna peglia en maletg giu dalla
pare, von ve tar la fanestra e la dervan, Maggie è gio mez chior
cura tgi saintan las vouschs da Claire ed Yvette)

Maggie
Oh, na.... cò vign gio puspe ensatgi... !

Gwen
Anc eneda davos igl uman.... !

Maggie
Ia sung tatgeda...... ia vign betg davent......la cola.... !

Gwen
Ossa fò anavant, i vagn betg peda...... (vot gidar, Claire ed Yvette
aintran schon, Gwen mez davos igl uman, Maggie tigna en maletg
davant la fatscha)

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-33-

10. scena
Gwen, Maggie, Claire, Yvette, Julie

Claire
Finalmaintg ischans en mument per nous. Anfignen ossa ègl ia tot
glisch.... !

Yvette
Ast l’impressiun... ? Chella tschagna era pero terrible, ia va franc
anc en pêr deis mal au ventre... ! Ed anc adegna vottigl betg
vender..... chegl ancleia betg... ! Uscheia ena ruigna sgarschevla... !

Claire
Chels vignan schon anc cotgs lom, angal spetga anfignen
tgi.....(vesa Maggie e Gwen) Yvette, varda cò.... tgi ègl chegl... ?

Julie
Olala....franc dus ladras.... ! Ia clom gist igl inspecter..

Gwen
(quietta) Ma na, na.... chegl fò nign basigns. Dastga ma preschentar,
ia sung agenta da sieranza Gwen Miller e chegl è la mia assistenta...

Maggie
Ma...... (Gwen la dat en cuffel, Maggie prova anc adegna da sa
deliberar dalla cola)

Yvette
Ma tge faschez cò ve dalla fanestra... ?

Julie
Gist ve dalla mia fanestra prefereida...... impertinent... !

Claire
Tge vez ansomma pers aint igl casti... ? E pertge èn chels maletg
giu mez... ? Ia clom tout de suite igl inspecter... !

Gwen
Ma na, tadle eneda.... ainten chel casti è nia rot aint da curt e nous
dalla sieranza vagn adegna da controllar avant tgi paer... ! Chegl è
bagn cler ed uscheia vainsa da vurdar schi chellas ovras d’art èn
sieradas bagn avonda....

Claire
(mossa sen la lampa da cassatga ed igl satg) E pertge duvrez chegl
cò.... ?

Maggie
Chegl è per manar ....... (tgappa en plunt da Gwen)

Gwen
Per saveir reconstrueir tot manegia ella... chegl è bagn cler... ! Nous
vagn da saveir scu tgi igls laders on savia romper aint, etc. Ubetg,
Maggie.... ?

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-34-

Maggie
(sfrouscha la testa) Ea...gist uscheia....

Yvette
Ia clom, creia, tuttegna pi scort igl inspecter e la signereia....

Julie
An mintga cass.... ia vi betg da chella baztga aint igl noss casti... !

Gwen
Schi lez propi...... ma spitge anc 10 minutas anfignen tgi vagn anc
controllo igls oters salvs. Siva vainsa an tot cass da discorrer cun
igls possessours.... vea Maggie... ! (ella steira Maggie davent dalla
fanestra, igl urden dallas tgotschas s-cherpa, von an direcziun noua
tgi Ramona e Robert èn sortias)

11. scena
Claire, Yvette, Julie, James, Jenny

Julie
Olala..... a me vign chell’antiera istorgia enpo bler. Lainsa betg eir
per noss fatg... ?

Claire
Franc betg...... ma chegl èn dus curiousas stranzlas, très curieux.. !

Yvette
Ea, clamagn igl inspecter... !

Claire
Ma igl amprem leva anc at cumandar..... (igl isch sa derva e James
aintra, dat digl tgesa se per las damas ed antschva a far giu igl
polver) Adegna chels disturbis....

Yvette
Tge amport’igl.... chel è surd scu ena talpa ed er schiglio è el betg
igl pi cler..... ! Tge onigl detg, Alzheimer.... ? Le pauvre.... tge levas
te am dumandar... ? (Julie vo ve tar la fanestra, prest sa tschantada)
vea er te, Julie... e tedla.

Claire
Faschainsa tot scu la davosa geda ? Vainsa gio en cumprader ?

Yvette
Naturalmaintg, tot scu adegna.... ! Pispert tgi chels tabaloris ans on
vandia, igls dainsa en bel contract...... e betg en cotschen.... !

Julie
Alloura vandainsa igl casti agl proxim interessent, naturalmaintg
lainsa igls daners sen meisa e gio ischans per en milliun pi
retgas..... !

Claire
Igl plan è rafino e tots crodan aint scu las mostgas aint igl latg... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-35-

Julie
Olala...ed ia sung per l’amprema geda dalla parteida...speranza
gartegigl... !

Yvette
Ma cler.... alla fegn vasainsa or scu damas noblas..... ègl damai tot
an urden... ?

Claire
Mais oui, tout est bien... ! Giagn anavos tigls oters.... (ellas von,
James resta, Jenny aintra)

Jenny
Puspe navot... ! Ma ia na dung betg se.... per chella sgarschevla
tschimforgna dovrigl mettels pi ferms. Ia vess cò en’ideia scu tgi
savess la sgurantar per adegna... ! Donnas da chel caliber tignan
betg or chegl.... cò è Jenny pi resistevla.... ! Fugign, i reivan.... (vo)

12. scena
Claire, Yvette, James, Mary, Holmes, Goodwill, Tom, Robert, Ramona, Ann

(Mary, Tom, Holmes e Goodwill e las treis damas aintran, davos peglia Tom igl
 scuet da far giu igl polver or da mang a James e fò anavant la lavour)

Holmes
Ia anclei navot...... tge ègl chegl cun chella sieranza.... ? Tgi è sto
cò.... ?

Goodwill
...sto cò... ?

Julie
Olala...ena curiousa istorgia...

Yvette
Claire, declera te scu tgi chegl è sto...

Claire
Cura tgi nous ischan neidas aint  igl salon, eran cò dus tschertas
damas d’ena sieranza..... ! Ellas travaglevan cun igls maletgs e
levan controllar els... ! Per far chegl èn ellas neidas aint da
fanestra....

Julie
Aint dalla mia fanestra.... !

Yvette
Ellas seian neidas perveia digls maletgs angulos.... !

Holmes
Aha, naturalmaintg...... perchegl ischans er nous cò.... !

Mary
Ma nous vagn betg telefono alla sieranza... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-36-

Claire
Ellas on ligia digl anguladitsch ainten la gasetta, scu la pulizeia.. !

Julie
Chels fon las tgossas da radaint, chels Engles..... els controlleschan
tot avant tgi paian ensatge.... !

Holmes
E noua èn chellas dalla sieranza ossa... ? Nous vagn da controllar
chegl.... chegl è ple tgi suspectous...

Godwill
...ple tgi suspectous... !

Claire
Duvrez anc nous... schiglio giainsa a vurdar giu igl rest digl casti.. ?
Julie, geida te alla pulizeia... ! (von)

Mary
Bagn damai...... noua èn eidas chellas dus.... ?

Julie
Or da chel isch enigl eidas.

Holmes
Aha, Goodwill, ge a vurdar.. ! (Goodwill vo ve tigl isch tgi sa derva
an chel mument, Robert saglia noadaint)

Robert
(tot agito cun en maletg ainta mang) Ann.....chel maletg, el è....
(stat salda e varda anturn tot stupia) Ma, ia......

Mary
Tgi ischas vous e tge lez vous cò.... ?

Tom
Ann ò laschea aint el, ma......

Holmes
E tge faschez cun chel maletg.... ? Ischas forsa egn dalla sieranza.. ?

Robert
Sieranza... ? Na, na.... ia leva angal metter chel maletg......

Mary
Forsa angular chel.... ?

Julie
Ma alloura ègl chegl igl lader..... el è betg dalla sieranza....

Holmes
Aha, igl lader.... ! Goodwill, arrestar, dalunga... !

Goodwill
...arrestar dalunga, ea schef... !

Robert
Ma na......ia.....

Tom
Ma veva Emma betg detg tgi seia dus ladras..... ?

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-37-

Mary
Cler....

Holmes
Goodwill, tschartge igl sagond lader.... ! (igl isch sa derva e
Ramona aintra)

Ramona
Robert nous vessan betg dad eir pigl antier casti........

Holmes
Aha, chegl è chella.... ! Ella canoscha l’oter e saro la compliza.... !

Goodwill
Cumbino fitg bagn, schef...... duessa er arrestar chella... ?

Holmes
Arrestar e manar davent..... ! Nous interrogagn els ainten chel salv
cò dasperas.

Ann
(aintra) Ma tge ègl cò.... ? Robert, pertge at onigl mess aint
pastoiras.... ?

Robert
Chegl è tot ena malancligientscha...crei a me... !

Holmes
Aha, el è igl lader ed ò ena gidantra ainten tgesa.... ?

Goodwill
Brillant.... schef.... brillant..... !

Mary
Ma Ann..... te nirossas betg a canoscher chel scroc ladrung... ? Ma
forsa...... te ast gio er eneda piglia an maletg...... ! Lavouras te forsa
cun laders.... ?

Ann
Ma na, chegl è tot oter.... !

Tom
 Ia anclei navot ple.... !

Tenda

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-38-

3.act

1. scena
Ann, Mary, Tom, James, Julie

Ann
(tschantada, igl tgea aint igls mangs) Ia sa simplamaintg betg
ancleir chegl... Robert so betg esser en  lader........ ! Chegl è franc
ena sgarschevla malancligientscha.... !

Tom
Ma el veva chel maletg ainta mang e leva fugeir... !

Julie
Ed el era er betg egn da chels dalla sieranza tgi levan reconstrueir
igl anguladitsch...... ! Chellas dus canoscha.... !

Ann
Chegl è cler tgi el è betg dalla sieranza. El stebgia istorgia d’art... !

Mary
Danonder sast te chegl... ? E tgi è chella donna... ? Tge ast te da far
cun chels... ?

Ann
Betg anc schi bler..... la donna è sia mamma.

Julie
Sa mère... ?

Ann
Ea, els dus on gia ena panna cugl auto e levan star cò sur notg. Ia
igls va do la tgombra giudem pierta.

Mary
E pertge sa ia navot da chegl..... ?

Ann
Ia va panso tgi chegl disturbess angal la compra digl casti.... ed
ansomma igl antier teater.... !

Julie
Tge teater....... ? Ia sung gist nara da teaters.... !

Ann
Ah, navot... ! E tiers chegl leva an nign cass lascher eir Robert... !

Tom
(dad ot a James)  Chella è puspe eneda s’inamurada... !

James
Ena lavada...... ? Ma cler tgi va do ena lavada agls palantschias, scu
mintga dumang.... ! Pertge dumandez... ?

Tom
Chegl vign adegna mender cun sia tscharvela.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


-39-

James
La sadela.... ? Chella vaia dusto lò noua tgi ella totga... !

Mary
Curiousa è chella istorgia pero. Fitg curiousa... ! Er chegl cun
chellas dus dalla sieranza tgi rompan aint aint igl casti angal per
reconstrueir igl cass. En cass tgi è mai succedia..... !

Julie
Tge cass ègl mai do.... ?

Tom
Eba, chel cass tgi chellas dalla sieranza rompan aint...

Mary
Ma forsa eran chellas mianc dalla sieranza...... pero ladras....

Ann
(cun speranza) Te creist....... alloura fiss Robert betg en lader.... ?

Mary
Pussebel..... ma scu savainsa mussar se chegl... ? Chellas dus dalla
sieranza èn svaneidas..... i saron mianc ple aint igl casti.... !

Tom
(cloma) Emma..... ! Ella ans so gidar anavant.

Ann
Pertge gist Emma... ?

Tom
Painsa siva.... ella ò tschif las ladras ed ò via ellas scu suletta anvant
tgi crudar an svanimaint. Ella so deir schi Robert e sia mamma èn
igls laders u betg.... !

Mary
Ma cler..... ! Pertge vainsa betg panso dalunga vedlonder....... ?
Dumandagn...... ma noua è ella rivada ve..... ?

Tom
Ella ò mess an urden la cuschigna ed è eida a sa pattar giu en
mument... !

Julie
Igl pi impurtant è tgi ella ans cuschigna mai ple uscheia ena
sgarschevla tratga..... !

Ann
Dasdagn ella.... chella tgossa fò prescha.... pover Robert.... !

