ಕ್ಕೆ ಕಕ್ಚ ಕ್ಸ ಕೋ ಕ್ಟ ಟೋ ಟ್ಟ ಲೊ ಭೋ ಲಾ ಲಾಲಿ ಕೆ " ತ್‌ ಕ್ಸ್‌ ಖಾ ಳ್ಳ 1 ಈ ಈ ಈ | ತ. ೫ ತಾ ! ಕ್ವಿಕಿ ಕಕ ಕ ಟಾ ಖಾ ಟಾಟ ಲೆ ್‌' ಓಟ್‌ ತಬ ಹ್‌ಟ್‌್‌್ಪ್ಪ*%್‌ಬಛಫಫಫಖ್ಮಘ ಹ ್ಚೇೇ್ಯಲ ಲಹಲ್ಚಹಅಟ್ಟ್ಟಟ್ಟ್ಸ್ಟ ಸಕ ಂ(6ಊಉ ೋ ಜೋ %" ಯು ಅಗೋ ಗೋ ಗೊ ಗಗ ಟಗ ಗಟಟ ಗೂ 0 ಕೈ ಗೆ ಗೆ ಗೊ ಥೈ ಗೈ ಗ ಕ ಕ್ಟ 4 ಪತಿವಾಠ ಹೊಸದರಲಿ ಹೊಸದು! ಮ್‌ ( ಎ ಕ ಕ ್‌ಫ್ಹ್ಪ ಕ ಕ್‌ೆ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜಾರ| ಶ್ರೀ ವೀರಕೇಸರಿ ಸೀತಾರಾಮಕಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ]; ನ, ಪ್ರಜೋದಕ ಲೇಖನಗಳು: ನಿಮದೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾದಂಬರಿ ತೆ ಬೇಕಲ್ಲವೆ? ವಿಷಯ ವೈವಿಧ್ಯದೊಂದಿದೆ. ಲೇಖನ ""ಧರ್ಮಸಾಮತ್ರಾಜ್ಯ?? ಗಳು ನಿಮದೆ ಮನೋರಂಜನೆಯನ್ನೂ ಳಿ ನೀಡಬೇಕಲ್ಪವೆ? ಓದಲೇಬೇಕಲ್ಲವೆ?], ಹಾಗಾದರೆ ಹಾಗಾದರೆ ಳೆ ರ ಸಚಿತ್ರ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಕರ್ಮವೀರ ನೀವು ಅವಶ್ಯ ಓದಬೇಕು ೆ ಕ್ಕಿ [ ಸಮಪ ಉಳಳ ಳೊಳೊಡೂಳೂ ಳಾಳಾ ದ ಈ ಕೆ ಳಳ ಕಾ ್‌್‌ಾ್‌್‌ೆ ಕ್ಳೀಕ್ಸ್‌ ಕೋ ್ಳ ಕ್ರೈ ಕ್ಯೆ ಕೈ ಕ್ವ ಕೈ ಕೈ 5 ಕ ಉಳ ಳಾ ಫಾಲಳಾಳೋ ಳಾ ಲೇ ಜಳ ಜಾ ಕೆಲ ನೈಶಿಸ್ಟ್ಯಗಳು: | ನಾನಾ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ: ವಿಚಾರ ಪ್ರಚೋದಕ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜಕ ಲೇಖನಗಳು. ಮುಂಬಯಿ- -ಮದ್ರಾಸಗಳ ನಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಪೃತಿನಿಧಿಗಳು ಕಳಿಸುವ ತಾಜಾ ಸಿನೇಮಾ ಸುದ್ದಿಗಳು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ಬಾಲಕರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ, ಪುಟಗಳು. ಬಾಲಕರಿಗಾಗಿ “ಎಳೆ ಯರ ಬಳಗ” ಮನೋರಂಜಕವಾಗಿರುವ ಸಚಿತ್ರ ಥೆ. ಫ್ಯಾಂಟಮನ ಸಾಹಸ ದೇಶದ ರಾಜಕಾರಣದ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಕಾರಣ, ದಿಲ್ಲಿಯ ಪತ್ರ, ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ಮೊದಲಾಗಿ ಸ್ಥಿರಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು. ರವಿವಾರದ ಸಂಚಿಕೆ ಹಿಂದಿನ ಬುಧವಾರವೇ ನಿಮ್ಮ ಕೈಸೇರುವುದು. ಬೊಲಿಲಿಳಿಳೊಳಾ ಪಿಪೀಳಿಕ ಳಿಕೊಪೊಲಾ ಳಿಳ ಬೊಬಾಬಭಾಳಾಬಿಲಾಬಾಳಾಲಾಲ 1 ೨೪ ಪುಟಗಳು; ೨೦ ನಯೆ ಪೈಸೆ | ಲೊ ಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ಪ್ರಕಜನೆ ಕ ್‌ ಕ್ರ 9, ' 6 ಈ ಎ94, 1% ಕ % 5% 1% 1% 1% * 1 1 1 ್‌ೆ ಕೊ ಬೊ ಬ ಬೆಟಾ ಛೆ ಕ ಲ ಉಕ ತಿಕ ಕ್ಕೆ ಕ್ಕೆ ಕ್‌ೆ *, ಯ (ಟಂ ನಾ ಪೋ ಫಾಲಾಟಾಲಾ ಬಾಲೋ ಬಾ ನಜ 4ೀ ಅ ್ಚ ್ಪ ನೆ ಅ ಸ ಕ ಬೊ ಪೊ ಬೊ ಲ ಬೆಟ್‌ ಖೈ ಕಕ ಲ್ಪ ಕ್ಮ ಗ (4 4 9 9 4 ಆ ' ಕ್ಮ ಲಪ ಫಲ್ಚ್‌್ಹಲ್ಚ್ಮಚ್ಮ್ರೃ ಗ ಕ್ಮ 9" ಲ " ಟಟ ಫು ಖಟ್‌ ಓ ಗ ಗು ಸ" ಓಲ ್‌ಟಲಚ್ಚಚಟ್ಯ್ಸ್ಮ್ಪಚಚಾ್ಹ್ಮೃ ತ ಕ ತಿತ್ತಿಕಿ ಕೈ ಹಕಕ ಕ್‌ೆ ?' ಬ ಟ್‌ ಹ ಲಹಚ್ಹಚಳಂ್ಚ್ಳ್ಪ॥ಂ ಆಲ ಕ್ಕಿ " ಆಗಸ ಗೂ ನ ಸ" " ಕ ಈ ಅನಾರಛೋ " ಯು ಆ ಆ ತಾ ಲೇ ಸೌ" ಆ ಗ 1 ಗಾ "ಆ ಲೇ *ೇ ಖಿ ಆ ಕ್ಟ ರ್‌ ` ಖಾ ಕ್ಮ ಳ್ಳಿ ಳ್ಠೇ ಳೇ 1್ಥೇ ಳ್ದಿ 4್ಳೀ ಳೆ ತ ಕ್ಯ 4 9 ಹ ಹ ಕ ು೦ಿ | 1 , ನಜ್ಜೆನ ಜೆತ್ರ ಲ್ಲ ಹ ' ಇದೆ ಲಿ ಸೃದಶ : ಭ್ಯ ಬ ಹ ತ ಈ | ಲ್ಪ ಳ್ದೇ ಳ್ಕೀ ಶೆ ನ | | ಕೆ. 1 “ನ _ 1್ಠೆ ಳ್ಳ 1 ಳೆ ' | ತ | ಳ್ಳಿ | ್ಗ1್ಠೇ | ಳ್ಛೇ | ವ್ಧೇ ' ಳೀ 1್ಟೇ | ಕೀ ' ಖ್ಠೇ | | 1 1 ' 4 ಇ | ಈ | ಳೇ ' ಳೇ ' | ಳೇ ು ' 1 ' ' ಳ್ಥ್‌ ' ಉಲ 1 ಕ್ಕ ' 1 ತ್ರ ' ನೇ | ' ಲ್‌ ಈ ಲಿ 4 ' ಈ | ಉೆ ! ಉ | ಕೈ | ಳ್ಕಿ್‌ ಕ್ಕಿ ' ಳ್ಕೀಿ ಕೆ 1 ' ?ೆ ' ಕ್ಕಿ ! ಲ್ಗೆ | | ಕ್ಮ | ಲೇ ಕೈ ಳೇ ' ೯ ' 1್ಳೀ ' 4 _ ಸೆ ' ' ತೆ “ರು ' ತಾರಾಗ ಫರಲಲ್ಣ * ೦0% ಕ | ' 1 ಸರೆ] $ ಬ.€ ಈ80ತತಿ ಈ | | | ' ೫ ಡೊ ರಾಜು ನು ಈ ಸ್ಲಡ, ನ ಚೀ ' ಜಾ ಸ ಬೀನ ಕ ಗಾತ 1" ಲ್ಲಿ ನೆ ಕುಮ ನ ಕ ' | ಆಳ ಕಾ ಟು ಎ ತ ಸಂದಥ್ಳಿ ಸಾಲ * ಭ್ಯ ೫ ಥೆ ' ೫,೧) ಗ ಜೆ ' ಲ್ಯೇ ಸಷ ಏನಂ ರ್‌ ಸತ್ಯನ ಚಕ ಸತ ಸ 1 ಬ . ' ತ ಶ್ವ ಇಸ್ಟ ' ಕ್ಕಿ ಸ್‌ ಯೆ ) *`ಿ ತ ಹ ಲ ಕ್ರ ಬ್ರ ಇ ಸ 5 ಕೆ.ಎ ಶ್ರೀಕ80ತ ೫೪. 5೫೪15 ಕಶ ; ಕ ಕ್ಕಿ ಜ್‌ ನ್‌ ಗ ಪಾಂ ಕ ಸ್ಟ ಗೋ ಸ ಕ್ಮ 1 ಶಕ... ಇನ _ ಉಸ ಗ ) ಸ ೪ ನ್ಯ ಪ್ರ ಇಲ್ಲ ಇ ಜ.0! ಇ ಸ |] ಎ ತ ಏತ ಮಾಮಾಯ ಸ 1 ಕ್ರ | ಸಿ ಕ್ಕಿ ಖುದಿ್‌ ಟ್‌ ( ಕೈ ಕ ೯ ರಸಕ... ಇ. ಒಡಿ ಜಗು ತು ಏ ಸ ವಾ ಕು ಗು ತ್ಮ 4 ಶೂ ಜು ಟೆ ಕ್ಸ 1” ಕ ಸಿ ಹ ಮ್‌ | | ಸ ; ; ಗೆ ತ್‌ ಹ್‌ ಬಜ್‌ ಜಾ ] , ; ಸ ಎ ಫ್‌ ನಭಾ ್‌ಾ ಳಾ ಳೀಯ ಕ್ಕಿ ನ್ನ | | ; - | ಕ್‌ ಸಾ ಲೋ ಬೀ ಬಾಳೂಲೀ ಳಿ ನದಲ ಖೆ ಸ ಹ | ' | ನಬೀ ಛಾ ಲೋ | ನೀ ಯಿಬಾ ಳಾ ಳಾಲೀಳೇಾ 4 | ಸಲಾ ಳೀ . ಗ ಗ ಕ ಗ ಗಿ ಸಬಾ 4 ಸ ಸೀನ ಜಿ ನಿ ಳಿ ನಬೀ ಬೀಲಿ ನಿ ಸ ಸೂ ಉಳದ ಳೂ ನಿ ಸುಂಪದ ಕೇಶ ಇರಲು ಅದೃಷ್ಟ ಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಬೇಡಿರಿ... "ಆದೃಸ್ಟಕ್ಕೂ ಆದಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ತಲೆಗೂದಲು ಸುಂದರವಾಗಿರಲು ಅದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಆರೈಕೆ ಬೇಕು'' ಎಂದು ಬುದ್ಧಿ ನಂತೆಯಾದ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಹೇಳಿ ಯಾಳು. ನಿಮ್ಮ ಕೂದಲಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ವಿಶೇಷ ಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಆದು ಸುಂದರವಾಗುವುದು..,ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಶಾದ ಸಹಾಯ ವನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ. ಕೂದಲಿಗೆ ನವಚೈತನ್ಯವನ್ನಿತ್ತು ಆದನ್ನು ಪುಸ್ಟಿಗೊಳಿಸುವೆ ಘಟಿಕಗಳು ಕೇಶಾದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಅವು ಕೂದಲಿನ ಅಂತರ್ಭಾಗಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಸಿಸಿ, ಅದು ರೇಶ್ಮೆಯಂತೆ ನುಣುಸಾಗಿಯೂ, ಹೊಳಪುಳ್ಳ ದ್ಹಾಗಿಯೂ, ಸುಂದರ ವಾಗಿಯೂ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧವುಳ್ಳ ಕೇಶಾ ನಿಮ್ಮ ಕೂದಲಿಗೆ ಒಂದ; ವರದಾನಪೇ ಆಗಿದೆ. 6 ಸೋಲ" ಏಜಂಟರು ಮತ್ತು `ರಾಶಾಪಾರಾರ್‌್‌ ಪರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುವೆವರು: ಎಂ. ಎ೦. ಖಂಭಾತ್‌ವಾಲ್ಕಾ ಆಹಮದಡಾಜಾದ* ] ಏಜಂಟರು; ಸಿ. ನರೋತ್ತವಃ* ಅಂಡ್‌ ಕಂಸಿನಿ, ಬೊಂಬಾಯಿ 2 1೪೫ $ "ತ ಈ ತಾ “ತಷಪೂಲ ಕನ್ನಡ ಡೈಜೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರತಿತಿಂಗಳ ೧ನೆ ದಿನಾಂಕ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದು, ಪಾ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರು: ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರು ; ಪಿ, ನಿ. ಆಚಾರ್ಯ ಹಾಯಿಯ ಪ್ರಕಾಶಕರು : ಲೋಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್‌- ಹಾದಿ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಕಚೇರಿ: ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ೯ ೪ಾ೧ ಮುದೃಕರು $ ಸಂಯುಕ್ತಕರ್ನಾಟಕಮುದ್ರಣಾಲಯ | ಹುಬ್ಬಳಿ ) ೯್ಪ್ರಾ ಮುಖಚಿತ್ರ ; ಅಶ್ವಾರೋಹಿ ರಂಗವಿಠಲ್‌ ವಾ ಚಂದಾ ದರ ; ವಾರ್ಷಿಕ;(ಅಂಚೆಸೇರಿ). ರೂ.೮.೦೦ ಆರ್ಥ ವರ್ಷ ರೂ.೪.೫೦ ಬಿಡಿಸಂಚಿಕೆ ರೂ.೦.೭೫ ॥ 251011, 1000110೦ 1961 ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸಚನೆ ಕಸ್ತೂರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನೆಗಾಗಿ ಲೇಖ, ಪ್ರಬಂಧ, ಕಥೆ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸ ಲಾಗುವದು. ಕಾಗದದ ಒಂದೇ ಮಗ್ಗಲಿಗೆ ವಿರಳ ವಾಗಿ ಬರೆದು ಕಳಿಸಬೇಕು. ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಎಳಾಸಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕ ಲ್ಲದೆ, ಅನುವಾದ, ರೂಪಾಂತರ ಇಲ್ಲವೆ ಸಾಧಾರ ಲೇಖಗಳಾದರೆ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಲೇಖಕ ಹಾಗು ಪ್ರಕಾಶಕರ ಹೆಸರು ವಿಳಾಸಗಳನೂ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಮೂಲ ಲೇಖಕರ ಅನುಮತ್ನಿ ಪಡದೇ ಲೇಖಗಳನ್ನು. ಕಳಿಸಿದರೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇಗನೆ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸುಲಭ ವಾಗುವದು. ಅಸ್ವೀಕೃತ ವಳು ತಿರುಗಿ ಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ 1 ಸಂಗಡವೇ ತಿರುಗಿ ಕಳಿಸಲು ಅವಶ್ಯಬೀಳುವಷ್ಟು ಅಂಚೆ ಚು ಗಳನ್ನೂ ಕರಿಜೆ ಲೇಖ ಸ್ವೀಕೃ ತ ವಾದರೆ. ಯಥಾವಕಾಶ ಪ್ರಕಟಿಸ ಭಜಗುನ ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಜಿ ಸ್ಫಳಪ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ಮಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳು ವದೊಳಿತು. ಬಂ ಖಗ ಛ ಅಕಸ್ಮಾ ಸ ಗಿ ಕಳೆದು ಹೋದರೆ ಸಂಪಾದಕರು ಹೊಣೆಗಾರರಲ್ಲ. ಲೇಖ ಪ್ರಕಟವಾದರೆ “ ಕಸ ಸ್ತೂರಿ”ಯು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತು ಪಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಡ್‌ ಮದ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು. ಆದಷು ಬೇಗ ಜು ತ ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ: ಅದಿಕಾರ ಸಂದಾದಕರಿಗಿದೆ. ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ಪ್ರತಿತಿಂಗಳ “ಕಸೂರಿ” ಆಯಾತಿಂಗಳ ೧ನೇ ದಿನಾಂಕದೊಳಗೇ, ಪ್ರಕಟವಾಗುವದು.. ಅದು ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಸೆ ತಿಂಗಳ ೫ನೇ ದಿನಾಂಕ ದೊಳಗೆ ತಲಪುವ. ಹಾಗೆ ಬಾರದಿದ್ದರೆ ಚಂದಾ ದಾರರು ತಮ್ಮ 'ಟಪಾಲು'ಸಟಿ, ಯಲ್ಲಿ. ಮೊದಲತಿ ವಿಚಾರಿಸಿ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು ಚಂದಾದಾರರು ಕಾರಾ ಬಲಯದೊಡನೆ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡು ವಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಚಂದಾ ನಬಂರು ಕಾಣಿಸಲು ಮಕಿಯಬಾತದು. ಸಂಯಮದ ಭ್ರಮೆ ಸಂಗೀತದ ಪವಾಡಗಾರ: ಶ್ರೀ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು 1 ವಿ. ಜಿ. ಮಣೂರ ಮಾನವನನ್ನು ನೀರಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು ಸಂಕಲಿತ ವಾಚಾಳಿಗಳ ನಾಡು ಅಯರ್ಲಂಡ್‌ .. ಮುರಲೀಧರ ಗಾಂಧೀವಾದಿ ದರೋಡೆಗಾರ ಟಿ ರುವೇರಿಚಂದ ಮೇಘಾಣಿ ನಗೆಮಲ್ಲಗೆ ಡ್ಡ ಸ ನೀವು ನೆನಪಿನ ಹೊರೆಹೊತ್ತಿದ್ದಿರಾ? ಜ. ಲಾ. ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಹಜರತ್‌ ಉಮರ್‌ ಜಿ ಜಹೂರ್‌ ಬಕ್ಷ ಅನುದ್ದಿಷ್ಕವಾಗಿ ಪರಮಾಣುಯುಂದ್ಧ? ಗೆ “" ಬಿಡೇ” ಸಮಂದ್ರ ದಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಚಿನ್ನ 1 ಐಎಂ. ವಿ. ನಾಗರಾಜ ಪ್ರಾಣಿ ಜೀವನದ ಅದ್ಭುತ ವೆ ನೈಚಿತ್ರ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾ. ಎಂ.ಜಿ.ಕೆ.ಮೂರ್ತಿ ಸ ಜೀವ, ಇದು ಜೀವನ ಜು ಜಂ ಬಿಳಿಯ ಕಲೆಕ್ಟರ್‌ ಕೈದಿಯ ಕ್ಪವೆ ಕೇಳಿದ ಸಾವಿತ್ರಿದೇವಿ ನಿಗಮ ಹಿತ್ತಲ ಗಿಡ ಮದ್ದಲ್ಲ (ಮರಾಠ ಕಥೆ) .. ಉಷಾ ಅಂತುರಕರ ವನ್ಯ ಪಶುಗಳ ಮಿಂತ್ರ: ಪೂಂಜಾ ಬಾಬಾ. “ನವನೀತ” ಬಲ್ಲವರ ಬೆಲ್ಲನುಡಿ ರುವತಾನಿಯಾದ ದುರ್ದೈವಿ ರಾಜ ಸ್ಯ ಗಂಗಾಧರ ಆಳು ಒಡತಿಂಯಾದಳು (ಸಥೆ) .. ಶ್ರೀಮತಿ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕೊಪ್ಪರ ಅವರು ಸಿಳ್ಳಿನ ಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ “ಸ್ಟಾನ್‌ವ್ಯಾಕ್‌” ನಿಮ್ಮ ಶಬ್ದಭಾಂಡಾರ ಬೆಳೆಯಲಿ ಜು ಆ ು ಆತ ನಿಜವಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದನೆ? ಪಾವೆಂ ಭ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದ ಬ ಆಸ್ತ ಮಾ ಕೆ : ಪಾಲ ತೋರಿಸಿದ ದಾರಿ ಚ “ಕಿರ್ಲೊಸ್ಕರ'” “ಸರಸ್ವತಿ ಸೋಮನಾಥನ ಏಳನೇ ಪುನರುತ್ಥಾನ... ಆಗಸ್ಟ್‌ ಹದಿನಾಲಕ್ಯಿ (ಹಾಸ್ಯ ಕಥೆ)... ಐ.ವಿ. ನಾಗವೇಣಿಬಾಯಿ ಪುಸ್ತಕವಿಭಾಗ ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ಕ ಕ ಜರ್‌” ಇ ಎ ಾವಾಭಪು?. 4.111 ವ್‌ ಇ 0೦ ಆಇ ಓ0ಈ0 ಕ್ಮ, ವಾ ಫ, ಓಂ ಕ ಕಿ ಪ ತ ಸೊಳ್ಳಿಲ್ಳ್ನ ಳಾ ಚೆ ಆಲ್ಬಾರಾ ರ ವರ್‌ ಅ ಇ ಅನಿತ ಫರ್‌ ಇ, ಸ್ತ ಆ ತ ಕಾತರ ಸ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಹಾವನೂರ ಡಿಸೆಂಬರ, ೧೯೬೧ ಸಂಯಮದ ಭ್ರಮೆ ಆ ()ಿಮ್ರಾಟಿ ಪುಷ್ಕಮಿತ್ರನ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗ ಸಮಾಪ್ತವಾಗಿತು. ಅಂದುರಾತ್ರಿ ಅತಿಥಿಗಳಿ- ಗಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಸತ್ಕಾರ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವವಿತ್ತು. ಯಜ್ಞದ ಬ್ರಹ್ಮ ಮಹರ್ಷಿ ಪತಂಜಲಿ ಆ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ ನೋಡಲು ಹೋದ- ದ್ವನ್ನು ಕಂಡು ಅವರ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಚೈತ್ರನ ಮನ ದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಈ ವ್ಯವಹಾರ ಉಚಿತವೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಹೆ ಮೂಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವನ | ' ಮನಸ್ಸು ಮಹಾಭಾಷ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಸೂತ್ರ ಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ರಮಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೊಂದು ದಿನ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಚಿತ್ತ- ವೃತ್ತಿ ನಿರೋಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರವಚನ ಮಾಡುತ್ತಿ ದ್ಮಾಗ ಚೈತ್ರ ಕೇಳಿದ “ಸ್ವಾಮಿ, ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ ನಿರೋಧಕ್ಕೆ ನೃತ್ಯ-ಗೀತ ಮತ್ತು ರಸರಂಗಗಳೂ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆಯೆ1” ಪಾರದರ್ಶಿಯಾದ ಪತಂಜಲಿ ಮುನಿಗಳು ಶಿಷ್ಯನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅರಿತು, ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕು ಹೇಳಿದರು; " ವತ್ಸಾ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸೇಳಬೇಕೆಂದಿರುವುದು "ನವ ಪುರಾಣ? ದಿಂದ ಬೇರೆಯೆ. ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ನಾನು ಸಮ್ರಾಟನ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಲಿತನಾದದ್ಮು ಸಂಯಮ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಎರುದ್ಧವಲ್ಲವೇ ಎಂದೇ ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಯಿದೆಯಲ್ಲವೆ? ಕೇಳು, ಸಂಯಮದ ನಿಜ ಅರ್ಥ ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮದ ಸೈರೂಪ ರಸವೇ ಆಗಿದೆ. ರಸೊ ವೈ ಸಃ, ಆ ರಸವನ್ನು ಪರಿಶುದ್ಧ ವಾಗಿಯೂ ಅವಿಕೃತವಾಗಿಯೂ ಇಡುವುದೇ ಸಂಯಮವೆನಿಸುವುದು. ವಿಕೃತಿಯ ಭಯದಿಂದೆ ರಸವಿಮುಖನಾಗುವುದೆಂದರೆ ಭಿಕ್ಷುಕರ ಭಯ ದಿಂದ ಗೃಹಿಣಿಯು ಅಡಿಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಬಂದುಮಾಡಿದಂತೆ, ಹಕ್ಕಿ-ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಭಯ ದಿಂದ ಕೈತ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೀಜವನ್ನು ಚಿತ್ತುವುದನ್ನೆ ಬಿಟ್ಟಂತೆ. ಇದು ಸಂಯಮವಲ್ಲ, ಪಲಾಯನ. ಆತ್ಮಘಾತದ ಎರಡನೆಯ ಸ್ವರೂಪವೇ ಇದು. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು: ಕಾವಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ದಂತೆಯೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ರಸ ವರ್ಜಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಭ್ರಮಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಭ್ರಮೆಗೆ ನೀನು ಸಿಲುಕದಿರು.” ತ ಇರ ಷ್ಟ ತ್‌ 8೯ ಶಾಪ ಠ್ಡಿ ಚ ನ] ತ್ವ ಕ್‌ ತ್ಕ ಕೊ 2 ಜಾತ ಇ ಬ ! ಚೂ ತುಡ ಕ ಜ್ಯ. ಹ ಗ್‌ ತ್‌ ಊಟಿ 2 ತ ಜ| ಶ್ರ ಎಐ | ೫ ಆಸರ ಟಗರ್ಟು ಬೂದ್‌ ಅಗ್ರ್ಯುರ್ಟ್ಮ ಇತಹೆಜ್ನ 6 ಸಮಾ 5. ಹಿ ಹಚ್‌ 1 ೬ ಯೋ ತ ಟೇ ಇತ. ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತ ರ ಮಾರ್ಗಗಳೆರಡರ ಮರ್ಮವನ್ನೂ ಬಲ್ಲ ಅವರ ಸಂಗೀತದ ಮೆರುಗೇ ಬೇರೆ ಸಂಗೀತದ ಪವಾಡಗಾರ : ಶ್ರೀ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು ಎ | ಗೌಸ್‌ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರುಗಳು ೬೬ ಒಂಭತ್ತ ರಲ್ಲಿ ಪಂ. ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿ, ಪಂ. ಪುಟ್ಟಿರಾಜ ಗವಾಯಿ ಇವರು ಗಳ "ಸಾಥಿ' ಯಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸಭೆ ನೆಡೆಯಿಸಿ ದರು; ಮೂವತ್ತ ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ತೀರಿ ಪಡೆದರು; ಡೆ ೪೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಖ್ಯಾತಿ ದೇಶದ ಸೀಮೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗಿದೆ. ಹ ಪ್ರಥಮ ವರ್ಗದ ಕ್‌ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಹು ಗಳದೇೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೊಂದಿದೆ. ಅವರು ದಕ್ಷಿ ಣೋತ್ತರ ಸಂಗೀತ ಮಾರ್ಗಗಳೆರಡನ್ನೂ ಅರ ಗಿಸಿಕೊಂಡವರು; ಉತ್ತರದ ವಿವಿಧ ಘರಾಣೆ ಗಳ ಮರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದವರು. ವ್ರ ವೈಶಿ ಷ್ಟ್ಯವು ಅವರ ಸೆಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅನನ್ಯಸದೃಶವಾ ದೊಂದು ಕಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ರಾಜಗುರು ಗಳದೇ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸು ವಂತಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರೂಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ರಾಜ ಗುರುಗಳ ಮೇಲೆ. ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. " ಅವರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲೊಂದು ಸೌಡೇಶ ಒಂದು ಧ್ಯೇಯ ಇದೆ.... ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸದು ಸ್ಪೃಹಣೀಯ ವಾದ ಸ್ಥಾ ನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು "ಒಂದುಸ್ತಾ ನ” ಪತ್ರಿಕೆ ಹೇಳಿದೆ. "ಅವರ ಕಂಠ ಸಂಪತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಸ್‌ . ಯತ್ನ ರಹಿತ ನಿ. ಜಿ. ವುಣೂರ ವಾದ ಸಿದ್ಧಸ ಸೂ ರ್ತಿಯ ಗಾಯನ ಬಸವರಾಜರ ಕಲೆಯ ಆತ್ಯಾನ ನರ್ಷಕ ಅಂಶ. ಲಯದ ಮೇಲೆ ಅವರಿಗಿರುವ ಪ್ರಭುತ್ವ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದುದು, ಸ್ಪೃಹಣೀಯವಾದುದು,” ಎಂದಿದೆ " 'ಬೈಮ್ಸಾ” ಪತ್ರಿಕೆ. “ವಿವಿಧ ಘರಾಣೆಗಳ ಗಮಕಗಳ್ಲ ಸ ಸ್ವರ ಸೂಕ್ಷ ಟನ್ನೆಲ್ಲ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ ಅವರ ಗಾಯನವು ಹೈದಯಕ್ಕೂ ಬುದ್ಧಿ ಗೂ ಸೇರಿಯೆ ಆಪ್ಕಾಯಮಾನವಾಸಗಿತ್ತು, ಸ ಎಂದು “ಇಂಡಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌” ನ ವಿಮರ್ಶಕ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ರಾಜಗುರುಗಳ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸಂಗೀತದ ಪರಂಪರೆ ಇತ್ತು. ತಂದೆ ವೇ. ಮಹಾಂತ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವನ್ನು ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ ಸಾಧಿ ಸಿಸಿದವರು. ಅಜ್ಜಂದಿರೂ ಸಂಗೀತ ಪ್ರವೀಣ ರಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ರಾಜಮ್ಮನವರ ಕಡೆಯಿಂದ ' ಇವರ ಅಜ್ಜ ಪೆರಾಣಿಕರ್ಕುಸೋದರಮಾವಂದಿರು ಯಕ್ಷಗಾನಕುಶಲರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ತಂದೆ ಯವರು ಕರ್ನಾಟಿಕ ಸಂಗೀತದ ಪಾಠ ಹೇಳಿ ಮಗನನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಹಿರಿಯರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರಾಜಗುರುಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ. ಅವರಿಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಧರ್ಮಗುರುವಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು ತೆಳದಿಯ ಅರಸರ ಧರ್ಮ ಸಂಗೀತದ ಪವಾಡಗಾರ: ಶ್ರೀ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು ತ್ನ ಗುರುಗಳಾಗಿದ ರು. ಅನಂತರ ಟೀಪುವಿನ ಕಾಲ ದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಗೋಳ ತಾಲೂಕಿನ ಯಲಿವಾಳಕ್ಕೆ ಅವರು ವಲಸೆ ಬಂದಿ ದ್ಹರೂ,ಆ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೆಯೆ ನಡೆದುಬಂದಿತ್ತು. "ಆದರೆ ಬಸವರಾಜರ ಮನಸ್ಸು ಸಂಸ್ಕೃತಾ- ಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಧಾರವಾಡದ ಮುರುಘಾಮಠದ ಶ್ರೀ ಮೃತ್ಯುಂಜಯಸ್ವಾಮಿಗಳ ಹತ್ತಿರ ಕಲಿಯಲು ಹಾಕಿದಾಗ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು. ದಿ. ವಾಮನರಾವ್‌” ಮಾಸ್ತರರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ತೆ ಯಾಯಿತು ! ಈ ನಡುವೆ ಅವರ ತಂದೆ ಅಕಾಲ ದಲ್ಲೇ ಮೃತ್ಯುವಶರಾದರು. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಚನ್ನ ಬಸವ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ತಂದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಮೂರು ಸಾವಿರ ಮಠದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಈ ಸಲವೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಅವರಿಗೆ ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿವಯೋಗಮಂದಿ ರದ[್ನ ನೆಲಸಿದ ಪಂ. ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳ ದರ್ಶನವಾದುದು. ಬಸ ವರಾಜರ ಮಧುರ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದ ಆ ಗಾನಯೋಗಿಗಳು ಮನೆಯವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಇವರನ್ನು ಸಂಗಡ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಯಿಗಳು ಕರ್ನಾಟ ಹಾಗು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಎರಡೂ ಪರಂಪರೆಗಳ ವಿದ್ವಾಂ- ಸರು. ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ವಾವಗ್ರಸ್ತ “ಘರಾಣೆ'ಗಳ ಗೊಡವೆ ಇಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹಿತಮಿತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಗಾಯನಕ್ಕೊಂದು ಬೇರೆಯೆ ಮೆರುಗನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಬಸವ ರಾಜರು ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಶ್ರಮಿಸಿ ಅವರಿಂದ ಎರಡೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಳಹೊರಗನ್ನು ಅರಿತರು, ಅನಂತರ ಜನರಂಜನೆಯನ್ನೇ ಗುರಿ ಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ “ಘರಾಣಾ' ಸಂಗೀತದ ತಿರುಳರಿಯುವ ಹಂಬಲದಿಂದ ಗುರು ಗಳ ಅನುಜ್ಸೆ ಪಡೆದು ಮುಂಬಯಿಗೆ ಹೋದರು. ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಿರಾಣಾಸಂಪ್ರದಾಯ ವನ್ನು ಕುಂದಗೋಳದವರೇ ಆದ ರಾಮಭಾವು (ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವ) ಅವರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕಾಲ, ಅನಂತರ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸುರೇಶ ಬಾಬು ಮಾನೆಯವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಲಾಹೋರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಠುಮ್ರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೂ ಅನಂತರ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌, ಜಯಪುರ, ಆಗ್ರಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ೨೫ ನೇ ವಯಸ್ಸು ದಾಟುವುದಕೊಳಗೆ ಹೀಗೆ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀ ತದ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಯಬಹುದಾಡ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಅರಿತರು. ಯಾವ ಘರಾಣೆಗೂ ಸೇರದ ಗುರು ಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಎದೈೆಯ ತಳಪಾಯ ಹಾಕಿಸಿ ಕೊಂಡದ್ಬರಿಂದ ಯಾವ ಪರಂಪರೆಗೂ ಬದ್ಧರಾ- ಗದೆ. ಎಲ್ಲವುಗಳ ಗಾಡಿ ಮೋಡಿಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಹಿತವರಿತು ಸೇರಿಸಿ ಕೊಂಡು ಅವರು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಇಂಪು, ನಾವೀನ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಲು ಶಕ್ತರಾಗಿ ದ್ಹಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರೆಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾ ಕಿಂಬುದು ಭಾರತದ ಮೂಲೆ-ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲ- ಸಂಗೀತದ ಆಗರ!ಳೆನಿಸಿದು ಲಾಹೋರ್‌, ಆಗ್ರಾ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌, ಜಯಪುರ, ದಿಲ್ಲಿ, ಕಲ ಕತ್ತಾ, ಮೈಸೂರು, ಮದ್ರಾಸ್‌ ಮೊದಲಾದೆಡೆ ಗಳಲ್ಲಿ--ಆಯಾ ಘರಾಣೆಯವರು ಕೂಡ ಇವರ ಗಾನ ವೈಖರಿಗಳಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಹೊಗಳಿದುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಚತುರ್ದಿಕ್ಕುಗಳ ಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲ ಮುಖ್ಯ ಆಕಾಶ ವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಿತ ರಿಸಿವೆ. ಮಧ್ಯಮ ನಿಲುವು, ಹರವಾದ ಹಣೆ, ಕಾಂ- ತಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಗೌರವರ್ಣ, ನಗುಮುಖದ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರುಗಳು ನಿರಾಡಂಬರ, ನಿರ ಸಂಗೀತದ ಪವಾಡಗಾರ: ಶ್ರೀ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು ೫ ಹಂಕಾರಿ ಜೀವಿಗಳು. ದೋತರ, ಮೇಲೊಂದು ಅಂಗಿ, ಕಾಫಿಪೆಡಿ ಬಣ್ಣದ ಕೋಟು, ಕೊರಳಿಗೆ ಸ್ಕಾರ್ಫ್‌, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೆಡವುಗಳು, ಕೈಗೊಂದು ಕೊಡೆ-- ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅವರ ಅಲಂಕಾರ ಮುಗಿ ಯಿತು. ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವ- ನದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟ ದುರ್ಶ್ಯಸನಗಳಿಂದ ಬಸವ ರಾಜರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಲಿಪ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ- ಭಾಯಿಕ್ತ ಕಲೆಗೆ ಚರಿತ್ರ ವೈಕಲಃಗಳು ಅನಿ ವಾರ್ಯವಲ್ಲೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರೊಂದು ನಿದರ್ಶನ ಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಲೆಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲೆಂದು ನೆಕೆ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲಸುವುದು ಕನ್ನ ಡಿಗ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲನೇಕರ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಬಸವರಾಜರು ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಯಲಿವಾಳದಲ್ಲೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಯಶ ಸ್ಸನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಯಿಗಳ ಶಿಷ್ಯವರ್ಗದ ಒಂದು ಹಿರಿಮೆ ಯೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಗೀತ ಗಾರ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆಯು ತ್ತದೆಂಬ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸ ಅವರದು. ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸ ಸಾರ್ಥಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ರಾಜಗುರುಗಳನ್ನು ಅವರ ಗೆಳೆಯರು ಹಾಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ “ರಾಗಗುರು'ಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಚೇಷ್ಟೆಯಾದರೂ ಅವರ ಶಕಂಠಶ್ರೀ ಇದನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ವಿಹರಿಸುವ ಇವರ ನುಡಿಕಾರ ಚಾಕುವಿನ ಹರಿತದು, ಗಂಟಿ ಯಂತೆ ಖಚಿತ ಮತ್ತು ತಂಬೂರಿಯ ತಂತಿಗೆ ಳಂತೆ ಸ್ಟುಟ ಯಾವುದೇ ಪಂಥ ಹಿಡಿದು ಹಾಡಿ ದರೂ ನಾದ ಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊರತೆಯಾಗದು ಕಲ್ಪನಾಸ್ಫೂರ್ತಿಗೆ ಅಡ್ಮಿಯಾಗದು. ಮಂದ್ರ- ಸ್ಥಾಯಿಯಲ್ಲಿ *ೆಲವರಿಗಿರುವ ಗಡುಸುತನ, ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಇವರ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲವಾ ದರೂ ಇವರು ಎತ್ತಿದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಗಾ ದರೂ ಧ್ವನಿ ಮುಟ್ಟಿ ಸೈ'ನಿಸುವುದು ಖಂಡಿತ. ಬಸವರಾಜರ ಸಂಗೀತದ “ಶಿಶುರ್ವೇತ್ತಿ ಪಶುರ್ವೆೇತ್ತಿ' ಪವಾಡದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಕಥೆ ಗಳೇ ಅವೆ. ಇನ್ನೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾ ಗೊಂದು ಸಲ ಅವರು ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಡುತ್ತ ಕುಳಿತಾಗ ಎರಡು ಚಿಗರೆಗಳು ತನ್ಮಯವಾಗಿ ಆಲಿಸುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದವಂತೆ. ಬಾದಾಮಿ ಮುಕ್ಕಾಮಿನಲ್ಲೊಂದು ಸಲ ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ಮಾಗ ಮಂಗಗಳ ಗುಂಪೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ರಂತೆ ಕುಳಿತು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದವಂತೆ; ಹಾಡು ಮುಗಿದ ನಂತರವೇ ಅವು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟ ವಂತೆ ರಾಜಗುರುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಅಗಾಧ ಮಹಿ ಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಒಂದು ಸಲ ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ತೋಡಿ ರಾಗವನ್ನು ಯಾವುದೋ ಮನೋಧರ್ಮ ವಿಶೇ- ಷದಿಂದ ಆಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರ ತಾಯಿ ಆಕಳು ಹಿಂಡಲು ಹೋದವರು ಹಸು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧವಾದಂತೆ ಕಿಂತು ಕರೆದಷ್ಕೂ ಹಾಲಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂ- ಡರು. ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ತಂಬಿಗೆ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಸು ಅಂದು ಎರಡು ತಂಬಿಗೆ ಹಿಂಡಿ ದರೆ ಮತ್ತೂ ಹಾಲಿಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ತಾಯಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ರಾಜಗುರುಗಳಿಗೆ ಅದು ತಾವು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ತೋಡಿರಾಗದ ಮಹಿಮೆಯೆ ಎಂದು ಭರವಸೆ. ತಾಯಿ ಅದನ್ನು ನಂಬಿ ಯಾರೇ? ರಾಜಗುರುಗಳು ಪರೀಕ್ಷಿಸೋಣವೆಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದರು. ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಬಸವರಾಜರು ಅದೇ ಹುರುಪಿನಿಂದ ತೋಡಿಯನ್ನು ಆಲಪಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪವಾಡದ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಾಯಿತು. ತಾಯಿ ಈಗ ಒಪ್ಪಲೇಬೇಕಾಯಿತು. ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನಿನ ವರೆಗೆ- ಅಂಧ ವಿಶ್ವಾಸವೆನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ “ಸಂಗೀತ ಮಹಿಮೆ” ಈಗ ಹಾಗೆನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪಂ. ಓಂಕಾರ ನಾಥ, ಪ್ರೊ. ಟಿ. ಸಿ.ಎನ್‌. ಸಿಂಗ್‌ ಮೊದಲಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ವಿಜಾನಿಗಳೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ದ ಪಡಿ ಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಗೀತವು ಹಸುಗಳ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತದೆಂಬುದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾ ನಿಕ ಸಮರ್ಥನೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಬಸೆವರಾಜರು ತುಂಬ ನಿರಹಂಕಾರ ವೃತ್ತಿ ಯವರು. ಯಾರೊಡನೆಯೂ ಅವರು ಹೈತ್ಬೂ ರ್ವಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವರು. ಸಂಗೀತ ಜಗತ್ತಿನ ಮಾತು ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೆ ವೇಳೆಯ ಐಚ್ಚರವಿಲ್ಲದೆ ಮಾತು ಸಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಸೋದಾಹರಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಪಾದಿಸಲು ಅವರು ನಡುನಡುವೆ ಹಾಡಿಯೂ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗೆಂದು ಹೋದ ರಾಜಗುರುಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಿ ಕೋದ್ಯಮಿಗಳು ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನಾ ತರಹದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ರಾಜಗುರುಗಳು ಆಪ್ರಶ್ನೆ ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವೀಯಲು ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಕಾರ್ಯ ಕ್ರಮವನ್ನೇ ಯೋಜಿಸಿದರು. ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೋ ದೃವಿ:ಗಳು ನೆಕೆದ ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಗುರುಗಳು ಶುದ್ಧ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಕಿರಾಣಾ ಶೈಲಿ ಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತ ನಿದಾನವಾಗಿ, ಗುಚ್ಛೆ ಗುಚ್ಚವಾಗಿ, ಅಲೆಯಲೆಯಾಗಿ ತೇಲಿ ಬರುವ ಗಮಕಗಳಿಂದ ಆ ಶೈಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದ ರ್ಶಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಜಯಪುರ ಪರಂಪರೆ ಯನ್ನು ಲಲಿತ ಗಾರಿ ರಾಗದ ಆಲಾಪನ ವಿಧಾನ, ಈಡಿ ವೈಶಿಷ್ಟ, ತಿರುವುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಬಸು, ಬಳಿಕ ದೇಸೆ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿ- ಯರ್‌ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ಖಮಾಚಿ ನಲ್ಲಿ ತುಮ್ರಿ ಶೈಲಿ ಯನ್ನೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿ ಯಲ್ಲಿ ಲಾಗಿ-ಲಾಗಿ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಎಲ್ಲ ಸಂಪ್ರದಾಯ ತೈಲಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಣತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಾಜಗುರುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ. ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವಾಣಿಯಿಂದ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರ ಉಭಯ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ ಕರ್ನಾಟಕವೇ । ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕರ್ನಾ ಟಕದ ಕಲಾವಿದರು ಉತ ರದ ನಾಲ್ಕು ಘರಾಣೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಖ್ಯಾತಿ ತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾ- 11 ಎರಡೂ ಪದ್ಧ ತಿಗಳ ಸಚೇತನಸ ರೂಪ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದೆಯೆ ದೂ ಜಸ ಮತ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಎರಡು ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿ ಭೇದವಿದ್ದೆರೂ ಮೂಲತಃ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಉಗಮಿಸಿದವು. ಎರಡರಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಧರ್ಮ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರ್ನಾ ಟಕ ಸಂಗೀತದ ರಾಗಮಾಲಿಕೆಯೆ ಹಿಂದುಸ್ತಾ- ನಿಯ ರಾಗಸಾಗರ.. ಎಂಟು, ಇಪ್ಪತ್ತೊ ದು ಅರುವತ್ತ ನಾಲ್ಕು ರಾಗಗಳ ಟೆ ಹೇ ವುದು ಮೊದಲಿನಿಂದ ನಡೆದುಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಹುಕಠನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರಾಗ ಸಾಗರ ಗಳನ್ನು ಈಗ ಹಾಡುವುದು ವಿರಳ ಎಂದು ರಾಜ ಗುರುಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವತಃ ಅವರಿಗೆ ೬೪ ರಾಗಗಳ ಒಂದು, ೨೧ರಾಗಗಳ ನಾಲ್ದು, ಎಂಟು ರಾಗಗಳ ಎಂಟೊಂಭತ್ತು ಸಾಗರಗಳು ಬರು ತ್ತವೆ. ಅವರಿಗೆ ಘರಾಣೆವಾದದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಮೇಲು ಇದು ಕೀಳು ಎಂಬ ಆಯಾ ಶೈಲಿಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಜು ಇಲ್ಲೆಂದು ಅವರು ಸಾರು ತ್ತಾರೆ. ರಾಜರನ್ನು ರಂಜಿಸಲು ಹುಟ್ಟಿ ಕೊಂಡ ಈ ಘರಾಣೆ ವಾದವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದೇ ಒಳಿತು. ಒಂದೊಂದು ಘರಾಣೆಯಲ್ಲೂ ಒಂ- ದೊಂದು ಹಿರಿಮೆಯಿದೆ. ಜಾಣರು ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಾಯನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಗ ರಾಜಗುರು ಗಳು ಅದರ ವಾದ್ಯ ಭಾಗ, ತಾನ ಪ್ರಸ್ತಾರ, ಸ್ವರಲಯ ಜ್‌ ಮೆಚ್ಚಿದರೂ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಾಣಸ್ಥಾ ನವಾದ ಶ್ರು ತಿಗೆ ತೇ ಸಾಧಕರು ಸಂಗೀತದ ಪವಾಡಗಾರ:; ಶ್ರೀ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು ೭ ಹೆಚ್ಚಿ ನ ಗಮನ ಕೊಡದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಷಾದ ವ್ಯ ಕ ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗೀತದ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರ ಟಟ ಸಂಪ್ರ ದಾಯಗಳೂ ಮೂಲತಃ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟ್‌ 'ತಂತ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಟಂ“ ಅಪೆರಡನ್ನೂ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಒಂದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯ 1ಬ (0) ದಕ್ಕೆ ಅವರ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ವೆ ತಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳು ವ್ರದೇ 282. ದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಡಿ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ನಾಲ್ಕು ಘರಾಣೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಯೋ ಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದಾ ರೆ ಪ್ರೊ. ರಾಜಗುರುಗಳೆಂದರಕೆಸ ಸಂಗೀತದ ಮಹಾ ಕೋಶವಿದ್ದಂತೆ. ಅವರ ಚೀಜಿನಸ ಸಂಗ್ರಹ ಬಲು ದೊಡ್ಡದು; ಐದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಗೀತ ಗಳು ಅವರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅವರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ವಚನಗಳೂ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಹಾಡಿದ ರಾಗ ವನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಹಾಡುವುದು ಇವರಿಗೆ ಒಪ್ಪದು. ಗಾನದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ರಂಜಿಸ ಲಾರದು ಎಂದವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಗೀತ ಸಂಗ್ರ ಹಕ್ಕೆಲ್ಲ ಸ್ವರ ಪ್ರಸ್ತಾರ ಹಾಕಿ ಪ್ರಕಟಿಸ ಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಆಸೆ ಸೆಫಲವಾದಕೆ ಅದು ಸಂಗೀತ ಪ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೊ ದು ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊ- ಡುಗೆಯಾದೀತು. ಬಸವರಾಜರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದೊರ ಕಿವೆ. ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಜಮಖಂಡಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇ ಲನದಲ್ಲಿ ಸವಿವರ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಸೈರುಳಿನ ಕೂಗ' ನ್ನು ಚ್‌ ಹಾಡಿ ಜನರನ್ನು ಮೋಹ ಗೊಳಿಸಿ “ಗಾನಕೋಳಿಲ” ಬಿರುದನ್ನು ಸಂಪಾ ದಿಸಿದರು. . ೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ನಿಜಾಂ ಪ್ರಾಂತ ಸಂಗೀತ ಸಮೇಳನ ದಲ್ಲಿ "ಸಂಗೀತ ಸುಧಾಕರ” ಎಂದವರಿಗೆ ಬಿರುದು ಜಂ ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪುರಪ್ರ ಮು ಸಮ್ಮು; ಬದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಬಿ. ಡಿ, ಟ್ಟ ಸ ಒರಿತನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇವ ರನ್ನು “ಸಂಗೀತ ಸುಧಾಕರ” ಜು ತರೆ ದ ಕೆಲ ಕಾಲ ಷ್ಟ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಪ್ರೊಫೆಸರರೊಬ್ಬ ರು ಕಾಚು. ಗಳ ವಚನ, ನ ಜ್ಯ ರಿಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಒಯ್ದವರು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಕೇಳಿದವರು ಬಹಳವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಕೆಂದು ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಗುರುಗಳು ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಗಾನವೈದಗ್ನ್ಯ ಮೆರೆಸುವ ದಿನವೂ ಬೇಗನೆ ಬರಬಹುದು. * ಇದು ಸೋಜಿಗೆ , ಒಂದು ನಾಯಿ ನುಡಿದದ್ದು ಎ. ಈ ಮನುಷ್ಯ ನ ಸರ(ಟಚ ನನಗೆ ಅರ್ಥ ವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಾನವನನ್ನು ಹೆದರಿಸಿದರೆ ಜೀವ ಡಾ ಓಡುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಅವ ನಿಗೆ ಹೆದರಿದರೆ ನನ್ನ ನ್ಗ ಸಿಕ್ತ! ಬರುತ್ತಾನೆ. ಜೇ ಪ್ರಾಚೀನ ಮನುಷ್ಯ ನುಡಿದದ್ದು --. ಈಗಿನ ಮನುಷ್ಯನ ಚ ಮವೇ ನನಗೆ ಅರ್ಥನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವಾಗ ನೋಡಿದರೂ ತನ್ನ ನ್ಸ್ನಾ ವರಿಸಿಕೊಂಡ ಬಟ್ಟೈಯೆಂಬ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾ ನೆ: ಸಟ ರಂಥ. ವತಾಡಿ, ಕುತ್ತಿ ಗೆಯನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ತಂದು ಇಣುಕುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಮತೊ ಎಂದಿಷ್ಟು, ತೂತು ಮಾಡಿ ತ್ರೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನು. ಹೊರ ತೂರಲು ಹ ಕ್ಕಿಂತ ನನ್ನ ಹಾಗೆ ಬಟ್ಟಿ" ಹಾಕದೇ ಇದ ರೇನಾಗುವುದೋ ನಃ ಕಾಣೆ, ಫ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕಷ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ಕುಂದಾಪುರ ಜ್‌ ಚೈ 4 ್‌ ಕ್‌ ್ಟ್ಯ್ಲ ತೆ ಆ ಕ್ಕೆ | ರ ಮಾನವನನ್ನು ಸಾ ಸ `' ಮೀರಿಸುವ ಸ್ರ ನ ಯಂತ್ರರಳು? ಸ ಜಬ ಸೂ ಹ ಲೆ ರ ಬ ವಿಜ್ಞಾನದ ಈ. ವಿಜಯ ಸಶೊನೆದೆ ಮಾನವನಿದೇ ಮುಳುವಾದೀತೇ? 9 ಸಬಲಾ ಸಾಹಿತಿ ಕಾರ್ಲ್‌ ಕೊಪೆಕನ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗಳು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು-ರಾಬಓ್‌ರನ್ನು- ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಬಟಿರು ತಮ್ಮ ಗುಲಾಮ ರಾಗಿರುತ್ತಾರೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮನುಷ್ಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ದವರಿಗಿಂತಲೂ ಬುದ್ಧಿ ವಂತರಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ ದರು. ಅವರಿಗೆ ವಿಧೇಯರಾಗಿರುವ ಬದಲು ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ತಾವೇ ಆಳಲಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ೩೯ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಕಾರ್ಲ್‌ ಕೊಪೆಕನ ಈ ಸಲ್ಪನಾ ವಿಲಾಸ ಸತ್ಯಸೃಷ್ಟ ಗಿಳಿಯಬಹುದೇ ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಯಂತ್ರಗಳೀಗ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಯಂತ್ರ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿವೆ. ಈ ಯಂತ್ರ ಗಳು ದಿನವೂ “ಬುದ್ಧಿ ಶಾಲಿ”ಗಳಾಗುತ್ತ ಹೋಗು ತ್ತಿವೆ, “ಬುದ್ಧಿ ಶಾಲಿ” ಎಂದರೇನು? ಅನುಭವ ದಿಂದ ಕಲಿಯುವುದು ಬುದ್ಧಿ ಶಾಲಿಯ ಪ್ರಥಮ ಲಕ್ಷಣ. ಎಜ್ವಾನಿಗಳು ಈಗಾಗಲೆ ಒಂದೇ ತಪ್ಪನ್ನು ಎರಡು ಸಲ ಮಾಡದಿರುವ ಯಂತ್ರ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. (ಅನೇಕ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಈ ಗುಣ ಸಾಲದೆಂದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ!) ಪ್ರ ಜಟಿಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಗಳ ವಿಚಾರ ಕೇಳಿ- ದ್ಹಾರೆ. “ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮಸ್ತಿಷ್ಕ” ಎಂದು ಕರೆಯ ಲೃಡುವ ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಎದ್ಕು ದ್ವೇಗದಿಂದ ಮಾಡಬಲ್ಲವಲ್ಲದೆ ಬಂದ ಉತ್ತರ ಗಳನ್ನು “ಜ್ಞಾಪಕ'ದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅದೇ ಲೆಕ್ಕ ಇನ್ನಾವಾಗಾದರೂ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಬಂದಕೆ ಪುನಃ ಬುಡ ದಿಂದ ಎಣಿಸದೆ ನೇರವಾಗಿ ನೆನಪಿನ ನಿಧಿಯಿಂದ ಉತ್ತರವನ್ನೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಮುಂಡೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೇಳಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ವಎಮಾ ನವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಬಲ್ಲ "ಯಾಂತ್ರಿಕ ವೈಮಾನಿಕ”ಗಳ ಗಿವೆ. ಸಂಗೀತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸ ಬಲ್ಲ, ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ (ತುಸು ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೂ) ಅನುವಾದ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ವಿಸಂಗತವಾದ ಅಪ್ಪಣೆಗಳನ್ನಿತ್ತರೆ ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಗಲಿಬಿಲಿ ಗೊಂಡು ಮನುಷ್ಯನಂತೆಯೆ "ನರ ವೈಕಲ್ಯ?- ಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಕೂಡ. ಅಮೇರಿಕದ ಇಂಟರ್‌ ನ್ಯಾಶನಲ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಮೆಶೀನ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್ನಿನ ಎಣ್ಞಾನಿ ಆರ್ಫರ್‌ ್‌ ಮಾನವನನ್ನು ನೀರಿಸುವ ಯಂತ್ರೆಗಳು? ೯ ಸ್ಕಾಮ್ಯುವೇಲರು ಒಂದು ಯಂತ್ರಶಟ್ಟಿ ಅದಕ್ಕೆ ಚದುರಂಗ ಆಡಲು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿ ಕಲಿತು ಎಷ್ಟು “ಬುದ್ಧಿ ಶಾಲಿ” ಯಾಗಿದೆಯೆಂದಕೆ ಈಗ ಚದುರಂಗದಾಟ ದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾತನನ್ನೇ ಸೋಲಿಸುತ್ತಿದೆ. “ಎರಡನೆಯ ಔದ್ಯಮಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ” ಯನ್ನೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ಈ ವಿದ್ಯೆಗೆ “ಸೈಬರನೆಟಿಕ್ಸ್‌' ವಿಡ್ಕೆಯೆಂದು ಹೆಸರು. ಈ ವಿದ್ಯೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದ ಕರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮತ್ತು ಮಾನವರ ವರ್ತನೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಗಣಿತಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೊಳ ಪಡಿಸಿ, ಜೀವಂತಅವ ಯವಗಳು, ನರಗಳ, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ವರ್ತನೆ ಯನ್ನು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ “ನಕಲು ತೆಗೆ' ಯುವ ||ನ) | ” ನಸ್ರು , ಶಿರಿಏರಿ8ಿ066ಿ /೬ 1] ೫% 1. || ಕ ೪ 91% ಡ್ರ್‌ಗ ಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿ ತ ದ್ಮಾರೆ. ಅರ್ಥಾತ್‌ ಇಹ ಯಂತ್ರಗಳು ಜೀವಿಗೆ ಗಿ ಳಂತೆ : ವರ್ತಿಸುವ ೧೦೦೬ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದೇ ಜೌ ಅವರ, ಉದ್ದೇಶ. ಸೈಬರ್‌ನೆಟಿಕ್ಸಿ ವಿ ಶಾರದರು ಉತ್ಪಾದಿ ಸಿರುವ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿನ್ನಿನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯು ಗ್ರೇ ವಾಲ್ಪರರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎರಡು “ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪಶು”ಗಳು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾಗಿವೆ. ಆತ ಈ “ಪಶು'ಗಳಿಗೆ “ಎಲ್ಮರ್‌” ಮತ್ತು “ಎಲ್ಲಿ” ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಯೊಂದನ್ನು ಹೊರತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ' ಇವು ಮಾಡುತ್ತವೆನ್ನಬ ಹುದು. ಅವಕ್ಕೆ “ಹಸಿವೆ”ಯಾಗುತ್ತದೆ, “ಹಸಿವು” ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವು “ಆಹಾರ” ` ಹುಡುಕು ತ್ತವೆ, “ಉಂಡ” ನಂತರ' ಅವು`ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತ.ೆ. ಜಗತ್ತಿನ 'ಪ್ರಥಮ' ವರ್ಗದ ನರತಜ್ಞರೂ 6-2 ಸಂಗಡಲೇ - ಕುಶಲಯಂತ್ರ ವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದರೂ ಆದ ಡಾ. ವಾಲ್ಪರರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ "“ಸ್ವಯಂ- ಪ್ರೈರಿತ” ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ನಾವೆಣಿ ಸುವಷ್ಟು ಜಜಿಲವಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರಿಸಲು ಈ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ದೊಡ್ಡ ಕುಂಬಳ ಇಯಿಯ ಆಕಾರದ “ಎಲ್ಮರ್‌” ಯಂತ್ರಪಶುವಿ ನಲ್ಲಿ. ಫೋಟೋ-ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೋಶವೊಂದು ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸೆಗಳಂತೆ ಬಾಹ್ಯಪ್ರಪಂಚದೊ ಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಗರ್ಭ ದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ನಾಯುಗಳಂತೆ ಚಲನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೊದ ಗಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಜಠರ ದಂತೆಯೂ ವರ್ತಿಸು ತ್ತದೆ. ಅದರ ಅನ್ನವೆಂ ದಕೆ ಪ್ರಕಾಶ. ಪ್ರ- ಕಾಶ ಎಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಅದರ ಪೋಟೋ ವಿ- ದ್ಯುತ್‌ಕೋಶ ಅದಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಮರನ ಚಕ್ಕಿ ಬೆರಳು ಹಚ್ಚೆ ಬೇಕಾ ಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಶಕ್ತಿ. ಕಡಿಮೆಯಾ ದೊಡನೆ ಅದು. “ಹಸಿವೆ” ಯಿಂದ ಚಡಪಡಿಸಿ “ಅನ್ನ'ವಾದ ಪ್ರ.ಕಾಶದ ಕಡೆ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಹಸಿವೆ ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟೂ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶ ಮಾನವಾದ ಬೆಳಕಿನ ಕಡೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಬಿದ್ದ ಶಕ್ತಿಯು ಪುನಃ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತವಾಗಿ “ಚಾರ್ಜ್‌” ಆಗುತ್ತದೆ. " ವಿಶೇಷ ವೆಂದಕೆ ತನಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು “ಅನ್ನ” ಸಿಗಲು ಯಾವ'`ಮಾನದ ಪ್ರಕಾಶ ಬೇಕೋ ಅಷ್ಟೇ ಮಾನದ ಪ್ರಕಾಶದ ವರೆಗಷ್ಟೇ ಅದು ಹೋಗು ತ್ತದೆ. ಅದೆಂದೂ ಕೂಳುಬಾಕನಂತೆ “ತಿನ್ನುವು ದಿಲ್ಲ."ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ. 'ಮಾತ್ರ ಕಾಣ ಬರು ನೋಡಿದವ ಮೂಗಿಗೆ ಲ್‌ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ತ್ತದೆಂದೆಣಿಸಲಾದ ಅಂದಾಜಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ರೂಪವಲ್ಲವೆ? “ಎಲ್ಲಿ'ಯ ರುಚಿಗಳು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕತ್ತಲಿದ್ದಾಗ ಅದು ಏನನ್ನೋ ಹುಡು ಕುವವರಂತೆ ತಲೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತ ಚಡಪಡಿ ಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿದೊಡನೆ ಚಟ್ಟಿನೆ ಅತ್ತ ಓಡದು. ಹೋಗಲೋ ಬೇಡವೋ ಎಂದು ಯೋಚಿಸುವವರಂತೆ ತಡೆದು, ಆಮೇಲೆ ಪ್ರಕಾಶ ದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಸಂದಿಗ್ಧ ಇನ್ನೂ ಸುವೃಕ್ತವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.ಬಳಿಕ ತನಗೆ ಬೇಕಾದ್ದು ಇದೇ ಎಂಬಂತೆ ವೇಗದಿಂದ ಸಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶದ ಮೂಲದ ಬಳಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವವರಂತೆ ಸುಳಿದಾ ಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಾಶದ ಗುಣ ಅದರ ರುಚಿಗೆ ಒಪ್ಪೆವಂತಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅದು ಕೊನೆಗೆ ಅದರ ಸಾಮೀಪ್ಯವನ್ನು ಸೇರುವುದು. . ಏನಾದರೂ ಕೊರೆತೆ ಕಂಡರೆ ಅದು ಮುಖ ತಿರುವಿ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಡಾ. ವಾಲ್ಟರ್‌ ಈಚೆಗೆ ಕಟ್ಟಿದ "ಫೋರಾ” ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಯಂತ್ರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೋಜಿ ಗದ್ದು. ಅದು ಪೌಲೋವನ ನಾಯಿಯ ಪ್ರತೀಕ ವಾಗಿದೆ. (ನಾಯಿಗೆ ಪೌಲೋವನು ಆಹಾರ ಕೊಡುವಾಗ ನಿತ್ಕ ಗಂಟಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲ ಕಾಲಾನಂತರ ಆಹಾರ ಕೊಡದೆ ಬರಿ ಗಂಜಿ ಬಾರಿಸಿದರೂ ಅದರ ಬಾಯಿ ನೀರೂರುತ್ತಿತ್ತು) ಇದಕ್ಕೆ ಅಭ್ರಸ್ತ ಕ್ರಿಯೆ 0086110006 7೮10೫ ಐಂದಾತ ಹೆಸರಿಟ್ಟ.) ಡಾ. ವಾಲ್ಟರ್‌ ಕೋರಾಕ್ಕೂ ಅಭ್ಯಸ್ತ ಕ್ರಿಯೆಯ ತರಜೇತಿ ಕೊಡಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿ ದ್ಹಾರೆ. “ಹಸಿ”ದಾಗ ಕೋರಾದ ಮುಂದೆ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ ಸಂಗಡಲೇ ಒಂದು ವಿಸಲ್‌ ಊದುತ್ತ ಹೋದರು. ಕಡೆಗೆ ಕೋರಾ ಬೆಳಿಕಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ವಿಸಲ್‌ ಊದಿದರೂ ಅತ್ತ ಓಡಲು ಪಾ ನ್ರರಂಭಿ ಸಿತು. ಜಡಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಿಲ್ಲದ ಜೀವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದಕೆ ಸ _ಯಂನಿಯಮನ. ು ವನ ಶರೀರ ಉಷ್ಣತೆ ಚಳಿಯಿರಲಿ ಬಿಸಿಲಿರಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಧಾರಣ ೯೮ ಅಂಶ ಫೆರನ್‌ ಹೀಟಿನಲ್ಲಿರುವುದು ಸ್ವಯಂನಿಯಮನದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಮಾನವನ ಮಿದುಳು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅವಯಗಳಿಗೂ ನಿರ್ದೇಶನವೀಯುತ್ತದೆ. ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಕೆಲಸ ಸಾಧಿಸುವ ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯವೆನಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಎಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಂ ಆಶ್‌ ಬಿಯವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ “ಹೊಮೊಸ್ಟಾಟ್‌” ಎಂಬ ವೈ ದ್ಕುತ ಯಂತ್ರ ಈ ಬಗೆಯ ಟ್ರ `ನಿಯಂತ್ರಣ 4 ನ ಶಕ್ತಿ ಯನ್ನು ಪ್ಪ ಪ್ರ ದರ್ಶಿಸುತ್ತ. ದೆ. ಅವರು ಈ ಯಂತ ಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಗುರಿ ಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಒಂದಲ್ಲ ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಗಗಳಿರುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ್ಯವಿತ್ತಿ ದ್ವಾರಕೆ... ಈ ಯಂತ್ರ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿ ಯುತ್ತ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವ ಅತಿ ಸುಗಮ ಉಪಾಯ ವನ್ನೇ ಕಡೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಗುರಿ ಸಾಧಿಸಲು ಅದೆಷ್ಟು ಕಾತರವಾಗಿರುತ್ತ ದೆಂದರೆ ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದಂತೆ ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆ - ಯನ್ನೇ ಬದಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಎದ್ಯುತ್‌ ಗಣಿತ ಯಂತ್ರ ವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಅದು ಮಾನವನ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ “ವಿಚಾರ” ಮಾಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದೆಂದು ಬಲ್ಲ ವರ ಅಭಿಮತ. ಆಗಲೆ ಅಗಾಧ “ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ” ಯಿರುವ ಗಣಕ ಯಂತ್ರಗಳು ಇವೆ, ಈಗ ಮನುಷ್ಯನಿಗಷ್ಟೇ ಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುವ “ವಿಚಾರ ಶಕ್ತಿ 'ಯುಳ್ಳ ಯಂತ್ರದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದ ರಿಂದ ಈ ಯಂತ್ರ ಸವ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನ- ವಠಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಂತಾಗಲಿಲ್ಲನೆ? ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿಮಾನ ನಿರೋಧಕ ತೋಫು ಗಳು ಮಾನವ ಬೇಟಿಗಾರನೊಬ್ಬ ಗುರಿ ಹೊಡೆ ಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಮಾನಸಿಕ ಮಾನವನನ್ನು ಧೀರಿಸುವ ಯಂತ್ರ ಗಳು? ೧೧ ಶಾರೀರಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಪೂರೈಸು ತ್ತಿವೆ. ಹಾರುವ ವಿಮಾನವನ್ನದು ರೇಡಾರ್‌ ಮೂಲಕ “ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅದರ ವೇಗವನ್ನೂ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ “ಲೆಕ್ಕ” ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಇನ್ನು ಇಂತಿಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ |! ಎಲ್ಲಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ ತಾನು ಹೊಡೆಯುವ ಗುಂಡು ಕ್ರಮಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಗತಿಯನ್ನೂ ಗಣಿ ಸುತ್ತದೆ; ಈ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳು ಒಂದಾಗುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪುವಂತೆ ತೋಫು ಹಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಗುರಿ ತಬ್ಬಿದರೆ ಎಷ್ಟು ತಬ್ಬಿತು ಏಕೆ ತಬ್ಬಿತು ಎಂದು ತಾನೇ “ಯೋಚಿಸಿ” ಕೊಂಡು ಅಂದಾಜನ್ನು ತಿದ್ಮಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕಾರ್ಯ ಕೆಲವೇ ಸೇಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯುತ ಗಣಕ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಕೊರತೆಯೆಂದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಅವು ಮಾಡಬೇ (([[ ವರ್ಷಗಳ ಭದ್ರ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಥ ಜ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಸೇನೆ ಓಿನಾಂಗಾಳ ನಾಯಕ್‌ ಬಾಂಕ್‌ ಫ್ರಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಡ ಆಫೀಸು: ನಮ್ಮ ೩ ವರ್ಷ ವ್ಯಾದೆಯ ಕ್ಯಾಷ್‌ [ ಸ್ಥಾಪನೆ: 1920] ಉಡುಪಿ, ದ. ಕನ್ನಡ ಸರ್ವಿಫಿಕೇಟುಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣೆ ಮಾಡಿರಿ; ಡಿಶೆ ಒಡ್ಡಿ ಶೇಕಡಾ ಧ್ರ ರಂತೆ ರೂ. 87-00, 3 ವರ್ಷಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿ ಕೂಡಿ ರೂ. 100-00 ಒದಗಿಸುವುದು. ತರೆ, ಚಿಕ್ಕವ್ಯಾದೆ, ನಿರಖು ಠೇವಣಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಶರ್ತುಗಳು. ಕಾದ. ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವುಗಳ “ಭಾಷೆ'ಯಲ್ಲೇ (ಟೀಪಿನ ಮೇಲೆ ತೂತುಗಳ ಮೂಲಕ) ಕೊಡ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಭಾಷಾಂತರ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ತಜ್ಞ ರಾದ ಯಂತ್ರ ದಾಳುಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ದಿನಕೆ ವೇಳೆ ಚ 0 ಜ1 ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಚೆಗೆ. ಅಮೇರಿಕದ ಬರೋಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನಿನವರು ಕಚ್ಚಿದ _-. ೫೦೦೦ ಯಂತ್ರ ವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಣಿತ ಸ ಪದಲ್ಲಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊಂಡು ಸ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಅಂದರೆ ಮಾನ ವತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹತ್ತಿರ! ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಲೆ ಯೆತ್ತಿದ ಈ “ ಸೈಬರ್ನೆ ಟಿಕ್ಸ್‌' ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ವರು ಆಮೆ(ಕಳದೆ ಪ್ರಾ? ನಾರ್ಜರ್ಟ್‌ವಿಜರಂಾದಕೂ ಇಂಗ್ಲ ಂಡ್‌, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅದು ಅಸಾ ಧಾರಣವಾದ ಪ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗ ಬಡ್ಡಿ ಸೇಕಡಾ 5] ರ ವರೆಗೆ ತಾ. 1-4-1961 ರಿಂದ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್‌ ಬ್ಮಾಂಕ್‌ ಖಾತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಸೇಕಡಾ 3 ರಂತೆ. ಕ್ಸ 1118. ₹471೧೬1 7೫%೩೪7/148 ೫14711 17೧0. ಹಾಗಾಗ ಘಾ ಘಾಘಾಘೂ)ಘಗಕಗಗಸಕಾಸತಾಸಾಾ ವ ನ 53401674 ಇ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ನೆರವೂ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಭವಿಷ್ಯ ಊಹಿಸಲಾರದಷ್ಟು ಸಂಭವ ಜರ! ಜ . ಈ ಶಾಸ ಸ್ತ್ರವು ಜನೋಪಕಾರ ಜನಹತ್ಯೆ ಇವೆ ರಡು ರಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳನ್ನು ದಸ ಬಲ್ಲದು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರೊ. ವಾಲ್ಪರರು ಮಾನವ ಹತಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪಚೋಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗ ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ದಲ್ಲಿ ಅದು ಚ್ಟ ನೆರವಾಗಬಲ್ಲದು. ಳ್‌ ಸ್ಪ ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ಅವಸೆ ಯನ್ನು ಕುರಿತ ಹತ್ತಾರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಶ ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನ ವೈದ್ಯರು ಚಿಕಿತ್ಸ ಯ ಅತ್ಯು ಪಯುಕ್ತವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂದಾಜು ನೂ ಜೇಳಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅಂದಾಜು :ಸಟ್ಟಿಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರವೊಂದಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿ ಅದರ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸುಲಭ ವಾಗಿ,. . ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಯಿಡಬಹುದು. ಅಂತೆಯೆ ಅಂಗಹೀನರಿಗೆ ಈ ಯಂತ್ರ ಗಳು ದೇವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಂಗಗಳ .ಸ್ಡಾನದಲ್ಲಿ ಬ ಕೊಡ ಬಲ್ಲವು. ಅತ್ತ ಯುದ್ದ ವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದರು ಕ್ಷಿಪಣಿ ವಿಮಾನ ನಿರೋಧ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯ ಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವನ ಲ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರಗಳಾ ದರೆ ಅನೇಕ ಸವ ಸೈಗಳು ಕೂಡ ಹುಟಿ ವರವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜು ನೆನೆದರೇ ಹೆದರಿಕೆ ಹುಟಿ ಸುವಂಥಪ್ಪೆ. ಇಡೀ ಕಾರಖಾನೆ ಗಳನ್ನು ಜೇಸಗುಗರು ಯಂತ್ರಕುಶಲರು, ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಾರಕೂನರು, ಮೆನೇಜರರು ಕೂಡ ಇಲ್ಲದೆ ನಡೆಸುವ ಸಂಭವ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ... ಇವುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಬಹುದಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತರ್ಕಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟ. ಇತರ ಎಜ್ಸಾ ನಗಳು ಇದಕ್ಕೂ ಕಕ್ರಾಂತ ವಾದ ಊಹೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯಂತ್ರ ಗಳು ಮನು ಷ್ಕ ರಂತಾದಕೆ -. ಯೋಚಿಸಿ ನಿರ್ಣ ಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ನಕ್ಕೆ ಬಂದಕೆ-_ಮಾನವರಂತೆ ಅವುಗಳಿಗೆ “ಭಾವನೆ”ಗಳೂ . ಉಂಟಾಗುವು ದಿಲ್ಲೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳೋಣ? ಮಿಚಿಗಾನ್‌ ವಿಶ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯೊಬ್ಬರು, ಯಂತ್ರಗಳು ತಮ್ಮಿಂದ ತಾವೇ ತಮ್ಮಂಥವೇ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊ- ಳ್ಳುವ--ಅಂದರೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುವ. ದಿನವೂ. ಬರಬಹುದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಅವು ಸದಾ ಮಾನವನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆದಾವೆ? ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ: ಮಾನವರೂ ಊಹಿಸಲಾರರು. ರೋಮನ್ನರು ಗ್ರೀಕರನ್ನು ಗೆದ್ದು ಗ್ರೀಕ್‌ ವಿದ್ಯಾವಂತರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗುಲಾಮರಾಗಿ ಕರೆ- ತಂದರು. ಆದರೆ ಈ ಗುಲಾಮರು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ! ಯಜಮಾನರಿಗಿಂತ ಚುರುಕಾಗಿ ದ್ದುದರಿಂದ ಬಲು ಬೇಗನೆ ಯಜಮಾನರ ಮನ ಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿರು. ಯಂತ್ರಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ಹೀಗೆಯೆ ಮಾಡವೆ? ---ಇದು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಹ ತತ್‌ ಲ ಬೇಕು ಎನ್ನುವವರಿಗೆ ಯಾವುದೂ ಲಭಿಸದು. ದಡಿ ಲೋಕದ ಸಂಪತ್ತು ಬಂದು ಜೀಳುತ್ತದೆ. ವುದು ಈ ಬೇಕು ಸಾಕುಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಸಾಧನ. ಜೇ ಆದರ್ಶ ವಾಸ್ತವಗಳೆರಡೂ ಭಾವನೆ ಸಾಕು ಎನ್ನುವವರ ಪಾದ- ಧರ್ಮ ಎಂದು ನಾನಲ್ಲ ಹೇಳು --ಅಜ್ಜಾತ ತೇ ಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಇಂಥದು ಮಾಡಬೇಕು ' ಎಂದುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಆದರ್ಶ, ಅದನ್ನು ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟರೆ ವಾಸ್ತವ. --ಮಸಾಭಾರತ ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಸಮರ ೬ ಶತಮಾನ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು ವಾಚಾಳಿಗಳ ನಾಡಿ ಅಯಿರ್ಕಂಡ್‌ . ಮುರಲೀಧರ ಲ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸುಂದ- ರವಾದ ಕೆಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣ ಬಹುದು; ಹಾಗೆಯೆ ಅದು ಯುರೋಪಿನ ಅತಿ ಬಡ ದೇಶಗಳಲ್ಲೊ ೦ದಾಗಿದೆ. ಐರಿಶರು ತಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ತಾಳಿದ್ದಾ ಕ ಕೋಮನ್‌ ಜಾವ ್ರ್ರಜ್ಯ ಉರುಳಿ ಬೀಳುತ್ತಿ ದ್ಮಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ದ್ವೀಪ ಇನ್ನೂ ಜಗಾಮ ಗಿದ್ಮಾಗ, ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಅರಸರು ಪಟ್ಟ ವೇರು ತ್ತಿದ್ದ “ತಾರಾಪರ್ವತ'”ವನ್ನವರು ರ್ಯ ತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅಯರ್ಲಂಡು ತೀರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.. ೭೦೦ ವರ್ಷ ಕಾಲ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಪ ಪ್ರಭುತ್ವ ಕ್ಕೊ ಳಪಟ್ಟು ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತ್ರ ಸ್ಟ ಕಣ್ಣಿ ನ ರುಗಳ ಊಟಿಯನ್ನೇ ಹರಿಸಿ ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಆಯ ರ್ಲಂಡು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಪಾದಿಸಿತಷ್ಟೆ. ಸ್ವಾ ತಂತ್ರ. ್ಯಫ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಧ್‌ ಜೂ 'ಬಿಟಿತರು ವಿಭಜನೆ ಮಾಡಿದ ದೇಶ ಭಾರತವೊಂದೇ ಅಲ್ಲ, ಮೊದಲನೆಯದೂ ಅಲ್ಲ. ಅಯರ್ಲಂಡನ್ನು ಕೆಥೋಲಿಕ್‌, ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟೆಂಟ್‌ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು.. ವಿಂಗಡಿಸಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರೊಟಿ- ಸೈಂಟ್‌ ಭಾಗವನ್ನು ತಾವೇ ಇಟ್ಟ [ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೆಥೋಲಿಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿತ್ತರು. ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಚನಾಗ್ರವನ್ನು ಕಳೆದು ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗಕ್ಕಷ್ಟೇ ಉದ್ಮಿಮೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಂಡ ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಸ ನಕ್ಕೆ ಪುಟವಿಟ್ಟಿಂತಾಯಿತು. ೫ ಚಿಕ್ಕ ದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಅತಿ ಕಡಿಸುಯೆಂಬ ಮಾತನ್ನು ಐರಿಶರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಸದ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩೦ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಅದು ಇಂಗ್ಲೀಷ" ಭಾಷೆಯ ಈಚೆಗಿನ ತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರನ್ನು ಹಡೆ ದಿದೆ., :ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ಶ್ಯಾ' ಆಸ್ಕರ್‌ ವೈಲ್ಡ್‌, ಡಬ್ಲು ಬ್ರಿ ಯೇಟ್ಸ್‌ -- ವಿಶ್ವಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ. ಖಿ ತಮ್ಮ "ಮುದ್ರೆ ಯೊತ್ತಿ ಹೋದ ಇನ್ನಿಲ್ಲ ಇವರು ಕೆಲಸ! ಸಾ) ಗತ ಶತಮಾನಗಳು ವರ್ತಮಾನ ಶತಮಾನ ದೊಡನೆ ಸಮಾಂತರ. ಕೇ ಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ದೇಶವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾದರೆ ಅಯರ್ಲಂಡಿಗೆ ಹೋಗ; ಕುದುಕೆ ಸ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತ. ಬರುವವರನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಡಬ್ಲಿನ್‌ ನಲ್ಲೇ ಕಾಣಬಹುದು; -ಶುದುರೆ, ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಓಭಾವಸಿದ್ದ ಬಡತ ೧೩ ೧೪ ಕುಳಿತೇ . ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ವಿಶ್ವಮೋಹಕ ಕಿಲರ್ನಿ ಸರೋವರಗಳ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರವಾ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಹುಲ್ಲು ಹೊಚ್ಚಿದ ಹೊಸ ಮನೆಗಳೂ ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿವೆ; ವೈಕಿಂಗ್‌ ಕಡಲುಗಳ್ರೆರ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಕಟ್ಟಿದ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಲುಕೋಟಿಗಳೂ ನಿರೀಕ್ಪಾಗೋಪುರಗಳೂ ದೇಶದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ನಿಂತಿವೆ. ಇದು ಓಟಿನ ಪ್ರವಾಸಿಕರನ್ನು ಆಕ- ರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ನೂರಕ್ಕೆಪ್ಳ ಪ ತ್ತ ರಷ್ಟು ಜನ ಕೃಷಿಕ ಜರ 0ಡಿ "ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ ವಿಹಾರದ ವೆಚ್ಚ ಬಲು ಅಗ್ಗವಾಗಿರುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಕರನ್ನು ಪ್ಲೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿ ಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿ ತ. ಆಯರ್ಲಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ರೂ.೪೮೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸುವುದೆಂದರೆ ಜೋ ಕರ ವಿಪುಲತೆಯನ್ನೂಹಿಸಬಹುದು. ಅಯರ್ಲಂಡಿಗೆ ಬರುವವರ ಕಣ್ಣು ಕಿವಿ ಮನ ಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಣಿಯುವವೆಂದು ಭರವಸೆಯಿದೆ. ನೆಲ ಕಠೋರವಾದರೂ ಶ್ಯಾಮಲವಾದದ್ದು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹಸುರು ಪ್ರಧಾನ ವರ್ಣ. ಜನರ ಮೆಚ್ಚಿ ಕೆಯ ಬಣ್ಣ ವೂ ಅದೇ. : ಟಪಾಲು ಡಬ್ಬಿ ಗಳಿಗೂ ಅವರು ಹಸುರು ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯು ತ್ತಾರೆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಮನೋಹರ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ ದ ಹೆಗ್ಗು ರುತುಗಳಿನ್ನೂ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಇವೆ. ಡಬಿ ನ್ನ್ನ ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್‌ ಪೆಸ್ಮಕಾ- ಲಯದಲ್ಲಿ "ನ ;೦೦,೦೦೦ . ಗ್ರಂಥಗಳೂ ೩,೦೦೦ ಅಪರೂಫ ಹಸ್ಮಲಿಖಿತ ಮಾತೃಕೆಗಳೂ ಅಸಂಖ್ಯ ಅಪರೂಪ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹವೂ ಇವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ “ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಕೆಲ್ಸ್‌' ಜಗತ್ತಿನ ಸುಂದರತಮ ಪುಸ್ತಕ ಎನಿಸಿದೆ. ಒಂಭತ್ತನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಜೋಕೆಯಿಂದ ಬಕೆದ ಬೈಬಲಿನ ತ್ರ ಕೈಬರ ಹದ ಪ್ರತಿ ಅಪ್ರತಿಮವಾದ ಚಿತ್ರ ಗಳಿಂದಲಂಕ್ಳ ತಾಗಿಸಿ, ನಿಸರ್ಗವು ಅಯರ್ಲಂಡಿಗಿತ್ತ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಲರ್ನಿ ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ಸರಿದೂಗುವಂಥವು ಇಡಿ ಯುರೋಜಪಿನಲ್ಲೇ ವಿರಳ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದಲ್ಲ ಹತ್ತಾರು ಸೌಂದರ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ತಿ000 ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ನೆತ್ತಿ ಉಗ್ಗಡಿಸಿದ ಪರ್ವತಾವ- ವಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನರುಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ತಳತಳಿಸುವ ಕಡು ನೀಲ ಕನ್ನಡಿಯ ಹಾಗಿರುವ ಸರೋ ವರದ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಗಳಿಗೆ ಗಳಿಗೆಗೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಿ ಸುವ ಮೋಡಗಳ ಮಾಲೆಯ ವೈಭವವನ್ನು ಹೇಳ ಲೇನು? ಡನ್ಲೋ ಘಟ್ಟದ ಮೂಲಕ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ, ನೇರಾಗಿ ಮೇಲೇರಿದ ಕಗ್ಗಲ್ಲ ಗೋಡೆ ಯಿಂದ ಜಿನುಗುವ ರುರಿಗಳ ನೋಟನೋಡುತ್ತ, ಅಣಿಯಾದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗಳ ಎಡೆಯಲ್ಲಿ ನುಸುಳುತ್ತ ವಿಹರಿಸುವುದೊಂದೇ ಅನುಭವದಿಂದ ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಯಾತ್ರಾಸಾಫ- ಲೃ್ಮವಾಯಿತೆಂದು ಯಾತ್ರಿಕ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರ ೩೦೦ ಮೈಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರದ ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಅಂಕುಡೊಂಕು ಕಡಲ ಕರಿ ೨,೦೦೦ ಮೈಲುದ್ದವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆರಿ ಭೂಶಿರದ ನೊರೆ ತೆರೆಗಳ ಮಳ- ಲೊಟ್ಟಿ ಲ ಸೊಬಗು, ಮಹೇರಿನ ೭೦೦ ಅಡಿ ನೆಟ್ಟಿಗೆ ಮೇಲೇರಿದ ಶಿಲಾಭಿತ್ತಿಯ ಬುಡವನ್ನು ತೊಳೆ ಯುವ ಉಗ್ರ ವಾದ ಸಾಗರದ ಭವ್ಯತೆ- ಒಂದೇ ಎರಡೇ; ಆ ಜಿಲ್ಲೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಯಲ್ಲೂ ಒಂದರಂತೆ ಒಂದಿರದ ನಿಸರ್ಗದ ಸಿಗು” ಹಬ್ಬಿ: ದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರ ವಾಸಿಯೂ ೬0೦ ೪ ರ್‌ ಟ್‌ 'ಬಿರುದು ಐರಿಶ್‌ ಜನಕ್ಕೆ ಸೇರಬೇಕು. ದಿದೆ. ಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವಾಚಾಳಿಗಳ ನಾಡು ಅಯರ್ಲಂಡ* ತೀರುವ ಒಂದು ಪದಾರ್ಫವೆಂದರೆ ಬಾರ್ನಿ ಶಿಲೆ. 'ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಎರಡನೇ ನಗರವಾದ ಕಾರ್ಕಿ ನಿಂದ ಐದು ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ದುರ್ಗ ಸೌಧದ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿ ಶ್ರ ಕಲ್ಲನ್ನು ಮುತ್ತಿಟ್ಟಿವರಿಗೆ ವಾಕ್‌ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತ ದೆಂದು ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಅದು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ತ್ತಿ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಗೋಡೆಯನ್ನೇರಿ ಮೇಲೆ ಸರಳು ಹಿಡಿದು ಅಂಗಾತವಾಗಿ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿಸಿ ಈ ಕಲ್ಲನ್ನು ಮುತ್ತಿಡಬೇಕಾಗು ತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಿತ್ರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದವರಿಗೆ ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಿಯಾಗಲಿ ಬಿಡಲಿ, ಐರಿಶ್‌ ಜನಾಂಗ ಕೃಂತೂ ವಾಕ್ಸಿದ್ಧಿ ಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ವಾಚಾಳಿ ಜನಾಂಗ ಎಂಬ ಮಾತು ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಮೂರ್ಲೊೋ ಕ ಸಿಕ್ಕಿದಂತೆ ಅವರಿಗೆ. ಮೃತ ಅಧ್ಯಕ್ಷಕೊಬ್ಬರ ಪತ್ನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಲು ಹೋದ ವಕ(ಲನೊಬ್ಬನ ಕಥೆಯೊಂ- ಆತ ಒಂದು ಗಂಟಿ ಕಾಲ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಅವಳೊಡನೆ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸಿ, ಹೊರಗೆ ಬಂದು, “ತುಂಬ ವಾಚಾಳಿ ಹೆಂಗಸು!” ಎಂದು ಆ ಬಡಪಾಯಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದನಂತೆ. ಮಾತಾಡಿಸಲು ಅಲ್ಲಿ ಗುರುತು ಪರಿಚಯಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಯಾವ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಅವಸರ -ಮಾಡರು. ಮಾತಾಡಲು ಯಾರಾದರೂ ಸಿಕ್ಕಿ ದಕೆ ಪ್ರಪಂಚ ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನಿಂತುಹೋಗು ವುದು, ಮತ್ತು ಎಂಥ ಮಾತು! ತುಂಬು ಹೃದಯದ, ತಳತಳಿಸುವ ವೈಖರಿಯಿಂದ ಓತ- ಪ್ರೋತವಾದ ವಾಗ್ಯಾಹಿನಿ ! ಕೊನೆಮರಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಂತಿದೆ. ಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಶ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಹೊಲ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೆಂದಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಕಷ್ಟಜೀವಿ ಜನ ಅಯರ್ಲಂಡಿನ :ಮೂಲ ಭಾಷೆಯಾದ ಕೆಲ್ಫಿಕನ್ನೇ ಮಾತಾಡು ೧೫ ತ್ತಾರೆ. ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷೆ ಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ಕಲಿಸ ಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಏಳು ಶತಕಗಳ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಆಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷು ಎಷ್ಟು ಬೇ(ರೂರಿಬಿಟ್ಟಿದೆ ಯೆಂದರೆ, ಕೊನೆಮರಾದ ಹೊರಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಮನೆಮಾತಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಐರಿಶರ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನ ಅತಿಶಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಇಂಗ್ಲಿ(- ಷೀನಿಂದ ಅವರು ಮುಕ್ತರಾಗಲು ಶಕ್ತರಾಗಿಲ್ಲ. ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಜನ ತುಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕರು. ಇಂಗ್ಲಂಡಿಗೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಕಾಲಿಡುವ ಮೊದಲೇ ಇಲ್ಲದು ನೆಲಸಿತ್ತು. ಬಹುಸಂಖ್ಯರು ಕೆಥೋ ಲಿಕರಾದರೂ ಇತರ ಪಂಥಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದ್ವೇಷ ಎಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಯುರೋಪು ಅಂಧಕಾರ ದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದಾಗ. ಐರಿಶ್‌ ಪಾದ್ರಿಗಳೇ ಅದನ್ನು ಸತ್ಬಥದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಿದವರು. ಈ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಕದಲ್ಲೂ ಕಠೋರ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಯತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಡೊನೆಗಲ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೆಂಟ್‌ ಪೆಟ್ರಿಕ್‌ ತಪೋಗುಹೆ ಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಐರಿಶರ ಸ್ವದೇಶಾಭಿಮಾನವೆಷ್ಟಿದ್ದರೂ ಸ್ವ- ದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಇಮ್ಮಡಿ ಐರಿಶರು ವಿದೇ ಶದಲ್ಲಿರುವುದು.. ಒಂದು ವಿರೋಧಾಭಾಸ. ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ವಲಸೆ ಹೋದ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲೂ ಐರಿಶರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವಲಸೆ ಹೋದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಐರಿಶ" ಕುಟುಂಬವೂ ತನ್ನ ಐರಿಶ್‌ ಮೂಲ ವನ್ನು ತಲೆ ತಲಾಂತರದ ವರೆಗೂ ಅಭಿಮಾನ ಪೂರ್ವಕ ನೆನೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಳೆ ಐರಿಶರು ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ದುಡಿದು ಮಾತೃ ಭೂಮಿಗೆ ಹಣ ತರುತ್ತಾರೆ. ತೊಂದರೆಯ ಮೂಲ ವೆಂದರೆ ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಡತನ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹಿರಿಯ ಉದ್ದಿಮೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಪ್ರ ತಿಯೊಬ್ಬ ಐರಿ- ಶನೂ ತನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಗ್ವಿಲಾಸದಿಂದ ಕಾಹ ಫ್‌ ಚ ಶೌ್‌ಹಅ್ಚ ೧೬ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಎನ್ನುವುದಿದು; “ಆಹಾ! ಈ ಹಣ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗು ತ್ತಿದ್ದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ಅಯರ್ಲಂಡಿನಲ್ಲೇ ಇರು ತಿಕ ನಲ್ಲ'! ಆದಕೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪವಿತ್ರ ಅಯರ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳ ಮೂರ ಪದಾರ್ಥ ಹೇಗಿದ್ದೀತು ಕ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೪೦,೦೦೦ ಐಏರಿಶರನ್ನು ವಲಸೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬದಲಿ ಸಲು ಸರಕಾರ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ಕಲ್ಪನಾ ಪೂರ್ಣವಾದ ಧೋರಣೆಗಳಿಂದ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡ ವಳವನ್ನು . ಆಕರ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶನ್ನಾನ್‌ ಎಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಮಹಾಯುದ್ದಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ಮಾಣವಾ ಗಿದ್ದ ಈ ಬಂದರವನ್ನು ಸುಂಕಮುಕ್ತವೆಂದು ಸಾರಿದ್ದರಿಂದ ಚಿಲ್ಲರೆ ರೇವಾಗಿದ್ದ ಇದು ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅಂಗಡಿ ಗಳಲ್ಲಿ ತರತರದ ಸರಕುಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಗ್ಗವಾಗಿ ಮಾರುತ್ತವೆ. ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಗ್ರಾ ಮೋದ್ಕೋ ಗದ ಅನುಪಮ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸ್‌ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯೋಗ ವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶೀ ಬಂಡವಳ ಮೆಲ್ಬನೆ ಒಳಹರಿಯ ತೊಡಗಿದೆ: ರೇಡಿಯೋ, ಜವಳಿ ಮೊದಲಾದ ಕಾರಖಾನೆಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತಿವೆ... ಕಾರ್ಕಿನ ಲ್ಲೊ ದು ತೈಲಶುದ್ಧಿ (ಕರಣ ಸೇಂದ್ರ ವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲೇ ಡಡ ರು ಓಂದು ನೌಕಾನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಟಾ ಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಜಲಪಾತ ಗಳಿಂದಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸೊತ್ಬಾದಿಸಲಾಗು ತ್ತಿದೆ. ಗ್ರಾಮೋಡ್ಕೋಗವನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಪೇಟಿಗಳಿ ಗಾಗಿ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿ ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಅಯರ್ಲಂಡಿ ನಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದು. ಡೊನೆಗಲ್‌ ಟ್ವೀಡ್‌ ಉಣ್ಣೆ ಗಾಗಿ ಪ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮನೆ ಯಲ್ಲೂ ' ಕೈಮಗ್ಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. "`ಶವೆ ಕೆಟ್ಟು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಾರದಾಗೆಲ್ಲ ಮಗ್ಗಗಳು ನುಡಿಯತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿ ಸುತ್ತಿದ್ದ ಟ್ವೀಡುಗಳ ಯೋಗ್ಯತೆ ಏಕಪ್ರಕಾರ ವಾಗಿರುತ್ತಿರಲೂ ಇಲ್ಲ, ವಿದೇಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಲೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿದ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗೀ ಕಂಪೆನಿ ಮಗ್ಗಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನವಿತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಟ್ವೀಡನ್ನು ಕೊಂಡ ನಿರ್ಯಾತ . ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇಂದು ಅದು ೧೨೦೦ ಚದರ ಮೈಲು ವಿಸ್ತಾರ ದಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ರೈತರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮೋಟಾರ್‌. ಮೂಲಕ ಉಣ್ಣೆ ನೂಲನ್ನೂ ಅದನ್ನು ನೇಯಬೇಕಾದ ಡಿಜೈನು ಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಪೂರೈಸಿ ಅಣಿಯಾದ ಟ್ವೀಡನ್ನು ಒಯ್ದು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿ(ಗೆ ಅಯರ್ಲ:ಡು ಅಮೇರಿಕದಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿ ಯದ ವರೆಗೆ ದೇಶದೇಶಾಂತರಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಆಯಾ ದೇಶದ ಫಾ ಶನ್ನಿಗೆ, ರುಚಿಗೆ ಸರಿದೂಗುವಂಥ ಟ್ವೀಡನ್ನು ರ್ತ ಮಾಡಬಲ್ಲುದಾಗಿದೆ. ಟ್ವೀಡ್‌ ಇಂದು ಅಯರ್ಲಂಡಿನ ಮುಖ್ಯ ರಫ್ತುಗಳ ಲ್ಲೊಂದು. ಅಯರ್ಲಂಡು ಪ್ರಜಾರಾಜ್ಯ. ಜೀವಮಾನ ವೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಈಮನ ಡಿವೆಲರಾ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಡಬ್ಲಿನ್ನಿ ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ: ಬ್ರಿಟನ್‌ ವೈಸರಾಯರು ವಾಸಿಸ ತ್ತಿದ್ದ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಃ ಶತಮಾ- ನಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ " ಹೋರಾಟ, ಹಿಂಸೆ, ಪ್ರತಿ ಹಿಂಸೆ, ಉಪವಾಸ, ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ರ ಟ್ಟಾತತಜ ಐರಿಶರ ಸಂಬಂಧ ಕಟುವಾಗಿರಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಕಾರಣವಿದ್ದರೂ ಐರಿಶರ ಸ್ವಭಾವ ಸಹಜಮಧುರವಾಗಿರುವುದ ರಿಂದ ಹಳೆಯದನ್ನೆಲ್ಲ ಮರಿತುಬಿಡುವುದು ಅವ ರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ಅಯರ್ಲಂಡಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಗತ ಕಾಲದ ಹೆಗ್ಗೆ ರುತುಗಳು ಚದರಿವೆ.. ಆದರೆ ಐರಿ ಶರು ಭವಿಷ್ಯದತ್ತ ನೋಡತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ' 3 ಸಭ್ಯಾರ್ಗ ಬ್‌ ಖಾಯಿಯ ಹುರ್ಗಂಥಹಸ್ತು ಕಾಲೇಟಿಸಿಂದ ತೊಲಗಿಸಿರಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ದಿನವಿಡೀ ದಂತಕ್ಷಯವನ್ನು ಜದಿರಿಸಿರಿ ಃ ವಿಕೆಂದೆರೆ : ಕಾಲ್ದೇಟ್‌ ಡೆಂಟಲ್‌ ಕ್ರೀಮ್‌ನೊಂಿಗೆ ಪಲ್ಲುಜ್ಜು ವುದರಿಂವೆ ಚಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಡುರ್ಗಂಧವನ್ನುಂಟಬು ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕ್ಷಯಿಸುವ ತೀಳಡೆ 85ರಷ್ಟು ಕ್ರಿಮಿಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಊಟವಾದೊಡನೆ ಕಾಲ್ಗೇಟಿಧಿಂದ ಹಲ್ಲುಜ್ಜುವುದರಿಂದ ಯತ. ಮಂಜನಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಹಿಂದೆಂದೂ ಆಗದೆಷ್ಟು ಅಧಿಕ ಜನರ ದೆಂತಕ್ಷಯವನ್ನು ಅಧಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆಕಾಲ್ಲೇಟಧಿಂದ 10ರಲ್ಲಿ 7 ಸಂದರ್ಭ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಯ ದುರ್ಗಂಧವು ಕೂಡಲೇ ಫಿವಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಕಾಲ್ಗೇಟ್‌ ವೈಜ್ಞ್ಯಾಫಿಳ ಷರ ಶ್ಲೆಗಳ ಮುಖೆಫ ಸಿದ್ಧೆಗೊಳಾರುತ್ತದೆ. ಕಾಲೇಔಗಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಪ್ರಮಾಣವಿದೆ! ಊಟವಾದ ಮೇಲೆ ಬರೇ ಬಾಯಿ ಇಸುವುದೆರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಾರದು- ಪ್ರತಿ ಊಟದ ತಪ್ಪದೆ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಾಲ್ಗೇಓನಿಂದೆ ಉಜ್ಜಿರಿ, ಇದೆರ ಸಂದು ಸಂದುಗಳಿಗೆ ಒಳಮೆಗ್ಗುವ ನೊರೆಯು ಆಗೋಚೆರವಾಣಿ ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಡುವಿನ ಸಂದಗಳಿಗೆ ಡೊತ್ಳಿ, ನಿಮ್ಮ ಬಾಯಿಯ ದುರ್ಗಂಧಕ್ಕೂ, ಹೆಲ್ಲಾಗಳ ಶ್ಷಯಿಸುವಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾದ ಅ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಹಾರ ಕಣಗಳನ್ನು ಫಿವಾಲು ಸ್ವಚ್ಛ- ಗೊಳಿಸುವುದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಾಲ್ಲೇಟಿಧಾದೆ ಪುಡೇಪರೆ ತೂಣಾ ತಲಾ ಭಾಯ್‌ ಬಾತಿ ಸ್ವಾದವು ಇದರಲ್ಲಿ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟ ಈ ಎಲ್ಲ ಳಾಲ್ಗೇಓನಿಂದ ತಪ್ಪದೆ ಕಾಲ್ಗೆ ಹಲ್ಲುಜ್ಜು ವುದರಿಂದ ಟೂತ್‌ ಸೌಡು್‌ಫಿಂದೆಲೂ ರ್ಳಿಬಾಯಿಯ ದುರ್ಗ ತಿವಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ರ್ಳಿ' ದಂತಕ್ಷೆಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲಾಗುವುದು 85೫996 ಷ್‌ ್ಮ ಇನ ೫ಶಾಖಾಯ ಮರ್ಗಂಧವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳು ಶುಧ್ರ,ವಾಹಿರಲಾ.... ಚೆಪ್ಚೈಟಿ ಜಾ ಹೊಪೂಚದ ಇನ್ಮಿತಳ ಜೊಬಲ್‌ ಕ್ರೀಮ್‌ ಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಣಿ ಧಾಷ್ಜೇಧ್ಟ್ಯಾ ಫೂ ತೋಷುಳೊಳ್ಳುತ್ತಾರಿ 1 6.3 ಎ ಜ ಸುಮಾರು ೪೦ ಜ್ಯ ಲ್‌ ಹೀರ ಕತ್ತಲೆಯ ತ್ತಿದ್ದ. ಇಹರವಟಿಯಾನಂತೂ ಬೆ ಘನ ರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ಕಪಡವಂಜ ತಾಲೂಕಿನ ಭರ 0 ಮೂಲ ಗುಜರಾತಿ: ರುವೇರಿಚಂದ ಮೇಘಾಣಿ ತ್ರಕ ಮತ್ತು ಮಹಿಯ ನಡುವಿನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಂತಕನ ಕೋಲಾಹಲ ನಡೆಸಿ- ಡಾಹ್ಯಾ ಇ,ಹಣ ಹೊರಟಿದ. _) ೧೧ ಣರ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ ಇಂಥ ಒಂದು ಕಡಾ ಎಂಬ ಊರಿನಿಂದ ಉತ್ತಮ ಧೋತರ ವನ್ನುಟ್ಟು ತಲೆಗೆ ಗಾಂಧಿ ಟೊಪ್ಪಿಗೆ ಧರಿಸಿದ ತನ್ನನ್ನು ದರೋಡೆಗಾರ ಎನ್ನುವ ಬದಲು ದ್ವವು. ಒಬ್ಬ ಬಿ ಎಟ ೯ ದ *“ದರೊ ದೆ ದರೂ €ಡಿಗಾರ ವಾಗಿತ್ತು. ದೇಶ ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತಾಳಿತ್ತು. ಬಾಬರ ದೇವ, ನಾಮದಾರಿಯಾ ಮತ್ತು ಡಾ ನ್ಯಾಭಾಯಿ ಗಾಂಧಿವಾದಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾ ನಗೌಜದಾರ ಎಂಬ ಮೂವರು ದರೋಡೆಗಾರರ ಹಜಲಿತ್ರಕ ನದಿಯ ದಂಡೆಗುಂಟಿ ಸಾಗುವ ತಂಡಗಳು ವಾ ಶು ನೈತಿಕ ಶೌರ್ಯ ದೈಹಿಕ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಸಿದಾಗ 4ೂಡ ಭಯಾನ ಭೀಕರ ರಸ್ತೆ ತು ಯು 111 (ಜ್ನ | ಇ ಜೆನ ತೆ್ಫಂ ಗ್ಯ 1 ರು "ಡೆ ಸಕ್ಕು ೯ ಟಾ ಗಾಂಧೀವಾದಿ "ದರೋಡೆಗಾರ' ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಆತ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿಯೆ ನಡೆ ದಿದ್ದ. ಸಚಿ ದಿನಾಲು ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಸಮಯ ಬರುವವರೆಗೂ ನಡೆ ಯುವ ರೂಢಿ ಇತ್ತು. ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಕಾಲು ಮುಟ್ಟಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರೇಮಾದರಗಳಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸುವುದು ಅವನಿಗೆ ನಿತ್ಯದ ಅನುಭವ ವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಹೊಲಗಳಿಂದ ಭರ ಕಡಾ ಊರಿನತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ ಜನರ ರೀತಿ- ವರ್ತನೆ. ತುಸು ಚಮತ್ಕಾರವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇದ್ದಿರದ ಒಂದು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾರಾಜರು (ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ)- ಬೇಕಾದಂಥ ಉಗ್ರ ಬಿಸಿಲೇ ಇರಲೊಲಬ್ಬದೇಕೆ- ಭೆಟ್ಟಿಯಾದೊಡನೆ ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ರುಮಾ- ಲನ್ನು ತೆಗೆದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವರ ಚರಣ ಧೂಳಿ ಯನ್ನು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ ಆದರದಿಂದ ಮಾತ ನಾಡಿಸುವುದು ಜನರ ಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಮಾತ್ರ ಈ ಜನರೆಲ್ಲ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅವ ಸರದಿಂದ ಓಡುತ್ತಿರುವರೇಕೆ? ಮುಂದೆ ಜನವಸತಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಹಾದಿ ಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗದಂತಾಯಿತು. ಒಂದು ಕಡೆ. ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ವಾತ್ರಕ 4 ದಂಡೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡ ಗಳ ನಡುವೆ ಹಾಯ್ಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ರಸ್ತೆ ಗಂಭೀರ ನಿಶ್ಶಬ್ದ ವಾಗುತ್ತ ಹೋಯಿತು. ಕತ್ರ ಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚ ತೊಡಗಿತು. ಪಥಿಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಯ ಬೆರಳುಗಳೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ ಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾರೋ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಒಂದಕ್ಕೆ ದಬ್ಬಿ ದಂತಾ ಯಿತು. ಜಿ ೫1 ತು: ಸ “ ತಿರುಗಿ ಹೋಗಿ” ಹಿಂದಕ್ಕೆ ದಬ್ಬಿದವ ಹೇಳಿದ. “ಯಾರು ಪೂಂಜಾ ಏನು? ಧ್ವನಿಯ ಪರಿ- ಚಯ ಹತ್ತಿ ಪಥಿಕ ಕೇಳಿದರು. ೧೯ "ತಿರುಗಿ ಹೋಗಿ” ಮಂದಸ ಓರದಲ್ಲಿ ಪೂಂಜಾ: ಪುನಃ ಹೇಳಿದ. "ಆದರೆ ಯಾಕೆ? ಸಂಗತಿಯೇನು?” " ಮುಂದೆ ದರೋಡೆಗಾರರಿದ್ದಾರೆ. "ಯಾರು ಭಾಹರವಟಿಯಾನೇ?'” “ ಹೌದು. ನಾಮದಾರಿಯಾನೂ ಇದ್ದಾನೆ. “ಸರಿ, ಹಾಗಾದರೆ ಏನೂ ಅಂಜಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ನಾನು ಅವರ ಶೋಧದಲ್ಲಿಯೆ ಇದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಅವರನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ. ತ್ವ “ಇಲ್ಲ ಮಹಾರಾಜ, ಇಂಥ ಮಾತಾಡಬೇಡಿ. ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದೆ ಹೋಗಗೊಡಲಾಕೆ. ನಿಮ್ಮ ಸಂಗಡ ಬರಲೂ ಆರೆ. ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೈಯೆತ್ತಿದಾಗ ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸ ಲಾರದೆ. ಹೋದೆನಾದಕೆ ನಾನು ಬದುಕಿದ್ದು ಪ್ರಯೋಜನವೇನು? ನೀವು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೋಗಿ. ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ಅವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹಿಡಿ ದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ತುಂಬ ಹಣ ಕೇಳಿಯಾರು.” ದರೋಡೆಗಾರರು ಜನರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವರ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಣ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪಥಿಕ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ಹೇಳಿದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಣ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ಅವರು ಬಂದಿಯ ಪ್ರಾಣಹರಣ ಮಾಡುತ್ತಿ ದರು. ಜೀವದ ಭಯ ವೇನೊ ಪಥಿಕನಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. “ಆದರೆ ತಾನು ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಬಾರ್ಡೊಲಿ ಸಂಗಾ ್ಪ್ರಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿವಟಿ ಸ್ವಿರುವುದು ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅವರು ಸಟ] ಬಜಿಯವರಿಗೆ ವಚನವತ್ತಿ ದ್ವರು. ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಡದಿ ದ್ದ ಕೆ ಬಾರ್ಡೊಲಿ ಸಮರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸು ವ ಎಂದು ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಆಹಾ ಎನ ಹೋಗಿತ್ತು. ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕ ಪ್ರಜ್ಞಮ ಬಲಿದಾನ ಬ [ ದೇಶವ್ಯಾದಿ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಾರಂಭ ಬಾರ್ಡೊಲಿಯಲ್ಲಿ. ಆಗಲಿತ್ತು. ಸರ ಔತ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಿಗಳ ಮೇಲೆ' ಬಂದೂಕು ಹಾರಿ ಸುವ ಸಂಭವವಿತ್ತು. ಬಂದೂಕಿನ ಗುಂಡು ಸಾಗುತ ಸು ಸೋಚ ಸಪ ಹು ಕುಜ ಇ ಇತು ೨೦ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಮಹಾತ್ಮಾಜಿಯವರು ೨೦೦೦ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಬೇಡಿದ್ದರು. ಈ ೨೦೦೦ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೋಹನಲಾಲ ಪಾಂಡ್ಕಾ ಮತ್ತು ಈ ಪಥಿಕ ಇಬ್ಬರು ಎದ್ದು ಕಾಣುವವ ರಾಗಿದ್ದರು. ಮರಣದ ಭೀತಿಯೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮಂಗಲಮಯಿ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಜೀವನವನ್ನು ದರೋಡೆಗಾರ ರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವೆ? ಇಲ್ಲ. ನಾನು ತಿರುಗಿ ಹೋಗಬೇಕು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಸಭೆಯ ನೆನಪಾಯಿತು. ವಸಾಣಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿ ಯಲ್ಲಿ ದರಕೋಡೆಗಾರರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭೀತಿ ಯಿಂದ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಪಣವಾಗಿಟ್ಟು ಹೋರಾಡ ಬೇಕು ಎಂದು ಜನರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನವಿತ್ತಾಗ ಮೊ- ಹಮದಾಬಾದ ತಹಸೀಲಿನ ಪಾಟೀಲ ತನ್ನ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೇಳಿದ: “ದರೋಡೆಗಾರರು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು. ಓಡಿ ಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತತೆಯಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಹತ್ತರ ಬಂದೂಕಿ ದ್ಮರೂ ಅದರ ಬಲದಿಂದ ದರೋಡೆಗಾರರನ್ನೆ ದು ರಿಸುವುದು ಗಂಡಾಂತರದ್ದೆ ದು ತಿಳಿದು ನಾನು ನನ್ನ ಮುದಿ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನುಬಿಟ್ಟು ಓಡಿದೆ. ದಕೋಡೆಗಾರರು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕೊಂದರೆಂದು ಮರುದಿನ ಕೇಳಿದೆ. ಆಗ ಪಥಿಕ ಹೇಳಿದ್ದರು: “ಏನು, ನಿನಗೆಂದೂ ಸಾವು ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲವೆ? ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಓಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ನಿನಗೆ ನಾಚಿಸೆಯೆನಿಸುವು ದಿಲ್ಲವೆ?” ಮತ್ತೆ ಜನರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ “ ಸತ್ತರೂ ಸರಿ, ನಿರ್ಭಯದಿಂದ ದರೋಡೆಗಾರರನ್ನು "ದು ರಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. "ಹೀಗಿರುವಾಗ ನಾನೀಗ ತಿರುಗಿ ಹೋದರೆ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವೇನಾದೀತು? ಆ ಪಾಟೀಲ ಏನೆಂದಾನು?” ಬಾರ್ಡೊಲಲಿ ಸಂಗ್ರಾ ಮದ ಮಾತು ಯುಾರಿಗೆ ತಿಳಿದೀತು? ಈ ವಿಚಾರ ಬಂದೊಡನೆ ಅವರು “ಪೂಂಜಾ, ನೀನು ನನ್ನ ಸಂಗಡ ಬರಬೇಡ. ಅವರೆಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು” ಎಂದರು. “ಅವರು ಸಮೀಪದ ಹೊಲದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಆದಕೆ ಮಹಾರಾಜ, ತಾವು ಈ ಮಾತನ್ನು ಯಾರ ಮುಂದೂ ಹೇಳಲಾಗದು. -ದರೋಡೆಗಾರರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದರೆ ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕು ವರು. ಪೋಲೀಸೆರಿಗೆ ತಿಳಿದರೆ ನನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನೇ ಕುಡಿಯುವರು.” “ಒಳ್ಳೇದು. ನೀನಿನ್ನು ಹೋಗು ” ಮಹಾರಾ ಜರು ಹೇಳಿದರು. ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಂಜಾ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ. ಮಹಾರಾಜರು ಮುಂದೆ ನಡೆದರು. ಅವರಿಗೆ ಹೊಲದ ರಸ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿತು. ಆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ದೂರ ಹೋಗಲು ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಬಲು ಎತ್ತರ ನಾದ ಮನುಷ್ಯ ಕಾಣಿಸಿದ. . ಅವನ ಕೈಲಿ ಬಂದೂಕಿತ್ತು. ಅವನು ನಿಶ್ಚಲನಾಗಿ, ನಿಶ್ಶಬ್ದ ವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ. ಬಂದೂಕುಧಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮಹಾರಾ ಜರು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಕ್ಕರು. ಇಂಥ ಭಯಂಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಗು ಹೇಗೆ ಬಂತು? ಅವರಿಗೂ ಅದು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅವರು “ಏನು, ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದೀಯಾ? ಉಳಿದವರೆಲ್ಲಿ?” ಎಂದು ಬಂದೂಕು ಧಾರಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನಗು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದೂಕು ಧಾರಿಯನ್ನು ವಿಸ್ಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಡವಲು ಸಾಕಾ ಗಿತ್ತು. ಆತ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾರಾ ಜರು ಹೊಲದ ಬೇಲಿಯ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಬಳಗೆ ನಡೆದರು. ಆ ಬಂದೂಕುಧಾರಿ ಅವರ ಹಿಂದಿಂದೆಯೆ ನಡೆದ. ತುಸು ಮುಂದೆ ಹೋದ ಬಳಿಕ ಮಹಾರಾಜ ರಿಗೆ ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಬಂದೂಕುಧಾರಿಗಳು ನಿಂತಿರು ವುದು ಕಂಡಿತು. ಅವರೂ ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತಿ ಕ್‌ ಗಾಂಧೀವಾದಿ "ದರೋಡೆಗಾರ' ದರು. ಮಹಾರಾಜರು ಮತ್ತೂ ನಡೆಯತೊಡ ಗಿದರು. ಅವರ ಬಲ ಬದಿಗೆ ಒಬ್ಬ, ಎಡಬದಿಗೆ ಒಬ್ಬ, ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಸಂ ನಡೆದರು. ಭು? ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ “ಅಲ್ಲೇ! ನಿಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಗುಂಡು ಹಕು” ಎಂಬ. ತೀವ್ರ ಸ್ವರ "ಕೇಳಿಸಿತು. ಮಹಾರಾಜರು ಸ್ಟೆ ನಿಲ್ಲು ಎಂದವ ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿದ್ದ. ಮೂವರೂ ಬಂದೂಕು ಧಾರಿಗಳು ಮಹಾರಾಜರ ಮೂರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಕುದುರೆ ಸವಾರ ಕೇಳಿದ: “ನೀನು ಯಾರು?” “ನಾನು ವಿದ್ರೊಹಿ.” “ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ, ಏಕೆ ಬಂದೆ?” “ ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಮಾತಾಡಲು, ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗಲು. ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ' ಕುದುರೆ ಸವಾರ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಎಂಟು ಹತ್ತು ಮಂದಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಕಿಂತರು... ತುಸುಹೊತ್ತು ಸ್ತಬ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಬಳಿಕ ಮಹಾ ರಾಜರು “ ದೂರ ಏಕೆ ನಿಂತಿದ್ದೀರಿ? ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ ” ಎಂದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಆಜ್ಞಾಧಾರಕರಂತೆ ಬಂದು ಮಹಾ- ರಾಜರ ಎದುರು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತರು. ಆ ಮೂವರು. ಬಂದೂಕುಧಾರಿಗಳು. ಮಾತ್ರ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೊಂಡು ಮೂರುದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿನಿಂತರು. ಕುದುರೆ ಸವಾರ ತನ್ನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚ ಲನಾಗಿ ಆದರೆ ಸಯ "ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಬ ಪನಃ ಕೇಳಿದ. “ ನೀನು ಯಾರು?” " ನಾನು ಹೇಳಿದೆನಲ್ಲ, ನಾನು ಎದ್ರೋಹಿ, ದಕೋಡೆಗಾರ ಎಂದು.” "ನೀನು ಯಾವ ತಂಡದವ? ್ಯ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ತಂಡದವ.” ಆಮೇಲೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ತಂಡದ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಅವರೆಲ್ಲರ ಬಾಯಿ ಬಂದಾ ಯಿತು. ಮಹಾರಾಜರು ಹೇಳತೊಡಗಿದರು. ನಿ ಮ್ಮ್ಮ್ನ್ಲ್ಲ ಣಿ “ನಾನು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸೈನಿಕರ 5 ಲ್ಲೊಬ್ಬ. ನಿಮಗೆ ನಾನು ನಿಜವಾದ ವಿದ್ರೊ (ಹ ವನ್ನು (ರಿಸ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.:ಗಾಂಧೀಜಿ ಬ್ರಿ ಟ್ರಿ ಷರ ವಿರುದ್ಧ ಎದ್ರೊ (ಹವನ್ನಾ ರಂಭಿಸಿದ್ದಾ ರೆ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮಖಕ. ಈ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭುತ್ನ ವೇ ಮ "ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನೆ ದುರಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ. ವಿದ್ರೋಹವೆನಿಸುವುದು. ನಿಮ್ಮ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಎದ್ರೊ(ಹದಿಂದ ಏನೂ ಗಳು 1 ಇಂದಿಗೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬಾರ್ಡೊ(ಲಿ- ಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರವು ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಲಿದೆ. ನಿಜವಾದ ವಿದ್ರೋಹಿಗಳಾಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ ನಡೆ ಯಿರಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಬಳಿ. ಅವರೊಬ್ಬರೇ ಜನರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲರು” "ಗಾಂಧಿ ಮಹಾತ್ಮ! ರು ಜನರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನೆ ನು ಮಾಡಿದ್ದಾ ಕಿ?” ತೆ ಕಿಸವಾರ ಕೇಳಿದ. "ನೀವು" ಅಹಮದಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲವೆ? ಗಿರಣಿ ಮಾಲಿಕರು ಕೂಲಿಕಾರರ ಕೂಲಿ ಹೆಚ್ಚಿ- ಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಗಾಂಧೀಜಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ ಕೂಲಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ದರು,” “ ಇದರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಮಹಾತ್ಮರು ಜನರ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನೇನು ಮಾಡಿದರು? ಇದರಿಂದ ಜನ ರಿಗೆ ಹಾನಿಯೆ ಆಯಿತು. ಗಿರಣಿ ಮಾಲಿಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೂಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಬಟ್ಟಿಯ ಬೆಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಬಟ್ಟಿಯ ನ್ನು ತುಟ್ಟಿ ಮಾಡುವರು.” ಮಹಾರಾಜರು ಸ ಕ್ಷಣ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದರು. ದರೋಡೆಗಾರರ ಬಾಯಿಂದ ಬಂದ ನ್‌ ವಾದ ಅವರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಅನ್ನ ವಸ ಸ್ವದ ಪ ಪ್ರಶ್ನೆ- ಯೆ ಯಾರಿಗೆ ಜೀವಾಳದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಶ್ರೈಯಾಗಿದೆಯೋ ಅಂಥವರ ಅಂತರ್ನೇದನೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲ ಮಹಾ ರಾಜರು ಹೇಳಿದರು. “ ಗಿರಣಿ ಮಾಲಿಕರ ಬಲೆ ಯಲ್ಲಿ ಜನ ಸಿಗಬಾರದೆಂದು ಮಹಾತಾ ಜಿ ಯವರು ಚರಖಾ ತೋರಿಸಿದ್ದಾ ಕೆ. ಗಿರಣಿ ಜಂ ಕರು ಬೇಕಾದರೆ ಬಟ್ಟೆ ತುಟ್ಟಿ "ಮಾಡಲಿ. ನಾವು ಚರಖದಲ್ಲಿ ನೊಲು” ತೆಗೆದು ಬಟ್ಬಿ ನೇಯ್ದು ಕೊಳ್ಳ ಬಲವು. ಎಂಥ ಸರಳ, ಜೆ ಮಾರ್ಗ! ಸ್ಯ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ನೀವು ನಡೆಯಿರಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಬಳಿಗೆ. ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಅವರು ನಿಮಗೆಲ್ಲ ತಿಳಿಸಿ ಹೇಳುವರು. ನಾನೇನಾದರೂ ಮೋಸ ಮಾಡಿದರೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉಳಿದ ನೀವೆಲ್ಲ ಇದ್ದೇಇರುತ್ತೀರಿ.' ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವರನ್ನುಕಾಣುತ್ತೇವೆ, ಈಗಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ನಾವೆ ಬಡವರನ್ನೆಲ್ಲಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ? ಬಡವರ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ, ನೀವೇ ಹೇಳಿ?” " ಫಿಮಗೆ ಜನರ ನಿಜವಾದ ಕಷ್ಟಗಳೇನು ಗೊತ್ತು? ನಿಮ್ಮಆಗಮನದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಜನ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಓಡುತ್ತಾರೆ, ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತಾರೆ. ಒಕ್ಕಲತನ ಅಥವಾ ಬೇಕೆ ಉದ್ಯೋಗ ವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ- ಕಾರದ ಪೋಲೀಸರು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಕಷ್ಟ ತೊಂದರೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣ ದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿ ಯುವುದಿಲ್ಲ.” “ ಹೊಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.” “ ಹೊಟ್ಟಿಗಾಗಿ ! ನಿಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗ ಳಗೆ ಅರ್ಧ ಮಣ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನೀವು ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಗಳ ದರೋಡೆ ಹಾಶಕಬೇಕಾಗುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ನಿಮಗೆ ಆಶ್ರಯವೀಯುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೋಲೀಸರಿಗೆ ಲಂಚ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ತುಂಬಿಕೊಂ- ಡರೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.” ದಕೋಡೆಗಾರರು : ಇದಕ್ಕೇನೂ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಾರದಾದರು. ತುಸುಹೊತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಕೇಳಿದ. “ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತರ ಕಾಗದ, ಪೆನ್ಸಿ ಬಗಯ] ' ಧ್ವನಿಯ ಮೇಲಿಂದ ಅವ ನೊಬ್ಬ ತರುಣ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತಿ ತ್ತು. "ಇದೆ ಎಂದರು ಮಹಾರಾಜರು. ಮತ್ತಾರನ್ನು “ಅದನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೀರಾ? ನಾವು ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸೋಮಾ ಮಾಥೂರರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.” " ಏನು ಬರೆಯಬೇಕೆನ್ನುತ್ತೀರಿ1? "ಐದು ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಡ. ದಿದ್ದಕೆ ನಿಮ್ಮ ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ನೀಘ ಈ. ಪತ. ತ್ರವನ್ನು ವರ ಮಾಥೂರರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿಸಿ.” ಇದುವರೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಮಾತುಕಥಗಳು ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಯಕವಾಗಿ- ನಡೆದಿದ್ದ ವು ತ್‌್‌ ತ ರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಮಹಾರಾಜರ ಧ್ವನಿ ಏರಿತು. “ಇಂಥ ಪತ್ರ ಬರೆಯಲು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಗದವೂ ಇಲ್ಲ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥ ಪತ್ರ ವನ್ನು ಒಯ್ಯು ವ ರೂಹಾಗೇು ನಾನಿಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.ನಾನು. ಊರೊಳಗೆ ಹೋಗಿ ಜನರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿ ದರೋಡೆಗಾರರೊಡನೆ ಕಾದಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ದರೋಡೆಗಾರರು ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ ಅವರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.” ದರೋಡೆಗಾರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದ; .“ ಮಹಾ- ರಾಜ, ಆ ಮೂರ್ಬನ ಮಾತನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂ- ಡೇನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ನಿಮಗೇನು ಹೇಳಬೇಕೊ ಹೇಳಿರಿ. ಈಗ ಹೋಗಬಯಸುವುದಾದರೆ ಹೋಗಿರಿ. ನಾವು ಜೊತೆಗೆ ಬಂದು .... ಸ "ಜೊತೆಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಏಕಾಂಗಿ ಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ? ಒಬ್ಬನೇ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.” ಕೆಲ ಸಮಯದ ಮೇಲೆ ಬಂದೂಕಿನ ಸಪ್ಪಳ ಕೇಳಿಸಿತು... ದರೋಡೆಗಾರರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ್ದರು. ಮಹಾರಾಜರು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಗೆ ಊರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರು. ಜನರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ "ದರೋಡೆಗಾ- ರರು ಇಂದಲ್ಲ ನಾಳೆ ಬಂದಾರು. ಜಾಗರೂಕ ರಾಗಿರಿ.. ಅವರನ್ನೆ ದುರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಿ ಕ್ಯ ಎಂದರು... ಆದರೆ ದರೋಡೆಗಾರರು ಆ ಊರಿ ನತ್ತ ಎಂದೂ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಲಿಲ್ಲ. ಹ ಹು2 ತುರು 22-ಲ2ಹಾಗಚರರಾಹುಸ ಮುಚವಾ ತುರು ನಗೆಮಲ್ಲಿಗ *11[11'1[1!'11|1!' ಓರ್ವ ಕರ್ಫಿಳ್ಳಾರದಂಗ್‌ೂಕ್ಕು ಕುಳಿತಿದ್ದ. ಕ್ಸ್‌ ರಿಕ ಗಡ ತ್ಯೆ ಸಾಬೂನು ಹಚ್ಚಿ ಇಕೆ ೇನು `ಾ ರ ಮಾಡಬೇಕು ಎನ್ನು ವಷ್ಟ ರಲ್ಲಿ "ಕವಿಗೆ ಸಾಬರ. ದ್ದ ಬ್‌ ಸ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕುತ್ತಿ ಗೆಯ ಮೇ- ಲೆಯೇ ಕುಳತ ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದುಬಿಟ್ಟ. ಕ್ಪಾರಿಕನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಒಂದು, ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು. ಕ್ರೌರವಾಗುವ ತನಕ ಆ ಮಹಾನುಭಾವ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕು, ಆ ಮೇಲೆಯೇ ಕವಿ ಹಣ ಪಾವತಿವತಾಡ ಬೇಕು ಎಂದು. ಒಪ್ಪಂದವಾದುದೇ ತಡ, ಆ ಕನಿ ಗಡ್ಡಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದ ಸಾಬೂನು ಒರೆಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪರಾರಿಯಾದ. ಮುತ್ತೆ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಆತ ಗಡ್ಡ ಬೋಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ೨ ಹೋಟೇಲಿನಲ್ಲಿ ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ಮರೆಗೆ ಹೊರಬದ್ದರು, ರಾಯರು. ಮಳೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸುತ್ತಲೂ ಕವಿದಿದ್ದ ಕತ್ತಲೆ ಬೇರೆ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯೊಂದನ್ನುಕೂಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆದ ರಲ್ಲ ಕುಳಿತು ಹೊರಟಬದ್ದರಷ್ಟೇ, ರಾಯ ರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಚಾಠ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂತು. ಇನ್ನೇನು, ಮನೆ ಹತ್ತಿರವಾಯಿತೆನ್ನುವಾಗ ಒಂದು ಅಂಗಡಿ ಯೈದುರು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು ರಾಯರು. ಡ್ರೈವರನೊಡನೆ “ನೋಡಪ್ಪಾ, ಕಾರಿನ ಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಂಯದೊಂದು ಚೋಟು ಬಿದ್ದು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಬೆಂಕಿ ಸೆಟ್ಟಗೆ ತಂದು ಹಂಡುಕೆ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಸಲ್ಪ ಇರು? ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬ್‌ ಹೊರಟರು. ಮರುಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಪರಾರಿ ಯಾಗಿತ್ತು! 1 ಪತಿ ತ್ರಿಕೆಯವನೊಬ್ಬ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಜೀಟಿನೆ ತೊಡಗಿದ್ದ. ಓರ್ವ ಅಂಗಡಿಯಾತ ನಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ. ಆತ ನುಡಿದ “ನೋಡಿ, ೪೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದ ಕಾರಣ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಅಗತ್ಯವೇ ನನ ಗಿಲ್ಲ? ಆದರೆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆಸಾಮಿ ಸು- ಮ್ಮಗೆ ಬಿಡುವವನಲ್ಲ. ಆತ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ. “ಸ್ಥಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದೇನು, ಸ್ವಾಮೀ??? *ದೇವಾಲಯು''. “ಎಷ್ಟು ಸಮಯವಾಯಿತು ಸ್ವಾಮೀ, ಅದು ಅಲ್ಲಿದ್ದು ಕ; “ಮುನ್ನೂರು ವರ್ರಗಳಾಗಬಹುದು.? ಮತ್ತೆ ನೋಡಿ ಸ್ಥಾನಿು, ಅವರೇಕೆ ದಿನಾ ಘಂಟಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಾರೆ?” ಜೇ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ ಹೆಣ್ಣ, _ಕಂಠವೊಂದು ಹಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ ಬದಿಯಲ್ಲದ್ದವನ *ವಿ ಯಲ್ಲಿ ಉಸುರಿದ. “ಎಂತಹ ಕರ್ಕಶ ಸ್ವರ 'ಯಾರಾಕೆ?? “ ಆಕೆ ನನ್ನ ಪತ್ನಿ” ಸಿಡುಕಿನಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಆತ. “`ಓ, ಶ್ರಮಿಸಿ, ಆಕೆಯದೇನು ತಪ್ಪು? ಆ ಹಾಡೇ ಹಾಗಿದೆ. ಯಾರಪ್ಪಾ ಅದನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು?» “ ನಾನು ಸ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತರಿಸಿದ ಆತ, ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿಡುಕಿನಿಂದ ೨೩ ಟಕ್ಕಕ್ತು ಶೆ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌: ೧೯೬೧ ಬಾಡಿಗೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲರುವವನೊಬ್ಬ ನಗರದ ಹಕ್ಕಿ-ಕೀಟಗಳ ಅಂಗಡಿಗೆ ಬಂದು ಮುಡಿದ. “* ಕೂಡಲೇ ನನಗೆ ೩೦,೦೦೦ ಜಿರಳೆ ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಕೊಡಿ.? “ ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ಜಿರಳೆಗಳೇ? ಯಾಕಪ್ಪಾ? ...'' " ಮತ್ತೇನಿಲ್ಲ. ನಾನು ಈತನಕ ಇದ್ದ ಮನೆಯನ್ನು ಈಗ ಜಿಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ನಾನು ಬರುವಾಗ ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೇ ಇಟ್ಟು, ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಮನೆ ಮಾಲೀಕ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.?' ಜೇ ಓರ್ವ ಪೋಲೀಸ" ಹೇಗೂ ಮಾಡಿ ಒಬ್ಬ ಕಳ್ಳನನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದ. ತನ್ನ ಈ ನಿಜಂಠು ಕ್ಯಾಗಿ ಭಾರೀ ಹೆಮ್ಮೆ ಅವನಿಗೆ. ಆದರೆ ಆ ಕಳ್ಳ ಬಲು ಚತುರ. ಆತ ಪೋಲೀಸ ನೊಡನೆ ಬರಲೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 4 ನಾನು ಆ ಹೋಟೀಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ವಕೀಲರಿಗೆ ಸ್ಟ್ರೇಶನಿಗೆ ಬರುವಂತೆ " ಫೋನ್‌ 'ಮಾಡಿ ಬರುತ್ತೇನೆ? ಎಂದ. ಆಗಬಹುದೆಂದು ಆ ಪೋಲೀಸ್‌ ಆತನನ್ನು ಹೋಗಗೊಟ್ಟ. ಆ ಕಳ್ಳ ಪರಾರಿಯಾದ. ಆರು ತಿಂಗಳ ತರುವಾಯ ಅದೇ ಕಳ್ಳ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ಓಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅದೇ ಪೋಲೀಸನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ. ಮೊದಲಿನ ಉಪಾಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿ ಪಾರಾ ಗಲು ಆತ ಹವಣಿಸಿದಾಗ ಆ ಪೋಲೀಸ್‌ ನುಡಿದ. 4 ಆಹಾ. ಈ ಸಲ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಮೋಸಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊಂಚ ಹೊತ್ತು ಈ ವಜ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೊಂಡು ಇಲ್ಲೇ ನಿಂತಿರು, ನಾನೇ ಹೋಗಿ "ಫೋನ್‌' ವರಾಡಿ ಬರುತ್ತೇನೆ.” 4 ಸ್ಮಶಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಬೇಲಿ ಹಾಕಜೇಕೆಂಬುದರ ಕುರಿತು ನಗರಸಭೆ ಯಲ್ರಿ ನಿರ್ಣಯವೊಂದನ್ನು ಮಂಂಡಿಸ ಲಾಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟು ಜನ ಇದಕ್ಕೆ ಪರವಾಗಿ ರುವರೆಂದು ಕೇಳಿದ ಚೇರ್‌ಮನ್‌. ಒಬ್ಬನ್ಹ ಹೊರತಾಗಿ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಎದು :ನಿಂತರು. «“ನೀನೇಕೆ ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಂ ತ್ತೀರಿ??' ಚೇರ್‌ಮನ್‌ ಕೇಳಿದ. “ಕಾರಣವಿಷ್ಟೇ. ಇದು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ್ದು. ಸ್ಮಶಾನದಿಂದ ಯಾರೂ ಹೊರಗೆ ಓಿಡಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊರಗಿನವರಾರೂ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲಿಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಂದ ಮೇಲೆ ಬೇಲಿ ಯಾಕೆ ಬೇಕು ?'' ಜೇ ಹುಚ್ಚಾಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಕಾಲೇಜೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಓರ್ವ ಆಗಂತುಕ ತನ್ನ ತಪ್ಪು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿನ ಕಾವಲು ಗಾರನೊಡನೆ ನಂಡಿದ : 4 ನೋಡಹೋದರೆ ಕಾಲೇಜಿಗೂ ಹುಚ್ಚರಾಸ್ಪತ್ರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ನಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲನೆ?? “ ಛೈ, ಛೆ! ಹಾಗೇನಿಲ್ಲ.... ಇಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪ ತ್ರೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವವರು ಏನಾ ದರೂ ಸುಧಾರಣೆ ತೋರಿಸಿಯೇ ಹೋಗು. ತ್ತಾರೆ? ಎಂದ ಆತ. ಜೀ “ಇವತ್ತು ನಮ್ಮ ಕೆಲಸದಾಕೆಯ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವ !'] ಆಕೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು. ವರ್ಷಗಳಾದುವೇ?? 4 ಛೈ! ಇಲ್ಲ-ಈಕೆ ನಮ್ಮಣಇಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಕೆಲಸದಾಕೆ.? ಸಂಗ್ರಹ: ಎ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ಸಬ್ಬಾರ: ಇಷ್ಟ್‌ ಹೂತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಜ. ಲಾ. ಶ್ರೀವಾಸ್ಕವ ಮರೆಯುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯ ದಾತನ ಮನಸಿನ ಬೆನ್ನು ಬಾಗುತ್ತದೆ ಜಾ () ಕಿ ಅಥವಾ ಸ್ಮರಣ ಶಕ್ತಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ೨೮ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವನೆಯಿದೆ. ಆದಕೆ ಸ್ಮೃತಿಯಂತೆ ವಿಸ್ಮ ತಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ತಿಳಿ ದವರು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಸ್ಮೃತಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದಕೆ 1 6.4 ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಬಲ್ಲವರು ಮಾತ್ರ ಕೆಲವರೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿಭಂಡಾರವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ನೋಡಿರಿ. ಏನು ಕಾಣುವುದು? ಅಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಮುರುಕು ಸಾಮಾನು ಗಳ ರಾಶಿಯೂ ಒಂದು ಬಿದ್ದಿದೆಯಲ್ಲವೆ? ಇಂಥ ರಾಶಿಯನ್ನು ಹಳೆಯ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಮಾರು ವವನ ಬಳಿಯಲ್ಲೂ ನೋಡಿರಲಾರಿರಿ. ಐದಾರು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ಯಾರೊ ನಿಮಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೇಬಿನೊಳಗಿದ್ದ ಹತ್ತು ಹತ್ತರ ನಾಲ್ಕು ನೋಟುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೋ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ. ನಾಲ್ಕಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗು ಮರಣಾಸನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ನಿಮ್ಮ ನೆಂಟ ಕೊಬ್ಬರು ತೀರಿಕೊಂಡರು. ನಿಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ನಡುವೆ ಪ್ರೇಮ ಸಂಬಂಧ ಎಲ್ಲ. ಈ ಅಥವಾ ಇಂಥ ಎಷ್ಟೋ ಸಂಗತಿಗಳ ದುಃಖ, ತಾಪ, ಚಿಂತೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಕೀವು ಬೆಂಡಾಗಬಹುದು. ನೀವು ಇನ್ನೂ ಹೆಕ್ಕಿ ನೋಡಿದಕೆ ಈ ಅನಾ ವಶ್ಶಕ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ವಸ್ತು ಗಳೂ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ತೋರ ದಿರದು. ಈ ವ್ಯರ್ಥದ ದುಃಖ ಕಷ್ಟ ತಾಪಗಳ ರಾಶಿ ಕೂಡಿರದಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಎಷ್ಟೋ ಅಸಫಲ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಫಲಗೊಳ್ಳೆ ಬಹುದಾಗಿತ್ತು. “ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಬಹಳ ಬೇಜಾರಾ ಗಿದೆ.” “ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವ್ಯವಸಾಯದ ಜಂಜಡದಲ್ಲಿ ಪೂರಾ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.' ಇಂಥ ಉದ್ಧಾರ ಗಳು ಹೊರಬೀಳಬೇಕಾದಕೆ ವೃಕ್ತಿಯ ಸ್ಮೃತಿ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂಥ ಕ್ಷುದ್ರ ಸಂಗತಿ ಗಳು ಕೂಡಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದೇ ಕಾರಣ. ಇವರು ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿಸ್ಮೃತಿಯ ಮಹತ ವನ್ನು ಅರಿತವರಾಗಿದ್ದರೆ ಹೀಗೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮೃತಿ ಅವಶ್ಯಕ ವಸ್ತುವಾಗಿರುವಂತೆ ವಿಸ್ಮೃತಿಯೂ ಬಂದು ವರ ೨೫ ೨೬ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ದಾನವಾಗಿದೆ. ಹಳೇ ದುಃಖವಾರ್ತೆಯೊಂದನ್ನು ಕೊಂಚೆ ಕಾಲ ನೆನೆಯಿರಿ. ಏನಾಗುವುದು? ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ಹಿಂಡಿದಂತಾಗುವು ದಲ್ಲವೆ? ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದನ್ನು ನೀವು ಅಂದಿ ನಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಜತನವಾಗಿಟು ಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಿರೆಂದರೆ ಏನಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿರಿ. ಆಗ ಎಸ್ಮೃತಿದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯಿಂದಲೇ ನೀವು ಈ ಶೋಕದಿಂದ ದೂರಾಗಿರುವಿರೆಂದು ನಿಮಗರ್ಥ ವಾಗುವುದು. ಅಂದಾಗ ಎಸ್ಶೃೃತಿ ಉಪಕಾರಕ ವೆಂದೇ ಆಗಲಿಲ್ಲವೆ? ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪ ನೆಲ್ಲಿಡುವುದು ಅಗತ್ಯದ್ದಿರುವಂತೆ ಅನಾವಶ್ಯಕ ದುಃಖದಾಯಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡು ವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಅಗತ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಅನುಭವಿಸುವ ದುಃಖಪೂರ್ಲ ಸಟ ಪರಿಚಿತರ ಕೃತಘ್ನತೆ, ಅಪ್ರಿಯ ಪ್ರಸಂಗ ತಕರಾರುಗಳು ಇವೆಲ್ಲ ನಿಜವಾ- ಇಬ ಮರೆಯಬೇಕಾದುವೇ. ವ್ಯವಹಾರ ಇದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಿತ್ರನೊಬ್ಬ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ನಾವು ದಿನಗಳು, ತಿಂಗಳುಗಳು ವರ್ಷ ಗಳ ವರೆಗೂ ನೆನವಿನಲ್ಲಿಡುತ್ತೇವೆ. ಇದರಿಂದ ಸ್ಮೃತಿಕೋಶ ದುಃಖತಾಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಹೋಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಒಳ್ಳೇ ವಿಚಾರಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬರದೇ ಹೋಗುವವು. ಮಿತ್ರರ ಪ್ರ(ಮಪೂರ್ಡ ವ್ಯವಹಾರ, ಚಿಕ್ಕ ಬಾಲಕರ ತೊದಲ ಮಾತುಗಳು, ಯಾರೊ ಅಪರಿಚಿತರ ಅಯಾಚಿತ ಸ್ನೇಹ ಮುಂತಾದ ಒಳ್ಳೇ ಸಂಗತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಸ ಸ್ಮೃೃ )ತಿಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಮೊದಲೇ ಘೃಣಾಸ್ಪ ದ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರಬಾರದು. ಜಾಗ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸ್ಮ ಫತಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಕೊಂಡು ಜೀವನವನ್ನು ಸಬಹು ಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅದೋ ಇದೊ ಇನ್ನಾವುದೋ ಕಾರಣ "ಆದಕೆ ನಮ್ಮ ವೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತ ಇರುವವರು ಎಷ್ಟೋ ಜನರಿದ್ದಾಕೆ. ಲಕ್ಷ್ಯಕೊಟ್ಟು ನೋಡಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತೇ ಅವರಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಅವರು ತಾಪದಾಯಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನೆನಪ. ನಿಂದ ಅಳಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅವರ ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಹರ್ಷದಾಯಕ ವಿಚಾರಗಳ ಉದಯ ವಾಗಬಹುದು. ಅಸ್ವಾಸ್ಸ ಕರ, ಅಸುಂದರ, ಅಶಾಂತಿಕರ ಭಾವಗಳಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಕೊಡ ದಿರಿ. ಅವನ್ನು ಮರೆಯಿರಿ ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಸುಖಶಾಂತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬುವುದು. ಅದರ ಬದಲು ನೀವು ಇವಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯಕೊಟ್ಟಿರಾದಕೆ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನ ಶೋಕಪೊರ್ಣವಾಗಿ ಬೇಗನೇ ನೀವು ವೃದ್ಧರಾಗುವಿರಿ. ಮೃತ್ಯು ಬೇಗನೆ ಫಿಮ. ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬರುವುದು. ಮರಣದ ದಿನ ಹುಟ್ಟಿದಾಗಲೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲ್ಪ ಟ್ವಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಭ್ರ ಮೆ ಎಂದು ಈಗಿನ ವೈಜ್ಞಾ, ನಿತ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸಾವು ಏಕೆ ಬರುತ ತ್ಪದೆಂಬುದನ್ನೀಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. (ಅದನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸ ಲವರು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಆದರೇನಂತೆ?) ನಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯಂತ್ರವಿದೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ಶೋಕ, ಬೇಸರ, ತಾಪಗಳ ಲೆಕ್ಕ ವಿಡು ತ್ತದೆ. ನಿಶ್ಚಿ ಶ್ಚಿತ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮೀರಿ ಕ್ಯ ಲೆಕ್ಕ ಬತಿಡಕ ಜನ ದು ಯಂತ್ರ ಸಃ ಸೂಚನೆ' ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ 101. ಟ್‌ ಆಗ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ನಾವು ವೃದ ರಾಗಿ ಕಡೆಗೆ ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ನಾವು ಈ ವೈಜ್ಞಾ ನಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚಿಂತೆ, ದುಃಖ ಗಳಿಂದ ಯಾರ ಜೀವನ ತುಂಬಿರುವುದೊ ಅವರು ೪೦-- ೫೦ ಬಗೆ (5 ಮುದುಕ ರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಸ ಸ್ವಸ್ಥ ಶಾಂತ ಜೀವನವುಳ ವರು ೬೦ ವರ್ಷ ಟಾ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾಯ ೧ ನೀವು ನೆನಪಿನ ಹೊರೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ೨೭ ದವರಾಗಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಮೇಲಿಂದ ದೀರ್ಫಾಯುಗಳಾಗಬೇ ಕಾಗಿದ್ದರೆ ನಾವು ಈ ಯಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ನಮ್ಮ ತಾಪತ್ರಯಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳದಂತೆ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಲು ನಾವು ನಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಬೇಸೆರವನ್ನು ಎಸ್ಮೃತಿ ಗೊಬ್ಬಿಸಬೇಕು. ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ದಾಟಿಯೆ ಆ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ದಾರಿ ಇದೆ. ಆದ್ಕರಿಂದ ಅವನು ಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದೆಂದ ಕೀನೇ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ಮುಂತಳ್ಳಿದಂತೆ. ವಿಸ ಎಕಿಯು ಒಳ್ಳೆಯದಿರಬಹುದಾದರೂ ಅದನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುವವರು ಬಹು ಜನರಿರುವರು. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯ ಸಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ಮೃತಿಗೆ ಎಂದೂ ಮಾಯದಂಥ ಪೆಟ್ಟುಬೀಳಬಹುದು ಎಂದವರು ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಎಸ್ಮ್ಮೃತಿ ಎಂದರೆ ಸ್ಮೃತಿಯ ಅಳಿವಲ್ಲ ಎಸ್ಮೃತಿಯು ಸ್ಮೃತಿಯ ಸಹಾಯಕ. ಇದು ಅನಾವಶ್ಶಕ ನೋವು ವೇದನೆಗಳನ್ನು ನುಂಗಿ ಸ್ಮೃತಿಯ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಪ್ತ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕವಾದುವನ್ನಷ್ಟೇ ಇಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸ್ಮೃತಿಯ ಮೇಲುಮಟ್ಟದ್ದು. ವ ಎಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮೃತಿ ಸ್ಮೃತಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾ ಗಿರುತ್ತದೆ | ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಮರೆತೇ ನಾವು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡು- ತ್ರೈ(ವೆಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು. ಯಾರದೊ ಪತ್ತೆ, ಫೋನ್‌ ನಂಬರು, ದುಡ್ಡಿನ ಲೆಕ್ಕ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ನೋಟ್‌ಬುಕ್ಕು ಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿಕೋಶವೆಂದರೇನೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಲೆಕ್ಕದ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಇಂಥ ತುಚ್ಛ ಸಂಗತಿ ಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಿ. ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಹತ್ವದವಿರಬೇಕು. ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಕೆಲ ನಿಯಮಗಳು ಇವೆಯೋ ಹಾಗೇ ವಿಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಲು ಹಲವು ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಅವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೆ ನೀವು ಅನವಶ್ಯಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಬೇಗನೆ ಮರೆಯು ಎರಿ. ಒಂದು ವಸು. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಎದುರು ಬಂದಾಗ ನೀವು ಅದನ್ನು ನಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುವುದರಿಂದ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದಂತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ತದ್‌- ಎರುದ್ದ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬಂದ ಸಂಗತಿ ಅನವ- ಶೃಕವೆಂದು ನಿಮಗನಿಸಿದರೆ ಆಗ ನೀವು ಅದರತ್ತ ಗಮನ ಕೊಡಬೇಡಿರಿ. *ೆಲ ಹೊತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿಯಿಂದ ತೊಲಗಿಬಿಟ್ಟಿರು ತ್ತದೆ. ಶುಭದರ್ಶನವನ್ನೇ ತನ್ನ ಆದರ್ಶವಾಗಿಟ್ಟು ಕೊಂಡವರೊಬ್ಬರು ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಅವರು ಯಾರ ತಪ್ಪನ್ನು ತಾವೆಣಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಮಿತ್ರಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂದೆಯ ವಿಷಯ ಬಂದರೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದೂ ಆ ಮಾತಿನತ್ತ ಲಕ್ಷವಿಲ್ಲದಂತೆ ಇವರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು. ಅನುಭವ ಹೇಳಬಹುದು. ಒಬ್ಬರನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಇವರಿಂದ ಆ ಮಾತಿಗೆ ಹಾದೆನ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಒಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬ ಮಿ- ತ್ರಬ ಅವರ ಹತ್ತಿರ, “ ಆತ ತಾನು ಕಳ್ಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿ ಸುಂಕ ತಬ್ಬಿಸುವೆನೆಂದೂ ಸುಂಕದವರು ತನಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಕೆಂದೂ ಹೇಳಿದಾಗ ನೀವೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದಿ ರಲ್ಲ!” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು ಆಗ ಇವರು ಹೇಳಿದರು; * ಇದ್ದೆ. ಆದಕೆ ನನ್ನ ಲಕ್ಷ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹೊರಗೆ ಆಡು ತ್ತಿದ್ದ ಹುಡುಗರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ” ಎಂದು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ಉಳಿದವರು ಎಂಥ ವಿಚಿತ್ರ ಆಸಾಮಿ ಎಂದು ನಕ್ಕಿದ್ದರು. (ಆದರೂ ಎದುರಿಗಿಲ್ಲದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ನಿಂದಿಸಿ ಕೇಳು ಇ ರ್ಕ ೨೮ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ವವರು ಎಚಿತ್ರ, ಅಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊ ಅಥವಾ ಅಂಥ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸದೇ ಮಕ್ಕಳಾಟ ನೋಡುತ್ತಿ ದ್ದ ಇವರು ಅಶಿಷ್ಟರೊ ಬ ವಿಚಾರಣೀಯವಾಗಿದೆ. ) ಈ ರೀತಿ ತನ್ನ ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ತಿರು ಗಿಸಿಯಾವ ಮಾತನ್ನಾದರೂ ನಾವೆ ಮರೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಬಲ್ಲೆವು. ಮರೆಯುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆ; ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ನಿಮಗೆ ಮರೆಯಬೇಕಾಗಿದೆಯಲ್ಲವೆ? ಹಾಗಾದರೆ ಅದರ ಪುನರುಚ್ಚಾರ ಮಾಡಬೇಡಿರಿ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಪುನಃ ತರಬೇಡಿರಿ. ಒಂದು ಸಂಗತಿ. ಮರೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಪೂರ್ಣತಯಾ ಮರೆತುಬಿಡಬೇಕು. ಹಲವರು ತಿರುತಿರುಗಿ ಮರೆಯಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೇನು? ಅದನ್ನು ಪನಃ ಪುನಃ 1 1೫ ಇಸ ಏಕೆಂದರೆ ಮರೆಯಬೇಕೆಂದಾಗ ತಿಳಿಯದಂತೆ ತಾವೇ ಪುನಃ ಆ ಮಾತನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ಮೃತಿ ಪಟ ಲದ ಮೇಲೆ ಅವರು ತಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಆ ಮಾತಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪನಃ ಪುನಃ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಆಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಫಲಸ್ಪ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಮರೆಯಬೇಕಾದ್ನು ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ "ಗಟ್ಟಿ ಯಾಗಿ ಕೂತುಬಿಡುತ್ತದೆ. ನೀವು. ಅದನ್ನು ಮರಿ ಯಲೆತ್ನಿಸೆದೆ ಆ ಮಾತನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವು ದಾದರೂ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು. ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಮಾತು. ಒಂದು ಮಾತು ನೆನಪುಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಅಭಿರುಚಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಅಭಿರು ಚಿಯ ವಿಷಯ ನಿಮ್ಮ ಚಿತ್ರ ದಲ್ಲಿ ಜೇ ಮೂಡು ತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಜಿ ಅಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ರುಚಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡು. 'ದೋಷದರ್ಶನ, ನಿಂದೆ, ನಿರಾತೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ತರುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ನೀವು ಇವನ್ನು. ಮರೆಯಲಾರಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾಗುವವು. ಮೆದುಳಿನ ಎಷ್ಟೋ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಭಾವನೆ ಗಳನ್ನು ಸ್ಟ ಸಕಂಸುವುದದಿ ಒಂದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮೆಡುಳಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಂಥವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಆ ಜು ಅಂಥ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನದು ಸಿ ಸ್ವೀಕರಿ ಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೀವ ಮರೆಯಬಯಸುವಿರೊ: ಅಂಥ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ರುಚಿ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಬೇಕಾದ್ದು ಇಷ್ಟ. ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಯವು ಒಳ್ಳೇ ವಿಚಾರ, ಆಶಾ ವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋಣ, ಹರ್ಷ, ಸುಖ, ಶಾಂತಿ, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸಾಸ್ಕ್ಯ, ಸಫಲತೆ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಬೇಕು. 2 ಬಾಕ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿ ತುರ್ಕಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಕುಳ್ಳನಿದೃ. ಕೇವಲ ೧೪ ಇಂಚು. ಜೇ ೩೬ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಆತನ ಎತ್ತರ ಜೇ ಕುದುರೆ ತನ್ನ ಜಿನ್ನಮೇಲೆ ೧೫೦೦ ಪೌಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಒಂಟೆ ೬೩೦೦ ಪೌಂಡ್‌ಗಳ ವರೆಗೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರಬಲ್ಲುದು. ಜೇ ಪುರುಷರಿಗಿಂತಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಲಿ ಘ್ರೂ ಜೇ ಕಣ ಶಕ್ತಿ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. -ಸಂ.: ಚಕ್ಕಧಾರಿ 6. ಹಜರತ್‌ ಉಮರ್‌ : ಇಸ್ಲಾಂ ಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಶ್ವನಿಜಯ ಮೂಲ: ಜಹೂರ್‌ ಬಕ್ತ ಅನುವಾದ : ಬಳ್ಳೂರು ಸುಬ್ರಾಯ ಅಡಿಗ ಇ ಮುಹಮ್ಮದರು ಇಸ್ಲಾಮ್‌ ಗಣ ತಂತ್ರದ ಜನ್ಮದಾತರಾಗಿದ್ದರೆ ಹಜರತ್‌ ಉಮರ್‌ ಅದರ ಜೀವನದಾತರು. ಖಲೀಫ ರಾಗುತ್ತಲೇ ಅವರು ಗಣತಂತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋಣ ವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು: ವಿಕಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳಿಂದಲೇ ಮೊದಲು ಅರೇಬಿಯ ಕೃಷ್ಣೇ ಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಇಸ್ಲಾಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಇಜಿಪ್‌ 5 ನಿಂದ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾ ನದ ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿ ಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಜಾಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಗ ಯೋಜಸಿದ. ತ್ಟ್ರ ಮಗಳು ಸಮಾಜವಾದಕ್ಕೆ ಅತಿ ಸಮೀ ಪದವೆನಿಸಿದ್ದ ವು. ಹಜರತ್‌ ಮುಹಮ್ಮದರ ಕುರೈಶ್‌ ಸೆ ಯಲ್ಲೆ ಉಮರರೂ ಜನ ತಾಳಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೮೧. ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಇವರ ಹೆಸರು " ಹಫ್ಲಾ' ಎಂದಿದ್ದರೂ ತಾಯಿ- ಸ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಕಿದ "ಉಮರ್‌ ' ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಇತಿಹಾಸಪ್ರ ಸಿದ್ಧ ವಾಯಿತು. ಆ ಜ್‌ “3ರಬೀ ದೇಶವು ಅವಿದೈೆ ಯ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೂ ತಂದೆ ಖತ್ತಾ- ಬರು ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಪೈತೃಕ ಪರಂಪರೆ ಯಂತೆ ಉಮರರು ಆಡು ಒಂಟಿಗಳನ್ನು ಮೇಯಿ ಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಮನೆಗೆಲಸ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಡೆ ಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಅರಬೀದೇಶದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೀರರೆನಿಸಿದ್ದರು. ಇತರ ಕುರೈಶ ಜನರಂತೆ ಉಮರರೂ ಮೊದಲು ಮುಹಮ್ಮದರ ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧಿಗಳಾ ಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಕುರೈಶರು ನೀವು ಮುಹಮ್ಮದ ರನ್ನು ಕೊಲೆಗೈದಕೆ ೩೦ ಸೇರು ಚಿನ್ನವನ್ನೂ ನೂರು ಒಂಟಿಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತೇವೆಂದು ಹೇಳಿ ದಾಗ ಉಮರರ ಉತ್ಸಾಹ ಮಿತಿಮೀರಿ ಅವರು ಖಡ್ಗ ಹಿರಿದು ಮುಹಮ್ಮದರ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನದತ್ತ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿದರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕುರ್ಕಿಶ ಕೊಬ್ಬರು ಅವರೊಡನೆ-- “ಕತ್ತಿ ಹಿರಿದು ಎತ್ತ ಹೊರಟಿರಿ?” ಎಂದರು. “ ಮುಹಮ್ಮದರನ್ನು ಕೊಲೆಗೈಯಲು, ಜಗ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಐದೆ ನೀಡಿ. ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಉಮರ". ಅದಕ್ಕೆ ಆ ಕುರ್ಕಿಶರು ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ, " ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಮುಹಮ್ಮದರ ಕೊಲೆಗೆ ಕ್ಸೈ ಹಾಕಿರಿ. ಸೋದರಿ, ಭಾವ ಇಬ್ಬರೂ ಮುಹಮ್ಮದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳೆನಿಸಿ ಕುರಾನ್‌ ಪಾಠಕ್ಕಾರಂಭಿ ಸಿದ್ಮಾ ಕಿ ಎಂದರು. ಹಜರತ್‌ ಉಮರರು ಸ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟರಾಗಿ ಸೋದರಿಯ ಮನೆಗೆ ಸ ಸೋದರಿ ೨೯ ನಿಮ್ಮ ೩೦ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಫಾತಿಮಾ ಹಾಗೂ ಅವಳ ಗಂಡ ಸಯೀದರು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕುರಾನ್‌ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಮರ್‌ *ಿಡಿಕಿಡಿಯಾಗಿ ಸಯೀದರನ್ನು ಕಾಲಿ ನಿಂದ ಒದೆದು ಅವರೆದೆಯನ್ನು ಕತ್ತಿಯಿಂದ ತಿವಿ ಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫಾತಿಮಾ ಅಡ್ಡ ಬಂದಾಗ ಉಮರ್‌ ಅವಳನ್ನು ತುಳಿದುಬಿಟ್ಟರು. ಫಾತಿಮಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಬಾಯಿಯಿಂದ ನೆತ್ತರಿನ ಕಾರಂಜಿ ಚಿಮ್ಮತೊಡ ಗಿತು. ಆದರೂ ಅವಳು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ “ನಾನು ಸತ್ಯಸ ಓರೂಪಿ ಭಗವಂತನ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಭಾವವ ವನಿ ಡ್ಡೇನೆ. ನೀನೇನೇ ಮಾಡು; ನಾನು ಮುಹಮ್ಮದ ಪೈಗಂಬರರ ಮೇಲಿನ ನಂಬುಗೆ ಬಿಡುವವಳಲ್ಲ. ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಎಶ್ವಾಸ ಎಂದೆಂದೂ ಕುಗ್ಗಲಾರದು. ಇಗೋ, ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ಕೊಂದು ನಿನ್ನ ಹೈದಯವನ್ನು ತಣಿ- ಸಿಕೋ" ಎಂದಳು. ವ ದೃಢವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕಂಡು ಉಮರರು ತಡೆದರು. ಅವರು ಭಾವನೊಡನೆ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿ ಸುತ್ತ “ನೀವು ಓದುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಓದಿ ಹೇಳಿರಿ; ನನಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವುದೋ ನೋಡುವೆ'- ಎಂದರು. ಫಾತಿಮಾ ಸೈತೊಳೆದು ಕುರಾನ್‌ ಗ್ರಂಥ ವನ್ನು ಸೋದರನ ಕೈಯಲ್ಲಿಡುತ್ತ “ನೀನೇ ಓದಿ ನೋಡು”- ಎಂದಳು. ಉಮರ್‌ ಕುರಾನಿನ ವಾಕ್ಕ ಗಳನ್ನು ಓ ಓದುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಭಾವಪ ರವಶರಾದರು. ಖಡ್ಗ ವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಬಿ ಸುಟು ನೇರಾಗಿ ಮುಹಮ್ಮದ ಕೈಗಂ- ಬರರ ಬಳಿಗೋಡಿ ಅವರ ಪಾಡಗಳಲ್ಲಿ ೪ನ ಆಸರೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಉಮರ್‌ ಮುಹಮ್ಮದರ ಮೈಗಾವಲಾಗಿ ನಿಂತರು ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆ ಭಕ್ತಿ ಗಳಿಂದ ಅವರ ಸೇವಾ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡತೊಡ ಗಿದರು. ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲನೆ ಅವರು ಪೈಗಂಬರರ ಕ್ಸ ಪಾಪಾತ್ರ ರಾಜೆ ನಮ್ಮೆ "ಹಕ್‌' ಎಂಬ ಮುಸಲ್ಮಾನನು ಯಹೂದಿಯೊಬ್ಬನೊಡನೆ ರೀತಿಯಿಂದ *ೆಟಿ ವರ್ತಿಸಿದ. ಯಹೂದಿಯು ಮುಹಮ್ಮದರ ಬಳಿ. ಬಂದು ದೂರಿಟ್ಟಿ. ಮುಹಮ್ಮದರು ವಿಚಾರ ವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಹಕ್‌ ತೆ ಹೇಳಿದರು... ಆಗ ಅವನು ಉಮರರ ಬಳಿ ಬಂದು ತನ್ನ ದುಃಖ ತೋಡಿಕೊಂಡ. ಮುಸ ಲ್ಮಾನನೆಂಬುದರಿಂದಾದರೂ ಅವರು ತನ್ನ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಬಹುದೆಂದು ಅವನ ಭಾವನೆಯಿತ್ತು. ಆದಕೆ ಉಮರರು ಕೂಡಲೇ ಅವನ ತಲೆ ಕತ್ತ ರಿಸಿ ಹೀಗೆಂದರು... “ಯಾವ -ಮುಸಲ್ಮಾನನು ಅನ್ಯಧರ್ಮಾವಲಂಬಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡು ತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಪೈಗಂಬರರ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತಾನೋ ಅವನಿಗೆ ಇಂಥ ಶಿಕ್ಷೆಯೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ |” ಉಮರರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭೇದಭಾವನೆಯಿಂದ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ದೂರವಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪೈಗಂ ಬರರಲ್ಲಿ ಎಂಥ ಭಕ್ತಿವಿಶ್ಯಾಸ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಎಂಬುದು ಮೇಲಿನ ಘಟನೆಯಿಂದ ವೃ್ಯಕ್ತವಾ ಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ಘಟನೆಯಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ "ಫಾರೂಕ್‌' ಎಂಬ ಬಿರುದು ದೊರಕಿತಿರಬೇಕು. ಹಿಜ್ರಿ! ಶಕವರ್ಷ ೧೩ ರಲ್ಲಿ ಖಲೀಫಾ ಹಜ ರತ ಅಬೂಬಕರ್‌ ಸಿದ್ಧೀಕರು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ ಪೈಗಂಬರರ ಉಯಿಲಿನಂತೆ ಉಮರರು ಖಲೀಫ ರಾದರು. ರೂಮ್‌ ಹಾಗೂ ಈರಾನಿನ ಸಮ್ರಾ ಟರು. ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟರು. ಉಮರರು ಸಾಹಸ ದಿಂದ ಅವರನ್ನೆದುರಿಸಿ ಸೋಲಿಸಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು. ಕೆಲ. ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೆ ಶಾಮ್‌, ಪಿಲೆಸ್ಟೈನ್‌, ಇಜಿಪ್ತ್‌, ಈರಾನ್‌, ಜುರಜಾನ್ಸ್‌, ಅಜರ್‌ ವಾಯಿಜಾನ್‌, ಖುರಾಸಾನ್‌, ಕಿರ್ಮಾನ್‌ಮೊದ ಲಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಎಜಯಧ್ಯ ಜ ಆಸುತೂಳುಟ್ಟ. ಕಂ ಆಳ್ವಿ ಕೆಯ ವೇಳೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಜರತ್‌ ಉಮರ": ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬಲುಚಿಸ್ಲಾ ಠನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಜಿಪ್ಶ್‌ ವರೆಗೂ ಕಪ್ಪು "ಸಮುದ್ರ ದಿಂದಾರಂ- ಭಿಸಿ ಅರಬೀ ಸಮುದ್ರದ ವರೆಗೂ ಸುಮಾರು ೩೦ ಲಕ್ಷ ಚದರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾ ಸಿತ್ತು. ಕೈಲು, ತಂತಿ, ವಿಮಾನ ಮೊದ ಲಾದ ವೈಜ್ಞಾ ಕ ಸಂಪರ್ಕ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಬೃಹದಾ ಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಲು ಟಮಕರು ಗಾರೆ! ಕ್ರಮ ಅವರ ಎಲಕ್ಷಣ ಪ್ರ ತಿಭೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಆ ಜ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವನ್ನು ೧೧ ಪ್ರಾ ತ ಗಳಾಗಿ 1ರ '`ಾಸನಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆರು ಪ ಧಾನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಯುಕ್ತರಾಗಿ ದ್ದರು. ಇವರನ್ನು ಉಮರರೇ ಸ್ವತಃ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಳದ ಸಮ್ಮತಿಯಿಂದ ಚುನಾಯಿಸುತ್ತಿ ದ್ಮರು. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜನತೆಯಿಂದ ಆರಿ ಸಲ್ಪಟ್ಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಈ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗು ತ್ತಿತ್ತು: “ನಾನೆಂದೂ ತೆಳುಬಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಹನಕ್ಕಾಗಿ ತುರ್ಕಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಉಪ ಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ಕಾಯು ವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವ ಪೇದೆಯನ್ನೂ ನೇಮಿಸುವು ದಿಲ್ಲ. ದೀನದುಃಖಿತರಿಗೂ ನ್ಕಾ ಆ ನನ್ನ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲು ಅಸ ಕಸ್ಯ ತೆರೆ ದಿರುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಗೂಢಚಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಮೌನವಾಗಿ ಪ ್ರ ತಿಯೊಬ್ಬ ಅಧಿಕಾಂಯ ಚಲನ ವಲನವನ್ನೂ ವ ಟ್ಟು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಊಟ ಂ[ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿ ದ್ವರು, ವರ್ಷಕ್ಕೊ ಮ್ಮ ಉಶ್ಸವದ ವೇಳೆ ಉಪ ರರು ಆ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಮಕ್ಕಾಕ್ಕೆ 'ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಶ-ದೇಶಾಂತಕಗಳಿದದ ಹಲವಾರು ಇಸ್ಲಾಂ ಪ್ರಭುತ್ವದ ವಿಶ್ವನಿಜಯಿ ೩೧ ಬಂದ ಯಾತ್ರಿ ಕರೆದುರು ಅವರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ “ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾರಿಗೇನಾದರೂ ದೂರುಕೊಡುವುದಿದ್ದರೆ ನಿರೈಯವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಮರರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದ ಎಿಶೇಷಜ್ಞ ರು ದೇಶದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉನ್ನತಿ ಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಜಾಂಯಗ ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಲಾ ಶವಧಿ ಯಲ್ಲೇ ಜನತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಸ ಧಾರಣೆ ಹೊಂದಿತು. ಉಮರಕ ಶಾಸನದ ಮುಖ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಅವರೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಬ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು. ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಯಹೂದಿ, ಪಾರ್ಸಿ ಜರದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಜನರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿ ಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ತರದ ಭಯವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಜರತ್‌ ಉಮರರು ಮದೀನಾದಲ್ಲಿ ತಂಗಿ ದ್ಧಾಗ ಒಂದು ದಿನ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ ಅಂಗರಕ್ಷಕನಾದ ಅಸಲಮನೊಂದಿಗೆ ತಿರುಗಾಡಲು ಹೊರಟಿರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮನೆಯತ್ತ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಯಿತು. ಯಹೂದೀ ಸ್ತ್ರ(ಯೊಬ್ಬ ಳು ಬ್‌ ಮೇಲೆ ಪಾತ್ರೆ ಯಿಟ್ಟು ಕುಳಿ ದ್ದ ಳು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಮಃ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕ ಳು 'ಅಳುತ್ತಿ ದವು. ವಿಚಾ ರಿಸಿದಾಗ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಕು ಇಲ್ಲವೆಂದೂ ಹಸಿದು ಕಂಗಾಲಾದ ಮಕ ಳನ್ನು ಸಮಜಾ ಯಿಸಲೆಂದು ಒಲೆಯ ಮೇಲಿ ಪಾತ್ರೆಯಟ್ಟು ಕುಳಿತಿದ್ದಾ ಳೆಂದೂ ತಿಳಿಯಿತು. "ಉಮಕನು ನಿನಗೇನಾದರೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾರನೆ1”__ ಎಂದು ಕೇಳಿದರವರು. “ಉಮರ್‌ ಸಮ್ರಾಟನಾದರೂ ಮುಸಲ್ಮಾನ. ಅವನು ಯಹೂದಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ ಯಾನೆ?” ಎಂದಳವಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳು ತ್ತಲೇ ಸಾದಾ ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಉಮರ್‌ ಅರ ್‌ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಚೀಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ, ಅದನ್ನು ತಮ್ಮಬೆನ್ನ ಮೇಲಿಡುವಂತೆ ಆಸಲಮನಿಗೆ ಹೇಳಿ ದರು. ತಾನೇ ಒಯ್ಯುವೆನೆಂದು ಅಸಲಮ್‌ ಪರಿ ಪರಿಯಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಅವರೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. “ವಿಚಾರಣೆ(ಕಯಾಮತ್‌)ಯ ದಿನವೂ ನೀನು ನನ ಭಾರ ಹೊರಬಲ್ಲೆಯಾ? ತಡಮಾಡದೆ ಈ ಮೂಲಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಬೆನ್ನಮೇಲಿಡು.” ಅವರು ಸ್ವತಃ ಮೂಟಿ ಹೊತ್ತು ಆ ಹೆಂಗಸಿನ ಮನೆಗೆ ಬಂದರು. . ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೂ ಅವರು ಅವಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳೂ ಊಟ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಉಮರ ಹೊರಟುನಿಂತಾಗ ಅವಳು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ಆಶೀರ್ರ ದಿಸುತ್ತ “ ದೇವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮ್ರಾಟನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಿ. ಉಮರ್‌ ಈ ಪದವಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ನಲ್ಲ' -- ಎಂದಳು. ಉಮರಕಠು ಮೊಲೆಹಾಲು ಮರೆತ ಪ್ರತಿ ಯೊಂದು ಮಗುವಿಗೂ ಸರಕಾರದ ಕಡೆಯಿಂದ ಹಾಲಿನ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಕೆಲ ಯಾತ್ರಿಕರು ಮದಿನಾದ ಹೊರಗೆ ಬಂದಿಳಿದರು. ರಾತ್ರಿ ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಉಮರ್‌ ಸ್ವತಃ ಕಾವ ಲಿರಲು ಹೋದರು. ಅಕಸ್ಮಾತ್‌ ಅವರಿಗೆ ಮಗು ವಿನ ಅಳುದನಿ ಕೇಳಿಸಿತು. ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ತಾಯಿ ಅಳುತ್ತ ಹೀಗೆಂದಳು-- “ ನಾನೇನು ಮಾಡಲಿ? ಮಗು ಹಸಿದಿದೆ; ಆದಕೆ ನನಗೆ ಎದೆಹಾಲಿಲ್ಲ. ಮೊಲೆಹಾಲು ' ಕುಡಿಯುವ ವಯಸ್ಸು ಮೀರಿದ ಮೇಲೆಯೇ ಮಗುವಿಗೆ ಸರ ಕಾರದಿಂದ ಹಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ....."ಐಂ- ದಳು. ಆಗಲೇ ಉಮರಂರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪೆ ಅರಿ ವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದಾರಭ್ಯ ಪುಕ್ಕಟಿ ಹಾಲು ದೊರೆಯಬೇಕೆಂದು ಅಪ್ಪಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಹಜರತ್‌. ಉಮರರು ಜನರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಕೋಮಲರಾಗಿದ್ದರೂ ನ್ಯಾಯನಿಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಠೋರರಾಗಿದ್ದರು. ಉಮರರ ಏಕ ಮಾತ್ರ ಮಗನಾದ ಅಬೂ ಸೋಮಾ ಅಮಲಿ ನಿಂದ ಅರಿವುಗೆಟ್ಟು ಯಹೂದೀ ವಿಧವೆಯೊಬ್ಬ ಳನ್ನು ಅಡ್ಡ ಹಾದಿಗೆಳೆದೆ. ದುರ್ದೈವದಿಂದ ಆ ವಿಧವೆ ತಾಯಿಯಾದಳು. ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವಳು ಉಮರರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಸರಕಾರದ ಕಡೆಯಿಂದ ನೆರವು ಬೇಡಿದಳು... ಉಮರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಗನ ಅಪರಾಧ ತಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಟುಕನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ 'ಈ ತಪ್ಪಿಗಾಗಿ ಅಬೂ- ಸೋಮಾನಿಗೆ ನೂರು ಚಾಟಿಯೇಟುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು. ಸಭಾಸದರು ಇದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ ಕೇಳ ಲಿಲ್ಲ. ನಿರುಪಾಯನಾದ ಕಟುಕ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು. ಅಬೂಸೋಮಾ:ಶಕ್ತಿ ಗುಂದಿ ನೆಲಕ್ಕುರುಳುತ್ತ -- “ ಅಪ್ಪಾ; ಒಂದು ಗುಟುಕು ನೀರು ಕೊಡಿಸಿರಿ!” ಎಂದು ಆರ್ತ” ಸ್ವರದಿಂದ ಕೂಗಿದ. “ ಇಲ್ಲ ಮೊದಲು ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತವಾಗಲಿ ” ಎಂದರವರು. ೯೦ ಏಟು ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆತ ಸತ್ತುಹೋದ. "ಉಳಿದ ಏಟುಗಳನ್ನು ಹೆಣದ ಮೇಲೆಯೇ ಹೊಡೆದುಬಿಡು ”--ಎಂದರು ಉಮರ್‌. ಹಜರತ್‌ ಉಮರರು ಸಾದಾ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಟ್ನಿ ಮತ್ತು ರೊಟ್ಟಿಗಳು ಇಷ್ಟೇ ಅವರ ಆಹಾರ. ಚಿಂದಿ ಬಚ್ಟಿಗಳನು ತೊಟ್ಟು ಬರಿಗಾಲಲ್ಲೇ ಅವರು ತಿರುಗಾಡಲು ಹೊರಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರೆಷ್ಟು ಪರದುಃಖಕಾ- ತರರಾಗಿದ್ದರೆಂದರೆ, ಜೆರುಸಲೇಮ್‌" ಮುಸ್ಲಿಮರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಾಗ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಒಬ್ಬ ಸೇವಕನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟರು. ವಾಹನ ವಾಗಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಒಂಬಿಯಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಉಮರರು ಒಂಟಿಯೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಸೇವಕನು ಒಂಟಿಯ ಕಡಿವಾಣ ಹಿಡಿದು ಕಾಲ್ನ ಡೆಯಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಮತ್ತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಸೇವಕನು ಒಂಟಿಯೇರುವಂತೆ ಅವರು ಆಜ್ಞಾ ಏಸಿ ತಾವು ಸ್ವತಃ ಕಡಿವಾಣ ಹಿಡಿದು ಸಾಗು ಹಜರತ್‌ ಉಮರ : ತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಸರದಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜಿರುಸಲೇಮಿಗೆ ತಲುಪುವ ವೆಳೆ ಬಂಜಿಯ (ರುವ ಸರದಿ ಸೇವಕನ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದಿತು ಆ ವೇಳೆ ಉಮರರು ಒಂಬೆಯ ಕಡಿ ವಾಣ ಹಿಡಿದ. ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಅವರ ಅಂಗಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೭೨ ತೇಪೆ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು! ಈ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ: ಜೆರಸಲೇವಿನ ಜನರು ನಿಬ್ಬೆರಗಾದರು. ಬೊಕ್ಕಸದ. ಹಣ ಜನತೆಯದೆಂಬ ಭಾವನೆ ಉಮರರದಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ ಗಾಗಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕೇವಲ ೫ ರೂಪಾಖಿಸಂಬಳ ವನ್ನ ತೆಗೆದ:ಕೊಂಡು ಪ್ರಧ ತಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಪರಿವಾರದ ಪೋಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ರು ಅವರ ದೃಢವಾದ ಮೈಕಟ್ಟು, ಸೆ ಪ್ತ ಮುಖ ಇಸ್ಲಾಂಪ್ರ ಭುತ್ತದ ವಿಶ್ವವಿಜಯಿ ತ ಕಾಂತಿ, ದಟ್ಟಿವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಗಡ್ಡ ಮೀಸೆಗಳು, ಕಪ್ಪಾದ ಬ ಕಂಗಳು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಲೇ ಎಂತಹನೂ ಭಯದಿಂದ ನಡು ಗು ತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ ಅವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೆನಸ ಸುತ್ತಲೇ ಇವ ತಲೆ ಶ್ರದ್ಧಾ ಭೆಕ್ತಿಯಿ-ಂದ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೂ ಫಿರೋಜ್‌ ಐಂಬ ಕ್ರೈಸ್ತ ಗುಲಾಮನೊಬ್ಬನು ಅವರನ್ನು ಅಕಾಲ ದಲೆ « ಕೊಲೆಗೈದುಬಿಟ್ಟಿನು. ಕ ಇ ಹಜರತ” ಉಮರರು ಹತ್ತೂವಕೆ ವರ್ಷ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಖಲೀಫರಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಅಲಾ ' ವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತೋರಿದ ಆದರ್ಶವು ಅನಂತ ಕಾಲದ ವರಿಗೂ ಪ್ರ ಜಾರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ ವುಳ್ಳವರಿಗೆ ಹಾದಿ ತೋರಬಲ್ಲುದು. ಕ ತೆ ಪತ್ಚೀಖ್ಯಾತ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಘನ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಯ್ಯ ದೀಕ್ಷಿತರು ಒಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಮಾವನ ಊರಿಗೆ ಹೋದರು. «ಯಾರೋ ಆಗಂತುಕರು ನಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಲ! ೫ ಎಂದಂ ಊರ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವರನ್ನೇ ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿ ದ್ದ ರು. ಒಬ್ಬಸ್ತ್ರೀ ಇನ್ನೊ ಬ್ಬಾ ಕೆಯೊಡನೆ, “ಯಾರೇ ಇವರು? ? ಎಂದು ಪ ದಕ್ಕೆ ಚ್ಚ ವಿತ್ತಳು, ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ ಅಪ್ಪಯ್ಯ ದೀಕ್ಷಿತರ ಕಿವಿಗೂ ಬದಿತು. ವುಹಾ ಮೇಧಾವಿಗಳೂ ಆದ ತ್ಸ ಸಿದು ಜ್‌! ತಃ ನವ್ಮ ಆಚ್ಚಾ ಳ ಯಜಮಾನರು? ಡನ ಉತ್ತ ರ ಅವರು ತಮ್ಮೊ ಳಗೇ ನಕ್ಕು ಕೊಂಡರು. ತೆ ಒನದ್ನಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಠಾ ೦ಸರೆಂದೋ, ಕವಿಗಳೆಂದೋ ಹೇಳದೆ ಆಕೆ ಸ ತಿಳಿದವಳ ಆಜ ಜಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದಳಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂ- ಡರು. 66 ಅಸ್ಮಿ ( ನಮಗೆ ಎಷು ಎಂದು ಬರೆದರೆಂದು ಕಾಣುತ್ತ ಜ್ಜ ಇಗ 6 ಆ ಘಟನೆ ಅವರ ಮನದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತು. ನ್‌ ಗ್ರಾ ವೆಂ ಆಚ್ಚಾ ಆದ್ದರಿಂದಲೇ, ಪ್ರಸಿದ್ಧಾ 3 3 ಹೆಸರಿದ್ದ ರೂ ಈ ಗ್ರಾ ಮದಲ್ಪ ಆಚ್ಚಾ ಛೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಳು) ತಾ ಳೆ ಆರಕ್ಕೆ ಶಂಕರ್‌ ೫ | | ಕ್ದೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನೆಹರು ಅವರು ಈಚೆಗೆ ಯಾರೂ ಬಯಸದೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ 2 | ಯುದ್ದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದೀತೆಂಬ ಭಯವನ್ನು ಪುನಃ ಭಃ ಪ್ರಕಟಸಿದ್ದಾ ರೆ. ಇಲ್ಲಿವೆ 841 ಹೇಗಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭರವ ನಿವರಗಳು | | (ಗ ಗ ಗೆ ಯೆ ಹ ಅನುದ್ಧಷ್ನ ವಾ( ಸಮಾಜು ಯುಢ | ವ ಫಾರಂಭವಾದೀತ ಮೂ ಕ್ರ ರನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಒಂದು ಕ್ಷುದ್ರ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅವಘಡದಿಂದ ಪ್ರಾ "`ಕಂಭವಾಗಿಬಿಡ ಟಖ ಒಂದು ಗುಂಡಿ ಒತ್ತುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿ, ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾರಿತಪ್ಪಿ , ಅಥವಾ ಹ ಯಂತ ತ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿ (ತ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಹುಚ್ಚು ಓಡಿದು ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಿಡಿ 1 ಹಾರಿಸಿಬಿಡಬಹುದು. ಟ್‌ ಇಂದು ಒಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಪ ಗ್ರೆ ಮಾದದಿಂದ ಜಗ ಕ ತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಕೊನೆಯ "ಅಧ್ಯಾಯ ಬಕಿಯ ಸ್ಟೆ ಲೃಡಬಲ್ಲದು.- ಇದು ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರ ವಿಶಾರ ದಕದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇದು ರು! ಸ ವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿ ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈಗ ರಶಿಯ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕದ. ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರ ಎಕಾ ಗಿ ಜಾ ತುಟ ಸ ಸ್ತ ಅನುದ್ದಿಷ್ಟ ಗಳ ಶಕ್ತಿಯು ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಂಭತ್ತು ಸಲ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಲು ಸಾಕು. ಇಂಥ ಘೋರ ವಿಪತ್ತು ಒದಗುವ ಸಂಭವ ಇದೆಯೆ ? “ಹೌದು” ಎಂದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್‌ ಕೆನಡಿ ಯವರು ಈಚೆಗೆ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ ಸಸಂಘದಲ್ಲಿತ್ತ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಎಚ್ಚ ರವದು: “ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಣಯ ಗಳಿಂದ ಮಾನವ ಕುಲದ ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಅದೃಷ್ಟ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದು.” ಆಕಸ್ಮಿಕ ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಸಂಭವ ಮುಂದಿನ ಹತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿದೆ; ಈ ಸಂಭವ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು ಇದೆ ಎಂದು ಕೆನ್ನೆಡಿಯವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೆಂಬುದಾಗಿ ವಿಶ್ವಸ ನೀಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಸಂಭವ ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಖಂಡಿತ ಎಂದೇ ಅರ್ಥ. ಈ ಭಯಂಕರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲೆಂದೇ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಸಂರಕ್ಷಣ ಮಂತ್ರಿಶಾಖೆ, “ಭಯದ ಸಮತೋಲ”ದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರ.ತಿಪಾದಿಸು ತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ಹತ್ತಿರ ಪರ ಸ್ಪರರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಬಲವಿದ್ದಕೆ ಯಾರೂ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾರ ರೆಂದು ಇವರ ಕಲ್ಪನೆ. ಇದು ನಿಜ. ಪ್ರಚಂಡ ಶಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹದ ದೆಸೆ ಯಿಂದ ಇಂದು ಕ್ರುಶ್ಚೇವರಾಗಲಿ ಕೆನಡಿಯವ ರಾಗಲಿ ಬೇಕೆಂದೇ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಸಾವಿಗೆ ಆಮಂತ್ರಣವೀಯಲಾರರೆಂಬುದು ಒಪ್ಪತಕ್ಕದ್ದೇ. ಆದರೆ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಗಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ; ಅವು ಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಉಪಾಯಗಳು ಹೆಚು ದಕ್ಷವಾಗುತ್ತಿವೆ; ಹೆಚ್ಚು ಎಸ್ತಾರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂಗಡಲೇ ಆಕಸ್ಮಿಕಗಳ ಸಂಭವವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಾಗಿ ಸರವಾಾಣು ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾ ರಂಭವಾದೀತೆ? ತ್ನಿ೫ "ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜಟಿಲವಾದ, ಒಂದ ಕ್ಕೊಂದು ತಳಕುಬಿದ್ದಿ ರುವ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಪದ್ಧ ತಿಯೇ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಚಿಂತೆ ಚಜನಾಡಿತೆ. ಸುರಕ್ಷಿತತೆಗಾಗಿ ಯೋಜಿ ಸಿದ ಉಪಾಯಗಳೇ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆಡೆಕೊಡ ಬಹುದು” ಎಂದು ಲಂಡನ್ನಿನ ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರೊ. ಪಿ. ಎಂ. ಎಸ್‌. ಬಾ ತ್ಪೆ ಟ್ರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ; “ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಭೂಗತ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಕೇಂ- ದ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಕಸಾ ತಾಗಿ ಎಣ್ಣೆ ಯ ಸಂಗ್ರ ಹ ಸ್ಬೊ (ಟಿವಾದರೆ ಸಂಪರ್ಕಸಾಧನಗಳೆಲ್ಲ ಸಿಕ್ಕಾ ಬಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಯಾರೂ ಐಏಣಿಸದೆನೇ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿ (ವಿರೋಧಿ ದೇಶದ ಮೇಲೆ) ಹಾರ ಬಹುದು.” ಇಂಥ ಒಂದು ಅಸ್ತೃವೇ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸ್ಪೋಟಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ರಶಿಯನ್ನರು (ಅಥವಾ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಎನ್ನಿರಿ) ಇಂಥ ಅಸ್ತ್ರ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ಬೀಳುವವರೆಗೆ ಕಾಯು ತ್ತಿದ್ದು ಆಮೇಲೆ ತರ್ತಕ್ಷಣ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರ ಗಳ ಸುರಿಮಳೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವರು. ರಶಿಯನ್ನರ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಶಕ್ತಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಎಷ್ಟೆಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ಹತ್ತಿರ ೨,೦೦೦ ಜೆಟ್‌ ಬಾಂಬರ್‌, ೪ ಪರಮಾಣು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ (ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ೧೬ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಸಹಿತ), ಮತ್ತು (೧೯೬೩ ರೊಳೆಗೆ) ೧೦೮ ಟೈಟನ್‌ ಮತ್ತು ೧೨೩ ಗ ದೂರಗಾಮಿ ಕ್ಲಿಪಣಿಗಳಿವೆಯೆಂದು ಗೊತ್ತಿದೆ ಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳ ಧ್ವಂಸಶಕ್ತಿ ಅಗಾಧವಾದದ್ದು. ಅಮೇರಿಕದ ಜು ಕಿಲೋಮೆಗಾಟನ್‌ ಶಸ್ನಾ ತ ಗಾರದಲ್ಲಿ, ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ, ನಾಗಾಸಾಕಿಯ ಮೇಲೆ ಇಕ್ಕಿದ ಬಾಂಬಿಗಿಂತ ೧೭,೫೦,೦೦೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಧ್ವಂಸಶಕ್ತಿ ಇದೆಯೆಂದು ಎಣಿಸ ಗಿದೆ. ಬು ದ ರಶಿಯದ ೨೧ ಕೋಟಿ ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಲ್ಲಿ ಸೇಕಡಾ ೯೬ ರಷ್ಟನ್ನು ಒಂದೇ ಹೊಡೆ ಹ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ತಕ್ಕೆ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿಬಿಡಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಹಗಲಿರುಳೂ ಪ್ರಯೋ- ಗಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾಗಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಎದೆ ನಡುಗುತ್ತದೆ. ಎಚ್ಚ ರವಿತ್ತ ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗ ಳಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಸ [ ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬರುಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಬಲ್ಲೆ ವೆಂದು ಅಮೇರಿಕ ನ್ನರು ಹೆಗ್ಗೆ ಳಿಕೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನ್‌ "ಸದಾ ಜಾಗ್ರತಿ'ಯೇ. ಆಕಸ್ಮಿಕ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಬ ಒಂದು ಕೀಡಾರ್‌ ಯಂತ್ರ ಸಲ್ಪ ತಪ್ಪೈ ಮಾಡಿದರೆ, ಮಗಳ ಒಂದು ಅಪ್ಪಣೆ ಅಪಾರ್ಥಕ್ಕೊ ಸ ಗುಪ್ತ ಚಾರ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಪ ಪ್ರಮಾದವಿದ್ದರಿ ಸಾಕು, ಜಗತ್ತು ಪ್ರಪಾತಕ್ಕೆ ಉರುಳಿತು. ಇಂಥ ತಪ್ಪು ಈಗಾಗಲೇ ಆಗಿದ್ದಂಟು, ಕಳೆದ: ವರ್ಷ ಅಮೇರಿಕದ “ಬೊಮಾರ್ಕ್‌” ಎಂಬ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್‌ಯುಕ್ತ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯೆಲ್ಲಿದ್ದೆ ದೋಷದಿಂದ ಮೂರನೇ ಮಹಾ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದು ಕೂದಲೆಳೆ ಯಷ್ಟೇ ಅಂತರದಿಂದ ತಪ್ಪಿತು. ಒಂದು ದಿನ ವಿಮಾನಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭೋಜನ ಶಾಲೆಯ ತ3ಿಡಿಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಣಿಕಿದಾಗ ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ತುದಿ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡಿತು. ಕೂಡಲೇ ಅವರು ಧಾವಿಸಿ ತಡೆಿರ ದಿದ್ದರೆ ಅದು ಹಾರಿ ರಶಿಯದ ಕಡೆ ಧಾವಿಸು ತ್ರಿ ತ್ತು. ಪೋಲೀಸ್‌ ಕಾರ್‌ ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಶಸ್ನಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಸಂಕೇತಗಳು ಹೇಗೋ ಜೋಡಾಗಿ. ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಹಾರಿಸತಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತದ ರೂಪಿ ತಾಳಿದ್ದವಂತೆ! ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಲ್ಲಿ ಡಿನ ಥೂಲ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿರ:ವ ಪ್ರಬಲ ರೇಡಾರ್‌ ಯಂತ್ರ ಜಾಲವು ಅಮೇರಿಕದ _ು (ಲೆ ಸೇಕಡಾ ೯೯.೯ ಪಾಲು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ದಾಳಿ ಪ್ರಾ ಗೆಂಭ ವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಕೊಲಸೆಡೋ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಆಕಾಶ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂ ರಕ್ಷಣಾಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ “ಯುದ್ಧ! ಯುದ್ಧ!” ಎಂದು ಅಪಾಯಸೂಚಕ ಟಿಲಿಫೋನುಗಳು ಕೂಗ ತೊಡಗಿದವು. ಪುಣ್ಯ ಕೈ ಕೆನಡಾವಿಮಾನ ಪಡೆಯ ಏರ್‌ಮಾ- 1 ಜಿತ ಸ ಮನ್ನ ರು ಈ ಗದ್ಮಲದ ಕಾಲ ದಲ್ಲಿ ತೂಕ ತಪ ದೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರೀಕ್ಚಿ ಸಿ ನೋಡಿ ಯು ದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ನರಉ10ಕು ತಾವು ಕಳಿಸಿದ "ಧ್ವನಿಗಳ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿ ತಮಗೆ ಫ್ರೇಳಿ ಸುತ್ತಿವೆಯೆಂದರಿಯದೆ ರೇಡಾರ್‌ ಯಂತ್ರಗಳು ದ್ಯ ಕೋಲಾಹಲವೆಬ್ಬಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು ಸ್ಲೆಮನ್ನರು ಶಾಂತ ಮನೋಭಾವದವರಾಗಿ ದ್ಡರು, ಒಳಿತಾಯಿತು 'ಯಾವಾಗಲೂ ಅಂಥ ವರೇ ನಿಯಂತ್ರ ಣದಲ್ಲಿರ.ತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಗೆ ಹೇಳ ಲಾದೀತು? ಗುಂಡಿಯ ಬಳಿ ಒಬ್ಬ ಹುಚ್ಚ (ಕ್ರುಶ್ಚೇವ ರೇ ಕಳಿಸಿದವನಿರಬಹುದಲ್ಲ') ಕುಳ ತಿರುವ ಸಂಭವ ಅಸಂಭವವೇನೂ ಅಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕದ ವಿಮಾನ ದಲದ ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ರ್ನೆಲ್‌ ರೂಬೆನ್‌ ಬೇರರು, .“ ಕೆಲವರು ಬೇಕೆಂದೇ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ಹು ಡುಕಿಕೊಂಡು ೋಗ.ತ್ತಾರ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಕಡ. ಜನರ ಲಕ್ಷ ಹೊರ ಛಿಸಲೆಂದು” - ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಅಪಘಾತ ವ್ರಿಯರು, ಸರಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭ ದೊರೆತರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಹಣೆ ಬರಹವನ್ನೇ ಅಳಿಸಿಬಿಡಬಹುದು. ಕಳೆದ ಮಹಾಯುದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವರಲ್ಲಿ ಸೇಕಡಾ ೪೩ ಜನ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಪಡೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದವರಲ್ಲಿ ಸೇಕಡಾ ೫೦ ಜನ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡ ಲಟ್ಟಿರೆಂಬುದನ್ನು ನೆನೆದಕೆ ಅಪಾಯಕರ ಸ್ಥಾನ ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತಿಮಿತವಿಲ್ಲದ ಬುದ್ಧಿಯ. ಜನರು ಇರುವ ಸಂಭವ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆಯೆಂದು ತರ್ಕಿಸ ಬಹುದು. ಇಷ್ಟಿದ್ದರೂ ತಪ್ಪೆಣಿಕೆ, ಅಪಘಾತ ಅಥವಾ ಭ್ರಾಂತಚಿತ್ತ ಇವುಗಳಿಂದ ಯುದ್ಧಾರಂಭವಾ ಅನುದ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಯಂದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದೀತೆ? ೩೭ ಗುವ ಭಯ ತೀರ ಕಡಿಮೆಯೆಂದು ಅಂಕೆಸಂಖ್ಯೆ ಗಳ ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸ್ಥಾನಿಕ ಯುದ್ಧವೊಂದು ಒಮ್ಮೆಲೆ ವ್ಯಾಪಕ ರೂಪ ತಾಳಿ ಅಥವಾ -ಬೆದರಿಕೆ ತೋರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳು ಕೈವೀರುವ ಮೂಲಕ ಮಹಾ ಯ.ಿದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಭಯ ಇದಕ್ಕೂ ಎಷ್ಟೊ ಪಾಲು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಅಮೇರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ತಜ್ಞನೊಬ್ಬನು ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಸಂಭವ ಅರ್ಧ ಕ್ಕರ್ಧ ಇದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನಳೀಯ ಯುದ್ಧವೊಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹಬಿ ವಿಶ್ವಮೇಧವಾಗುವ ಗಂಡಾಂತರ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್‌ ಮೆಕಾರ್ಥರರು ಬಯಸಿದಂತೆ ಚೀನದ ಮೇಲೆ ವಿಮಾನದಾಳಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಹೀಗಾಗಬಹು ದಿತ್ತು. ಅಥೆವಾ ಸುಯೇಜ್‌ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯ ಕ್ರುಶ್ಚೇವರು ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ ಹಾಗೆ ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗಳೆ ಮೇಲೆ ಆಕಾಶಬಾಣ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದರೂ ಓೇಗಾಗಬಹು ದಿತ್ತು. ಅಥವಾ ಫೊರ್ಮೊ!ಸಾದಲ್ಲಿ ಅಮೇ ರಿಕದ ನೌಕಾಪಡೆ ಚೀನದ ಮೇಲೆ ತೋಫು ವೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಭಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ದಾಗಲೂ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಾಂದಿಯಾಗಬಹು ದಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಘಟನೆಯೂ ಸಾಕು. ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಗತ್ತು ಕೂಡ ಮಿತಿವಮೀರಿದರೆ. ಅಪಾಯಕರವಾದೀತು. ಅದ ರಿಂದ ಉದ್ಯೇಗವು ಚರಮಸೀಮೆಗೇರಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಂದಿಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲೆದೋ ರೀತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಶಿಯನ್ನರು ಪೂರ್ಫ- ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಗಳ ನಡುವಣ ಗಡಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬಂಧಿಸಿ ಬರ್ಲಿನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರೆಂದು ಕೊಳ್ಳಿ. ಆಗ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಮರೇನು ಮಾಡುವರು? ಸದ್ಯದ ನ್ಯಾಖೋ ಗುಂಪಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೈನ್ಯ ಬಲವು ರಶಿಯನ್ನರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರ ದೂಡಲು ಸಾಲದು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನದಿಂದ ಎದುರು ಪಕ್ಷ ಬಾಲ ಮಡಚುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಹೆಣ ಗುವವುೆ. ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಯತ್ನ ವಿಫಲವಾದ ಮೇಲೆ ಅಮೇರಿಕವು ರಶಿಯದ ಎರುದ್ಧ ತಾನು ಬಹು ಕಾಲದಿಂದ ಅಣಿ ಮಾಡಿಟಿದ್ದ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲೇಬೇಕಾಗುವುದು. ಇದರ ಫಲ ಸರ್ವನಾಶ. ರಶಿಯ ಅಮೇರಿಕ ಗಳೆರಡೂ ಪರಮಾಣು ವಿಕಿರಣಪೂರಿತವಾದ ಪ್ರಚಂಡ ಮರುಭೂಮಿಗಳಾಗುವವು. ಚಿಕ್ಕ ತಬ್ಬಗೆ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬೆಲೆ | “ ಅತಿ ಜಾಗ್ರತ” ಸಂರಕ್ಷಣ ವಿಧಾನಗಳೇ ಈಗ ಬಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅಪಾಯಕರವಾಗಿರುವುದು. ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಗುಣಗಳೇನಿದ್ದರೂ ಅದು ವಿಚಾರ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯವಧಾನವೀಯದಿರುವುದ ರಿಂದ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ದೊಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಎದುರಾಳಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆಂದು ಸೂಚನೆ ಬರುತ್ತದೆಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಈತ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಕೊಂಡು ಪ್ರತಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸ ಬೇಕು, ಇಲ್ಲವೇ ಸೂಚನೆ ಸರಿಯೇ ಸುಳ್ಳೇ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಯಾಗುವ ವರಿಗೆ ಕಾಯಬೇಕು. ಕೂಡಲೇ ಕ್ರಮ ಕೈಕೊಂಡು ಆ ಮೇಲೆ ಸೂ- ಚನೆ ಸುಳ್ಳೆಂದು ಗೊತ್ತಾದರೆ ನಿಷ್ಕಾರಣವಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧವನ್ನಾರಂಭಿಸಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸರ್ವನಾಶಕ್ಕೆಳೆದ ಪಾಪ ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದು. ಸತ್ಯ-ಸಂಧಾನವಾಗುವ ವರೆಗೆ ಕಾಯೋಣೆಂದಕೆ ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಶತ್ರುವು ಅವನ ಪ್ರತಿಭಟನ ಶಕ್ತಿಯ ಮಗ್ಗಲು ಮುರಿದುಬಿಡುವ ಭಯವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾರಿಗೂ ವಿಚಾರಿಸಲು ಪುರಸೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಗುಂಡಿಯ ತ್ಮಿ೮ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಮೇಲೆ ಬೆರಳಿಟ್ಟು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕಾಯಬೇಕು. ಗು ತೆಗೆದಕೆ ಸ ಸಂದರ್ಭ ಸಾಧಿಸಿ ಎದುರಾಳಿ ಗುಂಡಿಯೊತ್ತಿ ಬಿಟ್ಟರೀನು ಗತಿ? ತ್ರಿಕ, ಸಾಮರಿಕ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಇವುಗ ಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಲ್ಪ ಪ್ರ ಮಾದದಿಂದಲೂ ಯುದ್ಧಾ ರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ಅದು ಪ್ರಾರಂಭ ವಾದ ಮೇಲೆ ಅದು ಪ ಗ್ರ ಮಾದದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂ ಇದ್ದೇ ಪರಮಾಣು ಯುದ್ಧ ಸನ್ನಾಹದ. ಭವಾದುದೆಂದು ಟಗ ಫಲವಿಲ್ಲ. 'ಅಷ್ಟ ದೊಡ್ಡ ಉಭಯ ಸಂಕಟ, ಅದು ಸದಾ ರೊಳಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇತಿಶ್ರೀಯಾಗಿ ಹೋಗಿರು- ಜಾಗ್ರತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಾನುಷ, ಯಾಂ- ವುದು. 2 9ನ -- ವ್ರತಬಂಧನ ೧೯೪೦ ರ ಸಂಗತಿ. ಬಾಪೂಜಿ ಶಾಂತಿ ನಿಕೇತನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ರಂ. ವಪತಾವಿನ ತೋಪಿನಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಭವ್ಯ ಸ್ವಾ ಗ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಎರಡು ಹರಿಯಕ್ಕಿಜೀವಿಗಳ ಮುಲನವನ್ನು ಕಂಡು ಶೌಂಸಕೇತನವು ಹಿರಿಹಿರಿ ಹಿಗ್ಗಿತು. ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಲಾಪೂರ್ಣನಾಗಿ ನಿರ್ನಿಸಿದ "ಶ್ಯಾಮಲಿ' ಎಂಬ ಕುಟೀರದಲ್ಲಿ ಬಾಪೂಜಿಯ ಬಿಡಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಕಲಾಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಆ ಪುಟ್ಟ ಗುಡಸಿಲಿನ ಸರಳತೆ. “ಬಾಪೂಜಿಯವರು ಮನವಾರೆ ಹೊಗಳಿದರು. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಈ ಕಡೆ ಬರುವ ನಿಯಮವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಆ ಗುಡಿಸಲನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ರವೀಂದ್ರರು ಹೇಳಿದರು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಭೋಜನವಾಯಿತು. ತುಸು ಹೊತ್ತು ಕಳೆದ ನಂತರ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಆ ಮಟಮಟ ಮಧ್ಯಾ ಹ್ಗ ದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ರ ನಿಂಸಿಕೊಳ್ಳು ವ ನಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೆಂದು ಹೋದರು. ನೋಡಿದರೆ ಗುರುದೇವರು, ಬಾಸಪೂಜಿಯವರು "ಶ್ಯಾಮಲಿ' ಯಲ್ಲಿ ಬದಲು, ಸಾಶಿತ್ಯಸೃಷ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮುಠಿತಿದ್ದಾ. "| ದಾಪೂಜಿಗೆ ಇಡು ರುಚಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರರ ಬಳಿ ಸಾರಿ ಅವರ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದುವ ದನಿಯಲ್ಲೆ ೦ಂದರು- ಜನ ಸಾಸ ವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬ ನಾನು “ಿಃ ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಅದನ್ನುನೀವು ಒಪ್ಪಲೇಜೇಕು. ಊಟವಾದ ನಂತರ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ಸ ಒಂದೆರಡು ಗಂಬೆ ನಿಶೃನಿಂಸಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಆಕೋಗ್ಯ ಉತ್ತ ಮುಗೊಳ್ಳು ತ್ತದೆ.?' “ಗುರುದೇವರೆಂದರಂ- ನಿಮ್ಮ್ಮ “ಸಲಹೆ: ನಾನು ಎಂದೂ ಒಪ್ಪ ಲಾರೆ.?? ಬಾಪೂಜಿ- «ಬಫೆ? ೨22 ರವೀಂದ್ರರು- ವ ನನ್ಗ ಹನ್ನೆ ರಡನೇ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬ ಆಗ ಜು ಗು ಹೊತ್ತು ತ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಪ್ರ ಜಟಾ ವೆಂದಂ ಪ್ರ ತಿಜ್ಜೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ಶಹ್ಮೋಪ ತನಕ ಭಂಗಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಈಗ ಅದನು ಭಂಗಜೊಳಿಸುವುದಾದರೂ ತು ನೀವೇ ಹೇಳಿ. ಕೇಳಿ ಬಾಪೂಜಿ ಸ್ತ ಬ್ದ ರಾದರು. ೨೦೨೨೮ ೪! ಎಂತಹ ಅಚಲ ಸಾಧನೆ! ಛಿಗಿ ವಿ ಸ ಲಿ ರನೀಂದ್ರರ ಚರಣ ಸ್ಫರ್ಶಿಸಿದರು. ಹನ್ಗೆರಡನೇ ವಷ ವಾರು ೬೮ ವರ್ಷಕಾಲ `ಗುರುದೇವರು ಎಂದೂ ಸ ನಿಶ್ರ ನಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಗದ್ಗದರಾಗಿ ಜಾಸೂಜಯನರಾ ವಿಶ್ವ ನಂದ ೯ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂದರೆ ಸಂಗ್ರಹ: ರಾ ಸ ರತನ ಡೆ ಸೆ ಗೊ. ಯ ನ್ನ್ನ ಡ್‌ | ()ಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ: ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ "ಅಂಬರ್‌ಗ್ರೀಸ್‌* ನಷ್ಟು ರಹಸ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತು ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ. ನಿಸ್ತೇಜ ವಾಗಿ ಕಾಣುವ, ವಿವಿಧವರ್ಣದ ಮೇಣದಂತಹ ಈ ವಸ್ತು ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಅತ್ಯ ಮೂಲ್ಯವಾದ ಚಿನ್ನದಷ್ಟು ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಸಂಪತ್ತಾ ಗಿದೆ... ಈ ವಸ್ತುವಿನ ಸೃಬ್ಛಗೆ ತಿಮಿಂಗಿಲವೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. “ಸ್ಪರ್ಮ್‌ ವ್ಹೇಲ್‌” ಎಂಬ ಉಪವರ್ಗದ ತಿಮಿಂಗಲವು “ಸ್ಕ್ರಿಡ್ಸ್‌". ಎಂಬ ಗಿಣಿಕೊಕ್ಕಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಯನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಅದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಕಣ್ಮಣಿಯಾಯಿ ತು. ತುರ್ಕರು ಈ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಅಡಿಗೆಗೆ ರುಚಿ ನೀಡುವ ಸಾಂಬಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿ- ದ್ವರು, ವಶೀಕರಣ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋ ಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೬ ಮತ್ತು ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬರ್‌ಗ್ರಿ ಸನ್ನು ಸರ್ವರೋಗ ನಿವಾ ರಿಣಿಯೆಂದು. ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು. ಹೃದ್ರೋಗ, ಹುಚ್ಚು, ಉನ್ಮಾದ, " ಹೈಡ್ರೊ ಫೋಬಿಯ' ಸಂಧಿವಾತ ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ರಾಮಬಾಣವಾಯಿತು. ಅರಬರು ಪರ್ಜ್ಷಿಯ- ನ್ನರು, ಮೂರರು, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮತ್ತು ಸಹಿಸು ಫಸ ಹುಹುಹಹಿಸಿಹಿಭಹುಪು ಪು ಧಿಜಿಯಯಿಹಹುತಹು ಹು ಸಮುದ ದಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಚಿನ್ನ ಎಂ. ವಿ. ನಾಗರಾಜ ಫಿಯಿಫಿಭಿಯಿಯಿಯಿಯಿಹಿಹಥತುಕುಹುತುಳುುದುಳುವುಹುಳ ಕಹು ಹು ತಿಮಿಂಗಿಲವು ತಿಂದಾಗ ಒಮ್ಮೊಮೆ ಅಜೀರ್ಣವಾಗಿ ವಾಂತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ವಾಂತಿಯಾದ ವಸ್ತುವೇ “ಅಂಬರ್‌ಗ್ರೀಸ್‌” ಎಂಬ ತೇಲುವ ಚಿನ್ನವಾಗಿದೆ.. ಸ್ರ ವಸ್ತು ಉತ್ಕ ಷ್ಟ ದರ್ಜೆಯ ಪರಿಮಳವಾಗಿದೆ | ಕ ಚ ಸ್ತುವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬೆಲೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪಯುಕ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ಐತಿಹಾ ಸಿಕ ರಹಸ ವಾಗಿದೆ... ಈ ವಸು ಸ್ತಿವನ್ನು ಅನೇಕ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಕ ಚ್‌ ಷಾ ಸಾ “ಅಂಬರಗ್ರೀಸ್ಸ್‌'ಗೆ ಬೆಲೆದೊರಕುತ್ತ ಬಂದಂತೆ ರ್ತ್ನಿ ಸ್ಪಾನಿಷ್‌ ಜನರು ಈ ವಸ್ತು ವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿ ದ್ಡರು. ಜಾಣರಾದ ಮೂರರು ತಮ ಒಂಟಿಗಳಿಗೆ"ಸ ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆದ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿ ದ್ವರು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಗಳಲ್ಲಿ ತಿಮಿಂ- ಗಿಲಗಳು ಅಗಾಧ. ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಿ ದ ಎವ” ಉಷ್ಣ್ಸವಲಯದ ಸ ಸಮುದ್ರ ಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಂ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಅಂಬರ್‌ನಿ ಗ್ರೀಸಿನ ಉತ್ಪಾ ದನೆಯೂ ವಿಪುಲವಾಗಿತ್ತು. ॥ ತಿಮಿಂ. ಗಿಲದ ಬೇಟಿ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ಈ ಸುಗಂ- ೪೦ ಕಸ್ತೂರಿ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಧದ ಗಡೆಯ ಪ ಹೋಗಿದೆ. ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಅಂಬರ್‌ ಗ್ರೀಸಿಗೆ ಪುನಕ್ಚೆ (ತನನೀಡುವ ಗುಣವೂಪಿ ಪ್ಲೇಗ್‌ ರೋಗವನ್ನು ಸು ಶಕ್ತಿಯೂ "ದೆ ಯೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಮಾಣ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ ಅಂಬರ್‌ ಗ್ರೀಸಿನ ಬಣ್ಣದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಬೆಲೆ ಅಡಗಿದೆ. ಬಿಳಿಯ ವರ್ಣದ ಅಂಬರ್‌ ಗ್ರೀಸಿಗೆ ಅಸಾಧಾರಣ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಔನ್ಸ್‌ಗೆ ಮೂರು ಪೌಂಡ್‌ ಬೆಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಅಂಬರ್‌ಗ್ರೀಸಿಗಿಂತಲೂ ಅರವತ್ತರಷ್ಟು ಅತ್ಯುತ ತೃಷ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕೃತಕ ಅಂಬರ್‌ ಗ್ರೀಸಿಗೆ ಔನ್ಸ್‌ ಒಂದಕ್ಕೆ ಒಂಭತ್ತು ಪೌಂಡ್‌ ಚೆ ಸಿಕ್ಕಿತು! ಕೆಲ ಸಲ ಅಂಬರ್‌ ಗ್ರೀಸನ್ನು ಮಾರುವವರಿಗೆ ೫,೦೦೦ ಪೌಂಡಿನಿಂದ ೩0೦,೦೦೦ ಪೌಂಡ್‌ ಹಣ ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಒಂದೂ ಗಡ್ಡೆ ಅಂಬರ್‌ ಗ್ರೀಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರೀಸ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ೧೮,೩೬೦ ಪೌಂಡ್‌ ಬೆಲೆ ದೊರಕಿತು! ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಡ ಗೊಂದಕ್ಕೆ ಬಹು ಭಾರಿ ಅಂಬರ್‌ ಗ್ರೀಸ್‌ ಗಡ್ಡೆ ದೊರಕಿ,ಅದರ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ೩೦,೦೦೦ ಪೌಂಡ್‌ ಹಣ ಸಿಕ್ಕಿತು! ಒಬ್ಬಾಕೆ ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಯ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ವಿರಮಿಸಲು ಕುಳಿತಾಗ, ಆಕೆಯ ಬಟ್ಟಿ ಆ ಬಂಡೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತು; ನಂತರ ಅದು ಅಂಬರ್‌ಗ್ರೀಸಿನ ಬೃಹದ್‌ ಗಡ್ಡೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದು ಬಂದುದ್ದದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಸ್ರಾರು ಪೌಂಡ್‌ ಬೆಲೆಯೂ ದೊರಕಿತು! ಈ ಪರಿಮಳದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಬಹು ಸ್ವಲ್ಪ; ಕೆಲ `ವೊಮ್ಮೆ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಪೌಂಡ್‌ ತೂಕದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಮಳದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಖೋಜನೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಎಭಜಿಸಿ ತಿಳಿಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಂದು ಕೌತುಕ ಕಾರಿ : ಗುಣವೆಂದರೆ, ಇತರ ಪರಿಮಳ ದ್ರವ್ಯ ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂಬರ್‌ ಗ್ರೀಸನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ತಜ್ಞರು ಉನ್ನತ ಕಲಾ ಎದರಂತೆ ದುಡಿಯುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೃತಕ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೈಜ ಪರಿಮಳದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಮಾವ್ಹೇಲ್‌' ವರ್ಗದ ತಿಮಿಂಗಿಲ ಸಮು ದ್ರದ್ಲಿ "ಜೀವಿಸಿರುವ ವಕೆಗೆ ಈ ಪರಿಮಳ ದೈಷ್ಯದಸೈಷ್ಟಿ ನಿಸರ್ಗದತ್ತವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. * ಹೆಣ್ಣು-ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕುರಿತು ದೇವರು ನನ್ನನ್ನು ಗಂಡಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸದಿದ್ದು ದು ನನ್ನ ಪುಣ್ಮ. ಇಲದಿದರೆ ೧ ಉ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬ ಹೆಂಗಸನ್ನು ನಾನಂ ತ ಗ ಪಃ ಎದು 6 ಔಓ90 ಸ್ಪಾಲ ಕಾಮನಬಿಲ್ಳಿನ ನಾಲ್ಕು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನಲಕ್ಗ್‌ ಕಠ, ಬಿಳಿಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇದಿ ಎಂದು ಅನ್ನುತ್ತಾಳೆ ಲಂ. ಎನ್‌್‌-ರಾಜಂ ಓಂದುಸ್ಕ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಲೀವ್‌ ಅವರ ತಯಾರ ಇದನ್ನೋದಿ ನೀವು ದಂದಾಗುವಿರಿ ಪ್ರಾ ಣಿಜೀವನದ ಅದ್ಭುತ ವೈಚಿತ್ರಗಳು! ಬಟ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಾಶ್ಚ ರ್ಯಕರವಾದ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಮಾನವ ನನ್ನು ಸ್ಮಂಭೀಭೂತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಕೃ ತಿಯ ಮಹಿಮೆ ಎಷ್ಟು ಅಗಾಧವಾದುದೆಂಬು ದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದಾಗಿಯೂ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿಯೂ ಇರುವ, ೧೦೦ ಅಡಿ ಉದ್ದ ೧೧೦ ಟನ್‌ ತೂಕದ, ನೀಲ ತಿಮಿಂಗಿಲವು (0100 ೪711೩10) ಕೇವಲ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೇ ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ನೀಲ ತಿವಿಂಂಗಿಲ ಬಹು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ತಿಮಿಂಗಿಲದ ನಾಲಿಗೆ ಯೊಂದರ ತೂಕವೇ ಒಂದು ಟಿನ್‌ ; ಆದರೆ ಅದು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಬಲು ಚಿಕ್ಕವು. ಇಪ್ಪತ್ತು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಮಣಶಿಲೆ ( ೩೯5೦೧10) ಎಂಬ ಎಷವನ್ನು “ಹೆಡ್ಜ್‌ ಹಾಗ್‌” (10680- 708) ಏಂಬ ಪ್ರಾಣಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಂದು, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣವು ಹೇಗಿದೆಯೆಂದಕೆ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿಷದ ಕೇಡೂ ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಕಾದಷ್ಟು ೪೨ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಎಂ. ಜಿ. ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ ಹೆಜ೯ ಹಾಗ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ದೇಶದ ಮರುಭೂಮಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುವ ನೀಠಿನ ಊಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಮೀನುಗಳು (11111608) ತಲತಲಾಂತರದಿಂದ ನೆಲಸಿ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಪ್‌ (0೩0) ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಯು ಮಂಜು ಗಡ್ಡೆಯೊಳಗೆ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳು ಜೀವಿಸಿರ ಬಲ್ಲದು. ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪಿನ ಮೀನುಗಳ (01880೯) ಒಂದು ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಾಗಿಯೂ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಾಗಿಯೂ ಪದೇ ಪದೇ ರೂಪ ಪ್ರಾಣಿಜೀವನದ ಅದ್ಭುತ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಗಳು! ೪೩ ಬದಲಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಥ್ಲಿಮತ್‌ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮುದ್ರ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘವು. ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಗಂಡು ಜಾತಿಯಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಜಾತಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಸಾರಿ ಬದ ಲಾಯಿಸುವುದೆಂದು ಪ್ರಮಾಣಪಡಿಸಿದೆ. ಮೆ- ಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕತ್ತಿ ಬಾಲದ ಮೀನುಗಳು (51086811 1411) ಮೂರು ಸಾರಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದ ನಂತರ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದುವರೆಗೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗದಿರುವ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ, ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಗಂಡು ಜಾತಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಸೈಲ್ಫ್‌ (51701) ಎಂಬ ಜಾತಿಯ ಮೀನಿಗೆ ಹೃದಯವು ಅದರ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ತದ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚೆಂ ದಕೆ, ರಕ್ತವು ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುತ್ತಾ ಸುತ್ತು ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಜೇನುಹುಳಕ್ಕೆ ೧೨,೦೦೦ ಕಣ್ಣುಗ ವೆ. ಪತಂಗ ( 800೯1) )ದ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿ ನಲ್ಲಿ ೧೭,೦೦೦ ಚಿಕ್ಕ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಡ್ರಾಗನ್‌ ಫೈಗೆ ೨೮,೦೦೦ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಇವೆ. “ನೀರು ಕರಡಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಯು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತೇವದ ವಾತಾ ವರಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಒಣಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಾಣಿಯು ಒಣಗಿ ಹೋಗಿ, ಅದರ ಚಲನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಂತು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಶರೀರವು ಮುದುಡಿ ಹೋಗಿ, ಆ ಪ್ರಾಣಿಯು ಜೋಲುಬಿದ್ದು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿರುವ ಬಿತ್ತದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ವರ್ಷ ವರ್ಷವೂ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುವಿನಂತೆ ಇರುವುದು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕಲ್ಪ ಟ್ಟಕಿ ಅದು ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲೇ ಉಬ್ಬಿ, ಸುಕ್ಕುಗಳು ಅದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಚಲಿಸತೊಡಗುವುದು. ಒಂದು ಗಂಟಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಯಥಾವಸ್ಥಿತ ಜೀವಕಳೆ, ಚಟುವಚಿಕೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿ ಹೊಂದು ವುದು. ಜಾಡರ ಹುಳಗಳಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಏನನ್ನೂ ತಿನ್ನದೆ, ತಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರ ಹದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಕರಡಿ, ಬಾವಲಿ, ನೆಲಗರಡಿ(88680) ಅನೇಕ ಹರಿದಾಡುವ ಜಂತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸರಬ ರಾಯಿ ನಿಂತುಹೋಗಿ, ದೀರ್ಥ ನಿದ್ರಿತ ಸ್ಥಿತಿ ಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿದ್ದ ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಜೀವಂತ ವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶ್ವಾಸೋಚ್ಚ್ವಾಸ ಕ್ರಿಯೆಯು ನಿಂತು ದೇಹತಾಪವು ಕಡಮೆಯಾಗಿ, ಮಲವಿಸೆ ರ್ಜನೆಯೂ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಜೀವವಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಬಗೆಯ ಅಂಗವಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಮಾಡಿ ತೀವ್ರವಾದ ಷಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ವೈರಿಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. *ೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಷಾಕ್‌ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿವಾತಜ್ವರ (1100171೩517) ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ರೋಗಿಯನ್ನು ಬರಿ( ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಪ್ರಾಣಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಷಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೂ ಜೀವಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿ ಗಳೂ ಇವೆ. ಅವು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರನು ಬಿಟ್ಟು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಆಗ ಅವಸ್ತ, ಕಾಲುಗಳೂ ಇತರ ಬೇಕಾದ ಸಲಕರಣೆಗಳೂ ೪೪ ಕಸ್ತ್ಕೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ತಾವಾಗಿಯೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯು ಒಣಗಿದಾಗ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನೀರನ್ನು ಸೇರು ತ್ತವೆ. ಆಗ ಕಾಲುಗಳು ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಉದ್ಭವಿ ಸುತ್ತವೆ. ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣಿನ ಕೆಪ್ಪೆಗಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳು ಕಣ್ಣು ತೆರೆದುಕೊಂಡೇ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಚಿನ್ನದ ಮೀನು (6016 850) ಸಾಮನ್‌ (6812807) ಮತ್ತು ಪೈಕ್‌ ಎಂಬ ಮೂರು ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿದ್ದೆ ಯನ್ನೇ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರ ಸೌತೆಕಾಯಿ ($08೩-೦0000100£) ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಯು, ಶತ್ರು ಗಳು ಅಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಪ್ರಾಣಸಂಕಟಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದಾಗ, ತನ್ನ ಮೈಯೊಳಗಿನ ಕೆಲವು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಶತ್ರುವಿಗೆ ಬಗೆದು, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ... ಈ ಅಂಗಗಳು ಪುನಃ ಬೆಳೆಯುವುವು. ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವ ಕೆಲವು ಜೀವಿ ಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಗಳು ಚರ್ಮದೊಳಗೆ ಅಡಗಿರು ವುದರಿಂದ ಅವು ಸದಾ ಕುರುಡಾಗಿಯೇ ಇರು ತವೆ. ಅವುಗಳ ಚರ್ಮವು ಕಣ್ಣು ಕೋರೈ ಸುವ ಬಣ್ಣ ದ್ಧ; ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆ ರಾಸಾ ಯನಿಕ “"ಭದಾರ್ಥವಿರುವುದರಿಂದೆ, ಆ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಬೆಳಕು ತಗಲಿದಕೆ ಅದು ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯುವ ಪೇಟ್‌ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಹೇಗೆ ಕಪ್ಪಾಗುವುದೋ ಹಾಗಾಗುವುದು. ವಿಯನ್ನಾ ಪಟ್ಟಣದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರವೀಣ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಈ. ಲವು. ಪ್ರಾ ಣಿಗಳ ಅಸ್ಟು ಟ ನೇತ್ರ ಗಳ ಮೇಲೆ, ಅವು ಹುಚ್ಚಿ ದಾಗಿ ನಂಛ ಐದು ಸರ್ಷಗಳ ಕಾಲ *ೆಂಪೆ ಜರೆ ಹಿಮಕರಡಿ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಅವು ಪರಿವರ್ತನೆ ಗೊಂಡು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ಸಮುದ್ರದ ಅಗಾಧವಾದ ಆಳಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಗಾಡಾಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅಸಂಖ್ಯಪ್ರಾಣಿ ಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ದೀಪದ ಬೆಳಕನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ. ಅವು ಈ ದೀಪಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆ ಬಂದಂತೆ ನಂದಿಸ ಬಲ್ಲವು, ತಿರುಗಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಈ ಹ ನಾನಾ ಆಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ನಾನಾ ಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಾನಾ ಬಣ್ಣ ಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾ ಣಿಗಳು ತಮ ಶರೀರದೊಳಗೆ ಅನೇಕ ಯರೀತಿ ವಸತಿ ಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಮೀನುಗಳು ಹಗ ಲೆಲ್ಲಾ ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶರೀರದೊಳಗೇ ಹೊಕ್ಕಿದ್ದು, ಕತ್ತಲಾದನಂತರ ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಶರೀರದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಪುನಃ ಶರೀರದೊಳಗೇ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ನೇಪಲ್ಸ್‌ ಪಟ್ಟಣದ ಜಲಜೀವಿ ಸಂಗ ಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ (೩೦೫೩೫11117) ಅಂಥಾ ಪ್ರಾಣಿಯ ಶರೀರ ದೊಳಗೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಅಡಿಯ ಉದ್ದದ ಆರೇಳು ಮೀನುಗಳು ಹೋಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. “ ನಾಲ್ಕು ಕಣ್ಣಿನ ಮೀನು” ಎಂಬಪ್ರಾಣಿಗೆ ಎರಡೇ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದರೂ, ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿ ನಲ್ಲೂ ಎರಡೆರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಜೀವನದ ಅದ ಎರಡೆರಡು ಕಣ್ಣುಗೊಂಬೆ (000119) ಗಳಿವೆ. ಎಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಕಣ್ಮುಗಳಿದ್ದಂತಾಯಿತು. ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ಸಳಗಿನ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ನೀರಿನೊಳಗೆ ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ ತಕ್ಕವಾಗಿವೆ- ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಈಜುವಾಗ, ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ನೋಡುತ್ತಾ, ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ನೀರಿನೊಳಗೆ ನೋಡುತಾ ,;ನಾಲ್ಕು ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮವಎರಡು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಜಲಪ್ರಾಣಿಯು ಎರಡು ಹೊಂದುವಳಿಕೆಯ ( 51017361] ) ಕಣ್ಣುಗಳೊಡನೆ ಹುಟಿ ಈಜುತ್ತದೆ. ಸೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಆ ಪ್ರಾಣಿಯು ಚಪ್ಪಬಟಿ ಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗಿ, ಈಜುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸಮುದ್ರ ತಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅದರ ಒಂದು ಕಣ್ಣು ತನ್ನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಚಲಿಸುತ್ತಾ ಸ್ಮಾನಾಂತರ ಮಾಡಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಣ್ಣಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಸೇರಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವಾಸನೆ ಹಿಡಿಯುವ ಶಕ್ತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ನರಿಗಳು ಆಹಾರವನ್ನೂ ಶತ್ರು ಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ವಾಸನೆ ಯಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪತಂಗದ ಜಾತಿಯ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಹೆಣ್ಣು ಹುಳವನ್ನು ಒಂದು ತೋ- ದಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿಟ್ಟರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿಯದ. ಯಾವುದೋ ಉಪ ಕರಣದಿಂದ ಆ ಜಾತಿಯ ಗಂಡು ಹುಳಗಳು ನಾನಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಮೈಲಿಗಳ ದೂರ ದಿಂದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ ಹುಳುವಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಬಂದು ಹಿಂಡುಗೂಡುತ್ತವೆ. ತಂತಿಯಿಲ್ಲದ (೫1೮1655) ಸುದ್ದಿಯು ಆಹಿಂಡಿಗೆಲ್ಲಾ ಮುಟ್ಟಿ ಚ ಅವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಬಂದಿವೆಯೋ ವ ಸ್ಮಯವಾಗುತ್ತದೆ.. ವಾಸನೆಯಿಂದ ವಸ್ತು ಗ ಕಂಡುಒಡಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗೆ ಕ್ಭಿತ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಗಳು! ೪೫ ಅದ್ಭುತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಜಾಣತನವೂ ಅವೆ. ಬೆರಳಿನ ತುದಿಯಿಂದ ಒಂದು ಮರದ ತುಂಡನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಅದನ್ನು ಏಕರೂಪವಾದ (16080೩1) ಐವತ್ತು ಇತರ ಮರದ ತುಂಡುಗಳ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರರೆ, ತರಬೇತು ಮಾಡಿದ ನಾಯಿಯು ಅದನ್ನು ವಾಸನೆಯಿಂದ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾರಾ ದರೂ ಹೊಸಬರು ಓಡಿಹೋದಕರೆ, ಎರಡು ದಿನ ಗಳಾದ ಮೇಲೂ ನಾಯಿಯು ಅವರು ಹೋದ ಹೆಜ್ಜೆ ಯ ಮಾರ್ಗದ ವಾಸನೆ ಹಿಡಿದು ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಡುವುದು. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ವೆ [ರಿಯನ್ನು ಆ ಗೊಳಿಸುವ ಯುಕ್ತಿ, ಸುಳಿವು ಗೊತ್ತ ಗದಂತಹ ಉಪಾಯ, ವೇಷಪಲ್ಲಟ ಮತ್ತು ಕಪಟರೂಪ ತಾಳುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿವೆ. ಮರಳು, ಹುಲ್ಲು, ಮರೆ ಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳು ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಸ್ಥಿ ರಾಸ್‌ ತಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಪ ಬಣ್ಣ, ವೃ ತ್ರಿಗ- ಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಶಕ ಯನ್ನು ಸಗ ತತ್ರ ಗ ರಿಂದ ಪಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಡಾಫಿನ್‌ ಎಂಬ ಸ್‌ ಬಣ್ಣಗಳು ಎಷ್ಟು. ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುವೆಂ ದರೆ ಅವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾನವನ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಮೆದುಳಿಗೂ ಅಸಾಧ್ಯ. ರಾಸ್‌ (3171೩550) ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಯು ಯಾವ ಜಂತು ವಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳು ತ್ತದೋ ಆ ಜಂತು ವಿನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು, ವೈರಿಗಳು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ದಕ, ಅದು ಸುತ್ತಲಿನ ಸಾಂ ಬಂಡೆಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಾಳಿ, ಕಣ್ಣು ಏಿಳಕಿಸು ೪೬ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ವ್ರದರೊಳಗಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೇನು ಹುಳಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಭಾಷಿ ಇದೆ. ಒಂದು ಜೇನು ಆಹಾರವನ್ನು ಜಾ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಗೂಡಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ಆ ಸ್ಥಳವು ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನರ್ತಿಸುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ನಾನಾ ಎಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದ ವಿಚಿತ್ರ ಚಿಹ್ನಗ ಳಿಂದ ತನ್ನ ಒಡನಾಡಿ ಜೇನು ಹುಳಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗೂಡಿನಿಂದ ಐವತ್ತು ಗಜ ಗಳೊಳಗೆ ಆಹಾರವು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸಕ್ರಿ ಯೆಂದು ತಿಳಿದಕ್ಕಿ ಜೇನು ಹು ಒಂದಕ್ಕೆ ಹಾರಿಹೋಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ರೂಪ ದಲ್ಲಿ ಜ್‌ ಹಾಕುತ್ತಾ ನರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಜೇನುಗಳು 114-11111111 ಅದನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಆಹಾರ ಸ ಳಕ್ಕೆ ಹೋಗು ತ್ತವೆ. ಆಹಾರವು ನೂರಾರು ಸ ಆಚೆ ಇದಕೆ ನರ್ತನವು ಬೇಕೆ ರೀತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರೀಸ್‌ ದೇಶದ ತತ್ತ ಜ್ಞಾನಿ ಅರಿಸ್ಥಾ ಫಟಿಲ್‌ನು ಷ್ಣ ನರ್ತನಗಳ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ೨೨ ಸಾ ಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದನು. ಜಟ ಎಜ್ಞ್ಯಾ ಕಿಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಟ್ಟಿಗೆ ತಂದು, ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದು ಶಿಶ್ಚಿತ ಭಾಷೆಯೆಂದು ಸ್ಸಿ ರಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಿನವೆಲ್ಲಾ ಜೇನುಗಳು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಲಿಂಡೋರ್‌ ( 11೧60008) ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಇಂಥೆ ಚರ್ಚೆ, ಸಂಕೇತಗಳ ನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮನನಮಾಡಿ ಪ್ರಮಾಣಪಡಿಸಿ, ಲಿಖಿತ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇ 1/114/1 '11/4% ಮಹಾಪುರುಷರ ಧನಾರ್ಜನೆ ಮಹಾ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಪ್ಲೇಟೊ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರಯಾಣದ ಖರ್ಚನ್ನು ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಎಣ್ಣೆ ಮಾರಾಟವತಾಡಿ ಗಳಿಸಿದ. ಸಿನೋಜನು ತತ್ವದರ್ಶನ. ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಗಾಜಿಗೆ ಮೆರಗು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಬಂದ ಹಣದಿಂದ ತನ್ನ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ. ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞ ಲಿನ್ಸಿಯಸನು ಚರ ಹದ ವತಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಜೋಡು ಜು ಟೂ ಹಣ ಗಳಿಸಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ. ಷೇಕ್‌ಸ್ಪಿ ಯರ್‌ಮಹಾ ಕವಿಯು ನಾಟಕ ಮಡಂಲಿಯೊಂದರ ವ ವಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಜೈ ಸ ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ನಿಲ್ಬನ್‌ ಮಹಾಕನಿಯು ಮೊದಲು ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾಾಸ್ತರನಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ಕತುವ್‌ಪಲ್ಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಷು ವಡ್ಸ್‌ ೯ವರ್ತ್ಹ್‌ ಮಹಾಕವಿಯು ಭಾಷಾಕಾಗದ ಮಾರುವವನಾಗಿದ್ದ. ಸಾ ಬಯ ನ್ಕಾ ಯಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಗುವಸಾಸ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಜ್ಯೊ ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞ ಬೆಯ್ಲಿಯು ವ್ಯಾಪ ಹಾರಸರಕು ಸಂಗ, ಹಕಾರನಾಗಿದ್ದ. ಪ್ಪ ಸಿದ್ದ ಕೆಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಲ್ಲೆನ್‌ನು ರೇಶ್ಮೆ ತಯಾರಕನಾಗಿದ್ದ. ಜಾನ್‌ ಸ್ಫ್ರು ವರ್ಮ ನಿನಿಲ್ಲನು ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಪರೀಕ್ಷಕ ನಿಭಾಗದಿಂದ ನಿವೃತ್ತ ಹೆಣಿಂದಿದ್ದ. ಎ.ಹುಲ್ಸಾ ರ ಹೆಸರಘಟ್ಟ ೫ ಜೇನ ಎಸ್‌. ಎಸ್‌.ಎಲ್‌. ಸಿ. ಪಾಸ್‌ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ-ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಅನ್ಯಾಹತ ವಾಗಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಹಡಿದು, ಕೆಲಸ ಕ್ಳ್ಯಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನನಗೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯೊಂದರಿಂದ ಸಂದರ್ಶನದ ಕರೆ ಬಂದಿತ್ತು. ನನಗಿದ್ದುದು ಮೂರೇ ಜೊತೆ ಬಟ್ಟೆ. ಒಂದು ಜೊತೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹೋಗಿತ್ತು; ಇನ್ನೊಂದು ಜೊತೆ ಕೊಳೆ ಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತೊಂದು ಜೊತೆ ಶುಭ್ರ ವಾಗಿದ್ದುದು ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಸಂಜೆ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಸುರಿಯತೊಡಗಿದ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವಾಗ ಹನಾಯ್‌ ಚಪ್ಪ ಲಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಒಂಭಾಗದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ” ಓಕುಳಿ ಚೆಲ್ಬಿದಂತೆ ಕೆಸರಿನ ಕಲೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನೋಡ ಕವಿದುಕೊಂಡು ಮಳೆ ಬರುತ್ತಿ ರುವಾಗ ಕೊಳೆಯಾಗಿದ್ದ ಬಬ್ಬ ಗಳನ್ನು ಒಗೆದರೂ ಅವು ಒಣಗುವ ಭರವಸೆಯಿರ ಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗತ್ಯಂತರವಿಲ್ಲದೆ ಕಲೆ ಯಾದ ಬಟ್ಟೆ ಯನ್ಸೇ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕರೆ'ಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು. ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದುದು ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ. "ಕರೆ'ಗೆ ಬಂದಿದ್ದವರು ಹತ್ತು ಜನ. ಆ ಪೈಕಿ ಮೂವರು ಅಸಂಪೂರ್ಣ ಪದವೀಧರರು. ಈ8ಲಸ ಸಿಕ್ಕಿದ ಹಾಗೆಯೇ? ಎಂದು ಚಿಂತಾಕ್ರಾಂತ ದರಾ ನನ್ನ ಸರದಿ ಬಂದಾಗ ಪರೀಕ್ಷ ಕರು ತೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಸಜ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟೆ. ಹಿಂತಿರುಗಿ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ 'ಸರೀಕ್ಷಕ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಜಹಾಜಾಸಾಾಿರಾರ್ಣ ಮಾನಾ ಜರಾ ಸಂಸ ಸಂ 7 ದಾರ ಇಯ ಜೀಸಿಗ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದವರೊಬ್ಬರು ( ಮಾಲಿಕ ರೆಂದು ಮುಂದೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು) ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದು "" ನಿಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಯ ಒಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಹೇಗಾಯಿತು??? ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ನಾನು ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದೆ. ಸಂತೈಸುವ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರೇ, “ಮನೆ ಯಿಂದ ಬರುವಾಗ ಜಯನಗರದ ಸರ್ಕಲಿ ನಲಿ ಹುಡುಗ ಅಡ್ಡ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಕಾರನ್ನು ಪುಟ್‌ಪಾತ್‌ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದ ರಭಸಕ್ಕೆ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಸರು ಹಾರಿದ್ದು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೇ ಏನು ?'' ಎಂದು ಹ ಶ್ಚ ಸಿ ದರು. ಏನಂ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ವಕ್ರ ತೋಚದೆ ನಾನು ನಿರುತ್ತರನಾದೆ.' ದೊಡ್ಡ ನಿಟ್ಟು ಸಿರೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಂದಕ್ಕೆ ಒರ ಗಿದ ಸವ «000% ೫72 ಬಡ ಪಾಯಿ) ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ; ಖಾಲಿಯಿರುವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ? ಎಂದರು. 3. ವತೂತಿನ್‌ ಒಬ್ಬ ಮಿಂತ್ರ ಹೇಳಿದ ಘಟನೆ ಇದು: “ನಮ್ಮ ಇಂಜಿನಿಯರ ಸಾಹೇಬರ ಡ್ರಾ ಜ್‌ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿ ರಬೇಕಲ್ಲ? ಆತನಿಗೆ ಬುದ್ದಿ ಸ್ವಲ ಕಡಮೆ, ಒಂದು ಸಲ ನಮ್ಮ ಬ್ಗ ಕಾರ್ಯ ನಿನಿಂತ್ತ ವಾಗಿ ಇಷ್ಟ ತ್ತು ಮೈಲಿ ದೊರವಿಕೆ 6 ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗಚೀಕಿತ್ತು. ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ೩-೪ ಮೈಲಿ. ಬಂದಾಗ ಡ್ರಾ ಕ್‌ ಇಗೆ ಜಗ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೇಳಿ” ಮೂತ್ರ ಶಂಕೆಗಾಗಿ ರಸ್ತೆ ಬಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರವೇ ೪೭ ೫೪ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಹೋದರು. ಡ್ರಾಯವರ* ಮುಂದೆ ನೋ- ಡುತ್ತ : ಕೂತೇ ಇದ್ದ. ಎರಡು ನಿಮಿಷ ವಾದ ನಂತರ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲು ಜೋರಾಗಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು. ಡ್ರಾಯವರ್‌ ಕೂಡಲೇ ಕಾರು ಬಿಟ್ಟ. ಕಾರು ಹತ್ತು ಮೈಲು ದೂರ ಬಂದಾಗ ನದಿ ದಾಟಲೆಂದು ಕಾರು ನಿಲ್ಲಸಿ ಡ್ರಾಯವರ" ಹಿಂದೆ ಬಂದು ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆ ದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಹೇಬರೇ ಇಲ್ಲ! “ಸಾಹೇಬರು ಇಳಿದು ಹೊರಟಾಗ ಮರೆತು ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟೇ ಹೋಗಿ ದ್ವರು. ಗಾಳಿ ಜೋರಾಗಿ ಬೀಸಿದ್ದರಿಂದ ಬಾಗಿಲು. ದಢಾರನೇ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು. ಡ್ರಾಯವರ್‌, ಸಾಹೇಬರು ಬಂದರೆಂದು ಕಾರು ಜಿಬ್ಬಿದ್ದ. “ಹೌಹಾರಿದ ಡ್ರಾಯವರ" ಕಾರನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ "ಡಬಲ್‌ ಫಾಸ್ಟ್‌'ಗಿಂತಲೂ ವೇಗವಾಗಿ ಚಿಟ್ಟಿ. ಅವನಿಗೆ ಯೋಚಿಸುವು ದಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶನಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ದುರ್ದೈವ'ಕ್ಕೆ ನಡುದಾರಿಯಲ್ಲೇ "ಡಬಲ್‌ ಡೆಕ್ಕರ್‌? ಟ್ರಕ್ಕೊಂದು ನಿಂತು ಬಿಡಜೇಕೇ? ದಾರಿ ಇಕ್ಕಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಡ್ರಾಯವರನಿಗೆ ಟ್ರಿಕ್ಕನುು ನಡಂದಾರಿ ಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಡ್ರಾಯವರ್‌ ನಂ. ೨. ನ ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತ ಕೋಪ ಬಂತು. ಕಾರಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಬಯ್ಯ್ಯುತ್ತ ಟ್ರಕ್ಕಿನೆಡೆಗೆ ಹೋದ. ಟ್ರಕ್ಕಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆದು ಅವನ ಇಂಜನಿಯರ್‌ ಸಾಹೇಬರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯು ತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣಿಸಿತು ! “ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅರಿವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಹೇಬರು ಉರಿಮುಖದಿಂದ ಸುಮ್ಮನೇ ಹೋಗಿ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತರು. ಡ್ರಾಯ ವರ್‌ ಬೆಣ್ಣೆ ತಿಂದ ಬೆಕ್ಕಿನಂತೆ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಕಾರನ್ನು ಮುಂದೆ ಒಯ್ದು ಒಂದಕ್ಕೆ ತಿರು ಗಿಸಿದ.?? ಕಲ್ಮನೆ ರಮೇಶ ಅಂದು ನಾವು (ಮಲೇರಿಯಾ ಡಿಪಾರ್‌್‌ ಮೆಂಟಿನವರು) ಕೌಲ್‌ಬಜಾರಿಗೆ ಡಿ.ಡಿ.ಬ ಸ್ರ್ರೇಯಿಂಗ್‌ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದ್ವೈವು. ವ್ಯಾನಿನಿಂದ ಇಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಒಬ್ಬಾತ ನಮ್ಮ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರರ ಬಳಿ ಬಂದು "ಮೂರು ದಿನದಿಂದ ಹೊಟ್ಟಿಗಿಲ್ಲ. ಏನಾ ದರೂ ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಿ'' ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಅವನ ಇಬ್ಬರು ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ನಮ್ಮಣನ್ಸ್ಸೆಕ್ಟರು “ಿಸ್ರೆ ಗಿಕ್ಸೆ ನಿನೂ ಇಲ್ಲ. ಡಿ.ಡಿ.ಟಐ. ಹೊಡೆಯುವ ಕೆಲಸ-ಕೊಡ್ತೀನಿ, ಮಾಡ್ತೀಯಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಆತ “4 ಸಂಬಳ ಎಷ್ಟು ಕೊಡ್ತೀರ ಸ್ವಾಮಿ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ರೂಪಾಯಿಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆವು. ಅದಕ್ಕೆ ಆತ «ಏನೂ ಕಷ್ಟ ನಿಲ್ಲದೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಊಟದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ರೂಪಾಯಿ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ದಿನ ವೆಲ್ಲಾ ಡಿ.ಡಿ.ಓ. ಹೊಡೆದು ಬರೇ ಎರಡು ರೂ. ಗಳಿಸುವುದೇನೂ ಬೇಡ? ಎಂದು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ನಡೆದೇ ಬಿಟ್ಟ, ತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ. ಹೊ. ನಾ, ಜಯಪ್ರಕಾಶ ಬಿಳಿಯ ಕಲೆಕ್ಟರ್‌ ಕೈ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಯೋದ ರು) ರಲ್ಲಿ ಗಿ 1 ಅದು ಅವರ ಕಾಯದೆ ಪಾಂಡಿತ [ಕ್ಕೂ ಬಿಳಿಯರ ನ್ಯಾ ಯ ನೈಷ್ಕು ರೃ ಕ್ಕೂ ಸೇರಿಯೆ' ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು 14 ತಮ್ಮ ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿಯುವ ಹುಮ್ಮ ಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಕಾಯದೆಯ ಒಳಹಿಡಿತಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೩೦ ರ ಸಮಯವು ಗೊಂದಲದ ಮತ್ತು ಸಂದೇಹದ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ರು ಮತ್ತು ಧುರೀಣ (ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ತ ವಿದ್ದಂತಿತ್ತು. ಕೆಲವರು ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷದ ಸ ರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಿ ದ್ಧ ಥೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕ ಸಾನಿತ್ರಿದೇನಿ ನಿಗಮ, ಸಂಸ3್‌- ಸದಸ್ಯರು ಧುರೀಣರ ಮೇಲೆ ಸಾ ಓರ್ಥಿಗಳು, ಅಧಿಕಾರ ಲಾಲಸಿಗಳು, ದಡ್ಡ ಬ ಎಂದೆಲ್ಲ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ವಿದವರು ಅವರ ದೇಶ ಭಕ್ತಿ, ಬುದ್ಧಿ ಶಕ್ತಿ, ಕಾಯದಡೆಯ ಜಾ ಸ್ವನಗಳ ಗುಣಗಾನ "ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರು. ಈ ನರಡೂ ಪಂಗಡಗಳ ನಡುವೆ ಧುರೀಣರ ವಿಚಾರದ ಯಂತೂ ಆಯಿತಲ್ಲ, ತಮ ತಮ್ಮಲ್ಲೆ ಮತ್ಸರ, ಶ್ಯ ಒಳಗಿಂದೊಳಗೇ ಕುದಿಯುವಿಕೆಗಳಿನ್ನು ರಸ್ಪರರನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತ ಒಬ್ಬ ಕೊಬ್ಬ ರ ಮುಖ ಕ ಮಾಡುವ ಪ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಯಿದ್ದಿ ಟ್ಟ "ಾಜುಟ ಬದ್ದ ಮಾರ್ಗದ ಪುರಸ್ಕ ರ್ತರು ಮತ್ತು ಸತಾ “ಸಾಪ್ತಾ ಜಕ ಒಂದುಸಾ ನ* ದಿಂದ ಗ ಐ.67 ಬ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ಸಮರ್ಥಕರು-- ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ದೇಶ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಈರ್ಷೆ ಜಗಳಗಳು ಹೊರಗಿನಂತೆ ಜೇಲಿನೊಳಗೂ ನಡೆ ದಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫತ್ತೇಗಡ ಜೇಲು ರಾಜ ಕೀಯ ಕೈದಿಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿಹೋ- ಗಿತ್ತು. ಶಕ್ತಿ-ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಭಾವನಾ ಪೂರ್ಣರಾದ ಜನ ಐಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ, ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ. ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುವವರ ಸಲಹೆಗೆ *ವಿಗೊಟ್ಟು ಸುಮ್ಮನುಳಿದಾರು? ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಸರಕಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲೆಂದು ಅವರು ನಿತ್ಮವೂ ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದು ಯೋಜನೆ ಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕಠೋರ ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಕಾಯದೆಗಳ ನಿಷ್ಕರು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಹೇಳಿ ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸೆಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಂದು ದಿನ ಆ ಉತ್ಸಾಹಿ ತರುಣರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಜೆಯ ಸಭೆ ಯಲ್ಲಿ ಏನೇನೆಲ್ಲ ಆಗಲಿದೆಯೆಂದು ಮಾತ್ರ ಅವರು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಜೇಲಿನ ಒಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಎಚಾರಕ್ಕಾಗಿಯೆಂದು ಊಟದ ಬರಾಕಿಗೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕರೆದರು. ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ವರೂ ಈ ಸಭೆಗೆ ಬಂದರು. ಕಾಯದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಸಮರ್ಥಕರೂ ಮೋಜು ನೋಡ ಲೆಂದು ಬಂದರು. ಸಭೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ಆರಂಭ ದಲಿ ಬಲು ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶುರುವಾದ ಮಾತುಗಳು ಮುಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಸರಕಾರದ ಕಟು ಟೀಕೆಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ಸರಕಾರ ವನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ಗೊತ್ತುವಳಿಗಳು ಮಂಡಿಸಲ್ಪ ಟ್ಟವು. ಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪ ಒಳ್ಳೆ ಜೋರಿನಲ್ಲಿ ದಾಗ ಬರಾಕಿನ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿ ಬೀಗ ಹಾಕ ಲಾಗಿದೆಯೆಂದೂ ಎಲ್ಲರ ಎಚಾರಣೆ ಇನ್ನು ನಡೆ ಯುವುದೆಂದೂ ಏಸುಮಾತುಗಳು ಹೆಬ್ಬಿದವು. ಈ ಸುದ್ದಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನೆಕೆದಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಜನರ ಆವೇಶ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ಕಾಯದೆಯ ಕಟ್ಟಾ ಸಮರ್ಥಕರಾದ ಒಬ್ಬ ಮುನ್ಕೀಜಿಯವರು ಕೂಡ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿ ಕೊಂಡೆ. ಎನ್ನುವ ಚಿಂತೆಯೊಂದು ಡೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ವೀರಾವೇಶದ ತರುಣರು ಅವ ರನ್ನು ಕುಚೇಷ್ಟೆ ಗೈಯತೊಡಗಿದರು : "ಏನು ಮುನ್ಫಿಸಾಹೇಬ್‌, ಈಗ ಹುಡುಕಿರಲ್ಪ ಏನಾದರೂ ಕಾಯದೆಯ ಒಳ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರ ಮವನ್ನು. ನೀವು ಈ ಪೇಚಿಗೆ ಸಿಲುಕಿರು ವ್ರದರಿಂದ ನಮಗೆ ಬಲು ಆನಂದವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಿಂದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಚಿಂತೆಯೂ ದೂರವಾದಂತಾಗಿದೆ.” ಬಡಪಾಯಿ ಮುನ್ಶೀಜಿಯವರು ದೇಶಾವರಿ ನಕ್ಕು ಹೇಳಿದರು: “ಮತ್ತೇನು ಮಾಡಲಿ ಹೇಳಿ. ಗೋದಿಯ ಸಂಗಡ ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರುವ ಹುಳವೂ ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿಗೆ ಸಿಕ್ಕು ನುಗ್ಗಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮಂಥ ವರ ಜೊತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಫಲ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ನೋಡೋಣ, ಏನಾಗುವುದೋ ಎಂದು. ಮನೆ ಹಾರಿ ಹೋಗುವಂಥ ಮಾತೇನಲ್ಲವಲ್ಲ ಇದು ?? ಹದಿನೈದು ನಿಮಿಷಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದವೋ ಇಲ್ಲವೋ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್‌ ಮತ್ತು ಜೇಲ್‌ ಸುಪರಿಂಟಿಂಡೆಂಟಿರು ಬಂದರು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರದೇ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯಿತು. ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪು ಎರಡೂ ಸಂಕ್ಷಿಪ ದಲ್ಲಿ ಆದವು. ಅಪ ರಾಧಿಗಳು ೪೦೦ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರು. “ನೀವು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದಿರಾ?” ಪ್ರಶ್ನೆ. " ಹೌದು” ಉತ್ತರ. “ಸರಿ. ೪ ವಾರ ನಿಮಗೆ ಯಾರ ಭೆಟ್ಟಿಯ ಅವಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ.” ಇಲ್ಲವೆ "ಮೂರು ವಾರ ನೀವು ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡ ಲಾಗದು ” ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಮೊದಲೇ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ವರಿಗೆ ಮೇಲಿನ ಎರಡೂ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೊನೆಗೆ.ಬಂತು ಮುನ್ಶೀಜಿಯ ಸರತಿ “ ಏನ ಮುನ್ಕಿಯವರೇ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದಿರಾ? ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮುನೀಜಿಯವರ ಉತ್ತರ ತಟ್ಟನೆ ಬಂತು. “ಸಭೆಗೆ ಯಾರೂ ಹೋಗಬಾರದೆಂದೇ ನಾದರೂ ನೀವು ಅಪ್ಪಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಿರಾ? ಇಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಟು ಹೋಗಿರಿ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯನ್ನೇನಾದರೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಿರಾ? ಸಭೆ ಅಕ್ರ ಮವಾದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಿರಾ? ಹೌದಾ ದರೆ ನನ್ನನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿ.” ಜೇಲರ್‌ ಮತ್ತು ಕಲೆಕ್ಟರರು ಒಬ್ಬರ ಮುಖವನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದರೇ ಹೊರತು ಮುನ್ಕೀಜಿಯವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಮೌನವನ್ನು ಕಂಡು ಇನ್ನಿಷ್ಟು ದಿಟ್ಟಿರಾದ ಮುನ್ಸೀಜಿ “ ಏನು, ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನ ವರೆಗೆ ನಾನು ಹೀಗೆಯೇ ನಿಂತಿರ ಬೇಕು?' ನಾನೇನಾದರೂ ಅಪರಾಧಿಯೇ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಕಾಯದೆಯ ಈ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಸುಪರಿಂಜಿಂಡೆಂಟಿರು. ಎಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನೇ ಈತ ಪೇಚಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸುವನೊ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ಮುನ್ಸೀಜಿಯವರಿಗೆ “ನೀವು ಹೋಗಿ” ಎಂದರು. ಮುನ್ಕೀಜಿಯವರನ್ನುಳಿದು ಮತ್ತೆಲ್ಸರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷೆ ಯಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಮುನ್ಶೀಜಿ ಯವರ ಘನತೆ-ಗೌರವಗಳು ಹೆಚ್ಚಿ ದವು. ವೇಳೆ ಅವೇಳೆಯೆನ್ನದೆ ಜನ ಅವರ ಸಲಹೆ ಕೇಳತೊಡ ಗಿದರು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಂದು ದಿನ ಅಕಸ್ಮ್ಮಾ ತ್ತಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವರವರ ಸಾಮಾನು, ಬಟ್ಟಿ, ಹಾಸಿಗೆ, ಬರಾಕು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಲು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವರು ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಆಲಸ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಮುನ್ಕೀಜಿಯವರ ಬಳಿಗೆ ದೂರು ತಂದು “ಏನು ಮಾಡೋಣ 1?” ಎಂದು ಶ*ೇಳಿದರು. ಮುನ್ಶೀಜಿ ತುಂಬ ಆಡ್ಯತೆಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು: “ನಾವು ಜೇಲಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಬಾರದೆಂದು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಹೇಳಿರುವಾಗ ನೀವು ಕೇಳ ಬೇಕಾದ ಕಾರಣವೇ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಕಾಯದೆ ಯನ್ವಯ ಕೈದಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಕಾಯದೆಗನು ಗುಣವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾವು ಮಾಡ ಬಿಳಿಯ ಕಲೆಕ್ಟರ್‌ ಕೈದಿಯ ಶಮೆ ಕೇಳಿದ! ೫೧ ಲೇಬೇಕು.” ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕೃನ್‌ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಮುನ್ಶೀಜಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಕಲೆಕ್ಟರ್‌ ಶ್ರೀ ನಿಕೊಲ್ಲನ್‌, 'ಸಿವಿಲ್‌ ಸರ್ವನ್‌, ಜೇಲರ್‌ ಮುಂತಾದ ೧೫ ಜನ ಬೂಜಚಿನ ಖಟ್‌ ಖಟ್‌ ಸಪ್ಪಳ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದರು. ಕಲೆಕ್ಟೆರರು ತಮ್ಮ ಹರಕು ಮುರಕು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳ ನಮಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವೀಯುತ್ತ, "ಆಪಕೋ ಕೋಯಿ ಶಿಕಾಯತ್‌?” (ನಿಮ್ಮದೇನಾದರೂ ದೂರು ಇದೆಯೆ?) ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಮುನ್ಸೀಜಿಯವರು ಬಲು ತತ್ಭರತೆಯಿಂದ “ನೋ ಫಂಪೇಂಟ್‌ ಸರ್‌” ಎಂದರು. ಆಗ ಕಲೆಕ್ಟರರು ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೆಂಪಾಗಿ "ನೀವು ಕಾಡುಜನ. ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಪಾಲಿಸು ವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದರೆ ಇಂಗ್ಲಿ ಹಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ. ಅಸಭ್ಯರು? ಎಂದು ಗುಡುಗಿದರು. ಈಗ ಮುನ್ಕೀಜಿ ಯಾವ ಕಾಯದೆಯ ಪೇಚು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ, ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆಂದು ಜನರೆಲ್ಲ ಶ್ವಾಸ ಬಿಗಿಹಿಡಿದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆದಕೆ ಮುನ್ಳ್ಫೀಜಿ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಕನ್‌ ಮುಗಿಯಿತು. ಆಗಲೂ ಅವರ ಮೌನವನ್ನು ಕಂಡು ಅವರಿಗಾ ಗಿದ್ದ ಭಯಂಕರ ಅಪಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಮರುಗುತ್ತಿ ದ್ಡವರು ಇರಲಿ, ಒಳಗಿಂದೊಳಗೇ ಸಂತಸಗೊಂ ಡಿದ್ದವರು ಕೂಡ ಅವರ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಮಾತನಾ ಡಿಸುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲವೆಂಬ ಸಾಬೂನು ಸಂಕೋಚ ಮತ್ತು ಮಾನ ಎರಡನ್ನೂ ತೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಜನರು ಮುನ್ಫೀಜಿಯವರನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ತಾವು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ.ಕುಳಿತು, ವೈಸ್‌- ರಾಯ್‌, ಗವರ್ನರ್‌ ಮತ್ತು ಹೋಂ ಮೆಂಬರ ರಿಗೆ ಬರೆದ ಫಿರ್ಕಾದಿಯನ್ನು ಓದಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಆ ಫಿರ್ಕಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ಶೀಜಿ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆ ದಿದ್ದರು: “ ನಾನು ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಸರಕಾರದ ಕೈದಿ. ಸರಕಾರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವವನು. ಜೇಲಿ ..