17
Gion Peder: (vilo) Tge tarmaglem fatschez vusoters dus? Porta aint chel canaster,
ma dalli!!! (Roc ed Ines von an tgesa)

Rosa:
Ia crei tgi chest’ eda vegigl tschiff mordio Roc. Tgau Gion Peder.

Gion Peder: Tgau Rosa, e scu veiigl or chiaint?

Rosa:
Chegl para dad eir tot scu tgi totga. Scu tg’ igl medi ò detg a Catia, è igl
unfant an la dretga posiziun.

Gion Peder: Chegl è bung sch’ el stat cumadevel.

Rosa:
At stò schon deir, tg’ ia admiresch la tia donna ed igl sies curasch.

Gion Peder: Pertge?

Rosa:
Tg’ ella vot la pagliola a tgesa.

Gion Peder: Ella è mattagn anc ena donna naturala.

Rosa:
Ea, glez bagn, ma i dat tuttegna en tschert risc, sast.

Gion Peder: Ia sa, ia sa, e per lez vaia gio fatg preperativas.

Rosa:
Ia fascharo an tot cass, igl mies pussebel.

Gion Peder: Catia ò er gronda fidanza ainten tè.

Rosa:
Angraztg. Ella è ossa tot relaxada ainten letg.

Gion Peder: Persiva sung’ ia an ena tensiun nundetga. Ma tge, ins na vign er betg
mintga de bab. (forba davent digl front igl suaditsch) Per cletg, chegl
fiss mengia strantg.

Rosa:
Per tè fissigl sto pi simpel, sch’ ella vess parturia aint igl spital, ubetg?

Gion Peder: Nous n’ eran betg francs, sch’ ella vess savia eir chella veia teissa. Igl
auto ò tgutgamaintg gist pôssa. Vot bever en got?

Rosa:
Gugent, cura tgi tot è passo.

Gion Peder: Ea, alloura bavagnsa ansemen en bung magiol. (rei)

Rosa:
(rei) Per franc. Ossa pero stoia eir anaint. Vignst er?

Gion Peder: (malsieir) Stoia?

Rosa:
Per far en plascheir alla tia donna, ea. I fiss bel sch’ igl unfantign vuses
er sies bab, cura tg’ el derva igls îgls per l’ amprema geda.


18
Gion Peder: Alloura vessa aglmanc anc da far la barba, betg tgi chel macarung
tgappa tema ed antscheva a bargeir.

Rosa:
Glez fascharo’l tuttegna. Ma schi taribel na veist er betg or.

Gion Peder: Ia reiv gist dalunga. Spetga anc en mumentign, igl amprem am viglia
parager mentalmaintg ed an uigl lessa er anc eir spert. (leva se vo an
uigl)

Rosa:
Bung, anfignen siva, ma fò anavant. E teira or igls calzers, avant tgi neir
ainten tgombra. (vo) (ainten tgesa saint’ ins sbrigiamaint e murmagnem
da Lisa e Roc)

scena 6:
Lisa, Roc, prer

Roc:
(davos) Betg am metta adegn’ anavant roba segl tarpung.

Lisa:
(davos) Schi noua duessa metter alloura.

Roc:
(davos) Metta oravant, perveia da me.

Lisa:
(davos) Ma betg suletta. Te am pudessas gidar.

Roc:
(davos) Dai, fò anavant. (isch sa derva, Roc vign or cun dus soptgas)
Te ist angal ainta peis. Vo d’ en mang e lascha far me, ia va da far
anavant.

Lisa:
 (er cun dus soptgas) A chegl deist te luvrar. Te tgi te ist tot’ urela te
saglias anturn Ines, scu ena vespra anturn la lugargia. Ed aint igl
decolte la vardas, tg’ igl è prest da star mal.

Roc:
(incanto, stat salda e rei) Na betg da star mal, chegl è en plascheir.

Lisa:
Tabalori. Tant scu ella vaia gio dadei. (mossa)

Roc:
Po schon esser, ma chegl interessescha nign! – Metta las soptgas no
cò e betg gist damez veia. (ins sainta en motor, tgi sa steida siva curt
mument)

Lisa:
Na, las soptgas stattan cò. Alloura pudainsa metter suror la curveia per
dar aria.

Roc:
Pertge? Chella na toffa betg?

Lisa:
Bagn, siva da chegl tgi te tschaintas sen ella e tretlas, per franc.

Roc:
(enervo) E siva dat ensatgi a teisslung, sch’ igl è sarro se tot.

Lisa:
Sch’ ins ò nigna sborgna, ins vei bagn chella roba a cò.

Sm-KLE 2-3_Ena greva naschientscha_(sm) y


19

Roc:
Tge vot deir cun chegl?

Lisa:
Tgi te savoiras d’ alcohol.

Roc:
Chel zichel gervosa tg’ ia va bavia, n’ am fò betg anc alcoholicher. Ed
am geida da surpurtar tè e la tia luna.

Lisa:
Alloura vaia anc ena pitschna schanza tar tè? (vo provocont ve tar  el)

Roc:
Te ast betg ancletg dretg. Tant alcohol na saia mianc bever, tg’ ia
vartiss tè.

Lisa:
Chegl è ossa gist da mengia. (igl vot sagleir a dies, gist reiva igl prer
cun giacca e casc da töff, vistgia neir da spiritual e cluppers ve dallas
tgotschas) O Dia, igl prer.

Prer:
Dia seia salido. Scheia, scheia, vez gugent l’ egn l’ oter.

Roc:
Chegl ins vei gist da l’ amprem igleida, ubetg. Bun de ser Luzi.

Prer:
(hectic, ò la bibla ainta mang) È Catia ainten tgesa?

Lisa:
Ea, ella è ainten tgombra.

Prer:
Na sunga betg mengia tard?

Tots dus:
(vardan stupias l’egn sen l’ oter) Na!

Prer:
Dia seia ludo. (corra ainten tgesa)

Lisa:
Tge ègl sto chegl?

Roc:
(sa sgratta) Ia va adegna panso tg’ igl unfant stoptga esser naschia
avant tgi neir battagea. (Gion Peder corra no d’ uigl ed an tgesa, sainza
pled)

Lisa:
E tge ò el? Chegl è er l’ amprema geda tg’ ia vei el a correr durant la
lavour. Te at pudessas piglier en exaimpel dad el.

Roc:
Tge ègl er capito. Ensatge n’ è betg an urden. (vot eir an tgesa, Gion
Peder vign or cun gants ed en scussal da mazler)

scena 7:
Gion Peder, Roc, Lisa, Prer, Rosa

Gion Peder: Dai Roc, vo per dus souas an clavo e te Lisa, vo per en canastra strom.

Roc:
Ègl capito ensatge?


20
Lisa:
Vot far batgareia?

Gion Peder: Na, ma Catia è schi anavant.

Roc:
Jesus na, vogl betg bagn?

Gion Peder: Ia sper, tgi geia bagn.

Roc:
Te na la vot bagn betg rantar?

Gion Peder: Franc betg la pender se. Dai dai, fasche ossa chegl tg’ ia va detg, i
vagn prescha. (metta se igl scussal e teira aint igls gants, beva or igl
sies magiol e vot gist eir an uigl)

Roc:
(dantant tg’ el vo cun Lisa davos tgesa) Catia vess fatg pi scort ad eir
aint igl spital. Creist tg’ el fetscha serious?

Lisa:
Strom an pe da pez, ossa batt’ el digl tottafatg!

(Rosa ed igl prer or da tgesa)

Rosa:
Gion Peder, deiam pertge pigl dianzer… (prer dat en toss) … stgise…
ast clamo igl prer?

Gion Peder: Perchegl tg’ at va betg catto. Ia va alloura panso tgi seia forsa betg igl pi
tgutg da veir er igl prer a cò.

Prer:
Pertge?

Gion Peder: Per cass tgi fiss… cun Catia... ah ea... ancligez bagn.

Prer:
Ma te na vessas betg stuia deir tg’ ella seia sen mureir. Ia va laschea
anavos la baselgia plagn gliout tgi leva piglier panatieztga.

Gion Peder: Chegl è betg schi nosch, sch’ els ston spitgier en po. Ossa onigl peda
da pansar siva igls putgeas tg’ on comess.

Prer:
(sa tschainta, tgappa sot igl banc or ena butteglia vegn) Chegl faschess
bagn er a tè.

Gion Peder:  Ègl schiglio igl antier mond tgi so noua tg’ ia zop igl mies vegn?

Prer:
Ties bab barmeir, zuppava el er gio sot igl banc. Ma la proxima geda n’
am deist betg da chellas manzignas, ast ancletg?

Gion Peder: Ia na va mianc detg ensatge da mureir.

Prer:
Te ast detg tgi Catia schea gio ainten letg, ed i na geia franc betg ple pi
dei tg’ en oura.


21
Gion Peder: Ia va detg tg’ ella seia neida ainten la pagliola ed an en’ oura sarogl schi
anavant.

Prer:
A schi alloura viva... sen chel schoc, tg’ ia va gia.

Gion Peder: Ia stò far anavant, tar Catia ègl ossa schi anavant.

Rosa:
Chegl saia bagn er, ma i vo tot normal. Sast te noua tg’ igls pez èn?

Gion Peder: Nous pigliagn strom e franc betg pez.

Rosa:
Tge deist?

Gion Peder: Nous vagn adegna duvro strom e basta.

Rosa:
Ossa stoia tuttegna ma tschantar. E chegl vot esser en travagl modern?
Chegl nomn’ ia la povradad dalla bagnstanza, ma tge tgossas!

Roc:
(e Lisa vignan cun la roba) Cò ast las souas, ma detg tranter nous, ist te
anc normal?

Rosa:
Chegl vaia er gist panso.

Lisa:
Ia sung pir ossa leda tg’ igl è nia navot cun nous dus, te monster. La tia
povra donna am fò cumpassiun. Souas e strom.

Prer:
Ia sto er anc deir en pled, Gion Peder. Nous vivagn an igl 21avel
tschentaner e Catia na niro betg a partuereir en pitschen Jesus. I
mantga angal anc tgi te vot en parsepen.

Gion Peder: (varda anturn ed antscheva a reir) Ossa ancleia... vusoters cartez... (rei)
... na-na...hahahaha.

Lisa:
Chel batta cumplettamaintg, chel schani.

Roc:
A chel ò’gl ars or tot las siaranzas an en’ eda.

Gion Peder: Vusoters cartez propi tg’ ia viglia rantar Catia e metter igl unfantign aint
igl strom?

Roc:
Gist uscheia tungigl.

Gion Peder: Tadle bagn, na savez betg ple tge tgi Catia am ò do sen las nozzas?
Ena bela vatga giovna... Ed a chella vagnsa bagn er do nom Catia, n’ at
ragordas betg ple Roc.

Peder:
Ossa tgi te deist. (varda sen Lisa) Ia era cugls partratgs tar en oter
bov... eh, ia manetg, ensaouas utro.

Gion Peder: E la mia Catia an uigl ò per mangs da far...


22
Lisa:
Alloura dattigl ena naschientscha dobla.

Gion Peder: Ea, ma ensatge az saia ampurmetter, an chel travagl na vign mai ple
ena persunga ed en animal ad aveir igl madem nom, per glez viglia
bagn vurdar. Chegl dat angal cumplicaziuns.

Rosa:
Ossa sunga pi chietta, i aveva gio tema.

Gion Peder: Ma ossa stuez am stgisar, ia stò eir tar la mia Catia. Chella an uigl
manegia. Roc ve’ am gidar. (ins sainta bratgs or da tgesa)

Rosa:
Adatg, igl è schi anavant. Gion Peder ossa stosst neir an tgesa e betg
an uigl. Hopp hopp. (hectica) (Gion Peder peglia giu igl scussal e dat el
a Roc)

Gion Peder: Te vignst bagn er a freida sulet. L’ otra Catia am dovra ossa pi urgent.
(Rosa e Gion Peder an tgesa)

Roc:
Ia na sa betg far sulet. (vei igl prer) Alloura am gidez, vous ser Luzi...

Prer:
Chegl na managiez betg serious?

Roc:
An sontga seriousadad manegia chegl. Dai, nous stuagn eir ossa.
Uscheia n’ ischas gio betg nias per navot se cò.

Prer:
(stat an peis e s’ ansigna) Schi te manegias. Igl Signer am dat puspe
ena greva prova.

Roc:
(peglia igl strom e las souas per eir e sa struba) La bibla faschez miglier
a lascher sen meisa. Nous na vagn betg peda da far uraziun... ed ossa
marsch. (von an uigl)

Lisa:
Ed ia stung anavos scu la tschintgavla roda u tge? (metta las soptgas
an reia, sen la porta è Ines cun la bratsch’ an crousch)

scena 8:
Lisa, Ines, prer, Gion Peder, Roc, Rosa

Ines:
Noua ist te stada ansant cun Roc?

Lisa:
Ven clavo, per strom, gl’ è sto magnific.

Ines:
Vessas betg stuia eir schi gliunsch per strom, aint igl ties tgea fiss sto
avonda. (vign an pusiziun da cumbat tar Lisa. Scu dus cots stattan ellas
vis-à-vis)

Lisa:
Ensatge at deia, te stgaffa da pours renovanda, lascha la tia detta da
Roc.

Ines:
Ia na savess betg pertge.


23

Lisa:
Ia igl canosch gio pi dei tgi te. Nous ischan ias ansemen a scola.

Ines:
Ma lò vevas îgls angal per Gion Peder. Pero lez n’ at ò er betg lia. Te
toffas or da bucca.

Lisa:
Te vusessas or schmala bagn an ensatge blo, lung... Gelgia, Adont,
Ragn... anteriour u posteriour...

Ines:
E sch’ ia vard sen tè painsa mintg’ eda: Dia Dia, tge ò la nateira er lia
far a cò, pigl diavel.

Lisa:
La tia fatscha vei or scu ena rassa plissée, tantas fodas.

Ines:
Te n’ast mianc ena fatscha, te ast ena ghigna scu ena mascra da lenn
da Domat. (sa dolzan per l’ attatga, stattan eira)

Prer:
(corra no d’ uigl, tigna se igls mangs) Bab ainten tschiel, betg am
bandunga! Deliberesch’ am da chel fulet. (vo tar igl banc e beva en
magiol an en’ eda, vei tschellas dus) Uscheia, vez gugent l’ egna l’ otra.

Tottas dus: E scu!!!

Roc:
(davos) Ser Luzi!!! Ni spert... el vign!!

Prer:
Oz n’ am resta spargnea navot. (corra anavos)

Lisa:
Na lainsa betg refereir chegl anfignen tg’ igl unfant è naschia.

Ines:
Na, chegl stuainsa fittar ossa. Ia na vi betg veir dispetta, la mi’ antiera
veta, cun tè perveia d’ en om. Nous vivagn an la madema vischnanca
ed ans vusagn mintga de.

Lisa:
Te ast raschung Ines, nous savessan trer bistgetta.

Ines:
Savainsa nous decider chegl. Roc stò er anc deir en pled an chel
tgapetel.

Lisa:
Bung, alloura vurdagn tge tg’el manegia e giagn ossa a vurdar da Catia
e digl unfant.

Ines:
Ea giagn anaint.

Roc:
(or d’ uigl) Ineeees!!! Vea a gidar, igl prer ò pers la schientscha!!!

Ines:
Ia reiv. (corra vers uigl)

Lisa:
Ia crei tgi la decisiun seia gist crudada. Forsa ègl miglier uscheia, vous
gez bagn a pro.