Mary
Glè neir’oura...... chel pover tamazzi vign interrogo gio ena
mes’oura...... ! (tots von vers la sala da magler)

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


- 40 –

2. scena
Claire, Yvette, Jenny
(Claire ed Yvette aintran)

Claire
Nign d’anturn... ! Noua èn chels tots.... ?

Yvette
Chels turnan franc dalunga. Ègl tot cler.... ? Finalmaintg vainsa
savia discorrer an pasch cugl noss cumprader agl telefon... !

Claire
Ea, e dumang ans compra chel giu igl casti e nous ischan retgas
scu..... (Jenny cumpara, tigna ena tgavazza zuppada davos igl dies)

Jenny
Dastga disturbar svelt las damas.... ?

Claire
Tge datt’igl..... ?

Jenny
Vous lez cumprar igl casti, ubetg..... ?

Yvette
Ea, ed alloura.... ?

Jenny
Alloura stuez saveir ensatge. Igls babungs eran gio betg digltot
tschient ed igls possessours actuals èn er enpo gaga..... ! Fons ainten
schler tignan els se tot las restanzas digls antenats....... ed eneda
all’emda von els giu ainten las catacombas ed alloura ins sainta las
pi terriblas ramours.... !

Claire
Las restanzas digls antenats.... ? Ma chegl è ridicul..... i lez betg deir
tgi giu cò sot seia spira ossadeira..... ?

Jenny
Lez forsa ena cumprova.... ?

Yvette
Schi savez dar egna....

Jenny
Ia va da far giu regularmaintg igl polver a chellas tgavazzas e per
mussar vaia gist cò egna.... ! (mossa la tgavazza, Yvette sa zopa
davos Claire)

Claire
Propi en bel toc.... vegias quito da chella.... ! Chegl ans spivainta
pero betg fitg.....

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                             - 41 -

Yvette
Ma, schi chegl cun las sgarschevlas ramours è er la verdat..... ? Ia va
tema......

Claire
Chegl è tgutgareias...... la dunschela ans vot angal far tema....

Jenny
Tgutgareias.... ? I nirossas anc a vaseir.... (giond or) Chellas streias
èn pi diritschas tgi chegl tg’ia va panso, ma chegl è betg anc igl
mies davos tromf.... !

Claire
Enzichel am fogl propi sgarschour. Gl’è bung schi svanign schi
spert scu pussebel da chel casti.... vea tschartgagn igls oters.

Yvette
Ia va propi tema...... laschans far spert..... (von)

3. scena
Gwen, Maggie

(vignan aint dad isch, tottas dus plagn polver)

Gwen
(tussond) Ia vess betg ple tignia or ena minuta ainten chella stgaffa
dallas scuas..... !

Maggie
(scasa igl polver dalla vistgadeira) Ia er betg..... tgi vagn gist gia
d’ans zupar lò.... ?

Gwen
Forsa è chegl sto la nossa furtegna. Uscheia ègl aglmanc nign tg’ans
ò catto...... ainten stanza dasperas fissigl ia tot ainten las tgotschas.
Lò tschaintan igls polyps ed interrogeschan igls fallos..... !

Maggie
Ed oss.... vot anc adegna angular en maletg.... ?

Gwen
Schi tge oter.... ? Chegl è alla fegn igl noss mastier....

Maggie
En bel mastier.... Adegna vogl ensatge scano u tgi nign tschiffas... !

Gwen
Cala cun chellas lamantaschungs... ! Chest’eda (peglia Maggie pigl
bratsch e mossa segl maletg cugl tgang) chest’eda vainsa furtegna...
igl maletg è puspe cò... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                         - 41 -

Maggie
Igl mies Bello.... !

Gwen
(peglia igl maletg) Ed ossa peglia igls peis ainta mang avant tgi
cumpara puspe ensatgi..... !

 Maggie
E chegl sainza sviamaint sur la stgaffa dallas scuas.... direct or dad
isch-tgesa... ! (tottas dus von)

4. scena
Emma, Henry, Elvira, Maggie, Gwen

Emma
(vign aint digl fallo isch) So ossa sunga puspe fita, uscheia en cuc
fò simplamaintg bagn. Ed eneda vaia perfign dastgea durmeir aint
igl letg lom dalla signereia e betg sen la mia matratscha deria scu
crap.... ! Schi igls oters surpeglian gio la rolla dalla signereia, ègl
navot oter tgi dretg tgi vign cuia er a me ensatge... ! Alla fegna vaia
er gudagnea chegl..... cuschinar bel’aposta uscheia miserabel è
navot schi simpel. E scu tgi tots on pruo d’am far cumplimaints per
chel schlet pavel.... ! Simplamaintg grondious.... ! Speranza igls
vaia sguranto cun chell’acziun... ! (varda anturn) Ma noua èn
tots... ? Curious...... gl’è schi quiet..... (vign veapi nervousa).....ossa
Emma, angal betg crudar anturn puspe...... stò quietta... ! (igl isch
d’antrada sa derva, Gwen e Maggie vignan stumpladas aint, davos
cumparan Henry ed Elvira, Emma sa volva, dat en sagl) Na, betg
schon anc eneda chellas...... e tgi ègl chegl.....ahhh...... (croda puspe
anturn)

Henry
Ma tge marschigl cò... ? Chior antupainsa chellas dus stranzlas cun
igl noss maletg sot bratsch tgi ans sfarfoglian ensatge d’ena sieranza
e d’en anguladitsch.......

Elvira
..... e siva ans croda la nossa cuschiniera anturn cura tg’ella ans
vei..... !

Henry
E noua èn James e Mary.... ? Tge ègl chegl per en bavagnaint.... !

Elvira
Ma chels ans spetgan mianc anc... !

Henry
Tuttegna..... (cloma) James, James.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                          - 42 -

5. scena
Emma, Henry, Elvira, Maggie, Gwen, James, Mary, Cleire, Julie, Yvette

James
(cumpara servil) Stgise, ia va betg az santia a neir.... ! Ia az pegl
gist giu igl mantel.... !

Henry
(Henry ed Elvira vardan stupias segl vistgia da James) Ma James,
tge ègl cun vous... ? Vous vez gio aint igl mies vistgia......tge az
vign andamaint...... ?

James
Displaschevlamaintg...... ? Ma na, na ia sung cuntaint tgi ischas
schon turnos..... savez cò vo tot sotsoura siva tgi ischas davent.... !

Henry
Ea, chegl am para.... ! Tge ègl ossa cun chella vistgadeira.... ?

Elvira
(ò sa fatschanto cun Emma) Finalmaintg.... ella vign puspe tar
sasez. Ni Emma, sa patte giu segl canape..... ! (canera chior,
aintran)

Claire
Nous savagn betg spitgier an perpetten...... la cuschiniera n’è betg
da cattar..... ! Sche igl voss prietsch da compra ed alloura giainsa... !

Yvette
Propi...... chellas agitaziuns perveia da laders ed amuranzas....ossa
tanschigl.... gl’è oura da far fagott.... ! C’est l’heure.. !

Mary
(Mary, Claire, Yvette e Julie èn schi aint igl discurs tgi vesan igl
amprem betg igls oters) Ma vusotras na lez franc betg cumprar
chella baracca d’en casti..... vurde eneda anturn........ (vesa Henry ed
Elvira, spivintada)........ ma, ma.....vusoters ischas mianc cò..... !

Elvira
Oh, bagn, bagn.... nous ischan cò... ! E tge faschez ainten la mia pi
bela rassa....... ? Chella vaia mez anc strousch gia aint...... !

Henry
Igl amprem James.... e siva Mary...... e tgi èn chellas treis damas... ?

Yvette
Igl mies nom è Yvette Gigandon, chegl èn mes amies Claire Dubois
e Julie Lafayette.

Julie
E cun tgi vainsa l’onour..... ? En oter giast curious.... ?

Claire
U forsa en lader d’ena sieranza.... ?

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                          - 43 -

Henry
Giast... lader..... ? Ma faschez digl narr cun nous.... ? Ia sung Henry
Paddington e chegl è mia donna Elvira.... ! Chegl cò è igl mies
casti.... !

Elvira
Igl noss casti, igl mies tger, igl noss casti.... !

 Claire
Igl voss casti..... ? Ossa faschez sgnoccas cun nous..... ! Chegl è igl
casti da chella signereia.... (mossa sen Mary e James)

Henry
Tge.... a chels vess igl casti da tutgier....... ?

Mary
En mument.... ia sa declerar tot chegl..... ! Gl’è forsa enpo
cumplitgia.....

Henry
Ossa vaia marveglias..... !

Claire
Nous er...... !
(durant chel discurs on Gwen e Maggie sa fatg segns, ossa von ellas segls pizs
 digls calzers vers igl isch, igl davos mulment peglian ellas igl maletg e
 svaneschan)

6. scena
Emma, Henry, Elvira, Maggie, Gwen, James, Mary, Claire,
Yvette, Julie, Tom, Ann

(Ann e Tom cumparan, Tom tigna igl bratsch da Gwen e Maggie)
Tom
Ha...... agentas dalla sieranza... tgi tgi crei chegl.... ! Schluittan tras
igl parc cun en maletg sot bratsch..... finalmaintg az vainsa
tschiffas... !  Chegl èn las ladras tschartgedas.... ! (varda tot sursto
sen tots) Ma..... ma.....

Elvira
Tom.... ma scu vesas te or.... ?

Tom
Ia......

Elvira
 E te Ann...... ? Te ist bagn betg la cuschiniera... !

Henry
(sa tschainta) I anclei ansomma navot ple..... ! James, ensatge per
am rinforzar....

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                              - 44 -

James
Lippar..... ? Na, na...... gl’èn tots a cò.... !

Henry
(fitg dad ot) Ensatge da bever....... en Whisky.... !

James
Ma natural....... i vez betg gist da dar bratgs perchegl.... (vo persiva)

Ann
Ma tge faschez vusoters schon cò... ? I levas bagn star dus deis...... !

 Elvira
Ea, ma la festa è detga giu, igls Sothebys èn malsangs... ! Perchegl
ischans turnos pi bod.... donn, i fiss franc sto ena bela festa.... !

Henry
Ge’m an pigna cun la festa...... ! Ia vi ossa saveir tge tgi marscha
cò... !

Yvette
Tgi è ossa tgi.... ? Claire, igls Engles èn chi e lò schon compliqués.

Mary
Bung damai...... igl è tot la mia colpa... ! Vous ans vez do sen
l’olma d’esser gentils cun en eventual cumprader per tgi saptgas er
vender igl casti... !

Elvia
Ea, ed alloura... ?

Mary
Emma ed ia levan impedeir a tot prietsch tgi igl casti vigna vandia.
Perchegl vainsa James ed ia giuia la rolla digls possessours... per
uscheia saveir sgurantar enqual interessent... !

Emma
Ed ia va gia da spivintar igls cumpraders cun en menu da
sgarschour... !

Yvette
Chegl az è er prest reuschia....... schi spert ambleida betg la
cuschigna englesa.... !

Julie
Vous ischas damai betg Mr. e Mrs. Paddington, mabagn angal
ampluias.... ?

Claire
Ossa am vo planget se ena gleisch....

Henry
I anclei navot digltot.... Tge on da far Tom ed Ann ainten chella
istorgia.... ? Chels èn gio er an mascarada.....

Tom
Ma chegl è gio logic.... ! Mary e James duvravan chinta en butler ed
ena casarina per esser credibels.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                      - 45 -

Ann
E chellas rollas vagn Tom ed ia surpiglia.

Elvira
Pertge az vez vusoters dus az laschea aint an chella mascarada.... ?
Lez er betg tgi igl casti vigna vandia.... ?

Tom
(enpo ampatgea) Oh.... angal uscheia per divertimaint.... !

Ann
Nous levan far en plascheir ad els..... !

Henry
En bel divertimaint... ! E tge ègl ossa cun chellas dus
malfatschantas... ? (mossa sen Gwen e Maggie)

Gwen
Malfatschantas.... ?
Ladras,
ea
....cagliunas,
forsa.....
Ma
malfatschantas è enpo stagn... !

Emma
Chellas varon ligia digl rapimaint aint igl casti ed on er lia tagler giu
en toc dalla turta... !

Elvira
(starmantada) Ma tge rapimaint... ?

Claire
Vous savez navot da chel... ? Curious....

Julie
I rompan aint aint igl agen casti, e chels s’accorschan da tot
navot... ! Olala.....

Maggie
 Chegl era bagn scretg ier ainten la gasetta.... !

Mary
Er chegl è sto la nossa ideia...

Henry
Tge ègl chegl puspe sto per ena geniala ideia... ?

