-2-
Persungas:
Gion
 ca. 45 onns, marido 20 onns cun Clotilda e gio d’en taimp sot la pantofla,
all’antschatta è el schinigia, alla fegn tot igl cuntrari. Vistgia simpel aint igl 1.
act, aint igl 2. act sportiv, modern
Clotilda
sia donna, ca. 40 onns, è activa aint igl muvimaint per la donna ed è neida da
transfurmar igl sies om an ena donna da nattager e chegl cun ageid d’en
codesch. Vistgeida extravagant
Elvira
ca. 60 onns, è la seira da Gion, er ella ena donna emanzipada scu la feglia e gio
10 onns vieva. Vistgeida modern
Tona
ca. 40 onns, vaschign da Gion e cumpogn an suffrientscha, er el ò betg lev cun
sia donna. Vistgia simpel aint igl 1. act, aint igl 2. act sportiv, modern
Greta
sia donna, ca. 40 onns, sa lascha influenzar fitg da Clotilda. Vistgeida modern
Franzisca
ca. 28 onns, nova vaschigna, betg bagnvaseida dallas dus donnas maridadas.
Vistgeida giuvenil
Giatgen
ca. 35 onns, pedel dalla tgesa, crei da vaseir daple tgi chegl tgi el vei. Vistgia da
mintgade/giuvenil
Urs
ca. 35 onns, pulicist tgi ò betg adegna simpel, surtot cura tgi tots creian d’aveir
via ensatge. Vistgia an uniforma

Taimp:
preschaint

Li d’acziun:
steiva da Gion e Clotilda

Cuntign:
Gion e Tona èn gio d’en taimp sot la pantofla da lour donnas, dasper la lavour on els er anc
da far igl tigneirtgesa. Dantant von las donnas a café e la colpa da chel fatg è en codesch cugl
tetel «Scu saia far or digl mies om igl mies serviaint ?». Tge capitess schi igl autour da chel
codesch fiss ena donna e betg en om scu descretg ? E schi chella fiss schizont ena abitanta
dalla tgesa e nign tgi savess chegl? E schi igl pedel trapless Tona cun chella nova conabitanta
giovna an tgombra e Gion faschess carate cun la sia seira? Cò dovrigl la pulizeia, chella è pero
betg cuntainta cugl assassign da bananas!
Ena tgossa turbulenta tgi ampurmetta tensiun e divertimaint.

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


-3-
1. act
1. scena
Gion, Clotilda, Greta

(Gion è fatschento cugl tschitschapolver ed ò se en scussal da massareias, Clotilda vign or da
tgombra ed igl vot deir ensatge, el sainta pero navot perveia dalla canera)

Clotilda
Gion….Gion……sapramostas aint …..Gion….. ! (metta giu igl tschitschapolver)
……..Gion….ist surd….. ?

Gion
Aha….ast detg ensatge a me…..Clotildigna….?

Clotilda
Oter tgi te ed igl tschitschapolver ègl nign d’anturn…. !

Gion
Stgisa tgi va betg gist at santia dalunga ….tgera Clotildigna…. ! Ma dei……tge
saia far per tè…. ?

Clotilda
Ast gio fatg giu igl polver ainten tgombra…… e do se la politura…. ?

Gion
Pispert tgi va fitto cò vigna a far chegl……. !

Clotilda
Ma forsa anc oz….ast ancletg… ? E varda tgi detta betg puspe streflas scu la
davosa geda….ubetg…. ! (sa tschainta e peglia no la gasetta)

Gion
Ia vi dar totta fadeia…..possa far anavant ossa…. ?

Clotilda
Ma betg cun chel gaffen cò schi vi liger la gasetta….. ! Fò anavant ainten
tgombra….. !

Gion
Scu tgi te manegias…Clotildigna… ! (peglia igl sies crom e vo cunter igl isch-
tgombra)

Clotilda
E cala se cun chel stoda….Clotildigna……! Ia va nom Clotilda….. !

Gion
(schema) Scu tgi te manegias….Clotilda…. ! (vo, lascha davert igl isch)

Clotilda
Gion….i teira…..! (Gion turna e sera cun en sfratg igl isch. Clotilda leva se e vo
ve tar la stgaffa, varda schi igl isch è saro, peglia ena cassa ord stgaffa e peglia
or treis bancnotas da tschent) ……Tgi so schi chegl tanscha…. ? Anc egna daple
fò betg mal…franc è franc….. ! (sera la cassa e metta igls raps ainten la bursa, i
scaligna, ella derva igl isch) ……ma buna seira Greta…angal anavant… !

Greta
Gugent…..

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


-4-

Clotilda
Tschaint’at en mument… !

Greta
Scu tgi chegl gleischa tar vusoters…. !

Clotilda
Angraztg pigl cumplimaint…..gl’è propi flot d’aveir en om tgi fò navot pi
gugent tgi nattager d’en cler an l’oter…. !

Greta
A tgi deist te chegl……Per furtegna vaia tadlo sen tè  ed er cumpro chel
codesch «Scu saia far or digl mies om igl mies serviaint?». Siva da chegl vogl er
tar nous bler migler…… !

Clotilda
Mintgatant ambleida pero chel amploster tgi tgi ò aint las tgotschas cò tar
nous…. !

Greta
Chegl è uscheia er tigl mies…..gist ier ò el managea tgi seia betg basigns da far
mintga de cugl tschitschaplover……..mintga dus deis tanscha er… !

Clotilda
Ed alloura….tge ast detg…. ?

Greta
Tgi chegl totga tar la cura….e tgi chegl seia igl migler mettel per survagneir ena
buna pressiun digl sanc…. ! (tottas dus reian)

Clotilda
E chegl ò el stranglo….. ?

Greta
Scu mêl…..!

Clotilda
Apropos pressiun da sanc……ast te schon via la nossa nova vaschigna……?

Greta
Ea…gist ier vaia gia l’onour…. !

Clotilda
Ed alloura…tge manegias….. ?

Greta
Ena barvogna marscha ègl scu tgi chella vo a ramains….ed ena donna suletta
ella er anc…. !

Clotilda
Ist te franca…….. ?

Greta
Igl pedel am ò detg chegl…. !

Clotilda
Chel savaro chegl igl pi bagn…..ossa vainsa da dar dobel adatg tgi ella fetscha
betg perder igl tgea igls noss omens…..!

Greta
Chella dess betg riscar da chegl….!

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


-5-

Clotilda
Giagn ossa…i savagn ruschanar siva anavant….. ! Cò on igls ischs
ureglias….(cloma dad ot) ……..ubetg Gion……. !

Gion
(derva igl isch) Tge manegias la mia tgera……. ?

Clotilda
Sast ossa tge tgi va managea….. ?

Gion
Aha…..nous vagn survagnia visitas…….tgau Greta…. !

Greta
Tgau Gion…scu vogl… ?

Gion
Dètg pulit…..ed igl ties om…… scu ò’l…. ?

Greta
Stupent…..ia va er fitg chito d’el….. !

Gion
Ea, chegl am ò’l detg l’oter de…… !

Clotilda
So, nous dus giagn ossa a far cumischungs…. !

Gion
Ea, angal ge….ia vign schon a freida…..!

Greta
Bagn damai…..tgau Gion….!

Gion
Az giaveisch en bel avantmezde……Clotilda…sast te am deir cura tgi te
turnas…. ?

Clotilda
Pertge ast da saveir chegl…. ?

Gion
Ma perveia digl giantar….. !

Clotilda
Ia pains ca. allas dodesch e mesa……tgau…. ! (von)

2. scena
Gion e Tona

Gion
Finalmaintg èn chellas dus zerps davent….vi vurdar quant tgi ella ò piglia oz
cun ella…..(derva la cassa e varda aint) …..tgeeee……quattertschent
francs……ma ella sturna….ed ia va da gudagner chels daners….. ! (stebgia en
mument, peglia er or tschent francs) Chegl tgi chella so, saia er ia…… (vo an
tgombra e lascha davert igl isch, curt sessoura scaligna igl telefon) Mianc
tschintg

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


-6-

minutas pôss…..hallo……aha te ist Tona…..ea chellas dus stranzlas èn eidas….te
ast da discorrer cun me…..bagn damai…vea giu…alloura anfignen siva…. !

Tona
(scaligna ed aintra dalunga) Ènigl davent….possa neir aint….. ?

Gion
Ea, ea….angal vea e tschaint’at… ! Lessas bever ensatge…. ?

Tona
Leir schon……maaa…..

Gion
Angal nigna tema….chellas dus savoiran betg igl pever….. !

Tona
E schi controlleschan las cloccas….. ?

Gion
Chellas dastgigl controllar anfignen tgi vignan neiras….. ! Ia va la mia reserva
privata ainten en li bagn zuppo an tgombra…. !

Tona
Schi gl’è uscheia, alloura angal avanti….. !

Gion
(vo e turna cun ena clocca vinars e metta se dus zanigns) So, cò vainsa ensatge
per la morala….viva Tona…. !

Tona
Viva Gion….sen tge bavainsa…. ?

Gion
(stebgia en mument) Sen la nossa libertad futura ….. !

Tona
Tgi so tge libertad…. ? Cun chellas dus xantippas…..ia sa navot…..

Gion
…..ia er betg….ma ossa vainsa da stibgier or ensatge…viva Tona…. !

Tona
Viva Gion… !

Gion
Ossa dei tge tgi te levas discussiunar cun me…. ?

Tona
I vo per Greta…..la mia streia digl fagn….. !

Gion
Tge ègl cun chella….. ?

Tona
Tge tgi gl’è cun chella…..mintga de nattager, lavar, far or cugl fier, cuschinar,
lavar giu, etc……tot vaia da far mez ed ella marmogna tuttegna angal
anturn…. !

Gion
Post at consolar…..tar me ègl betg migler….. !

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


-7-

Tona
Ed a luvrar vainsa er dad eir mintga de…..ed ellas fon bela veta sen noss
costs…. !

Gion
Ellas fon bela veta……cò vessans da far ensatge ancunter…. !

Tona
Tge manegias schi faschessan tgoma……ena dretga tgoma dad omens….. !
Forsa nignsa perfign ainten la Pagina…?

Gion
I chint er anc ainten la televisiun rumantscha….!

Tona
Pertge betg……?

Gion
Per tgi igl antier mond e surtot l’antiera Rumantscheia vigna a saveir tge
povers tgaiatgotschas tgi nous ischan…….?

Tona
Te ast raschung….ve da chegl vaia mianc panso…. ! Ma schi tge vainsa da
far…?

Gion
Schi savess chegl…..alloura fissans tots dus pi scorts…..bevas anc en got…..?

Tona
Schi chegl geida…..gugent…. !

Gion
Viva sen nous dus povers maccarungs……!

3. scena
Gion, Tona, Franzisca

Gion
(i scaligna, tots dus dattan en sagl, levan se) Per l’amour digl Signer….tgi so
chegl esser….. ?

Tona
Speranza betg las nossas dulcineas…..!

Gion
Chellas scalinessan franc betg…..ma forsa ègl tuttegna pi scort schi te ta
zoppas…

Tona
Noua….. ? ( i scalinga anc eneda)

Gion
(igl strocla la clocca ainta mang) Peglia chella e vo sot meisa……fò anavant…. !

Tona
Cala da stumplar……adegna segls pitschens…… ! (sa ruschna sot meisa)

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Franzisca
(Gion derva igl isch) Bun de…ia sung Franzisca, la vossa nova vaschigna…!

-8-

Gion
Angal anavant….donna Franzisca….!

Franzisca
Angal Zisca tanscha er….. !

Gion
Bagn damai…ia sung Gion……e tge saia far per vous……ähh…per tè….?

Franzisca
Am amprestar ena tschavola…........(Tona tossa sot meisa, Franzisca tot
stupeida) …..tge ègl chegl ossa sto……ast en animal da tgesa…..?

Gion
Aha, ea……en…..en tgang….Bello, tai ossa….fò plaz….!

Franzisca
Lascha angl neir or el….ia va gugent tgangs…… !

Gion
Na, na…..el…..el……morda….. ! (Tona tossa anc eneda) Ast prest pôss, Bello…. !

Franzisca
Chel ò franc fom u seid…… !

Gion
Chegl è tgunsch pussebel…..vea Zisca…..giagn an tgadafi e tschartgagn ensatge
da magler ed en got ava….!

Franzisca
Bun’ideia…….! (tots dus von, Tona vign sot meisa or e corra ve e no agito cun
la clocca ainta mang)

Gion
( e Francisca turnan cun ena cuppa ava) Ma tgau Tona……ia at va mianc santia
a neir aint…. !

Tona
(zoppa la clocca davos dies) Ia er betg….. !

Gion
Dastga preschentar……la nossa nova vaschigna Zisca…!

Tona
Fò plascheir……ia sung Tona…. !

Franzisca
Angal betg schi schinigia……te dastgas er am clamar Zisca……!

Tona
Perveia da me….. ! (la dat igl mang)

Franzisca
Ma noua è ossa chel Bello….. ?

Gion
Tge Bello…. ?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Tona
(igl datt en cuffel)  Ma igl voss tgang chinta…. !

Gion
Aha…..cler……igl noss tgang……ea, noua è chel ossa lippo….. ?
-9-

Tona
Cura tgi sung nia aint……el gist scappo or dad isch…. !

Gion
Chel varo gia dad eir a far en pisch….

Franzisca
E…turna chel alloura tot sulet a tgesa puspe…. ?

Gion
An sasez schon….. ! (Tona tossa)

Franzisca
Chegl tunga gist tuttegna scu Bello……!

Gion
Chegl è perchegl tgi Tona igl tgira bler……!

Franzisca
Ensatge è betg sober cò tar vusoters……ia sa angal betg anc tge…..?

Tona
Bagn, bagn……cò è tot normal….. !

Gion
Ossa vaia tot amblido tge tgi te levas….. ?

Franzisca
Angal ena tschavola…..

Gion
Mancumal…..i vign gist spert per egna…… (vo anc adegna cun la cuppa d’ava
ainta mang, Tona igl corra siva cun la clocca davos dies)

Tona
Ia vign er a gidar tschartger ena tschavola per Zisca…… !

4. scena
Gion, Tona, Franzisca, Giatgen

(Franzisca varda per steiva anturn, Giatgen scaligna, Gion e Tona corran notiers, Gion cun
ena
 tarmenta tschavola ainta mang)

Gion
Ògl betg scalino….. ?

Franzisca
Bagn….dessa gist darveir….. ?

Tona
Per l’amour da Dia……..angal betg…… !!

Franzisca
Ma tge vez….? Tamez forsa enqual terrorist……?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
Betg gist……ma mintgatant forsa schon enpo…..!

Tona
E perchegl darvignsa betg igl isch…..! (i scaligna anc eneda)
-10-

Gion
Vez santia……gl’è puspe scalino…..!

Franzisca
Ossa ge e darvi chel isch…….vusoters tgaiatgotschas….. !

Tona
Chegl è bler mengia privlous……!

Franzisca
Schi gl’è uscheia, vigna cun vusoters a tigneir igl mang….. !

Gion
Na, ia va ena miglra ideia. Te e Tona gez a sa zuppar ainten tgombra ed ia vign
a darveir igl isch… !

Franzisca
Schi te manegias….ma ia va alloura anc dad eir a far giantar…. !

Tona
Ia er….. ! ( i scaligna puspe, els dus von)

Gion
(vo e derva igl isch) Bun de Giatgen….!

Giatgen
Bun de….è la tia donna er cò….?

Gion
Na, igl mument betg……ma angal anavant….!

Giatgen
Ella am ò detg tschel de tgi dess neir a vurdar la stora ainten tgombra……chella
fetga chi e lò….. !

Gion
Ainten tgombra……. ? Chegl è gist igl mument betg pussebel….. !

