Gion
Tgi chegl….la tschinforgna…. ?
Cristina
(aintra cun en matg flours)
Carla
Na, en’otra…… !
Cristina
Tge vot'la chella signoura….. ?
Carla
Luvrar cò tar nous, pero angal 40%......a chella vaia detg las quantas tgi
seia……u tgi ella lavoura 100% u schiglio ansomma betg….. !
Cristina
Ist nar….. ? Dalunga clomas chella donna aint cò….. ! Alla fegn decida anc
adegna ia, tgi tgi vign pladia cò e tgi betg….. !
Carla
Chegl è simplamaintg betg dretg…… ia va da luvrar 150% e chella damigna
dastga far 60% navot……. !
Dora
(cumpara cun sadela e siaintamangs da bogn bletsch) Vez betg anc clamo igls
pumpiers… ?
Cristina
Pertge duvrainsa igls pumpiers…. ? Da chegl duessan s'occupar Gion e Carla...
Gion
Ia ma retign da tot chegl….. ! Igls pumpiers saron gio sen veia per eir per chella
bargialera davant scola….sch'ia va ancletg andretg gist ansant chel
controllader dad ava …… !
Dora
Ma tge pulenta laschas or te…… ?
Gion
Dora, te ist simplamaintg betg cumpetenta e vignst ansomma betg siva…… !
Ed ossa sunga cumplagnamaintg aint igl stress e va nigna peda…. ! Stè se
leghers….. ! (vo)
Cristina
Chegl è chegl tg’el dei ossa gio siva da treis emdas….. ! Donna Dora, igl voss
chino sbaratta en affar cun en camp da sport per unfants da scoletta….. !
Dora
Noua tgi son eir a far tarmagls giun schler ainten en bel lai……..u tge…. ?
Cristina
Ia crei tgi chel baitem confus seia ena tgossa da famiglia cò ainten chella
tgesa….. ! Am displai, ma per da chellas piculezzas vaia ossa nigna testa….ia va
da far ensatge oter….. ! (vo)
Dora
Ma chegl è betg pussebel…… ! (sa tschainta en po d’en mang) Giun schler pò
igl nivel dall’ava crescher anfignen tigl plafung…..e chels s’anpipan…… !
Andreia
(aintra cun se en tgapi) Carla…..tge manegias da chel tgapi….. ? (sa volva
anturn)
Dora
(saglia an peis consterneida) An nom da tot igls sontgs……Andreia…..te na
sarossas betg……..ubetg tgi te ist betg…… ?
Andreia
Oh tattigna……cun tè vaia ossa betg gist fatg chint…… ?
Dora
Andreia….dei tgi chegl seia betg la verdad…….te ist betg da l’oter mang…….. ?
-14-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Andreia
Ma tgi so tge…..chegl…..chegl è angal …….pigl teater da scola…. !
Dora
Schi pertge gioi'la betg ena matta chella rolla…. ? E tiers chegl è'la chella
vistgadeira er betg gist igl migler stil….. !
Andreia
Sast, chegl è ena Julia moderna…… !
Carla
(aintra) …….40%.......tge vainsa d’antschever cun maiers 40%..... ?
Andreia
Pertge t’agiteschas….. ? Ast igls mies tgavels…. ?
Carla
(peglia la perucca or dalla trocla) Chegl am fò neir stagn nar….an bela mez igl
far giantar vo chella per sies fatg e dei…….. «igl taimp è spiro….ossa duessan
chels digls oters 60% far anavant giantar…… !» (igl patta ve la perucca)
Dora
Ossa sche eneda……..cò marscha bler crutsch….ègl betg uscheia…… ?
Carla
Siva da treis emdas vonigl las ouras anavos cò tar nous……. a tot chels tgi
soltan betg siva la sia musica peztga la nossa guvernanta aint igl tg….. !!!!!
Andreia
Sast tatta….igl mument rigia cò tar nous ensatge scu ghera freida e caos
total….. ! Igl è forsa migler schi l’onda bela am vei betg ainten chella
vistgadeira…..(vo)
Carla
E per tgi nign s’accorscha tgi tar nous vo tot dalla glatscha giu….organisescha
ella ena tarmenta festa per dumang a seira……
Dora
…….betg da creir…….e giun schler corra l’ava ad en correr…… !
Carla
Gio betg farme se chella……..schiglio dattigl en lai e cura tgi chel è plagn vo
l’antiera villa dall’ava giu aint igl lai da Burvagn…… !
Dora
 A me para tgi cò seia tscherta gliout digl tot or dalla sunga……. !
Natalia
Buna seira donna Cristina……chel gorilla sen la porta-tgesa am leva betg
lascher antrar……ma vous am vez bagn ampusto……. ?!
Dora
Ia sung la seniora….donna Dora…..e betg donna Cristina……. !
Natalia
Stgise…….am è er pi ampernevel sch'ia dastg gist far igls affars cun la patrunga
sezza….. ! Bagn damai……ia fiss pronta da surpiglier pitschnas lavourettas la
mesemda e la sonda…….exact 40%..... !
Carla
L’amprema lavour tgi te fast cò tar nous…….è da controllar igl noss
schler…….. ! (la stompla vers igl isch)
Natalia
(sa dosta) Ma tge am interessescha'l igl voss schler….. !
Carla
Ena ploma……chel è aglmanc ena terza digl noss palast…… ! (la stompla or dad
isch e tigna saro chel)
Natalia
(splunta ve digl isch) Derva dalunga chel isch…..ast santia……..derva…. ?!
Carla
Igl amprem vast giu e vardas chel schler…….siva derva…… !
-15-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Natalia
Te ist stagn nar…….(ins sainta ella ad eir giu per stgella)
Carla
(forba igl suaditsch giu digl front) Scheia…chel secaballi da 40% fiss sistemo… !
Dora
(consterneida) Ma chegl è situaziuns scu ainten la pi neira Africa….. !
Cristina
(aintra cun en codesch ainta mang) Betg en mument pôss per liger en codesch
ins ògl ainten chella tgesa……. ! Tge canera ègl sto cò, Carla….. ?
Carla
Donna Dora ò gia en mez infarct perveia dall’ava giun schler…….ni cun me
tatta Dora…….vous vez dad eir ven steiva bela a sa revigneir en po……. ! Pero
betg fasche stem schi cattez en mez millimeter polvra sen la mobiglia….. !
Dora
Tge tg’ia va schon fatg tras chel curt mument tg'ia sung cò……. ! En zichel
polvra am so betg ple starmantar……….(vo cugl det sur la cumoda) …….vurde
cò Cristina….chegl è perfign en antier millimeter…chel pover tigneirtgesa….. !
(vo)
Cristina
(a Carla) Scu sast te ansomma deir ensatge uscheia ……chegl è infam…… !
Carla
Sunga anc adegna betg sto curtaschevel avonda cun donna Dora….. ?
Cristina
Te sast bagn avonda, tge tg’ia va managea…. ! Chegl at perdunga mai ple….. !
(vo ampermalada)
Ines
(aintra e davos ella Ricardo, ella è vilada cun chel) Betg am vea mengia
manevel cun la tia detta tschuffa….. ! Carla, noua ast catto chel schliffer
cò…… ?
Carla
Carla chi…..Carla tscho…..Carla….adegna Carla è la colpa da tot….. !
Ricardo
Chella figurigna da pocellana vartescha ansomma navot…..e dasperas la vaia
angal lia consolar….. !
Carla
Fila giun schler…….chigiu ègl ensatgi tgi dovra asch basigns igl ties sustign……e
metta giu la spegna principala dall’ava…… !
Ricardo
E schiglio….navot oter….. ?
Ines
Sast te, scu tgi chel è ia igl cugl auto…….scu en mez nar…..sgarschevel….. !
Ricardo
E te ast fatg navot oter tgi d'am baschlar aint per las ureglias…….(patta las
clavs sen meisa)
Carla
Fitto cun dispetas…….marsch….giun schler cun tè….. !
Ines
Sera igl isch da schler cun la clav…..chel lumpazi impertinent ….. !
Ricardo
Ia vign betg ple giun chel schler tgi toffa……. !
Carla
Tots chels tgi fon betg galant svaneschan giun schler…….. ! (igl stompla or dad
isch)

-16-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Ines
Chegl è ossa propi en amploster antipatic……danonder vignel ansomma…… ?
Carla
Chel ans è nia dad isch aint scu en tgang pers…..ed ia igl poss ossa drassar….. !
Ines
Savessas calar eneda cun las tias sgnoccas ed esser en po pi serious….. ? Igl
reir am è passo totalmaintg…..scu vaia da declerar a mies bab tge tg'igl è
capito cugl mies auto…. ?
Carla
Deist tgi te vegias antupo en meir d'en iert e chel at era ainta peis ed ossa…….
Natalia
(vign sbrigiond aint dad isch) En monster….en monster……an ageid….. !
Ricardo
Ma te tgerigna……stò salda…… !
Carla
Ricardo….dò se chel sport….. !
Ricardo
Pertge zoppas te da me tot las belas mattignas ……. ?
Ines
Carla…….ossa tarmettas dalunga ali diavel chel privlous malfatschant…ast
santia…. ?
Carla
Ricardo…giun schler u a tgesa….subito…. !
Ricardo
Na…..chegl sast betg far ossa …… !
Natalia
Me è nign tgi rabeglia ple giun schler…..ia vi ruschanar dalunga cun la
patrunga…. !
Ines
Ia sung la feglia……ma mia mamma turna pir dumang a tgesa…. !
Carla
E chegl è Natalia….e chella vot ossa eir a vurdar igl noss bel parc….  (la stompla
tar la sorteida) …….ella sa legra mortal da vurdar las belas flours….. (el stompla
ed ella sa dosta) ……chel parc è schi bel e recreativ….. ! (ella è chior)
Ricardo
Cun me sast alloura betg far uscheia…. !
Carla
Glez lessa anc vurdar…..(igl tschiffa ed igl stompla vers igl isch da schler, Ines
derva igl isch)
Ines
Siva tgi chell’onda bela e guvernanta Cristina è cò vainsa navot oter tgi
scumpegls…. ! Tge vot chella Natalia ansomma…. ?
Carla
Angal luvrar 40% navot da fantschela….. ! Chella am è propi betg simpatica… !
Ines
Ma scu vogl chegl…. ? Chegl ast d’am declerar pi bagn…. !
Carla
Ella vot neir cò a star ainta peis la mesemda e la sonda…..chegl angal per
gudagner en pêr bloztgers da cassatga…..ella seia ena povra studenta e catta
schiglio nigna lavour……ed ossa viglia santeir nignas dumondas ple da chella
tschinforgna….. !
Ines
Te vignst bagn a freida cun chella……chegl dat en bel gaudi….. !

-17-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Gion
(aintra cun en fasch actas plumagedas a crousch e traviers) Carla….chegl è
mender tg’en nosch semi….. ! Vouschs…..bratgs……spluntanem….. ! Ainten la
mia testa ègl scu schi omigns faschessan ghera….. !
Ines
Chegl vign dallas tias excursiuns da notg…. !
Gion
Igl mies tger unfant….tge tgapeschas te digls mies malessers…. !?
Ines
Te stost betg……
Carla
…..luvrar schi bler… ! (dat en cuffen ad Ines) Davent da glindesde ist puspe en
simpel procurist pensiuno e tot chels sintoms svaneschan….. !
Gion
Per gronda furtegna….alloura dovra nign psichiater….. ?
Carla
Nign stress…..e nignas spassagedas dalla seira….
Ines
……tgi fittavan mintg’eda ainten ena bar….. !
Gion
Curious…..ia crei tg'ia sainta er betg ple schi bagn…….chegl è franc igl
stress……schi ensatgi dumonda siva me…….ia va ena massa lavour e va en……
Ines
……stress total….. !
Gion
Ia vei bagn….te am tgapeschas digl tottafatg….. ! (vo)
Ines
Chel lascha anavos en bel caos a mies bab…..el so mianc dumbrar ple
ansemen 2 adanc 2….. !
Carla
Ma el sa dat aglmanc totta fadeia….. !
Dora
(aintra cun Cristina) Na, na Cristina…….cò è betg angal igl tigneirtgesa
sotsoura…..er igl rest è an tanta confusiun….. !
Cristina
Scu savez deir ensatge uscheia …….vous ischas pir gist rivada….. ?
Dora
Chegl tg'ia va via, vaia via……. ! Aha….ist ossa finalmaintg a tgesa…. ?
Ines
Tgau tatta…..angal nignas agitaziuns….sast igl mument ègl tar nous igl taimp
dad orcans e tampestas….. !
Carla
Igl grond buffalora ò gio antschet….. !
Cristina
Ègl ensatgi tgi ò dumando igl ties meini…. ?
Carla
Stgise…..ma donna Dora è disada tg’ia l'orientescha da tot chegl tgi capeta
ainten chel palast….. ! Ed Ines ò ossa dad eir urgentamaintg a vidar igl
scoldamaint ainten la sera, per tgi las plantignas…… (dat en tschigneida se per
Ines)
Ines
…….na schelan betg….porettas….. ! (vo)
Dora
Se soura vusarogl er betg or digl pi bagn….ia vign gist a far ena controlla…….e
te Carla mobiliseschas igl mies chino……cun chel vaia er anc da discorrer dus
pleds….. !
-18-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Cristina
(se per Carla) Pertge ignoreschas te simplamaintg igls mies cumonds….e noua
pigl trenta è chella donna tgi leva sa preschentar gio dadei tar me…… ??!
Carla
Chella è giun schler ed anfignen tgi ella vegia betg tgappo ena meir, vaia detg
tgi ella survigna betg la plazza…… !!!?
Cristina
Mammetta digl tschiel……tge pansaro'la chella da nous…… ?!
Carla
Chella è gio disada cugl mies tung….. !
Cristina
Carla……per la davosa geda….davent dad ossa fast te navot ple ord atgna
reschia…..mintga decisiun vign pigleida da me…. ! Ègl chegl ossa cler e
cligintevel…. ???
Carla
Eeea……ia vign davent dad ossa adegna a dumandar….er sch'igl è angal
bagatellas…… ! Teoreticamaintg ins sogl far chegl……practicamaintg ègl ena
grascha cumpletta….. !
Cristina
Schi ensatge è grascha u betg……er chegl decidia mez davent dad
ossa…..capito…. ! (vo)
Carla
(la varda siva scassond igl tgea) Chella femna ò nerva……ossa vaia era anc da
dumandar a chella schi possa eir segl hisli……. !
Andreia
(aintra e varda anturn) Finalmaintg ègl nign ple d’anturn….creist tgi saptga eir
uscheia sen posta…. ?
Carla
Bagn, bagn…..uscheia ègl franc nign tg’at canoscha…….
Andreia
Ia va do totta fadeia……ma igls peis am fon mal….. !
Natalia
(vign aint an tanta rabgia) Ossa vaia contemplo chel parc davant e
davos….ossa am preschaintas a chella patrunga…… !
Andreia
(cun vousch ota) Ischas vous adegna schi directa…. ?
Natalia
Ma ainten tge famiglia sunga gartageda cò…. ? En transvestit onigl er anc…… !
Carla
Pfui….tge fantascheia tschuffa tgi te ast…. ! Chegl cò è Nelly…l’attracziun
gronda dalla bar terre….. !
Andreia
Lessas en bigliet d’antrada….. ?
Natalia
Na, angraztg…… ainten da chellas speluncas na vigna betg….. !
Carla
Per tü vaia er en oter program….te vast tigl noss procurist antic ven biro ed
amplaneschas or en formular da pladimaint….. !
Natalia
Schi chegl è anc eneda en flop…..alloura pover te….. ! (Carla la tigna davert igl
isch) Cala angal da reir schi nurant…. ! (vo)
Carla
Ma vaia reis ossa…… ?