Mary
En ancunaschaint mies ò scretg d’en rapimaint segl casti ainten la
gasetta ed ò descretg la nossa regiun scu fitg prievlousa....

Elvira
E pertge chegl... ?

Emma
Ma naturalmaintg er per sfugiantar interessents... ! Tgi vot schon eir
a star ainten en casti noua tgi vign rot aint e noua tgi ins veiva schi
prievlous.. !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                               - 46-

Gwen
Oh, i dat mender tgi anguladitschs....

Maggie
.......ea, anguladitschs tgi gartegian betg, per exaimpel ........ !

Claire
(a Henry) Ossa, schi ia anclei dretg chegl, ogl ansomma do nign
rapimaint e vous lez propi vender igl casti.... ?

Henry
Naturalmaintg lainsa vender igl casti... !

 Yvette
Alloura enavant.... ! Nous ischan prontas e cumpragn igl casti... !

Elvira
Igl amprem clamainsa la pulizeia per tgi reivan e geian cun chellas
dus ladras... ! Ia na vi betg da chella gliout aint igl mies casti... !

Ann
(petga cugl mang segl front) La pulizeia è gio schon cò... ! E Robert
è inocent... ! Scu vaia angal savia amblidar chegl... ! Ma cun tot
chella confusiun... ! Ossa savainsa mussar se tgi el e sia mamma
n’èn nigns laders.... ! Graztga a te Emma.... !

Henry
Pulizeia... ? Robert... ? Mamma... ? Ma ischas tots nars ossa... ?

Ann
Ia decler dalunga la tgossa... (vo per igls oters quatter)

Emma
Graztga a me.... ? Pertge chegl.... ?

Maggie
Ossa ischan cumplett ainten la boglia...... !

Elvira
Chegl vign gio adegna mender.... !

7. scena
Igls madems scu avant + Holmes, Goodwill, Robert, Ramona

(cura tgi Claire ed Yvette vesan Ramona e Robert èn ellas strameidas e von ve
davos igls oters, peglian cun ellas er Julie tgi tgapescha navot)

Ann
Robert, ossa ègl tot an urden. Nous savagn mussar se tgi tgi èn igls
veirs laders... !

Robert
Ann, ia sung leda d’at vaseir puspe..... chels creian anc adegna tgi
nous seian igls lader.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                             - 47 -

Henry
(mossa sen Holmes e Goodwill) Tge per dus agens amplosters ègl
chegl ossa.... ?

Tom
(da bass) Bab, chegl èn dus pulizists... !

Henry
Pulizists... ? E tge vottan chels cò... ?

Tom
Chels vottan sclareir se igl schinumno delict dalla gasetta.... !

Holmes
Igl mies nom è Holmes. Scu igl.....

Tom, Mary
Emma
..... igl renumno detectiv.... !

Henry
E tge fon chels vagabunds aint igl mies casti...... ? (mossa sen
Robert e Ramona)

Ramona
Igl voss casti.... ? Ma ia va cartia ....... schi tgi èn chels dus cò.... ?
(mossa sen James e Mary)

Mary
Ia sung la casarina ed el è igl butler. Nous ans vagn do or per igls
possessours digl casti per impideir la vendita da chel... !

Robert
(ad Ann) Ma schi tgi ist te alloura.... ?

Ann
Chegl è betg schi impurtant.... !

Holmes
Aha, Aha.....also ia anclei ossa ......... navot ple.... !

Henry
Survigna ossa planget ena rasposta.... ? Tgi èn chels vagabunds an
pastoiras e tge fon chels cò..... ?

Ann
Chegl èn Mrs. Longfield e Mr. Longfield ..... Robert. Els levan
angal star cò sur notg ed ia igls va do la stanza da visetas giudem
pierta..... !

Holmes
Alloura èn chegl betg igls laders..... ? Ma nous igls vagn trapplo cun
en maletg.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                         - 48 -

Ann
Ma signour inspecter...... Emma ò gio trapplo igls laders in
flagranti, gist avant tgi crudar an svanimaint.... ! Ella so scu tgi
chels vesan or... e so deir tgenegns tgi èn igls veirs laders... !

Emma
Cler, tg’ia sa far chegl..... chellas dus lò ègl (mossa sen Gwen e
Maggie)

Gwen
Ossa ègl tot dalla sglatscha giu..... !

Holmes
Aha.... chegl èn las ladras.... ? Goodwill, arrestar dalunga.... !

Goodwill
Arrestar.... cler schef.... ! Ähhh.... e chels dus.... ? (mossa sen
Ramona e Robert)

Holmes
(stebgia fitg) Chegl èn las ladras.... ? Alloura èn chels dus lò betg
igls laders...... ?

Robert
Chegl az vainsa gio detg da dei... !

Holmes
Betg igls laders... ? Alloura..... Goodwill, lascher liber... !

Goodwill
Cler schef.... ! (lascha liber igls dus, metta las pastoiras allas dus
otras)

Maggie
(tresta) Mai, mai vainsa furtegna.... !

Gwen
Betg lascha pender las alas..... igl noss taimp vign anc, Maggie.... !
(pulizeia e ladras vottan eir)

8. scena
Tots

Claire
Nous giagn alloura er.... (vot stumplar Julie or dad isch)

Julie
Ma tge ègl ossa.... ?

Henry
Na, angal ste.... vous levas gio cumprar igl casti.... ! (Robert e
Ramona vesan pir ossa Claire ed Yvette, scutignan)

Yvette
Tot chell’agitaziun è mengia bler per me... Ia dovr igl mies pôss !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                             - 49 -

Julie
Ma nous levan cumprar anc oz igl casti.... !

Claire
Forsa en’otr’eda... ! Demain peut-être.... !

Elvira
Donn..... ma schi chegl è uscheia....... I fiss sto mengia bel..... !

Robert
Mument.... spitge eneda... ! Igl casti levas cumprar.... ? Ia crei tgi cò
dett’igl ensatge tgi vez da saveir.... (a Henry) Ed er la pulizeia
savess s’interessar persiva... !

Holmes
Pulizeia.... ? Nous ischan segl post... !

 Goodwill .....segl post... !

Yvette
Ma nous vagn nigan peda ple.... (vot scappar, Robert la tigna se)

Holmes
Ma tge ègl ossa.... ?

Ramona
Chellas dus damas cò èn betg veiras cumpradras.... ! Ellas èn dus
anganadras....... !

Julie
Ma nous n’az cunaschagn mianc.... ! Tge manegia chel Claire.... ?

Claire
Anganadras...... ? Nous.... ? Da chegl vaia betg d’am lascher deir... !
Impertinenza..... ni......nous giagn... !

Robert
Na, cò stez... ! (las ferma se)

Yvette
Ma chegl è gio incredibel.... ! Ge or veia... ! Vous Engles ischas gio
barbars..... !

Mary
(a Ramona) Anganadras... ? Ma chellas treis èn gio damas
dall’aristocrazeia franzosa ed ellas levan paer en prietsch enorm
pigl casti.... !

Henry
Tge prietsch.... ? Quant ot..... ?

Tom
Chegl ò ossa nign’impurtanza... ! Rachinte anavant....

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                        - 50 -

Ramona
Avant dus onns levan ancunaschaints da nous vender lour casti.
Nous eran casualmaintg er gist preschaints. Chellas dus damas èn
neidas aint igl casti ed on ampurmess en bung prietsch. Igls noss
ancunaschaints on vandia. Els on sotascretg en contract e tot pareva
an urden... !

Claire
Ma tge bagliafems.... ! Betg en pled è veir, signour inspecter..... !

Ramona
Ma la schleta fegn è pir neida siva. Chellas dus on mai paea..... ellas
on vandia anavant igl casti igl de siva, mess igls daners ainten
l’atgna cassatga e cura tgi tot è nia alla gleisch eran ellas gio
gliunsch davent..... !

Yvette
Chegl èn tot manzignas.... !

 Julie
Ma tge rachintez vous cò.... ? Da chegl na saia navot... !

Robert
Na, glez savez betg saveir, Vous eras betg dalla parteida..... ma
forsa ans cuglianez ossa an treis.... ?

Mary
Ma, chegl è betg da creir... !

Robert
Chegl èn las grondas malfatschantas.... e betg chellas dus
principianatas  lò... ! (mossa sen Gwen e Maggie)

Gwen
Principiantas....... ma da chegl vaia alloura navot d’am lascher
plascheir..... !

Claire
 Tot manzignas... ! E scu lez mussar se chegl.. ? Nous ischan damas
noblas dallas schlattagnas renumnadas Gigandon e Dubois...... ! I
nirossas betg a creir a chella gianiera cò... ! Tgi so tgi tgi chegl
è...... ?

Yvette
Chels vottan angal zuppantar igls agens malfatgs... !

Holmes
Ma, ia sa betg......

Goodwill
.....sa betg....

Henry
Chegl tgi chellas dus damas deian am para pi vardevel. Chegl èn
franc nignas cuglianadras......... schon pi tgunsch chels dus cò.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                   - 51 -

Ann
Ma bab... ! Robert n’è nign cuglianader.... !

Elvira
Tge tgi te ast adegn’ananvant cun chel Robert.... ? Ins savess
perfign pansar.....

Goodwill
Schef, tgi vaia ossa tot d’arrestar.... ?

9. scena
Tots

(James sa mesd’aint, tots èn surstos, anfignen ossa è el sto pitost ve davos vart,
cura tgi el antscheva a discorrer vardan tots sen el)

James
Ia crei tgi chel cass seia cler... !

 Henry
Ma James, danonder lez vous saveir chegl... ?

Claire
Ha.... Mr. Paddington surd.....ääh... igl butler surd... !

Yvette
Ma chel ò gio Alzheimer... !

Mary
James, te na sast betg saveir tgi tgi ò cò la raschung... !

Tom
Ègl ossa schon schi nosch cun el... ?

James
 Na, na, Tom schi nosch ègl betg anc.... !

Tom
Ast te ossa santia chegl.... ?

James
Cler tg’at va santia... !

Mary
Ma te ist gio prest surd... ?

James
Sast Mary, chi e lò ins ogl pi lev sch’ins sainta betg tot... ! Ins so far
igls sies agens partratgs ed ins vign laschea an pasch.... ! (suspeira)
Ma ossa stoia tuttegna am masdar aint...

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                             - 52 -

Henry
Ed alloura... ? Tge ans vez da deir... ?

James
Curt e bung....... chellas dus damas èn las pi fegnas
cuglianandras.... ! Mr. e Mrs. Longfield on raschung....

Claire
Ma tge......

James
Ia va tadlo tiers a chellas dus scu tgi ellas on discurria ansemen sur
dad anguladitschs e cuglianems..... ! Ellas cartevan tg’ia na sainta
navot ed on pralato or tot avertamaintg. Cun vusoters vevigl dad eir
exact scu tgi Mrs. Longfield o rachinto digls sies ancunaschaints... !

Claire
Nov gedas ègl gartagea ed ossa ans ò chel scroc d’en butler....

Julie
Per l’amprema geda dalla parteida e schon tschiffa.....olala... !

Ann
Robert, ia sung schi cuntainta...

Robert
Ea, tot vign bung...

 Goodwill Schef.... ?

Holmes
Ea, tge vot..... ?

Goodwill
Vaia er d’arrestar chellas dus...... ? I para cler e cligintevel.... !

Holmes
Aha... Cler e cligintevel Goodwill.....arrestar.... !

Goodwill
Tot an urden, schef... !

Holmes
Ed alloura cun tots segl post da pulizeia....... (sa dat impurtant se
pigls oters) chegl è sto en de da success per la pulizeia..... ! Damas e
signours, schi duvrez anc eneda ageid dastgez sainz’oter sa drizzar a
me.... ! E betg amblide...... igl mies nom è Holmes.... scu igl...... ma
chegl savez ossa... ! Goodwill...... nous giagn.... ! (els seis von)

Mary
Vea Emma, faschagn ensatge marenda per la nossa signereia ed igls
giasts. Els varon basigns d’ensatge siva tantas agitaziuns... ! Ia ma
saint schon puspe miglra an mia dretga rolla.... (ad Elvira) e la
vossa rassa blava penda dalunga puspe agl sies post... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                             - 53 -

Emma
Ma gugent vigna cun te... ! Ia less mussar tg’ia sa er cuschianr da
chegl tgi fò betg mal agl vainter..... (tottas dus von)

10. scena
Henry, James, Elvira, Ann, Robert, Ramona, Tom

Tom
(a James) Te ans ast piglia pigl nas tot chel taimp, te lumpazi.... a te
fiss da lavar las cotlas.....!