Giatgen
Pertge betg……ia va dalunga fitto….. (vot eir an tgombra)

Gion
(igl tigna se) Vot betg turnar dumang puspe….?

Giatgen
Na, na……ossa schi sung gio cò viglia er gist far chella lavouretta….(derva igl
isch, stat salda tot stramia) …..ma tge pigl dianzer faschez vusoters cò…..?

Gion
Ma….ma…els on angal lia onscher las lamellas dalla stora…… !

Tona
(vign ord tgombra cun Franzisca) Tge vainsa lia onscher…… ?

Gion
La stora….. !

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Giatgen
A me pudez rachintar tge tgi lez……ma chell’istorgia am para dubiousa……. !

Franzisca
Cò è ansomma navot dubious….e surtot betg chegl tgi igl signour pedel
painsa…..ia sung angal neida per  amprestar ena tschavola….. !
-11-

Tona
Ed ia sung perdetga da chegl…. !

Giatgen
Chegl am pò esser schi lung scu lartg ed am vo er aint navot….ia turn a
cuntschier chella stora cura tgi la tia donna è a tgesa……stet bagn…..! (vo)

Tots
Adia…..!

5. scena
Gion, Tona, Franzisca

Franzisca
So igls mies tgers……or cugl marmogn……ia less saveir tge teater tgi vign giuia
cò…..!

Gion
Bagn damai….tge manegias Tona….ad ella dastgainsa rachintar l’istorgia…?

Tona
Perveia da me… !

Gion
Ni, tschantagn giu….chegl vo betg schi dei ed i vagn anc peda avonda per far
giantar….. ! (sa tschaintan)

Tona
Tar me dattigl tuttegna angal «tgadafi freida»…. !

Gion
 E tar me servulas nizzadas à la turitgesa cun ena beschla tiffels barsos….. !

Franzisca
Tge…..vusoters dus omens cuschinez ….. ?

Gion
Ea, chegl stuainsa…. !

Franzisca
Pertge stuez…… ?

Tona
Perchegl tgi las nossas donnas on cumando chegl…. !

Franzisca
Tge manegias cun «cumando»….. ?

Gion
Tgi ellas vegian aint las tgotschas chinta…… !

Tona
E tgi vegian ligia chel smala codesch digl diavel….avant faschevans tot
ansemen ed ossa……

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
……ed ossa vainsa da far tot las lavours sulets….. !

Franzisca
Schi tge ègl chegl per en codesch tgi ò mido talmaintg la vossa veta…. ?

-12-

Gion
Igl tetel è «Scu saia far or digl mies om igl mies serviaint?».

Franzisca
(pansarousa) E tgi ò scretg chel… ?

Tona
Gist chegl è igl colm….en om è igl culpant da chell’istorgia….. !

Gion
Ea…..e schi chel am vign ainta mang…..alloura poveret…chel fatscha freid… !

Franzisca
(nervousa) Ea…ma scu ò chel nom….. ?

Gion
Franz Zopp……schon angal chel nom è ena catastrofa….. !

Franzisca
Franz Zopp……so, so…. !

Tona
Canoschas te forsa chel…..?

Franzisca
Schi vi esser sincera….ea…. !

Gion
Ma….bagn…. ?

Franzisca
Angal enzichel…….ma i dat tuttegna da pansar tge tgi uscheia en codesch so
provotgier…. !

Gion
Ea, er a me dat chegl planget da pansar….!

Franzisca
Bagn damai…..schi vez navot ancunter alloura lessa az gidar da neir puspe tar
la vossa veta avant l’influenza da chel banadia codesch…..tge managez….?

Gion
(Gion e Tona vardan tot stupias l’egn se per l’oter) Schi te manegias tgi chegl
gartegia…..a me fiss chegl ple tgi dretg….. !

Tona
E las nossas donnas…. ?

Gion
Ou ea, chellas veva tot amblido…. ?

Franzisca
Angal nigna tema…..da chellas viglia vurdar cun totta premura….. !

Gion
Bung…….ia sung ancletg….mender sogl an mintga cass betg neir….!

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Tona
Ia sung er dalla parteida….!

Franzisca
So, alloura ston scu pi amprem svaneir chels codeschs…..!

-13-

Gion
Chegl è navot schi simpel…..la mia donna igl ò zuppo ainten stgaffa da
ponns… !

Tona
E la mia sot las tgameischas da notg da barchent…..!

Franzisca
Avant tgi tschartger igls codeschs, vessas vusoters dus asch basigns da cattar
puspe enpo daple curasch e confidanza an vusezs…..!

Gion
E noua eir per chegl…..?

Franzisca
Chegl faschainsa cun  autosugestiun….!

Tona
Cun tge auto….. ?

Franzisca
Autosugestiun è en oter nom per l’influenza digl subconsciaint…. !

Gion
Nign’ideia tge tgi te manegias…….ma chegl tunga fitg professiunal…..e damai
faschainsa gist chegl….. ubeg Tona……. ?!

Franzisca
(leva se) So…..ossa stez tschantos cumadevlamaintg….tot loc e pacific…. ! Ossa
tadlez angal sen la mia vousch e repetez chegl tg’ia dei…. ! Sare igls îgls… !

Ia sung tot loc e calm……

Tots dus
Ia sung tot loc e calm….

Franzisca
Ia canosch la mia valeta….

Tots dus
Ia canosch la mia valeta….

Franzisca
Ia val gist tant scu la mia donna….

Tots dus
Ia val gist tgant scu la mia donna….

Franzisca
Ia am lasch betg ple far tema….

Tots dus
Ia am lasch betg ple far tema….

Franzisca
Ia sung en om, ia sung en om, ia sung en om….

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Tots dus
Ia sung en om, ia sung en om, ia sung en om….

Franzisca
Bung….chegl fiss tot pigl mument…..!

Gion
Ed ossa ègl tot puspe an moda viglia…..?
-14-

Tona
Tar me ògl anc fatg nign effect….!

Franzisca
Ma gist schi spert vogl chegl betg……chegl dovra tot igl sies taimp…! Igl
impurtant è ossa tgi repetas adegna puspe chellas quatter construcziuns….!

Tona
E tge vainsa schiglio anc da far…. ?

Franzisca
Scu pi amprem la dumang 10 minutas gimnastica….siva piglier giu enpo……e
terzum ena miglra frisura e vistgadeira pi moderna…..ma da chegl ans
occupainsa en’otr’eda…..! Ossa stoia propa eir…..!

Gion
Nous dagn en segn cura tgi vagn puspe l’aria sobra….chegl vot deir cura tgi las
nossas dus damas èn ord tgesa….. !

Franzisca
E dantant….betg amblidar da trenar….!

Tona
Na, franc betg….!

Franzisca
Bung…tgau e fasche galant….! (vo)

Tots dus
Tgau….mademamaintg….!

Gion
Sacramostas tge femna…….!

Tona
Te manegias…tge matta….!

Gion
Chegl è bagn igl madem…..da chella son an mintga cass donnas e mattas anc
amprender ensatge….! (i scaligna puspe)

Tona
Tgi so tgi tgi chegl è…. ? An mintga cass vigna chest’eda betg a ma zuppar…!
(Gion derva igl isch)

Franzisca
Ia va angal amblido la tschavola! Angraztg fitg e fasche chegl tgi va detg…. !
(vo)

Tona
Er ia va da far ad eir……schiglio tgappa ena dètga capellada…….! Ma alla
fegn…ia sung en om…!

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
Ea, alloura fò tgi te vignas a tgesa….te om….!

Tona
E te fò gartager……te om… ! (vo)

-15-

6. scena
Gion e Clotilda

Gion
Ed ossa lascher svaneir tot chegl tg’ans savess tradeir e siva vigna a darveir las
beschlas digl giantar… (peglia tot chegl tgi è sen meisa e vo, la clocca da vinars
dosta el an tgombra) So, ed ossa las beschlas……ia sung en om…ia sung en
om…..ia sung en om…. (vo an tgadafi)

Clotilda
(aintra cun dus tarmenta taschas, cloma) Gion…..Gion….vignst te forsa a
gidar….. !

Gion
(vign legher e cuntaint ord tgadafi) Madam ò clamo….. ? E schon sunga
preschaint…… !

Clotilda
Ma tge ègl cun te….ist ballurd…. ?

Gion
Na, na….ma ia va gia ena visiun d’en anghel tgi am ò detg tgi ia seia en
om…..ast santia….en om….en om….. !

Clotilda
Schi alloura ta deport’at er scu en om e pegliam giu chellas taschas grevas…. !

Gion
Nign tgi ò detg tgi te vegias da cumprar aint tant….. !

Clotilda
(igl dat cun ena tascha da plastic giu pigl tgea) Am peglias ossa giu chellas
taschas ni betg…. ?

Gion
(sfrouscha igl tgea tot deprimia) Chegl è forsa pi scort….. ! Noua vaia da
metter chellas… ?

Clotilda
Franc betg an tgadafi……ainten tgombra e chegl subito….. !

Gion
(vo cunter igl isch-tgombra) An nom da Dia…..da daventar en om giaro betg
schi spert……Roma è er betg nia biagia en en de….!

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Tenda
-16-

2. act
1. scena
Gion, Tona e Franzisca

(diesch deis pi tard
Gion e Tona èn vistgias cun en trainer modern ed en correspondent frontagl (Stirnband), els
turnan tot suantos digl far jogging cun Franzisca, igl amprem aintran els dus ed enpo pi tard
Franzisca)

Gion
(anc adegna sainza flo) Ia sung gist fitto…. !

Tona
Ia er…. !

Franzisca
So, angal betg lascher pender las alas…….avanti……. !

Gion
Stò chegl esser….?

Franzisca
Chel tgi dei A ò er da deir B…..ed ossa faschainsa anc diesch gedas la punt…..!

Tona
Tge diesch gedas……? Chegl sunga mai bung….!

Franzsica
So, avanti ossa……! (Gion e Tona sa mettan an pusiziun) Adatg……egn, dus,
treis, quatter, tschintg, seis, set, otg, nov e diesch…..e gio è tot fitto….ia sung
propi loscha sen vusoters dus…..!

Gion
(tos dus schean scu mostgas mortas giu mez) Ia less mureir…….! Ia poss betg
ple…. !

Tona
Ia er…… ! Ia ma saint scu en sdratsch da palantschia…… !

Franzisca
Ossa angal cale cun chellas lamantaschungs….ossa schez la construcziun
impurtanta tgi vez amprendia…..hopp…..!

Gion
(anc adegna giu mez, tramblond) Ia sung en om…ia sung en om…ia sung en
om…

Tona
Ia er……

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Franzisca
So, ed ossa angal lave se….schiglio vainsa betg fitto anfignen tgi las vossas dus
perlas turnan…. !

Gion
(tots dus levan se) Ah ea, chellas dastgan saveir navot da chegl, schiglio vala
tot igl sforz navot…. !

-17-

Tona
Ed ia vign dalunga sot la duscha….. (vo or dad isch)

Franzisca
Spetga, ia reiv er gist cun te….. !

Gion
(varda siva ad els tot consterno) Ossa varda no……vess schon marveglias
pertge tgi chella Fränzi sa dat tanta fadeia……ma angal spitge…..i vign schon
anc sessour….. !

2. scena
Gion, Elvira

Gion
(i scaligna, Gion saglia se) Tgi sarogl chegl ossa… ? Ed  ia sung anslo an chella
maniera e va mianc anc fatg la duscha…. ! Ma tgiso tge tgi va da far schi
tgutg…..alla fegn sunga en om…ia sung en om…ia sung en om….e va tema da
nign….! (derva igl isch) Ma tga fast te cò, Elvira…..? Tè saia ossa propi betg
duvrar….! (sera puspe igl isch, i scaligna anc eneda, Gion teira fons igl flo e
derva) Hallo tgera seira…..tge surpresa…..vignst a far ena visita a me…. ?

Elvira
(aintra vilada) Tge maniera ègl chegl…. ? Ins sa deporta an chella veisa anvers
ena donna pi viglia….. ? (varda giu Gion) E scu veist te ansomma or…..ist
malsang…… ?

Gion
Ia sung gio da dei betg ple sto schi bagn scu ossa….. ! (fò en pêr muvimaints da
karate)

Elvira
Tge spargamaints fast…..?

Gion
Kung Fu ancunter las nossas donnas….. ?

Elvira
Ma ensatge è propi betg an rughel cun tè……! Tge at mantgigl…..?

Gion
(fò puspe karate) Chegl è ancunter igls noschaspierts…… (vo cunter Elvira)

Elvira
Ma ist ossa total or dalla sunga……? Sast ansomma tgi tgi te ast davant tè….. ?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
Bagn, bagn….la mia tgera seira….e la mia cundiziun da sanadad vaia
d’angraztger alla mia donna…. !

Elvira
Lascha cun pôss la mia Clotildigna….ast santia…… ?

Gion
(fò siva Elvira) Clotildigna…..Clotildigna…..faschessas pi scort a ruschanar dalla
streia digl fagn……glez fiss pi exact chegl tgi ella è….. !
-18-

Elvira
(vilada) Ossa tanschigl…..uscheia dovras ossa er betg far….. ! Nous lagn tottas
dus angal igl migler per tè… !

Gion
Igl migler per me…..ha, ha, ha……cò reian perfign las meirs giun  schler ed er
anc igl giat segl banc-pigna…..(fò puspe manevras da karate) Lavar, nattager,
far or cugl fier, cuschinar, etc., etc…... e chegl vess dad esser igl migler per
me….. ?

Elvira
Ossa pegli’at ansemen enzichel…. !

Gion
Dovras navot leir neir cò a murmagner anturn……(vign er vilo) ……chegl saia
ossa er ia….. ! Ast ancletg…. ?

Elvira
Ossa, ossa…..angal nignas agitaziuns….ia dei navot ple…. ! (vot sa tschantar)

Gion
Ast dumando schi te possas ta tschantar… ?

Elvira
Chegl dumonda gist a tè….. !

Gion
Ast schiglio anc en giaveisch….. ? Ena bira, ena cola, en magiol vegn u forsa
anc pi gugent en taxi per tgi te at possas finalmaintg at far or digl polver……?

Elvira
Ma tge ast te oz…… ?

Gion
Igl pi grond giaveisch tgi te am gessas or da peis, ast ancletg ossa….? Sast, ia
survign anc visita d’ena bela dama tgi vot far en strip angal per me……!!!

Elvira
Ia vign da libra voluntad…..ia va tema tgi la tia testa seia enpo an disurden
oz… !

Gion
Ea, vo pi scort……tgi so tge tgi so schiglio anc capitar….. ?

Elvira
Angal nigna tema…..ia sung schon davent……. (corra an panica or dad isch)

Gion
 A chella vaia musso noua tgi Barcli vo pigl most…chella turna betg schi spert
puspe….. ! Ia va betg savia tgi karate seia schi impressiunont….(fò puspe en pêr

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


manevras, igl telefon scaligna) Tgi so schi chegl è gio la reacziun sen la mia
nova veta……Hallo cò è igl nov Gion…..igl vigl è mort……aha, te ist Tona…..ea,
ea, te ast via dretg….chegl era propi la mia seira Elvira tgi è lippada an
panica……na, na ia va angal fatg chegl tgi Fränzi ans ò musso……ed ossa stoia
eir am midar…..anfignen pi tard….. ! (penda se e vo an tgombra)

-19-

3. scena
Clotilda, Greta, Elvira, pi tard Gion

(tottas treis vignan precautas aint dad isch, Clotilda scu amprema e varda anturn)

Clotilda
Angal ni…..cò è nign… !

Elvira
Franc betg…. ?

Greta
Ia para propi d’esser nign cò…. !

Clotilda
Ossa mamma, rachinta tge tgi è ansomma capito cura tgi te ast scalino….. !