Ines:
Angraztg Lisa. (vo)


24

Gion Peder: (an ettas or da tgesa) Sch’ ia vess savia scu tgi chegl seia, vessans
cumpro igl unfant antier e fitto. (sa tschainta respirond profondamaintg,
peglia sot igl banc or ena butteglia vinars e beva en grond got) Chegl tgi
Roc fò è gist anc sontg anvers chegl tg’ ia va gist fatg tras. (painsa) Cler
tgi chegl tgi Roc fò è sontg, igl prer igl geida gio.

Lisa:
Ia na crei betg tgi Roc vegia pi simpel an uigl. Te ist igl dretg erox, ast la
schanuglia tgi trembla.

Gion Peder: Cura tg’ ia va via la testigna ègl sto fitto.

Lisa:
Te vessas stuia tigneir or chegl, igl unfantign na so er betg turnar anaint
sch’ el vei tè.

Gion Peder: Te ast bel deir.

Lisa:
Gion Peder, stgisa tg’ ia va fatg uscheia en teater. Ossa vigna a gidar.

Gion Peder: (perplex) Schon an rughel. Vot en vinars?

Lisa:
Angraztg. (peglia la butteglia e beva en detg got e vo)

Gion Peder: (varda siva) Vaia ancletg dretg, Lisa ò sa stgiso? (scassa igl tgea)
Gl’amprem en tal teater ed ossa sa stgisar. Ègl ansomma pussebel d’
ancleir las femnas ensacuras?

Ines:
(no d’ uigl) Ia dovr dalunga en vinars. (peglia la butteglia)

Gion Peder: Ia na va betg savia tgi te bevas vinars.

Ines:
Chel n’ è betg per me.

Gion Peder: A Roc betg dò. El duess igl amprem vurdar tgi la vatga fetscha.

Ines:
Per igl prer. Lez è starnia an mez uigl! (vo)

Gion Peder: (cloma siva) Per lez tanscha er en vegn da messa bungmartgea.

Rosa:
(vign or dad isch) Gratulesch Gion Peder.

Roc:
(vign no d’ uigl) Gratulesch Gion Peder.

Rosa:
En mattatsch!

Roc:
En vadel!

Tots dus:
El ò nom Bruno!!!

Tenda


- 1 -
Sera igls îgls e dai!
Cumegia an dus acts dad Urs Klingler
Persungas  (ca. acziuns)
4 - 5 o / 3 - 4 d
ca. 70 min
Luana Dosch  (85)
scrivanta communala, nova residenta digl
martgea, pero cunterviglia
Peder Lozza  (106)
administratour da finanzas, inamuro an Luana
Dosch
Gultier Albertin  (101)
president
communal
da
Davoslagligna,
manader d’en bagn da gaglignas
Gelgia Albertin  (32)
donna digl president communal, magna en
regimaint rigurous
Duri Boeckenhueser  (32)
nov resident, vot s’annunztgier tar la canzleia,
po eventualmaintg discorrer cun en accent
Ladina Poltera  (42)
inspectoura d’archivs, an incumbensa digl
cantun
Andrin Stgier  (42)
alias Edi Poppelbaum, reporter dalla televisiun
locala
cunsiglier ni cunsigliera fedreal(a)  (6)
???
Igl nov resident Duri so er neir giuia d’ena donna.

Taimp:
preschaint
Li:
biro

Scenareia:
Biro cun paca decoraziun e la mobiglia ed igls indrez (computer) èn pitost
vigls e paran da betg eir a pro ansemen. Davant sanester è l’antrada, da mez
davos ena gronda fanestra e da vart dretga magna ena stgella aint igl archiv
communal.

Cuntign:
Sm-KLIN 1-1

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 2 -
Igl toc gioia aint igl preschaint an la canzleia communala digl pitschen
cumegn Davoslagligna. Gio siva d’onns vign igl cumegn d’evitar cefras
mengia cotschnas angal graztga las ideias creativas digl president
communal Albertin. Alla lunga è chegl pero nigna schliaziun, uscheia son igls
dabets vigls mai neir amortisos. Davoslagligna dovra urgentamaintg daple
paiataglias, novs residents – ma scu duessan chels neir carmalos? Igl
administratour da finanzas ò en’ideia ampurmattonta, ma è ella realisabla?
Igl mintgade dalla canzleia communala da Davoslagligna tg’è schiglio fitg
quiet, davaint adegna pi hectic, cura tg’ena inspectoura d’archivs scuverta
da tottas sorts tgossas scurrilas aint igl archiv. Tiers tot less en reporter zont
marveglious scuvreir igls misteris dalla vischnanca.

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 3 -
1. Act
1. Scena:
Luana, Peder
(Luana Dosch e Peder Lozza tschaintan a lour posts da lavour. Luana Dosch dolza
igls îgls e varda aint igl public, l’igleida è deprimeida)
Luana:  I dat cumegns, noua tgi marscha ensatge.  (ella schema, silenzi)  Ea,
i dat cumegns, noua tgi marscha propi ensatge!  (Silenzi. Ella varda
venavant aint igl public, l’igleida signalisescha desperaziun)  E siva dattigl
anc Davoslagligna!  (igl telefon da Luana Dosch scaligna. Ella peglia giu)
Canzleia communala Davoslagligna, mies nom è Dosch, allegra.  (ella
tedla en mument)  Ischas franc, tg’ischas agl dretg li? Vous vez daveiras
fatg midada a Davoslagligna?  (tedla, scuata alloura igl corn cun en mang
e sa drezza vers Peder)  Hey Peder, chegl para betg da creir! Ia va ensatgi
agl telefon, tg’ò effectiv fatg midada da libra voluntad an chesta rosna
e vot ossa s’annunztgier cò tar nous!  (baita puspe aint igl corn)  Ea, ia
nod gist en’eda igl Voss nom, alloura pudez ensacuras igls proxims
deis passar cugl voss certificat d’origin an canzleia, per Az annunztgier.
Ea, hmhm, ea…  (screiva)  …ea, angraztg fitg ed anfignen pi tard! Adia,
signour, äh…  (igl nom vo sot an en murmagnem. Ella penda se e varda sen
sias notiztgas)
Peder:  Ossa vaia betg tgapia igl nom da chest om. Scu ò el nom? I fiss
bung, sch’ia savess chegl, schi el vign tar nous.
Luana:  Gl’è betg en nom schi usito, ma spetga, ia igl va nudo cò, gist
uscheia scu tg’el igl am ò dicto:  Boeckenhueser… cun „oe“ ed „ue“!
Peder:  Chegl saro en detg spezial, cun „oe“ ed „ue“…
Luana:  Glez creist te, te ist er carschia se an chesta rosna cò. Ma tar nous
aint igl martgea ins sainta noms anc bler pi sturns, betg angal cun „oe“
ed „ue“. Ia derv gio ena dateia provisorica aint igl register d’abitants.
(screiva ensatge cugl computer, surstada)  Chegl dattigl gio betg! Signour
Boeckenhueser è igl tretschentavel abitant! Chegl stuainsa deir a
Gultier, forsa ò el ena bung’ideia.
Peder:  En matg flours ni ensatge uscheia?
Luana:  Gist chegl duess Gultier ponderar. – Digl reminent Peder, vagn nous
betg fixo oz an dumang ena conferenza da team?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 4 -
Peder:  Ea, avant en quart d’oura vess ella gia da scumanzar.
Luana:  Chegl dattigl betg! Tar nous aint igl martgea on tot las conferenzas
antschet punctualmaintg sen la secunda. Siva igl president digl
martgea ins ò pudia metter l’oura! Ma igl noss president communal…
Peder:  Siva el post er metter l’oura – ella ò simplamaintg adegna en quart
d’oura retard!
2. Scena:
Luana, Peder, Gultier
(Gultier Albertin saglia d’isch aint. Cura tg’el vot sarar igl isch, igl crodan las actas,
mappas, etc. tg’el ò sot bratsch giu mez)
Gultier:  Ah, tge pulenta! Bel, tgi vusoters ischas er rivos punctuals…  (culeia
las actas e mappas se digl palantschia)
Luana:  (a Peder)  Ea, e chegl gio avant en quart d’oura!
Gultier:  (sa tschainta ve da meisa, igls dus oters er)  Punctualitad è adegna
bunga! An chel cass pudagn nous antschever sainza retard. Tge
vainsa an senn oz? Noua è ossa puspe chel banadia cedel cun las
tractandas?
Luana:  (grittantada)  Cò at vaia fatg ena cupeia!  (a Peder)  Prudentamaintg!
Gultier:  Ea angraztg. Bung, nous vagn…  (metta la cupeia tranter las otras
actas)
Luana:  Ia vess d’insereir ena curta ed urgenta tractanda – avant ò en nov
abitant s’annunztgia tar nous, e chegl è exact igl tretschentaval abitant!
Cò dattigl bagn ena pitschna ceremonia da bavagnaint cun tè scu
president communal.
Gultier:  Naturalmaintg, chegl è ena stupent’ideia! Ma alloura stò er la pressa
neir segl li e far ena fotografia e screiver en artetgel, scu tg’ia benevaint
igl tretschentavel abitant.
Luana:  E scu tgi te igl surdast tar chella occasiun speziala en pitschen
schintgetg, scu tg’igl è usit.
Gultier:  En pitschen schintgetg? Vainsa en import per ensatge uscheia aint
igl preventiv, Peder?
Peder:  Exact nolla francs e nolla raps.

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 5 -
Gultier:  Nous vagn navot aint igl preventiv, ma nous vagn ideias ed ischans
creativs! Ia porsch agl nov abitant ena guidada gratuita tras mia farma
da gaglignas e sessour po el far tratga per lung cun ovs!
Luana:  Tratga per lung ins fò pi scort cun ena balla!
Gultier:  Ia igl savess er porscher en ov an pantg…
Luana:  Schiglio anc ensatge?
Gultier:  Ovs pers, ovs amplanias, en traclo cun schambung ed ov…
Luana:  At vign anc andamaint ensatge oter tg’igls ties ovs?
Gultier:  Ia va en’ideia! Peder, te procuras ainten igl Prima igl pi favorevel
vegn cotschen tgi dat ainten ena clocca, la derivanza gioia nigna rolla.
Peder:  Ma schi te surdast la clocca, vesa schizont en orv tgi chegl è ena
broda bunmartgeda – e te vot anvidar la pressa per ena fotografia ed
en artetgel!
Gultier:  La mia ideia è er betg anc fittada! Peder, te creeschas gio adegna
schi belas cartas da gratulaziun per l’uniun da pumpiers cugl computer.
Fò cun en maletg dalla vischnanca ena etichetta nobla pigl vegn e
screiva an scritgira nobla: “Vegn da predicat da Davoslagligna,  Grand
Cru, VSOP“ ni ensatge… simplamaintg uscheia tgi tunga e ves’or
bagn.
Luana:  (enervada)  VSOP dattigl angal tigl cognac, betg tigl vegn, lò fissigl
en DOCG…
Gultier:  Perveia da me uscheia, i stò simplamaintg vaseir or bagn. Distatga
l’etichetta dalla clocca e tatga se la etichetta nobla, fatga sezza!
Peder:  (a Luana)  Wow, Luana, tge tgi te sast betg tot! DOCG – chegl dattigl
angal aint igl martgea!  (a Gultier)  Distatger l’etichetta? E scu vess
chegl dad eir?
Gultier:  Ègl da declarar tot a tè? Ast pi bod mai rimno marcas postalas?
Metta la clocca vegn ainten ava fitg tgoda, alloura sa distatga l’etichetta
prest da suletta!
Luana:  E te manegias, tgi chegl fetscha bagn agl vegn?
Gultier:  Uscheia ena broda bunmartgeda so angal neir miglra! Bagn damai,
alla lavour, tgera gliout! Tge vainsa schiglio anc sen la glista?  (sgoltra
aint igls sies palpieris)  Noua è la cupeia, tgi te am ast gist do avant?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 6 -
Luana:  (enervada) Cò!  (a Peder)  Ia va aposta fatg en pêr cupeias, nous igl
cunaschagn bagn avonda…
Luana:  (igl telefon scaligna, ella rasponda)  Canzleia communala
Davoslagligna, mies nom è Dosch, bun de. Ah, te ist, Gelgia.  (metta igl
mang sen igl corn e dei a Gultier)  Tia donna dei tgi te dessas terminar
chella conferenza ed eir a far cumischungs cun ella.  (scorva venavant
igl corn e varda sen Gultier)
Gultier:  Na, an nign cass!
Luana:  Na, Gelgia, nous vagn displaschevlamaintg betg anc fitto… na, las
tractandas èn impurtantas, chellas stuagn nous exnom discutar per la
seduta digl cunsegl communal… Na, am displai, el so ossa betg neir.
Nous stuagn ossa far anavant. Tschüss Gelgia!  (penda se)
Gultier:  Angraztg Luana, ia va bagn savia, tgi te am laschas betg aint igl
stetg!  (stebgia igl figl retschet)  Ah ea, igl preventiv pigl proxim onn vign
ossa vedlonder. Tge manegias, Peder?
Peder:  Ia ves cotschen… vot deir neir…
Gultier:  Tge tendenza vagn nous, cotschen u neir?
Peder:  Chegl è bagn tuttegna, gl’è tuttegna angal la banca tgi gudogna, a
nous resta scu adegna zéro.
Gultier:  An chel cass:  les jeux sont faits, rien ne va plus!
Luana:  Mies signours, tge tgutgareias rachintez vusoters?
Peder:  Stgisa Luana, te ist betg anc cò schi dei. Chegl tgi vagn detg è gio
siva da blers onns noss commentar dad insiders concernent igl
preventiv.
Gultier:  Vot deir cler e net:  Peder vei angal cefras cotschnas ed or da chel
muteiv vesa el neir pigl noss cumegn. La banca fò gudogn tras igls
tschains da dabets tgi nous vagn da paer. Finanzialmaintg vo
ansomma navot ple tar nous. Nous pudagn esser leds, schi saragn giu
cun zéro, vot deir cun nolla e vagn betg da far anc daple dabets.
Luana:  Chegl vot deir tg’igl cumegn è aint igls dabets?
Gultier:  Ea, gio da dei. Mies bab ò santia da sies bab, tg’igl noss cumegn
vegia gio adegna gia dabets.