James
(innocent) Butler.... ? Ma naturalmaintg tg’ia sung igl voss
butler.... !

Henry
So, so...ossa saint’el puspe navot ple.... ? Ma nous nign a dar adatg
tge tgi discurrign cura tg’el è d’anturn.... !

Robert
Planget tgapescha tgi tgi giuiva cò las diversas rollas... ! Angal
ensatge saia betg anc... te Ann e vous Tom........ casarina e butler
ischas franc betg.... ! Ma schi tgi ischas alla fegn digls chints.... ?

Ann
Dastga preschentar..... Tom Paddington, mies frar ed ia sung Ann
Paddington.

Robert
(tot incanto) Ma... alloura ist te gio la feglia da.......

Elvira
Cler tgi ella è nossa feglia... ! Ma pertge az interessescha chegl... ?
Tge ègl schiglio cun vusoters dus..... ? I sa cunaschez gio strousch...

Robert
Ma alloura.......mamma...... alloura pudessa gio...... Bab fiss franc er
ancletg, ni betg..... ?

Ramona
Ia pains bagn.... !

Henry
(a James) Da tge discorran chels dus... ? Ia anclei puspe eneda
navot... ! Tot chegl è creia da paca vaglia .... !

James
Maridaglia..... ? Cò savessas forsa aveir raschung cugl voss suspect.

Ramona
Dai, dumond’la.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                            - 55 -

Robert
(sa metta an schanuglias) Ann, lessas te daventar la mia donna.. ?
Chegl è igl mies pi grond giaveisch siva da chel mument tg’at va
via per l’amprema geda...

Tom
.... e chegl è alla fegn schon sto avant seis ouras.... !

Ann
(varda plagn chito sen sies genitours) Ma naturalmaintg tg’ia less
daventar tia donna, Robert. Ma.... betg vegias ampermal..... ma
sch’ia at vard giu....... te ist betg gist..... e mies bab.....

Henry
.......gist uscheia, feglia.... Tot respect igls mies giuvnot... ma scu az
matez avant chegl.... ? Nous ischan alla fegn possessours d’en casti
e vous.... (igl varda giu) .... ia sa betg propi....

Ramona
Possessours digl casti... ? Ma ia va cartia tgi viglias igl vender... !

Henry
(trest) Ea, ma chegl saro puspe navot.... chellas cumpradras eran
angal dus anganadras... !

Ramona
Forsa gartegigl tuttegna cun la vendita.... !

Elvira
Ma scu... ? Cunaschez vous en serious interssent per chella chista
viglia.... ?

Ramona
Forsa schon....

Henry
E tgi fiss chegl... ?

Ramona
Nous... !

Henry
Vous... ? Faschez beffas da nous.... ? Angal per en toc pang dunga
alloura betg igl casti.... !

Robert
Ia crei tgi te stoptgas deir tgi tgi nous ischans.... !

Tom
Schon puspe tgossas dascousas tgi nign tgi so.... ! Chegl era betg
oter da spitgier en de scu oz... !

Ann
Robert, tge ast anc tignia dascous da me... ?

Robert
Navot da nosch.... angal tedla...

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                        - 56 -

Ramona
Vous scu famiglia nobla nirossas a canoscher la famiglia Longfield
da Kent... ?

Elvira
Igls Longfields... ? Ma natural... tgi igls canoscha betg... ? Ma tge
vez vusoters da far cun chels... ? Ischas forsa gliunsch or paraints
cun els... ?

Ramona
Na, ia sung Mrs. Longfield... la veira..... la possessoura digl casti....
e chegl è mies fegl, Robert... !

Henry
E pertge alloura schi sdratschlias.... e pertge chella finta......?

Ann
Ta am ast detg sober navot, Robert.... !

Robert
Fitg simpel, la mia tgera..... Nous levan cumprar igl casti... ! Ma igl
amprem levans dar en’îgleida discreta sen la signereia e surtot segl
persunal... ! Nous levan vurdar giu tot an pasch e siva.....

Ramona
..... schi igl persunal ans persvadeva gist tigneir tots anavant cò tar
nous... !

Robert
E schi la signereia ans fiss simpatica, fissans er stos generous
anvers chels.... !

 Elvira
E tgi duess star cò.... ? Vous vez gio schon en casti... !

Robert
Ia... ! I vign taimp tg’ia bandunga igl hotel-mamma ....e maridar
leva er ensacuras.... ! (ad Ann) Tg’ia catta pero gist la futura donna
ansemen cugl casti..... tgi vess mai panso chegl... ?

Ann
(agls genitours) Alloura ischas ancletgs cun las nozzas.... ?

Elvira
Ma cler, Ann, Ma cler... ! Igls Longfields ainten nossa parantella....
tgi vess pomai panso ve d’uscheia ensatge.... ?

Henry
Vous cumprez propi igl noss casti... ?

Ramona
Naturalmaintg.... ! E nous saron er betg ranvers..... !

Elvira
Fantastic.....fantastic.... ! Alloura dattigl prest er  tar nous grondas
festas.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


- 57 -

11. scena
Igls madems + Mary, Emma

Mary
(vign ansemen cun Emma sen tribuna, cun café e turta) So, chegl
fiss per antant...... i fò bler ple plascheir d’az sarveir tgi da travagler
cun damas franzosas suspectousas e cun inspecters da pulizeia....
(varda sen las fatschas digls preschaints) Ma tge ègl capito cò... ? I
vasez or tots scu schi fiss crudo Nadal e Pasca segl madem
datum.... !

Tom
Novitads,
la
mia
tgera......
en’antiera
ploma.... !
Dastga
preschentar... (mossa sen Ann) .... la futura Mrs. Longfield...e Mr.
Longfield... igl futur possessour da chel casti... !

Emma
Vous niz a....vous vez......

Ann
Ea, nous maridagn.... !

Mary
Ed el è betg schi ainten la misergia scu chegl tgi el vesa or.... ?

Elvira
Ma na, el ò raps scu paglia... !

Ramona
Robert saro igl nov possessour digl casti....... e nous fissan fitg
cuntaints schi vusotras dus (a James) vusoters treis naturalmaintg
....luvressas anavant per igl gioven pêr... ! Noua ins catta ozande
anc ampluias tgi sa mettan aint cun cor ed olma per lour casti..... ?
Vous vez do perdetga da chegl.... !

Mary
Ma chegl è gio stupent....ubetg James .... ? (lez vot puspe dar ena
rasposta da surd, ma Mary igl dat en segn) Angal cala cun chegl,
James..... te impressiuneschas nign ple cun chegl... !

James
Alloura halt betg..... (vo)

Elvira
Penda pi scort puspe se igl maletgs.... tge painsan igls noss novs
paraints schiglio da chel disurden.... ? Ma noua el ia...... e noua è
schiglio Jenny... ? Chella az lascha puspe eneda betg veir...

Mary
Propi... chella vaia gio da dei betg via ple.... ! Chegl è curious.....
ella leva er sfugiantar an sia moda igls cumpraders.... !

Emma
Chella varo pers igl curasch.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                         - 58 -

Robert
(peglia igl maletg) Chel, la mia tgera, è igl sagond scazi, ainten chel
casti....... siva tè naturalmaintg.... ! Chegl è en maletg d’en pictour
fitg renumno..... el vala ena furtegna..... !

Ann
Franc... ? Ia igl va mai vurdo giu schi manedel... ! (igl varda pi
exact) Propi..... stupent.... chegl fascharo bagn agl noss affar,
finalmaintg ena vendita respectabla.... !

Tom
E savez tge.... ? Er per me savess finalmaintg vurdar or ensatge.... !
Ia savess far las mias guidas tigls spierts digl casti cò......
«Amprande a canoscher en veir spiert... ! I dat anc da chels.... !»

Emma
Ma tge rachintez... ? I na dat nigns spiert cò... ! (an chel mument ins
sainta ena snuevla canera, cadagnas scadagnan, la canera vign pi
manevla, tots vardan spivintos)

Ramona
Ma tge ègl ossa chegl... ?

Elvia
Nign ideia....¨

Tom
I saro betg en veir spiert.... ? Chegl fiss mengia bel... !

Emma
Ia crei tg’ia tgappa puspe mal......

Mary
Spetga anc en mument.... ! Ia va en suspect..... (igl isch sa derva ed
en sgarschevel spiert aintra, igls egns sa zoppan davos igls sessels,
igls oters davos igl uman, angal Mary resta calma) Schon bung,
Jenny.....tots èn davent..... ! Igl casti vign betg vandia... !

Jenny
(igl spiert vign tot quiet, Jenny cumpara sot la mascarada or, tots
vignan puspe notiers) Betg vandia.... ? Ma alloura è tot sto per igl
giat.... !

Tom
Betg digltot... ! Ia angasch te scu spiert per las mias guidas tras igl
casti.... !

Mary
Stupenta ideia...... alloura fò ella finalmaintg ensatge nizevel ainten
chel tigneirtgesa.... !

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


                                                      - 59-

James
(turna cun champagner e magiols, igls reparta) Betg fasche
dispetta, unfants...... tot ò valia la pagna....perfign igl stragi da
Jenny.... ! Faschagn viva sen la furtegna digls giovens e sen igl noss
casti.... ! (tots fon viva)

Tenda

Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


Sm-HIT 1-1_Da vender en casti_(sm)


Sm-HOF 2-1

Pi vigl e
pi ravel

Cumegia an en act da Thomas Hofmann

Translaziun surmirana da Pina Iseppi-Uffer

-2-

Persungas

Formatiert: Rechts
Formatiert: Schriftart: 20 Pt.

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Carla senior
om viscal, retg pero cun en passo stgeir (104 onns)
Carla junior
fegl malsanitsch da Carla senior (82 onns)
Frida

fantschela e bun’olma dalla villa digls dus Carlas
Eliana

amanta da Carla senior, sexy pero dubiousa giovna (22 onns)
Marco

notar foz e perfid
Petra

pulizista da vischnanca

Tots dus Carlas on en schnuz….

Taimp

preschaint
Li

steiva

Maletg da tribuna
Sen tribuna è la steiva dalla villa. Da mang sanester igl isch tgi vo an tgadafi, da
mez igl isch-tgesa, da mang dretg igl isch tgi magna aint igl bogn. Anmez la
steiva è en canape cun ena meisigna.

Cuntign
Igl viglet fallomber dad 82 onns Carla junior, è s’inamuro ainten la giovna
secretaria digl notar, Eliana. Chegl fò neir sies bab da 104 onns anfignen
sensom. Igl senior vartescha nignas femnas ainten tgesa, oter tgi la sia fantschela
Frida ed el metta igl sies fegl an arrest. Eliana propona agl sies tuschander Carla
junior, da scuppar igl bab per tgi saptgan tuttegna maridar. Ma vogl ad Eliana
propi pigl om vigl dad 82 onns u forsa pi tgunsch per igls daners tgi chel ò
rapino d’ena banca?  E tge flutgets foz fò igl notar maliztgous? La pulizista da
vischnanca curaschousa prova da schliier chel cass dubious. Igl senior digls
Carlas ò pero gio fatg en oter plan cun la sia fantschela Frida….

-3-
1. act

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Sonda sivamezde ainten la villa. Igl vigliet, Carla junior vo cunter igl canape e
spetga sen la sia ameia Eliana.

(el tschivla tot cuntaint e prova perfign da dulzar la tgomma per en solt…)

Junior
Ossa vign la mia  marusa….ossa vign la mia marusa…jupeidi e
jupeida…la mia nova musa…. juhui e trallala……ia ma saint scu e
giuvnot da 50 !!! Tge tgi l’amour fò or….  (i petga ve digl isch-
tgesa, junior sa metta cun stenta sen veia cunter igl isch) Ia reiv…
ia reiv…. Angal en mumentign la mia tgerigna…

Eliana
Hallo igl mies ursign, scu vogl?

Junior
Fitg bagn..fitg bagn cura tgi te vignst…hahaha….ia savess gist dar
sagls… (fò ena misirabla prova da far chegl, tigna pero cun noscha
tscheira da dolours igl dies) Vea e sa tschainta la mia tgerigna.

Eliana
Gugent, ma angal schi te vignst dasper me, igl mies corign !

(junior sa scassa digl plascheir e zoppegia schi spert scu pussebel
ve tigl canape)

Junior
Dalunga, dalunga… angal betg scapa. Dastga at offereir ensatge
doltsch, tgerigna?

Eliana
Na angraztg… te ist gist doltsch avonda per me. Ed ia less betg tgi
te fast mengia blers sforzs per me.