Elvira
Bagn damai…..igl amprem leva el mainc am darveir igl isch….e tratg aint era el
scu egn tgi è betg digltot tschent cun en frontagl sen testa…. !

Greta
E schiglio veva el aint navot…… ???

Elvira
Ma bagn, bagn…uscheia egn da chels stravagants trainers….. !

Clotilda
E siva tge ègl capito….. ?

Elvira
Siva ol antschet a far da chels stucs….uscheia curious…. !

Greta
Ma tge stucs….. ?

Elvira
Uscheia circa……..(fò siva chellas manevras da karate)

Clotilda
Gion ò fatg chegl…….ma ist te franca…… ???

Elvira
Ea, e siva ò el anc antschet a ruschanar da chegl curious….!

Greta
Ma chegl è gio stravagant……speranza el aglmanc Tona anc normal…. !

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Clotilda
Manegias te forsa tgi Gion seia betg normal…….. ?

Elvira
Scu tgi chel è sa depurto ins pudess aglmanc creir chegl…..!

Clotilda
Ma perveia d’en pêr stucs da karate na saro’l ossa betg gist nar….. !

Elvira
Do bratgs se per me ò’l……! Ed igl davos er anc am patto ord tgesa…. !

-20-

Clotilda
Ma franc betg Gion……..chel faschess pi tgunsch ainten las tgotschas tgi far
uscheia ensatge….!

Gion
(vign or dad isch-tgombra, vistgia giuvenil e modern) Ossa varda cò……tot las
streias sen en munt……!

Clotilda
(Elvira e Greta tschessan anavos, vers Elvira) Ma chel è tratg aint prest
normal….vess angal marveglias tge tgi te ast via e santia….. ?

Gion
La tia tgera mamma ò franc angal rachinto la verdad….. !

Clotilda
Alloura l’ast propi patto ord tgesa….. ?

Gion
Naturalmaintg vaia fatg chegl……e chegl cun en immens plascheir….. !

Clotilda
Alloura ègl propi betg tot an rughel cun tè…. !

Gion
Betg da star stupia…..tar uscheia ena donna…. !

Clotilda
(vilada) Tge manegias cun chegl….. ? Ia va franc adegna vurdo bagn da tè…!

Gion
Ha, ha, ha…..chegl creist mianc tez….. !

Clotilda
Ma, ast vurdo mengia fons aint igl glas….. ?

Gion
Tgi so tge…..schi te ast vegn e vinars sot clav…. ! Ia sung angal nia sessour tge
gi tgi te gioias cun me….e chegl è ossa passé…tgi te bagn saptgas….te zerp…..!

Clotilda
(schocada) Ma tge at vign andamaint da ruschanar uscheia cun me….? Ia na
sung betg igl ties tgang…..!

Gion
Ed ia er betg la tia fantschela…!

Clotilda
(vo vers Gion e vot smanatscher) Ast prest fitto cun chel bagliaffem…….?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
Anc enpo pi manevel……ed ia fatsch Kung Fu er cun tè…..!

Clotilda
Tge fast….?

Gion
(fò en pêr manevras) Uscheia….sast ossa tge tgi fatsch…. ? (Clotilda è tot
spivintada)

Elvira
Sast ossa tge tgi va lia deir…. ? Chegl ò’l fatg er cun me…. !
-21-

Greta
Chel dovra igl auto mellen….. !

Clotilda
Ea, e chegl subito….. !

Gion
Schi az faschez betg dalunga or digl polver, cloma en camiun mellen…..per
vusotras….!

Clotilda
Per am pattar ord tgesa dovrigl schon enpo daple tgi angal chegl…… !

Gion
Schi gez ossa betg da libra voluntad, vaia anc ensatge oter tgi…… (vo cugl
mang dretg ainten cassatga)

Greta
……an nom digls sontgs….chel ò ena pistola…..!

Clotilda
Noua….?

Greta
Ainten cassatga…!

Tottas
An ageid, an ageid…….pulizeia….an ageid……(corran tottas or dad isch)

Gion
(rei e peglia ena banana ord cassatga) Tot chellas agitaziuns angal perveia
d’ena banana….. (derva la banana ed antscheva a magler)

4. scena
Gion, Tona, Franzisca

Gion
(vo ve tar la stgaffa, peglia or treis magiols ed igls metta sen meisa pitschna)
So, ossa vessigl da rivar…. (varda sen l’oura, i scaligna) Angal anavant….. !

Franzisca
(Franzisca e Tona aintran ansemen, Tona è er vistgia giuvenil/modern) Tge
canera ègl chegl sto gist ansant…. ?

Tona
Ea, chegl vess er ia marveglias…… ?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
Ia va angal demonstro allas mias damas la mia fermezza virila ed er anc gia
success….. !

Franzisca
Chegl era pero betg fatg giu uscheia….! Nous vagn lia far chegl an totta
quietezza     !

Tona
Ea, Fränzi…..te ast raschung…..!

-22-

Gion
Ma igl ò funcziuno er uscheia…..!

Tona
E noua èn las damas ossa…?

Gion
Nign’ideia noua tgi chellas èn eidas….!

Franzisca
Speranza betg tar la pulizeia…. !

Gion
Er chegl am è schi lung scu lartg….! Ni e pigle plaz….ossa lainsa bever en got…!

Tona
(sa tschainta) Mancumal….va navot ancunter… !

Franzisca
Ia stò propi deir……ischas daventos dus dretgs omens….. !

Gion
E chegl vainsa d’angraztger tot a tè….. !

Franzisca
Deplorablamaintg….

Tona
….pertge deplorablamaintg…. ?

Franzisca
Chegl niz pir a saveir cura tgi tot è passo…..viva…. !

Gion
Sen la nossa Fränzi……viva….. ! (tots treis bevan) Vot ossa betg planget tradeir
igl ties misteri…. ?

Franzisca
Vusoters ischas dus zaccantas pels….savez betg anc spitgier enzichel….. ?

Gion
Prest betg…….ubetg Tona….. ?

Franzisca
Bung…….ma vusoters vez d’ampurmetter tgi seias siva betg vilos cun me…..!

Tona
Ma scu savessans esser vilos cun tè……te tgi ans ast gido tant…..!

Franzisca
Ampurmattez….. ?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
Ampurmess……ma ossa betg teira alla lunga….. !

Tona
Ia ampurmett er….. !

Franzisca
Savez anc igl tetel da chel codesch tgi las vossas donnas vevan…. ?

Tona
Ea…..«Scu saia far or digl mies om igl mies serviaint?»…… ! Da chel Franz Zopp,
tgi è ansomma betg zop…… angal en dretg vadel el….. !
-23-

Franzisca
 E gist da chel sa tractigl….!

Tona
Chegl è betg forsa igl ties marous…..?

Franzisca
Na, schi gliunsch ègl betg anc…….ma chel Franz è betg en om….chegl è ena
donna tgi ò ainten la sia pi gronda rabgia e desillusiun sen igl sies ex, scretg
chel codesch….. !

Gion
Simplamaintg uscheia….. ?

Tona
E prest ruino las nossa vetas cun chel….. ?

Franzisca
Chegl ò ella franc betg lia……

Tona
E pertge sa nomna chella Franz Zopp….. ?

Franzisca
Chegl è igl sies pseudonim….per tgi betg tots saptgan tgi tgi ò scretg chel
codesch… !

Gion
Ea……ma tgi ò ossa scretg chel codesch….. ?

Tona
Chegl lessans ossa saveir….. ! (Franzisca varda giu mez e dei navot)

Gion
Te vot betg forsa deir tgi te vegias……. ?

Franzisca
Bagn…deplorablamaintg….. (Gion e Tona restan cun bucc’averta)

Tona
(siva en mument) Chegl saia prest betg creir…….. !

Franzisca
Vusoters vez ampurmess da betg esser vilos…. !

Gion
Sen chegl vaia da bever anc en got……..

Tona
…….ia er….. (tots dus sveidan igl glas an egna)

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Franzisca
Ossa stunga pi bagn…..!

Gion
Ia er….!

Tona
Alloura è chegl sto igl muteiv per igl ties ageid……?

Franzisca
An sasez bagn…..ma cugl taimp vaia tgappo ena dretga simpateia per vusoters
dus…..! Oh, ia saint ensatge…….ia crei tgi las vossa donnas turnan….. !
-24-

Gion
Alloura vo a sa zuppar……

Tona
….ma betg mengia gliunsch…….ia ma feid betg anc dallas mias fermezzas….. !

Franzisca
Ma franc Tona….te ist pi ferm tgi chegl tgi te creist…..!

Gion
Vea Fränzi……vo cò an tgombra ainten stgaffa…..!

Franzisca
Ainten stgaffa….ma vot tg’ia stanscha….. ?

Gion
Ma franc betg……ma chegl è igl pi franc……e te ist segl manevel cura tgi fò da
basigns…..!

Franzisca
Pero cura tg’ia petg, alloura niz dalunga a darveir……tgapia…..!

Gion
Chegl è cler…. ! Vo ossa avant tgi gl’èn cò….. ! (Franzisca vo) So, e nous
faschagn scu schi fiss navot….tot normal……!

Tona
Schi te manegias….! (tots dus mettan igls peis sen la meisigna, peglian ena
cigara e veidan ella)

5. scena
Gion, Tona, Clotilda, Elvira, Greta, Giatgen

Giatgen
(derva planget igl isch e catscha aint angal la testa, vign aint)

Gion
Ia crei tgi ensatgi seia sasa da veiver….!

Tona
Ea, chegl crei’er ia….. !

Giatgen
Angal betg fasche tgutgareias…..la pulizeia è avisada…..!

Gion
Ast santia……els on clamo la pulizeia…..!

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Clotilda
(catscha er angal la testa aint dad isch) Tge fonigl…..?

Giatgen
Anc navot dubious…..angal liger la gasetta e fimar cigaras…..!

Clotilda
Tge……. ? Fimar cigaras e schiglio navot oter….. ? Ma chels na feman mianc…. !

Gion
Oz bagn…. !

-25-

Tona
E chegl scu dus tgamegns….. !

Giatgen
Noua vez la pistola…. ?

Gion
Sen meisa…. !

Tona
Ea, sen mez la meisa….. !

Giatgen
 Patte chella dalunga no cò….. !

Gion
Schi te creist……(peglia la pagletscha dalla banana e la teira ve cunter igl isch)

Clotilda
Tge ègl cun chegl….. ?

Gion
Chegl era la mia arma tgi va piglia ord cassatga….. !

Giatgen
Chegl è gio angal ena pagletscha d’ena banana…. !

Gion
Ea, e chegl tgi era liaint ègl ensatgi tgi ò maglea…. !

Tona
Ea, ensatgi ò maglea chegl….. !

Giatgen
Ma alloura dastgainsa neir aint….. ?! (vign aint e siva ad el er Clotilda, Elvira e
Greta, tots quatter igls vardan giu cun bucc’averta)

Greta
Tona, steida dalunga chella cigara spizulenta e siva giainsa a tga….. !

Gion
Ast santia, Tona…. ?

Tona
Ea, ia va santia ensatge……ma ia crei tgi sen chell’ureglia seia mecta surd…. !

Clotilda
Vusoters dus cartez dad esser mecta filungs….ubetg…. ?

Gion
Sast te Tona, tge tgi am mantga…..en tschendrer….. !

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Tona
Ea, chegl è pero angal en pitschen problem…..! (lascha crudar la tschendra giu
mez)

Gion
Chegl è l’ideia digl onn….. (fò igl madem)

Clotilda
Ossa ègl giu fagn avonda…ossa tansch’igl….. !

-26-

Greta
Uscheia ensatge ògl er anc mai do…….vusoters dus ischas gio betg ple
normals…. !

Tona
Alloura ègl ot’oura tgi detta finalmaintg eneda uscheia ensatge…….!

Gion
Mancumal……exact uscheia ègl….!

Elvira
Tge lez ossa far……ia va gio detg tgi chels vegian enqual struba mengia pac….. !

Gion
Enqual struba è bung……. !

Tona
Aglmanc tschent….!

Clotilda
Quant dei lez vusotes dus anc far chel circus…… ?

Gion
Circus…. ? Ast te via ensanouas schemgias d’en circus, Tona……. ?

Tona
Anfignen tgi chels èn rivos vevans nignas schemgias cò….. !

Elvira
Ègl betg ensatgi tgi ò telefono alla pulizeia…. ?

Greta
Ea, igl noss pedel ò fatg chegl… !

Clotilda
Vess angal marveglias noua tgi chels stattan….. ?

Greta
Alla fegn vainsa cò ena situaziun d’urgenza…… !

Giatgen
Ossa angal vegias pazienztga….chels reivan d’en mument a l’oter…. !

Clotilda
Vot betg telefonar anc eneda…. ?

Giatgen
(vo ve tigl telefon e metta aint la nomra) Ea, cò è anc eneda Giatgen, igl pedel
dalla tgesa………ea ia va schon telefono eneda…….nous duvressan dalunga la

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


pulizeia….urgentamaintg…….pertge……..? (sa volva tigls oters e dumonda) Chel
vot saveir pertge….

Clotilda
Ma pertge……pertge……. ? Perchegl tgi Gion ò pruo da mazzar la sia donna….. !

Giatgen
Perchegl tgi Gion ò fatg en’amprova d’assassinar la sia donna……na, cun ena
banana…….scu tg’ins fò chegl….. ? Scu vaia da saveir chegl….ia va betg fatg
chell’amprova……..na, na ossa ènigl cò tschantos e feman…… !

-27-

Clotilda
Ossa tanschigl….do no a me chel telefon……..ea, cò è la donna da Gion…….na,
na….ma ia crei tgi igl mies om seia nia or dalla sunga……..ed ia pretend tgi
ensatgi reiva dalunga e sera aint el ed igl sies cumpan…….l’adressa è tgesa segl
mot 4…….e dalunga vaia detg…capito….. ? (penda se igl telefon) La pulizeia igl
ties amei e gidanter….. !!!!

Gion
Tona, canoschas te chel crimi «Igl om cun la banana mortala»…… ?

Tona
Na, da chel vaia anc mai santia ensatge…. ! (tots dus reian)

Greta
Angal fasche beffas……cura tgi la pulizeia cumpara, az passa igl reir…. !

Tona
Viva Gion……sen igl assassign cun la banana….. !

Gion
Viva Tona…. !

Elvira
 Ia stò creia ma tschantar….am vign schlet……(sa tschainta sen ena pultrunga e
perda la schientscha)

Clotilda
Mamma….mamma……tge at mantgigl ……?

Giatgen
Ia telefonesch gist all’ambulanza…..!

Clotilda
Ma franc betg…..ena peza bletscha fò er igl fatg…..(vo an tgadafi e turna cun
ena peza)

Gion
Tona, at vaia betg detg tgi te duessas betg fimar tant…schiglio tgappan tots
mal…!

Tona
Schi dessigl darveir ena fanestra….!

Greta
Chegl è igl pi scort tgi va santia anfignen ossa aint cò….. ! (derva la fanestra)

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Clotilda
So, mamma…chegl at fascharo bagn……. !

Elvira
(vign puspe tar sasez) Ma vo cun chel sdratsch bletsch….no cun ensatge da
bever….. !

Clotilda
Greta, vo per en got ava……. !

Elvira
Na, nign’ava……..en got vinars è migler…. !

Clotilda
Schi stò esser……(vo per en vinars) viva….. !
-28-

Elvira
(beva tot an’egna) Brrrr……chegl ò fatg bagn….. !

Tona
He, he…..va betg savia tgi la tia seira beva vinars scu ava sontga…….. !

Gion
Ia er betg….sung tot perplex……ma chegl è perfign ena vart simpatica d’ella… !

6. scena
Clotilda, Greta, Elvira, Giatgen, Gion, Tona ed Urs

Giatgen
(i scaligna) Chegl saro ossa la pulizeia…ia vign a darveir…..