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 7 -
Peder:  Pi prubabel on gio igls Helvets, tgi vivevan avant 2000 onns a cò,
piglia se igl amprem credit tigls Romans…
Gultier:  Peder, la situaziun è critica! Igl cantun ans turmainta
permanentamaintg, tgi dessans fusiunar cun igl cumegn vaschign
Fagots…
Peder:  Fagots veva gio pi bod daners e nous angal dabets.
Gultier:  Ma en’eda vainsa pudia mussar a chels! Sast anc, Peder, scu tgi
vagn bugnia la donna Caminada ainten la truasch dalla scola?
Peder:  Ea, e sast anc, cura tgi tot igls noss conscolars on lia vurdar igl
Playboy, igl qual te vevas catto tranter las actas communalas da ties
bab e tgi te vevas ampresto dascousamaintg! Lò ischans en mument
stos ensatgi… Ma chegl è er gio da dei passo.
Gultier:  A Fagots ònigl ena gronda zona d’industreia cun bungs paiataglias
e nous vagn anc adegna navot oter tgi dabets.
Luana:  Quant gronds èn alloura igls dabets?
Peder:  Ähm, ea, chegl vessa da vurdar siva… e glez fatscha zont betg
gugent, chegl am magna adegna an ena disposiziun depressiva …
Luana:  Ma tge tgossas! Tar nous aint igl martgea ò l’administraziun da
finanzas adegna savia deir segl rap exact, quant ot tg’igls dabets èn!
Ed igl cunsegl digl martgea ò adegna fatg front curaschousamaintg a
chellas cefras e betg saro igls îgls davant ellas!
Gultier:  „Sera igls îgls e dai“ – chegl è la fegn finala igl vers sur la voba da
nossa vischnanca!
Luana:  (schemgia (äfft nach))  „Sera igls îgls e dai“… naturalmaintg, chegl è
vossa metoda cò! Tar nous aint igl martgea vainsa piglia a mangs las
tgossas!
Gultier:  Exact glez screiva er aint igl rapport annual, tgi pigliagn ancunter
curaschousamaintg las sfeidas digl cumegn e tgi vagn piglia a mangs
las tgossas! Chegl fò mintg’onn ena bung’impressiun!
Luana:  (discorra anavant)  Ma cler, vossas metodas, piglier en vegn
bunmartgea, tatger ve ena bela etichetta e gio è chegl igl vegn nobel
pigls novs abitants… igl pover nov abitant…  (stebgia)  novs abitants!...
Chegl ègl!... Nous duvragn novs abitants. E chegl betg angal dus ni
treis, mabagn 50, 100, 200 novs paiataglias!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 8 -
Gultier:  (sa posa anavos)  Stupent! Gist chegl è la schliaziun! Scu detg, nous
pigliagn ancunter las sfeidas e giagn per novs abitants alla tozza!
Peder:  Ma tgi less neir ad abitar a Davoslagligna? Tge savagn nous
porscher?
Gultier:  Ena bela farma da gaglignas, plagna cun gaglignas cuntaintas!
Peder:  Ea, tia farma da gaglignas, e schiglio? I dat ansasez angal ensatge
aint igl noss conturn:  enorm bler conturn!
Gultier:  Ia pudess regalar a mintga nov abitant egn digls mies ovs!
Peder:  Tar en nov abitant mintga treis onns tanscha chegl exact seis onns…
Luana:  Tar nous aint igl martgea vagn nous an uscheia en cass fatg
marketing digl li!
Gultier:  (sa posa puspe anavos)  Stuuuupent! Marketing digl li, reclama! Gist
glez vainsa da far!
Peder:  Tar nous vess da neir a star ensatgi prominent, e deir, quant bel tg’è
da star a cò. Ma betg simplamaintg ensatgi, chegl vess dad esser en
cunsiglier guvernativ… ach tge, en cunsegl federal dess ans visetar e
deir, quant bel tg’è tar nous!
Gultier:  (puso anc pi anavos)  Genial! Bel exact uscheia faschainsa chegl!
Peder, te organiseschas la viseta digl cunsegl federal, e te Luana, igl
gidas – ia az elitg tigl „OK viseta digl cunsegl federal!“
Peder:  „OK viseta digl cunsegl federal“ – an nom da Dia!
Gultier:  Chegl è sto scu adegna ena seduta fitg speditiva e fritgevla!
Angraztg a vusoters dus, ia stò returnar tar mia farma da gaglignas.
Adia ansemen! (vo)
3. Scena:
Peder, Luana
Peder:  „OK viseta digl cunsegl federal“ – chegl niro el betg a manager
serious? Chel ònigl patto treis gedas tras l’aria siva dalla naschientscha
ed angal tschiff dus gedas!
Luana:  Igl OK è da bel’antschatta davent KO… Chel duess eir an pegna!
OK viseta digl cunsegl federal – ena tala tgutgadad sustigna betg!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 9 -
Peder:  Luana – sast betg anc ensatge scort, tgi vez fatg an ena tala situaziun
aint igl martgea?  (cun igleida da tgang)  Per plascheir, Luana, betg
lascha’m aint igl stetg!
Luana:  Tar nous aint igl martgea è daveiras magari nia en cunsiglier federal
a far ena viseta, sch’ò per exaimpel do en evenimaint naziunal tar nous.
Peder:  I vess da dar ensatge, tgi sforza per deir uscheia en cunsiglier federal
da sa farmar; ensatge, tg’el so betg desister – ma tge?
Luana:  Am vign gist andamaint navot.  (igl telefon scaligna, Luana vo tigl sies
post da lavour e rasponda)  Canzleia communala Davoslagligna, mies
nom è Dosch, allegra.  (tedla)  Tgi tschartgez Vous? Colonel tgi?... Na,
cò è nign digl militer!  (tedla)  Ah, Vous managez Peder Lozza?  (tedla)
Ea, ia igl vi deir! A reveir signour Lozza.  (a Peder)  Chegl è sto en
signour Fritz Lozza. El ò pers l’invitaziun dalla radunanza generala
dalla societad da pumpiers – scu para ègl normal cò an chella rosna
da perder tot igls documaints – el dumonda, schi te igl saptgas
tarmetter ena cupeia.
Peder:  Ia fatsch dalunga chegl.
Luana:  (tottanegna interessada) Curious, chel om ò gl’amprem dumando,
sch’igl colonel Lozza seia cò. Dei en’eda Peder, ist te colonel aint igl
militer?
Peder:  Na-na, chegl è igl mies nom an vischnanca. Igl mez dalla gliout cò ò
nom Lozza. E perchegl tgi mia famiglia stat gio adegna an la tgesa cun
en bel purtret d’en ancunaschaint colonel d’ena ghera pi gronda, nign
nous numnos colonel Lozza.
Luana:  An chel cass ò chegl da far navot cugl militer?
Peder:  Ia m’annunztgess segl ple lò, schi tschartgessan anc ensatgi pigl
„foss digl suldo nunancunaschaint“… scu suldo sunga propi rasto fitg
nunancunaschaint!
Luana:  (rei)  Ia m’imaginesch chegl uscheia:  en monumaint cun l’inscripziun
„Cò schea igl suldo nunancunaschaint, Peder Lozza!“
Peder:  (rei er)  Donn tg’igl cumegn ò betg raps per ensatge uscheia!
Luana:  Noms an vischnanca, chegl ògl mai do tar nous aint igl martgea!
Peder:  Sch’at interessa, at rachinta gugent daple, scu tg’è sto pi bod tar
nous?
Luana:  Ea, pertge betg?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 10 -
Peder:  Chesta seira siva dalla lavour?
Luana:  Ea, alloura è tot quiet cò, schi nign lavoura ple. Ma ossa vaia anc da
screiver ena carta da condolientscha. An nossa vischnanca vaschigna
Fagots è ier, digl tottafatg nunspitgeidamaintg, mort igl actuar
communal ve d’en infarct digl cor.
Peder:  Ea, ia va oz via l’annunztga da morts ainten la gasetta. Ia ma dumond
ossa gio tot a de, tgi tg’è mort cun el?
Luana:  Tge? È mort anc en sagond?
Peder:  Ea, an l’annunztga da morts stat scretg: „Cun el è mort egn digls
noss pi capavels collaboratours!“
Luana:  (sa volva vers igl computer e screiva)  Ach Peder! Ia screiv ossa chella
carta, ma tge dessa screiver? Tg’el vegia igls davos onns mai paea la
contribuziun per l’associaziun? Tg’el baveva scu ena rosna e tg’el era
en cot testard?
Peder:  Chegl stost angal formular dretg, vaia amprandia da Gultier. Screiva
simplamaintg, tg’ena persunalitad remarcabla e ferma ans ò banduno.
Tg’el era ancunaschaint per sia independenza e tg’el era en sustign
energic per las ustareias indigenas – äh, per l’economia indigena
naturalmaintg. Sainza cumpromiss è el ia sia veia. Tgi tg’igl ò
cunaschia, so, tge tgi vagn pers – naturalmaintg navot, ma chegl stost
gio betg screiver!
Luana:  Peder, te am fast adegna puspe star stupeida cun igls ties talents
zuppos! La carta è gio scretga!
Peder:  Digl reminent, perveia dalla seirasontga: cler tgi alloura è tot quiet a
cò. Ma l’ustareia visavi fiss en zichel pi cumadevla – tge manegias?
Luana:  Chegl tunga bagn.  (ella sa metta a sia lavour, er Peder turna anavos a
sies post da lavour)
4. Scena:
Peder, Luana, Gultier
Gultier:  (aintra. Cura tg’el vot sarar igl isch, igl crodan puspe las actas, mappas,
etc. giu per tera. El culeia ansemen sia roba e la dat a  Luana)  Ia va constato
a tgesa, tgi fiss da classar chellas actas, Luana, fast igl bagn e fast
chegl en’eda tg’è en zichel chiet!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 11 -
Luana:  Ea-ea, vo bagn. Ma bung tgi te ist turno. Igl cantun less saveir
anfignen la fegn digl meis da tot las farmas da gaglignas, sch’è avant
mang avonda taragn per la tratga or aint igl liber. Ossa vaia cò en
problem:  La parcella dalla farma da tias gaglignas è mengia pitschna!
Gultier:  Chegl na so betg esser! Mossa en’eda!  (peglia igl plan ed igl stebgia,
igl mossa siva a Luana)  Varda, te stost er chintar vetiers la parcella
dasperas!
Luana:  Ma glez è bagn en reservat, lò pon las tias gaglignas betg eir aint!
Gultier:  Glez betg, ma te vessast en’eda da vaseir, tge plascheir tgi las mias
gaglignas on, e scu tgi ellas vardan ed èn surstadas, schi tot las flours
flureschan sen chel pro. Chel pro è en factour tgi po betg neir
tralaschea pigl bagnstar e pigl cletg dallas mias gaglignas, ed or da
chel muteiv stò el exnom neir chinto tiers la surfatscha dalla farma!
Luana:  Uscheia saia betg annunztgier chegl agl  cantun. Sast betg anc
cumprar en toc taragn tgi vo a term cun tia parcella… ni aglmanc piglier
a tschains?
Gultier:  Displaschevlamaintg n’è chegl betg pussebel.
Luana:  Betg en singul vaschign at vot vender ensatge?
Gultier:  Na, ma cun excepziun digl reservat am totgan gio tot las parcellas
cunfinantas.
Luana:  (schema)  Bung, sch’alloura angrondanescha simplamaintg igl plaz,
noua tgi las tias gaglignas von or agl liber.  (mossa segl plan) Schi te
peglias vetiers anc chel toc, ta tignas puspe ve dallas leschas e las tias
gaglignas pon anc adegna vurdar se per las flours dasperas e davantar
cotras cuntaintas.
Gultier:  Chegl è effectiv ena bung’ideia – chella pudess prest esser da me!
Merci!
Luana:  (schema fitg)  Anzi, da navot!
5. Scena:
Peder, Luana, Gultier, Gelgia
Gelgia:  (aintra an canzleia. Ainta mang ò ella ena tastga dalla buteia dalla
vischnanca. Cura tgi Gultier la vei, untgescha el)  Nous vagn bagn fatg giu,
tgi te vignas a cumprar aint cun me. E tgi te paregias siva igl iert per

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 12 -
las mias ampremas flours da premaveira. – Ossa betg scappa adegna,
sch’ia discor cun tè!!
Gultier:  Igl iert so bagn er far Bronislaw, pigl mument dattan las gaglignas
betg tanta lavour.
Gelgia:  Ma la contabilitad vainsa er anc dad eir tras. Differentas
retschaveidas mantgan – ia sper tgi te sast anc, noua tgi te las ast
messas?
Gultier:  Tge va ia mess noua?
Peder:  (a Luana)  Sch’el las catta betg ple, ast per franc fatg en pêr cupeias,
ni?
Gelgia:  Tge deist, Peder?
Peder:  Navot.
Gelgia:  Sch’alloura do pôss e fò ensatge!
Gultier:  Digl reminent, Luana, telefonescha agl toler, tg’el dessa finalmaintg
reparar la canal sur l’antrada. Chegl è gio nign affar, tg’ins so angal ple
darveir l’ala digl isch sanestra, perchegl tgi la canal posa
provisoricamaintg sen l’ala dretga. Sch’ensatgi derva la fallada, vign tot
noagiu.
Luana:  Ia liquidesch chegl.  (ins sainta en rumplanem, tots dattan en sagl)  Tge
è ossa sto chegl?
Gultier:  Ensatgi ò davert l’ala dretga digl isch …
6. Scena:
Peder, Luana, Gultier, Gelgia, Duri
Duri:  (i petga ve digl isch ed Duri Boeckenhueser aintra. El vesa or, scu sch’ensatgi
igl vess patto ena sadela ava da testa giu)  Allegra, mies nom è Duri
Boeckenhueser, ia va avant telefono cun Vous e less ossa gugent
m’annunztgier an canzleia! È digl reminent mintga viseta an canzleia
collieida cun ena duscha?
Gelgia:  Chegl è ossa gist fitg en schlet mument! I fiss migler, schi turnessas
pi tard anc en’eda. Alloura ò la canal er puspe aint ava.

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 13 -
Duri:  Ischas Vous la scrivanta communala?
Gelgia:  Ia sung la mastarlessa e reiv pigl mastral, perchegl tg’el stò anc
liquidar enqualtgi tgossas a tgesa!
Luana:  Signour Boeckenhueser, Vous pudez Az inscreiver tar me.
Gelgia:  Ia va bagn detg, tgi chegl geia ossa betg! Te ast franc anc ensatge
oter da far! Scu detg, Signour Hoeckenbueser, turne pi tard anc en’eda,
cura tg’ischas puspe sitg!  (ella spetga, anfignen tgi Boeckenhueser è
davent. Alloura peglia ella actas or dalla tastga da palpieri)  Gultier, te
gagligna distracta, te ast en’eda puspe piglia a tgesa las actas digl
cumegn e per paia piglia igls documaints da nossa contabilitad an
canzleia! Tger Nussigner, Gultier!
Luana:  (rabgiantada)  Pertge vaia ossa betg pudia elavurar igl nov resident?
Gelgia:  Perchegl tg’el vess gist puspe fatg midada, sch’el vess realiso, tge
scumbiglem tg’igl mastral fò adegna.
Luana:  E la duscha dalla canal è er betg gist stada igl migler bavagnaint!
Gelgia:  Ach tge, chel duess betg aveir tema da l’ava!
Gultier:  (sfiglia tras igls palpieris)  Ea, daveiras, chegl èn las actas tgi te
vessas anc dad ordinar, Luana. At vaia forsa do las ratschaveidas dalla
farma dallas gaglignas?  (el peglia en broschader (Schnellhefter) or dalla
tastga ed igl metta sen meisa)
Luana:  (stebgia igls documaints, tgi Gultier l’ò do)  Ea, chellas èn tottas a cò.
Gelgia:  (peglia ancunter igls documaints da Luana e la dat la tastga da palpieri
cun cuntign)  Bagn damai, chegl fissigl. Gultier, peglia las tias actas e
vea ossa!  (patta la tastga sen igl broschader da Gultier)
Gultier:  (starmento)  Gelgia, ast te – hm – mess la ploma da documaints sen
igl mies broschader?
Gelgia:  Ea, uscheia ast en’eda, tot chegl tgi totga a tè sen en munt.
Gultier:  Chegl è betg sto bung.
Gelgia:  (strantg)  Scheia, e pertge betg?
Gultier:  (tamanto)  Ia veva anc mess en ov davant ainten ena mappa
transparenta.