Junior
He, ia sung alloura anc bagn an gamba…. Gist l’emda passada
sunga sto tigl docter a far reveder igl stimulatour digl cor… Betg tgi
te creiast tgi te vegias en barac vigl scu amei…er schi sung 60 onns
pi vigl tgi te.. !

Eliana
Ma da chegl na painsa franc betg. Sast igl mies ursign…ia mett
peisa sen otras tgossas tgi sen la vigliadetna.

Junior
Chegl vaia sacurschia gist ossa. All’antschatta vaia propi gia
starmaint cura tgi te am ast confesso la tia amour. Ia n’at
cunascheva betg avant tg’ans vagn antuppo segl notariat.

Eliana
Chegl ins nomna en «colp da tgametg» !
-4-
Junior
E te ist franca tgi la mia fatscha raplada at disturba betg?

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Eliana
Tge fatscha raplada? Chegl èn las fodas digl tscharvi…..ia va
simpateia per omens intelligents… !

Junior
Ea chegl è la verdad…er schi va navot sen testa…tant daple vaia
ainten la tscharvela… ! Tg’ia dastg aveir te scu ameia….sast, ia va
anc mai gia ena dretga cumaratta.. !

Eliana
Chegl è gist igl bel vedlonder da scurveir ensatge nov ansemen.
(sgratta igl grogn da Carla, chel fò fatscha cuntainta e bucca da
bitschs, Eliana sa reteira pero) Ma, atgnamaintg vaia nigna peda e
stò eir dalunga puspe. Levas te betg anc am rachintar ensatge… ? U
pertge am ast fatg neir cò ainten la villa  ?

Junior
Ah ea, Eliana… ia at stò deir ensatge….äh scu vaia da deir
chegl….betg crod’am anturn….ia sung betg schi pover scu chegl tgi
te creist.. ! Ia va raps scu paglia e la villa cun chel bel parc e cun la
stalla da tgavals….chegl è tot mia…..e forsa partissas te gugent
chegl cun me… ?

Eliana
Tge, chegl è tot tia… ? Chegl è ossa tuttegna ena surpresa. Per
furtegna sunga tschantada.. ! Sast ia sung da gliout pitost povra e
sung betg disada ve da luxus… ! Ia sa betg schi vi ansoma chegl.

Junior
Ach, esser retg è scu eir cun velo….sch’ins so eneda chegl vogl scu
da deir paternoss… ! Ma ia leva dumandar anc ensatge tot oter a
te….(vo cun fadeia an schanuglias avant Eliana e peglia tramblond
en anel ord cassatga) …Eliana, am para tgi seian gio en’eternitad
ansemen e tgi ans canoschan gio schi dei….prest treis emdas….ed
ia leva at dumandar schi te lessas daventar la mia donna….

Eliana
Ma Carla, chegl è ossa ena gronda surpresa……e per uscheia ena
dumonda dovra tuttegna enpo taimp da ponderar… !

Junior
S’anclei tgi te dovras taimp e chel at dunga gugent…. (spetga treis
secundas) ….ed ossa, tge manegias… ? Ast ta decidia.. ?

Eliana
Ma igl mies ursing…. quanta prescha….  ia va anc da ponderar
chegl…

Junior
Alloura painsa enpo spert….ia va 82 onns e tgi so schi veiv anc dei
avonda…..
-5-
Eliana
…..e schi nous ischan maridos, è alloura la mesadad digl ties antier
possess mia…. ?

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Junior
Ma cler, ia part tot cun te schi te partas cun me igl letg……äh ia
manetg igl tigneirtgesa…. !

Eliana
Igl  mies ursign, ensatge stost te saveir….ia at maridess mai angal
perveia digls raps….. !

Junior
Ma chegl saia bagn…ia sung persvadia tgi te am vot perveia dalla
mia
intelligenza…..ma…..hm
i
dat
anc
en
pitschen
problemign….ma ia crei tgi chel seia sa schliia tot sulet…

Eliana
Tge problem… ?

(igl isch-tgesa sa derva e Carla senior aintra an trainer e sen inline- skates)

Senior
Tgau Carla…chels skates èn propi en regal genial da te…angraztg
fitg, fitgung… ! Chels von scu igl tgametg…la nossa vaschigna è
gist crudada giu digl sies velo cura tg’ia la va surpassada, chella
scatla viglia…. !

Junior
Tge, te sast eir sen chels stgerps ed ist betg ia alla maloura…. ?

Senior
Chegl èn inline-skates e betg stgerps…. En pêr strubas eran betg
propi fermas…ma en dretg om ò en cuntel an cassatga e cun chel
vaia tratg siva las strubas…. Dumang vigna betg angal anturn igl lai
Barnagn…dumang tatga la veia Riom-Savognin sur Chirgela… !

Junior
Ed ia va cartia tgi gliout da tia vigliadetna geian a sa scuppar cun da
chels urdegns… !

Senior
Chegl vessas gugent, ha… ? Ma tge femna ègl chegl cò… ?

Junior
Dastga preschentar….chegl è Carla senior, mies bab…e bab, chegl
è Eliana…

Senior
Fò plascheir…..ischas la gidantra dalla spitex per Carla… ?

Eliana
Na…ma vous ischas franc igl problem tgi vess dad esser schliia… !
(varda nosch sen junior)

-6-
Senior
Tge…. ? Pertge vess ia dad esser en problem.. ? Chegl ancleia
betg… ! Ma chegl è navot da nov tar vusotras femnas.. !

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Junior
Bab, betg discorra uscheia dalla mia futura donna.

Senior
Tge… ? Schi vess betg aint igls mies apparats d’udeida cartessa
d’aveir
santia
fallo…. futura
donna…. ?
Ma
tge
pulenta
raschungas…. ? Ast ossa artrosa er anc ainten la tscharvela… ?

Eliana
Na, nous maridagn…ubetg ursign… ?

Senior
Ursign, ursign….ursign da gummi forsa… !Ast te amblido tot chegl
tg’at va rachinto digl inimei natural digl om… ? Te na mareidas
franc bet chel fretg malmadeir….. ! Chegl vign betg an
dumonda….pir siva la mia mort… !

Junior
Pertge betg….. ?

Senior
Sast te er, tgi schi en vigliet dad 82 fò tgossas stravagantas cun ena
pulotta da 22 onns, so chegl dar problems cugl cor… ?

Junior
Ma ia dung bagn adatg tgi capetta navot ad Eliana….

Senior
Ma mattatsch, ia raschung betg dad Eliana…e te sast exact quant
gugent tgi va femnas.. ! La suletta tg’ins so anc duvrar è la nossa
fantschela ed er chella angal otg ouras an de…. !

Junior
Ma bab…ia va schi gugent ella….

Senior
……papperlapapp… ! Te ast adegna schon gia stentgels an
testa…scu chella geda tgi te levas cumprar en tiger digl circus
Knie… !

Junior
Ma bab, betg adegna puspe chellas istorgias viglias…chegl era
avant 70 onns…. !

Senior
Navot…sen te ègl adegna da tigneir en îgl…e vurdar tgi te fetschas
betg tgutgareias…e schi chegl èn betg tgutgareias, saia navot
ple…. ! (mossa sen Eliana)

Eliana
Chegl è en veir tirann… !

Junior
Bab, te am fettas or tg’ia vign an fossa anc avant ouras… !
-7-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Senior
Na betg an fossa…ma a letg.. ! Lò sast ponderar tge tuppadad tgi te
levas puspe far. Bagn damai, hopp avanti…muainta las tias
tgommas fallombras vers la tgombra….ia at dacler an arrest… !

(junior fò igl sanichel, vo vers igl isch-tgombra)

Eliana
Ma uscheia ensatge vaia betg da tadlar giu….

Senior
Na, propi betg…lò el igl isch…. Adia !
(Eliana vo or dad isch, Carla teira or igls inline-skates e la
fantschela aintra, aint dad isch varda la pulizeia)

Petra
Buna seira…

Frida
Buna seira…tge lez.. ?

Petra
 Buna seira, ia sung Petra, la vossa nova pulizista….chella donna tgi
è gist sorteida…chella am vign avant ancunaschainta…e tge
prescha tg’ella veva.. !

Senior
Buna seira donna pulizista…am è schon cler tgi chella è
scappada…chella az ò tamia… !

Frida
Ossa tanschigl Carla, …la pulizista Petra survign ena buna
impressiun da vous… !

Senior
Ma chella totga er tigls noss inimeis… !

Frida
Buna seira Petra….mianc tadle sen chel bagliafung….ia sung Frida
la fantschela e chel murmagnung è Carla senior…. ! Tge az magna
cò tar nous… ?

Petra
Franc betg la scharmanta moda da signour Carla da ratschever ena
donna… !

Frida
Mianc fasche stem d’el…perchegl tgi ischas nova cò tar nous az
viglia tradeir ensatge…..Carla senior ò betg schi gugent las
donnas…

Petra
Chegl ancleia fitg bagn… ia sa er betg antschever ena massa cun
igls omens. La mia davosa relaziun cun en cultivatour da marihuana
è betg eida or bagn. Ia va perfign pers la mia bunga plazza perveia

-8-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


da chegl ed ossa vaia gia d’esser leda da survagneir ena lavour
ainten chella rosna davos la gligna……äh….stgise…. ainten chella
bela vischnanchetta idillica…. !

Senior
Oh tge tresta istorgia tg’am fò prest bargeir…vez navot oter da far
tgi d’ans tigneir se cun la vossa liralara… ?

Frida
Ma Carla….fasche igl bagn….

Petra
Schon bung Frida, tgi Carla senior respectescha betg las donnas è
tgapibel. Savez, chegl è scu tigls pups….cura tgi vignan pi vigls
sonigl antschever navot…. mianc cugl pi bel tarmagl…… !

Senior
Savez ansomma cun tgi tgi vous discurriz… ?

Petra
Ea, chegl saia. Ia sung betg anc schi dei an vischnanca…..ma tgi
vous ischas chel cugls blers raps gliunsch anturn…chegl vaia santia
bagndalunga….e gist perchegl sunga cò…

Senior
Schi vez ansenn d’am stritgier mêl anturn la barba per neir tigls
mies daners, faschez migler ad eir per voss fatg… !

Petra
Ia sper da mai neir an chella situaziun da stueir dumandar angal en
cotschen a vous…..ma ia leva angal az far attent tgi gira ena banda
d’anganaders tgi az teiran cun rampigns igls daners ord cassatga
avant tgi vez detg amen… !

Frida
Chegl na saro betg veir… !

Petra
Gist uscheia ègl…igl è en pêrign per esser exact. Ia az less averteir
dad esser precaut cun gliout estra…..

Senior
Gliout estra… ? Ma ossa lessa saveir da vous….cura vez ansomma
antschet a luvrar cò tar nous… ? Ia n’az va anc mai via anfignen
ossa..

Petra
Schi faschez betg bagn adatg am vasez forsa bagnspert mintga
de….

Frida
Ins dastga sa fidar da nign ple ozande..

Petra
Igls bindungs on surtot gliout viglia tgi crei bagn a tots sen lour plan
ed avant tgi chels on detg papp….èn els libers da tot igls daners… !
-9-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Senior
Ma alloura ans so capitar navot…..an nossa tgesa dattigl nigna
gliout viglia…..adia donna polizista….(sera igl isch-tgesa segl nas
a
Petra) Anganaders…..angal canaglia
gira ple per
las
veias…anstagl tgi gessan a luvrar vign angulo….ma Frida… tge
levas ansomma… ?

Frida
Ia va santia chella canera….puspe dispetta cugl mattatsch….. ?

Senior
Ah chella mattaneglia…..angal rabgias ins ogl… ! Diso scu igls
portgs el….mai gia da luvrar ed adegna survagnia tot segl plat… !

Frida
Ma chegl è betg angal la sia colpa….el ò adegna survagnia tot chegl
tg’el leva…. !

Senior
Ia va angal managea bagn e va lia tgi el vegia eneda migler tg’ia.
Ma chel tabalori ò angal tgutgareias ainten testa…..ia vess fatg pi
scort agl metter cun 80 ainten ena tgesa da vigls... !

Frida
Ma schi tge ò el puspe fatg chest’eda… ? Vot el anc adegna neir
profi ballapeist… e far concurrenza a Marco Streller….?

Senior
Na chegl è passo siva tgi igl docter igl ò detg tgi cun crutschas
laschigl eir nigns giueders sen plazza da ballape… ! El è gio anc
mender vedlonder tgi ia ……. na, el vot maridar…. chel calöri… !