-19-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Andreia
(vousch normala) Na, na….te veist adegna or scu en ov an pantg….. ! E tg’ia
seia chella Nelly dalla bar terre è er en’ideia sturna da tè…. !
Carla
Ideias èn impurtantas….surtot ainten chella tgesa, noua tgi pò dar mintga
mument en’explosiun….. !
Andreia
Preserva'm d'explosiuns…..ia vign per mies fatg…. !
Carla
Betg or da cò…….vo or ainten la sera….Ines er er gio chior….. !
Andreia
Carla…..ia va l’impressiun tgi te seias chel tgi fabritgescha ena bomba
atomara…. ! (vo)
Cristina
(cloma da chior) Carla….fò igl bagn e vea or an tgadafi….. !
Carla
Tge ò chella stranzla puspe….. ?! (vo)
Ricardo
(aintra furbond giu igls mangs) La spegna principala fiss sarada…….nign
cò…… ? Lascha'm vurdar……forsa catta ensatge duvrabel…. (antscheva a
sgultrar) ……. cò …. ena bursa…..veida…..tgi so noua tgi chels zoppan igls
daners…. ?
Dora
(aintra cun en bratsch plagn vistgadeira) Aha….vous ischas franc chel dalla
lengia dall’ava…. ?
Ricardo
Per forza….. ! (en satget da plastic igl dat or da cassatga, el s’accorscha navot)
Dora
Schi tge stez cò anturn….fasche finalmaintg ensatge cun chell’ava…. !
Ricardo
Ma tge catschadiavels tgi ischas cò….. ! Ins vign catschea anturn scu igl pi
pover malfatschant…. ! (vo)
Dora
Tge bucca sfarfatga tgi chel ò…….chels luvrants èn er betg ple chegl tgi eran
eneda…. ! (metta la vistgadeira sen meisa)
Gion
(aintra confus) È'la……è'la betg ple cò…. ?
Dora
Tgi…….chel cun chella baita impertinenta…. ?
Gion
Na, l’attracziun principala……chels tgi am on cunsiglia mattignas tgi screivan…
Dora
Igl mies tger chino Gion……cun tè vaia da discorrer eneda sot quatter îgls…. !
Gion
Dora….am displai propi…..ma ia va schi bler da far e sung total aint igl
stress….. !
Dora
Chel stress passa gist schi te saintas igl suandont….(peglia or da cassatga en
codeschet da notiztgas) Primo…..l’amprema emda tgi te ist sto cò e vessas gia
da tgirar igl biro digl mies fegl……ist nia quatter gedas a tgesa la dumang allas
quatter…. !
Gion
Da chegl saia ansomma navot…. !

-20-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Dora
L’emda passada ist er nia a tgesa quatter gedas allas treis la dumang….. ! E
chest emda…… ? Treis gedas allas quatter ed ozandumang allas quatter e
mesa…. !
Gion
Dora….chella mancanza da sien at fò betg bagn….. ! Chellas controllas èn betg
bungas per tè…… !
Dora
Chegl vaia betg catto or ia ……mabagn igl mies detectiv…. !
Gion
Ia va adegna cartia tg’ia seia en carstgang da paca muntada……. ! Chegl è ossa
propi bel tgi ensatgi fò chitos per me……. !
Carla
(aintra cun té) En bel saleid da donna Cristina…cò ast igl té…. !
Dora
Chel té so spitgier…..chella vistgadeira vaia culetg ansemen se soura……chella
tgesa vo alla maloura…….vea Gion……ossa viglia dar en'igleida aint igl ties
biro……. !!
Gion
Dora….vign mianc an dumonda……igl biro è ni interessant……ni dattigl da
crititgier ensatge…. !
Dora
Gion….ossa vignst cun me….tgi te viglias u betg….. !
Gion
Dalunga Dora….. ! (varda anse) Tger Signer…..pertge ast stgaffia femnas cun
peil segls daints……. ?!? (von)
Carla
I vo betg dei ple e Gion fò revoluziun…….. ! (derva la fanestra e dat en tschivel)
Scu schi vess betg rabgias e lamantaschungs avonda cun la guvernanta…..ossa
ò er anc la tatta gia da neir segl tapet e sagettar anturn scu en trettel ainten
ena gliterna….. ! (sera la fanestra)
Natalia
(aintra cun en figl) Scheia, chegl è ossa igl mies curs dalla veta e chel dunga
persunalmaintg alla patrunga….. !
Carla
Te ast betg anc surmunto tot igls rampigns……. !
Natalia
Da tè viglia santeir ansomma navot ple….. !
Carla
Chegl ast er betg….. ! Varda cò..…peglia chella vistgadeira e vo se soura alla
dustar…. !
Natalia
Zoffla’m an pegna….. !
Carla
(la strocla la vistgadeira ainta bratsch e dat en bratg) Fila se soura…… !
 (Natalia vo spivintada) Sfarfatga……super intelligenta…..ma luvrar nolla…. !
Ines
(aintra suandada dad Andreia tgi vo zop) Carla….nous dus vagn concludia da
far en stragi cun onda Cristina….. !
Andreia
Angal savainsa betg anc tgenegn….. !
Carla
Cò sunga dalunga dalla parteida….finalmaintg dattigl «äcschen» ainten chella
buda……. !!
-21-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Ines
Ast en’ideia….. ?
Andreia
Carla ò adegna ideias….angal ins sogl betg adegna las duvrar….. !
Carla
Te am vignst en po garmadi……..vea, stò sen chella soptga cò…. !
Ines
Fò adatg…..schiglio rompas la mia vistgadeira…. !
Andreia
(fò cumplitgia) An amprema lengia vaia mal alla tgomma ed i vo er betg bagn
cun aint chella bandiera….. !
Ines
Dattigl en defile da moda oz…… ?
Carla
Circa uscheia……tedla bagn……(la scutinga ensatge ainten en’ureglia)
Ines
Super…. ! Sung schon davent….. !
Andreia
Vaia ossa da tigneir en pled se cò…… ?
Carla
Te angal tigna saro la bucca…… ! Te stost star no scu ainten chel schinumno
«Wachsfigurenkabinett»…….an nign cass ta muantar…..ubetg……. ?!? (vo)
Andreia
Chel Carla è betg digl tot tschent….. ! Chegl è da neir nar….. !
Cristina
(aintra, Andreia fò betg mucs) Carla…. ! Noua ast mess…..el è puspe betg
d’anturn, cura tg’ins igl do……..(surstada, sa volva, sbrigia. Andreia meida
posiziun e stat salda, ella igl varda puspe giu) An ageid……Carla….aiutoooo….. !
(corra an tgadafi)
Andreia
Chegl è legher……. ! (rei da gost)
Carla
Chella vainsa tschif bravamaintg….. ! (geida Andreia giu dalla soptga)
Andreia
Chella è scappada scu ena furia…. !
Carla
Ossa svanescha er te….i fò prescha….. !
Andreia
Ea…..ia va mal alla tgomma….. ! (vo)
Cristina
Ia sung gist fittada…….va prest tgappo en’attatga digl cor….. !
Carla
Pertge….. ?
Cristina
Perveia da chella femna cò sen chella soptga……ansant era chella……
Carla
……ia va via navot cò……. !
Cristina
Am ast betg santia a sbrigeir…… !?
Carla
Donna Cristina….la vossa nerva è an tanta paglia……chegl è franc igl stress
dallas davosas treis emdas….
Cristina
……e ve da chel ast te la pi gronda part….. !
Ines
(aintra cun en tablet cun se seis magiols, mintgamai 2 drinks dalla madema
calour)
-22-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
Angal anc dumang…..siva vez passanto la tortura…. !
Ines
Onda Cristina….ist cuntainta cun chels coctails….. ?
Cristina
Pertge coctails….. ?
Ines
Te am ast bagn cumando ansant da far chels…..ast schon amblido chegl….. ?
Cristina
(rei sfurzo) Na, na….am para d’aveir detg ensatge uscheia….. ? Stgise…..ia va
da far anc ena ploma per chella festa……. ! (vo)
Ines
Carla…..nous vagn tutgia la noda……. !
Gion
(aintra, tigna la testa) Dora am lascha controllar d’en detectiv……ella volva tot
sotsoura ed am schicanescha…..ia vign anc digl tot or dalla sunga…… !
Carla
Angal nignas agitaziuns….tschante sen chella soptga e sare igls îgls….. !
Ines
Barba Gion….te dormas bler mengia pac…. !
Gion
(sa tschainta) Tger unfant….chegl tgapeschas betg….. !
Carla
(fitg dad ot) Cò savess Nelly dalla bar terre en bung cunsegl…… !
Gion
(tigna saro las ureglias) Stost te dar da chels bratgs……. ?
Andreia
(aintra sainza far canera e vo an peis sen la soptga, Ines geida)
Carla
Ta posa anavos……painsa ve d’en banc ainten en parc idillic ed igl antier barlot
è a fegn…. !
Gion
Te ast bel deir…..ainten la mia testa dattigl martelladas….Schi strub la
tuttona……(dat en sagl, sa tigna ve da Carla) ……..vusez vusoters er chegl tg’ia
vei…. ?
Ines
Cun tè vogl da mal an mender……tge vessans da veir….. ?
Gion
Chella Dora am ò fatg neir totalmaintg or digl concept…..ossa veia gio meirs
alvas….. !
Carla
Ines……accumpogna ties barba an biro….el stat propi betg bagn oz…… !
Ines
Oz è ansomma en curious de……onda Cristina vaseva schizont giats neirs…. !
(igl peglia a bratsch)
Gion
Tschert…….propi tschert…. ! (Andreia meida posiziun) Ossa veia schon puspe
tgossas curiousas…… !
Ines
Vea barba Gion……giagn……chegl è angal igl stress…… !
Gion
Siva chellas treis emdas dovra urgentamaintg vacanzas…… ! (von)
Andreia
(saglia giu dalla soptga) Ai, ai, ai……la mia tgomma…. !

-23-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
Ossa cala da far schi tgutg……fila oragiu avant tgi l’onda cumpara….. ! (rughela
las soptgas) Scheia, scheia…..meirs alvas veiel igl barba……e giats neirs l’onda
bela…….(vei igl satgign da plastic giu mez) …tge polvra alva ègl chegl
……aha….chegl saro setger……chel metta gist ainten chels magiols cugl
drink….chellas damas on gugent en po doltsch…... ! Ossa vaia da far bever
chellas dus dulcineas da chella bavronda……. ! (trouscha pulitmaintg)
Cristina
(aintra cun en siaintamangs da frotté) Carla….nous vagn nign’ava…. !
Carla
Igl monteur è giun schler a svidar igl ventil….perchegl vainsa nign’ava…. !
Cristina
Tg’el fetscha tge tg’el viglia….ma chel è er betg igl pi cler….. !Fò igl bagn e
sveida or chels coctails…..Carla…. !
Carla
Donn….Ines è sa dada schi gronda fadeia da far chels e nign tg'igls vot
sager…… !
Cristina
Bung…..per amour dad Ines……en got….. ! (peglia ena buca plagna e sa scassa)
Puh….ma chegl ins sogl betg bever……. !
Carla
Chel è er spezialmaintg pigls omens……chel cò è per las damas….. ! (dat en
oter magiol)
Cristina
Er chel è petter…….chegl è gio sgarschevel……chegl na sast betg bever…. !
Carla
Igl sagond got gosta franc tot oter…….bler pi doltsch…… ! (ella sagia) Chegl è
igl hit ultimativ da chella tgesa….. !
Cristina
Vess angal marveglias tge tgi Ines ò panso, cura tgi ella ò fatg chel
masditg……. ! (sagia igl terz magiol). Igl amprem scu agl pol digl nord…..e siva
caleira scu giugl anfiern…… ! (sbrofla e vo)
Dora
(aintra cun ordinatours sot bratsch) Carla….pertge vignigl andamaint a nign
dad eir ven biro a far rughel……. ? Chel vei gio or sgarschevel… !
Carla
I tanscha schi vous faschez chegl….. !
Dora
Chegl vo emdas anfignen tgi tot è puspe an urden…… ! I fiss da sarar giu chels
salvs…… !
Carla
Da chegl vess igl patrung pac plascheir……..cò pigle er en got cunter chel
spivaint……. !
Dora
(sa tschainta) Perveia da me er en whisky dobel……..(beva angurd, sa scassa)
…..per l’amour digls sontgs…..tge portgareia ègl chegl…… ?
Carla
Igl «semi dalla Titanic»……lessas er sager igl drink dalla bar terre….. !
Dora
Ma angal en pitschen got…… ! (boffa) ….angal navot ple da chegl…. !
Carla
Donna Cristina ò sagea sainza trer la bucca igl «trip Alasca» ed ò detg tgi chel
seia zont bung….. !
-24-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Dora
Chegl tgi chella so……saia gio avant ansolver…….no cun chella bavronda…. !
(sagia, sbatta igls daints, saglia se) Brrr…..tge fardaglia……ui, ui, ui…..i vo a
fi……a fi………. ! (corra veador)
Carla
Ines ò forsa fatg en masditg stagn ferm …. !
Ricardo
(aintra cun la zanga gronda) Scheia, chella lengia fiss cuntscheida
provisoricamaintg………pumpar or l’ava sast tez…. !
Carla
Igl mument vaia betg peda per da chegl….chegl so spitgier…. ! Ed ossa….igl
mies utschel….ossa sveidas las tias cassatgas…..cò sen meisa….. !
Ricardo
E schiglio….navot oter…. ?
Carla
Tè canoscha gio siva digls onns da scola……or cun chella roba…..subito…. !
Ricardo
Te ist en seccaballi…..e cueschas navot ad en pover cumarat…….(pachetescha
or diversas tgossas)
Carla
Chegl è noss….e chegl er…..e chegl cò…… ! Ia va savia tgi te seias en bindung
ed angolas tot chegl tgi è betg angutto…… !
Ines
(ed Andreia aintran mintgign d’en oter isch) Schi bab vei chel caos da Barba
Gion……igl pudainsa gist manar giugl Beverin…. !
Andreia
(cun vousch da donna) Nelly dalla bar terre vo gist a gidar a chel pover vigliet a
far rughel……schiglio ò chel da s’agitar anc pi fitg….. !
Ricardo
Ossa è chella tunta anc adegna cò….. !
Carla
Nigns commentars da tè…. !
Ricardo
Te ast ena bel’ideia…..dò anavos dalunga chel satgign da plastic……… !
Carla
Mument…….ia va angal piglia anavos chegl tgi era noss….. !
Ricardo
Cala da rachintar paschongias….. ! Sast quant tgi chel satgign vala…….perfranc
egna da mella….. !
Andreia
Fast te commers cun hasch…… ?
Ricardo
Chegl vo aint navot a tè…. !
Carla
Tschertgas te chel satget cun aint igl setger……. ? Chel vaia repartia sen chels
magiols digl coctail……. !
Ricardo
Oh….te ist igl pi grond camel sot igl suglegl……te grond, grond calöri…..tot
dall’ava giu……l’antiera massa daners……. ! Sveida dalunga chella broda giu per
la turera….anc avant tgi ensatgi beva chella soppa….. !
Carla
Oss, ossa…..chella bavronda niro bagn betg a far en tal donn…….e chellas dus
damas tgi on sagea en got on nateiras robustas….. !
Ricardo
Ma ist digl tot tabalori………. ?
-25-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Ines
Ui, ui, ui Carla……speranza vogl betg tot dasperas…… ?!
Andreia
Da chels coctails beva mintga seira…….e scu tgi vasez sunga anc dètg bagn an
gamba…. !
Ricardo
Ma betg da chels cun aint da chel setger spezial….. !
Carla
Per da chellas bagatellas vainsa ossa nigna peda…….ossa vignigl fatg dalunga
prova per la gronda festa da sonda seira….. !
Natalia
(aintra) L’antiera bargeda dalla tgesa da narramainta è radunada…..
Carla
….angal te ast anc mantgea….. !
Natalia
Da tè viglia santeir ansomma navot ple….te am cumondas betg anturn…. ! Ia vi
ruschanar dalunga cun la patrunga….. !
Carla
Chella platta canoscha…….la patrunga vign er gist a chella prova gnerala, angal
spetga……..ed te la mia tgeretta….te tschaintas cò e spetgas tgi te vignas
vedlonder…..capito…. ?
Natalia
Ia sung ossa vedlonder……te…..te……
Carla
(la strocla sen ena soptga) ……te…..te…tschaintas cò e seras la bucca……e tot
igls oters sa platgan er ……… ! (tots sa tschaintan)
Natalia
Te fast scu schi te fissas igl king…..e dasperas…..
Carla
(dat en bratg) …….cito…….. ! (tots èn salda)
Cristina
(vign aint saltond) ….halli, hallo…..igl publicum è gio pront…….la producziun
antscheva……..(Carla dat en segn ad Andreia, lez sclaveglia sen ena soptga)
Carla
(geida a Cristina da scliviglier sen meisa, vo an schanuglias) ……la mia
regina…..igl voss prenzi dalla praula fò la reverenza……. !
Ricardo
Ed ena tala pulenta lez preschentar dumang a seira….. ???
Cristina
Oh….igl mies tger consort…….te ist schi galant e bel……. !
Dora
(aintra maladester) …….en urs alv corra sur igls pros vers Riom……ena
caravana camels vign se da Casti….ed igls elefants von sen Ziteil……
Natalia
Ma tge teater ègl chegl……chegl na vo betg ansemen….. ?!
Ines
Sast chegl è en toc modern ed abstract….. !
Carla
(magna Dora ve tar la cumoda e geida ad eir sen chella) …….princessa or da
1001 notg…..vous gez ossa anavos aint igl voss harem….. !
Dora
……igl mies scheich…..ia ma semtg angal ple da tè…….seias salido……..(igl
tarmetta bitschs cugl mang)
Gion
(vign aint cun en massa ordinatours, igls lascha crudar giu mez digl spivaint,
Andreia meida dalunga posiziun) …..Carla, sunga anc cò sen tera….. ?
-26-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Cristina
Igl nosch striun sfiglia aint igls sies codeschs e cloma simsalabim…… !
Dora
Ed Alibaba ed igls sies 40 laders deliberschan igl urs alv dalla perschung….. !
Gion
Ia crei tg'ia vegia halluzinaziuns….. ?!
Carla
Am displai propi…….ègl ossa nia giats neirs or dallas meirs alvas…… ?
Gion
Anc bler, bler mender… !
Cristina
Tschenderletga sa desda digl sien da 100 onns e mareida igl mastral da
Surses…..e vo a star aint igl casti digl lader Hotzenplotz…. !
Dora
…..ed igls 7 corvs angolan tot igl ôr ed argient da Gion e Gretigna…..e……
Gion
……per l’amour digl Signer cale cun chella pulenta….la mia testa
schloppa…..Carla dei er te da calar……chellas meirs alvas e giats neirs am
maglian anc se……schi ensatgi dumonda siva me….ia va nigna peda e sung
total aint igl stress…… (vo an totta prescha)
Carla
……e nous giagn anavant cun la prova generala……tots an peis….. !
Cristina
Ea…..gist uscheia……ossa manainsa se Willhelm Tell….. !
Dora
…..da pader Alexander Lozza…….. !
Cristina
(canta) …..igl cot è mort……igl cot è mort….. (sghendla davent en calzer)
Dora
……e viva la bar terre….. !
Carla
(dirigia e tots cantan, angal Andreia betg, chel meida chi e lò posiziun) …..1, 2,
3…….quattro cavai che trottano……
Dora
(petga igl tact e canta) ……..umtatta……umtatta…….umtattattatta…..
Tots
…..sotto la timonella……..
Dora
……..anc eneda…….umtatta…..umtatta……