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 14 -
Gelgia:  Scu vignst te sen l’ideia da metter en ov tiers las actas? Uscheia
en’ideia dereiva angal da tè! Pachetescha ossa las tias tgossas e vea!
Gultier:  (peglia igl broschader)  Tge fatscha ossa cun chel sgurdign dad ov?
Gelgia:  Post igl litgier se a tgesa. La fegn finala dast er mintga de en ov
criev agl tgang da litgier, per tg’el survigna en bel peil.
Gultier:  An chel cass giainsa.
Luana:  Peglias propi cun tè a tga chel sgurdign dad ov!
Gultier:  Wuff! Wuff!
(Gultier e Gelgia von)
Peder:  (returna a sies post da lavour, mademamaintg scu Luana agl sies)
7. Scena:
Ladina, Peder, Luana
Ladina:  (aintra)  Allegra ansemen.
Luana:  (stat an peis e vo tar Ladina)  Allegra, scu Az saia gidar? Lez forsa Az
annunztgier cò tar nous?
Ladina:  Na, glez betg. Vous ischas per franc la scribenta communala?
Luana:  Ea, mies nom è Dosch.
Ladina:  Ia sung Ladina Neueschwander, inspectoura d’archivs cantunala.
Avant en pêr emdas vez retschet ena brev, tg’ia passa er tar Vous an
connex cun la controlla periodica da tot igls archivs communals.
Luana:  (a Peder)  Sast te ensatge da chella brev?
Peder:  Na, nign’ideia. Forsa tgi Gultier l’ò pers, avant tgi te ast gia l’occasiun
da far ena cupeia?
Luana:  An chel cass lez dar en’igleida aint igl noss archiv?
Ladina:  Dar en’igleida e controllar, ea.
Luana:  (a Peder)  Dei en’eda, Peder, è igl archiv communal cò an tgesa ni
an en oter bietg?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 15 -
Peder:  Na-naa, la stanza da riztga, oh stgisa, ia manetg naturalmaintg igl
archiv communal, è cò an tgesa, en plang pi anse, gist sur nous. Dessa
Az mussar?
Ladina:  Scu stattigl cugl code d’access?
Peder:  Code? Uscheia ensatge dattigl betg cò tar nous. Igl access tar la
stanza da ri…, damai tigl archiv è fitg simpel:  Vous gez en plang pi ot
e darviz igl sulet isch tg’è avant mang, e gio ischas liaint.
Ladina:  Fitg extraordinari è chegl, tot ansomma betg siero. Cò pudess
mintgign simplamaintg antrar e metter an cassatga archivalias
custevlas!
Peder:  Ensatge da vaglia na cattez betg se lò, ed otramaintg ò anfignen
ossa mai ensatgi s’interesso per chella riztga.
Ladina:  Ia stò tuttegna menziunar chegl aint igl mies rapport. Alloura ma
metta alla lavour ed antschev cun la inventarisaziun.  (vo veador)
8. Scena:
Peder, Luana
Peder:  (peglia ena tabletta or d’en truclet e la strangla cun en zichel ava)  Ossa
dovra ensatge per ma calmar. Chegl è da nar, tge circulaziun da public
oz! Chegl am fò neir tot nervous! Tar nous a Davoslagligna vainsa mai
gia daple tgi dus persungas an en de ainten canzleia!
Luana:  Tar nous aint igl martge vevan agl madem mument ve da
mintg’ureglia en telefon, en client agl spurtegl ed online agl computer
anc egn, e chegl sainza pôssa, gl’antier de!
Peder:  Daveiras? Schi te rachintas chegl, vigna gist anc pi nervous!
Luana:  Schi spert tgi la tia tabletta fò effect, discutainsa alloura anc l’oter
problem.
Peder:  Gio puspe en problem?
Luana:  I vo per l’organisaziun dalla festa da stad an vischnanca.
Peder:  Gultier ò angal detg tgi dessans organisar ensatge tgi fò plascheir a
tots, tgi fò sensaziun e tgi la gliout discorra surlonder… ed i po custar
navot!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 16 -
Luana:  (ironic)  Cò dattigl angal ensatge:  Igl mastral stò sa pender se! Chegl
fò sensaziun, la gliout discorra surlonder ed ò plascheir, e custar costigl
er navot.
Peder:  E tgi paia la soua?
9. Scena:
Ladina, Peder, Luana
Ladina:  (aintra, an mang ena soua cun anza)  Donna Dosch, savez Vous am
deir, pertge tgi chella soua è deponeida aint igl archiv?
Peder:  Äh, savez, donna Neueschwander, äh, chella soua, chella ò ena
speziala muntada… ea äh, chegl è per deir uscheia ena soua
particulara, chella vign duvrada angal per… per…
Luana:  (zoppa igl reir an ena tusseida)
Ladina:  Per tge…?
Peder:  Per…, per… äh, per igl tor digl cumegn…
Ladina:  Ma scu discurriz ansasez digl voss patrung? Vous managez pigl
mastral?
Peder:  Na, ia manetg, pi bod davigl an vischnanca propi en tor digl cumegn.
Luana:  (antscheva puspe a reir, respectivamaintg a tosser fitg)
Peder:  Chegl era en tor tgi tutgiva agl cumegn e tgi veva da procurar per la
generaziun nova an vischnanca – damai dallas vatgas, betg dalla
gliout, glez veva la gliout naturalmaintg da far sez… äh, ea.
Ladina:  E chella soua era pigl tor digl cumegn?
Peder:  Ea, pertge tgi sch’igl tor lippava magari sen veia tar ena vatga, veva
igl pulicist communal digl tschiffer puspe e per far chegl igl ò igl cumegn
mess an disposiziun chella soua spezialmaintg ferma. (vign puspe a flo)
Ladina:  E pertge è el mess tiers tar las actas digl onn 1926?
Peder:  Chel onn è la soua stada an acziun la davos’eda!
Ladina:  An chel cass agiunta ena notiztga d’acta, uscheia tg’igl cass è cler
tar la proxima inspecziun.  (vo)

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 17 -
Luana:  (admirond)  Peder, chegl ast te fatg stupent! Te sast gio scassar gist
uscheia bagn ensatge or dalla mongia scu Gultier, schi fò basigns. Ed
i tunga er anc plausibel.
Peder:  (ò grond plascheir)  Franc? Chegl fatscha fitg gugent per tè…  (els
vardan l’egn se per l’oter)
10. Scena:
Luana, Peder, Gultier
Gultier:  (aintra e vesa els dus)  Savez gio la pi nova!  (è sursto, varda se per els
dus)
Peder:  (grittanto)  Gio puspe te?
Gultier:  (entusiasmo)  Vusoters niz a smarvagler, vusoters niz ad aveir
plascheir, ia va tutgia plessas mostgas cun en colp! Ia va discurria cun
la televisiun locala e la gasetta. Va detg tg’els vignan a saveir scu
amprems cura tg’igl cunsegl federal vign a visitar nous!
Peder:  (starmento)  Tge ast te fatg? Gasetta? Televisiun? Chels vignan ossa
tots cò tar nous?
Gultier:  Tge panica ast te? Chels vignan pir tar nous, cura tg’ia igls
infurmesch. Tot è gio fatg giu! Scu amprem fonigl ena intervista cugl
cunsiglier federal, alloura surdunga agl cunsiglier federal igl pi bel digls
mies ovs e siva dattigl anc ena reportascha davart mia farma da
gaglignas!
Luana:  Chella vign alloura tard ainten la televisiun, scu ageid da sa
durmantar.
Gultier:  Chegl vign super! Nous ischans preschaints an tot las medias!
Migler vogl betg!
Peder:  Ossa vainsa bagnspert a dies er anc la pressa, sper la revisoura
d’archivs!
Gultier:  Revisoura d’archivs?
Luana:  Ea, ena donna Neueschwander digl cantun è cò e controllescha igl
noss archiv – te ast per franc survagnia la brev digl cantun, tg’ella
reiva?
Gultier:  Ena brev digl cantun? Ma cò vignan tantas brevs, chegl so nign
tigneir andamaint. Tge fò chella an nossa stanza da riztga?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 18 -
11. Scena:
Luana, Peder, Gultier, Ladina
Ladina:  (aintra, tigna ena meir davant ella, ò stgiva da chella)  Donna Dosch,
savez am deir, pertge tgi chella meir è deponeida aint igl archiv?
Gultier:  Ah, donna Neueschwander, mies nom è Gultier Albertin. Scu
mastral az benevainta cordialmaintg cò an nossa canzleia communala
modesta! Naturalmaintg az sustignign nous noua tgi savagn an vossa
incumbensa! Chegl vala er per chella meir. Ella ò ena muntada
speziala pigl noss cumegn…
Ladina:  Sumigliaint alla soua digl tor digl cumegn?
Gultier:  Tge per ena soua?
Peder:  Gultier, chegl sast te bagn, chella soua tot speziala aint igl noss
archiv, tgi niva magari duvrada pi bod…
Gultier:  Nign’ideia… vign chella soua ozande anc duvrada per en scopo
spezial?
Luana:  (varda sen Peder)  …per exaimpel per la festa da stad?
Gultier:  Per la festa da stad? Pertge?
Ladina:  (strantg)  Tot chegl ò da far navot cun la tgossa! La soua è ossa
inventarisada e classada tenor reglamaint d’archivar, da chella stuez
ossa betg Az occupar. Ossa vogl per chella meir cò!
Gultier:  (malsieir)  Bagn damai, chella meir ans magna gliunsch anavos an
l’istorgia!
Peder:  È chegl forsa egna da chellas tgi era sen l’Arca da Noah?
Gultier:  Ossa serious! Ähäm! Chella meir è la davosa meir tg’igl
tschiffameirs communal ò mazzo igl onn 1949!
Ladina:  E pertge ò chella nign nomer d’archiv d’inventar?
Gultier:  Sch’ins varda betg sez da tot, capeta navot! Luana, fò anc en nomer
d’archiv d’ensatge per chel gaffen cò!
12. Scena:
Luana, Peder, Gultier, Ladina, Duri

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 19 -
Duri:  (petga ve digl isch ed aintra)  Allegra ansemen, ia leva angal dumandar,
schi seia ossa pi avantagious per m’annunztgier.  (vesa la meir)  Wäh!
Ma tge è chegl?
Gultier:  Gist glez è la dumonda, cun la quala nous ischans confruntos. Nous
discutagn chegl an nossa ronda d’experts cun donna Neueschwander,
l’inspectoura d’archivs cantunala. Am displai fitg, ma ia Az stò far
spitgier anc en’eda ed Az supplitgier da turnar pi tard anc en’eda.
Duri:  Chegl è daveiras en curious cumegn, chel Davoslagligna, cun ena
canzleia, noua tg’ins vign scu amprem bugnia e chiaint è ena
inspectoura cantunala cun ena meir morta?
Gultier:  Chegl è la suletta meir tgi vagn cò, schiglio è noss cumegn pover
scu las meirs an baselgia. Turne pi tard anc en’eda e panse vedlonder:
angal darveir l’ala sanestra digl isch!
Duri:  An chel cass, anfignen pi tard.  (vo)
13. Scena:
Luana, Peder, Gultier, Ladina
Ladina:  Donna Dosch, am gidez ossa per plascheir da dar ena nomra
d’inventar d’archiv a chella davosa meir digl cumegn?
Luana:  Schi noua lez classar chella meir? Sot „M“ scu „meir“ ni sot „C“ scu
„cadaver“… ni sot „D“ scu „davosa meir digl cumegn “?
Ladina:  (peglia fitg serious chella dumonda)  Chegl è daveiras egna dallas
grondas provocaziuns dad mintga archiv, da classar las tgossas
uscheia, tg’ins las catta er puspe pi tard. Chella meir mattainsa scu
agiunta tigl rendachint 1949 e scrivagn vetiers „gudogn extraordinari
an furma da naturalias“.
Luana:  Scu tgi vous schez chegl, tungigl propi logic.  (screiva ensatge sen ena
carta)  Rendachint 1949, agiunta tar l’agiunta:  foss dalla meir
nunancunaschainta! Chegl è l’etichetta cun la nomra d’inventar
d’archiv dalla meirigna.
Ladina:  (peglia la carta)  Angraztg, ia la classifitgesch anc an annexa tigl onn
1949 e cuntinuesch cun mia lavour. (vo cun la carta e la meir)

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 20 -
14. Scena:
Luana, Peder, Gultier
Luana:  Dei en’eda, Gultier, chel archiv digl cumegn è plagn surpresas!
Aglmanc sast te exactamaintg, scu tg’è da classifitgier chels objects
cattos nunusitos.
Gultier:  Saveir è forsa detg en zichel bler, ma ia cat per schort adegna ena
rasposta plausibla. Chegl totga tar las qualificaziuns tg’ins stò saveir
porscher scu mastral.
Luana:  Scu vignan tot chellas tgossas aint igl archiv digl cumegn? En archiv
è bagn angal per actas. Tar nous aint igl martgea vainsa mintg’onn
laschea transportar en pêr camiuns plagns cun actas aint igl archiv, ma
nignas otras tgossas.
Gultier:  Camiuns plagns cun actas? Chegl stò alloura esser en tarmenta
archiv!
Luana:  (loscha)  E chegl scu! Chel geva sur ples plangs sutterrans sot igl
gôt digl martgea. El veva en ascensour extraordinari.
Peder:  Pertge extraordinari? Era el siero spezialmaintg?
Luana:  En computer aint igl ascensour ò registro, quantas persungas tg’èn
antradas ed ò alloura suno ena canzung adequata. Sch’ia era suletta
aint igl ascensour, resunava per exaimpel „Are You Lonesome Tonight“
dad Elvis Presley.
Peder:  E sch’ia at vess accumpagnea, alloura fiss resuno „Tea For Two“?
Gultier:  Scu tg’ia az ves igl davos taimp, pitost: „Love Me Tender“.
Peder:  Eaea! E schi te fissas antro sulet, vessigl gia nom: „Jetzt muess de
Buuch weg“!
Luana:  Tot chegl explitgescha anc adegna betg, pertge tgi daple tgi angal
las actas da l’administraziun communala èn magasinadas aint igl
archiv digl cumegn.
Peder:  Gl’è numnadamaintg betg angal igl archiv digl cumegn, gl’è ansasez
er la stanza da riztga digl cumegn. Tot chegl tg’ò en’eda tutgia agl
cumegn, ins ò deponia se lò, cura tg’ins ò betg ple duvro.
15. Scena:
Luana, Peder, Gultier, Ladina

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 21 -
Ladina:  (corra noadaint, la snavour è visibla sen sia fatscha)  Ahh – ahh –
Luana:  Tge ègl, donna Neueschwander? Vous vasez or, scu schi vessas
antupo en spiert!
Ladina:  Ah – na – nign spiert – en mort – se cò soura schea en mort!
Gultier:  En mort aint igl noss archiv? Chegl so segl ple esser egn tg’è mort
se lò ord spira lungurela.
Ladina:  Se lò è en mort! Davos la stgaffa blava!
Luana:  Tar nous aint igl martgea davigl bagn l’egna ni l’otra bara ainten
schler, ma en carstgang mort aint igl archiv, chegl ògl mai do tar nous!
Gultier:  Ia vign en’eda a vurdar, tge tg’è se cò soura davos la stgaffa blava.
(vo)
16. Scena:
Luana, Peder, Duri, Ladina
Duri:  (petga ve digl isch e varda scu amprem noadaint precaut, avant tg’el aintra
digl tot)  Vez savia terminar vossa conferenza da meirs?
Luana:  Ea, an chel connex Az possa calmar. La meir è ossa identifitgeida,
registrada, classifitgeida, numerada, cataloghisada e deponeida
correctamaintg e conform agl urden digl archiv!
Duri:  Ena meir morta aint igl archiv digl cumegn, chegl è propi spezial.
Ladina:  Ma chegl è ansomma navot cumparaglea cun en carstgang mort.
Duri:  En carstgang mort? Vous na lez betg forsa deir, tgi se lò seia en mort…
Ladina:  Cun igls mies agens îgls igl vaia via!
Duri:  Ma noua sunga cò? Ia sung schocco!  (sa tschainta)
Peder:  Az possa porscher en calmativ?
17. Scena:
Luana, Peder, Duri, Ladina, Gultier
Gultier:  (aintra spert e dei plagn legreia)  Peder, metta’t avant, Kurt è puspe a
cò!  (a Ladina)  Angraztg, donna Neueschwander, tgi vez puspe catto