Urs
Buna seira…….ia sung dalla pulizeia cantunala….vusoters vegias problems pi
gronds….. ?

Giatgen
Oura ègl tgi ensatgi cumpara…… (Urs aintra e dalunga igl saglian tottas treis
donnas prest a dies e raschungan tottas an eneda)

Urs
(siva en curt mument dat el en bratg) Cito…….sarez la bucca…ins anclei betg
pled….. !

Gion
(tottas èn dalunga quietas) Ast ossa via Tona…….uscheia ègl da far per tgi
chellas baitas at fetschan percumond….angal dar en bratg….. !

Tona
E scu tgi chegl ò nizigia….. !

Urs
Ia vi ossa discorrer cun donna Clotilda….tgenegna ègl chegl…….?

Gion
Chella cun la pi gronda baita….. !

Clotilda
Ia sung chella….betg tedla segl mies om…chel è oz enpo gaga….. !

Urs
Ossa viglia saveir noua tgi igl mort è….. ?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Clotilda
Ma tge mort…. ?

Urs
Agl telefon è nia detg tgi vegia do en assassinat….. !

Greta
Seias led tgi ischan anc tots an veta….aglmanc anfignen ossa… !

Urs
Schi tge è schi impurtant tgi vez duvro la pulizeia…..?

Elvira
(mossa sen Clotilda) Igl sies om ò smanatschea …….
-30-

Urs
……cun tge….. ?

Tona
Cun ena banana….e chegl er anc cun ena cargeda…… ! (Tona e Gion reian)

Urs
Tge on chels dus signours da far cun chel cass……. ?

Gion
(leva se e totga mang ad Urs) Buna seira signour pulicist…..ia sung Gion….igl
patrung-tgesa…… !

Tona
Ma betg anc schi dei……. !

Urs
E tgi ègl chegl…..?

Tona
(leva er se e totga mang ad Urs) Buna seira signour pulicist……ia sung
Tona….en bung amei da Gion….!

Gion
Pigle plaz, signour pulicist…..tschanto vogl bler pi bagn da screiver……!

Urs
Bun’ideia……..angraztg fitg……!

Greta
Ia crei tgi la pulizeia vala er betg ple la massa ozande…….i faschessas bler pi
scort ad arrestar chels dus anstagl da duvrar anc en ploma palpieri pigl
giat….. !

Urs
Schi sche en sulet muteiv……ed els vignan dalunga saros aint……. !

Greta
Amprova d’assassinat….. !

Urs
Cunter tgi….. ?

Clotilda
Me on els pruvo da mazzar….. !

Urs
Cun ena banana…… ?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Clotilda
Ia vaia chel mument betg anc savia tgi el vegia angal ena banana an
cassatga…. !

Urs
Per uscheia ena bagatella ins sogl sarar aint nign…. !

Elvira
Affront anvers la seira…… !

Urs
Chegl è en problem da famiglia e chel vo aint navot alla pulizeia…..!

Giatgen
El ò do a tschains la sia tgombra a damas per tschertas ouras….. !

-31

Clotilda
Ma tge pulenta tgi te laschas or….. ! Chegl saia an mintga cass betg creir…. !

Urs
Chegl è ena greva inculpaziun……sast er mussar se chegl…… ?

Giatgen
Ma cler……chel tgi ò piglia a tschains chella tgombra è er cò…. !

Greta
E tgi fiss chegl….. ?

Giatgen
Igl ties om……..igl signour Tona…….!!

Greta
Tge…..te…..? (vot dar en tastada a Tona)

Tona
Chegl faschessa betg davant perdetgas……..!

Greta
Ia vess mianc lia at schlagar…....ast schleta cunsienztga…..?

Tona
Savess betg pertge….?!

Giatgen
Schi tge ast fatg cun la bela Franzisca ainten tgombra…..?

Tona
Chegl lessas saveir……te marveglia palousa….. !

Urs
E tgi è ossa chella bela Franzisca….. ?

Gion
Chella ò da far navot cun chella tgossa….. !

Greta
Te angal spetga anfignen tgi rivagn a tgesa, Tona…… ! I vagn betg anc fitto a
dar a battungs nous dus…… !

Tona
Tge, te am vot anc smanatscher…. ? Te post esser leda schi at denunztg betg
all’organisaziun per igls dretgs umans…..!

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Urs
Ossa uscheia en battibogl vaia anc mai gia da piglier se……! Pertge am vez ossa
alla fegn clamo……? Per far or scumpegls da famiglia è la pulizeia betg cò….!

Clotilda
Per piglier se ena denunztga pero bagn…ubetg….?

Urs
Cler, donna Clotilda…ia screiv gist se….tgi lez denunztgier….?

Clotilda
L’emda passada am è nia angulo raps…. !

Gion
Te manegias igls mies raps….. ?

-31-

Clotilda
Ena part è er meia…. !

Gion
Chegl so pero sa midar an en colp…. !

Urs
Savez deir quants raps e noua tgi chels èn nias angulos….. ?

Clotilda
Chegl èn ca. 700 francs e chels eran cò ainten la stgaffa da tgombra….. !

Urs
Ainten la stgaffa da tgombra…..dastga gist vurdar aint….. !

Clotilda
Ma cler…..angal varda….. !

Gion
(Gion e Tona saglian se) Na, cò dastgas ossa gist betg vurdar aint…… !

Clotilda
Ma ossa ist propi digltottafatg gaga……tge vot deir cun chegl…. ?

Tona
Ins so propi betg vurdar aint….. ?

Urs
E pertge betg……?

Gion
Perveia….perveia……perveia dallas tgamolas….!

Clotilda
Tgi so tge tgamolas…. ? Nous na vagn anc mai gia tgamolas ainten stgaffa….!

Gion
Bagn, bagn…..da chellas gigantas tgi maglian se tot….. !

Tona
Ea, prest dus meters lungas èn chellas….. !

Urs
Ed ossa schi faschez betg dalunga plaz, vigna per anc en pêr collegas……. !

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
Mender sogl ossa betg neir ple…..vea Tona…lascha far tge tgi vottan….. ! (Urs
vo an tgombra e turna cun Franzisca)

Clotilda
Tge ò chella fatg ainten la nossa stgaffa….. ?

Greta
Chegl vess er ia marveglias….. ?

Elvira
Ia dovr anc eneda en vinars……. !

Urs
Ossa declare agls preschaints tgi tgi vous ischas…… !

Franzisca
Ia sung Franzisca e sung ena buna collega da chels dus signours cò….! (vo ve
tranter Gion e Tona)
-32-

Gion
Exact uscheia….e daple ò la pulizia betg er da saveir…..!

Urs
Ma mattagn…! Alla fegn vaia ena denunztga d’anguladitsch……!

Gion
Chella dastgez gist anc eneda amblidar….! Chels daners vaia ia piglia…..!

Urs
Alloura ast angulo chells alla donna…..?

Gion
Na, chels èn mies….. !

Urs
Ma tge confusiun…..tgi ò ossa angulo raps da tgi…… ?

Gion
Ansomma nign ò angulo raps……la mia donna ò angal ena gronda
fantascheia… !

Urs
E tge ò ossa chella bela Franzisca fatg ainten chella stgaffa…… !

Tona
Spitgia tgi l’aria seia puspe sobra….. !

Franzisca
Angal lascha Tona……ia sa ma defender mez……! Ia va gido agls mies dus
collegas a cattar puspe enpo digl sies curasch tgi vevan pers……!

Gion
Tgi las nossas donnas ans vevan piglia…… !

Clotilda
Angal perveia da chel piz far cugl tschitschapolver…… !

Greta
E lavar giu…….!

Tona
….ed, ed, ed…….i dess anc ena ploma da chintar se…..!

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Urs
E perchegl vez gia da sa zuppar ainten stgaffa….. ?

Franzisca
Ma franc betg…..ia va gia da ma zuppar dallas donnas…perveia digl noss plan…

Urs
E tge plan ègl chegl…. ?

Franzsica
Scu tgi ins so mussar la creanza a chellas dus donnas…..!

Clotilda
Cò sarossa te franc gist la dretga….sen uscheia egna scu te vainsa gist anc
spitgia…….perveia da me stretga angal anavant mêl anturn la bucca a chels
dus tabaloris…….ma pigls ties cunsegls dessa betg tschintg raps….. !

Franzisca
Glez lessa ossa betg gist sottascreiver….. !

-33-

Greta
Tge manegias cun chegl…. ?

Gion
Ella ò scretg chel ominous codesch tgi az ò fatg neir andamaint tschertas
tgossas….. !

Clotilda
Betg faschem reir….chel codesch è nia scretg d’en om….. !

Tona
Ast anc mai santia ensatge d’en pseudonim……..?

Gion
Chel om è numnadamaintg ena donna ed ò nom Franzisca….ast ossa
tgapia…. ?

Greta
Tge….chella ò sa laschea operar anturn….. ?

Franzisca
Ma tgi so tge…….i va scretg chel codesch e perchegl tgi va betg lia tgi tots
saptgan tgi tgi igl ò scretg, vaia mess sot igl nom d’en om… !

Clotilda
E tge bung cunsegl ast do agls noss omens…. ?

Gion
Ella ans ò cunsiglia da far tgoma, e chegl bel dalunga……!

Greta
E nous vagn puspe da saltar siva la vossa musica….. ?

Franzisca
Gist glez betg……i vez puspe da pruar da saltar ansemen siva la musica tgi
tscharniz communablamaintg…ma chegl vez da far giu ossa tranter
vusoters…….ni signour pulicist, pedel Giatgen e donna Elvira…….ia va anc ena
buna clocca vegn alv ainten frestgera…..e chella bavainsa sen chels quatter
testungs…. !

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Giatgen
Cò deia betg na….

Elvira
….ast forsa er en vinarsign…..

Urs
…..u schizont en café….ia sung anc an sarvetsch…..?

Franzisca
Bagn damai…..stet bagn…e schi duvrez puspe igl mies ageid……. (tots quatter
von)

7. scena
Gion, Clotilda, Tona e Greta

Clotilda
E tge lez vusoters dus far ossa….. ? (varda sen Gion e Tona)

-34-

Gion
Scu amprem tschantar giu….. !

Clotilda
Ma levas betg eir per voss fatg…. ?

Tona
Schi anavant vevans betg anc panso…… !

Clotilda
Eir a luvrar totta de savessa er betg ple……. !

Gion
Chegl è er nign tgi pretenda… !

Tona
Chegl tgi nous dus faschagn ossa, èn lungas vacanzas….!

Gion
Ed igls bigliets pigl sgol vainsa er gio an cassatga….. (mossa igls dus bigliets)
…..treis emdas Hawaii…..juhui……

Tona
……ed ia vign cun tè…….juhuiii……!!!!

Clotilda
E tge faschainsa nous dus dantant….. ?

Gion
Chegl dependa scu tgi sa depurtez anfignen tgi sgulagn….. ?

Greta
Ed alloura…… ?

Tona
Nous vessan anc dus bigliets…….

Clotilda
E per tgi èn chels…… ?

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Gion
Schi vusotras faschez giudezi……per vusotras … ! (tottas dus saglian se e
tgappan els anturn culiez)

Gion
Angal betg tants sparungs…….i vagn betg anc detg ea….. !

Clotilda
Ma igl mies tgerign……ia sung bagn anc adegna la tia Clotildigna…..!

Gion
Glez vign alloura anc or….. !

Greta
(peglia Tona pigl mang) Vea Tona, giagn anse…..ia va d’at mussar ensatge….. !

Tona
Tge….te am vot mussar ensatge….. ? Chegl è gio da dei betg capito ple…….!
(von)

Clotilda
E te Gion, lessas bever ensatge….?

Gion
Ea, gugent…..ma igl amprem lascham nattager chel portgign tgi vagn fatg….!
-35-

Clotilda
Ia vign gist spert pigl tschitschapolver…!

Gion
Na na, ia vign per el….! (Clotilda vo e Gion corra siva) Ossa lascha tgi vign mez
per el….. !

Clotilda
(turna cugl tschitschapolver) Ia sa bagn er far chegl…. !

Gion
Chegl è bler mengia grev per te…. !

Clotilda
Ma tgi so tge….. !

Gion
Bung, alloura faschainsa chegl ansemen….scu pi bod…..!

(sa dattan en bitsch e siva fon els ansemen cugl tschitschapolver)

Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Sm-PES 1-2_Igls omens fon tgoma_(sm)


Sm-PES 1-3

Omens,
 alla padela!

Cumegia an dus acts da Carmelo Pesenti

Translaziun surmirana da Pina Iseppi-Uffer

Formatiert: Rechts
Formatiert: Schriftart: 18 Pt.

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Persungas

Alfred
ca. 50 onns, en om d’affar, è diso tgi tot vo siva igl sies
nas

Fränzi
ca. 50 onns, sia donna, persunga amabla

Daniel
ca. 28 onns, fegl ed amei da Stefanie

Lisa
ca. 45 onns, vaschigna, ena dretga baita tgi so adegna
tot, numnada «igl Blick»

Franco
om da ca. 50 onns da lungatg taliang, duess aveir en
schnuz

Claudia
ca. 50 onns, donna da Franco, ella è Svizra e 20 onns
maridada cun Franco

Stefania
ca. 28 onns, feglia da Franco e Claudia, ameia da
Daniel

Taimp:
preschaint

Li d’acziun:
steiva dalla famiglia

Maletg da tribuna:
steiva moderna, en isch da mang sanester è igl isch-
tgesa, da man dretg isch an tgadafi ed aint igls oters locals. Mobiglia: meisa
moderna cun tschintg soptgas, ena soptga da balantscha, ena garderoba.
Ulteriouras tgossas tenor giaveisch dalla reschia.

Alfred e sia donna Fänzi èn 28 onns maridos e lour lètg funcziunescha tenor
moster vigl, igl om lavoura, la donna an tgesa. Fränzi è anfignen ossa stada
cuntainta cun chegl, anfignen tgi sia vaschigna ò mess aint rampigns. Cun bungs
argumaints e persvasiun ò ella musso a Fränzi scu tgi savess esser oter. Gist cura
tgi igls genitours dalla marusa digl fegl vignan per l’amprema geda sen viseta a
tschagna, antscheva Fränzi ena tgoma da 24 ouras e vo ad ena demonstraziun da
donnas. Bagn u mal on Daniel e sies bab da surpiglier las padelas! Er schi els on
betg la minima ideia da cuschinar. Per furtegna ò Fränzi gio cumpro aint tot las
ingredienzas per igl menu all’italiana da 4 tratgas e cun ageid d’en codesch da
cuschinar na saro chegl nign strign! Tgi la crosa digls ovs totga aint igl patitsch
e betg aint igl desert e tgi las rischmenlas on da neir mundadas avant tgi far
salata ordlonder è pero betg propi cler agls dus cuschiniers. Quant bagn tgi la
tschagna gosta agls giasts, chegl vign igl publicum a veir.
                              -3-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


                                    Chel toc veiva surtot dallas rollas dad Alfred, Daniel e Franco.
1. act

1. scena: Alfred, Fränzi, Lisa

Alfred
(vistgia modern, se gravatta, aintra digl isch-tgesa cun mappa,
teira or igl tschop ed igl penda an garderoba, sa tschainta stanchel-
mort sen la soptga-balantscha) Hallo, Fränzi…..ia sung puspe cò!!

Fränzi
(vistgeida scu ena fantschela, se scussal da massareias aintra e vo
dalunga tar Alfred ed igl dat en bitsch segl front) Hallo Alfred….te
veist or fitg stanchel….ast puspe gia strantg… ?

Alfred
Betg angal strantg….ena mazzacrada ègl sto oz… ! Igl amprem ena
seduta, siva en apero e siva giantar puspe ena seduta….ia sung gist
fitto.. !