Frida
(rei) Tgi so tge… ? Alloura teira el betg siva igl vigl…chel vot
saveir navot dalla schlattagna feminina…. ! Ma angal tranter
nous….a vous faschess ena buna donna er nign donn… !

Senior
Frida…betg anclei chegl fallo….ia va simplamaintg fatg schletas
experientschas cun donnas e less spargner agl mies fegl chellas
malampernevladads… !

Frida
Ma vous cunaschez igls unfants…els on da pruar or tot sez anfignen
tgi creian.. !

Senior
Ea, e da spira frappa sonigl far navot oter tgi da maridar l’amprema
tschavola tgi cattan… ! Ma Frida….ia sung anc tot suanto digl
sport…ia gess gugent en mument ainten la sauna. Savessas am
scaldar chella… ?

-10-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Frida
Ella è prest pronta….cun vapour d’eucaliptus…ègl an urden.. ? Ed
anfignen tg’igl è schi gliunsch dez anc en igleida ainten las gasettas
viglias….ubetg ?

Senior
Exact…te ist la suletta bun’olma tgi am anclei…..Mintgatant saia
stousch creir tgi te ist er angal ena femna… !

Frida
Ha, ha, ia pegl chegl ossa scu cumplimaint….ma siva tants onns la
vossa fantschela, canoscha igls voss tics e defects… !

Senior
He, he….chegl èn betg tics e defects…chegl èn preferenzas…e

(Frida vo or digl isch da mang dretg e Carla senior ligia dad ot or dalla
gasetta)

Senior
Noua èl chel artetgel……ah cò…la Pagina digls 3 da favrer 1946,
…rapina
digl
tschentaner… !
800
kg
ôr
dalla
banca
naziunala….svanias sainza lascher fastezs….hahaha….nign tgi è
nia a donn…oter tgi la banca….hahaha…i vignan tschartgeas igls
suandonts suspectos…..hahaha…anc en bel tip…..(mossa la gasetta
cun ena fotografia vers igl publicum, sa tschainta) …ed igl migler
vign anc: 10'000 francs premi per chel tgi tschiffa igl culpant u dat
infurmaziuns sur da chel…..1946….chegl eran anc taimps….alloura
davigl anc omens da vaglia e betg da chels pangalatgs scu igl mies
fegl….

(i scalinga…la fantschela vign notiers e derva igl isch-tgesa e lascha antrar en
 om an vistgia, igl notar)

Marco
Buna seira…ia sung igl notar….è Carla a tgesa… ?

Frida
Buna seira…tgenegn digls Carlas managez…. ?

Marco
Ah, vous faschez ena sgnocca….tge Carla….ia manetg chel tgi
veiva anc…
(igl notar vo siva Frida ve cunter Carla senior, Frida teira igls givis e vo puspe
 or dad isch)

Marco
Vous ischas franc Carla junior… ?

Senior
Ah….ia sung….

-11-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Marco
….vous vusez or stupent per vossa vigliadetna, cumplimaint…. !
Ma stgise…dastga am preschentar Marco…notar….nous vagn
anfignen ossa angal telefono….

 Senior
…..ma, ia az canosch…..

Marco
….la mia secretaria cunaschez vaia santia……tgi vess panso
uscheia ensatge…. ?

Senior
Secretaria…. ?

Marco
Ea, la mia secretaria Eliana….schi gliunsch sunga anc mai nia tar
ella….ia crei tgi ella seia propi fitg inamurada ainten vous…

Senior
Ea, ea….er ia sung fitg inamuro ainten….äh ainten …..

Marco
….Eliana…

Senior
Ea, Eliana…. ella è stada cò….savez la mia memorgia è betg ple la
miglra….ia va betg uscheia cun las femnas…. !

Marco
Ma scu… ?

Senior
….noms….cun noms da femnas….

Marco
Chegl vo a tots uscheia ainten la vigliadetna….ma Eliana è propi
ena super donna….ubetg…. !

Senior
Ia va cartia en super ursign…. ?

Marco
Scu tgi lez….ma uscheia ena schanza survagniz angal eneda an
vossa veta….Eliana savess veir ve da mintga det aglmanc diesch
omens……schi fiss vous faschessa dalunga seriousa chella
tgossa….

Senior
Chegl fiss gist igl davos tg’ia less…. !

Marco
Scu… ?

Senior
….chegl fiss igl davos tg’ia less amblidar….ma tge managez
ansomma cun chegl…. ?

-12-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Marco
 …serious….maridar manegia…schiglio è chella perla davent ed
uscheia egna cattez mai ple…. !

Senior
Ea, ea, da chels narrs dattigl avonda tgi sa laschan…..

Marco
…tge managez…. ?

Senior
I dat avonda prers tgi dattan anseman pêrigns tgi…..

Marco
…gist uscheia ègl….e da far ègl chegl anfignen tgi tot
funcziunescha anc….. ! (fò tscherts muvimaints cugls calungs e
tschigna se pigl vigl) Ma atgnamaintg sunga betg nia per discorrer
da vossa tuschandra….mabagn sur da vossa ierta…. !

Senior
Tge… ? Ierta…. ! Ins ò betg d’aveir igl amprem en mortori per
saveir iertar… ?

Marco
Ma, ha ha, vous ischas en legher cumpogn…ia crei tgi igl voss
humor az vegia mantignia  schi bagn…

Senior
….schi saint ossa chegl tg’ia suppon….alloura ègl chegl pitost
humor neir…. !

Marco
….nous vagn gio fatg giu tgi vous regalas a voss bab chels inline-
skates per tgi el provotgescha cun chels en pitschen accident…vez
gio amblido chegl…?

Senior
Va bagn cartia tgi chel de vegia anc rampigns ed am regala
navot… !

Marco
Na, regals dattigl nigns….e perchegl vainsa gio insceno chella tgosa
per tgi vous survignas l’ierta gio avant tgi chegl tgi la nateira vess
planiso… ! Vez fatg enpo liber chellas strubas dallas rodas da
chell’essa…. ?

Senior
Ea, chegl vaia….u pitost pruo….

Marco
Ed alloura…. ? È voss bab agl spital…u schizont forsa a frestg
dasper baselgia….. ?

Senior
Chel è mess a frestg….sen tgombra…

-13-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Marco
Tip top….betg gist tgossa da mintgign ma mianc schi mal….forsa
savainsa lascher uscheia e dar da creir tgi el seia mort aint igl sies
letg….tot normal…. Ma vous ischas en dètg asen, signour
Carla…. ! Bel tgi tot ò funcziuno uscheia perfetg. Dumang niz segl
notariat alloura savainsa vurdar chella tgossa cugl testament tgi è
deponia tar nous… !

Senior
È la vossa secretaria er preschainta… ?

Marco
Ma naturalmaintg…. ! En bel de, signour Carla !

(igl notar vo an direcziun isch-tgesa e vo an vainter sur igls inline-skates…dei
en pêr schloms…la fantschela vign notiers)

Senior
Adatg…cun inline-skates ins sogl eir an vainter e sa far mal….

Frida
Jesses mametta….tge ègl capito… ?

Marco
Smala essas rulontas da merda…. ! (vo or dad isch)

Senior
(cloma siva)  Inline-skates… !

Frida
 Ma Carla, chels stgerps inline vessan er betg dad esser cò starnias
anturn, chegl savess propi anc dar discletgs…

Senior
Chels èn gist aint igl dretg li…. !

Frida
Tge leva chel singour ?

Senior
El leva discorrer cugl junior..

Frida
Ma chel è sen tgombra….pertge igl vez betg clamo…. ? Uscheia ò’l
mianc savia ruschanr cun el…

Senior
Bagn, bagn el ò schon ruschano cun el…….

Frida
Chegl fiss franc ensatge per igl junior da neir ansemen cun uscheia
en simpatic om cun buna maniera…..

Senior
Frida, Frida, anc dei betg tots chels tgi vesan or simpatics on er
mangs sobers, tigna andamaint….

-14-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Frida
Ossa tgi schez……igls voss mangs èn er betg igls pi sobers ed igl
tschop er betg (savoira)…..la sauna fiss pronta…e la duscha er…. !

Senior
Ia va cartia tgi las femnas vegian gugent tschertas savours
masculinas…. !

Frida
…..forsa avant 80 onns…..las donnas dad oz on pi gugent en om
cun fatg giu bagn la barba e tgi savoira d’en bung parfum…

Senior
Chegl vign mianc an dumonda….igl mies schnuz resta noua tg’el
è….chegl cun la duscha savessa anc ponderar……

Frida
Chegl vaia panso….cò vez igl voss mettel per la duscha….cun
effect «regenerativ per ena pel fegna scu en tgigl d’en
pup»……schi chegl nizzegia pero per la vossa pel raplada…. ??? (i
scaligna ve digl isch-tgesa)

Senior
Ia sung betg a tgesa…...schi ensatgi dumonda sunga…..sen
baselgia…ainten la tgaplottigna……te sast schon…. (ambleida igl
savung da duscha e vo or dad isch….Frida igl mossa igl utschel)

Frida
(derva igl isch-tgesa) Bun de….tge giavischez….. ?

Eliana
Ia va da discorrer cun Carla…..pero betg cugl vigl ballurd… !

Frida
Ia az canosch betg ma vous cunaschez para bagn la famiglia…. !
Angal anavant…sare pero bagn igl isch….i gira ena banda …. Ia
vign gist a clamar igl junior….el ò arrest pover tamazzi….junior te
ast visitas…. ! (junior vign ord tgombra)

Junior
Ma tgau tgerigna…bel tgi te am fast puspe ena visita….ast pondero
las tgossas…. ? Angraztg Frida….te post eir ve dalla tia lavour…. !

(dat segns a Frida da spareir, ella vo)

Junior
So, ossa savainsa discorrer…..

Eliana
Ea, ia va pondero…..ties bab am niro mai ad acceptar ed uscheia
viglia betg maridar….

Junior
Ma ursign……betg tedla sen mies bab…el so er esser fitg
amicabel…betg gist cun donnas, ma……

-15-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Eliana
…ed ia sung an nom da dia ena donna….e schi te vot propi tgi’ia at
mareida…..alloura procureschas, per plascheir, tgi el disturba betg
las nossas nozzas…. !

Junior
Ma scu vaia da piglier a mangs chegl…. ? El è mies bab ed ia va
anc adegna d’igl far percumond…. !

Eliana
Carla, ist en om u en sdratsch…..te nirossas bagn a saveir deir a ties
bab noua tg’igl Bartli vo pigl moscht….. !

Junior
Scu manegias chegl… ?

Eliana
Igl far freid…. ! Alloura savainsa maridar an santa pace…. !

Junior
Ma Eliana…chegl è betg schi simpel….el è anc fit scu en giuvnot.. !

Eliana
Nign «ma el è»……..nigna sepultura…nignas nozzas… !

(Eliana vo ve tigl isch…junior vign siva….)

Junior
Eliana spetga, stò cò….ia at leva anc mussar la mia tgombra…. !
Ma te post er neir pi tard tar me sen tgombra…ia sung totta de…..

(igl isch-tgesa sa sera)

Junior
Far freid…..chegl è pi spert detg tgi fatg… ! Igl bab è diritsch… Ma
igl notar ò er schon detg ensatge sumigliant…..forsa tgi chel am
geida anc eneda… ? Tgutg è angal tgi va arrest…..ma ossa sunga
alloura prest sasa….adegna am metta chel vigl rampigns…..maridar
possa betg….e mureir vot el er betg…. ! Tot chegl pudess gio da dei
esser mia, schi chel vigliurd…..ma anstagl dad eir eneda cugls peis
a munt scu tgi tutgess, ligia el gasettas viglias…..e varda fotografias
da bindungs…. Spetg’angal…..a te mossa la maniera…...(peglia no
en risplei e smarlatta la gasetta….senior vign aint zuglia ainten en
siaintamangs da bogn e vot piglier igl savung amblido….cura tg’l
vei tge tgi junior fò vo el planget tigl isch…tedla pero
anavant)….so, e chella nuranta fotografia vign er vedlonder….a
chel fatscha gist anc en schnuz pi grond….chegl fascharo bagn neir
vilo bab…..ma chegl am geida er betg anavant…..perchegl possa
tuttegna betg maridar Eliana e navot da chegl cò è mia…..el stò
davent….per set u per dieschset…. ! Ed ia sa er scu…el giaro ainten
la sia sauna ed anstagl da vapour d’eucaliptus survign el enpo
vapour da durmeir. Vi bagn vurdar schi chel so er anc eir cun igls
-16-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


sies inline-skates cun igl med per durmeir intus….. ! En plan
genial… ! (senior svanescha….junior en mument siva or digl
madem isch)
(Frida vign aint…vei la gasetta e dat en bratg)

Frida
 Na, chegl è betg veir… ! L’antiera gasetta è ruinada….schi igl chef
vei chegl darogl en dètg teratrembel…. ! Ed ia saro puspe la
colpa…..forsa saia anc cuntschier ensatge cugl gummi….Ma tge
fatscha ègl chegl….chella am vign avant ancunaschainta…. ?

