File size: 5,507 Bytes
88e15cd
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
from __future__ import annotations

from pathlib import Path

import torch
from rich.console import Console

from .config import RLConfig
from .io import write_json
from .schemas import RewardRecord
from .training_common import (
    evaluate_loader,
    make_loader,
    make_model,
    move_batch,
    optimizer_parameters,
    seed_everything,
)

console = Console()


def contextual_bandit_loss(
    logits: torch.Tensor,
    rewards: torch.Tensor,
    estimator: str = "reinforce",
    rollouts_per_prompt: int = 8,
    entropy_coefficient: float = 0.01,
    normalize_advantage: bool = False,
) -> tuple[torch.Tensor, dict[str, float]]:
    distribution = torch.distributions.Categorical(logits=logits)
    entropy = distribution.entropy().mean()
    probabilities = distribution.probs

    if estimator == "expected_reward":
        objective = (probabilities * rewards).sum(dim=-1).mean()
        policy_loss = -objective
        sampled_reward = objective.detach()
    elif estimator == "reinforce":
        if rollouts_per_prompt < 1:
            raise ValueError("rollouts_per_prompt must be at least 1")
        actions = distribution.sample((rollouts_per_prompt,))
        expanded_rewards = rewards.unsqueeze(0).expand(rollouts_per_prompt, -1, -1)
        sampled = expanded_rewards.gather(2, actions.unsqueeze(-1)).squeeze(-1)
        baseline = (probabilities.detach() * rewards).sum(dim=-1).unsqueeze(0)
        advantage = sampled - baseline
        if normalize_advantage and advantage.numel() > 1:
            advantage = (advantage - advantage.mean()) / (advantage.std() + 1e-6)
        log_prob = distribution.log_prob(actions)
        policy_loss = -(log_prob * advantage.detach()).mean()
        sampled_reward = sampled.mean().detach()
    else:
        raise ValueError(f"Unknown estimator: {estimator}")

    loss = policy_loss - entropy_coefficient * entropy
    reward_spread = rewards.max(dim=-1).values - rewards.min(dim=-1).values
    metrics = {
        "loss": float(loss.detach()),
        "sampled_reward": float(sampled_reward),
        "entropy": float(entropy.detach()),
        "zero_spread_fraction": float((reward_spread.abs() < 1e-8).float().mean()),
    }
    return loss, metrics


def train_rl(
    records: list[RewardRecord],
    config: RLConfig,
    output_dir: str | Path,
    checkpoint: str | None = None,
) -> dict:
    seed_everything(config.training.seed)
    worker_ids = records[0].worker_ids
    model = make_model(config.model, worker_ids, checkpoint)
    train_loader = make_loader(
        records, model, "train", config.training.batch_size, shuffle=True
    )
    try:
        validation_loader = make_loader(
            records, model, "validation", config.training.batch_size, shuffle=False
        )
    except ValueError:
        validation_loader = None
    optimizer = torch.optim.AdamW(
        optimizer_parameters(model),
        lr=config.training.learning_rate,
        weight_decay=config.training.weight_decay,
    )
    trainable, total = model.trainable_parameter_counts()
    console.print(
        f"RL device={model.device_ref}; trainable={trainable:,}/{total:,} "
        f"({100 * trainable / total:.4f}%)"
    )

    history: list[dict] = []
    global_step = 0
    optimizer.zero_grad(set_to_none=True)
    for epoch in range(config.training.epochs):
        model.train()
        epoch_metrics: list[dict[str, float]] = []
        for step, batch in enumerate(train_loader):
            inputs, rewards = move_batch(batch, model.device_ref)
            logits = model(**inputs)
            loss, metrics = contextual_bandit_loss(
                logits,
                rewards,
                estimator=config.training.estimator,
                rollouts_per_prompt=config.training.rollouts_per_prompt,
                entropy_coefficient=config.training.entropy_coefficient,
                normalize_advantage=config.training.normalize_advantage,
            )
            (loss / config.training.gradient_accumulation_steps).backward()
            epoch_metrics.append(metrics)
            should_step = (
                (step + 1) % config.training.gradient_accumulation_steps == 0
                or step + 1 == len(train_loader)
            )
            if should_step:
                torch.nn.utils.clip_grad_norm_(
                    list(optimizer_parameters(model)), config.training.max_grad_norm
                )
                optimizer.step()
                optimizer.zero_grad(set_to_none=True)
                global_step += 1
                if global_step % config.training.log_every == 0:
                    console.print(f"RL step={global_step} {metrics}")
        averaged = {
            key: sum(item[key] for item in epoch_metrics) / max(1, len(epoch_metrics))
            for key in epoch_metrics[0]
        }
        epoch_report = {"epoch": epoch + 1, "train": averaged}
        if validation_loader is not None:
            epoch_report["validation"] = evaluate_loader(model, validation_loader)
        history.append(epoch_report)
        console.print(epoch_report)

    output = Path(output_dir)
    model.save_checkpoint(
        output,
        metadata={"stage": "rl", "global_step": global_step, "history": history},
    )
    report = {
        "stage": "rl",
        "checkpoint": str(output),
        "worker_ids": worker_ids,
        "global_step": global_step,
        "history": history,
    }
    write_json(output / "training_report.json", report)
    return report