Fränzi
Chegl creia….vea tgi at teir or igls calzers, chels at fon franc mal.
(teira or igls calzers ad Alfred ed igl porta las pantoflas). So, ossa
stast franc migler… !

Alfred
Ou ea, uscheia ègl bel da turnar a tgesa siva la lavour…. !

Fränzi
Vessas anc gugent en birign… ?

Alfred
E chegl è anc migler…. ! Tge faschessa angal sainza te… ?

Fränzi
 Perchegl ischans nous donnas gio cò.. ! (vo an tgadafi e turna cun
ena biera ed en magiol) Scu vot bever el… ?

Alfred
Gist or dalla clocca.

Fränzi
Viva.. ! (sa tschainta sen la soptga dasperas el)

Alfred
Angraztg (beva en got) …aaah, chegl fò bagn (peglia puspe en
got)…e tge dattigl da nov ?

Fränzi
Daniel ò telefono treis gedas oz.

Alfred
È’l agito?

Fränzi
Scu en plugl… el tema tgi vegian amblido ensatge.. !

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-4-

Alfred
Chel dess betg far schi tgutg…chegl saro bagn nigna tgossa…te
varossas bagn tot sot controlla… ?

Fränzi
Chegl igl vaia detg…ma te igl canoschas…

Alfred
Igl è betg da creir…ma strousch tgi gl’on ena tuschandra
antschevigl a batter…. !

Fränzi
Ia canosch egn tgi pitiva dalla madema malsogna…scu sies bab am
ò eneda tradia… !

Alfred
Chegl è tot ensatge oter…alloura era anc gioven..

Fränzi
…e vevas gist igls madems simptoms scu Daniel.. !

Alfred
Perveia da me…te varossas raschung…ma perchegl batta noss fegl
tuttegna… !

 Fränzi
Lessas la gasetta.. ?

Alfred
Ea, gugent…lagn vurdar tge tgi dat da nov…

Fränzi
(leva se ed igl porta no la gasetta) Cò ella… !

Alfred
Mersi

Fränzi
Ia vign or an tgadafi…va anc da parager ensatge..

Alfred
Vo bagn….ia clom schi dovr ensatge (antscheva a liger e beva
tranteraint en got)

Lisa
(scaligna agl isch-tgesa)

Alfred
(Ligia e fò scu sch’el santiss navot)

Lisa
(scaligna anc eneda)

Alfred
(cloma) Fränzi…i scaligna…….vo spert a vurdar tge tgi gl’è… !

Fränzi
(aintra e derva igl isch-tgesa) Hallo Lisa, angal vea…

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-5-

Lisa
(vistgeida modern, aintra e vei Alfred sen la pultrunga) Aha….igl
pascha è er a tgesa… !

Alfred
An amprema lengia ins saleida la gliout e secundo sunga franc betg
en pascha….ia fatsch angal ena pitschna pôssa… !

Fränzi
El ò gia strantg oz e perchegl……

Lisa
…an amprema lengia…… buna seira Alfred…..e secundo saro chel
de betg sto schi fadigious….ia at va via ainten la Steila….
tschitschond an plagn suaditsch ve d’en aperitiv…… !

Alfred
An amprema lengia ast te betg da veir aint igl nas dapertot e digl
reminent èn chegl tgossas d’affar… !

Lisa
Igl jass er… ?

Alfred
(vilo) Oh…ge’m az far arder….femnas…! (ligia anavant la gasetta)

Lisa
(a Fränzi) Ia va angal lia dumandar schi te vignas er dumang… ?

Alfred
(ò naturalmaintg tadlo tiers) Noua… ?

Lisa
Chegl èn tgossas da donnas e navot per paschas.. !

Alfred
Vez puspe an senn da far narradeiras…. ?

Lisa
Na, na…… angal da metter a post tschertas tgossas.. !

Fränzi
Ma lascha ruschanar Lisa….

Alfred
(fitg vilo) Ossa tanschigl…. ! Ia vign ensanouas oter a liger la mia
gasetta….noua tgi va pôss da chellas emanzas… ! (leva se, peglia la
gasetta e la mappa e svanescha)

Lisa
(varda siva ad Alfred) Chel è davent… !

Fränzi
Tgi te ast adegna dad esser schi directa… !

Lisa
Chegl è igl sulet lungatg tgi igls omens tgapeschan…. !
-6-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Fränzi
Vea tschainta giu…..(sa tschainta ve da meisa)

Lisa
(sa
tschainta
dasper
Fränzi)
Alloura… ?
Tge
ègl
cun
dumang…vignst er te…. ?

Fränzi
(stebgia siva) Ia sa betg propi….

Lisa
A te mantga angal igl curasch pigl amprem pass…..siva vo chegl tot
da sulet…. !

Fränzi
Te varossas raschung…ma gl’è betg schi simpel cun Alfred…

Lisa
Alfred, Alfred…ed anc eneda Alfred…. ! Chel at ò totalmaintg sot
la batgetta…te corras gio avant tgi el cloma…. !

Fränzi
Chegl è adegna sto uscheia…forsa ena tgutga moda… !

Lisa
E cunter chella faschainsa ensatge e giagn a demonstrar dumang e
mussagn a chels omens tgi nous donnas ischans betg angal cò per
nattager, cuschinar e trer se unfants… !

Fränzi
Ma te sast bagn tgi dumang reiva Stefania cun igls sies genitours a
tschagna.. !

Lisa
Chegl è gist ideal…alloura son Alfred e fegl far eneda sez igl
menaschi… !

Fränzi
Tge…. ? Te creist bagn betg tgi saptga lascher chels dus
sulets…chels on nign’ideia da cuschinar… !

Lisa
Chegl amporta..te ast gio betg da magler …. ! (rei)

Fränzi
Ma igls genitours da Stefania… !

Lisa
Alloura so la futura famiglia gist tge tgi ella ò da spitgier da ties
fegl.. !

Fränzi
Ia sa betg propi…ia vess schon gost da surlascher eneda chels dus a
sasez…ma forsa vo igl schoz davos or…. ?

Lisa
Scu manegias chegl.. ?

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-7-

Fränzi
Chegl è en de impurtant per Daniel….alloura na dastga franc betg
mantger..

Lisa
E schi te vessas dad eir d’ena minuta sen l’otra agl spital…alloura
fissas er betg cò.. !

Fränzi
Chegl è betg igl madem.

Lisa
Te savessas gio rachintar a Stefania digl noss plan e….

Fränzi
….chegl è ena bun’ideia. Ella ò gio detg en pêr gedas tgi Daniel
vegia da sa midar curiousamaintg schi viglian eneda eir a star
ansemen.

Lisa
Veist……alloura ischans gio treis… !

Fränzi
Te ast franc raschung…ma ansasez am vogl gio dètg bagn… !

Lisa
I vagn er betg la fegnameira da midar gist tot……nous lagn angal
mussar a chels omens tgi savessan er els far eneda ensatge e betg
surlascher tot a nous… !

Fränzi
Ea, chegl fiss betg schlet…i para propi chi e lò tgi angal els
lavouran e far en tigneirtgesa seia las puras vacanzas… !

Lisa
Tedla….te ast gio anc en mument peda da pansar siva schi te vot
neir….allas seis dattigl apero da donnas an ustareia Steila e siva
tschagna e disco «frauen-power»…. !

Fränzi
Chegl tunga betg mal…e cura ischans puspe anavos…. ?

Lisa
Siva exact 24 ouras.. !

Fränzi
E noua durmignsa.. ?

Lisa
Aint hotel Du Lac…..inclusiv buffet d’ansolver e sessour demo… !

Fränzi
Ia vess propi gost….(stebgia)…te veist alloura schi sung lò ni
betg… !

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-8-

Lisa    «Betg lasch’at volver, e vea dumang ad ansolver!»….Bagn
damai…anfignen pi tard.. !

Fränzi
Ea, tgau Lisa…… (stebgia)….schi savess angal tge far…. !

2. scena
Fränzi, Daniel, Alfred

Daniel
(gioven, vistgia modern, aintra da dretg) Tgau mamma… ! (dat en
bitsch a Fränzi)

Fränzi
Tgau Daniel… !

Daniel
( sa tschainta sen la soptga a balantscha) Tge leva Lisa digl
Blick… ?

Fränzi
Betg ensatge spezial…angal dar enpo dalla baita..

Daniel
Angal or cugl marmogn….ensatge ò chella an senn.. !

Fränzi
Tge vez er adegna da murmagner….ia dumond er betg a vusoters
tge tgi ruschanez per las ustareias… !

Daniel
Ui, ui mamma è vilada… !

Fränzi
Na, ia sung betg vilada…..ia va angal igls madems dretgs scu
vusoters.. !

Daniel
Per veia da me….ma ossa ensatge oter… !

Fränzi
Tge..… ?

Daniel
La visita digls genitours da Stefania.. !

Fränzi
Ah ea, ma chegl è gio tot pront…te fast ossa en circus
perchegl….telefoneschas
mella
gedas…ed
ossa
vogl
gist
anavant… ! Ins pudess creir tgi la regina dall’Engeltera niss sen
visita.

Daniel
Betg gist la regina…ma gist schi impurtant.. !

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-9-

Fränzi
Chegl saia bagn…….perchegl vaia schi fadeia d’am decider… !

Daniel
Decider pertge… ?

Fränzi
Chegl è ena surpresa.. !

Daniel
Mama, te sast tgi igl bab da Stefanie ò betg gugent surpresas… ! U
tgi gl’ è ensatge tot spezial…

Fränzi
Chella surpresa dess aint scu ena bomba.. !

Daniel
E te creist tgi chegl seia ensatge bel…. !

Fränzi
Chegl vusainsa alloura…ma ossa midagn tema…

Daniel
…bun’ideia…te am pudessas purtar en birign…

Fränzi
Cun u sainza stgema….dastgessigl anc esser la gasetta vetiers…u
schiglio anc ensatge…. ?

Daniel
(ironic) Cun stgema e sainza gasetta….chella vaia gio ligia… !

Fränzi
(gritintada) Ossa chegl è propi igl colm…..te e ties bab cartez propi
tgi seia angal cò per far la vossa fantschela…. !

Daniel
Ma tge ègl cun te, mamma…. ? Anfignen ossa ègl adegna sto
uscheia…..

Fränzi
…ea, gl’è adegna sto uscheia….ma dretg ègl per chegl tuttegna
betg…..!

Alfred
(aintra sainza gravatta, cun gasetta e clocca) Tge è betg dretg.. ?

Fränzi
Tgi va adegna d’az sarveir se e tgi vusoters cattez tgi chegl seia digl
tot normal… !

Alfred
Ò chella Lisa puspe gia d’at metter tgutgareias an testa…. ?

Fränzi
Na, angal davert igls îgls am ò ella…. !

Daniel
Scu manegias ossa chegl…. ?

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-10-

Fränzi
(s’agitescha se veapi fitg) Tgi vusoters am vez degrado tar la vossa
fantschela e tgi per vusoters ègl igl pi normal digl mond tg’ia seia
adegna cò pronta per az sarveir se…. !

Alfred
Ossa schi schlet ast er betg cò tar nous dus….e chel zichel nattger e
cuschinar è er betg schi nosch…. !

Daniel
Bab ò raschung…..te ist totta de a tgesa e nous dus giagn a
luvrar….

Fränzi
…ossa mantgigl angal tgi scheias tg’ia lavoura navot… ?

Daniel
(leva se e vo ve tar ella) Ia dei betg tgi te lavouras navot, ma….

Fränzi
….ma, tge….. ?

Alfred
Ma tuttegna betg scu nous….ubetg Daniel.. ?

Daniel
E te ast er betg gia da far en amprendissadi da quater onns per far
chegl tgi te fast…. !

Fränzi
Alloura vez l’impressiun tgi chegl tg’ia fetscha seian tarmagls… ?

Alfred
Forsa betg gist tarmagls…..

Daniel
….ma i fiss er per nous betg impussebel da far chegl…ubetg
bab… ?

Fränzi
Bung da saveir…..uscheia vaia gio am decidia…… (peglia giu igl
scussal da massareias ed igl sgherla ad Alfred aint per la fatscha e
vo an tanta furia or dad isch)

Alfred
Ossa bagn….l’ora è cupitgeida malamaintg… (peglia igl scussal ed
igl penda ve dalla gardaroba)….ma da tge decisiun ò mamma
ruschano… ?

Daniel
Ia sa er betg tge…ensatge d’ena surpresa… ?

 Alfred
(tots dus sa tschaitan ve da meisa) Surpresas èn chi e lò anc dètg
legras… !

-11-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Daniel
Angal betg da chellas mengia naras… !

Alfred
Pertge manegias…. ?

Daniel
Perveia dallas visitas da dumang… !

Alfred
Angal nigna panica…anfignen dumang ègl tot tschurro or… !

Daniel
Speranza…. !

Alfred
Lessas er en birign.. ?

Daniel
Bun’ideia… !

Alfred
I dat navot migler cunter chella sadaglia…

Daniel
 …..e cura tgi glè ena tala caleira dafora… !

Alfred
Chegl è bagn veir… !

Daniel
Vaia dad eir pertot u vast te… ?

Alfred
Chegl è ena buna dumonda….mamma dumandainsa forsa migler
betg…tge manegias…. ?

Daniel
Va bene….alloura vign’ia...(sorta e turna cun dus cloccas pitschnas
biera)

Alfred
Viva fegl… !

Daniel
Viva bab…sen las nossas visitas…. !

Alfred
Ea, sen las nossas visitas…¨

Daniel
(tots dus bevan en got) Ahhh….tge bagn tgi chegl fo siva d’en
strantg de… !

Alfred
A tgi deist te chegl… !

Fränzi
(aintra cun ena valischa ainta mang ed an mantel) So igls mies
signours……ossa vez fitto d’am cumandar anturn….ia vign… !

-12-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Alfred
(tots dus èn tot surstos) Noua vast….. ?

Fränzi
Alla demonstraziun da 24 ouras dallas donnas … !

Daniel
Tge demonstraziun da donnas… ?

Fränzi
Per l’egualitad tranter om e donna….. !

Alfred
Ma chegl è gio fixo gio dadei ainten la lescha… !

Fränzi
Mancumal….ma angal segl palpieri e betg aint igl mintgade… !

Daniel
E tge ègl cun las nossas visitas….ist alloura puspe cò… ?

Fränzi
Na, glez creia betg….dumang da chellas ouras sunga alla demo … !

Alfred
E tgi cuschigna per igls noss giasts… ?

Fränzi
Vusoters dus… !

Daniel
E tgi serva la tschagna…. ?

Fränzi
Er vusoters dus…

Daniel
Mamma…chegl sast betg far….. !!!

Fränzi
Ansant vez detg tgi chegl na seia betg schi grev…….tarmagls…. !

Alfred
Ma chegl vainsa betg managea uscheia… !

Daniel
Na, franc betg….chegl era angal spass…. !

Fränzi
Per me betg……ma chegl amporta ossa….ossa savez mussar las
vossas bravuras……far en piz tschagna èn tarmagls….. ! Ia
giaveisch bung divertimaint cun padelas e palottas… ! (vo or dad
isch-tgesa)

Daniel
(saglia se despero) Mamma….mamma stò cò……fò igl bagn….
(tot sursto)…e davent ella…. !

Alfred
(leva er se) Ea, ella è davent…. !

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-13-

3. scena
Alfred, Daniel

Daniel
E tge faschainsa ossa…. ?

Alfred
Igl pi scort deist giu chellas visitas… !

Daniel
Chegl saia betg far….els èn nias bel’apposta dall’Italgia… !

Alfred
Aloura deist tgi nous vegian tots ena stravaganta malsogna…alloura
vignigl franc betg… !