(la tribuna sa stgirainta)

Tenda

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


-27-
2. act
(sen tribuna è prest nigna mobiglia ple, angal en pêr soptgas, Cristina è agl telefon)
Cristina
Chegl è ossa donn tg'igl è nia ensatge tranteraint……a bun ans veir……(penda
se) ….sgarschevel…..da chels 40 anvidos on 16 gio detg giu…….e cun tge
verclas marschas…….simplamaintg sgarschevel….. !
Carla
(puspe vistgia d'ortulan, ligia or d’en codesch) …..scabiosa caucasica
perfecta…….flour dad iert….da calour blava……
Cristina
Carla….te savessas er eir en zichel pi elegant……sast te er tgi tot chellas
disdetgas a chella festa èn la tia colpa….. ?!
Carla
Chegl è pussebel……ma forsa er betg….papaver nudicaule……papaver
d’Islandia……(i scaligna)
Cristina
Fò igl bagn e vo e derva igl isch, Carla…. !
Carla
Ma ia, sunga puspe nia degrado tigl ortulan……ed ossa sunga angal ple
responsabel pigl mies iert……chrysanthemum maximum nanum……
Cristina
Chella blamascha dad ier……chella vo er segl ties chint….u forsa betg…… ??
Carla
……e perchegl painsa oz angal ple agls noms lategns dallas mias
flours……verbena rigida venosa……..(peglia ena soptga e vo)
Cristina
Gl’è gist da neir nar……tot ins ògl da far sez…….chel spitachel dad ier è la nossa
ruigna…..(vo)
Andreia
(aintra smarlatto da sanc, vistgadeira scarpada) Ou, ou, ou…….schi fiss angal
ia alla posta an vistgadeira da femna ……au, au, auaaaaa……chels bandits…. !
Carla
…….delphinum…..coltorum……digitalis…..
Andreia
Carla….cala da simgier lategn……geida'm pi scort….. !
Carla
Te angal crei tg’ia fetscha anc ensatge cò….schi ia dispon uscheia per chella
venerabla famiglia ègl betg dretg….fatscha igl cuntrari ègl pir dretg fallo…..ma
sunga igl tamazi dalla naziun…… ??!!
Andreia
Ma chella fiera dad ier è bagn stada en’invenziun teia…… ?! Te ast do chella
bavronda stravaganta a chellas dus donnas …. !
Carla
Angal perchegl tgi chel calöri d’en Ricardo ò laschea starnia chella roba tgi
vaseva or scu setger…… ?! E setger ò anc mai fatg neir balurd ensatgi……angal
chellas dus tschuettas….. !!

-28-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Natalia
(aintra tot cuntainta cun ena tascha) Tgau ansemen…..la patrunga am ò
pladia…..e chegl er siva da chel desaster dad ier…. ! Andreia….ma scu veist te
or….. ?!
Carla
Scu ena tomata bulada……
Natalia
Ma te poveret……ubetg chegl ò'la franc Carla er anc da piglier sen la sia
cunsienztga…… ?!
Carla
Te am vignst er anc curtaschevla…….
Andreia
…….aua…..auaaaaa….. !
Natalia
Vez gio clamo igl docter…. ?
Andreia
Pulenta….chegl ins sogl liier se en zichel…..
Carla
Chegl painsa er ia…….l’onda bela at ò angaschea per luvrar e betg per consolar
Andreia….. !
Natalia
Angal betg peglia la bucca mengia plagna…..sch’ins dastga creir chegl tgi la
Pagina ò scretg oz…..ast provotgia la dètga lavegna……. !
Carla
Gasettas tgi rapportan angal da scandals ligia da prancepi betg…… !
Natalia
Alloura fò oz en’excepziun……. ! Vea Andreia…..giagn ad anfascher las
plaias……vogl……. ?!
Andreia
I stò…… mintga òss am dola …….chels asens pudessa…….
Natalia
(igl sustigna) Ma forsa ò perfign Carla angaschea chels utschels per at dar ena
sursinada…. ! (von)
Carla
Chella smala……tschinforgna…… !
Cristina
(aintra, forba igl suaditsch digl front) Ia vign stumplada d’en'agitaziun an
l’otra…..ossa cumpar'la bagn la pulizeia e dumonda schi nous vegian betg via u
s’accurschia tgi cò seia d’anturn en lader …. ! Ast te fatg observaziuns an chella
direcziun, Carla…… ?
Carla
Na, chellas observaziuns tg'ia fatsch schiglio mintga de ainten chella tga am
tanschan…. !
Cristina
Angal betg vea mengia sfarfatg….. ! Digl reminent….noua ast tarmess ossa
chella fantschela nova ….. !
Carla
A luvrar…. !
Cristina
Scheia…. ? Cò valan anc adegna igls mies cumonds e betg igls ties……ast
ancletg….! Ansant am parevigl tgi vigna da plover……chegl savessa ossa propi
betg duvrar…. ! Porta anaint la mobiglia…. !
Carla
Chegl fiss anc la pi bela……. ! Ossa tgi vagn transferia l’antiera festa or an
iert……vaia da purtar tot chel plunder puspe anaint……. ?!
-29-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Cristina
Chegl è cler……. ! Ossa tgi tants on detg giu…….e chegl angal perveia da
tè…….vainsa plaz ple tgi avonda aint cò….. ! (antscheva a bargeir) Te ans
magnas anc alla maloura……..chegl è terribel……. ! (vo)
Carla
Igl facit da chell’istorgia è: igl culpevel è'l adegna igl ortulan……. !
Ines
(vign aint bargiond cun canaster da far cumischungs e gasetta)
Carla
Dovras mianc deir, pertge tgi te fas la gregna…….ia sa tg'ia sung la colpa er da
chegl…… !
Ines
Ca…..rla…..gl’amprem erigl tot schi legher…..ed ossa ischans tots an tanta
paglia…… ! (igl tigna ve la gasetta)
Carla
Dò chella a tia onda……ella vot saveir tot las sensaziuns…..ia vi santeir navot
ple da tot igls scandals dalla vossa famiglia….. !
Ines
Carla…..i vo da mal an mender……e te sast betg anc tot……..ia va parco igl auto
da mies bab ainten……..ainten…….ainten…..la Gelgia……. !
Carla
Normalmaintg am vess chegl fatg neir anfignen sessom…….ma ossa, am ègl er
chegl schi lung scu lartg…….. ! (vot eir)
Ines
Carla…..te am sast betg lascher ossa aint igl stetg…… !
Carla
Saia betg…… ? Ia saint pac u navot……sung prest orv……correr saia er betg
ple…..Carla è pigl cutsch……. ! (vo scu en om vigl or dad isch)
Ines
(Ines stat cò scu ena povra putganta, patta la clav digl auto d’en mang ainten
l’oter) E tge fatscha ossa…….ia sung simplamaintg curreida a tgesa…..la
pulizeia niro franc bagnspert….. !
Dora
(aintra cun Carla) Na Carla….chel malfatg peglias ossa sen la tia cunsienztga… !
Carla
Da tot sung ia la colpa……ossa vigna e ma pat er ia ainten la Gelgia…..gist
dasper igl auto digl mies schef….. !
Ines
(bragia) Te ist en nosch….pertge vast e rachintas chegl a tots ……. ?
Dora
Tge ast fatg… ? Carla te ist en bindung……ruinar igl auto digl ties patrung…. ?!
Carla
Gl’è schi simpel da dar la colpa adegna a me …. ! Bagn damai……alloura sunga
ia responsabel per tot……. Ia va dus autos sen la cunsienztga….sung la colpa
dallas escapadas digl vigl durant ples notgs….tgi Andreia vign schlago ansemen
vo er segl mies conto…… tot chellas verclas marschas digls giasts per gio betg
neir alla festa vaia er ia procuro…….ed ansomma……tg'igl mond gira anc
adegna anturn ed anturn chegl vaia er ia fatg……….zufle’m tots an pegna…..ia
vign per mies fatg…… ! (vo an tanta rabgia)
Ines
Pertge vaia betg tratg chel fragn da chel auto…… ?!?

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


-30-
Dora
E tge faschainsa ossa….tge scharo'l ties bab……. ?
Ines
Igl mies auto è ruino….e chel da mies bab è ainten la Gelgia….. !
Dora
Schi pertge ist te alloura ansomma cò…… ?
Ines
Sen chel punt era tanta gliout tgi vurdava giu ainten la Gelgia….e perchegl
sunga svaneida dalunga…… ! (igl telefon) Chegl è franc la pulizeia……dei a chels
tg’ia seia…….ia seia….ia seia eida an vacanzas….u schiglio ensanouas…. ! (vo)
Dora
Chegl è snuevel…..anstagl tgi chella Cristina pigless las tgossas ainta
mang…..lasch'la eir tot dalla glatscha giu……..hallo…..tgi lez….. ? Carla….. ? Tgi
ischas vous…….. ? Aha…….Lola dalla bar terre…….da lò vign Carla damai cun las
sias ideias stravagantas……..tge…….angal betg ni mengia impertinenta……
vous……..ea ia vign gist agl clamar…… ! (metta igl corn dasper igl telefon)
…….chella Lola vo bagn a pro cun chel subject d’en ortulan…… !
Ricardo
(vign aint cun ena clocca biera ainta mang) Viva Dora……..cun tè beva igl pi
gugent…… !
Dora
Ischas sturn….. ? Cun vous vaia alloura anc mai tgiro portgs…..tgi saptgas….. !
Ricardo
Ma tgera bela Dorigna……angal ier vainsa nous dus fatg ena tarmenta
festa…….sast betg ple….. !
Dora
Da detagls ma regorda betg ple….. !
Ricardo
Glez creia gugent…… ! Siva da chel coctail stravagant ègl chegl er strousch
pussebel…. ! Ma chel ò valia igls 1000 francs…….ubetg…. ?
Dora
Tge 1000 francs….. ?
Ricardo
Chegl è bagn neiv da gl'onn passo…… ! Carla ò detg: chels dus spivintegls
duessan far eneda ena festa tgi ambleidan mai ple…..e……
Dora
……aha…..scheia, scheia…..(peglia la gasetta) ……..vo'l per chellas ideias ainten
la gasetta….spetga angal igl mies merlo……….. ! (patta la gasetta giumez e vo)
Ricardo
(peglia se la gasetta) Ed ansasez ègl chegl igl migler tgi la pressa svizra lascha
or…..dus belas mattignas……ena lavegna dad autos……aha giu Turitg…….
Cristina
(vign aint cun ena tuaglia da meisa) La lengia dall’ava è cuntscheida…..tge
faschez anc adegna cò…. ?
Ricardo
Ia sung igl mument cò da tgesa….. pertge ?
Cristina
Tgi ò lubia chegl…..Carla…. ?
Ricardo
Na, na…..la mia tgera Cristina….te am ast lubia chegl…… !
Cristina
Vous…….vous….ma scu dicurriz cun me….. ?