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 22 -
Kurt! Chel cloma an memorgia belas regurdientschas digl taimp da
scola!
Peder:  (mademamaintg fitg legrevel)  Kurt è puspe cò? Ia vess mai panso,
tg’ia igl vigna puspe en’eda a vaseir!
Gultier:  Ia va er panso, tg’el seia davanto l’unfrenda dad ena refurma da
scola – ma na, el è anc a cò!
Luana:  Da tge per en Kurt discurriz?
Ladina:  E tge ò Kurt da far cun chel mort chise aint igl archiv?
Gultier:  Chel mort davos la stgaffa blava è numnadamaintg Kurt!
Peder:  E Kurt è igl skelet dalla anterioura scola superioura da
Davoslagligna.
Gultier:  Pi bod davigl anc ena scola superioura cò an vischnanca. Ma chella
scola dattigl gio da dei betg ple.
Peder:  E per las lecziuns da biologia vevan els en dretg skelet. Tots igl
numnavan „Kurt“.
Gultier:  E nous scolars primars vagn adegna, schi vagn stuia eir per ensatge
aint igl magasign per en scolast, admiro respectousamaintg Kurt.
Peder:  Magari igl on igls scolars superiours schizont struclo ensatge ainta
mang, ni schiglio ensanouas!
Ladina:  Vous dus am lez deir, tgi chel skelet se tscho tutgiva en’eda tigl
material d’illustraziun dalla scola?
Peder:  Gist uscheia!
Gultier:  Ed uscheia fiss er chel cass sclaria. Vous savez betg, donna
Neueschwander, tge plascheir tg’ans vez fatg. Ia Az dei sinceramaintg,
cura tgi Vous ischas neida, vaia panso:  E per uscheia ensatge ò igl
cantun puspe daners. Ma tot chegl peglia anavos ed Az less
angraztger per voss bung nas.
Ladina:  Anzi, da navot, er sch’ia sung mez morta dalla tema! Ia sung anc
digl tot confusa, ossa fatscha seirasontga!
Gultier:  Daveiras, gl’è gio sto las tschintg.
Duri:  (stat an peis)  Possa betg gist spert anc m’annunztgier?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 23 -
Luana:  Am displai, signour Boeckenhueser, ma er an en pitschen cumegn
stuagn nous ans tigneir ve digl taimp d’avertura uffizial. Chegl è igl
madem, scu schi lez antrar illegalmaintg aint igl spazi atmosferic
svizzer: Er cò stuez Az tigneir ve dallas ouras da biro. Ma dumang è
en nov de.
(tots oter tgi Peder Lozza e Luana Dosch von e deian „Tschüss“, „Adia“, „Bela
seira“, e.u.a.)
18. Scena:
Peder, Luana
Peder:  Seirasontga – finalmaintg!
Luana:  Taimp per en drink?
Peder:  Neiras ouras!  (tots dus von)
Uman

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 24 -
2. Act
1. Scena:
Edi, Ladina
(Edi Poppelbaum, reporter dalla televisiun locala, stat frontalmaintg davant igls
aspectatours, Ladina Poltera tschainta ve d’ena meisa)
Edi:  (vers igl public)  Tgeras aspectatouras, tgers aspectatours, ia Az
benevaint tar nossa seria d’emissiuns: „Igl precipezi digls noss
cumegns“, cun Edi Poppelbaum agl microfon. Oz sgultragn nous aint
igls precipezis dad egn digls pi pitschens cumegns digl cantun, a
Davoslagligna. Nous ans cattagn cò ainten la canzleia communala da
chel pitschen cumegn, tgi ò gronds plans – i vign detg tg’en cunsiglier
federal vigna igl proxim taimp sperasor sen viseta.  Er chella dumonda
persequitagn nous anavant, ma ossa tigls precipezis da Davoslagligna.
Ia benevaint Ladina Neueschwander, la quala è oz agl li scu
inspectoura d’archivs cantunala. Ladina, ist te gio descendeda giu aint
igls precipezis da chella vischnanca idillica?  (Edi sa tschainta tar Ladina)
Ladina:  Ea, schibagn tgi descender è igl fallo pled. Igl archiv digl cumegn è
numnadamaintg en plang pi ot. Te creist betg, tge tg’ia va gio tot catto
an chella stanza da riztga, per exaimpel la davosa meir tg’è neida
mazzada digl davos mazzameirs digl cumegn avant 70 onns.  E metta’t
avant, chella meir speziala veva mianc en nomer d’archiv d’inventar! E
cò…  (tigna ad ot en palpieri)  …è forsa documento igl pi grond stgandel
digl ambiaint digl antier conturn!
Edi:  (vers igl public)  Stgandel! Stgandel digl ambiaint!  (a Ladina)  Chegl è
gio super! Polluziun digl ambiaint an ena vischnanca schi idillica! Tgi
vess panso chegl!  (vers igl public)  An nossa seria d’emissiuns: „Igl
precipezi digls noss cumegns“ scuvrign nous puspe veirs precipezis –
siva d’ena curta pôssa da reclama. Ste cun nous, igl precipezi sa derva
an pacas minutas exclusivamaintg per Vous! (a Ladina)  Bagn damai,
chegl fiss ossa sto l’amprema part da nossa contribuziun. Lagn vurdar,
tge tgi nous savagn far cun chel palpieri.
Ladina:  Atgnamaintg ègl en cedel da furniziun. La fabrica chemica „Net e
fegls“ ò evidentamaintg furno agl cumegn 100 butschigns cun la
denominaziun „divers rusments“ e paea 100 francs per mintga
butschign.

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 25 -
Edi:  Chegl è gio scu en seis aint igl lotto!
Ladina:  Ia stò tuttegna far anavant ossa!  (vo)
2. Scena:
Edi, Peder
Peder:  (aintra e varda anturn)  Luana, ist gio a cò? – Tgi ischas Vous?
Edi:  Dastga ma preschentar, Edi Poppelbaum, dalla  seria d’emissiuns zont
populara e stimada „Igl precipezi digls noss cumegns“ . E Vous ischas?
Peder:  Ia sung igl capofinanzas, Peder Lozza.
Edi:  Super! Dastga gist far ena intervista cun Vous? Pigle plaz a cò. Ea,
uscheia, e vurde en zichel daple an chella direcziun.  (direcziun public)
Tgeras aspectatouras, tgers aspectatours, dasper me tschainta igl
capofinanzas da Davoslagligna, chel pitschen cumegn cun igl archiv
plagn gronds misteris e documaints amblidos, tgi nous lagn scuvreir.
An chel cass vez Vous gia l’ideia dad organisar la viseta d’en cunsiglier
federal cò an vischnanca?
Peder:  Ea, ia va fatg la proposta, ma…
Edi:  E scu lez Vous contanscher chella fegnameira?
Peder:  Chegl è daveiras betg simpel – ma ia less er anc deir navot davart
chegl, tot chegl è sottamess a secretezza stricta.
Edi:  Secretezza, scheia. Ma savez am deir, quant gliunsch tg’ischas gio cun
Voss preparamaints, cura pudagn nous chintar cun la viseta?
Peder:  Sch’ia savess chegl – äh, ia less deir:  Anc sch’igl termin fiss gio
ancunaschaint, pudessa deir navot an tgossa.
Edi:  E scu è Vossa opiniun persunala tar chell’antiera tgossa?
Peder:  Ia sung cò an uffezi e betg per veir en’opiniun!
Edi:  (vers igl public)  Tgeras aspectatouras, tgers aspectatours, Vous vez
santia:  tot è fitg secret. Nous niron a scuvreir, e vous, tgeras
aspectatouras, tgers aspectatours, niz a veir part a chella scuverta –
scu adegna siva d’ena curta pôssa da reclama!
Peder:  Vez Vous gio via donna Dosch, la scrivanta communala?
Edi:  Na, am displai – ma ia niro franc anc a veir igl plascheir!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 26 -
Peder:  Ia stò discorrer urgentamaintg cun ella – impurtants affars
communals, Vous tgapiz – ia stò la cattar exnom!  (vo)
3. Scena:
Edi, Gelgia, Gultier
(Gultier e Gelgia aintran, el ò ena ploma documaints ainta mang, la quala igl dat
puspe or da mang cun sarar igl isch, el igls peglia se)
Gelgia:  Bun de! Tgi ischas Vous?
Edi:  Edi Poppelbaum dalla seria d’emissiuns zont populara e stimada „Igl
precipezi digls noss cumegns“. E Vous ischas?
Gelgia:   Ia sung la mastarlessa e chegl è igl mies om, igl mastral.
Gultier:  Bavegna an nossa canzleia, pitschna, ma averta per tot igls
giaveischs. Sche a nous tge tgi Vous lez, e nous Az schagn, pertge tgi
chegl vo betg!
Edi:  Signour mastral! Vous niz gist igl dretg mument! Tge schez Vous tiers
chella furniziun dubiousa da gas toxics agl voss cumegn, la quala è
documentada? (igl tigna igl palpieri davant igl nas)
Gultier:  (ligia igl palpieri e dei  nunsfurzadamaintg)  Aha, chegl!
Edi:  Noua è chel deposit da rusment toxic illegal cun chels 100 butschigns?
Gultier:  Nagliour, chel na dattigl mianc!
Edi:  Lez Vous pretender, tg’igl Voss cumegn vegia mianc surpiglia chels
butschigns?
Gultier:  Naturalmaintg vagn nous piglia ancunter chels butschigns, els èn
nudos cun „divers rusments“. Ma anc veids, cura tgi la fabrica ò fatg
bancrot. Nign ò lia chels butschigns, perchegl vagn nous schizont
survagnia ensatge persiva. Naturalmaintg è chegl contabiliso
correctamaintg scu antrada aint igl rendachint da chel onn.
Edi:  E tge vez Vous fatg cun chels, hm, butschigns veids?
Gultier:  Pigl giubileum dalla vischnanca on igls scolars coluro els ed en onn
pi tard igls vagn nous vandia agl martgadant da fier vigl – er chegl è
contabiliso uscheia aint igl rendachint.
Edi:  Donna mastarlessa, dastga er Az tschantar ena dumonda?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 27 -
Gelgia:  Noua è la camera? Vignigl gio emess?  (metta an rughel igls tgavels)
Edi:  La camera è cò davos.  (mossa cugl mang)
Gelgia:  (rei an direcziun camera)  Tge lez saveir?
Edi:  Az regurdez da chels butschigns?
Gelgia:  Naturalmaintg. Nossa feglia geva anc a scola primara igl onn da
chel giubileum ed ò coluro treis da chels butschigns.
Edi:  Scu è carscheida l’ideia da duvrar chels butschigns pigl giubileum dalla
vischnanca?
Gelgia:  Forsa scu simbol per nossa situaziun finanziala:  en butschign
sainza fond…
Edi:  Savez gio daple dalla viseta digl cunsiglier federal tg’è planisada?
Gelgia:  Angal tg’ella è planisada. Schibagn tgi Erika, la donna da Lozza
Fritz, ò managea tgi seia gio nia ena disdetga, ma Hedi, ena cusregna
da mia mamma, ò detg na, la brev seia stada en consentimaint. E
Roswitha, la feglia da Lozza Josef, igl qual è mort avant treis onns,
chella Roswitha manegia, tgi la scrivanta communala seia bunga
d’organisar chegl, tras las sias relaziuns tgi ella ò anc or digl sies taimp
aint igl martgea, ma Irene…
Edi:  (interrompa)  Angraztg per Vossas explicaziuns detagledas. Curt ins po
deir:  An vischnanca curseschan differents meinis. Sustigniz Vous igl
Voss om an chel intent?
Gelgia:  Naturalmaintg! Ia igl dei mintgamai, tge tg’el dess far. Savez, tigl
tema gaglignas è el verso scu strousch en oter, ma scu mastral dovra
el las mias instrucziuns. Ia igl va er proponia da lascher colurar igls
butschigns, per tg’ins vesa betg ple chella nuranta inscripziun.
Edi:  An chel connex vigna anc a discorrer en zichel cun la gliout dalla
vischnanca, cun igls scolars da lez taimp per exaimpel!
Gelgia:  Chegl è ena bung’ideia! Igls ples abitants sa regordan per franc
bagn da chella festa.
Edi:  Angraztg ed adia!  (Edi vo)
4. Scena:
Gelgia, Gultier, Duri

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 28 -
Duri:  (petga ve digl isch ed aintra)  Bun de ansemen, ia reiv puspe per
m’annunztgier…
Gultier:  (ignorescha Duri)  Chel schani dalla televisiun, chel canoscha dad
ensanouas!
Gelgia:  (ignorescha er Duri)  Ma cler, dalla televisiun chinta!
Gultier:  Na-na, chel sveglia viglias regurdientschas ainten me!
Gelgia:  Viglias regurdientschas, scu chegl cun igls butschigns?
Gultier:  Chels èn stos en bung affar per las finanzas communalas! Ve da
chels vagn nous gudagnea dus gedas:  En’eda, cura tg’igls vagn piglia
e la sagonda geda, cura tg’igls vagn vandia agl martgadant da fier vigl!
Gelgia:  Ma chels butschigns eran tot oter tgi veids, cura tg’èn nias no cò. Ia
va bagn via, quant grevs tg’els eran, cura tg’èn nias furnias e scargeas!
E noua vez dismess igl cuntign?
Gultier:  Ia va bagn gia d’angulivar chel grond plaz tar la farma da gaglignas
– ed an pe da metter aint chel tger material da ramplagna, vainsa piglia
e repartia chegl tg’era ainten igls butschigns, chegl ò gio er stuia
davent. Ed alla fegn vainsa mess suror humus e l’erva è carscheida
suror.
Gelgia:  Humus ed erva sur la tgossa, chegl creia gio betg.
Gultier:  Painsa alla detga da nossa voba:  Sera igls îgls e dai!
Gelgia:  Tge ast stibgia, cura tgi te ast fatg chegl?
Gultier:  Tg’igl cumegn ò gia asch basigns da chels daners!
Gelgia:  Ma ast gia nigna tema dallas consequenzas, tgi te ast biagia la
farma da gaglignas sur chel  „divers rusment“ svania?
Gultier:  Tema da tge? Siva da chegl tgi mia farma da gaglignas è sen chel
areal, èn igls mies ovs an medi endesch pertschent pi gronds tgi chels
dalla concurrenza!
Gelgia:  Cò ast puspe en’eda gia daple furtegna tgi giudezi!
Gultier:  (s’accorscha finalmaintg, tgi Boekenhueser è preschaint)  Ah, Vous
ischas gio anc adegna cò. Scu Az possa gidar?
Duri:  Ia leva angal anc en’eda dumandar perveia da l’annunztga.