Daniel
Chegl n’è franc nign tgi crei…. !

Alfred
Alloura giainsa an ustareia a tschagna..

Daniel
Chegl vo er betg….igls genitours da Stefania vottan saveir noua tgi
nous stagn e scu tgi vei or tar nous….

Alfred
…e chegl sonigl ossa betg, capito…. ? Mamma è betg cò….u vot
forsa pender se ena fotografia dad ella…. ?

Daniel
(sa
tschainta)
Ia
crei
tg’am
vigna
schlet……te
ast
raschung….mamma è betg cò e chegl dat ena catastrofa…..e chegl è
tot la tia colpa…. !

Alfred
Tge tot la mia colpa….ia va fatg ansomma navot… !

Daniel
Gist chegl manegia…..schi te vessas chi e lò gido enzichel a
mamma na vess ella betg gia basigns dad eir ad ena demo da
donnas….. !

Alfred
Chegl sainta gugent…….te ist mianc zichel migler….quant ast te
gido…. ?

Daniel
Chegl vaia amprendia da te…. !

Alfred
I nizegia ossa navot da far ramproschas l’egn a l’oter….ossa vainsa
d’aveir igl tscharvi a post e ponderar scu tgi nign igl migler or da
chella boglia….(sa tschainta puspe)…vea, bavagn en got…forsa
geida chegl… !

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-14-

Daniel
Igl pi gugent bavessa ena dretga sturnella tgi ma dasdess pir puspe
dumang a seira cura tgi tot è passo… !

Alfred
(beva) Sen igls noss giasts….. ! Sen la famiglia da
                     Stefania……(s’accorscha tgi la clocca è veida) …..chella ò franc
                      aint ena rosna…. !

Daniel
(beva) La mia è er veida…

Alfred
Pigliansa anc egna… ?

Daniel
Ia crei betg…..am vo schon ossa tot anturn….ossa vainsa da
ponderar tge tgi faschagn… !

Alfred
Ia propon tgi nous organiseschan nusez chella tschagna…. !

Daniel
Organisar nusez….. ?

Alfred
Ea, nous cuschinagn, mattagn meisa, sarvign, rumagiagn giu e
lavagn giu tot alla fegn….. !

Daniel
E te sast far tot chegl… ?

Alfred
Ia va ansasez panso tgi te saptgas far chegl…ia gidess….. ! Te ast
bagn luvrro an tgadafi da militer….. ?

Daniel
Bagn, bagn…ia va lavo giu…… !

Alfred
Veist Daniel….chegl è gio en’antschatta….. !

Daniel
Spetga…..ia vign per igl menu tgi mamma leva cuschinar…. !

Alfred
Bun’ideia….alloura vusainsa dalunga schi savagn far chegl ni
betg…. !

Daniel
(vo e peglia cun el las cloccas veidas)

-15-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


4. scena
Alfred, Lisa

Alfred
(scaligna)  A Dia seia angraztgea…….mamma turna…..(derva igl
isch e Lisa aintra)….te am ast gist anc mantgea…..perveia da te
vainsa ossa la soua anturn culez….. !

Lisa
Angal betg schi tiztginto….ia sung angal neida an incumbensa da
tia donna….schiglio fissa franc betg cò…. !

Alfred
Schi tge ègl alloura…or cugl marmogn…schi ella è anriclada
d’esser eida per sies fatg, sast la deir tgi nous vignan a freida er
sainz’ella…ma schi ella viglia propi turnar vegia ella ossa la davosa
schanza….. !

Lisa
Alfred……vea giu digl ties tron…..Fränzi turna pir dumang siva la
demo e schi ischas anfignen alloura anc adegna betg enzichel pi
scorts…alloura ella dalunga puspe davent……. !

Alfred
Chegl vusainsa alloura…. !

Lisa
Vot ossa saveir pertge tgi sung cò…. ?

Alfred
Tge ast da deir… ?

Lisa
Ia va da rizzar or tgi Fränzi vegia gio cumpro aint tot e tgi igl menu
seia aint igl codesch «cuschinar per giasts» sen pagina 13…. !

Alfred
Ègl chegl tot… ?

Lisa
Angal anc en tip d’ena casarina cun experientscha……

Alfred
…. e te creist tgi te seias forsa chella…. ?

Lisa
Ast ensatge ancunter…. ?

Alfred
Ena talatga cun experientscha fiss forsa pi dretg…… !

Lisa
Perveia da me, ia a va gio betg da magler la vossa pastracada
dumang…. ! (vo ampermalada or dad isch)

-16-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Alfred
He, ed igl ties tip….. ? Nign problem…nous nign a freida er sainza
chel tip… !

                                                       5. scena
Alfred, Daniel

Daniel
(vign aint dad isch cun en’antiera ploma codeschs da cuschinar)
Cun tgi ast da murmagner… ? (metta igls codeschs sen meisa e sa
tschainta)

Alfred
Igl Blick è sto cò… !

Daniel
A sa stgisar forsa… ?

Alfred
Na, angal a deir noua tgi igl rezept pigl menu da dumang seia.. !

Daniel
Ma tge flotta tschavola…..uscheia vainsa aglmanc betg digl
tschartger… !

Alfred
(sa tschainta) Chella fiss da sarar aint diesch deis a stgeir e lascher
eir en bindel cun chella pulenta tgi ella rachinta adegna… anfignen
tg’ella…..

Daniel
….ossa cala bab…..dei pi scort noua tgi chel rezept è… !

Alfred
Aint igl codesch da cuschinar «Cuschinar per giasts»…pagina 13..

Daniel
Gist pagina 13…. ! Chegl gartegia franc… !

Alfred
Ast catto… ?

Daniel
 Ea, cò ègl…

Alfred
Ligia avant… !

Daniel
En menu taliang…. !

Alfred
Ègl chegl tot… ?

Daniel
Ma spetga….scu amprem dattigl ena insalata mista…..

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-17-

Alfred
….da tge Mirta…… ?

Daniel
Insalata mista è ena salata masdada…..siva zuppa alla nonna… !

Alfred
Chi bagn…i vign adegna migler…. !

Daniel
Ena soppa dalla tatta…. ! Alloura dattigl arrosto alla Gina cun
tagliatelle…… !

Alfred
E tge ègl chegl per en pavel…. ?

Daniel
En barso ainta furnel cun macarungs…. !

Alfred
E tgi è chella Gina…. ?

Daniel
Tge ast ossa da saveir chegl….chella tgi ò invento chel menu
chinta…. !

Alfred
E tge dattigl desert… ?

Daniel
Crema alla mamma… !

Alfred
Chegl vaia perfign ia ancletg….ma tge faschainsa schi mamma è
betg cò… ?

Daniel
Ossa cala da sa lamentar…..ella è betg cò e basta e te am gidas ossa
a far chella tschagna schi te vot u betg…. !

Alfred
Ea, ea, schon bung….faschagn igl migler or dalla miserabla
situaziun… !

Daniel
Bung…alloura antschavainsa cugl desert…chel ins pogl er far en de
avant…

Alfred
(leva se) Tge dovras… ?

Daniel
Ena cuppa gronda…

Alfred
Ena cuppa gronda…ia vign gist pertot…(vo e turna cun ena cuppa
da glas e la metta sen meisa) Ed ossa…. ?

-18-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Daniel
En scuet…

Alfred
En scuet…ia vign gist dalunga…(turna cun ena scua)….vogl cun
chella…. ?

Daniel
Ma betg ena scua….en scuet per sbatter gromma… !

Alfred
Alloura dei tg’ins anclei er tge tgi te vot…..(vo cun la scua e turna
cugl scuet)

Daniel
Ossa dovra ovs, fregna, setger, gromma e Kirsch….

Alfred
Kirsch…è adegna bung…chegl dat en desert…. !

Daniel
Chegl para propi betg d’esser schi cumplitgia…..chegl tunga schi
simpel tg’ia sa propi betg pertge tg’ins dovra ena donna…. !

Alfred
(turna cun en kilo fregna, seis ovs ainten scatla, en pachet gromma
ed ena beschla setger e metta tot sen meisa) So…ed ossa vigna anc
pigl Kirsch (vo e turna cun ena clocca Kirsch e dus zanigns)
Perveia da me post antschever…ossa vaia creia tot… !

Daniel
Las bananas mantgan anc ed en cuntel da mundar…

Alfred
Chegl è fitness….aint ed or ed aint ed or….(vo e turna cun las
bananas, ena planetta ed en cuntelign)

Daniel
So, antschavagn… !

Alfred
Halt….. ! Gl’amprem ensatge per onscher… !(meta se dus zanigns
Kirsch)….viva fegl… !

Daniel
Viva bab…ossa vogl scu da deir paternoss…. !

Alfred
(peglia igl codesch da cuschinar) Ossa midainsa…ia litg e te fast
igl desert.. !

Daniel
(stompla davent las soptgas e sa metta an pusiziun davos meisa)
So…antscheva…. !

Alfred
Matte quatter ovs ainten la cuppa… !

-19-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Daniel
(peglia quatter ovs od dalla scatla ed igls posa ainten la cuppa)
Chegl vaia fatg….

Alfred
Ma te varossas forsa digls darveir…. !

Daniel
Scu vaia da saveir chegl……. ? (peglia anor igls ovs ed igls derva e
patta cun crosa e tot ainten la cuppa)

Alfred
Sbatter cugl scuet anfignen tgi dat ena bela stgema…. !

Daniel
(antscheva a batter)

Alfred
Pi fitg… !

Daniel
(sbatta ca. ena minuta) So..chegl tanscha…(varda ainten la cuppa)
……. ena curiousa sosa…..tgi so schi vess forsa gia da piglier or la
crosa…. ?

Alfred
Cò stat navot da chegl…..chegl ins s’accorscha franc betg ple cura
tgi gl’è fitto… !

Daniel
Scu vogl anavant… ?

Alfred
Metter tiers 200 g setger…

Daniel
(peglia la bescha digl setger) Quant èn ca. 200 g….. ?

Alfred
Do a me chella beschla….(ponderescha)…ia pattess aint tot…pi
gugent enpo mengia bler tgi mengia pac…. !

Daniel
Schi te creist….(sveida aint l’antiera beschla ed antscheva a
truschier)

Alfred
Dar tiers 2 dl gromma è truschier anfignen tgi dat ena bela
stgema…

Daniel
(derva la gromma, sveida aint ca. la mesadad ed antschava puspe a
truschier, ca. 1. min.)

Alfred
Tagler aint dus bananas an tocs pitschens…

Daniel
Cun u sainza pagletscha….. ?

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


-20-

Alfred
Cò stat navot…..igl pi scort fast a metter aint egna cun ed egna
sainza pagletscha…. !

Daniel
Schi te creist….(peglia ena banana, fò giu la pagletscha e la taglia
an tochigns, la sagonda taglia el sainza far giu la pagletscha, metta
tot ainten la cuppa e prova da truschier tot, damai tgi vo betg bagn
antscheva el a truschier cugls mangs)

Alfred
Alla fegn dar tiers anc en zichel fregna…

Daniel
 E tge ègl cugl Kirsch…. ?

Alfred
Chel vign aint pir dumang…..chel dat igl davos zvic ved la
giaschla……. !

Daniel
Bung….alloura metta aint enpo fregna…ia va igls mangs
plagns…. !

Alfred
Quant vaia da metter aint….. ?

Daniel
Ia sa er betg….metta aint enpo…. !

Alfred
Creist tgi igl mez pachet seia avonda… ?

Daniel
Sveida ossa…. !

Alfred
(sveida aint igl mez pachet, i dat ena polvraglia, tots dus tossan)

Daniel
Chegl è forsa gist sto avonda…. !

Alfred
Chegl amporta ossa er navot ple….

Daniel
Pertge… ?

Alfred
Ia va gist ossa ligia tg’ins vegia da metter aint igls ovs sainza
crosa…… !

Tenda
                                                    -21-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


2. act

1. scena
Alfred, Daniel

(mess meisa cun tuaglia alva, enpo torta, sen meis ena vasa cun flours, tschintg
furtgettas pitschans e tschintg grondas, sdoms e cuntels, sdoms da desert, glas
da vegn e dad ava, navot è anc a post, chegl vign fatg durant l’amprema scena.
Las soptgas anturn meisa on d’esser reparteidas tgi nign dat igl dies agl
publicum, Daniel fò cugl tschitschapolver cura tgi la tenda sa derva, tots dus an
tgameischa e gravatta e cun se en scussal)

Alfred
(aintra cun tschintg plats ed igls posa sen meisa)

Daniel
(metta giu igl tschitschapolvra) Sapperlostas scu tgi chegl vo aint
igl
dies……tot am fò mal….

Alfred
Ed ia am vign avant scu schi faschess en maraton…aint ed or e se e
giu e ve e no……

Daniel
Tge fò’l igl barso… ?

Alfred
Chel è ainta furmel…scu tgi stat scretg aint igl codesch…

Daniel
Ia savoir navot….cura tgi mamma ò en barso ainta furnel savoira
chel bagn ainten l’antiera tgesa…..

Alfred
Ia va fatg scu tgi gl’è scretg se….darveir igl furnel…metter aint igl
barso….sarar igl furnel…… !

Daniel
Ast er mess se el…. ?

Alfred
Tgi…. ?

Daniel
Igl furnel chinta…… !

Alfred
Da chegl am ast detg navot…… !

Daniel
Te ist en bung ageid ….tot ins ogl da far sez…..ia fatsch
chegl….antscheva a metter meisa….. ! (peglia igl tschitschapolver
e vo)

                                                                                -22-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Alfred
Chegl saro ossa bagn betg schi nosch…..(antscheva a reparteir la
roba sen meisa) Chegl vei or dètg bagn…perfign professiunal….. !
(varda se per en glas dad ava) Tgi so pertge tgi chel è.. ? Aha,  ossa
saia..  per ava minerala….ma en dretg talianger na beva
nign’ava..chel beva vegn……so, chegl fiss fatg… ! (varda losch
sen la sia lavour)

Daniel
Igl noss barso è sen buna veia… !

Alfred
Tanschigl anc anfignen tgi igls giasts reivan… ?

Daniel
Ia va mess se enpo pi ot igl furnel…alloura vessigl da tanscher…

Alfred
Vaia mess bagn meisa… ?

Daniel
(varda critic) Vei betg or schi mal…..angal la pusada vessas da
reparteir….

Alfred
Ia sa betg propi noua tgi tot totga….

Daniel
Chegl è ena buna dumonda……(stebgia)…..igl amprem dattigl
salata….siva la soppa….siva la tgern…ed alla fegn igl desert… !

Alfred
Tant saia er ia….ma tge totga noua…chegl è la dumonda…. !

Daniel
Dretg e sanester digl plat….. !

Alfred
Igl è nign scopo da dumandar ensatge a te….te sast ena merda daple
tgi ia…… !

Daniel
Mattagn no ensacu…chegl è nign tgi s’accorscha schi gl’è betg
dretg…. !

Alfred
Te ast raschung….impurtant è chegl tgi vign segl plat…. ! Ia mett
igls sdoms da soppa da mang dretg…….

Daniel
…ed ia mett igls cuntels da mang sanester….

Alfred
…e las furtgettas dasper igls sdoms….

Daniel
Pertge èn chellas furtgettas pitschnas…. ?
-23-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Alfred
Per la salata……

Daniel
Cler..

Alfred
Ossa angal ple igls sdomigns……chegl saia ossa per franc….chels
vignan giudem igl plat……

Daniel
…..na, sessom…..

Alfred
Ma natural…ia va angal lia vurdar schi te saptgas chegl… !

Daniel
Vea eneda no cò…. (varda giu la meisa)

Alfred
(vign no dasper Daniel) Tge mantg’igl… ?

Daniel
Ossa varda giu tge ovra d’art tgi nous dus vagn fatg… !
Simplamaintg perfect…. !