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


-31-
Ricardo
Nous vagn bavia ier seira ple tgi angal egna da chellas bunas bavrondas….e
vagn perfign fatg en zichel agl «schmusen»…….cun bitschs e tot……. !?!
Cristina
Tge vainsa fatg……. ? Betg da creir……ma ier è ia ansomma tot scano…….. ! Ma
chel Carla vess bagn pudia intervigneir ed impedeir tot chegl……… !
Ricardo
Pertge vess el gia da far chegl……. ? Cun el ast er fatg pulitamaintg viva……e….
Cristina
…….e……..e tge anc…… ? Am stat prest salda igl cor…… !
Ricardo
Te ast fatg en strip sen meisa…….chellas pullas dalla bar terre èn povras
pulottas ancunter tè…… !!
Cristina
Fasche tgi vignas giuador da chella tgesa…..e chegl tempo, tempo…….. !
Schiglio telefonescha alla pulizeia…….vignigl prest……… ? (peglia se igl corn)
Ma tgi è chella persunga impertinenta……. ?
Ricardo
Penda simplamaintg se chel corn…… !
Cristina
(penda se, tigna igl cor) Ia tgap en infarct….. !
Natalia
(corra noadaint) El ò seid…..ia vign angal per ensatge da bever…..(vo or an
tgadafi)
Ricardo
Spetga…..ia vign cun tè a gidar…… ! (vo)
Cristina
Ma sunga ainten ena tgesa da narramainta cò…..e sunga ansomma anc la
substituta dalla patrunga….. ? Chella gasetta è er anc cò starneida…….chegl è
gist la dretga lectura per en…..en…..(ligia) ……tge fotografia ègl chegl……dus
stranzlas mez blottas……ha……chegl è betg veir…….ma chegl sunga gio
ia……..(sa tschainta sen la soptga e perda la schientscha)
Carla
(cloma anavos) Naturalmaintg…..ia lasch mintga seira 1000 francs ainten la
bar terre….. ! Ed er schiglio fatscha tot chegl tg'è scumando…….sacramostas
aint….. ! (vei Cristina) Ea, ea….te angal dorma….anfignen tgi te dormas fast
nigns putgeas ed am tignas er nigns predis scu chella Dora….. !
Ricardo
(cloma anavos) Na, na……te ast betg dad eir giun schler…..ia vign gist…. !
Carla
En pled crutsch da tè…..e te ast en pugn dalla gniff’aint….. !
Ricardo
Na, na……ia dei navot….angal la gasetta lessa anc……ast via chegl……. ? (igl
tigna ve ella)
Carla
Ia vei oz angal cotschen…….mossa…….per l’amour digl giat……chegl è ferm
tubac…… chegl am costa la plazza…….!?!?
Ricardo
La guvernanta mesa blotta sen la plazza da vischanca tgi decloma parolas
antisemitas……..chellas vessans gia da sarar aint…….. !

-32-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
E la tatta tgi ò scretg cun tenta neira sen la tgesa communala: «Carla, te ist la
mia grond’amour, Dora!»…… ! Perchegl deian igls giasts giu la festa……. ?!?
Ricardo
Cò am vign planget tgod sot igls peis……ia crei tg’ia svanescha giun schler e
stetta chigiu per en'urela….. ! (vo)
Carla
(telefon) Dad ossa davent fatscha scu sch'ia fiss betg cò……. ! (cun gasetta
ainta mang, stat cò scu ampalo)
Dora
 Carla……perchegl tg’at va ligia las levitas post tuttegna pigleir giu igl
telefon….. !
Carla
(varda tgutg) …ha…..tge……ha….. ?
Dora
(vei Cristina) Na…..chegl saro betg la verdad……onigl chels dus bavia puspe da
chella broda d’ier seira….. ?
Ines
(vign per la giacca) Gl’è forsa tuttegna migler sch'ia vign a vurdar perveia digl
auto…….na betg schon anc eneda……Carla…….ast bavia da chella mixtura…… ?
Dora
(scassa Cristina) He……Cristina……..hallo….Cristina……
Ines
(scassa Carla) Carla……tge ast fatg…. ?
Carla
……..ha………eh……..ha……… (vo)
Dora
Chegl è en bel circus cò…….e Cristina fò simpel…….ella perda la schientscha
……e dorma……… !
Ines
Chegl saro perveia dalla gasetta….
Dora
……..schi tge ègl ainten chella gasetta….. ?
Ines
(la tigna ve la gasetta) …….angal la vossa preschentaziun d’ier seira…… !
Dora
(ligia) ……ia crei…….ia crei tg’am vigna er schlet…….(sa tschainta) ………chegl è
gio sgarschevel…..ia sung ruinada…….e da tot chegl saia ansomma navot
ple…. !
Cristina
(vign puspe tar sasez) ….chegl è franc sto tot amse,em angal en nosch
semi…… ?!
Ines
Na, onda Cristina…..chegl è la realitad…..e la parti da chesta seira post
amblidar…….. !
Andreia
(aintra sustignia da Natalia,anfaschea pulitamaintg) Chegl fò en mal
enorm…. !
Tots
An nom digl Signer……. !
Natalia
Gl’è betg sto pussebel da liier se migler….. !
Andreia
Chella banda da skinhaeds am ò tumpano ansemen talaveisa…. !

-33

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Cristina
(i scaligna, ella leva se) Igl è ot’oura tg’ia peglia puspe mez igl frandevels ainta
mang……Natalia, ge a darveir igl isch…….vous ischas dalunga pladeida cò…. !!
Natalia
Tge tung…….chegl antscheva bagn…….. !! (vo)
Cristina
A chella Natalia viglia er anc pitgier giu las cornas….. ! Andreia, te tschaintas
no cò….. !
Andreia
Betg sbrigia….ia va mal agl tgea……. !
Carla
(porta aint ena soptga) ……eh……eh….ha…… (vo)
Ines
Ansant era er chel anc normal, ma ossa……. ?! Noua è'l barba Gion…..è'l
ansomma turno a tga….. ?
Dora
Chegl saro en bel turnar a tgesa pigl mies fegl e la sia donna…… ! Tot chegl tgi
è ansomma pussebel è sotsoura….. !
Andreia
Barba Gion saro resto pandia puspe ainten chella ominousa bar… !
Cristina
Aha…..lò è'l chel mintga notg……sgarschevel…….Sodom e Gomorra scu aint igl
vigl testamaint…… !
Natalia
(aintra) Igl manaschunz digl taxi vot 18 francs……el è gist nia a tgesa cugl voss
barba Gion e chel ò naturalmaintg nigns raps ple…. !
Ines
Igl pi impurtant ègl, tgi chel seia puspe cò….. !
Cristina
Cò vez igls raps…….ia crei tgi oz am patta navot ple anturn…… !
Natalia
Angraztg…..ma chegl è betg anc tot…….igl chauffeur digl taxi ò detg tgi Gion
vegia anc en dabet da 200 francs ainten chella bar……e Lola vegia anc dabung
ena cadagna ed en anel…… !
Dora
Aha…..perchegl leva chella Lola ruschanar cun Carla…… ! Ed ia va cartia tgi
Carla seia chel tgi frequainta chella spelunca…. !
Andreia
O te pora tatta……te ast ena bel’ideia, quant tgi ena tala viseta costa ainten
chella bar…. ! Cò laschas mintga seira 500 francs….e chegl sainza far grondas !
Natalia
E tge vaia da deir ossa a chel digl taxi….. ?
Cristina
Tgi nous reglan chegl…….ge ossa….. !
Natalia
Tots sa dattan schi nobels….e dasperas varonigl pac u navot da morder….!!
(vo)
Cristina
Chella stranzla impertinenta vigna anc a sistemar…. !
Gion
(aintra, tot la vistgadeira aint sanastro, ve digl mang en bindel cotschen cun
en ballon) Cò fissa puspe….. (tots sa tschaintan, las donnas bragian, Andreia
suspeira) ……ma tge vez…….vez gia schi gronda tema per me…..az vaia
mantgea schi fitg…… ??....alloura antscheva er ia gist a bargeir…… !!
-34-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Ricardo
(aintra cun ena biera) Ia condolesch…..tgi è ansomma mort…. ?
Gion
Chegl èn larmas digl plascheir…..ia sung turno puspe …. !
Ricardo
Chegl dat puspe ena grondiousa festa………cò pigle ena biera……. ! Bavagn e
faschagn legher….. ! (tottas bragian anc pi fitg)
Andreia
Ist anc normal……peglia la tia biera e fò tgi te vignas giuador….. !!
Ricardo
Pi retg e pi nurant…… ! (vo)
Gion
Ò'l chel luvrant betg cuntschia la lengia dall’ava….. ? Ò'l chel er anc en affar da
bavrondas…… ?
Ines
Ah barba Gion…..nous ischan tots an tanta paglia e te ans fast anc neir nars
digl tottafatg ….. !
Gion
Sast la mia tgera Ines…….ia va concludia da betg eir ple ainten chella bar per
en taimpet……chegl am vign mengia tger……. !
Ines
Ena cadagna ed en anel ist anc dabet a Lola…… !!
Dora
Duessa eneda at sclareir se, Gion…… ?
Gion
(rei) Da lò, noua tg’ia reiv ossa, dovrigl nigns sclarimaints ple….. !
Cristina
Gion……..en zichel maniera……200 francs ist anc dabet a chella Lola….. ! Vess
angal marveglias, tge tgi costa schi bler ve da chella persunga…. ?!
Gion
Tot chegl tgi è vedlonder….. !
Andreia
Barba Gion…..sast te ansomma, tge tg'igl è capito cò tar nous siva dad ier…… ?
Gion
Ègl nia rot aint…… ? Te veist or scu schi te fissas sto an mangs a bindungs….. !
Andreia
Skinhaeds am on tracto da talaveisa…….tatta ed onda Cristina on fatg la notg
passada tot chegl tgi era betg lubia…….igl auto da  bab è rivo ensacu ainten la
Gelgia e la tia contabilitad è en spievel da tot chel viriveri an tgesa…… !
Gion
Ma tge opras faschez ….vusoters povers tamazis…….. ! Az saia mianc lascher
en pêr ouras sulets…… ? (bragian puspe)
Natalia
(aintra) Curious…..ier erigl anc tot juhui e juhe…ed oz ègl igl de digls morts…. !
Gion
Purte en pêr faziels a chella povra gliout….. !
Natalia
Ia vign a tschartger……..chegl è geil…… !!!
Andreia
Vea barba Gion….tschainta sen chella soptga……ossa vainsa da far cunsegl, scu
tgi nign or da chella boglia e chegl schi spert scu pussebel ….. !
Gion
La mobiglia onigl er gio sequestro……pertge chegl……ischans tottanegna schi
povers….. ?

