Upload README.md with huggingface_hub
Browse files
README.md
ADDED
|
@@ -0,0 +1,94 @@
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| 1 |
+
---
|
| 2 |
+
license: apache-2.0
|
| 3 |
+
language:
|
| 4 |
+
- tr
|
| 5 |
+
library_name: tokenizers
|
| 6 |
+
tags:
|
| 7 |
+
- tokenizer
|
| 8 |
+
- bpe
|
| 9 |
+
- turkish
|
| 10 |
+
- byte-level
|
| 11 |
+
---
|
| 12 |
+
|
| 13 |
+
# Türkçe BPE Tokenizer
|
| 14 |
+
|
| 15 |
+
Türkçe metin için sıfırdan eğitilmiş, byte-level BPE tokenizer.
|
| 16 |
+
|
| 17 |
+
## Neden?
|
| 18 |
+
|
| 19 |
+
Genel amaçlı tokenizer'lar Türkçe'yi verimsiz bölüyor. Türkçe sondan eklemeli bir dil — `ev`, `evler`, `evlerimiz`, `evlerimizden` aynı kökten türüyor. İngilizce ağırlıklı bir sözlük bu ekleri tanımadığı için kelimeleri gereksiz parçalara ayırıyor ve aynı metin çok daha fazla token tutuyor.
|
| 20 |
+
|
| 21 |
+
## Ölçümler
|
| 22 |
+
|
| 23 |
+
300 Türkçe metin parçası üzerinde:
|
| 24 |
+
|
| 25 |
+
| Tokenizer | Sözlük | Fertility (token/kelime) |
|
| 26 |
+
|-----------|--------|--------------------------|
|
| 27 |
+
| **Bu tokenizer** | 24.433 | **1.425** |
|
| 28 |
+
| gpt2 | 50.257 | 3.877 |
|
| 29 |
+
|
| 30 |
+
Fertility düşük olması iyidir: aynı metni daha az token ile temsil eder. Bu tokenizer, gpt2'nin yarısı kadar sözlükle Türkçe'de **2,7 kat** daha verimli.
|
| 31 |
+
|
| 32 |
+
Pratik anlamı: aynı bağlam penceresine yaklaşık 2,7 kat daha fazla Türkçe metin sığar, eğitim ve çıkarım maliyeti buna oranla düşer.
|
| 33 |
+
|
| 34 |
+
### Bölütleme örnekleri
|
| 35 |
+
|
| 36 |
+
```
|
| 37 |
+
"İnsanların isimlerini hatırlamak, onlara değer verdiğinizi gösterir."
|
| 38 |
+
→ 9 token: İnsanların | isimlerini | hatırlamak | , | onlara | değer | verdiğinizi | gösterir | .
|
| 39 |
+
|
| 40 |
+
"Eleştirmek yerine karşımızdakini anlamaya çalışmak ilişkileri güçlendirir."
|
| 41 |
+
→ 10 token: Eleştir | mek | yerine | karşımız | dakini | anlamaya | çalışmak | ilişkileri | güçlendirir | .
|
| 42 |
+
```
|
| 43 |
+
|
| 44 |
+
Sık kullanılan kelimeler tek token; türetilmiş biçimler kök ve ek olarak bölünüyor.
|
| 45 |
+
|
| 46 |
+
## Teknik Detaylar
|
| 47 |
+
|
| 48 |
+
- **Model:** BPE (Byte-Pair Encoding)
|
| 49 |
+
- **Pre-tokenizer:** ByteLevel (`add_prefix_space=False`)
|
| 50 |
+
- **Decoder:** ByteLevel
|
| 51 |
+
- **Sözlük boyutu:** 24.433
|
| 52 |
+
- **Minimum frekans:** 2
|
| 53 |
+
- **Korpus:** ~1,7 MB Türkçe metin
|
| 54 |
+
|
| 55 |
+
ByteLevel kullanıldığı için **bilinmeyen karakter sorunu yok** — her bayt temsil edilebilir. `ç ğ ı İ ö ş ü` dahil tüm Türkçe karakterler encode/decode döngüsünden kayıpsız geçer (6/6 test başarılı).
|
| 56 |
+
|
| 57 |
+
### Özel Tokenlar
|
| 58 |
+
|
| 59 |
+
| Token | Amaç |
|
| 60 |
+
|-------|------|
|
| 61 |
+
| `<\|endoftext\|>` | Dizi sonu / başlangıcı |
|
| 62 |
+
| `<\|pad\|>` | Dolgu |
|
| 63 |
+
| `<\|unk\|>` | Bilinmeyen (ByteLevel sayesinde pratikte kullanılmaz) |
|
| 64 |
+
| `<\|im_start\|>` | Sohbet mesajı başlangıcı |
|
| 65 |
+
| `<\|im_end\|>` | Sohbet mesajı sonu |
|
| 66 |
+
| `<\|think\|>` | Akıl yürütme bloğu başlangıcı |
|
| 67 |
+
| `<\|/think\|>` | Akıl yürütme bloğu sonu |
|
| 68 |
+
|
| 69 |
+
## Kullanım
|
| 70 |
+
|
| 71 |
+
```python
|
| 72 |
+
from transformers import PreTrainedTokenizerFast
|
| 73 |
+
|
| 74 |
+
tok = PreTrainedTokenizerFast.from_pretrained("ssilistre/turkish-bpe-tokenizer")
|
| 75 |
+
|
| 76 |
+
ids = tok.encode("İnsanların isimlerini hatırlamak önemlidir.")
|
| 77 |
+
print(len(ids), tok.decode(ids))
|
| 78 |
+
```
|
| 79 |
+
|
| 80 |
+
Doğrudan `tokenizers` kütüphanesiyle:
|
| 81 |
+
|
| 82 |
+
```python
|
| 83 |
+
from tokenizers import Tokenizer
|
| 84 |
+
|
| 85 |
+
tok = Tokenizer.from_pretrained("ssilistre/turkish-bpe-tokenizer")
|
| 86 |
+
print(tok.encode("Merhaba dünya").tokens)
|
| 87 |
+
```
|
| 88 |
+
|
| 89 |
+
## Sınırlamalar
|
| 90 |
+
|
| 91 |
+
- **Küçük korpus.** ~1,7 MB metinle eğitildi. Daha büyük ve çeşitli bir korpus, özellikle nadir kelimelerde daha iyi bölütleme verirdi.
|
| 92 |
+
- **Dar alan.** Korpus insan ilişkileri ve iletişim konularından oluşuyor. Teknik, hukuki ya da tıbbi metinlerde fertility yükselir.
|
| 93 |
+
- **Hedeflenen sözlük boyutuna ulaşılmadı.** 32.000 istendi, korpus bu büyüklükte anlamlı birleşme üretmeye yetmediği için 24.433'te durdu.
|
| 94 |
+
- **Mevcut modellerle uyumsuz.** Sıfırdan eğitildiği için hazır bir modelin gömme katmanıyla eşleşmez. Kullanmak için model ya sıfırdan eğitilmeli ya da gömme katmanı yeniden boyutlandırılmalı.
|