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 29 -
Gelgia:  Gultier, te sast bagn piglier ancunter l’annunztga da signour
Hoeckenbueser – la fegn finala vesa el oz or migler tgi ier, betg ple scu
en tgang gaschlo.
Gultier:  (premuro)  Dessa en’eda mussar mia farma da gaglignas?
Duri:  Chella cun igls ovs tg’èn endesch pertschent pi gronds?
Gultier:  (premuro)  Ea!
Duri:  Angraztg, ma chegl fò betg ena tala prescha.
Gultier:  Ia va angal panso… ma ossa vaia da turnar anavos tar las gagligas!
Gelgia:  Ed ia stò vurdar, tgi te geias betg ad uar an lis tg`igls cattagn betg
ple!
(tots dus von)
5. Scena:
Duri, Peder
Peder:  (aintra, varda anturn)  Luana, ist a cò? – Ah, Vous ischas, signour
Boeckenhueser, bun de!
Duri:  Ia leva angal vurdar, schi gess ossa perveia da l’annunztga, ma…
Peder:  (igl dat tranteraint)  Displaschevlamaintg vez gio puspe disfurtegna,
Luana, ia manetg donna Dosch è betg anc a cò. Schibagn tg’ella vess
gio dad esser cò, ma ella è tuttegna betg anc a cò, ed ia ma dumond,
noua tg’ella è pomai…
Duri:  Cò Az saia displaschevlamaintg betg gidar anavant.
Peder:  Ma ia sa amplaneir igl formular cun Vous. Tuttegna stuez turnar anc
en’eda, cura tgi donna Dosch è cò, ella stò elavurar pianavant chegl.
(el meida segl post da lavour da Luana e peglia ainta mang en figl tg’è pront)
Duri:  Tge vez da saveir?
Peder:  Igl Voss nom vainsa gio. Voss de da naschientscha?
Duri:  Igls 7 d’avregl.
Peder:  Tge onn?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 30 -
Duri:  Mintg’onn chinta!
Peder:  Ah ea, cler – ma tge onn ischas naschia?
Duri:  Stuez propi saveir chegl? Chegl è ena tgossa fitg privata…
Peder:  Cò segl formular stattigl scretg, tgi las indicaziuns persunalas seian
facultativas. Ma sainza las indicaziuns persunalas so la dumonda betg
neir elavurada anavant.
Duri:  Ia crei, tg’ia sclera directamaintg cun donna Dosch chella dumonda,
sch’ella è puspe cò, vous tgapiz franc chegl… Vez anc otras
dumondas?
Peder:  Ea, ischas marido?
Duri:  Ea.
Peder:  Cun tgi?
Duri:  Cun ena donna, chinta, chegl è bagn cler! Tge stuez adegna tschantar
schi tgutgas dumondas!
Peder:  Na-na, schi cler è chegl mianc. Mia sora per exaimpel è maridada
cun en om!
Duri:  Ma tge da chegl! E tge lez schiglio anc saveir?
Peder:  Tge è vossa donna?
Duri:  Ella è malsanga!
Peder:  Na, ia manetg, tge fò ella?
Duri:  Ella tossa ed ò igl nas tgi corra.
Peder:  Na, ia manetg, tge fò ella cura tg’ella è sanga?
Duri:  Alloura tossa ella betg.
Peder:  (despero)  Ma tge è Vossa donna an general, da prancepi, abstraho
da malsanga ni sanga?
Duri:  Maridada cun me!
Peder:  Ia dung se! Halt, ia vess anc da saveir, schi Vous vez en tgang,
perveia dalla taglia da tgangs.

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 31 -
Duri:  Nous vagn en tgang, en basset.
Peder:  La razza ò nign’influenza sen la taglia tgangs. Quant vigl è voss
tgang?
Duri:  Chegl saia betg schi exact. Igl veterinari manegia tg’el seia quatter ni
tschintg onns vigl.
Peder:  (screiva)  Circa quatter anfignen tschintg onns. E quant dei è igl tgang
gio tar Vous?
Duri:  Siva da set onns.
Peder:  (screiva)  Siva da set onns…  (realisescha, tg’ensatge constat betg)  Ma
chegl na so gio betg esser?
Duri:  Ia sa bagn, quant dei tgi Lumpi è gio tar nous – d’aton ègl exact set
onns!
Peder:  Scu so Lumpi esser quatter anfignen tschintg onns vigl e gio esser
set onns tar Vous? Chegl è mianc pussebel.
Duri:  Bagn bagn, igl taimp passa betg dapertot madem spert. Chegl è la
teoria dalla relativitad.
Peder:  Aha, perveia dalla relativitad… bung, an chel cass. Chegl èn tot las
dumondas, tg’ia Az sa tschantar.  (a sasez)  Dia seia ludo!
Duri:  Ia turn pi tard anc en’eda perveia dallas indicaziuns dalla mia donna,
alloura è donna Dosch forsa er puspe a cò. Adia!
6. Scena:
Peder, Edi, Luana
(Luana aintra cun Edi. Peder igls sainta a neir e sa zoppa sot la meisa)
Edi:  Angraztg per la super intervista, Luana. Luana – schi en bel nom cò an
chella rosna isolada – äh, an chella vischnanca idillica! Chegl tunga
mundan, siva aventuras e «glamour» – Luana!
Luana:  Ma Edi, te surfast!
Edi:  O na, igl cuntrari! L’intervista, te an la gleisch digl suglegl dalla dumang,
igl tschivlottar digls utschels – sensaziunal!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 32 -
Luana:  Chegl deist sieir a tot las donnas tgi te intervisteschas!
Edi:  Na, chegl deia angal a donnas zont spezialas scu tè, Luana! Tge
legrevel gartetg tg’ans ò mano ansemen a cò – ni ègl mianc sto en
gartetg, mabagn igl destign? Am faschessas anc en pitschen
plascheir?
Luana:  Tge per egn?
Edi:  Am mussessas vossa stanza da riztga – stgisa, voss archiv communal,
per en pêr registraziuns per „Igl precipezi digls noss cumegns“. Ia less
betg eir tot sulet an uscheia ena cripta stgeira.
Luana:  (sfrigna)  Scheia scheia, betg gugent aint igl stgeir… bagn damai,
giagn vease!
Edi:  Se, an l’aventura aint igl precipezi digl archiv.   (sfrigna)
7. Scena:
Peder, Duri
Peder:  (vign notiers sot meisa, fò siva ad Edi)  „ Se, an l’aventura aint igl
precipezi digl archiv!“ – Chel disgustous, mutschignous tgappafemnas
dalla televisiun locala!  (fò siva ad Edi)  „Mundan, aventuras, «glamour»,
Luana“ – tant sunga mianc bung da magler, scu chegl tg’ia vess da
turnantar! Ed ella croda aint an tot chel flattem! Luana, pertge, ia at
carez gio! Tge dessa ossa far? Tiers tot vessa anc da dar en’intervista
davart la viseta digl cunsiglier federal planisada a chel disgustous
schani, e chel saia tuttegna betg striunar notiers! Tge dessa pomai far,
smaladetta merda?  (varda anturn)  Ia sclavegl sen la stgaffa dad actas
e sagl da chella giu ainten la mort!  Exact, gist chegl fatscha!
(el paglia notiers ena stgella, la metta dasper la stgaffa dad actas e sclaveglia vease.
Cura tg’el è sensom, aintra Duri)
Duri:  Tgi so schi donna Dosch è dantant er rivada?  (varda anturn, vesa Peder
sen la stgaffa dad actas)  Tge pomai faschez se lò?
Peder:  (despero)  La mia Luana è aint igl archiv cun chel letgatureras dalla
televisiun, ed en cunsiglier federal rabaglia er mai no cò. Ia sagl ossa
dalla stgaffa dad actas ainten la mort!
Duri:  Stgise, chegl vaia betg savia. An chel cass amprova pi tard anc en’eda.
Stgise igl disturbi.  (vo)

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 33 -
8. Scena:
Peder, Luana
Luana:  (aintra en zichel irritada, frisura sbirigleida)  È nign a cò?  (varda anturn,
vesa Peder)  Peder! Tge fast sen la stgaffa da actas? Battast?
Peder:  (bargelont)  Ia less saglieir ainten la mort, perchegl tgi te ast angal
ple îgls per chel tgappafemnas dalla televisiun ed ia na rabagl mai no
en cunsiglier federal!
Luana:  Peder, na, vea noagiu! Ia va exact m’accurschia, tge tgi chel schani
dalla televisiun leva da me! Vea ossa giu!
Peder:  Ma te ast bagn er detg:  „Se an aventuras aint igl precipezi“ ni
ensatge uscheia!
Luana:  Ia va angal gia marveglias, sch’ia va gia raschung – e scu tg’ia va
gia raschung. Strousch ischans stos se an la stanza da riztga, ò el lia
neir pi manevel a me. Cò igl vaia dumando, sch’el vess interess da sa
lascher metter an cadagna. Alloura è el davanto anc pi interesso, ia
sung eida per la soua digl bov digl cumegn… te vessas gia da vaseir
sia igleida!
Peder:  Ed alloura? Rachinta anavant!
Luana:  I dat navot pi anavant. El è ossa ranto ve d’ena pitga e po rastar
en’urela se lò! Peder, vea giu, ia va angal lia dar ena lecziun a chel tip,
ia less er angal tè!
(Peder sclaveglia noagiu, Luana igl gida, els s’ambratschan)
Luana:  Vea ossa, giagn per Gultier ed igl schagn net e stget, tg’el stoptga
amblidar la viseta digl cunsiglier federal! Nous ans vessans betg pudia
ampatger da chell’ideia!  (tots dus von)
9. Scena:
Ladina, Edi
(Ladina ed Edi aintran. Edi è mademamaintg en zichel sbiriglia. Els sa tschaintan
ve dalla meisa)
Ladina:  Ia va gio catto digl tot las tgossas an archivs communals amblidos
– ma en om, ranto ve d’ena pitga, e, scu punct culminond, puspe
en’eda sainza nomer d’archiv d’inventar!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 34 -
Edi:  Ia leva angal far enqualtgi registraziun aint igl archiv, cura tg’ensatgi
am ò branco da davos e schlago k.o. Cura tg’ia sung ma dasdo, era
ranto ve da chella pitga, tot sulet an chella  stanza da riztga stgeira e
snuevla.
Ladina:  Tge terribel!
Edi:  Per bunga schort am ast delibero, Ladina – mia salvaveta!
Ladina:  Salvaveta è exagero pulitamaintg.
Edi:  Na, propi betg! Sainza tè fissa schalo, mort dalla fom e mort dalla seid
se lò. E chella snuevla filunza vess construia ena reit anturn me, an la
quala ia fiss stanschanto!
Ladina:  Dattigl tar nous talas filunzas?
Edi:  Ensatge è sieir: Ladina, te ist mia salvaveta. Digl reminent tgi vagn gist
digl mureir dalla seid – ia va daveiras seid. Lainsa betg eir ansemen
ven chella ustareia ve tscho a bever ensatge?
Ladina:  Ma ia va bagn da far anavant cò aint igl archiv!
Edi:  Chella riztga viglia è er anc cò an en quart d’oura.
Ladina:  Ma angal en quart d’oura!  (tots dus von)
10. Scena:
Gultier, Peder, Luana, Cunsiglier federal
(Gultier, Peder e Luana aintran. Gultier ò puspe en pêr actas sen bratsch, ma avant
tg’el vign da sarar igl isch, igl peglian igls oters dus las actas or da mang e las
mettan sen meisa. Peder vo davant la fanestra e varda veador)
Luana:  Peder, vea ossa no tar nous! Gultier, nous at vagn da deir ensatge
fitg impurtant pertutgont la viseta digl cunsiglier federal.
Peder:  He, ni en’eda a vurdar! Avant è bagn en helicopter sgulo an nossa
direcziun!
Gultier:  Schi tge, ast anc mai vasia egn?
Luana:  Peder, ossa vea finalmaintg, nous lagn discorrer cun Gultier perveia
digl cunsiglier federal!
Peder:  Hey, chel sa platga sen igl pro davos l’ustareia!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 35 -
Gultier:  (vo tar la fanestra)  Ia va an mintga cass betg pusto en helicopter.
Peder:  Glez creia, te ast a tgesa avonda utschleglia ed alas.
Luana:  (vo ossa er ve tar la fanestra)  Ensatgi sorta. Ossa corra chel er anc an
nossa direcziun. Tge monta chegl?
Peder:  Chel corra precisamaintg vers nous!
(tots treis sa volvan davent dalla fanestra e vardan vers igl isch d’antrada.  Chel sa
derva)
Cunsiglier federal:  (dad ot e despero)  Noua è ena tualetta?
Gultier:  Aint igl suler, gist igl isch sanester.  (i dat en sfratg agl isch d’antrada)
Luana:  Ensatge uscheia ògl er betg do tar nous aint igl martgea!
Peder:  (varda puspe or da fanestra)  Cò vignan anc treis oters omens.
Luana:  (è er puspe eida ve dalla fanestra)  Chegl èn betg omens ordinaris,
chegl èn pulicists d’elita! Ia vign en’eda a dumandar, tge tgi marscha
cò.  (vo veador)
Peder:  Per l’amour da Dia! Forsa è chel om sen la tualetta en delinquent
privlous tg’els vottan tschiffer?
Gultier:  Tgutgadad – chels eran gio tots ansemen aint igl madem helicopter.
Luana:  (aintra puspe)  Chegl dattigl gio betg! Chegl dattigl gio propi betg!!!
Peder:  (corra tar Luana)  Luana, tge ast? Ègl capito ensatge?
Luana:  (ord sasezza)  Chegl dattigl simplamaintg betg. Savez vusoters, tgi tgi
tschainta sen nossa tualetta?
Cunsiglier federal:  (aintra)  Uiuiui, chegl è sto igl mies spindramaint! Per
plascheir, stgise mia malcurtaschevladad dad avant – ia va maglea
ensatge fallo ed ossa vaia en disturbi acut digl tract digestiv.
Tots:  Signour cunsiglier federal!
Cunsiglier federal:  Ea, er nous dalla regenza vagn magari d’ans deditgier
agls noss basigns umans – ia sung schi led, tgi vossa canzleia è
declarada schi grond, tgi la vagn spert catto ed ia va betg gia da correr
gliunsch!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 36 -
Peder:  Ia Az savess porscher en Imodium?
Cunsiglier federal:  Na angraztg; nous vagn cun nous ena gronda apoteca
per cass d’urgenza. Ma angraztg fitg per vossa purscheida gentila!
Luana:  (a Peder)  Peder, te ast daveiras gia la suletta bung’ideia, ed exact
uscheia ègl succedia. Te ast bagn detg:  „I stuess dar ensatge tgi sforza
quasi en cunsiglier federal da sa farmar cò tar nous; ensatge, noua
tg’el so simplamaintg betg ager oter“ – precisamaintg, uscheia ensatge
tg’è schi urgent scu la foira!
(durant digl dialog dat Gultier en codesch digl cumegn Davoslagligna ed ena scatla
ovs agl cunsiglier federal; sch’igl taimp tanscha, er anc en pêr prospects)
11. Scena:
Gultier, Peder, Luana, Cunsiglier federal, Edi, Ladina
(igl isch d’antrada vign davert, Edi corra noadaint, davos el vign Ladina noadaint)
Edi:  (agl public, discorra schi spert, tg’el s’ambroglia)  Tgeras aspectatours,
tgers aspectatouras, cò è puspe Edi Poppelfon agl microbaum ed ia Az
benevaint, signour cunsiglier federal, cò a Davoslagligna. Tge Az
magna an chella smaladeida rosna – äh, an chella vischnanchetta
idillica?
Cunsiglier federal:  Cun grond plascheir sunga ni cò a Davoslagligna, en
pitschen cumegn cun ena canzleia generousa ed attironta! Vossa
hospitalitad vigna a tigneir an bunga memorgia ed angraztg a Vous tots
per la retschaveida cordiala. Carte’m: La canzleia da Davoslagligna
vigna betg ad amblidar schi spert!
Edi:  (agl public)  Vous vez santia, tgeras aspectatouras e tgers aspectatours,
igl signour cunsiglier federal tigna an bunga memorgia  igl cumegn
idillic Davoslagligna e lour canzleia hospitevla!
Cunsiglier federal:  Displaschevlamaintg am lubescha mia planisaziun da
termins stretga nigna farmada pi lunga cò tar Vous, schi gugent scu
tg’ia conversess anc en zichel cun Vous, ma ia stò eir anavant! Vous
am perstgisez – ia Az angraztg anc en’eda cordialmaintg per la sustada
cò tar Vous, la quala am ò purto en grond livgiamaint! (vo)
Tots:  A bun ans veir, signour cunsiglier federal!