-35-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Dora
Cala pi scort da far dumondas schi tgutgas…..te vignst ansomma betg
ordlonder…. !
Gion
Ensacu vaia pers la survista……. festas e solazs dallas donnas…..viriveri ainten
la contabilitad……e tots èn schi trests………chegl è tot schi cumplitgia….. !
Ines
Barba Gion…….betg dumonda ple…..er nous vagn nigna schliaziun……. !
Andreia
Tottanegna vainsa anc la pulizeia ainten tgesa perveia da chel auto……ensatge
vainsa da far….. !
Gion
Sch'ia sa magari betg ple anavant…..alloura dumonda a Carla….. !
Cristina
Ea, ea……chel Carla……. ! Chel cultivadader impertinent da flours lategnas ans
ò mano ainten tots chels ampatgs……. !!
Carla
(vign aint cun en’umbrella averta) Oravant fògl…….got……got…..got….
Dora
……e tot la mobiglia vign bletscha…. !
Cristina
Dosta chell’umbrella e porta anaint la mobiglia…. !
Dora
Chegl è puspe en sbagl tgi faschez, Cristina….. ! Uscheia stògl eir tot
sanastro…. !
Cristina
Dora….chegl è igl mies revier…..cò cumonda ia las festas….. !
Ines
Cale da sa tgiplitar ossa….. ! Carla ans ò mano ainten chella situaziun……ossa
duess el puspe cuntschier chegl tgi è rot…… !
Carla
Tgi seia arab, lategn u perfign bung tudestg…….i vo tuttegna tot dalla glatscha
giu… ! Dracunculus…..Arum…..vulgaris…….Drachenwurz……. !
Gion
Carla
fò
chegl
precis
andretg……..el
ò
adegna
pront
ena
buna
schliaziun…. !....Ia vign per mies fatg……vign ad amprender er ia noms lategns
da flours….. myosatis…. indigo…. compacta…… cala…. man….. drigna.. ! An
tudestg Vergiss… mein.…nicht……. !!!! (vo)
Andreia
Ia vess ena proposta……
Natalia
(vign aint cun faziels da nas) …….tgi dovra faziels da nas……. ?
Cristina
Vasez betg tgi vagn per mangs da sclareir affars da famiglia…… !?
Dora
Betg ni adegna anavant a ruschanar tranter aint…… !
Cristina
Ge a far en té per tots……e chegl sainza far tgutgas remartgas……. !
Andreia
Chegl è betg bel scu tgi tractez chella povra Natalia….. !
Cristina
Papperlapapp….. (telefon) …..chel so scalinar perveia da me anfignen tg’el
explodescha……ia sung cuntaschibla per nign…. ! (vo)
Dora
E sch'igl è per me…..sunga sen en’insla deserta…..aintamez la mar….. !
-36-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Ines
Veist ossa Andreia……ossa pudainsa nous dus magler or la boglia….
Andreia
E gist da tot ischans er betg la colpa…….gl’è da rietsch….fessels da pang a
traviers…….. !
Ines
(telefon) Buna seira signour pulicist…….ea, ea chegl è igl auto da mies
bab……na, ia veva mess el correct segl parcadi….e cura tg'ia sung turnada era'l
svania…….ea…….ea ia passaro anc oz segl post da pulizeia…. ! Adia, sign……. ?
(penda se e suspeira)
Ricardo
(aintra cun ena tascha da gaffanaglia) Carla am ò tarmess……ia vegia da trer
siva enqual struba…… ???!
Andreia
Alloura antscheva igl amprem tar Carla…chegl è bagn ena pel impertinenta.. !
Ricardo
Chel am catscha anturn adegna anavant pigl giat….. !
Andreia
Ossa ègl giu fagn avonda…….tge creiel chel dad esser….. ?
Carla
(turna, puspe normal) Ia sa bagn avonda, tgi tg'ia sung….. !! Ia fatsch tot e ple
tgi tot……per gio betg perder la mia plazza…… !
Ines
Alloura fò er ossa ensatge e betg ta deporta scu igl pi grond idiot….. !
Carla
Ossa sunga puspe aint igl elemaint…… ! Ricardo…cun tè antscheva…..te portas
puspe tot la mobiglia aint cò…. !
Ricardo
Ma sunga ossa ia igl tralari dalla naziun…….vign mianc an dumonda….. !
Carla
Cala eneda cun las tias reclamaziuns……lavoura….. !
Ricardo
Porta anor…..porta anaint….porta……ossa vaia alloura avonda…. ! (vo)
Andreia
Chel è betg digl tot cotg…… !
Natalia
(aintra cugl té) Noua vaia da sarveir chella bavronda…… ?!
Carla
Chella post gist piglier cun tè ven biro…….te ed Andreia surpiglez chella
contabilitad e faschez ordlonder ena tgossa tgi tigna pitg a mintga
controlla….. !
Natalia
Contabilitad……..ma ia sung pladeida pigl tigneirtgesa….. !
Andreia
Uffizialmaintg bagn…….ma ossa vignst cun me……..u at plai chegl forsa
betg…… ?
Natalia
Cun tè vigna schon pi gugent tgi cun la guvernanta….. !
Andreia
Bung……tgappagn igl bov per las cornas…… ! (von)
Ines
Ed ia……tge vaia da far….. ?
Carla
Te peglias chella glista digls giasts…..telefoneschas a tots chels tgi on detg
giu……e deist tgi la gasetta regiunala tarmetta en reporter per far en’intervista
cun tot las damas……. !!
-37-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Ines
Ma chegl è mianc la verdad….. !
Carla
Te telefoneschas er ad en tschert amploster dalla gasetta…….e schi te tschiffas
igl dretg…alloura è'l chel dalunga segl post cura tgi savoira da prominenza….. !
Ines
Chella ideia è super….. ! Sung schon davent….. ! (vo)
Ricardo
(vign aint cun ena soptga, maladester) Ed ossa……noua vaia da metter
chella…… ?
Carla
Cò……..post er pigleir aint dus all’eda…..te maccarung….. ! (i scaligna) …..ed
ossa vo e derva igl isch….. !
Ricardo
Va cartia d’aveir ena lavour cumadevla……ma oha……fò chegl……porta
gl’oter……vo ve lò…..vea no cò…….. !!!
Carla
Cala cun chellas lamantaschungs……nous vagn anc da far bler ……capito…. !?
Ricardo
Planget am dast te da pansar….. (vo)
Carla
(teira aint l’uniforma da butler) Chel duess angal far ensatge…..dantant tg’el
lavoura so'l betg far la detta lunga…… !
Dora
Chella Cristina tschertga adegna da far gattegna ...ena persunga impussebla !
Carla
(sera igl tschop) Tge cartez tge veta tgi vagn fatg cò las davosas treis emdas… ?
Igl anfiern sen tera ègl sto chegl …. !
Dora
Ossa varda …….ast fatg puspe carriera….. ?
Carla
Ia sung scliviglia tot sulet se per la stgella dalla carriera…….ensatgi ò da trer
chel tgar or dalla merda…..u betg……. ?
Dora
Ea…..ia va er gist panso tg'ia geia tigl mastral a confessar igl mies malfatg….. !
Carla
E tge ègl cun chellas rabattas da flours cò davant tgesa…….. e cun tot chels
geranis…… ??
Dora
Ui, ui…..er anc chegl……da tot chegl ist te pero la colpa…..cun igls ties banadias
coctails…… !
Carla
Chegl savez rachintar chesta seira lung e lartg agl reporter dalla gasetta…… !
Dora
Tgi ò clamo chel….. ?
Carla
Chel vign simplamaintg….alla fegn ègl chegl la parti digl tschentaner…… !
Andreia
(vign aint sustignia da Natalia) Igls ordinatours igls pi impurtants
mantgan……uscheia savainsa far nigna contabilitad…… !
Carla
Ties barba Gion igls varo piglia ainten la sia tgombra….. !
Dora
Igl mies fegl vess gia da s’accorscher, tgi Gion è betg ple abel da manar en
biro….. !
-38-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Andreia
Anfignen ossa ò'l fatg chegl mintg’onn tip top…… !
Carla
El leva franc er far chest onn tot igl sies pussebel……ma las rodignas se cò èn
betg ple schi radondas…… !
Natalia
Vea Andreia….giagn per chels ordinatours…. vogl….. ?
Andreia
(varda tot inamuro sen ella) I fò prest betg ple mal…… ! (von)
Dora
Ast te via chegl….. ?
Carla
A me ò'la chella tschinforgna betg dad esser simpatica….. !
Dora
Da tge famiglia reiv'la chella Natalia….. ? Ins sogl schi chella è la dretga per
Andreia…….. ? Angal tgi detta nign scandal….. !
Carla
Donna Dora….sen chest mond vign sa litgia e sa pitgia……marido e sfatg
or……. ! I dat pero er gliout tgi ò l’impressiun da mai far sbagls….. !
Dora
Cun chegl manegias pero betg me….. ?!
Carla
En om fitg sabi ò detg eneda chegl uscheia…….
Dora
…..ia va prescha ossa……noua è'la Ines…….ia less anc deir adia ad ella….. !
Carla
Ella saro an biro……ia vess mai cartia tgi chella bavronda stravaganta vess ena
tala vigour… !
Dora
Chegl è nigna stgisa….. !
Carla
D’en mang bagn e da l’oter mang ena lecziun….. !
Dora
Carla…..sast tge tg'ia faschess igl pi gugent….. ? At dar ena brava batteida segl
tgigl….. ! (vo)
Carla
Forsa vessa er mirito chella….. !
Cristina
(aintra) È'la Natalia finalmaintg eida a darveir igl isch….. ? Tgi at ò lubia da trer
aint chell’uniforma…… ?
Carla
Ia va ma lubia da piglier igls frandevels ainta mang…….. !
Cristina
Noua tgi chegl magna, vainsa s’accurschia….. ! Ainten ena veira catastrofa….. !
Carla
Schi tgi ò gia la gloriousa ideia da spindrar la vossa festa da chesta seira…….ia
e nign oter….. ! Ines ò gist per mangs d'anvidar puspe tot la gliout……. !
Cristina
Siva chel artetgel ainten la gasetta vign chella perfranc betg…… !
Carla
Ena bela pulenta…….chels son betg anc tot…… !
Cristina
An nom da Dia….schi tge vaia anc fatg aint igl mies delirium tremens…… ??!
Carla
Igl gentleman giolda e tai….. !!
Cristina
Ia varo betg fatg…….cun tè…… ???!!
-39-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
Mintga carstgang dovra chi e lò ensatgi per sa pusar……. !!
Cristina
Na…..na……ma scu vaia savia ma lascher aint cun en simpel ortulan….. !
Carla
Oss, ossa……schi treid sunga er betg…… !
Cristina
E tgi ò via tot chegl…..e surtot tgi so tot da chegl….. ?!?!
Carla
Nign……mianc ia…… !
Cristina
(peglia or la bursa) Cò…….peglia chels raps….chegl è tot chegl tg'ia va igl
mument….. cò ast er anc la mia cadagna dad ôr……..ed igl mies anel……..angal
tgi nign tgi vigna a santeir da chegl…….. !!!
Carla
(cun bucc’averta) Sch'igl è capito navot…….ègl er nign tgi ò da rachintar
navot….. !
Cristina
Carla…vaia igl ties pled……. ?!
Carla
Chegl è gio amblido…. !
Cristina
Per
bung
cletg….. !
Cun
chella
barvogna
fissa
mai
neida
a
freida…sgarschevel…. ! En smusarem cun tè…..chegl fiss anc la pi bela…… ! (vo)
Carla
Ma tge cretta da sasez tgi chella stranzla ò……ia chint tg'am lascha litgier giu
dena tala xantipa….. ! Chella crutscha torta d’ena…… !!
Ines
Carla…….tot igls giasts vignan…..en reporter d’ena gasetta…….ed igls giasts
vignan an rotschas……… ! E sast igl migler……..tatta paia las bolas da tots dus
autos…….igl mond è ena belezza…… !!
Carla
Schi chella ò igls palanchis per renovar l’antiera tgesa communala……alloura
èn en pêr bolas…..peanuts….. !
Ines
Vess angal marveglias, pertge tgi ella è tottanegna schi da bung cor….. ?!
Carla
Mintgatant dovra igl carstgang ena brava cura per neir puspe cugls peis giu
mez… !
Ricardo
(aintra e forba giu cotschen digls lefs) ….chella Lola dalla bar è chior…..ella geia
pir, cura tg'igls dabets seian paeas…. !
Ines
Da neir tar raps è nign problem…….ma ena cadagna ed en anel saia betg
pigleir or da cassatga…….. !!
Carla
Per en om tgi canoscha igl mond ègl chegl nign problem…….(peglia cadagna
ed anel or da cassatga dallas tgotschas, a Ricardo) ……cò, porta chegl a chella
fluppa e dei tgi tè survign'la er gist anc suraint….. !
Ricardo
Chegl ast betg detg ad en surd……cò am vignigl planget tuttegna mengia
tgod…… ! Tgau ansemen……. !!
Ines
Scheia, chel fiss finalmaintg or digls peis…..te Carla, danonder ast te chella
cadagna e chel anel…. ?
-40-

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Carla
Chegl vaia survagnia d’ena pulotta, cura tg’ella carteva d’esser an noschs
malampruamaints….. !
Ines
Ègl chegl puspe ena badoia teia….. ??
Carla
Varda Ines…..a tschertas damas ègl chi e lò da dar da s’accorscher, tgi er ellas
èn betg perfetgas….. !
Ines
La tia tactica è betg propi transparenta….. !
Gion
(vign cun tratg igl bindel digl ballon tras la rosna digl tschop e siva plaea
anturn culiez) Carla….ia va en grond problem…..
Carla
Schi chegl fiss igl pi grond problem…….alloura fissans aint igl paradis…. !
(peglia en cuntel, taglia igl bindel e tots vardan siva scu tgi igl ballon vo ad ot)
Gion
Schi bel lessa aveir er ia……simplamaintg sgular davent….. !
Carla
Ma nous tabaloris ischans semper…..ainten en stress total…… !

Tenda

Sm-FRE 1-3_Tge stress_(sm) 2


Sm-GOL 1-2
Carlo Goldoni

Mirandulina

Cumegia an treis acts
translaziun surmirana da
Reto Capeder

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


Persungas:

Igl cavalier da Ripafratta
Igl Marquis da Forlimpopoli
Igl cont dad Albafiorita
Mirandulina, l'ustiera
Ortensia, cumedianta
Dejanira, cumedianta
Fabrizio, igl camerier
Giuseppe, igl serviaint digl cavalier

Acziun:

Giuia a Firenze, en de digl onn 1753

Reschissour:
Igl è d'insister tgi vigna duvro da tot igls dialects locals.
Igl gi davainta cotras bler pi veiv.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


3
1. act

Steiva da magler ainten l'ustareia da Mirandulina. Ena steiva, dus meisas cun diversas
soptgas. Igl isch a sanestra magna or an iert, igl isch a dretga vo or an tgadafi, igl isch
damez vo ainten las steivas dall'ustareia.

1. scena

marquis e cont

Igl marquis ed igl cont sa dispetan.

Marquis:
Tranter nous dus ègl anc adegna ena mecta differenza.

Cont:
La mia muneida è schi radonda scu la Vossa, er an ustareia.

Marquis:
(cun dignitad) Ia sung anc adegna igl marquis da Forlimpopoli.

Cont:
(igl caricaturond levamaintg) Ed ia igl cont dad Albafiorita.

Marquis:
Ea, perveia d'en contadi cumpro.

Cont:
Ia va cumpro igl mies contadi gist schi bagn ed igl madem mument, scu tgi
Vous vez cumrpo igl Voss marquisadi.

Marquis:
(s'agitond) Ia sung cò, perchegl tg'ia va ena gronda stema per l'ustiera, chegl
so'l mintgign, e tgi sa drezzan losiva, per plascheir! (vot eir)

Cont:
Ma schi pertge cartez alla fegn digls chints, tgi ia seia cò Firenze?

Marquis:
Ma, Vous rizzez tuttegna or navot!

Cont:
E Vous forsa bagn?

Marquis:
(tiztginto) Mirandulina ò basigns dalla mia protecziun.

Cont:
(tot sitg) Mirandulina ò basigns da raps. Ia spend en ducat agl de ed ultra da
chegl la dunga anc regals.

Marquis:
Chegl tg'ia spend cò, tigna adascous.

Cont:
(sprezzond) Chella secretezza è tot tgi canoscha.

Marquis:
Ma i na son betg tot.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


4
Cont:
Tot! Igls serviaints chels son. En pêr raps agl de!

Marquis:
Chella baztga! an spezial egn – scu sa nomna'l veiramaintg?

Cont:
Fabrizio?

Marquis:
Gist chel! E chel ò bagn an senn da far la curt alla nossa ustiera!

Cont:
I para,  tg'ella n'igl vegia betg anaveidas!

Marquis:
Chegl para er a me, ma cartez propi tg'ella sa lascha aint cun el?

Cont:
Alla fegn finala na fiss en'alianza navot ensatge betg natural. Igl bab da
Mirandulina è mort gio avant en mez onn. Ena donnigna giovna e gist sul-
suletta ainten en'ustareia, chegl è bagn en po ena tgossa. Per cass tg'ella am
maridess, la vaia ampurmessa tretschent talers.

Marquis:
Ed ia la met sot la mia protecziun. (scu en cot) Siva …

Cont:
(cun sgnoccas) Agiagn tuttegna scu dus bungs ameis! Mintgign da nous la
regala tretschent talers.

Marquis:
Ea, ma adascous! Ia sa, tge tg'ia sung dabet agl mies nom.

2. scena

marquis, cont, Fabrizio

Marquis:
(a Fabrizio) Hallo!

Fabrizio:
Tge giavischez, signour?

Marquis:
(plagn effect) Na so'l betg, tgi tg'ia sung?

Cont:
(a Fabrizio) Scu stattigl cun la mamselle?

Fabrizio:
Pulit, vossa graztga!

Marquis:
(a Fabrizio) È'la gio lavada, hehehe?

Fabrizio:
Ea, Vossa graztga!

Marquis:
Te maldisciplino, tge montigl chegl 'vossa graztga'?

Fabrizio:
Chegl monta tant scu (sa vulvond vers Fabrizio) a chest signour!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


5
Marquis:
Ma cun ena tarmenta differenza!

Fabrizio:
Chegl m'accorscha ve digl chint.

Marquis:
Meschant (Noschatsch)! … L'ustiera, per plascheir!

Fabrizio:
Immediat, vossa excellenza!

Marquis:
Uscheia ègl andretg. Chegl savez gio siva da treis meis, ma vous ischas en
po en testung.

Cont:
(a Fabrizio) Lessas forsa veir la differenza tranter me ed igl marquis? Cò, en
ducat!

Fabrizio:
Angraztg fitg, Vossa excellenza! (vers igl marquis cugl mang standia) Vossa
excellenza?

Marquis:
Fò e vo per ties fatg!

Fabrizio:
(agl cont) Ossa canoscha la differenza! (parta cun en anclegn vers igl cont)

3. scena

marquis e cont

Marquis:
Lasche angal saltar igls Voss ducats, tant scu tgi lez! L'ustiera fò perfranc
navot ordlonder.

Cont:
En cavalier stò lascher saltar igls sies daners!

Marquis:
En cavalier stò aveir referenzas!

Cont:
Regalar tschent ducats!

4. scena

marquis, cont ed igl cavaleir da Ripafratta

Cavalier:
Pertge az dispitez, igls mie signours?

Marquis:
Igl cont dispeta perveia digl acquist da marets dalla noblezza, signour
cavalier.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


6
Cont:
Digl acquist, gea, digl gudogn! En om nobel sianza daners è scu en'ustareia
sainza giasts.

Cavalier:
Precis uscheia, stimo Marquis.

Marquis:
Pertge faschez chella cumparegliaziun deplazzada?

Cavalier:
(agl marquis) Pertge sa dispetigl ansomma?

Cont:
Perveia dall'ustiera.

Cavalier:
 Bagatella, navot oter tgi ena bagatella!

Cont:
Igl marquis è s'inamuro ainten l'ustiera.

Marquis:
(agl cont) E Vous?

Cont:
(agl cavalier) Igl marquis pretenda tgi la sia amour vigna raspundeida an nom
digls sies antenats. Ed ia sper da l'acquistar scu paia per la mia stema anvers
ella.

Cavalier:
(dat ena spidada)

Marquis e cont: (tots dus vilos) Cavalier!

Cavalier:
Oo... chegl è angal en pitschen vezi tg'ia va. Dispetas perveia d'ena donna
am peglian l'appatet.

Marquis:
Pertge… ?

Cavalier:
Schi Vous vessas aglmanc dispito perveia d'en pulaster, perveia d'en clistier,
schi perveia da me!  Tots dus fon bagn alla biglia. Ma ena donna, igls mies
signours… !

Marquis:
Ma... vous na cunaschez betg Mirandulina!

Cont:
Vous ischas cò pir treis deis!

Cavalier:
Donna resta donna!

Marquis:
Igl fatg tgi en om scu ia ò gugent Mirandulina vess da tanscher!

Cavalier:
(sprezzond) Ma cler... propi!

Cont:
Mirandulina incanta cun las sias belas manieras.

Marquis:
Ella discorra schi cultivo.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


7
Cont:
Ella sa vistgescha schi scharmant.

Marquis:
Gio chel bel decolté!

Cont:
Cò sunga digl Voss aveis.

Cavalier:
Hohohohoho!

Cont:
Vous stuez angal vaseir eneda chella giunfra!

Cavalier:
Ella saro scu tottas.

Marquis:
Na, ella è ensatge tot speziala …

Cavalier:
… tiztgintada!

Marquis:
Ia va da far schiglio angal cun gliout nobla, cun dutgessas ed uscheia
anavant, ia na savess pero betg d'ena dama tgi savess star a pêr ad ella an
belezza e gost.

Cont:
Ia va gio fatg la curt a bleras e forsa betg gist angal a chella giunfra. Ia
canosch igls trics e las deblezzas dallas donnas. Ma chella cò …

Cavalier:
Tot chegl è navot oter tgi fintas!