Alfred
(varda enpo critic) Ensacu vesigl or curious…ensatge mantga… !

Daniel
Chegl vei navot or curious…ed i mantga er navot…. !

Alfred
Bagn….las serviettas…. !

Daniel
Chellas vaia betg catto….

Alfred
Ia va en’ideia…(vo e turna cun palpieri da sacret)

Daniel
Ma chegl è palpieri da sacret….te nirossas betg a metter chel sen
meisa…. ?

Alfred
I chint betg l’antiera rolla…..angal quatter figls……ed igls far
ansemen bagnet……(fò en tschert pastrac)….e siva vei chegl or scu
d’en profi…..tge manegias…. ?

Daniel
Creist tgi chegl geia….. ?

Alfred
Fò te pi scort anavant…tgetganegna scalign’igl e nous ischan betg
pronts….(dat a Daniel quatter figls palpieri)….hop…faldar e metter
dasper igl plat…. !

Daniel
(savoira igl palpieri) Mmm…chel savoira da tgiminela… !
-24-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Alfred
Chel è spezial lom….(metta puspe en palpieri faldo segl plat)

Daniel
E rosa vo bagn cun igls plats alvs….(peglia igl davos palpieri e
metta chel segl plat)….so, ossa vainsa….. !

Alfred
Pertge duvrainsa nous omens ansomma ena donna, schi savagn far
tot gist schi bagn nusez… ! (vo or cugl palpieri)

Daniel
Stefania vign ad esser loscha da me….ia sung gio en casarin
perfetg…. !

Alfred
(turna cun ena clocca vegn ed ena clocca ava minerala e metta sen
meisa) So…ossa pudessigl neir…. !

2.scena
Alfred, Daniel, Franco, Claudia, Stefania

Daniel
(i scaligna, Daniel nervous) Els èn cò….vainsa amblido navot… ?

Alfred
Angal planget…..ia surpegl chegl…..i dat nign muteiv d’esser
agito… !

Daniel
E tge schainsa schi dumondan siva mamma….. ?

Alfred
Angal lascha far me….(vo e derva igl isch) ….angal anavant… !

Stefania
(vistgeida modern, aintra scu amprema e dat igl mang ad Alfred,
porta en matg flours) Tgau Alfred…scu vogl… ?

Alfred
Tgau Stefania….pulit…schizont fitg bagn… !

Stefania
Chegl ins sainta gugent… !

Alfred
(vers igls genitours da Stefania) Angal anavant….mi casa es su
casa… ! (Stefania vo ve tar Daniel ed igl dat en bitsch)

Franco
(vistgia modern, aintra cun ena clocca Chianti) Buon giorno, caro
mio…… ! (vo ve tar Alfred ed igl dat en bitsch dretg e sanester,
discorra en schlet rumantsch e gesticulescha fitg cugls mangs,
propi all’italiana) E scu andiamo Alfredo……tutto a post…. ?

-25-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Claudia
(vistgeida modern, tenor vigliadetna, porta ena tascha cun en
salam, en kilo pang ed en panettone)

Alfred
(sursto) Aah…fitg bagn…molto bene..don Franco… !

Franco
Ma na, na….don Franco…. …..ia angal Franco….basta…. !

Alfred
Bagn damai Franco…..ia sung Alfred.. !

Franco
So tutto….. sa schon……cò mia signora……Claudia…. !

Claudia
(vo ve tar Alfred) Buna seira…..i vez da stgisar igl mies om….el ò
propi temperamaint taliang…. !

Alfred
Chegl è tot an rughel…(sa preschainta)…Alfred… !

Claudia
Ia sung Claudia….. !

Franco
E noua è mio caro Daniele……. ?

Daniel
Cò sunga….(vo ve tar Franco)

Franco
(igl varda giu da sessom anfign giudem, igl totga las musclas dalla
bratscha) Mica male…..ena grande porzione spaghetti mintga de ed
alloura tgappas muscoli…… !

Claudia
Na, na….te ist gist dretg uscheia….schiglio survignst angal en
vainter scu en ponn strom…. !

Franco
Ma che…….vea no Daniele… ! (igl tgappa ed igl dat er en bitsch
dretg e sanester)

Claudia
Chegl è normal an Italgia…..ia va er gia da ma disar vedlonder.. !

Franco
Ma tge scussalino ast te cò…. !

Daniel
(schinigia) Chegl è angal en scussal…..ia va tot amblido digl piglier
giu…..

Alfred
Oh ea, ia er ……chegl è tradiziun tar nous cò an tgesa tgi purtagn
en scussal……(tots dus igl peglian giu) …..ma lez betg piglier
plaz… ?
-26-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Stefania
Da chella tradiziun am ast anc mai detg ensatge, Daniel… !

Daniel
Ma chegl è er betg schi impurtant…(peglia er igl scussal dad Alfred
e vo or dad isch)

Alfred
Ni, pigle plaz…. !

Franco
(sa tschainta, metta igl Chianti sen meisa) Cò….ena bottiglia di
vino…. !

Alfred
Oh, angraztg fitg….. ! (peglia la clocca e la varda giu)

Stefania
(sa tschainta dasper Claudia) Ed ia va cò en matget flours per
Fränzi…. !

Alfred
Per Fränzi….. ?

Stefania
Ea…per Fränzi….. !

Alfred
Da chel varo ella franc plascheir… !

Stefania
Chegl creia er ia…. !

Franco
Ma noua è la singora… ?

Alfred
Ma tge singora……la mia donna…. ?

Franco
E si, claro….la tua donna…. !

Alfred
Ma chegl è ossa betg schi simpel…. !

Stefania
Pertge…….tge ègl cun Fränzi….è ella malsanga… ?

Alfred
Ensatge sumigliant….. !

Claudia
Ma, ègl schi nosch…. ?

Alfred
Scu tg’ins peglia… !

Stefania
Ossa dei eneda…..tge ègl cun ella….. ?

Alfred
(ponderescha curt) Ella ò en ferm eczem….. !
-27-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Stefania
Ins sogl tgappar giu chel….. ?

Alfred
Na, ansomma betg….ma ella vot betg eir tranter la gliout e vign
betg ord tgadafi… !

Stefania
Poretta….ia vign gist cun las flours or tar ella…. !

Alfred
(saglia se) Angal betg….ella vartescha nign anturn ella…. !

Stefania
Schi te manegias…… (sa tschainta puspe)….ia anclei fitg bagn
chegl….. ! Ia va er eneda gia en fries tgi am dava tant fastedi tg’ia
era leda da vaseir nign…. !

Claudia
Chegl am displai zont fitg….ia vess schi gugent salido la mamma
da Daniel…. !

Franco
Oh, chegl è propi pecato…. !

Alfred
Chegl savainsa franc pigleir siva en’otr’eda…. ! Ia vi gist purtar ad
ella las flours an tgadafi…. !

Daniel
(aintra igl madem mument tgi Alfred vo) So cò sunga puspe….ia
sung angal sto spert tar mamma….. (sa tschainta dasper Stefania)

Franco
El nosch ….igl eczema….. ?

Daniel
Tge eczem…. ?

Stefania
Da tia mamma…. ?

Daniel
Aha, chel da mia mamma…. ! Chel è gio prest betg ple da
vaseir…. !

Claudia
Ma alloura savainsa eir a clamar ella…. !

Daniel
Na !!!! Ch…ch…chegl vo betg, ella ò ossa anc tgappo 45° fevra ed
è a letg…. !

Claudia
Tge…. ? 45°…. ! Vez clamo igl docter…… ?

Daniel
(stebgia) Aha…ea chel è schon sto cò… !

-28-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Stefania
E tge ò’l detg…. ?

Daniel
Tgi…. ?

Stefania
Ma igl docter…. ! Te ist enpo tabalori oz…. !

Daniel
Aha…igl docter….chel ò detg tgi chegl seia betg schi nosch…chegl
passa tot sulet puspe…. !

Franco
Ed ò betg fatg una spruzza…. ?

Daniel
Na, chegl seia betg basigns… !

Franco
Per fortuna…..ia va betg gugent spruzze…..chellas mi fanno
fiffa….. !

Daniel
Er ia va betg gugent sprezzas…. !

Stefania
 Chegl è puspe tipic omens…..schiglio ena gronda baita e cura tgi
vo per lour pel onigl igl cac ainten las tgotschas….. !

Alfred
(aintra sainza flours e sa tschainta dasper Daniel) Ella lascha
salidar tots ed angraztga fitg per las flours……ia las va gist laschea
an tgadafi…uscheia ò er ella ensatge…. !

Stefania
Ia va cartia tgi ella seia a letg cun 45° fevra…. ?

Alfred
(stupia) A letg… ?

Daniel
(igl zappa giu pigls peis) Ea, a letg cun en eczem e fevra…. !

Alfred
Aha..ea …cler a letg….ia va puso las flours en la meisigna da notg
dasper igl sies letg… !

Claudia
E tgi cuschigna alloura…. ?

Daniel
Bab ed ia…. !

Stefania
Tge… ? Vusoters dus savez cuschinar…. ?

Alfred
(schinigia) Chegl è gio da dei igl mies hobi secret…. !

-29-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Daniel
Igl mies er…

Claudia
Ast santia Franco….. ? Els dus cuschignan cura tgi la donna è
malsanga….. !

Franco
Nignas reclamazione…..ia va er una volta fatg davent la pelle alle
patate… !

Claudia
Ma betg da libra voluntad… !

Franco
Oz si deve pagare per tutto…. !

Stefania
La meisa vez propi paragea fitg bagn…er cun las serviettas tgi von
bagn tiers….vez fatg tot chegl sulets….. ?

Alfred
I vagn gia nignas otras lètgas…. !

Stefania
(ironic) Surtot la pusada vez mess no bagn…. !

Daniel
Nous vagn panso tgi stoptga betg esser tot scu adegna…liber tenor
igl motto…… «i sa platga gist scu tgi croda»….. !

Claudia
Ossa cala Stefania…..els on fatg chegl cun gronda fantascheia…e
chegl chinta…. !

Franco
Ea, e le serviettas……on en profumo da camomilla…. !

Alfred
La mia proposta fiss ossa da sager chel bung Chianti….. !

Franco
Buona idea…..avanti Chianti…..(peglia igl teiracacungs e la
clocca, savoira ve digl cacung)…molto bene….. ! (leva se e dat ad
Alfred en magiol per sager)

Alfred
(sagia en  got) Fitg bung… !

Franco
(metta se a tots)

Daniel
(peglia la clocca ava minerala) Schi ensatgi vot….. ?

Franco
Ma dai, Daniele… ? Ava è per lavare le mani….. ! (rei e sa
tschainta)

-30-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Stefania
Ia pegl enpo ava…mamma vot er te… ?

Claudia
Ea, gugent.. !

Alfred
(dolza igl glas) Bavagn sen igls dus inamuros… !

Franco
Si, si….sen massa amore……. Salute…. ! (tots fon viva) Sen la
famiglia da Daniele….(cloma dad ot, painsa tgi ella sainta an
tgombra)….e sen la mamma Franzi…tanta, tanta salute… !

Daniel
Ia crei tgi possan ossa sarveir…tge manegias bab…. ?

Alfred
Ia crei er….(Daniel vo e turna cun dus plats cun se salata da tiffels
e rischmenlas e salata verda sainza sosa, tot è criev e betg fatg giu
la pagletscha)……scu amprem dattigl ena bela salata masdada…. !

Franco
Insalata mista……chegl è una bontà…..mia speisa preferita… !

Alfred
Alloura vainsa tutgia la noda…. ! (Daniel porta aint igls treis oters
plats ed igls serva)

Stefania
(varda enpo critic) Chegl vei betg or mal….ubetg mamma…. ?

Claudia
(è er enpo surstada) Ea, pero enzichel spezial ègl…. !

Daniel
Bun’appatet a tots….. !

Franco
Si, buon appetito… !

Daniel
(tots vardan enpo stupias segl plat, angal el maglia ed è persvadia
tgi la salata seia an urden) Alloura….ègl bung…. ?

Stefania
Ast betg fatg giu la pagletscha allas rischmenlas…. ?

Daniel
Chegl era scretg se nagliour… !

Stefania
Ed igl tiffels ast er betg cotg…. !

Daniel
Ma lavo igls vaia…… !

Franco
(trouscha anturn aint igl plat) Ooo…santa miseria…. !

-31-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Daniel
Tge ègl… ?

Franco
Vaia catto ena carne cun ena casetta da lumaca…. !

Claudia
Mossa no…. (varda sen la salata da Franco)….ma chegl è ena
glimaia…. !

Stefania
Stgise….ia va nigna fom ple….ubetg tgerign…te ist betg vilo sch’ia
magl betg la salata…. ?

Daniel
Schi vi esser sincer..ella propi betg schi bunga…ensatge mantga
simplamaintg…. !

Alfred
Ea, la sosa ast amblido…. !

Daniel
Mancumal, gist chegl ègl…..ia vign gist per ella…. !

Stefania
Angal lascha…..ia poss propi betg ple…. !

Claudia
Ia lasch er la salata…. !

Franco
È betg ena giornata d’insalata oz…… !

Alfred
Damai rumegia giu… !

Daniel
(stat tschanto cun tscheira da malputgea)

Stefania
He….chegl è ossa betg schi nosch…chegl vign tot cun la rutina…. !

Daniel
Dasperas am vaia do tanta fadeia…. !

Franco
(dolza igl glas, dantant tgi Alfred vo cugls plats) Salute
Daniele…. !

Stefania
(se per Daniel) Savevas te tgi oz seia ena demo da donnas…. ?

Daniel
(fò scu sch’el savess da navot) Oi…..na chegl saveva betg…. !

Franco
Ena demo da donne…..è betg schi nosch….sono angal donne… !

-32-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Claudia
Chegl amporta schi gl’èn omens u donnas..igl pricipal è da star aint
per igls dretgs e cumbatter per chels… ! Te Daniel ist bagn er da
chell’ideia…. ?

Daniel
Bagn, bagn….mingign duess star aint pigls sies dretgs… (Alfred
turna
aint
da
tgadafi)
Ast
santia
bab
….las
donnas
demonstreschan…. !

Alfred
Ma mattagn….donnas tgi deomonstreschan………chegl dattigl gio
betg…. !

Franco
Che mondo….. !

Alfred
Ea, igls taimps on sa mido curiousamaintg… !

Daniel
A tgi deist chegl…. ?

Alfred
Ma ossa ègl taimp per la sagonda tratga……la zuppa alla
nonna…. !

Franco
(dat segls mangs) Bravo…..la mia zuppa preferita… !

Stefania
(critic) Dastga dumandar tgi tgi ò cuschino chella….. ?

Daniel
Bab……ia sung inocent…. !

Alfred
En mument…….(vo)

Franco
Mia mamma fagieva zuppa alla nonna….molto, molto buona…. !

Stefania
Tar ena soppa sast ansasez betg far bler falo…. !

Alfred
(vign aint cun la padela dalla soppa ed en tgaz, la soppa è angal
ava ed el dat a mintgign en pitschen tgaz)

Claudia
Chella savoira propi bagn…. !

Stefania
Ea, chella para propi d’esser bunga…

Franco
Un sapore scu tar mia mamma…..che buono… !

-33-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Daniel
Ossa…angal betg fasche en tal tamtam…..el ò gia la pi paca lavour
cun chella soppa…. !

Alfred
(sa tschainta) Bun’appatet…. !

Tots
Bun’appatet….. !

Franco
(sagia scu amprem la soppa e la sbroffla anor vers igl publicum, la
soppa è mengia ansalada ed el survign nign’aria)

Claudia
(ella e Stefania saglian se e corran ve tar Franco) Tge ègl…. ?

Franco
Aqua, ava….fuoco….aiuto…. !