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 37 -
12. Scena:
Gultier, Peder, Luana, Edi, Ladina
Edi:  (agl public)  Tgeras aspectatouras, tgers aspectatours, ia va davant me
igl mastral da Davoslagligna:  Signour mastral, scu vez rabaglea no,
tg’en cunsiglier federal ò visito vossa ros… äh, vischnanca idillica?
Gultier:  Chel maret vaia da dar anavant cumplettamaintg agls mies dus
super collaboratours, igls quals on organiso tot chegl, donna Dosch e
signour Lozza!
Peder:  En zichel cletg è pero er sto dalla parteida…
Gultier:  La furtegna digl capavel, Luana e Peder, lezza vez er gia! Te e
Luana, vusoters ischas igl migler team tg’ò eneda luvro cò! Donn tgi
dat nign premi tar nous – a vusoters dessa gugent egn!
Edi:  (agl public)  Tgeras aspectatouras, tgers aspectatours, Vous vez santia
e vasia:  En dream-team lavoura cò ainten la canzleia da
Davoslagligna, en cumegn digl tot spezial!
Gultier:  En dream-team, igl qual s’ò er sviluppo tar en dream-team privat!
Edi:  Tge sainta cò? Da chella nozza rapporta alloura Edi Poppelbaum sot
igl tetel: „Gaglignas cuntaintas, en pêr cuntaint, en cumegn cuntaint“.
Gultier:  Peder, te stost simplamaintg vurdar, tgi vusoters maridez igls 29 da
favrer.
Peder:  E pertge?
Gultier:  Alloura stost angal tigneir andamaint mintga quatter onns igl de da
nozzas!
Ladina:  Edi, fò ena pôssa da reclamas! Ia va da sclareir anc ensatge perveia
d’ena ulterioura scuverta curiousa aint igl archiv.
Edi:  En’ulterioura scuverta? Ia sung plagn tensiun!
Ladina:  Ia va catto ena revista digl Playboy digl onn 1976.  (teira ena revista
or da sia buscha)  Scu vign chella aint igl archiv communal?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 38 -
Gultier:  Chegl am ò mies bab rachinto, el era da chel taimp er mastral:  Igl
1976 vevans anc ena buteia an vischnanca ed a chella ègl nia fatg la
dumonda dad er vender en pitschen sortimaint da revistas.
Ladina:  E tge ò chegl da far cun chel vigl Playboy cò?
Gultier:  Da chel taimp davigl en problem:  Igl Playboy tutgiva er tar chel
sortimaint. Perchegl ò igl cunsegl communal da chel taimp laschea neir
uscheia ena revista, per examinar, sch’ins so vender chegl ni betg. E
perchegl tg’igl cumegn ò cumpro ella, è ella er neida messa aint igl
archiv…
Peder:  Ma pir siva da chegl tg’ella veva fatg la ronda tar la nossa antiera
classa superioura!
Ladina:  (a Gultier, spir ranfatschas)  E naturalmaintg er puspe sainza nomer
d’archiv d’inventar!
Edi:  (agl public)  Ena revista da Playboy aint igl archiv communal –
en’ulterioura scuverta digl precipezi, or digl quartier digls putgeas da
chel cumegn! Dereivan igls dabets dalla compra da revistas eroticas?
Nous persequitagn anavant chella tgossa! – Ladina, am mossast
en’eda?
Ladina:  (igl dat la revista)  Te la stosst tractar precautamaintg, ella è isada
ordvart fitg e stò esser eida tras blers mangs.
Edi:  Daveiras, digl 1976. Da chel taimp visetava bagn er la superioura –
mument! (sfiglia ainten la gasettigna) Chella gasettigna canoscha!
Mintga fotografia am è anc rastada an memorgia, da chell’eda tgi
Albertin da Davoslagligna ans ò musso chegl – Albertin…  (varda se per
Gultier)  …Signour mastral, ast betg te nom Albertin?
Gultier:  Ea, Gultier Albertin.
Edi:  Ea cler, te ist bagn Albertin dalla 3 b!
Gultier:  E tgi pomai ist te? Ainten la 3 b ògl do nign Poppelbaum – ma cler,
ossa saia tgi tgi te am ast fatg neir andamaint da bel’antschatta:  Stgier,
igl qual nous vagn en’eda patto ainten la truasch davant scola!
Edi:  Ia sung gio Andrin Stgier – Edi Poppelbaum è angal igl mies nom d’artist
per la televisiun! Mies frar Franz è igl mastral tar nous. El am ò

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 39 -
supplitgia da retschartger en zichel sper mia reportascha da
Davoslagligna, tge tgi vusoters vez da porscher – igl cantun fò digl
reminent fitg gustous la fusiun cun vusoters.
Luana:  Tge? Te ist betg angal en pseudo-tgappafemnas, mabagn er anc en
agent dobel?
Ladina:  Scu managez chegl cugl „pseudo-tgappafemnas“?
Luana:  El ò cartia, tg’el am saptga carmalar aint igl archiv ed am neir lò en
zichel pi manevel. Per finta sunga eida aint  sen chel gi ed igl va alloura
ranto ve d’ena pitga aint igl archiv!
Ladina:  (ad Edi)  Edi, am vot rachintar ensatge?
Edi:  Cura tg’ia sung ia cun tè aint igl archiv, at vaia angal vasia scu archivara
– ma per cletg è chegl capito, angal uscheia am ast catto chise, tot pers
aint igl freid e tranter tot las filunzas ed am ast spindro. Pir alloura èn
igls mies îgls sa daverts…
Ladina:  Chegl stuagn nous dus anc sclareir! E tge vess chegl gia da dar cun
tia rolla scu agent dobel? Tge ast lia cattar or a cò?
Gultier:  Tgi nous vagn gio siva da decennis dabets, tgi savagn mai ple paer
anavos, chinta.
Edi:  Tgi discorra da chels dabets? Chegl èn peanuts per en cumegn fusiuno!
En cumegn scu vusoters, cun schi grondious collaboratours tgi
rabaglian en cunsiglier federal an vischnanca, ansemen cun nossa
forza economica, chegl vign ad esser en grond success!
Ladina:  Te pudessas er neir cò a star – la fegn finala ast gia en tschert liom
cun chel cumegn, aglmanc aint igl archiv communal. Forsa stebgia
alloura anc en’eda perveia da chel pseudo-tgappafemnas.
Edi:  D’accord.
Ladina:  (agl public, fò siva ad Edi Poppelbaum)  E gio puspe, tgeras
aspectatouras,
tgers
aspectatours,
less
ena
persunalitad
ancunaschainta ainten las medias neir a star cò a Davoslagligna!
Gultier:  (ad Edi)  Ma tge faschagn nous siva dalla fusiun cun nossa canzleia
e la stanza riz..- äh, noss archiv communal?

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


- 40 -
Edi:  Or digl archiv communal cun tot chellas scuvertas scurrilas faschainsa
cò ainten la canzleia anterioura en nov „Musée bizarre“. Te cun tia
saveida vasta davart mintga singul object fast las guidadas per igls
turists. Chegl fiss bagn en grond gudogn per nous tots!
13. Scena:
Gultier, Peder, Luana, Edi, Ladina, Duri
Duri:  (petga ed aintra)  Allegra ansemen, saia ossa finalmaintg m’annunztgier
cò aint igl cumegn?
Uman

Sm-KLIN 1-1_Sera igls îgls e dai!


Sm-KOE 1-1
Tequila
              Sunrise

En spitachel comediant d’amour, mort e perdung da
Hape Köhli
Translaziun surmirana da Pina Iseppi-Uffer

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


-2-

Persungas
Don Carlos Del Refugio
barung da vischnanca ed en tirang
Dr. Helena Fernandez
veterinaria dalla vischnanca
Onda Delfina

donna pi viglia e resoluta
Cambrera Margarita

gio onns pladeida tar Don Carlos
Santos

serviant da Don Carlos, rufign
Carmen

serviainta da Don Carlos, rufigna
Cristina

casarina digl reverenda
Reverenda

plevant vigliurd, enpo senil
Luis Manuel

om gioven, bungatsch
Alfonso Cruz

mastral e derscheder
Alicia

la bela dalla vischnanca
Felicitas

cusregna curaschousa dad Alicia
Peppina

survigiladra dalla perschung
Pancho

tgavafossas
Lucia

furnera
Esmeralda Cruz

donna digl mastral

Rollas metas

abitants digl li
Maletg da tribuna

allusiun d’ena tribuna
Requisitas
6 gliternas, stumpas, perspectivs, barschung, tgapela, canaster cun pastizareia, meisa
e soptgas, vaschela d’ansolver, 2 savungs, oca, spievel grond, buteglia tequila, magiol
suc d’oranschas, sdom, pategl, marella, buteglignas da masdegnas, chista cun cigaras,
en baclena, ena barella, letg u soptga da scher, flours, crousch-fossa, 1 caraffa, 1
sabel.
Resumaziun : Don Carlos, en possessour da gronds bagns pussant, cumonda las festas an
vischnanca. Perchegl tgi el è s’inamuro dalla bela Alicia, tgi è pero inamurada aint igl
bel Luis, lascha el metter chel an perschung e fò pressiun sen la famiglia e la
cuminanza an vischnanca. Finalmaintg dattigl opposiziun. La veterinaria dat da creir
agl tirang tgi el vegia ena malsogna incurabla. En mettel per durmeir tgi igl vign do,
dat alla populaziun la pussebladad d’inscenar impressiunont igl funeral da Don
Carlos. Cura tgi chel sa desda aint igl vaschel e vign or da chel, crei el tgi el seia en

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


spiert e fò tras sgarschevlas ouras. El vo an tgameischa da notg per vischnanca anturn
ed ò uscheia da santeir tge tgi vign tot discurria d’el e tge tg’ins painsa veiramaintg
dad el.

-3-
1. maletg
1. Scena
Scuntrada nocturna aint igl gôt, curt dalla hacienda da Don Carlos Del Refugio.
La tribuna è stgirantada, mintga persunga porta ena gliterna. Nignas requisitas sen tribuna.

Peppina
Uscheia so chegl simplamaintg betg eir anavant!
Lucia
 El sa deporta impussebel. El cumonda a tots tge tgi on da far, el sa tigna ve da nignas
reglas, maglia da crappar e beva tequila sainza fegn, blastema e mudregia tots e nign
tgi risca da deir ensatge…
Cristina
El è en anticrist, scu la sia antiera famiglia….. tgi igl tgametg igl totga…
Pancho
Alloura vessa puspe lavour e vess mianc da paer anavos igls mies dabets!
Cristina
Fò pero en vaschel cun ena seradeira da siertad, betg tgi el ans schluita puspe anor!
Peppina
Mies bab az ò piglia la veta, angal perchegl tgi el veva dabets tar Don Carlos.
Lucia
Gio sies bab, igl vigl Del Refugio, ò fatg eir alla maloura ena tozza pours. E tge ò el
fatg? El ò piglia lour taragn scu impegn ed ò laschea pascular igls sies tgavals sen igls
pros. La sia hacienda è uscheia neida veapi gronda.
Luis
Igl pi scort faschessans ad eir per noss fatg, gliunsch davent. Schi dei scu tgi Don
Carlos Del Refugio rigia cò, schi dei rastaro la veta an vischnanca desolonta,
frustronta e malgista.
Esmeralda
Scheia? E tge dei cò la tia tgera Alicia, schi te ta fast simplamaintg or digl polver?
Luis
I vi la persvader da neir cun me.
Esmeralda
Creist te tgi Alicia lascha sia onda e sia cusregna aint igl stetg e las lascha anavos
ainten la misergia.
Pancho
Nous vagn d’ans defender. Ena revoluziun…
Peppina
Ins vess digl tagler giu la testa…
Lucia
Ins igl savess pattar aint igl mies furn grond…
Pancho
Cun chegl sunga betg ancletg, schi cremez el saia betg vender en vaschel da mort!
Peppina
E siva tuffessan tot igls pangs e tot las tortillas tgi te coias ainta furn, siva Don Carlos!
Pfui, na angraztg fitg.
Esmeralda
Ins igl savess tiztgintar plang, planget?
Luis
E scu reagess igl ties om, igl mastral e derscheder dalla vischnanca? Sarar giu tots dus
îgls?

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


Cristina
«Meia è la vendetga, dei igl Signer». Betg fasche putgea!
Lucia
Te savessas betg vurdar aint igls îgls agl plevant. Alla fegn ist te la sia casarina.
Luis
Uscheia vo chegl er betg! Nous na savagn betg vender las nossa olmas, angal per neir
libers da chel nosch tirang!
-4-
Peppina
Ma igl ò bagn da dar ena veia…
Esmeralda
Cun en po anschign ins so franc biagier ena dretga stgela, cun tot chella crappa tgi
ans vign messa ainten veia. Spitgagn giu tge crappa tgi cattagn anc…
Poncho
Speranza dattigl cun tot chella er anc ena stgela ainten tschiel, chegl dess anim agl
mies affar.

Tots von giu dalla tribuna. I vign cler. La tribuna resta curt veida, alloura zappa la
servited da Don Carlos se.

La cambrera vign cun en barschung. Santos cun ena tgapela, Carmen cun ena
stumpa ed en perspectiv.
Santos
El gio dasdo, Margarita?
Cambrera
Sch’ins so deir chegl uscheia. El ò puspe ena testa scu en ballun digl sies tequila ed
ossa lava el igl tgea.
Carmen
Schi chegl nizigess ensatge. Don Carlos resta en snuevel tschavat sainza maniera, schi
el sa lava ni betg.
Cambrera
El ò totta dumang angal sbrigia anturn.
Santos
Speranza sa bavrainta el spertamaintg sot tera!
Carmen
Psst, el è no… !

La servited corra an reia, fò ena stgava, resta an pusiziun da stgava, Don Carlos
vign sen tribuna e sa stenda.
Servited
Bun de, Don Carlos Del Refugio.
Don Carlos
El pront igl tgaval? I vi eir a tgavagl.
Santos
Anc adegna an pusiziun da stgava. Naturalmaintg señor, tot è pront.
Don Carlos
Giagn alloura! Stenda or la bratscha, la cambrera stat se ed antscheva a burschanar
igl libroc.
Cambrera
Tge az dastga sarveir da giantar, Don Carlos?
Don Carlos
Navot. Ia giaint orsoura. Ma chesta seira viglia ena soppa cun quatter tacos, dus
canigns, bagiangas – pero tot pulit recent – e scu desert platanos, varda pero tgi las
bananas seian betg mengia lomitschas.
Cambrera
Ia niro a parager tot, signour.
Don Carlos
Ma betg fò da chels canigns sitgs scu la davosa geda, ia sung prest stanschanto ve da
chels e va gia d’igls arschantar giu cun en antier liter tequila.
Santos
Vers igl publicum Chegl fò el er schi igl canign n’è betg sitg!  An sasez adegna!