Cont:
Am para, tgi Vous seias anc mai sto inamuro.

Cavalier:
Dia seia ludo!

Marquis:
Vous ischas igl davos da chels da Ripafratta. Ma scu az imaginez la vossa
descendenza?

Cavalier:
Chegl vaia er gio stibgia eneda u l'otra. Ma pispert tg'am niva andamaint, tgi
per aveir unfants dovrigl ena donna, am passava'l igl gost.

Marquis:
Ma tge faschez alloura cun la Vossa facultad?

Cavalier:
Ia la vi duvrar se ansemen cugls mies ameis!

Marquis:
Aha... raschung tgi vez, cavalier! Nous la lagn spender ansemen.

(Cavalier varda se pigl marquis en po sursto).

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


8
5. scena

igls madems e Mirandulina

Cont:
Ah, cò è'la, la noss' amabla ustiera!

Marquis:
Igl noss admirabel  'Casus belli'!

Cont:
(a sottavousch agl cavalier) N'è ella betg grondiousa e magnifica?

Cavalier:
(a sottavousch) Ia va pi gugent en tgang da tgatscha.

Mirandulina: Pardon! Messieurs! Tgenegn da Vous am ò fatg clamar?

Cavalier:
(sitg) Ia betg!

Marquis:
Ia, doltscha Mirandulina! Ia mez az stuess deir ensatge chise tot adascous
sot quatter îgls.

Mirandulina: Schi Vous duvrez ensatge, igl serviaint niro az sarveir!

Marquis:
Ia dovr Vous an persunga, amabla!

Mirandulina: (en po da sprez) Cun tge savessa esser nizevla ad en marquis?

Cont:
Per me, tgera Mirandulina, na vez betg da far la fadeia da neir anfignen sen
tgombra. Vurde chellas rentgas! (las mossa) Plaigl?

Mirandulina: Ea, fitg bagn -

Cont:
Savez tgi chegl è tot brigliants?

Mirandulina: Ea.

Cont.
Schi pigle' las scu regal da me, per plascheir!

Cavalier + Marquis: (a sottavousch)  Disgustous!

Marquis:
(vers igl cont) Ella ò gio en pêr rentgas.

Cont:
Ma chellas èn dalla pi nova moda.

Marquis:
Ma sainza gost!

Cont:
Brigliants, propi veirs! (a Mirandulina) Fasche'm en plascheir!

Mirandulina:  Chegl am è penibel!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


9
Marquis:
Tgapibel! Schi public!

Mirandulina: Ia less offender nigns digls mies giasts.

Marquis:
Chegl è andretg uscheia, bela ustiera!

Mirandulina: Per betg az vilintar mengia fitg, signour cont, las accepta per chest'eda.

Marquis:
(agl cont) Mon dieu, Vous az mussez degn digl Voss contadi! Ni, Mirandulina!
Oss ò en cavalier da discorrer cun Vous!

Mirandulina: Damai tg'igl signour Marquis exprima en giaveisch sainz' impurtanza, schi
peglia la libertad e vign.

Cavalier:
He, mamsell! (grop) La Vossa glischiva da letg è treida. Schi na vez betg
miglra, stòia vurdar da tschartger en oter cutier.

Mirandulina: En zichel daple maniera na faschess nign donn, signour cavalier.

Cavalier:
Tgi paia?

Cont:
(a MIrandulina) Perdune'l ! El è en inimei dallas donnas.

Cavalier:
Ia va basigns da nign perdung.

Mirandulina: Chellas povras donnas! Tge az onigl fatg pomai?

Cavalier:
Otra glischiva da letg! (agl cont ed agl marquis) Igl Voss serviaint! (parta tras
la porta da mez)

6. scena

Mirandulina, cont e marquis

Mirandulina: En schi malziplo na vaia anc mai gia davant igls mies îgls!

Cont:
Tgera Mirandulina, i dat er da gliout maltratga – stgise!

Mirandulina: Igl pi gugent igl splidessa bel dalunga!

Marquis:
Fasche chegl! Vous stez sot la mia protecziun.

Cont:
E chegl tgi pertotga igls daners tgi pardez, vign ia a paer tot. (da bass) Tadle,
splide er igl marquis. Ia az pai persiva.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


10
Mirandulina: Angraztg igls mies signours, angraztg per igls voss bungs cunsegls. Ia va
tscharvi avonda per deir ad en ester, tg'el seia betg giavischia, e chegl tgi
pertotga igl gudogn: La mia ustareia è adegna occupada fitg bagn.

7. scena

Mirandulina, cont e marquis, Fabrizio

Fabrizio:
(agl cont) Chior ègl ensatgi tg'az giaveischa.

Cont:
Tgi, igl mies giuvenot?

Fabrizio:
Ia crei, tgi seia en juvelier. (vo)

Cont:
(a Mirandulina) Geabagn, el am stò purtar ena cadagna tgi sa cunfò cun las
Vossas rentgas.

Mirandulina: Ma na …

Cont:
(doltsch) Per Vous am è navot mengia bler. Ste bagn per antant, Mirandulina!
(vo)

8. scena

Mirandulina, marquis

Mirandulina: Igl signour cont fò puspe gronds costs.

Marquis:
Paperlapap! Ia sa scu tgi vo sen chest mond.

Mirandulina: Ia er!

Marquis:
El crei d'az tschiffer cun far regals.

Mirandulina: Dar gugent, piglier gugent.

Marquis:
Ia na less betg affrontar talmaintg.

Mirandulina: En tal affront, signour marquis, am vez mai fatg.

Marquis:
Ed ia na fascharo chegl er betg agl avigneir.

Mirandulina: Chegl creia!

Marquis:
Noblesse oblige! Az possa forsa sarveir an en'otra moda, igl mies unfant …

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


11

Mirandulina: (da furbazza) Scu per exaimpel?

Marquis:
Schi Vous savessas, schi Vous savessas angal … o ia less tgi la mia
excellenza fiss noua tgi crescha igl pever.

Mirandulina: Pertge, signour Marquis?

Marquis:
Mintgatant giaveischa dad esser ainten la pel digl cont.

Mirandulina: Perveia digls raps?

Marquis:
Ma tge, raps! Chels am valan betg ena pipa tubac. Sch'ia fiss en pover cont
scu el …

Mirandulina: Tge faschessas alloura? Sa sagettar giu!

Marquis:
Hahahaha… Tge tgi Vous schez! Maridar, maridessa! Maridar ed anc eneda
maridar!

Mirandulina: Aha! E tgi maridessas?

Marquis:
Ma Vous, la mia tgera Mirandulina! Vous e basta! (vo)

9. scena

Mirandulina, pac siva Fabrizio

Mirandulina: Ma tge vadel!

Fabrizio:
Giunfra!

Mirandulina: Tge ègl gio puspe?

Fabrizio:
Igl signour da nr. 5 blastemma anc adegna perveia dalla glischiva da letg
(possa) La duessa purtar?

Mirandulina: Ia la port se mez…

Fabrizio:
Tge... vusez!

Mirandulina: Ea!

Fabrizio:
I para, tgi Vous vegias en interess spezial persiva. Normalmaintg serva ia igls
giasts.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


12
Mirandulina: Te am ist mengia maladester.

Fabrizio:
E Vous mengia curtaschevla.

Mirandulina: Tge vogl aint chegl a tè?

Fabrizio:
(ampermalo) Alloura possa eir.

Mirandulina: (lom) Ischas forsa ampermalo, messieur?

Fabrizio:
(ampermalo) Vous savez bagn avonda, tge tgi Voss bab am ò detg sen pugn
da mort!

Mirandulina: Ia pansaro vedlonder a dretg taimp.

Fabrizio:
Tscherta roba am vo cunter igl stretg.

Mirandulina: (picant) Ma per tgi am tignas veiramaintg?

Fabrizio:
Moo...

Mirandulina: (scu soura) Vaia forsa da tractar igls giasts scu lavadeiras?

Fabrizio:
Chegl è nign tg'ò pretandia.

Mirandulina: Ia na dovr nigns regals. E sch'ia vess da m'inamurar, schi saia ve da tge tg'ia
sto ma tigneir.

Fabrizio:
Propi?

Mirandulina: Chel tg'am serva fidevlamaintg, chel n'ò betg da planscher da me.

Fabrizio:
Scheia?

Mirandulina: (offendeida) Ma, am canoschan mal.

Fabrizio:
Piglveira!

Mirandulina: (tung da cumond) Schi ta drezza losiva! (vo)

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


13
10. scena

Fabrizio

Fabrizio:
Oz am vot'la. Dumang betg. Igls giasts on aglmanc chel bung, tgi pon neir ed
eir scu tgi vottan. Alla fegn digls chints turn'la forsa tuttegna anavos sen me.
Per antant stuaroia sarar en îgl. (sera en îgl e vo)

11. scena

   Igl cavalier, pac siva igl sies serviaint Giuseppe, alloura igl marquis.

Giuseppe:
Grazious signour! Cò vessa ena brev tg'è rivada cun la posta.

Cavalier:
La tschigulatta! (Giuseppe vo. Cavalier ligia la brev)

«Siena, igl 1. da schaner 1753. Carissim amei! Igl cont da Manna è mort ed ò
relaschea ena feglia per maridar, cun 150 mella. Chegl fiss ensatge per vous,
ubetg? – Geabagn! «Nous tots az cuissan da tot cor chesta parteida» –
Impertinent! e dasperas so'l bagn avonda tgi tg'ia sung, chel Orazio Taccagni
tgi angira dad esser igl mies amei. (scarpa la brev an tanta tocca).

Raps, raps! Anfignen tg'ia sung sulet na dovra er betg tant raps. E sch'ia fiss
marido, am tanschessan er blers navot pi gliunsch. Ena donna! Na! Alloura
viglia tuttegna ena brava influenza.

Marquis:
Az disturba? (sainza spitgier la rasposta) Vous az risguarda scu egn da mies
pêr. Ma chel schani d'en cont perancunter …

Cavalier:
Am displaschess, schi schessas mengia bler.

Marquis:
Pardon, chegl è igl mies natural. Igl cont è ena persunga disgustousa.

Cavalier:
El è igl Voss concurrent, perchegl chella rabgia. Az turpage! En om da Vossa
pòssa e s'inamurar ainten en' ustiera.

Marquis:
Ma tge vaia da far? Ella am ò striuno.

Cavalier:
Ma stgise. Ia tign distanza! Tge am monta igl sies antier striunem. Navot oter
tgi da far veir tot alv per neir. Tigneir distanza, glez vottigl.

Marquis:
Ma sche'm, ègl er gio capito tg'igl Voss administratour az ò laschea an
amabarass?

Cavalier:
Igl mia am ò anc mai laschea aint igl stetg.

Marquis:
Ia manetg, tg'el vegia betg tignia pled. (Giuseppe vign cun la tschigulatta)

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


14
Cavalier:
(a Giuseppe) Anc en cuppegn!

Giuseppe:
I vagn nigna tschigulatta ple.

Cavalier:
Ma per l'amour da Dia, tge ustareia. (agl marquis) Az possa forsa offereir igl
mies cuppegn?

Marquis:
Angraztg, angraztg! Scu detg – igl mies administratour – (beva) am veva
annunztgia (beva) 20 ducats cun la proxima posta. (beva)

Cavalier:
(impaztgaint) Ed ossa?

Marquis:
Ma igl èn betg rivos. (beva)

Cavalier:
Ma schi rivaronigl.

Marquis:
La tgossa è angal chella – la tgossa è angal – (beva or tot) Cò (dat igl
cuppegn a Giuseppe) Ia sung en po ainten las strètgas cugls daners.

Cavalier:
(cun sprez) Vous varossas bagn credit tar la Voss' ustiera incumparegliabla!

Marquis:
Sa fògl tgi en om da noblezza, s'obliescha anvers ena persunga digl simpel
pievel?

Cavalier:
Vous s'obliessas er az pattond ainten la sia bratscha.

Marquis:
En cavalier ò tschertas obligaziuns anvers en oter cavalier.

Cavalier:
Chegl am displai, per deir uscheia, da betg saveir migliurar la Vossa schleta
luna.

Marquis:
Ma per Vous stuess chegl esser ena bagatella.

Cavalier:
 Gist igl cuntrari. Er ia spetg daners.

Marquis:
Ah... Vous na lez betg blagar scu chel pover plugl.

Cavalier:
Ma stgise. Chegl è la mia antiera retgezza. (el sveida la bursa sen meisa)
Circa dus ducats.

Marquis:
Oh... ansomma, mianc mal. Schi ampraste'm chels dus.

Cavalier:
Ed ia?

Marquis:
Aa... ia igls rend bagnspert!

Cavalier:
E dantant duessa veiver dall'aria, ubetg?

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


15
Marquis:
Ma Vous vez gio credit.

Cavalier:
(mussond cugl polesch vers igl isch) Tar chella chior?

Marquis:
Ma tgi seia scu tgi seia, n'est-ce pas? (metta igls dus ducats ainten la sia
bursa) Ossa stòia eir a far ena cumischung urgenta.

Cavalier:
(reservo) Betg az lasche disturbar!

Marquis:
Nous ans vasaron a meisa?

Cavalier:
Ia magliaro pi prubabel sen tgombra.

Marquis:
Alloura, anfignen pi tard, au revoir! (reverenza, vo or digl isch da mez)

12. scena

Cavalier, pac siva Mirandulina

Cavalier:
Dus ducats pi pac sunga anc bung da surpurtar, ma vantg, per tgi chella
femna digl diavel – chegl vign mianc an dumonda! El vess aglmanc pudia
renunztgier alla mia tschigulatta! Ed en tal dei schizont: ia sung en cavalier!

Mirandulina:  (vign da dretg cun lanziels. Fò scu scu sch'ella dess en sagl)

Cavalier.
(grop) Tge lez?

Mirandulina: (modestamaintg)  Purtar miglers lanziels.

Cavalier:
Ma tge monta chegl?

Mirandulina: Vessas la buntad da dar en tgit.

Cavalier:
Pi tard!

Mirandulina: Chels lanziels èn digl pi fegn glign dalla Hollandia (vign pi manevla)

Cavalier:
Ia na dovr navot da chegl.

Mirandulina: I costan 20 bloztgers agl bratsch.

Cavalier:
Ma tge, ia va lia navot oter tgi ensatge migler!

Mirandulina: Da chels lanziels dunga angal alla signareia tgi anclei ensatge da teila.

Cavalier:
Angal nigns cumplimaints!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


16

Mirandulina: Ma tutge eneda chella teila!

Cavalier:
Lanziels hollandes von aint mengia fitg cun lavar.

Mirandulina: Ia va er anc sbavarots e serviettas, aposta per Vous.

Cavalier:
Perveia da me na vignigl betg tschufs.

Mirandulina: Ah, per en cavalier scu vous, na varda betg sen piculezzas.

Cavalier:
Schi dè chella glischiva agl mies serviaint. U fasche scu tgi lez!

Mirandulina: Per me na dattigl navot pi bel tgi da sarveir ad en excellent cavalier.

Cavalier:
(maladester) Me n'am tschiffez betg!

Mirandulina: (scu sch'ella na vess betg santia) E tge giavischez da giantar?

Cavalier:
Chegl tgi dat.

Mirandulina: Forsa tgi vous vez en gost spezial?

Cavalier:
Alloura deia, sainza tgi vegias da dumantar.

Mirandulina: Tge schessas, signour, d'en bung fartem?

Cavalier:
Chegl, s'arransche cugls Voss cavaliers.

Mirandulina: Tge schez da chel sadepurtar schi nurant da chels signours?

Cavalier:
Ia pains chegl tg'ia pains!

Mirandulina: Strousch tgi chels dus signours èn stos a cutier tar me, onigl piglia tottas
libertads ed èn s'inamuros ainten me.

Cavalier:
Per glez vottigl adegna dus!