Stefania
(igl dat en glas ava) Cò..beva…… !

Claudia
Vogl migler…. ?

Franco
Si, si…….tippe toppe….. !

Stefania
Ma tge ast gia….ast sa stranglo….. ?

Franco
(anc adegna pac flo) No, no….vaia betg….ma la zuppa è molto
picanta……madonna vaia mica survagnia aria…… !

Alfred
(tots èn puspe tschantos, varda critic aint igl plat da soppa) I varo
nign scopo sch’ia satg er la soppa…. ?

Franco
No, no lascha stare…. !

Daniel
(leva se) Ia crei tgi rumegian giu er chella…. !

Alfred
Ia crei er…spetga ia port er or dus plats….. !

Claudia
(se per Franco) Vot anc en got ava….u vogl….. ?

Franco
Si, si….va bene ……betg troppa aqua….. !

Alfred
Am displai zont fitg….ia vess gia da sager la soppa avant tgi la
sarveir. !

-34-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Claudia
Chegl è ossa betg schi nosch….igl è gio capito navot…. ubetg
Franco…. !

Franco
Tutto paletti….. !

Franco
Scusi….noua è gabinetto…. ?

Daniel
(gist anaint) Igl sagond isch da mang sanester… ! (Franco vo)

Stefania
Vez anc daples da chellas surpresas….. ?

Daniel
I dat anc barso cun tagliatelle… !

Claudia
E chegl ins sogl magler…… ?

Stefania
Tagliatelle perfranc….schi gl’èn betg stracotgas….. !

Alfred
Nous vagn fatg tot tenor igl codesch da cuschinar….ia sa betg
pertge tgi gl’è betg gartagea…… !

Daniel
Forsa ègl er betg sto scretg schi cler…. ?

Stefania
U tgi vez ligia tot sanastro…. !

Alfred
Ma gl’è er betg schi simpel…..en mez cupegn…en sdom da café
stritgia…..en quart sdom da soppa….ed uscheia anavant…. !

Daniel
Cò stoia dar raschung a bab…..chels recepts èn ansomma betg
descretgs bagn….. !

Alfred
Aglmanc betg per nous omens…. !

Claudia
Ma vusoters scu cuschiniers da hobi savessas screiver vusez en
codesch pi tgapibel per omens…… !

Daniel
Igl è betg anc schi dadei igl noss hobi… !

Franco
(turna e sa tschainta, varda giu las serviettas) Ma che curioso…..la
rolla an gabinetto ò er sapore da camomilla….. !

Alfred
Chegl è perchegl tgi gl’è igl madem furnitour….. !

-35-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Daniel
Ea, nous vagn cumpro tot ainten la madema buteia… !

Stefania
(savoira vers la tgadafi) Am para tgi savoira dad ars….. !

Franco
Ò panso an gabinetto……sapore di carbone….. !

Daniel
(saglia se) Igl barso…… !!!!

Franco
I dat anc arrosto….. ? Ia va nigna fame piu…… !

Daniel
(turna tussond) Na, i dat nign barso ple……..el è davento en bel
carvung…. !

Franco
(metta ansemen igls mangs, varda cunter tschiel) Santo
cielo…..mille grazie…… !

3. scena
Alfred, Daniel, Fränzi, Lisa, Franco, Claudia, Stefanie

(Fränzi e Lisa aintran sainza scalinar, tratgas aint modern, ellas reivan direct
dalla demo, tottas dus cun en placat sen en fist, sen egn è scretg «omens alla
padela»  sen l’oter «omens agl tschitschaplver»)

Fränzi/Lisa (Fränzi davantor, von dus gedas anturn la meisa, stattan siva salda
davos la meisa, cugls placats vers igl publicum, cloman:)
Nous demonstragn cunter las schletas manieras digls omens…. !
Nous demonstragn cunter las schletas manieras digls omens…. !

Fränzi
Nous pretendagn egualitad aint igl tigneirtgesa…. !

Lisa
Nous pretendagn sustign cugl tschitschapolver…. !

Fränzi
Nous pretendagn tgi igls omens fetschan en curs da far or cugl
fier….. ! (tottas dus mettan igls placats giu mez)

Franco
(leva se) E io voglio en curs di cucina per Daniele ed Alfredo….. !
(sa tschainta puspe)

Alfred
(leva se e sa metta an pusiziun da macho) Chegl vo mengia
gliunsch….. ! Chegl è la mia tgesa ed ia vartesch nignas

-36-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


demonstraziuns aint cò…. ! E la donna Lisa digl Blick ò digl
reminent er pers navot cò tar nous…. ! (sa tschainta puspe)

Fränzi
Chegl è er la mia tgesa ed ia dei mez tgi tgi dastga neir aint cò e tgi
betg…. !

Stefanie
(vot far pasch) Oss, ossa….angal nignas carplinas….chel problem
ins sogl franc schliier an pasch… !

Franco
Ma si, si…..in santa pace……ma signora Franzi veva un
eczema….o no…… ?  Che succede…. ?

Claudia
Franco, spetg’en mument…..i niro tot agl cler…. !

Fränzi
Nous donnas dall’uniun «Frauen-power» ans mattagn aint per
l’egualitad aint igl tigneirtgesa… ! Igl mies bung Alfred ò anfignen
ossa betg catto per basigns d’am gidar la minima tgossa e perchegl
vaia fatg tgoma e sung eida a chella demo…. !

Franco
Tge te vast a fare sciopero……äh tgoma……. ? (leva se peglia
Fränzi e la dat ena struclada) Chegl è scu una vera Italiana…..nous
faciamo tanto tgoma…… ! Benvenuta in mia famiglia…. !

Fränzi
Angraztg fitg Franco…..finalmaintg en om tgi m’anclei…. !

Stefania
Ia sa betg propi schi chegl è la dretga veia…. ?

Lisa
An mintga cass l’antschatta sen la dretga veia…. !

Alfred
Igl ties meini è nign tgi vot santeir…. !

Fränzi
Ia sa betg tge tgi te ast adegna da reclamar da Lisa….ella è ena buna
vaschigna ed er la mia miglra ameia… !

Alfred
Perveia da me…ma perchegl ò ella tuttegna betg adegna da
ruschanar scu en codesch….. !

Lisa
Scu tg’ins cloma aint igl gôt…uscheia resung’igl anor….. !

Alfred
Ia na raschung mai tant scu te…. !

-37-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Lisa
Ma cura tgi te vot saveir tot las novitats dalla vischnanca, alloura
sunga bunga avonda…ubetg…. ?

Fränzi
So, so…alloura è Lisa la tia funtanga d’infurmaziuns… ?

Alfred
Ma chegl vign betg avant schi bler… !

Lisa
Chegl è la verdad…angal eneda all’emda…. !

Daniel
Ia fiss persiva tgi calessas cun chella tgoma e tgi pruessan da cattar
ena schliaziun pigl voss problem….¨

Claudia
Alfred e Daniel on bagn demusso tgi son far schi vottan… !

Stefania
Saveir far è enpo surfatg……ma els on musso la buna voluntad… !

Franco
Sai Alfredo….è bler meglio schi te fast giu patate….chegl è molto
facile…. !

Alfred
(sa dosta) La soppa er navot schi schleta…ins ò angal betg savia
magler ella…. !

Claudia
Surtot gronda fantascheia onigl demusso….betg mintgign niss sen
l’ideia da duvrar palpieri da sacret scu serviettas…. !

Stefania
E la povra mamma malsanga cun igl eczem tgi fò 45° fevra è propi
sto igl colm…..ia va gia fadeia da retigneir igl reir… !

Daniel
Ossa am ast angal anc da deir tgi te savevas tge tgi marscha….. ?

Stefania
Ma franc tgi nous savevan chegl…. !

Franco
Oh..io no…niente di niente….. !

Claudia
Igls omens on er betg adegna da saveir tot…. !

Alfred
Da tgi savevas chegl…. ?

Fränzi
Da me….ia va detg tot a Stefania ed ella am ò sustignia….. !

Stefania
E chegl è per me gist anc sto en test per igl mies futur om…. !

-38-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Daniel
Alloura creist ossa tgi seia en bung casarin…. ?

Stefania
Ma tschò e lò dovras anc ena glimadigna….. !

Alfred
(a Fränzi) Ma flott ègl tuttegna betg sto da tè d’ans lascher
talmaintg aint igl stetg…. !

Fränzi
Schi te am ampurmettas da gidar chi e lò vign chegl,er betg ple
avant…. !

Alfred
Ma tot sulet fatscha alloura er betg….. !

Stefania
Na, ma schi luvragn tots ansemen, vogl bler migler…. !

Daniel
(leva se) Lisa, peglia plaz, am è gist anc nia andamaint ensatge…. !

Fränzi
E noua dastg’ia ma tschantar…. ?

Alfred
Schi te vot sen la mia schanuglia…. !

Fränzi
Uscheia ena offerta na dastga betg refusar…. ! (sa tschainta sen la
schanuglia ad Alfred)

Daniel
(turna cun la cuppa digl desert) Nous vagn anc fatg en bung
desert… !

Franco
Fa mi vedere…..tge roba è questo…. ?

Daniel
Crema alla mamma…ena spezialitad talianga….(posa la cuppa
davant Franco)

Franco
(peglia en sdom e trouscha ainten la cuppa) Ma che roba…. ! Ia
crei tgi mangiare chegl mi fa male…… !

Alfred
Alloura giainsa tots alla Pizzeria Giovanni… !

Franco
Nessuna prescha….Claudia igl sacco…. !

Claudia
Cò ast la tascha…. !

-39-

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


Franco
Vaia un salame, un pane……e desert panettone stupendo… ! (igl
salam ò d’esser en grond tgi tanscha per tots)

Stefania
Mmmm….chegl vei or maximal….ia tgap direct fom…. ! Mamma
ed ia vagn er anc ena surpresa…. !

Alfred
Surpresas vainsa gia avonda chesta seira…. !

Stefania
Angal nigna tema….gl’è navot schi nosch…..(peglia dus cuertas or
dalla sia tascha) Nous dus vagn panso tgi en curs da cuschianr per
vuoters dus faschess nign donn…. !

Daniel
Sch’ia pains ve dalla nossa tschagna……at stoia dar raschung…. !

Stefania
E perchegl az regalainsa en bon tigl renumo cuschinier Andreas
Caminada….. !

Daniel
Agraztg Stefania…chegl è ena bun’ideia…. !

Alfred
Ea, angraztg fitg…..ins so adegna amprender ensatge….. !

Franco
Super idea….per fortuna fitto far giu patate…. ! (rei da gost)

Stefania
Angal cala da reir……ia va anc en bon er per te….. !

tenda

Sm-PES 1-3_Omens a la padela_(sm)


- 1 -
Ena lengia tgi marscha
(En heissa Droht)
Comedia an dus acts da Carmelo Pesenti
translaziun da Zegna Pittet-Dosch
Persungas (ca. zappar se)
3 omens / 4 donnas
ca. 80 min.
Rosa Binggeli (113)
vieva, 55 onns, poura segl bagn Gurtalatsch, siva
dalla mort digl sies om amprova ella cun tot
saveir e pudeir da far eir igl bagn uscheia tg’el
renda, gl’è betg simpel, igls dabets creschan e
las antradas sa sminueschan
Vreni Mäuchtri (184)
ca. 45, fantschela segl bagn Gurtalatsch, ena
testa mecta furiousa, chel tg’ò da piteir è Sep, igl
vess atgnamaintg gugent, cros deir e cor lom
Sep Ruchti (200)
ca. 45, famegl segl bagn Gurtalatsch, en
bungatsch, gl’è pero da deir tot dus gedas avant
tg’el fò, dat l’amprema impressiun da betg esser
igl pi scort, discorra fitg plang
Petra Ingold (145)
ca. 40, fiduziaria e cumarata da Rosa, ena
bung’olma
Ueli Meier (38)
ca. 50, pulicist, sto far attenziun tgi la sia donna
sa mesda betg aint dapertot
Susi Meier (42)
ca. 50, consorta dad Ueli, so tot e canoscha tots,
amprova da sustigneir igl sies om, è betg adegna
cler tgi tg’è propa igl pulicist
Gion Tschudi (25)
ca. 55, prer, en prer scu or digl codesch,
canoscha tots, sa fò problems cun la sia
prontadad da gidar, ò gugent en vinars
Las indicaziuns da vigliadetna èn betg liontas, stuessan pero neir adattas
allas singulas rollas.
Sm-PES 1-4

Sm-PES 1-4_Ena lengia tgi marscha_(sm) y


- 2 -

Taimp:
preschaint
Li d’acziun:
Steiva digl bagn Gurtalatsch
Culissa:
Steiva digl bagn Gurtalatsch. Sanester en isch per ainten tgadafi ed otras
stanzas, dretg igl isch d’antrada. Ainten steiva stat ena meisa da lenn cun
quatter soptgas, ena cumoda cun troclas, en canape ed ena meisigna da
steiva.
La mobliglia duess betg esser moderna, pitost modesta e da pover. Igl rest
dalla mobiglia tenor gost.

Cuntign:
La vieva Rosa cultivescha igl bagn Gurtalatsch ansemen cun la sia
fantschela Vreni ed igl sies famegl Sep. Malgro tot las stentas vogl
finanzialmaintg schlet. La cumarata da Rosi, Petra, varda dalla contabilitad
digl bagn Gurtalatsch. Las cefras cotschnas mossan navot da bung, Petra
vot salvar igl bagn cun en’idea riscada. Ansemen cun la fantschela ed igl
famegl fò ella en plan. Petra organisescha en telefonign e sainza far lungas
schluittan Vreni e Sep ainten las rollas da Sändi e Mändi, per carsinar cors
dad omens sulets tras ena lengia tgi marscha.
Cura tg’igl prer Tschudi peglia ancunter per sbagl eneda egn da chels
telefons ominous, antscheva ena comedia da scumbegls. Igls fallos vignan
inculpos e perfign arrestos. Chegl sbassa naturalmaintg la maniera e la
morala ainten vischnanca...


- 3 -
1. act
1. scena:
Sep, Vreni
(mess meisa per ansolver, quatter cuppegns da café, quatter sdoms da café, treis
plats, treis cuntels, pang, pantg, lugargia, caschiel, crug da café e tganta da latg.
Sen la cumoda stat en tablar da sarveir, chel vign duvro per rumager).
(Vistgadeira da Vreni: calzers d’uigl, blusa ed ena rassa, igls tgavels èn farmos
sessom la testa cun ena mascha, ella fò l’impressiun da betg dar quito da sasez,
vistgadeira e calzers èn tschufs, tschainta a meisa ed ansolva, maglia spert ed
angurd.)
 (Vistagdeira da Sep: calzers d’uigl, tgameischa e tgotscha, tgavels sbiriglias, è
maltarschino, vistagdeira e calzers èn pi tschufs tgi chels da Vreni, tschainta er a
meisa, observa en mument Vreni, discorra fitg plang e pacific)

Sep:
Para tgi te vegias fom.
Vreni:
Tai e maglia!  (maglia anavant angurd)
Sep:
Pertge manegiast?
Vreni:
Betg dumonda adegna tant.
Sep:
 ...e sperta ist er anc.  (l’observa anc adegna)
Vreni:
Schi te taist ossa betg, at dunga ena pêr anturn las ureglias.
Alloura t’accorschas quant sperta tg’ia sung.
Sep:
Cun luvrar ist betg schi sperta scu cun magler.
Vreni:
(schlaga cugl pugn sen meisa) Ed i para tgi te ancleist betg chegl
tg’ins dei.
Sep:
Pertge manegiast?
Vreni:
Te am fast anc neir or da senn!
Sep:
(innocent) Ist en po nervousa?
Vreni:
Na, ia sung betg nervousa. Te am grittinteschas angal.