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


Don Carlos
Tge ast detg, Santos?
Santos
Sa drezza se dalla posiziun da stgava. Ia vegia cò la vossa tgapela, stimo señor Del
Refuguio….possa ? Igl metta la tgapela sen tgea.

-5-
Carmen
Sa drezza se dalla posiziun da stgava. Vous lez perfranc la vossa stumpa? Igl metta
la stumpa ainten bucca. Gez oz puspe a contemplar igls utschels?
Don Carlos
Tge utschels?  È stupia. Aha, chels! Ea, ia vi contemplar diversas sorts utschels, ha, ha,
ha! Stenda or igl mang, Carmen igl dat igl perspectiv.
Carmen
Vers igl publicum. Chel so mianc disfranztger en pasler d’en’evla!
Don Carlos
Tge ast detg?
Carmen
 Tgi ia az giaveischa en bel de e buna furtegna tigl contemplar tots chels interessants
utschels!
Don Carlos
Angraztg fitg. Ia turn puspe circa per las tschintg. Santos, te fast or d’uigl e te Carmen,
scouas l’antiera tgesa e fast giu igl polver ainten salon, vez santia?!
Santos
Ancletg, señor Del Refugio, agl cumond!
Carmen
Ancletg, scu tgi giavischez, Don Carlos !

Don Carlos sorta.
Cambrera
Puh, finalmaintg el davent!
Santos
E stat dei davent, chegl fiss ena veira benedicziun!
Carmen
En de sainza Don Carlos, en refugi quasi per nous ans spetga!
Santos
Nizigiagn la caschung! La servited vo.

2. Scena
Luis Manuel vign sen tribuna e varda anturn tschartgond. Alicia vign no da l’oter
mang. Els dus s’antopan. Sen la tribuna pi anavant ins vei Don Carlos tgi sa zoppa
digl oters dus. El contaimpla la scena cugl perspectiv.
Luis

Ia sa betg lascher igls mies îgls da tè! Te ist la mia steila, la mia gleisch, Alicia!
Alicia
 Tge bel. Te ist igl mies tresor. Ia va schi fitg gugent tè, Luis Manuel. Igl tanscha igls
mangs.
Luis
Ia va er gugent tè e less adegna esser ansemen cun tè. La teira no pi manevel e
l’ambratscha. Ia va ensatge per tè! Volva anturn Alicia e la metta ena cadagna
anturn culiez.
Alicia
O, per me? Te ist simplamaintg en tgerign! Sa volva ed igl strocla en bitsch sen la
fatscha. Ia less er esser totta de ansemen cun tè, ma ia va da gidar ad onda Delfina
ainten iert.
Luis
Na…ed ia veva gio ma legro sen en bel de ansemen cun tè!

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


Alicia
I dat anc blers bels deis per nous dus, crei a me!
Luis
Alicia, deis sainza fegn plagns dalla pi doltscha amour, an etern!
Alicia
rei Luis, betg seias mengia romantic, schiglio….
-6-
Luis
Chegl è gio er la fegnameira. Stast anc en mument?
Alicia
Navot, ossa stoia eir. Anfignen pi tard igl mies tgerign! Igl tarmetta en bitsch e
svanescha svelt.

Durant chell’antiera scena saglia Don Carlos schalous anturn sen la tribuna
zuppada.
Luis
Tge furtegna tg’ia va. La pi bela e la pi tgera donna dalla vischnanca am ò eligia! Tger
Signer, ia explodesch prest dalla vanteira! Ia at angraztg per chel bel regal. Ah, la veta
è bela! – Ma tge ègl chegl? Tedla Da lò vign chegl. Lò davos è en’oca. O tge bela oca.
Ma tge ègl cun tè? Te vast gio zoppa. La dolza se. Te ist blassada. O te pover tger
animalet, ast ta fatg mal? Ma chegl vign tot bung, crei a me. Ia at port tar la
veterinaria. Sast, te tgera oca, Helena Fernandez ò mangs magics. Ella at stgampainta
bel dalunga. Angal stò quieta, nous giagn dalunga. Vo cun l’oca giu dalla tribuna,
Don Carlos vign notiers sfruschond igls mangs.
Don Carlos
So, chel tabalori, chegl puranchel nurant è crudo aint! Ha… ! I vo exact tenor plan!
Dus da chels utschels on sa catto ed egn da chels vign dumang ainten perschung tar
pang ed ava. Gist uscheia am vaia mess avant chegl!

I vign stgeir. Tenda.

2. maletg
Avant dertgira sen plazza da vischnanca
Ve d’ena meisa sesa igl mastral Cruz. Sen soptgas tschaintan igl inculpo Luis
Manuel, Don Carlos, Helena Fernandez, Esmeralda, Peppina, Santos, Lucia, onda
Delfina, Pancho, Carmen, Alicia. Cura tgi la tenda sa derva, discorra Luis Manuel.
Luis
 …ed alloura vaia purto l’oca precautamaintg tar la veterinaria Fernadez, perchegl tgi
ella era gio blessada, la povretta. Helena Fernadez ò visito ella. Alloura, tottanegna
am on Santos ed anc dus oters tschif da davos e Don Carlos ò sbrigia se per me tg’ia
vegia angulo la sia oca. Ia seia en lader e vegia da neir saro aint…
Don Carlos
…te ast catto la mia oca segl mies pro, pertge ast betg purto ella tar me, ha?
Luis
Scu veva da saveir tgi chegl seia la vossa oca; ella veva gio betg ve en’etichetta cugl
nom!
Don Carlos
Chegl è ridicul! Da tgi èn chellas belas ocas grassas cò an vischnanca, schi betg da
me? Angal da me, ancletg!
Luis
Ma ia la va angal purtada tar la veterinaria!
Helena
Ea, chegl… Don Carlos dat en toss e la varda giu stagn, la veterinaria sbassa igl tgea
e tai.

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


Luis
….am displai schi chegl è sto fallo.
Don Carlos
Mastral!
Cruz
Ea, Don Carlos?
Don Carlos
Tge dei la lescha?
-7-
Cruz
Ah….la lescha dalla nossa vischnanca dei, tgi mintgign tgi cometta en anguladitsch
vigna mess an perschung….. grond burbgliatem digl publicum ……e stat lò anfignen
tgi igl malfatg igl vign parduno – e chegl da chel tgi è nia angulo!
Pancho
Saglia se. Chegl è betg veir, chegl è betg la nossa lescha! Peppina igl teira puspe giu
sen la soptga.
Peppina
Psst, vot er te correr ainten la disgraztga?
Lucia
Luis ò gio angal lia purtar l’oca…..
Don Carlos
Sera la bucca, tè è nign tgi ò dumando!
Luis
Ia va dad eir an parschung anfignen tgi chel am pardunga… ?
Alicia
Saglia se. Ma s’accurschez betg tge intenziun tgi señor Del Refugio ò?
Cruz
Ah, señora Alicia, da chels commentaris dastga betg lubeir cò, pero schi vez da deir
ensatge, schi dastgez tschantar sen la soptga dallas perdetgas!
Alicia
vo ve tar la soptga dallas perdetgas. Scu savez vusoters dar ena gista santienztga,
schi tramblez tots dalla tema, schi señor Del Refugio az varda angal giu?
Don Carlos
Pah, chegl tgi chella rachinta…
Cruz
Leva se Igl è da gronda impurtanza tgi tots tgapeschan, tgi tar ena tractaziun valan
tschertas reglas, tgi on da neir tigneidas aint. Er cò. Tenor paragraf 4.2 dastga ena
perdetga betg neir interrotta ainten la dia decleraziun. Angal uscheia so neir garantia
tgi vigna fatg gisteia. Chegl è prescripziun. E per mintga inculpaziun dovrigl
mussamaints….
Don Carlos
Igl interrompa e Cruz sa tschainta puspe ……papperlapapp, tge schez cò…. ?
Cruz
Nous duvragn mussamaints, señor Del Refugio!
Alicia
E gist chels dattigl betg! Perchegl tgi Luis n’ò betg anglulo l’oca! Chel tgi dei chegl ,
chel dei manzignas!
Cruz
Vous dastgez puspe seser giu segl voss post, señora Alicia.

 Onda Delfina ed oters abitants petgan sen igl givi ad Alicia e mossan lour plascheir.
Don Carlos
Leva se  Ia sung igl tgisader ainten chel process! Sa tschainta puspe e varda
provotgont sen igls oters. Ia va via chegl scu la mia obligaziun, dad examinar exact
tot igls mussamaints. Ed ia sung dalla ferma persvasiun, tgi igl inculpo è er culpevel!
Grond murmagnem digl publicum.
Esmeralda
Chegl è gio incredibel!
Pancho
Chegl è igl colm!

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


Lucia
Psst, Pancho!
Don Carlos
Ma mastral!
Cruz
Eh….culpevel….eh….an nom dalla lescha daclera igl inculpo scu culpevel. E scu
represchentant dalla lescha, statuesch’ia tgi igl inculpo vigna mess an perschung.
Alicia antscheva a bargeir.
-8-
Don Carlos
Saglia se. Peppina, sarar aint, hopp!
Cruz
Pi da bass. Sarar aint!
Don Carlos
Stat davant la meisa dalla dertgira e stenda or la bratscha. La tractaziun è
terminada!
Cruz
Davos el. Eh…la tractaziun è terminada!

Alicia corra ve  tar Luis ed igl ambratscha. Don Carlos vo ve tar Carmen, ella igl dat
l’oca. Alloura vo el ve tar la veterinaria.
Don Carlos
So, cò ast puspe la tia paztgainta.

Luis vign mano or ed onda Delfina consolescha Alicia. Esmeralda vo ve tigl mastral,
dantant tgi igls aspectatours svaneschan planget.
 Esmeralda
Ia stung mal. Chegl dattigl gio betg!
Cruz
Teira se las spatlas. Tge saia far?

Tots dus von. Don Carlos vign vers onda Delfina ed Alicia.
Don Carlos
Señora Delfina, ia less discorrer sulet dus pleds cun vossa neza!

Delfina vo aint igl fons dalla tribuna.
Don Carlos
Vos vez fatg ena decleraziun instructiva, señora Alicia.
Alicia
Gl’era la verdad, navot oter tgi la verdad!
Don Carlos
Ia crei tgi vous az sbaglez an me. Am stat angal igl voss bagn a cor. Onda Delfina sa
mesda aint.
Delfina
Alloura demusse chegl! Lasche liber Luis, chel pover diavel. Vurde l’antiera tgossa
simplamaintg scu spass, tgossa da paca muntada.
 Don Carlos
Cò vainsa d’aveir urden! Igl è la mia obligaziun da proteger la vischnanca!
Alicia
Per plascheir, señor Del Refugio, vous savez regalar a Luis la libertad cun perdunar ad
el. Fasche igl bagn e fasche chegl – per me!
Don Carlos
Alicia, igl mies doltsch utschelign, a tè na saia franc betg snaer en giaveisch.
Alicia
Igl laschez liber?
Don Carlos
Rei malign. Ma franc, chegl fatscha fitg gugent – e chegl chel de tgi te davaintas mia
donna!
Delfina
E schi ella na vot betg, tge alloura?

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


Don Carlos
Alloura resta Luis an perschung. Ia sung pront da deliberar Luis, pero angal cunter
Alicia.
Delfina
Señor Del Refugio, la mia neza dovra taimp per ponderar la vossa curtaschevla
proposta.
Don Carlos
E quant dei cattez?
Delfina
En meis…
-9-
Don Carlos
En’ oura…
Delfina
En’emda…
Don Carlos
En’oura…
Delfina
Quatter deis…
Don Carlos
En’oura…
Delfina
Treis deis…
Don Carlos
Dus ouras…
Delfina
Dus deis…
Don Carlos
Dus ouras…
Delfina
Dus deis…
Don Carlos
Bung alloura….e betg ena minuta daple. Adios!

La tenda sa sera
3. maletg

An perschung
La survigiladra dalla perschung aintra cun Luis Manuel. Igl ò ena meisa e dus
soptgas.

Luis

Pertge vaia dad eir an chista? Ia va gio fatg sober navot!
Peppina
Angal nignas agitaziuns, i niro franc at plascheir cò.
Luis

Am plascheir cò? Perfranc betg!
Peppina
Bagn, bagn. Te ast betg da luvrar, post durmeir or ed ia cuschign dètg bagn. Ed ia
veva er ena brava lungurela. Ia va gia nign perschunier siva digl onn passo, cura tgi
Rodriguez è nia mess an perschung dus emdas perveia da sturnadad.
Luis
Ma ia na va pers navot cò, ia na va betg angulo chell’oca!
Peppina
Ea, chegl saia er ia.

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y


Luis
Ea, ma tge ègl chegl per ena lescha, tgi am strufegia, perchegl tgi ia va lia gidar ad en
pover animal?
Peppina
Primo ò la nossa lescha nom Don Carlos Del Refugio e secondo, er schi fiss betg
uscheia, èn las leschas scu teilas da filunzas.
Luis
Tge? Teilas da filunzas?
Peppina
Exact. Las mostgas pitschnas ed igls mustgigns restan pandias e las vespras ed igls
vesprungs sgolan tras sainza problem.

Lucia aintra cun en canaster.
-10-
Lucia
 Hallo ansemen. Ia sung schi vilada! Ia sung malcuntainta! Ia bogl dalla rabgia! Chegl
dattigl gio betg. Te Luis, ast fatg sober navot ed ins at patta simplamaintg an
perschung!
Luis
A tgi deist te chegl?!
Peppina
Ossa, angal nignas agitaziuns. Chegl sa loia schon puspe.
Lucia
Ia cat chegl ena gronda malgistadad ed ia sagiatess chel Don Carlos igl pi gugent sen
la gligna.
Luis
Ia sa betg, schi la gligna vess grond plascheir giudlonder.
Peppina
I dess perfranc en tarmenta nov crater, cura tgi Don Carlos sfratgess aint scu ena
bomba.
Lucia
Scu consolaziun vaia purto a Luis ena pastizareia doltscha dalla nossa buteia. Metta
la pastizareia sen meisa.
Luis
Angraztg fitg Lucia, chegl am fò bagn.
Peppina
Veist ossa, te ast da far sober navot e survignst anc regals. La nossa perschung è gio
unica!
Lucia
E tuttegna, uscheia sogl betg eir anavant. Igl ò da capitar ensatge ed ia az garantesch,
i vign er a capitar ensatge. Ia vign ossa, e Peppina, ia sung mai stada cò, ast tgapia?
Peppina
Sbigia anturn scu ena orva e meta. Tgi è cò? Ia vei nign! Tgappa aint da Luis. A… te
ist chegl, Luis! Rei. Na, na Lucia, ia n’at va betg via, tgau Lucia!
Lucia
Tgau ansemen. Betg lascha pender las alas Luis, nous pigliagn an ena u l’otra moda
vandetga, te vignst a veir!

Lucia vo.
Peppina
So, ossa vaia an nom da Dia d’at sarar aint, vea.

Magna Luis ve davos. Dalunga ins sainta la vousch da Cristina ed els stattan salda.
Cristina
Reverenda, anc treis pass, alloura vainsa fatg igl colm. Attenziun! Ins sainta en
rumplanem. Na, ser plevant, betg aint cò! I ramplunga puspe, ins sainta en pêr
blastemas. Sappramostas, ia va detg tgi dessas far adatg! Spitge, ia az geid! Igl
reverenda aintra cun ena cana e vign stumplo da Cristina.

Sm-KOE 1-1_Tequila sunrise_(sm) y