(Frida tigna ad ot la gasetta, an chel mument aintra igl senior cun igl
siaintamangs da bogn anturn igl vainter, cun aint gants ed ena pistola ainta
 mang….Frida dat anc eneda en bratg)

Frida
Ma an nom da Dia…..senior…u ischas forsa en lader…. ? Betg
fasche’m ensatge…. !

Senior
Frida….metta davent chella gasetta…subito…. !

Frida
Ma ia va fatg navot…..ia ris-chess mai da smarlattar la vossa
fatscha da tala maniera…….

Senior
Ia sa bagn avonda tgi chegl è sto chel tamazzi d’en fegl
malmadeir…. !  Damai am ast cunaschia sen chella fotografia… ?

Frida
Gist ansant am ègl ia se ena gleisch…la vossa retgezza tgi nign tgi
so danonder tgi chella vign…la vossa veta solitaria e chel
schnuz….chegl è franc angal camufladi (Tarnung)…. ! Igls gants
vez aint per betg lascher igls fastezs dalla detta e vous vez angulo
igl onn 1946 tot chel ôr….ubetg… ?

Senior
Tot chegl è veir, la mia tgera Frida….ia vess mai gia da pladeir ena
fantschela schi intelligenta scu te…. ! Anfignen ossa è anc nign tgi
so chella istorgia e nign tgi è nia sessour tgi tgi ia sung…..anfignen
ossa… ! Am displai….ma te sast definitiv mengia bler e…..

(senior drezza la pistola sen Frida, chella corra an panica anturn meisa e
 sbrigia)

Frida
Na, na Carla, vous ischas franc betg uscheia crudevel…ia lavour
gio prest 40 onns per vous e…..

-17-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Senior
Stò salda te tschavola….uscheia na totga mai…. !

Frida
Fasche igl bagn Carla…..chegl savez betg far…..

(Frida sa zoppa davos igl canape….Carla stat salda sainaza  flo)

Senior
Puh….na chegl saia propi betg far….uscheia ensatge na vaia anc
mai fatg… !

Frida
Chegl è bel da vous…..ma pertge gez ansomma ramandond cun ena
pistola… ?

Senior
Ossa stoia igl amprem ma tschantar… ! Chegl creist betg….ma igl
mies agen sanc….igl mies mattatsch…el am vot far freid…. !

Frida
Tge vot chel…. ?

Senior
Te ast schon santia andretg…chel am vot tarmetter sur igl
Jordan…ainten la perpetnadad digls indians…..giugl anfiern…. ! El
less tgi am faschess or digl polver per adegna…. !

Frida
El vot propi la vossa pel…. ?

Senior
Ia va gio detg tgi te seias ena filunga…e gist perchegl vaia piglia
notiers la mia pistola… ! Ins so mai tge tgi vign andamaint a chel
tamazzi schi el fò igl sanichel perchegl tgi sung cunter chella
maridaglia… !

Frida
Ma perveia d’uscheia ensatge ins scuppa franc betg sies bab… ? Ia
gess tar la pulizeia…. !

Senior
Ma mattagn….ast amblido tge tgi te ast ligia ainten la gasetta… ?
Me tschertgigl er anc siva da tants onns…ia na vign franc betg tar la
pulizeia… !

Frida
Ah ea…..ed ia stung gio 40 onns cun en scroc ladrung sot en
tetg….ma vous ischas propi betg igl tipic lader…. !

Senior
Sast…igl mies mat am sumeglia ple tgi chegl tg’ins crei… ! Er ia
era inamuro d’ena bela matta e tenor ella veva er ia mengia pacs
raps. Per chella tschimpforgna vaia fatg chel rapimaint da banca ed
angulo chel ôr… ! Tot ò funcziuno, nous vagn marido e survangia

-18-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


igls noss fegl. Ma chegl ò betg tanschia per mia donna…ella am ò
laschea aint igl stetg cun igl noss fegl…. !

Frida
 Ma chegl am displai….vez perchegl ena tala rabgia sen tottas
femnas… ?

Senior
Ia ma feid da nignas femnas ple… ! Gl’è betg sto schi simpel
d’edutgier sulet en mattatsch…ed ia va l’impressiun tgi seia anc oz
betg a fegn cun chella lavour…. !

Frida
Ma er schi el è voss fegl….el az vot scuppar….i vagn dad eir tar la
pulizeia… !

Senior
Ancletg…..ma ia va en plan…avant tgi telefonar alla pulizeia
vainsa anc da liquidar enqual tgossa. Damai tgi te sast tot da
me….ia sung Carla….

Frida
Isasetta….ossa vaia anc da far duzis cugl schef…. !!

Senior
Frida, sast te am tagler giu igl schnuz.. ?

Frida
Gugent….ma pertge tottanegna….. ?

Senior
Chegl at daclera or an tgadafi…..e la sauna post er stidar….oz vaia
nign gost ple…. !

(tots dus von an tgadafi, i petga ed igl notar aintra)

Marco
Hallo…..signour Carla….ia sung…igl notar Marco… ! Ia va panso
tgi saptgan gist darveir cò tar vous igl testamaint…..Ma cò ègl
nign… ! Ia va gist er piglia cun me igl contract da matrimoni an
cass
tgi
lessas
maridar
la
bela
Eliana……huhuuu….
sapperlostas…chels èn surds scu talpas.. !

Junior
Huhuuuu…. ! (or digl bogn)

Marco
Ah, signour Carla…noua ischas… ?

Junior
Ia reiv dalunga….sung nigna locomotiva… ! (aintra, igl notar dat
en sagl)

-19-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Marco
Mamma mia….tgi è chel vigliurd…. ? Chegl saro Carla senior…. !
Ia va cartia tgi vous seias gio sot tera u aglmanc mort ainten
letg…. ! Sch’ins fò betg tot sez… (peglia la pistola dalla meisa)

Junior
Buna seira….tgi ischas vous… ?

Marco
Ossa vaia nigna peda d’az dar pled e fatg… ! Tgi tgi ia sung ò
nign’impurtanza ed ia az supplitgescha da stender la bratscha vers
tschiel…. !

Junior
Pertge…. ?

Marco
Ossa betg fasche schi tgutg…. !

Junior
Crutsch… ? Ia vign adegna schi crutsch, va mal agl dies…. ! Ma tge
vez cò ainta mang…. ? (Marco tigna a Carla la pistola sot igl nas)

Marco
Ossa tansch’igl.. ! Chegl è ena pistola cargeda ed igl davos tgi te
veist an tia veta è…..

Junior
….en revolver… ! (croda an svanimaint)

Marco
Chel ò er nigna maniera…dantant tgi ia raschung cun el vol cugls
peis a munt…. ! Mabagn….alloura stat el aglmanc salda. Ma scu
vaia ossa da sagiattar…..chegl fò franc en nara fracasch…. ! (el
prova stuppar las ureglias, chegl tgi è betg pusebel langal cun en
mang, danatnt cumpara la pulizeia)

Petra
Buna seira signour Carla. Ia va survagnia ena tgisa cunter vous da
vossa vaschigna, perchegl tgi ella seia dada giu digl velo perveia da
vous…….ma tge faschez cò… ? (Marco meira sen Petra)

Marco
Aiaiai…ossa vez gist la malaschort dad esser igl fallo mument aint
igl fallo li….

Petra
He, tge vez fatg cun chel pover om cò…. ! È el forsa mort…. ? (ella
totga igl pols a Carla)

Marco
Chel fò angal la giatta morta…..ma ple mort tgi veiv era el er
avant…. ! Ia leva gist far ena fegn…ed ossa am ischas vous neida
tranteraint.... !

-20-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Petra
Mancumal…..el teira anc igl flo… ! Ma vous canoscha….vous
ischas egn da chels cagliuns tgi lavoura cun trics e trapplas.. !

Marco
Gist uscheia…. Ma chels trics e trapplas èn angal pitschens
peschs…chel tgi vagn ossa ve dalla pertga…..

Petra
…..tge vez ve dalla pertga…. ? E tgi è la vossa gidantra… ?

Marco
Damai tgi er te ast angal anc pac taimp sen chest mond at viglia
tradeir chel misteri….. ! Ia va via aint igl testamaint tgi Carla ò fatg
se la sia antiera facultat alla sia fantschela e chegl è fitg schlet…. !
Ossa….schi ia lasch svaneir chel testamaint, alloura ierta igl sies
fegl tot…. !

Petra
Ed alloura…. ?

Marco
Igl sies fegl vot sacrosanto maridar la mia secretaria e chegl è la mia
ameia…. ! E nous dus vagn gio chi e lò fatg enqual stragi ansemen
ed er chest’eda vo l’ava sen igl noss mulegn… ! Ella mareida chel
vigliet e bagnspert fò chel igl sies davos suspeir e nous vagn tot igls
sies daners per nous…. !

Petra
Ossa am vo se en antier candelaber…. ! Chella donna tgi è
schluittada or dad isch era chella….e chella vaia gio via eneda sen
ena fotografia an noss biro… !

Marco
Ea, ma chegl è betg gist ena buna fotografia ed i dovra fantascheia
per ans canoscher…. ! E te ast deplorablamaintg chella
fantascheia… ia dess gugent anc enpo dalla baita cun te….ma ia va
anc d’organisar ena nozza… ! Ast anc en davos giaveisch… ?

Petra
Ea, tgi la tia sobra ameia sa fetscha or digl polver cun tot igls
raps…. !

Marco
Ossa, angal betg mengia sfarfatga…. (el sagetta, i dat en colp e
Petra varda giu sen igl sies vainter e Marco tot stupia sen la
pistola)

Petra
En projectil met…chegl so capitar tar pistolas da passa 100
onns….Ma vurde la mia….chella è nova raschainta…. ! (teira la sia
pistola)….igls mangs ad ot e betg mucs…..am fò grond plascheir
d’az dastgeir accumpagner agl post da pulizeia…..lò az spetga ena
bela cella…. !
-21-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Marco
Ia vi dalunga telefonar cugl mies advocat… ! Ia va fatg navot… !

Petra
Naturalmaintg….ma ia crei tgi per tots chels fastezs tgi vez laschea
sen chella pistola vez d’aveir ena buna vercla….e nous cattaron anc
ena dètga ploma otras tgossas segl post da pulizeia…. cartez betg ?

Marco
Tgiso tge… ?

Petra
Avanti ossa…. ! Ia dess gugent anc ena batterlada ma ia va oter da
far ossa… ! Chel pover tamazzi cò vign vedlonder siva… !

(von or dad isch, Frida e senior sainza schnuz aintran da l’oter mang)

Frida
Eneda tg’ins dovra la pulizeia…e nign tgi peglia giu igl telefon… !

Senior
Ma tge ègl capito cò… ? Ma tger fegl….è chel ossa propi mort… ?
El è adegna schon sto enpo fallomber……junior…. ! Aha…el fò
angal en cuc… !

Frida
Ma Carla, cò giu mez sainza curveia tgappa el anc ena pontga… !

Senior
Te ast raschung….no cun en plimatsch ed ena curveia…. ! Ed ossa
telefonescha puspe alla pulizeia….schiglio vo igl noss plan betg se..

(Frida corva giu junior e vo, i scaligna e senior derva igl isch, Eliana segl isch)

Senior
Oh na, betg schon anc eneda chella stranzla, a chella mossa ossa las
quantas tgi gl’è… !

Eliana
Signour Carla…ischas propi vous….sainza schnuz az vaia prest
betg cunaschia… !

Senior
(prest bargiond) Angal anavant tgera Eliana….bel tgi niz a dar enpo
cunfiert alla nossa povra famiglia an chel grev taimp…. !

Eliana
Ma tge grev taimp… ?

Senior
 Alloura savez anc navot… ? Ma tge tabalori tgi sung…ia va d’az
communitgier tgi igl mies fegl Carla junior è mort anetgamaintg…

Eliana
Tge…chel è mort…. ? Chel vess er anc savia spitgier en taimpet
cun chegl… !

-22-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Senior
Ia sa tgi chegl è en grev colp per vous… !