Mirandulina: Ma ia va otras tgossas aint igl tgea!

Cavalier:
(cun beffa) Scheia!

Mirandulina: Schi ia dung mintgatant en bung pled agls signours, schi fatscha chegl angal
perveia digl mies affar.

Cavalier:
Ia canosch igls affars dallas donnas!

Mirandulina: Tot angal per igl affar, signour cavalier!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


17

Cavalier:
(cun beffa) Ma tge!

Mirandulina: E cura tg'ia m'accorsch tg'igls signours sa fon tgi so tge illusiuns perveia dalla
mia curtascheia, schi am vignigl propi da reir. Hahahaha!

Cavalier:
(tot stupia) La Vossa sinceradad!

Mirandulina: La mia sinceradad è igl migler ve da me.

Cavalier:
E cun tot la vossa sinceradad savez dar da creir alv per neir a tscherts giasts.

Mirandulina: Ma! Dumande eneda a chels dus curtisans, schi ia va do eneda la caschung
persiva!

Cavalier:
I saro bagn ensatge londerve.

Mirandulina: Betg tg'ia fiss fitg groppa cun els, ma i mantga pac. Savez, ia na poss betg
star or da chels femners.

Cavalier:
Tge tgi vous schez.

Mirandulina: Am vignan avant scu tgangas tgi von cun tgangs.

Cavalier:
(cun sprez) Vous ischas en stupent advocat per igl Voss agen sex!

Mirandulina: Per deir la verdad. Vurdese per me! (igl cavalier varda d'en'otra vart) Ia na
sung betg ple la pi giovna. Bela na sunga er betg ple. (igl cavalier varda
ghersch en po sotor ve sen ella) Ma tgi saptgas, caschungs vaia gia adegna
puspe e da chellas vaia anc oz detgavonda! Ma ia na fatsch mianc stem da
chegl; la libertad am vo sur tot.

Cavalier:
(veiv) Ea, la libertad!

Mirandulina: E quants la perdan per spira nurantadad!

Cavalier:
Chegl è la verdad!

Mirandulina: Ischas vous marido?

Cavalier:
(faschond cugl mang en segn da disgost) Per l'amour da Dia!

Mirandulina: Chegl vaia m'accurschia sen l'amprem'igleida!

Cavalier:
Nignas femnas ainten la mia tgesa!

Mirandulina: Bravo! I sa fò betg, tg'ia discorra mal digl mies agen sex...

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


18
Cavalier:
Vous ischas l'amprema donna tgi dei la verdad.

Mirandulina: (cun fi) Vous na fissas mai ple bung da creir tot chegl tgi ia saint e vei. Cò
loda pitost chels omens tgi sa tgiran en po digl femnam.

Cavalier:
Bravo!

Mirandulina: Cun la vossa lubientscha, signour cavalier! (fò scu schi ella less eir)

Cavalier:
Vez gio dad eir?

Mirandulina: Ma ia n'az less betg disturbar pi dei!

Cavalier:
Bung – schi ge! – Forsa tg'am faschez – savez tge? Vous am faschez neir da
buna luna.

Mirandulina: Vasez, igl mies signour! Uscheia vogl er cugls oters!

Cavalier:
(tot stupia) Scu?

Mirandulina: Ia discor en zichelet, sung adegna en po legra e gio creigl – Vous savez bagn
tge!

Cavalier:
Hm – Vous vez er en far e demanar plaschevel!

Mirandulina: (rient) Perveia digl affar!

Cavalier:
(malsieir) Alloura s'inamureschan igls signours?

Mirandulina: Ea, strousch da creir. I s'inamurschan ainten me.

Cavalier:
(serious) Per me nuntgapibel!

Mirandulina: Ubetg! Chels èn tots ansemen …

Cavalier:
(spert) ... angal sdratschs!

Mirandulina: Precis! Igl voss mang, grazious signour!

Cavalier:
(tot stupia) Pertge?

Mirandulina: Fasche'm igl bagn. Igl mies mang è sober.

Cavalier:
(la dat igl mang) Ed alloura?

Mirandulina: Per l'amprema geda dunga igl mang ad en veir om!

Cavalier:
(tirond spertamaintg igl mang anavos) Vo bagn, vo bagn!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


19

Mirandulina: Schi ia vess do per exaimpel igl mies mang ad egn da chels sdratschs, schi
fissel nia bel dalunga sen l'ideia, tg'ia seia inamurada ainten el.

Cavalier:
(betg natural) Ma propi? Hohohohoho!!

Mirandulina: El fiss ia mez an svanimaint!

Cavalier:
Hohohoho!!

Mirandulina: Angal rie da chels cadostgels! Tar vous è chegl tot oter. Avert, sincer, sainza
manzigna e sainza angion!

Cavalier.
(malfidous) Schi scu?

Mirandulina: Perchegl tgi da vous sunga sieira!

Cavalier:
E tge otras intenziuns vessas anc?

Mirandulina: Ea, igl mies signour. Las massareias èn igls mies affars d'amour. Schi vez
basigns d'ensatge, schi az tarmetta igl serviaint.

Cavalier:
Vo bagn – u schi vous lessas neir gist vusezza –?

Mirandulina: Veiramaintg na vigna betg tar esters. Ma per vous viglia far en'excepziun.

Cavalier:
Pertge?

Mirandulina: (tiztgintond) Perchegl tgi – perchegl tgi vous az inamurez betg ainten ena
donna! (parta tras la porta damez)

13. scena

Ortensia, Dejanira, Fabrizio. Aintran da sanester

Fabrizio:
Angal en mumentign. Tgi la vossa Graztga peglia plaz! Ia vign gist a clamar
l'ustiera. (parta cun anclegn)

Dejanira:
Hahaha! El ans tigna per noblas!

Ortensia:
An chel cass ans nironigl er ans sarveir se davant e davos!

Dejanira:
E tant daple varonsa er da paer!

Ortensia:
Noua tg'igl è navot, ins ògl er da piglier navot!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


20
Dejanira:
Cler, ma la barvogna!

Ortensia:
Ta peglia ansemen en mument! Pertge vessan dus comediantas betg da far
eneda ena cumegia ainten lour veta?

Dejanira:
Sch'igls oters vignan no dalla tenda, ischans tradeidas.

Ortensia:
Da Pisa a Firenze ins dovrigl bagn treis deis.

Dejanira:
Ma schi pertge ènigl stos schi tabaloris da viandar an bartga?

Ortensia:
Raps, raps, la mia tgera!

Dejanira:
La nossa davosa preschentaziun è bagn stada frequentada fitg bagn.

Ortensia:
Cler, ma sch'ia na fiss betg stada dasper la cassa, schi vessans betg pudia
ans prestar ena carotscha.

Fabrizio:
(turna) L'ustiera vign dalunga, graziousas donnas, pudessa az supplitgier da
s'inscreiver? (peglia noador igl codeschet da notiztgas)

Ortensia:
Pertge?

Fabrizio:
Igls ustiers èn obliias d'annunztgier lour giasts cun nom, mastier, domicil e
patria.

Ortensia:
Deian igls giasts alloura er adegna la verdad?

Fabrizio:
Chegl onigl da far giu cun l'atgna cunsienztga.

Ortensia:
Nude! Signoura nobla Ortensia dal Poz da Palermo.

Fabrizio:
(screiva) Da Palermo. En martgea fitg tgod!

(anclegn) Igl voss serviaint, signoura baronessa! (vers Dejanira)

E vous, vossa Graztga?

Ortensia:
Ebagn, contessa Dejanira.

Fabrizio:
Vossa Graztga, contessa Dejanira… ?

Ortensia:
Digl Suglegl, da Roma.

Fabrizio:
Cun grond angraztgamaint. (vo)

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


21
14. scena

Ortenisa, Dejanira. Pac pi tard Mirandulina

Ortensia:
Devot serviaint, signoura contessa!

Dejanira:
Igl mies cumplimaint, signoura baronessa!

Ortensia:
Tge graztga incredibla digl tschiel da pudeir az sincerar la mia pi gronda
stema.

Dejanira:
Or digl voss cor corra en veritabel canal da buntad lomma e savurousa!
(Mirandulina aintra sainza esser observada)

Ortensia:
(cun ena reverenza exagerada) Signoura contessa, vous am faschez neir tot
cotschna.

Dejanira:
(igl madem) Signoura baronessa, vous ischas bler bler mengia mo... mo-
desta.

Mirandulina: Vossa serviainta, las mias damas!

Ortensia:
(da surangiu) Gio cò giunfretta!

Mirandulina: (vers Dejanira) Am permatte vossa Graztga, tg'ia az bitscha igl mang.

Dejanira:
(rei)

Ortensia:
(standond ve igl mang) La giunfretta so tge tgi totga. (bitscha igl mang)

Mirandulina: (vers Dejanira) Er igl voss mang, vossa Graztga. (Dejanira sa retigna)

Ortensia:
Fasche chel plascheir alla giunfra.

Dejanira:
(stenda igl mang, sa volva da l'otra vart e rei)

Mirandulina: Az parigl ensatge da reir, vossa Graztga?

Ortensia:
La signoura contessa ò da reir perveia d'ena sgnocca tg'ia va gist rachinto.

Mirandulina: Ed igls voss cavaliers, las mias damas? Igls voss serviaints? Lacais? Noua
ènigl?

Ortensia:
Igl barung, igl mies om –

Dejanira:
(rei dad ot)

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


22
Mirandulina: La signoura contessa rei danovamaintg.

Ortensia:
(rabgiantada vers Dejanira) Ma tge dattigl tant da reir?

Dejanira:
Sur digl barung, igl voss om!

Ortensia:
Ea, el è en fidevel, propi en fidevel, igl mies om! El è gist ia ansemen cugl
cavalier Orazio a vurdar igl martgea.

Dejanira:
(sfrigna)

Mirandulina: Ò ella er da reir sur digl sies om?

Ortensia:
(vers Dejanira cun intunaziun) Az quiete eneda! (a Mirandulina) Igl signour
barung vei or en po curious, el ò pers igl sies nas perveia d'en duel.

Dejanira:
(sa scassa digl reir)

Ortensia:
(setg)  Chegl è perancunter anc nign muteiv per ...

Mirandulina: (svelt) Lubi'm las mias damas, nous ischan sulettas.

Ortensia:
(da surangiu) Tge lez deir cun chegl?

Mirandulina: La signoura baronessa para da betg esser anc fitg disada ve digl sies om.

Ortensia:
Vez forsa dubis dalla nossa derivanza netta e stgetta?

Dejanira:
(ad Ortensia) Ma tg'ella geia az far...

Ortensia:
(serious) Contessa!

Mirandulina: (vers Dejanira) Ia sa, tge tgi la Vossa signareia leva deir.

Dejanira:
Propi?

Mirandulina: Vossa graztga leva deir: Pertge tot chel hocuspocus cun las damas d'ota
derivanza, nous tgi ischan angal en pêr simplas femnettas ordinarias.

Dejanira:
Vous ans cunaschez damai?

Ortensia:
(a Dejanira) Te am ist ena bela cumedianta!

Dejanira:
Schi ia na gioi betg ena rolla, na saia mai far oter tgi chegl tg'ia sung schiglio.

Ortensia:
Trest avonda. (vers l'ustiera) Nous vagn plascheir da far mintgatant enqualtgi
spass.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


23
Mirandulina: Ed ia va plascheir da persungas da spass. Seias bagnneidas ainten la mia
ustareia.! (mussond segl marquis tgi aintra gist) Cò vign en veritabel cavalier!

15. scena

Igls madems, igl marquis

Ortensia:
Ò'l raps?

Marquis:
(aintra faschond passigns) Ègl lubia?

Ortensia:
Per plascheir!

Marquis:
Voss serviaint! (a Mirandulina) Novs giasts?

Mirandulina: Ea, excellenza! (igls preschainta)  Contessa Dejanira digl suglegl. Barunessa
Ortensia digl Poz.

Marquis:
Oo... chegl vaia m'accurschia immediat, tgi sa tracta da damas da noblezza.

Ortensia:
Propi?

Marquis:
Ah... u tg'ins ò chegl aint igl sang u betg. Ia sung igl marquis da Forlimpopoli.

Ortensia:
Tge onour! Ena tgesa da noblezza pi viglia!

Marquis:
Ia dess ena ploma per az sarveir!

Mirandulina: Igl signour marquis è en om tgi painsa mai a sasez. El fò onour a tots cun la
sia protecziun.

Marquis:
Chegl am è do an tgigna.

Ortensia:
Cun caschung piglessa gugent la libertad d'az dumandar en sarvetsch.

Marquis:
Ed er Vous, contessa, pudez chintar cun mai!

Dejanira:
(decloma) Tge onour da neir protegeida da Vous! (igl marquis fò ena
reverenza e peglia or igl faziel da nas da seida; fò scu sch'el less sa siantar
igl front cun chel)

Mirandulina: Tge bel faziel, signour marquis!

Marquis:
Egn tot aparti! Na vaia betg en gost digl tottafatg delicat?

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


24
Mirandulina: En fitg delicat!

Marquis:
(ad Ortensia) Vez ansomma gio via eneda ensatge sumigliaint?

Ortensia:
Betg tg'ia savess!

Marquis:
(a Dejanira) Fabricaziun englesa! Na vaia betg en gost excepziunal? Igl cont
patta igls raps or da fanestra. Ma cumprar cun fundamaint scu ia, da chegl
n'anclei el navot.

Mirandulina: Igl signour Marquis canoscha, so ed anclei tot.

Marquis:
(plaiond igl faziel) Uscheia ins pleia en faziel extraordinari. (a Mirandulina)
Cò!

Mirandulina: Ia igl fatsch metter sen la vossa stanza.

Marquis:
(pompous) Ainten la vossa – cun permess!

Mirandulina: (tot stupeida) Scu?

Marquis:
Perchegl – tgi – ia – igl regal – a vous!

Mirandulina: Vossa excellenza, perdune!

Marquis:
Punctum!

Mirandulina: Ma gist angal per betg opponer alla vossa excellenza.

Ortensia:
Ma chegl è grondious!

Marquis:
Oo... chegl è egna dallas mias pitschnas deisas.

Dejanira:
Ins pògl cumprar chels faziels cò a Firenze?

Marquis:
Ma tge pansez?

Dejanira:
Angal per saveir, schi ensatgi am savess procurar en tal.

Marquis:
Da chegl ins pudessigl anc discorrer!

Ortensia:
Cunaschez per cass en bung calger?

Marquis:
Oo... ia az recumond igl mies calger.

Dejanira:
Ans tignez cumpagneia er agl avigneir, signour marquis?

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


25
Ortensia:
Faschessas forsa igl plascheir da giantar ansemen cun nous, signour
marquis?

Marquis:
Navot pi gugent tgi chegl, las mias damas! (da bass a Mirandulina)
Schalousa?

Mirandulina: (da bass) Ma tge!

Ortensia:
Vous stuez esser igl noss cavalier!

Dejanira:
Nous ischan cò schi sulettas!

Marquis:
Ia mattaro tot la mia onour a ...

16. scena

Igls madems. Igl cont

Cont:
(a Mirandulina) Ah... cò ischas? (vers las cumediantas) Pardon, mesdames!

Marquis:
(da bass vers Mirandulina) Musse per plascheir igl mies regal!

Mirandulina: Savez er gio, signour cont, tgi la Sia excellenza am ò fatg en regal? (mossa
igl faziel)

Cont:
Bravo marquis! Pitschen, ma – modest.

Marquis:
Oo... chegl n'è betg navot.

Cont:
Mintga antschatta è greva!

Marquis:
Stuez propi far tot public, tgera Mirandulina?

Mirandulina: Igl signour marquis sa cunterdei.

Cont:
(vers las cumediantas)  Hahahaha! Perdune, las mias damas! (a Mirandulina)
Stgise, angal dus pleds, tgera Mirandulina!