Eliana
Oh schi nosch ègl er betg…ia igl cunascheva strousch…ma chel am
ruigna tot igls mies plans…. !

Senior
Chegl tgapescha….el ruigna er igls noss plans… ! Ma ossa ègl
uscheia …chegl è sto la sia veia….

Eliana
Ma i dat er anc otras veias…pi directas…signour Carla…ischas
vous schiglio marido… ?

Senior
Na…ma pertge dumandez… ?

Eliana
Savez….igl interess ve da voss fegl vaia pers gio l’amprema geda
tgi ia igl va via, e perchegl… (vign pi manevel a Carla)

Senior
…e la nossa dispetta…. ?

Eliana
…ma tge dispetta.. ? La vossa energeia am ò adegna fascino…ia va
gist s’accurschia tgi vous ischas anc en dretg om e…..

Senior
….ma vous savez cant vigl tg’ia sung.. ?

Eliana
La vigliadetna gioia ansomma nigna rolla…..ia va adegna gia ena
simpateia speziala per semesters pi madeirs…. !

Senior
Semesters è bung…..decadas fiss forsa migler…. ! (Eliana igl
tgappa anturn)

Eliana
S’accurschez er chella fevra….

Senior
…ea, ossa tgi schez….

Eliana
En om scu te maridessa bel dalunga… !

Senior
Chella ideia vign ossa gist enpo spontana…chegl vessa mai
cartia…. !

Eliana
Lessas betg uscheia ena donnigna scu tgi ia sung… ?

Senior
Schi gess siva me, alloura dessigl angal ena donna segl antier mond
e chegl…..

-23-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Eliana
…e chegl sung’ia….

Senior
…na, la mia fantschela Frida… !

Eliana
Pertge gist chella… ?

Senior
Ella ò igl tigneirtgesa adegna tiptop…chegl è en veir plascheir… !

Eliana
Ma chegl saia far er ia…ia fatsch navot schi gugent scu nattager.. !

Senior
Franc.. ?

Eliana
Chegl viglia gist at demonstrar…ia antschev gist cun la steiva…..

Senior
Na, na…chella è gist stada vedlonder…er schi vagn puspe enpo
sdisurden (varda sen sies fegl giu mez)….ma te post gist nattager la
sauna, chella ò asch basigns…

Eliana
An urden…ma cura tgi va fatg chegl maridainsa… !

Senior
Mancumal…..la sauna è giudem suler…. ! (Eliana vo)

Senior
Uff….am è prest nia enpo tgod cun chella Eliana…. !

Frida
(aintra) La pulizeia è sen veia….

Senior
Bung…sast anc igl ties verset… ?

Frida
Cler…sung betg dad ier… ! (la pulizeia vign aint dad isch-tgesa)

Petra
Angraztg pigl telefon, ma ia fiss tuttegna anc neida siv’or….ma cò è
ensatgi giu mez…. !

Frida
Chegl è betg «ensatgi»….gist per chella persunga vogl…. !

Petra
Ma tge…. !

Frida
Ea, uscheia ègl, chel cò giu mez è Carla senior…¨

Petra
Ma tge gartetg….cò ò igl notar am fatg en sarvetsch… !

Senior
Igl notar è chegl sto…. ?

-24-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Petra
Ea, chegl è egn da chels bindungs tgi vagn gio da dei tschartgea ed
el leva gist far fegn cun chel pover signour Carla…chel vainsa oss
mess an li da salvamaint… (varda giu junior) ….bagn, bagn ins vei
schon tgi ischas paraints…er schi el ò en bung po daple fodas tgi
vous… !

Senior
La mia pel è anc bela glischa…. !

Frida
Vurde eneda la fotografia ainten chella gasetta…chel ègl.. !

Petra
Mancumal…chel ègl…. Am displai signour Carla, ma ia stò arrestar
igl voss bab e la vossa facultat niro er gist confistgeida…

Frida
Vous faschez angal la vossa lavour e s’ampudez da navot…mianc
nous vagn savia ensatge… !

Senior
…savia ansomma navot….

Frida
Quant dei ò Carla da star an parschung… ?

Petra
Ia pains per veta duranta… !

Senior
Ah, alloura vogl anc…chegl vo gio betg schi dei… !

Frida
E perveia digls daners ègl er betg schi nosch…ia va santia tgi detta
en premi per chel arrest….uscheia ègl ainten la gasetta…

Petra
Musse eneda….ea, ma chegl èn angal 10'000 francs….

Senior
10'000 francs igl 1946 e la carascheida dastgez er betg
amblidar….Chegl dat tuttegna en bel daner….e schi vez schon
permangs da rimnar laders e bindungs….ainten la nossa sauna
vainsa gist anc en exemplar….la sagonda mesadad digl duo da
cugliananders…. !

Frida
Tge deist te cò… ?

Petra
Schi chegl è veir alloura vez gist dabung anc en premi…ed ia va da
metter dus persungas ainten la madema cella…. !

Senior
Sch’ia dastg giavischier ensatge….ia vess gugent schi mies bab niss
sulet ainten ena cella….el sa perda e raschunga magari tgossas
sturnas e so mainc cura tgi el è naschia…
-25-

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


Petra
Chel giaveisch saia adempleir….ia turn siva per la sagonda
persunga….e digl reminent….vous vasez or bler migler sainza
schnuz… !

Senior
Angraztg…ia va panso tg’ia ma saptga betg zuppar per veta duranta
davos en schnuz…. !

Frida
Er a me plaist te migler sainza… !

Senior
Pi vigl a pi narr…. !

Fegn

Sm-HOF 2-1_Pi vigl e pi ravel_(sm) y


1
Sm-KLE 1-5

Ena viglia
golp

Gi humoristic an treis acts da Fritz Klein

Translato da Letizia Sonder

Persungas:

3 omens / 4 donnas
ca 90 min

Formatiert: Rechts
Formatiert: Schriftart: 24 Pt.

Sm-KLE 1-5_Ena viglia golp_(sm)


2
Rolf Peng (164)

fabricant da tschigulatta
Valeria Peng (188)
sia donna
Manuela Peng (117)
feglia viglia
Jasmin Peng (63)
feglia giovna
Tatta Peng (123)

ò ainta mang tot igls feils
Peder Müller (152)
amei da Rolf
Bruno de Giacomo
banchier

Taimp:

preschaint

Li d’ acziun:
steiva digls Pengs

Maletg:

Ena bela steiva. Antrada generala, en isch da mang dretg u da mang sanester, egn è
per tgadafi, l’ oter per la stanza da giasts. Meisa cun soptgas, canape, pultrunga.
Rest tenor giaveisch dalla reschia.

Cuntign:

Rolf Peng è fabricant da tschigulatta e giuieder passiuno. El gioia cugls raps dalla
famiglia aint igl casino e la sia famiglia pitescha da chegl. El è en crievatsch e peglia
nign risguard sen sentimaints dad oters. El ò perfign saboto las nozzas dalla sia
feglia Manuela, uscheia tg’ igl spous ò detg na e Rolf ò gudagnea en bel daner cun
scumessas. Manuela è malcuntainta e lascha cumpareir en’ annuztga ainten la
gasetta. Rolf less gudagner anc eneda cun chellas nozzas e fò s’ annunztgier igl sies
cumarat Peder. Lez vess alloura da deir anc eneda na davant igl altar, siva caless
Rolf da giuier. Tot vo tant anavant bagn anfignen tgi en banchier s’ annunztga er tar
Manuela. A lez è Rolf betg carschia, tar las bancas vign giuia cun otras sommas. La
famiglia catta or chegl e vot dar ena lecziun agl bab. Ma la tatta è er anc a cò, e lezza
canoscha las maleztgas...

1. ACT

 scena 1:

Sm-KLE 1-5_Ena viglia golp_(sm)


3
Valeria, Manuela, tatta, Jasmin

(Manuela, ainten mez steiva, è vistgeida da nozzas (civil) e bragia petras larmas. La
mamma saglia agitada ve e no. Tatta tschainta segl canipe e fetga igl îgl riont.
Jasmin tschainta dasper la tatta, ò las flours ainta mang e steira or figlias. Per ella è l’
antiera situaziun comica ed ella ò buna luna)

Jasmin:
El ò gugent me, el ò betg gugent me... el ò gugent me, el ò betg gugent
me... el ò gugent me...

Valeria:
Cala ossa Jasmin, te ans fast neir tot confusas. Na, tge barvogna! Scu
ans ò chel cherli er savia far uscheia ensatge.

Manuela:
(bragia anc pi dad ot)

Jasmin:
(sitg) Forsa ò la mia tgera sorigna gia ena fatscha mengia gronda da
tschigulatta. (rei)

Valeria:
(vo tar Manuela) Unfant, cala ossa da bargeir. Chegl na fò la situaziun
er betg miglra. Ossa stuainsa esser fermas.

Manuela:
Igls omens èn tots schiii teribels, dretgs lumpuuungs!!! (bragia puspe)

Valeria:
Ia sa, ia sa, ia veiv gio la mesadad dalla mia veta cun uscheia en
lumpung ansemen. Igl pi gugent bargiss er ia.

Tatta:
Angal dai, aint igl bargeir eras pi bod campiunessa.

Jasmin:
Aha, ea? Chegl na vaia mianc savia.

Tatta:
Pero angal schi vurdav’ or enstge. En nov vistgia, en viadi, en
bratschlet...

Valeria:
Chegl na constat mianc! Ia stueva angal bargeir per spira commoziun,
schi vuseva da chellas belas tgossas ainten las vitrinas.

Tatta:
Cler, e schi dad ot tgi Rolf stueva gist eir ainten buteia a cumprar chegl,
per betg tgi la gliout anturn sa smarveglia e creia tg’ el misla tè.

Jasmin:
(sarcastic) Chegl tar igl tema: “Omens èn teribels!”

Valeria:
(alla tatta) Am para tgi per esser surda saintas stravagant bagn.

Tatta:
(dad ot) Tge deist?

Manuela:
(dont bratgs) Vess forsa ensatgi peda da s’ occupar cun me, ia sung
chella tgi dovra cunfiert!

Jasmin:
Beva en pêr vinars ed igl problem sa schleia da sulet.

Sm-KLE 1-5_Ena viglia golp_(sm)


4
Valeria:
Jasmin per plascheir! Betg raschunga schi tgutg, la situaziun è tragica.

Manuela:
Ea, te ist en’ impertinenta persunga sainza sentimaint! Gist scu bab!
(bragia puspe).

scena 2:
Rolf, tatta, Valeria, Manuela, Jasmin

Rolf:
(aintra, varda giu la scena,sitg, ins s’ accorscha tgi chegl è ad el
tuttegna) Chegl è ia ainten las tgotschas, ubetg?!

Manuela:
(igl saglia a dies e petga cugls pugns sen el) Te ist la colpa, te sulet!
Pertge ist gist te mies bab!!!?

Jasmin:
(sitg) Tgi so sch’ el è propi?

Valeria:
Jasmin!!!

Jasmin:
E sch’ el è, sch’ è’l per franc gio s’ anriclo bleras gedas da chel mument
da deblezza!

Manuela:
Te noscha treida. (vot attatger ella, Rolf vo tranteraint. El stat sur la
tgossa e canoscha ellas)

Rolf:
Ni aglmanc oz peregna, en de da festa! Nous vessan gio prest festivo
ena nozza.

Manuela:
Ea, angal prest. Perveia da tè am ò Kurt betg marido.

Rolf:
Perveia da me? E scu chegl? Ia n’ igl va fatg navot digl mal.

Manuela:
Na, pero la tia detga segl uffeci civil. Cura tgi l’ ufficiala civila ò
dumando schi el viglia maridar la feglia digl producent da talers da
tschigulatta Peng, vessas betg gia da deir tgi en po pi pac Peng na
faschess er navot.

Rolf:
Ia va managea ena Peng pi pac a tgesa, te ast gio nom Peng, ni betg?

Jasmin:
(sarcastic) Chegl so angal mamma.

Manuela:
Na, te ast managea igls mies kilos, chegl è bagn cler. E Kurt ò alloura
detg na scu cuschinier da dieta.

Jasmin:
Schi el carezzes mintga kilo ve da tè, schi vess el detg ea.

Manuela:
Pertge ta nomnas betg fabricant da pralinas, chegl tuness pi nobel.

Jasmin:
Midessigl ensatge schi la gliout schess, tgi te vegias en tgigl scu ena
pralina da 50.- fr?
Formatiert: Schriftart: Nicht Fett

Sm-KLE 1-5_Ena viglia golp_(sm)