Marquis:
(a Mirandulina) Uscheia faschez propi fodas aint igl mies faziel da nas!

Mirandulina: Aa... ia igl mattaro sot ena cuppa da glas.

Cont:
(a Mirandulina) Tge schez da chella cadagna da diamants? (la mossa) Ella sa
cunfò cun las rentgas, tgi ia az va regalo avant! (Ortensia e Dejanira fon
segns l 'egna a l'otra)

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


26
Mirandulina:  En tal regal na dastga betg acceptar!

Ortensia:
Ma Vous vez bagn er piglia las rentgas!

Mirandulina: Ma angal per betg affrontar igl signour cont!

Cont:
N'am faschez propi betg er ossa chel plascheir!

Mirandulina: (da furbazza) Per amour dalla pasch! È chella cadagna propi ensatge unic?

Marquis:
Ia preferesch persunalmaintg igl faziel da nas.

Cont:
(agl marquis) Ia stò ludar la vossa modestadad.

Marquis:
(irrito) Vous faschez anc blaga!

Cont:
Vous dez igls voss regals angal adascous!

Marquis:
(vers las cumediantas, scu sch'el vess santia) Ea, damai, ia tschagn cun
Vous, mesdames!

Ortensia:
(vers igl cont) Az dastga dumandar, tgi tgi vous ischas, igl mies signour?

Cont:
Ia sung igl cont dad Albafiorita, graziousa signoura!

Dejanira:
(sainza retignientscha) Per l'amour da Dia, tge schlatta renomada.

Ortensia:
Igl signour cont stat cò?

Cont:
Gea, madame!

Dejanira:
E stez cò pi dei?

Cont:
Prubablamaintg!

Marquis:
Las damas èn franc stanclas digl lung viadi.

Ortensia:
Danonder niz, signour cont?

Cont:
Da Napoli.

Marquis:
Az dastga far ena viseta sen tgombra?

Ortensia:
(vers igl cont) Alloura ischans prest vaschigns. Ia sung da Palermo.

Dejanira:
Ed ia da Roma! Ma ia sung stada onns or a Napoli e vess ena dumonda, tgi
angal en cavalier napolitan so rasponder.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


27
Cont:
Ma cun plascheir! Viageschan las damas sulettas?

Marquis:
(agl cont) Nous vagn nign basigns da Vous!

Ortensia:
Nous ischan sulettas, signour cont.

Cont:
Mirandulina, fasche metter meisa ainten la mia tgombra per treis persungas.
(a las cumediantas) Am faschez bagn l'onour?

Ortensia:
Gea, gea, nous savagn tgi ischan ainten schi bungs mangs cugl signour cont.

Marquis:
Pardon! Las damas on gio anvido me!

Cont:
An mintga cass a meisa cun me ògl plaz angal per treis.

Marquis:
Tge... Vous az lubiz...

Ortensia:
(quietond) Igl signour marquis ans fascharo l'onour en'otr'eda. Signour cont!

(ansemen cugl cont passa ella vers igl isch damez)

Dejanira:
(an passond, vers igl marquis) E per cass tgi vous cattessas anc egn da chels
faziels da nas da qualitad, schi panse a me!

Marquis:
Igl mies pover cont, chegl at paiaroia anavos! En faziel da nas vot ella aveir.
En faziel da nas da qualitad! Mai e mai ple! Mirandulina, tigne an onour in
mies faziel! Diamants dattigl quants tg'ins vot, ma faziels da nas – (vo)

Cont:
(turna) Bela ustiera, betg vegias ampermal?

Mirandulina: Ma pertge?

Cont:
Ia fatsch chella cumegia angal perveia da vous! Chegl è bung per igl Voss
affar, schi ia fatsch la curt per igls voss giasts!

Mirandulina: (cuntainta) angal anavant!

Cont:
Pigle tot igls mies raps. Igl mies cor! Ia sung Voss antier ed antratg. La mia
patrunga! (vo spertamaintg)

Tenda

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


2. act

Stanza da magler scu aint igl amprem act. Mess meisa.

1. scena

Igl cavalier vo se e giu cun en codesch ainta mang. Giuseppe stat lò pront.
Fabrizio porta la soppa, gnond da dretg.

Fabrizio:
(da bass a Giuseppe) Dumonda, sch'el viglia!

Giuseppe:
Dumonda tez!

Fabrizio:
El è en schi curious.

Giuseppe:
Angal anvers las donnas!

Fabrizio:
Poveret! El na so betg tge tgi è bung! (dad ot) Igl è sarvia, Vossa excellenza!
(vo)

2. scena

Igl cavalier, Giuseppe

Cavalier:
(dosta igl codesch e sa tschainta. Giuseppe sa metta davos la soptga.
Cavalier magliond) Oz è nia sarvia pi bod scu tg'am para.

Giuseppe:
Vossa graztga è neida sarveida scu amprem. Igl cont ò gio fatg en terribel
fracasch, ma l'ustiera resta tar igl sies urden.

Cavalier:
Tge attenziun!

Giuseppe:
En'ustiera schi amicabla na vaia anc mai scuntro.

Cavalier:
(sur la spatla) At plai'la?

Giuseppe:
Angal per risguard anvers vous, grazious signour, na stunga betg tar l'ustiera.

Cavalier:
Oho! (igl dat igl plat da soppa. Giuseppe serva en oter plat)

Giuseppe:
Chella fissa bung da sarveir se davant e davos! (vo)

Cavalier:
La matta striunescha tots. Dumang vigna, glez è franc. I dovra tuttegna anc
en zichel daple per striunar ensatgi scu  – (Giuseppe turna cun dus cuppas)

Giuseppe:
Ella lascha deir: Per cass tg'igl pulaster n'az vess betg da plascheir, schi
fetsch'la sarveir columbas.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


29

Cavalier:
Seias furbers scu las zerps e sainza noschadad scu las columbas. (mussond
sen ena cuppa) Tge ògl aint cò?

Giuseppe:
Ella ò detg, tgi ia duess la deir, schi la sosa az vegia plaschia, Vossa graztga.

Cavalier:
(sagia) Mmm... Dei 'la tg'ella seia deliziousa – la sosa!

Giuseppe:
Vo bagn!

Cavalier:
Dei'la bel dalunga!

Giuseppe:
(stupia) Dalunga? (igl cavalier dat digl tgea, Giuseppe parta)

Cavalier:
Ah... scu tgi Mirandulina tgapescha la tgossa. Speisas grondiousas! Ena bela
tuaglia. En servis amicabel... e chegl tg'am plai igl migler da tot: la sia
sinceradad!

Giuseppe:
(turna) Ella lascha angraztger fitg a Vossa graztga.

Cavalier:
Paperlapap!

Giuseppe:
Ella paregia gist en'otra platta.

Cavalier:
Ella sezza?

Giuseppe:
Ea.

Cavalier:
Noua è'l igl vegn? (Giuseppe metta se) Dumang partignsa. (beva) Maglia'l gio
igl cont?

Giuseppe:
Ea, el maglia ansemen cun dus damas.

Cavalier:
Tgenegnas?

Giuseppe:
Igl èn rivadas gist avant en'oura.

Cavalier:
Canoscha'l igl cont chellas damas?

Giuseppe:
Ia na crei betg.

Cavalier:
Ed ellas sa laschan anvidar gist angal uscheia d'en nunancunaschaint?

Giuseppe:
Ia crei bagn.

Cavalier:
(beva) Maglia'l er igl marquis?

Giuseppe:
El è ia a spass.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


30

Cavalier:
Serva! (Giuseppe igl porscha en oter plat, Cavalier an patratgs profonds) Cun
dus donnas an eneda! Betg schi mal!

3. scena

Igls madems. Mirandulina

Mirandulina: (vign da dretg cun en plat) Ègl lubia?

Cavalier:
He Giuseppe!

Giuseppe:
Stimo signour?

Cavalier:
Ma pigle giu da mang igl plat!

Mirandulina: Vossa graztga am permetta! Ia serv mez. (metta igl plat sen meisa)

Cavalier:
Chegl n'è tuttegna betg igl Voss affar?

Mirandulina: Ma bagn, per tgi am tignez veiramaintg, signour cavalier?

Cavalier:
Per sarveir è'l cò igl serviaint.

Mirandulina: Ia sarviss gugent betg angal Vous, ma tots, ma ins è mai propi sieir da betg
neir malancletg.

Cavalier:
Precis!

Mirandulina: Tar Vous pero vaia nigns dubis.

Cavalier:
(curt) Fitg agreabel! (mussond segl plat) Tge ègl chegl?

Mirandulina: En fartem – fatg sez.

Cavalier:
Ma schi Vous igl vez fatg, schi saro'l, schi stò'l esser bung.

Mirandulina: Ia anclei betg ena ploma. Ia less angal tgi en cavalier seia cuntaint.

Cavalier:
Angraztg, ma betg az lasche disturbar perveia da me.

Mirandulina: Oo...  ia va cuschiniers avonda ed er serviaints. Ia leva angal – gosta'l igl
fartem.

Cavalier:
Grondious! (a Giuseppe) Burgogna!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


31
Mirandulina: Chegl è andretg!

Cavalier:
Aa... Vous vez en stupent gost.

Mirandulina: Ia ma sbagl darar.

Cavalier:
Eneda az vez tuttegna sbaglea.

Mirandulina: Cura, cura?

Cavalier:
Cura tgi vez cartia, tg'ia vegia basigns dalla Vossa protecziun.

Mirandulina: (pansarousa) Aa... grazious signour, ia sung amicabla cun tots, ma tots, egn
e mintgign, sa mossan malangraztgevels.

Cavalier:
(amicabel) Da me na vez betg da deir chegl.

Mirandulina: Per Vous fatscha angal igl mies dueir.

Cavalier:
(mattond se vegn) Schi tamazi na sunga tuttegna betg.

Mirandulina: (plang) Scu vaia d'ancleir chegl?

Cavalier:
(curt) Prosit! Viva!

Mirandulina: Mengia blera onour, signour cavalier!

Cavalier:
(siva d'aveir bavia) Tge vegn tg'am vez spurschia!

Mirandulina: Burgogna, chegl è igl mies vegn preferia.

Cavalier:
Az sarvi! (la sporscha igl vegn)

Mirandulina:  Ma na!

Cavalier:
Vez gio maglea?

Mirandulna: Ea, Vossa graztga.

Cavalier:
Schi scu fissigl cun en magiol vegn?

Mirandulina: (en po schinigeida, en po furbazza) Aa... ia na val betg schi bler.

Cavalier:
Ia dung propi gugent.

Mirandulina: Ia na risc betg da refusar la Vossa spierta schi amicabla.

Cavalier:
En magiol, Giuseppe!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


32

Mirandulina: (agl cavalier) Am lubi, alloura peglia chel cò. (peglia igl magiol digl cavalier)

Cavalier:
(sa dustond) Ia na va betg bavia londeror.

Mirandulina: (riend) Ma alloura az bavaroia davent la Vossa belezza!

Cavalier:
(schinigia) Hm... (Giuseppe metta en oter magiol sen meisa. Igl cavalier metta
se vegn)

Mirandulina: Ia tem prest tg'el am fetscha mal. Faschessas igl bagn ed am dessas en toc
pang? (cavalier la dat ena talgia pang. Mirandulina cugl magiol ainten en
mang, igl pang ainten l'oter, demossa tg'ella seia strousch ple bunga da star
an peis).

Cavalier:
Lez az tschantar!

Mirandulina: Chegl fiss cunter la Vossa dignitad, signour cavalier!

Cavalier:
Ma nous ischan cò tot sulets. Ena soptga, Giuseppe! (Giuseppe targigna) Ast
santia, ena soptga!

Mirandulina: Sch'igl cont u igl marquis nissan a saveir.

Cavalier:
Pertge?

Mirandulina: Mintga mument am oblieschan els ....

Cavalier:
Ah... az tschante angal sainza tema!

Mirandulina: (sa tschainta e bogna igl pang aint igl vegn)

Cavalier:
(da bass a Giuseppe) E te taist scu ena fossa, betg mucs viglia santeir, ast
santia!

Mirandulina: En viva sen tot chegl tg'az fò plascheir, signour cavalier! (beva)

Cavalier:
Angraztg, pitschna ustiera!

Mirandulina: En'excepziun tranter las donnas!

Cavalier:
Pertge?

Mirandulina: Ma schi pudez betg las star or!

Cavalier:
(confus) Precis!

Mirandulina: Ste per l'amour da Dia tar chella ideia schi miritevla.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


33

Cavalier:
Ma ia na less ...  (sa ferma)

Mirandulina: (lomign) Tge, grazious signour?

Cavalier:
Ia na less betg tgi Vous am faschessas forsa neir sen en'otra ideia.

Mirandulina: Ia, hahahahaha!?

Cavalier:
(a Giuseppe) Vo!

Giuseppe:
(cun bucca averta)

Cavalier:
En pêr ovs! Cura tg'igl èn cotgs, igls portast!

Giuseppe:
Giaveischa igl signour ovs loms?

Cavalier:
Na, deirs scu crappa! (Giuseppe parta a dretga cun fatscha ampermalada).

4. scena

Mirandulina, Cavalier

Cavalier:
Tge fundamaint! – (dat en toss) Giunfra ustiera, Vous ischas propi egna – digl
tottafatg speziala.

Mirandulina: Igl signour cavalier fò spass!

Cavalier:
Tadle! A Vous viglia deir ensatge tg'è veir – ensatge tg'è propi fitg veir.

Mirandulina: Ai, ai!

Cavalier:
Vous ischas l'amprema donna tg'am fò impressiun!

Mirandulina: (riond) Signour cavalier! – Ebagn, ia dei alla Vossa maiestad, tgi ia vegia la
madema ideia da Vous.

Cavalier:
Tschertas gedas vaia gio panso – bagn, igl è bagn ridicul – vaia panso: Vous
fissas anc bunga d'am privar dalla mia pasch.

Mirandulna: (cun sprez) Betg az lasche tschiffer er Vous digls sbagls digls oters.

Cavalier:
(agito) Na, na!

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)


34
Mirandulina:  Pertge schiglio vign ia davent e chegl bel dalunga. (lom) Ia mez resaint
ensatge digl tottafatg insolit, ma an vista ad en om tgi na pò betg star or las
donnas – (surrei) Forsa tgi Vous am lubiz anc da piglier en got Burgogna?

Cavalier:
Ma gugent!  (el metta se e la dat igl magiol) Per Vous, tger unfant.

Mirandulina: E Vous? Bavez betg?

Cavalier:
(confus) Ia? – Ia suond. (metta se per el).

Mirandulina: (lom) Signour cavalier!

Cavalier:
(sa tignond cun fadeia) Tge ègl?

Mirandulina: (cun igleida doltscha): Igls ameis duessan veiver!

Cavalier:
(cun patos) Els duessan veiver!

Mirandulina: (scu soura) Igls ameis sainza maleztgas!

Cavalier:
(scu soura) Tg'els veivan dei!

5. scena

Igls madems. Igl marquis. En po pi tard Giuseppe.

Marquis:
(antrond) I duessan veiver! Eviva!

Mirandulina: (agl cavalier) Cun la Vossa lubientscha! (vot eir)

Cavalier:
Ste cò! (agl marquis) Vous az lubiz da totta sorts.

Marquis:
Perdune, ma scu vessa gia da pansar – è'la betg ena tgerigna, la nossa
ustiera.

Mirandulina: Excellenza! Ia va fatg onour agl noss giast, scu tgi totga. Ia stava en zichel
mal ed igl signour cavalier am ò gido cun en got Burgogna.

Marquis:
(cun sprez) Scharmant! (agl cavalier) Chegl è damai Burgogna?

Cavalier:
(tai)

Marquis:
Ma propi veritabel Burgogna?

Cavalier:
(curt) Ia va paea per da chel.

Sm-GOL 1-2_Mirandulina_(sm)