ಸಮಾಚಾರವನ್ನೆಲ್ಲ ೫೨ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ನೊಳಗಿರುವಾಗ . ನನಗಾಗುವ ಅವಮಾನ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಸರಕಾರದ ಸತ್ತೆಯ ಅವಮಾನವೇ ಸರಿ. ಏಕೆಂದಕೆ ನಾನು ಜೇಲಿನ ಯಾವ ನಿಯಮ ವನ್ನೂ ಭಂಗಿಸಿದವನಲ್ಲ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಇಂಥ ಮಹಾ ಅವಮಾನವನ್ನು ಗೈದ ಅಪರಾಧಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಬೇಕು.” ಈ ಫಿರ್ಯಾದಿಯನು ನೋಡಿದವರೆಲ್ಲ ಕು- ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನೆ ಮಾಡಿದರು... "ಓ! ಈ ಕಾಗದ ವನ್ನು ಹರಿದು ಜೇಲರ್‌ ಕಸದ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ” ಎಂದರವರು. ಆದರೆ ಮುನ್ಕೀಜಿಯ ವರು ಕಡಿಮೆಯವರಲ್ಲ. ಜೇಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಯಾಗಿ ಹೋಗಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಸೈದಿಗೆ ಅವರು ಈ ಪತ್ರಮುಖೇನ ಶ್ರ ಸಿ. ವಾಯ್‌. ಚಿಂತಾಮಣಿಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಜಿಸಲು ಹೇಳಿದರು. ತರುಣರೆಲ್ಲ ಮುನ್ಕೀಜಿಯವರನ್ನು ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿ “ ಹೇಳಿ ಸ್ವಾಮಿ, ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದೀರಿ?” ಎಂದು ಶೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುನ್ಫೀಜಿ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ನಕ್ಕು “ ಸಮಯ ಬರಲಿ, ಏನನ್ನಾದರೂ _ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಿನ ಮುನ್ಶೀಜಿ ಜೇಲರನನ್ನು ಕೇಳಿ ದರು; “ ಏನು ಸ್ವಾಮೀ, ನನ್ನ ಫಿರ್ಕಾದಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರಾ?” “ನಾನು ಹೇಗೆ ಕಳಿಸಲಿ? ಕಲೆಕ್ಟರನ ಬಳಿ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಫಿರ್ಕಾದಿಯನ್ನೆ ಕಛಿಸುವುದೇ? ನಿಮಗೇನಾಗಿದೆ? ಬೆಂಕಿಯ ಕೊಡ ಚಿನ್ನಾಟವನ್ನೇಕೆ ಆಡುತ್ತೀರಿ? ” ಎಂದು ಜೇಲರ್‌ ಹೇಳಲು ಮುನ್ಫೀಜಿ ಅಸಮಾಧಾನ ದಿಂದ “ಛೆ! ಛೆ! ನಿಮ್ಮ ಕ್ಫಪೆ ನನಗೆ ಬೇಡ. ಇಂದೇ ಫಿರ್ಯಾದಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಡಿ "ಎಂದರು. ದಿನಗಳು, ತಿಂಗಳುಗಳು ಉರುಳಿದವು. ಮುಸ್ಫ್ರೀಜಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ದಿನ ಸೂಟ್‌ ಬೂಟ್‌ ಧಾರಿಯಾದ ಶ್ರೀ ವ್ರಜ ನಂದಲಾಲ ಎಂಬ ವಕೀಲರು ಜೇಲರನ ಜೊತೆ ಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮುನ್ಫ್ರಜಿಯವರೊಡನೆ ಏಕಾಂತ ದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಬಯಸಿದರು. ಏನೋ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ಅನಾಹುತದ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿ ಸಲು ಬಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಮುನ್ಶೀಜಿ ಭಾವಿಸಿ ದರು. ಆದಕೆ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್‌ ಸಾಹೇಬರು ಹೇಳಿದ್ದೇ ಬೇರೆ. “ಮುನ್ಫೀಜಿ, ಇಲಿಯನ್ನು ಗುಡ್ಡವನ್ನಾಗಿ ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮುಗಿಸಿಬಿಡಿ. ಸಲೆಕ್ಟೆರರು ತುಂಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಜನ" ಎಂದರವರು. ಮುನ್ಶೀಜಿ ಅದಕ್ಕೆ "ಮುಗಿಸಿ ಬಿಡಲು ನಾನೇನು ಅಂಥ ಬಂದೂಕನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ” ಎನ್ನಲು ಮುನ್ಫೀಜಿ ಮೆತ್ತಗಾಗಿದ್ದಾ ರೆಂದು ಅನಿಸಿದ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರರು “ಹಾಗಾದರೆ ಹಿಡಿ ಯಿರಿ ಈ ಕಾಗದ. ನನ್ನದೇನೂ ದೂರಿಲ್ಲವೆಂದು ಬರೆದುಕೊಡಿ” ಎಂದರು. ಆಗ ಮುನ್ಫೀಜಿ “ಬ್ಯಾರಿ ಸ್ವರ್‌ ಸಾಹೇಬ್‌, ಶಲೆಕ್ಟರರಿಂದ ವಸೂಲು ಮಾಡಿರುವ ಫೀ ಹಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಇಡಿ. ನಿಮಗೆ ಯಾತಕ್ಕೆ ಕಾಳಜಿ? ಅವಸರ ಮಾಡಬೇಡಿ. ನಾನು ತುಸು ವಿಚಾರ ಮಾಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡು ತ್ತೇನೆ. ನೀವೀಗ ಹೋಗಿ” ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ನುಡಿದರು. ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರರು ಮತ್ತೂ ಎರಡು ಮೂರು ಸಲ ಬಂದರು. ಮುನ್ಫ್ರೀಜಿ ಒಂದಿಷ್ಟೂ ವಿಚಲಿತರಾಗ ದಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಅಂದರು “ಹಾಗಾ ದರೆ ಕಲೆಕ್ಟರರು ಲೇಖಿ ಮಾಫಿ ಬೇಡಿದರೆ ಸಾಕ ಲ್ಲವೆ? ' ಮುನ್ಶೀಜಿ ಅದಕ್ಕೆ "ಊಂಹುಂ. ಅವರು . ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಎಲ್ಲರ ಎದುರು ಮಾಫಿ ಕೇಳ ಬೇಕೆಂದೇ ನನ್ನ ಹೇಳಿಕೆ” ಎಂದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಈ ಮಾತನ್ನು ಒಬ್ಬರ ಮುಂದೂ ಹೇಳ ಲಿಲ್ಲ... ಕೊನೆಗೆ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರರು ಬಂದು ಇಂಥ ದಿನ ಕಲೆಕ್ಟರರು ಬಂದು ಮಾಫಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳು ವರು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಆದಕೆ ಮನ್ಫೀಜಿ ಯವರಿಗೆ ನಂಬಿಗೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆ ದಿನವೂ ಬಂತು. ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನ ನಿಂತಂತೆಯೆ ಕೈದಿಗಳೆಲ್ಲ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಮುನ್ಫ್ರೀಜಿ ಕೂಡ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸಲೆಕ್ಟರರು ಬಂದು, “ಗುಡ್‌ ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌, ಮಿಸ್ಟರ್‌ ಸಹಾಯ್‌, ಗುಡ್‌ ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌. ಆಯ್‌ ಎಮ್‌ ವ್ಲೆರಿ ಸಾರಿ ಫಾರ್‌ ಲೂಜಿಂಗ" ಮಾಯ್‌ ಬಿಂಪರ್‌. ಎಕ್ಸ್ಪಕ್ಯೂಜ್‌ ಮಿ” ಅಂದರು. ಭಃ ಮುನ್ಫ್ರೀಜಿ ತಟ್ಟಿನೆ ಹೇಳಿದರು. “ ಸಾಹೇ 1. ಬಕ, ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮಾತು. ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರಿಗೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ.” “ ಸರಿ. ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ಸಃ ಅಂದು ನನಗೆ ಅನ್ಕಾಯವಾಗಿ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿತ್ತು ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಕ್ಹಮೆ ಕೇಳುವೆ” ಕಲೆಕ್ಟರರು ಹಿಂದಿಯ ಲ್ಸ ಹೇಳಿದರು. “ಪುನಃ ಇಂಥ ತಪ್ಪೆ ವಚನ ಕೊಡುತ್ತೀರಾ?” “ ಹೌದು. ನನ್ನಿಂದ ಇನ್ನು ಇಂಥ ಪ್ರಮಾದ ವಾಗದು. ” ಕಲೆಕ್ಟರರು ನಿಜ ಬ್ರಿಟಿಶನಂತೆ ನುಡಿ ದರು. ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಇಬ್ಬ ರು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಳ್ಳು ತ್ತ್ವ ನೆ? "" ನನ್ನ ಟಿಕೇಟು ಸಷ ತೆಗೆದುಕೊ. ಬಿಳಿಯ ಕಲೆಕ್ಟರ್‌ ಕೈದಿಯ ಸ್ಹವೆಂ ಕೇಳಿದ! ೫ಷ್ಟಿ ಮುನ್ಕೀಜಿಯವರ ಮುಖ ಅರಳಿತು. ಅವರ ಕಾಯದೆಯ ಒಳಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಂಡ ಅವರ ಸಂಗಡಿಗರೆಲ್ಲ ಅವಾಕ್ಕಾದರು. ಈ ಚಮತ್ಕಾರ ಎಂತಾಯಿತು : ಎಂದು ಸೇಳತೊಶಗಿದರು. ಆಮೇಲೆ, . ಮುನ್ಕೀಜಿಯ ಭಿರ್ಯಾದಿಯ ಮೇಲೆ ಕಲೆಕ್ಟರರು ತಮ್ಮ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿ ದ್ವಕೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಸಿ. ವಾಯ್‌. ಚಿಂತಾ- ಮಣಿಯವರ ಅಗ್ರಲೇಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದು ಕಲೆಕ್ಟರ ರಿಗೆ ಮಾಫಿ ಕೇಳಿರಿ ಇಲ್ಲವೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡಿರಿ ಎಂಬ ಆದೇಶ ಬಂದಿತ್ತು. ' ಛತ್ತಾರಿ ನವಾಬರು ಕೂಡ ಯೋಗ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಕೊಳ್ಳಬೇ ಕೆಂದು ವೈಸರಾಯರಿಗೆ ಹಾಕ ು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಟಿ ಕೂಡ ಮುನ್ಕೀಜಿಯವರು ಈ ಸುದ್ಮಿಯನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊಳೆಯತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಷೀ ಪರಸ್ಪರಂ ಭಾವಯಂತಃ.... ಮುದುಕ ಸೆ ೀಹಜಿತರು ಸಿನೆಮಾ ನೋಡಲು ಆದರೆ ಇಬ್ಬ ರಿಗೂ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಕೇಟು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು ವ ಮನಸ್ಸಿ ರಲಿಲ್ಲ. ಹೊರಟರು. ನನ್ನ ದನ್ನು ನಾನು ತೆಗೆದು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯವೂ ಇಬ್ಬ ಸ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆ ಷ್‌ ನಿಯೇಟರಿನ ವರೆಗೆ ಇಬ್ಬ ರೂ ಆಲೋಚನೆ ನೂಡುತ್ತಾ ನಡೆದರು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ಹೇಳಿದ ಇನ್ನೊ ಬ್ಬ ನಗೆ: ಎಸ್‌ಸಿ, ಯಲ್ಲಿ” ಫಸ್ಟ್‌ ಜಿ ಲೆಕ ಹದ್ದು ಬಹೋ. ಹಾಗೋ! ನಾನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಒಬ್ಬರಿನ್ನೊ ನನಗೂ ಮರೆತೇ ಹೋಯ್ತು. ಮೊನ್ನೆ ಜ ಎ. ಯಲ್ಲಿ ಫಸ್ಟ್‌ ಬಂದಳು. “ನೋಡು! ಮೊನ್ನೆ ನನ್ನ ಮಗ ಜ.೨ ಜಂ ಇವತ್ತಿನ ನಿನ್ನ ಬಳಕೀಟು ನನ್ನ ನನ್ನ ಮಗಳು ಆದ್ದರಿಂದ ಇವತ್ತಿನ ನಿನ್ನ ಬಕೇಟು ಬ್ಬರ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ನೋಡಿದರು. ಎನ್‌ ಬಾಬುರಾಯ ಕಾಮತ 1. ಕ 111 / /ಕ6್ಕೆ ಚ್‌ "| ಇ೪್‌777 ಅರಾ (|) | 1 (ಕ | ತ (ಒಗೆ ತ 1 ಜ.1 1 ಔಟ ಇಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಅಡಿಗೆಯ ಯೋ- ಜನೆಯೇನು? ಏನೇನೆಲ್ಲ ಮಾಡುವಿ?” ರಾಣಿ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ರಾಜನೇ ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸಿದ: “ನೋಡು, ರಾತ್ರಿಯ ಊಟ ಭರ್ಜರಿಯಾಗಬೇಕು.” ಈಗಲೂ ರಾಣಿ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ರಾಜ ಆ ಮಾನವನ್ನು ದುರ ಕ್ಷಿಸುತ್ತ ಹೇಳಿದ: "ಮಸಾಲೆ ಹಾಕಿ ವಾಂಗೀಭುತು ಮಾಡು. ಅಡಿಗೆ ಭಟ್ಟಿರು ಮಾಡುತ್ತಾರಲ್ಲ, ಹಾಗೆ ಬಾಯಿ ನೀರೂರಿಸುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡು. ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಬಟಾಟಿಯ-” “ಹೂಂ. "ಮದುವೆ ಮನೆ ಔತಣದ ಊಟದಂತಿರ ಬೇಕು ನೋಡು.” "ಹೂಂ. ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಆಯಿತೋ ಇಲ್ಲೊ? ನೀವಿನ್ನು ಹೋಗಿ,” ರಾಣಿ ಸಿಡುಕಿನಿಂದ ಕೂಗಿ ಎತ್ತುಏರಿಗೆಳೆ ದರೆ ಕೋಣಿ ಕೆರೆಗೆಳೆದಂತಿ- ತ್ತು ಈ ಸಂಸಾ ರದ ಮಾತು ಓತ ಗಿಠ ಸಲ ಸಾ. ಉಷಾ ಅಂತುರಕರ ದಳು. ರಾಜ ಆಫೀಸಿಗೋಡಿದ. ರಾಜ ಅತ್ತ ಆಫೀಸಿಗೋಡಿದ. ಇತ್ತ ರಾಣಿ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕುದಿಯತೊಡಗಿದಳು. ಅಡಿಗೆ! ಅಡಿಗೆ! ಅಡಿಗೆ! ಅಡಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸಾರದ ತಾಪ ತ್ರಯಗಳಿಂದ ಅವಳ ಜೀವ ಕಸವಿಸಿಯಾಗತೊ ಡಗಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ರಾತ್ರಿ ಕುಕ್ಕರಿನಲ್ಲಿ ಅನ್ನ ಬೇಯಿಸಿದಕೆ ಸಾಕು ಎಂದು ಅವಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಆದರೆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಕುದಿಸಿದ ಅನ್ನ ಸೇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನದು ಅತ್ಯಂತ ಚಪಲ ನಾಲಿಗೆ. 'ಸ್ವಪ್ನಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ರಾಣಿಗೆ ಅಡಿಗೆಯೆಂದರೆ ತಲೆನೋವು. ಅವಳ ದುರ್ದೈವದಿಂದ ನಾಲಿಗೆಯ ಚಾಪಲ್ಯ ವುಳ್ಳ ಗಂಡ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ. ರಾಣಿಯ ಸ್ವಪ್ನಗ ಳೆಲ ಭಗ್ನವಾದವು. ಅವೆಲ್ಲ ಸಾರು ಹುಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಘಮಫಮಿಸುವ ಮಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಗಿದು ಹೋ 4 ನಾಜ್ಮಯ ಕೊೋಬಾ ೫ ದಿಂದ ೫೪ ಸ ಒತ್ತಲ ಗಿಡ ಮದಲ್ಲ ೫೫ ದವು. ಸಂಸಾರದ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಗೋರಿ ಯಾಯಿತು. ಬರೇ ತಿನ್ನುಣ್ಣುವುದಕಾ ಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ದೆನೇ, ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು, ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು, ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಅವಳಿಗರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೇಗೆ? ಮನೆಗೆಲಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಣಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಎಂದು ಅಡ್ಡಾ ಗಬಯಸಿದಾಗ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಎರಡು ಹೊಡೆದಿರುತ್ತಿ ತ್ತು. ಅಂ! ಎರಡು ಗಂಟಿ! ರಾಣಿ ಬೆಚ್ಚಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅಂದು ಕೊಳು ುತ್ತಿದ್ದಳು. ಇನ್ನು ಸೀ ಯಜರ ದಿನದ ಸಮಯವಲ್ಲ ನನ್ನದೇ ಹ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸಮಾ ಧಾನ ಹೇಳುತ್ತ ಅವಳು ಬಾಯಿಗೆ ಅಡಿಕೆ ಬಡೇ ಸೋಪುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅಗಿಯುತ್ತ ಆರಾಮ ಖುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಒರಗಿ ಏನಾದರೊಂದು ಕಾವ್ಯಮಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು ತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಹಾಯ್ಡುಹೋದಂತೆ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಅರಳು ತ್ತಿತ್ತು. ದನ ಈಜಾಡತೊಡಗು ತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸುಖ ಕ್ಷಣಗಳ ಆಸ್ಚಾ ದ ಪಡೆ ಸುಳ ಏನೋ ಅವಳ ಕಣ್ಣು ಸ್‌ ಮುಚ್ಚಿ ಕೊಳ್ಳು ತ್ತಿದ್ದವು. ಮುಚ್ಚಿ ದ ರೆಪ್ಪೆ ಗಳ ಅಡಿ ಯಂದ ಅವಳಿಗೆ ನೀಲಿ ಜಯ ಕಾಣುತ್ತಿ ತ್ತು. ಆ ಭವ್ಯ ಪ್ರಶಾಂತ ವಿಶಾಲ ನೀಲಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕಲ್ಪನೆಯ ಕೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹಾರತೊಡಗುತ್ತಿದ್ದಳು. ವಿಚಾರದ ತಾರೆಗಳು ಮಿನುಗಹತ್ತುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರ. ಪೃಥ್ವಿ ಕುಣಿಯತೊಡಗು ತ್ತಿತ್ತು. ಹರ್ಷ, ಉಲ್ಲಾ ಸಳ ಕ್ಸೈ ಹ ಹಿಡಿದು ತೊಂಡು ನರ್ತಿಸುತಿ ದೆ ವು. ಸ್ವ ಪ್ನ್ಗ ಕ್ರೈ ಯೆ ರುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವರ ಹತ್ತುತ್ತಿತ್ತು. ಭರ ಭರನೆ ಕಾವ್ಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮನದಲ್ಲಿ ಮೂಡು ತ್ತಿದ್ದಂತೆ-- “ಅಮ್ಮಾ!” ಅವಳ ಭಾವಸಮಾಧಿ ಭಂಗವಾ ಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾವ್ಯಪಂಕ್ಷಿಗಳ ಮಾಲೆ ತುಂಡಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. “ಅಮ್ಮಾ, ಹಸಿವೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಿನ್ನಲು ಕೊಡಲ್ಲ.” ಎಲಾ ! ಹೌದು. ನಾಲ್ಕು ಹೊಡೆದು ಹೋಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಸಿವೆಯಾಗುವ ಹೊತ್ತು. ಹೋಯಿತು. ಇಂದಿನ ದಿನ ವ್ಯರ್ಥ ಕಳೆದು ಹೋಯಿತು. ನಾಳೆ ಏನಾದರೂ ಗ ಬೇಕು. ಒಂದಾದರೂ ಸುಂದರ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನಾಳೆ-ಛೆ! ನಿತ್ಯವೂ ಹೀಗೆಯೆ ನಡೆದಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ನಾಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಎಂದೂ ಉದಯಿಸಲಾರದು. ಛೆ! ಛೆ! ನನ್ನ ಜೀವನಹೀಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದು. ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಏನನ್ನಾದರೂ ಬರೆಯಬೇಕು. ಅವಳ ಮನಸ್ಸುವೇದನೆಯಿಂದ ಚಡಪಡಿಸತೊಡ ಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಕ್ರೋಶ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳ ದುಃಖ ಯಾರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಯಾತನೆ ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುತಿ ರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತೇ ಇಂದು ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅವಳ ಸ್ವಪ್ನ ಅವಳೆದುರು ಸಾಕಾರವಾಗುತ್ತಿ ದ್ವಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಕಲ್ಪನೆಯ ಯುರಿ ಇಂದು ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಾ, ಮನುಷ್ಯ ನಿಗೆ ಬೇಕಾದ್ದನ್ನು ದೇವರು ಆತನಿಗೇಕೆ ಕೊಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ [ ಸನ್ನ ಕಾವ್ಯ ಮಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೊಲೆಯನ್ನೇಕೆ ಆತೆ ಮಾಡುತ್ತಿ ದ್ಮಾನೆ? ಮ ನದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಣಿ ರಾಜ ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ನಿ ಕೊಂಡಳು: " "ರಾಜಾ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಚತತ ಅಡಿಗೆಯನ್ನು ಜ್‌ ಲ್ಲವೆ? ಅಂದ ಮೇಲೆ ರಾತ್ರಿ ಕುಕ ೈರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅನ್ನ ವನ್ನೇಕೆ ಒಲ್ಲೆ ಸ ನೆನ್ನುವಿ? ಆದನ್ನು ಉಂಡು ನನಗೆ ಳಾದ "ಸಮಯವನ್ನು ಒದ ಗಿಸಿಕೊಡಬಾರದೇ?” ಅವಳ ಮುಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣು ಗಳ ಅಂಚಿನಿಂದ ನೀರು ಹರಿಯತೊಡಗಿತು, 'ಮನದ ತಾಪವನ್ನು ಅವಳು ಕಣ್ಣಿ ಪೀರಿಂದ ಶಾಂತಗೊಳಿಸ ಜತಗ ಬಂತು. ಐದು. "ಹೊಡೆಯಿತು, ಇನ್ನು ಏಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಉತ್ಸಾಹವೆಲ್ಲ ಉಡುಗಿಹೋ- ಗಿತ್ತು. ದೇಹದ ಶಕ್ತಿ 1 ಕುಂದಿದಂತಿತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಏನೋ "ಟಪ್‌' ಎಂದು ಬಿದ್ದ ಸಪ್ಪ ಳ ಫ್ರೇಳಿಸಿತು. ಆ ಸದ್ದಿನ ಹಿಂದೆಯೆ"ಫೆ ಪೋಸ್ಟ ದ ಕಸ್ಕೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಮನ್‌' ಎಂಬ ಕೂಗು ಕೇಳಿಸಿತು. ರಾಣಿ ತಟ್ಟಿನೆ ಎದ್ದಳು. *ೆಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಪತ್ರ ವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿ “ಕೊಳ್ಳು. ತ್ತಿರುವಾಗ ಅವಳ "ದೈ ಬ್ಬ ನಡುವುಕೆಯತ್ತ ಟೆ ಯಿತು. ರಾಣಿಗೆ ಸ ರ್ರ ಸಿಟ್ಟು ಬಂತು. ಮೊದಲೇ ಬತಿಗೊಂಡಿದ್ದ ಬ ಮನಸ್ಸು ಈಗ ಜಯಂತನ ಕೋಲಾಹಲ ವನ್ನು ಕಂಡು ಳಿ ಕೆಂಡವಾಯಿತು. ಜಯಂತ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೆಯೆ ! ಈಗಂತೂ ಮೇ ತಿಂಗಳ ರಜೆಯಿದ್ದು ದರಿಂದ ಮಂಗನಿಗೆ ಮದ್ಯ ಕುಡಿಸಿದಂತಾಗಿತ್ತು. ಹತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷದ ಜಯಂತನಿಗೆ ಯಂತ್ರಗ- ಳೆಂದರೆ ಬಲು ಪ್ರೀತಿ. ಚಾಕು, ಕತ್ತರಿ, ಏನ್ನು, ತಾಮ್ರದ ತಂತಿ ಮತ್ತು ಲೋಹಚುಂಬಕಗಳ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೈಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಊಟಓ.- ತಿಂಡಿಗಳ ಪರಿವೆಯೂ ಇಲ್ಲದ ಅವನಿಗೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಆಟಿ ಪಾಟಿಗಳ ಕಡೆ ಗಮನವಾ ದರೂ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇ ಕೆಂಬ ವಿಚಾರ ಬಂದೊಡನೆ ಆತ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು ಅದರಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ರಾಣಿಗೆ ಇದು ಸಹನವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಇನ್ನೂ ಸಣ್ಣ ಮಗು. ಆಡುವುದು, ಓಡುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಇದೇನು ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ ಈತ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವಳು ಸಿಟ್ನಿ [ನಿಂದ ಕೂಗುತ್ತಲೇ. ನಡು- ಮನೆಗೆ ನ) 'ಜಯಾ, ಹಾಳಾದವನೇ, ಏನು ನಡಿಸಿರುವಿ? ಐದು ಹೊಡೆದಿದೆ, ಹುಚ್ಚ, ತೀರಿತು. ಹೋಗು, ಆಡಲು ಹೋಗು, ಕಟ್ಟಿಡು ಇವನ್ನೆಲ್ಲ.” ತಾಯಿಯ ಚೀರಾಟದಿಂದ ಜಯೆಂತನ ಸಮಾಧಿ ಇಳಿಯಿತು. ಆತ ಕನಸಿನ ಕಂಗಳಿಂದ ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ. ತಾಯಿಯ ರಾದ್ರಾ ವತಾರವನ್ನು ಕಂಡು ತಟ್ಟನೆ ಎದ್ದ. ತನ್ನ ತ್ಯೆ ಮುಂದೆ ಮಾಡಿ "ನಿಲ್ಲು ನಿಲ್ಲಮ್ಮಾ ಅವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಬೇಡ” ಎಂದ. “ಯಾಕೆ? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತೆಗೆದು ಗಟಾರಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತೈ ನೆ. ಕ “ಬೇಡಮ್ಮ ಹೇಳಿದ. “ಗೊತ್ತಿದೆ. ಬಿಡೊ ನಿನ್ನ ಶೋಧ. ದೊಡ್ಡ ಸಂಶೋಧಕನಾಗುವಿಯಲ್ಲವೆ? ಇಡೀ(ದಿನ ಹೀಗೆ ಕುಳಿತಲ್ಲೆ ಕುಳಿತಕೆ ಗಣಪತಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿ. ಹೋಗುವಿಯೋ ಇಲ್ಲವೊ ಆಡಲಿಕ್ಕೆ ಕ "ಮುಂಜಾನೆ ಆಡಿದ್ದೇನೆ ಅಮ್ಮ ನೋಡು, ಎಲ್ಲ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆ, ,? "ಹೋಗ್ತೀಯೋ ಅಥವಾ. “ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಕೂಗಬೇಡ. "ಕೂಗಿ ಕೂಗಿ ತಲೆ ಒಡೆದುಕೊಂಡರೂ ನಿನ್ನ ಚಾಳಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.” ರಾಣಿ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಆರಾಮ ಖುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು “ಐದು ಮಿನಿಟಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಪಿಟ್ಟು ಆಡಲು ಹೋಗ ಬೇಕು” ಎಂದು ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದಳು. ಕೈಯಲ್ಲಿಯ ಪತ್ರವನ್ನಾಕೆ ಈಗ ಓದಿದಳು. ಅದು ರಾಜನ ಅಣ್ಣ ವಾಸುದೇವರಾಯನ ಪತ್ರ ವಾಗಿತ್ತು. ಪತ್ರ ದಲ್ಲಿ, ಚಿ. ರಾಜನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ. ನಿನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಬರಬೇಕೆಂದು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂ- ದಲೂ ಆಶೆಯಿತ್ತು; ಆದರೆ ನನ್ನ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು ಮಗ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಕೂಡ ಪುರಸತ್ತು ಸಿಗುವು ದಿಲ್ಲ. ಬೇಜಾರಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ನೌಕರಿ ಮಾಡುವ ನೀವೇ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು. ಈ ಜಂಜಾಟದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ದಿನವಾದರೂ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ನಾಳೆಯೆ ಹೊರಟು ನಿನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಚಿ. ಸೌ. ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕ ಗೆ ಅನೇಕ ಆಶೀರ್ವಾದ. ನಿನ್ನ ಅಣ್ಣ ಸರಿ. ಇನ್ನು ಅಡಿಗೆಗೆ ತೊಡಗಲೇಬೇಕು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿತ್ಯ ಕ್ಸಿ ತ ಹೆಚ್ಚಿ ಗೆ. ಮಾಡಬೇಕು. ಮನೆಗೆ ಜನ ಚಚ ಕಿ” ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯ ವಸ್ಸಿತವಾಗಿ ಆಗಜೇಳು. ಚಡಪಡಿಸುತ್ತ ಲೇ. ಅವಳು. ಎದ್ದಳು. ಜಯಂತ ಮತ್ತೆ, ತನ್ನ ಶೋಧದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾ ಜತ್ತಲ ಗಿಡ ಮದ್ದಲ್ಲ ಗಿದ್ದ. ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಬಿತ್ತು. ಅವನ ರಟ್ಚಿ ಹಿಡಿದು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತ ರಾಣಿ “ಹಾಳಾದವನೇ, ಆಡು, ಆಡು. ಹೋಗುತ್ತೀಯೊ ಇಲ್ಲೊ? ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೇಕೆ ಛರಲಿಸುತ್ತೀರಿ? 'ಒಮ್ಮೆ ವಿಷಕೊಟ್ಟೊ, ಹೊಡೆದೊ ಕೊಂದು ಹಾಕಿಬಿಡಿ. ಅಂದಕೆ ಈ ನರಕದಿಂದ ಪಾರಾ 'ಗುವೆ' ಎಂದು ಕೂಗಿದಳು. ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ವಿರುದ್ಧ ಜಯಂತ ತನ್ನ ಸಾಮಾನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಇಡತೊಡಗಿದ. ತನ್ನ ಮನ- ಸ್ಸಿನ ವಿರುದ್ದ ರಾಣಿ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು. ಮನದಲ್ಲಿಯೆ ಜಯಂತ ತಾಯಿಯನ್ನು ಬಯ್ಯ ತೊಡಗಿದ್ದ. ಅವಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೆಯೆ. ನನಗೆ ಬೇಕಾದ್ಮನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಿಟ್ಟಿರೆ ಇವಳ ಗಂಜೇನು ಹೋಗುತ್ತದೆ? ಕೆಟ್ಟ ಅಮ್ಮ! ರಾಣಿಗೆ ಭಾವ ಮತ್ತು ನೆಗೆಣ್ಣಿಯರ ಮೇಲೇನೂ ಪ್ರೀತಿ ಇರಲಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ಅವರು ಬಂದಕೆಂದುಅವಳಿಗೆ ಬೇಸರವಾಗುವಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ಇಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ದಿನ ಅವಳ ಜೀವನ ಇನ್ನಿಷ್ಟು ನಿರರ್ಥಕವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಅಪ್ಪಿತಬ್ಬ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಹತ್ತಾರು ನಿಮಿಷ ಗಳ ಬಿಡುವೂ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಂದವರ ಆದ ರಾತಿಥ್ಯ ಗೃಹಿಣಿಯಾದವಳ ಧರ್ಮ. ತುಸು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಟಾಂಗಾ ಬಂದು ಮನೆಯೆ ದುರು ನಿಂತಿತು. “ರಾಜಾ”, ಎನ್ನುತ್ತಲೇ ವಾಸು ದೇವರಾಯರು ಒಳಗೆ ಬಂದರು. ಹಿಂದೆಯೆ ಸೀತಾಬಾಯಿ ಇದ್ದರು. ಆರಾಮ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು “ಹುಶ್‌ ಹುಶ್‌” ಎನ್ನುತ್ತವಾಸು ದೇವರಾಯರು “ರಾಣಿ, ಅಂತೂ ಒಮ್ಮೆ ಬಂದೆವು ನೋಡು. ಒಂದು ಏಳೆಂಟು ದಿನವಾದರೂ ಚೈನಿ ಯಿಂದ ಇರಬೇಕೆಂದು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದರು. “ ನಾನು ಹಟ ಹಿಡಿದೆನೆಂದು ಬಂದರು. ತಿಳೀ ತೇನು ಕಾಣಿ? ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇವರು ಬಂದಾರೆ? ನೋಡು, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆಮಾಡಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ । ಸೀತಾಬಾಯಿ ಹೇಳಿದಳು. " ಬೇಕಾದಾಗ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ನಮ. ತೊ 6.8 ೫೭ ಗೆಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯ? ನಾವೇನು ಕೇಳಿದಾಗ ರಜೆ ಸಿಗುವ ನೌಕರರೇ? ರಾಣಿ, ನಿನ್ನ ರಾಜಾಸಾಹೇಬರು ಬರುವುದು. ಎಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ?” « ಬರುವ ವೇಳೆಯಾಗಿದೆ.' ಆಗಲೇ ರಾಜ ಬಂದ. ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ “ ಎಲಾ! ಎಲಾ | ಏನಿದು ! ಅತ್ತಿಗೆ ಕೂಡ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಯಾವಾಗ ಬಂದಿರಿ ?” ಎಂದ. “ ಇದೇ ಈಗ ಬಂದೆ. ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನೆ ಕಳ ತೊಡಗಿದ್ದೆ. ನಶೀಬವಂತರು ನೀವೆಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕಾರು ತಾಸು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರೆ ಮುಗಿಯಿತು. ಆಫೀಸು ಹಾಳಾದರೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಜಾ, ನನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರ ದಂಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದೇನೆ. ಇಪ್ಪತ್ತುನಾಲ್ಕು ತಾಸು ದುಡಿದರೂ ಮುಗಿಯು ವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು ನಿನ್ನಂತೆಯೆ ನೌಕರಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.” ರಾಜ ಗಹಗಹಿಸಿ ನಕ್ಕ. ಅಣ್ಣನ ಹತ್ತಿರ ಕುರ್ಚಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತು ಹೇಳಿದ. “ ಅಣ್ಣಾ, ನಿನಗೇನು ಹುಚ್ಚೆ ಅಲ್ಲೊ, ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿತ್ಛಿ: ವ್ಯಾಪಾರಿಯಂಥ ಸುಖಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಕೊಕ್ಕವನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಸಲಕೆಯಿಂದ ಬಳಿದುಕೊಳ್ಳುವವರು ನೀವು. ಮೂರ್ವರೇ, ನೌಕರಿ ಮಾಡಬೇಕು. ನೋಡು, ನನಗೊಂದಿಷ್ಟು ಬಂಡವಳ ಕೊಡು. ರಾಜೀ ನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.” ಈಗ ವಾಸುದೇವರಾಯರು ನಕ್ಕರು. “ಅಲ್ಲೋ ಹುಚ್ಚಾ, ಮೂರ್ಜನಿರುವಿ. ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡು ವ್ರದೆಂದಕೆ ಹುಡುಗಾಟಿಳೆಯೆಂದು ತಿಳಿದಿಯೇನು? ಅದರಲ್ಲಿ ನೀನು ದುಡ್ಡನ್ನಷ್ಟೇ ಕಂಡೆ ಎನ್ನಾ...' “ ಹೌದು. ಮತ್ತೆ; ನೀನು, ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿಯ ಆರಾಮನ್ನು ಕಂಡೆಯೆ ವಿನಾ ಕಷ್ಟವನ್ನಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಕೆಲಸ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿ ದಿಯೇನು? ದೇಶ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಬಳಿಕಂತೂ ಫೈಲುಗಳು ನಾಯಿಕೊಡೆಗಳ ಹಾಗೆ, ಬೆಳೆದಿವೆ. ಸ ತ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಷ್ಟೂ ಮುಗಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ೫೮ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ತಡವಾದರೆ ಸಾಕು, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವವನು ಕೂಡ ನೆಟ್ಟಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಬಳಿ ದೂರು ಒಯ್ಯು ತ್ತಾನೆ. ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ, ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳ. ಮತ್ತೆ ಮೇಲೆ ಯಾವಾಗ ಏನಾದಿತೋ ಎಂಬ ಭಯ. ಹೋಗಲಿ ಬಿಡು. ರಾಣೀ, ರಾಣೀ ಚಹವನ್ನಾ ದರೂ ಕೊಟ್ಟಿರುವೆಯೋ ಇಲ್ಲೊ ಇವರಿಗೆ.” ಮಾಡತೊಡಗಿದ್ದೆ. ಸೀತಕ್ಕನೇ ಬೇಡ ವೆಂದರು” ರಾಣಿ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಹೇಳಿದಳು. . ಬೇಡರಾಜಾ ಚಹ. ಚಹ ಕುಡಿದು ಕುಡಿದು ಇವರು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿಕೂಂಡಿ ದ್ಹಾರೆ,” ಸೀತಾಬಾಯಿ ಹೆಳಿದರು. “ ಮತ್ತೇನು ಮಾಡಲಿ? ಇವಳಿಗೆ ತಿಳಿಯು ವುದೇ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನೂರಾರು ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ. *ೆಲವರಿಗೆ ನಾವು ಚಹ ಕೊಡ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವರು ನಮಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ದಣಿದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಈ ಗುಟುಕು ಚಹದಿಂದ ಅಷ್ಟೇ ಹಾಯೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಇವಳಿಗೊಂದು ತಿಳಿಯ ಬೇಕಲ್ಲ. ಮನೆಗೆ ಬರುವ ಪುರಸೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಶಿರಾ, ಉಬ್ಬಟ್ಟು, ಭಜಿ, ಬಟಾಟಿ, ಅವಲಕ್ಕಿ, ಉದ್ದಿನ ವಡೆ-_-ಒಂದೇ ಎರಡೇ ! ಮುಂದಿಡುತ್ತಾಳೆ." ನಾಲಿಗೆ ಚಪ್ಪರಿಸುತ್ತರಾಜ ಕೇಳಿದ“ಇದೇನು ತಪ್ಪೇ?” “ ಮತ್ತೆ? ಯಾಕೆ, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಹವ್ಯಾಸ? ನನಗೆ ಅದು ಇದು ತಿನ್ನುವ ಚಪಲವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹೊಟ್ಟಿ ಯಾವಾಗಲೂ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ” "ಚಹದಿಂದ” ಸೀತಾಬಾಯಿ ಬಾಣ ಏಸಿದರು. “ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೊಟ್ಟಿ ತುಂಬಿರುವಾಗ ಇವಳು ಇಷ್ಟನ್ನೆಲ್ಲ ಯಾಕೆ ಮಾಡಬೇಕು? ಅಲ್ಲೇ ಇಡೀ ದಿನ ಒಲೆಯ ಮುಂದೆ ಯಾಕೆ ಕುಳಿತಿ- ರುತ್ತೀ? ನನಗೇನೂ ಈ ತಿಂಡಿ ತಿನಸು ಬೇಡ. ರಾಣಿಯ ಹಾಗೆ ಏನಾದರೂ ಓದು, ಬರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿಯೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಇವಳು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಣಿ, ಇವಳಿಗೊಂದಿಷ್ಟು ನೀನಾದರೂ ಹೇಳು. ಮತ್ತೆ, ಮೊನ್ನೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಮಾಸಿಕ ನಡುವೆಯೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕವಿತೆ ಓದಿದೆ. ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು” ವಾಸುದೇವರಾಯರು ನುಡಿದರು. ಕಡುಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಮೈಮೇಲೆ ಕಾರಂಜಿ ಪುಟಿದಂತಾಯಿತು ರಾಣಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ರಾಜ “ರಾಣಿ, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆ ನಲ್ಲ, ವಾಂಗೀಭಾತಿನ ವಿಚಾರ. ಜೊತೆಗೆ ಏನಾದರೂ ಸಿಹಿಯೂ ಇರಲಿ,” ಎಂದ. ರಾಣಿಗೆ ನೆರಳಿನಿಂದೆತ್ತಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಿದಂತಾಯಿತು. ಅವಳು ಆದ ದುಃಖವನ್ನು ನುಂಗಿಕೊಂಡು ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯತ್ತ ಹೊರಟಳು. ಆಗ ಸೀತಾಬಾಯಿ “ನಾನೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಇಂದು ಅಡಿಗೆ. ನಾನು ಮಾಡಿದ ವಾಂಗೀಭಾತು ತಿಂದಿರೆಂದರೆ ನೀವು ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೆ ವಾರ- ಕ್ಳೊಮ್ಮೆ ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಓಿಡಿ ಬಂದೀರಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ” ಅಂದರು. " ಆದರೆ ಸೀತಕ್ಕಾ, ನೀವು ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ದಣಿದಿದ್ದೀರಿ. ನೀವು ಯಾಕೆ”. ರಾಣಿಯ ಮಾತನ್ನು ತಡೆದು ಸೀತಾಬಾಯಿ “ಛೆ! ಛೆ। ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕೆಲಸ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರೀತಿ ಯಿಂದ ತಿನ್ನುವವರು ಸಿಕ್ಕರೆ ನನಗೆ ಎಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಹುರುಪು ಬರುತ್ತದೆ” ಎಂದವರೇ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಗೆ ನಡೆದರು. ರಾಣಿ ಕೂಡ ಹಿಂದೆಯೆ ಹೋದಳು. ರಾಣಿ ಒಳಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಜಯಂತ ಬಂದು “ದೊಡ್ಡಪ್ಪಾ' ಎಂದ, “ಎಲಾ! ಕಳ್ಳಾ, ಇಷ್ಟೊತ್ತು ಎಲ್ಲಿದ್ದೆಯೊ? ' " ಹೌದು. ಕಳ್ಳನ ಹಾಗೆ ಅಡಗಿ ನಿಂತಿದ್ದೆ. ಈಗ ಅಮ್ಮ ಒಳಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಜೇಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಬಂದೆ.” “ಯಾಕೊ? ಹೀಗೇಕೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿ?” " ನಾನು ಮಾಡುವುದು ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಸೇರುವು ದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡಪ್ಪ, ನಾನು ಮಾಡಿರುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಮಗ್ಗೆ;ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನೋಡಿ, ನಾನು ತಯಾರಿಸಿರುವ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಫ್ಯಾನು. ಇದು ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಕೂಡಿಸುವ ಗಂಟಿ. ಮನೆಗೆ ಬಂದ ವರು. ಬಾಗಿಲು ್ಯಾಬಡಿಯುವ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಬಟನ್‌ ಒತ್ತಿದರೆ ಜತ್ತಲ ಗಿಡ ಮದ್ದಲ್ಲ ಸಾಕು. ಒಳಗೆ “ಟ್ರನ್‌” "ಎಂದು ಸಪ್ಪಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಸ ' ಬೇಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ. ' ಹೀಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸಬಾರದು. ಬಂದರು. “ವ್ಹಾವ್ಹಾ! ಎಂಥ ಬುದ್ಧಿ ವಂತನಿರುವಿಯೊ ನೀನು!” “ ದೊಡ್ಡಪ್ಪಾ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿಮಗೆ, ” “ಹೌದೌದು. ನನಗೆ ನಿನ್ನಂಥ ಜಾಣರನ್ನು ಕಂಡರೆ ಬಲು ಪ್ರೀತಿ. ರಾಜಾ, ಏ ರಾಜಾ, ಜಯಂತನಿಗೆ ಏನು ಬೇಕಾದ್ಮು ತಂದು ಕೊಡು. ಮುಂದೆ ಈತ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಸಂಪಾದಿಸು- ತ್ತಾನೆ, ನೋಡು.” ಏನನ್ನೊ ಬರೆಯುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದ ರಾಜ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಕೊಡಹಿ ಮತ್ತೆ ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಆ ಮಗ್ನನಾದ. “ದೊಡ್ಡಪ್ಪಾ, ನಾನೀಗ ರೇಡಿಯೊ ಮಾಡ ಅದಕ್ಕೆ ಬರೇ ಐವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಸಾಕು. ಆದರೆ ಅಪ್ಪ ನನ್ನ ಮಾತು _ ಶೇಳುವುದೇ ಇಲ್ಲ.” “ಏನೋ ರಾಜಾ, ಮಕ್ಕಳ ಹುರುಪನು ಜಯಂತಾ, ನೀನ್ನ ಕೀಡಿಯೊ ಮಾಡು. ನಾನು ರೂಪಾಯಿ ಕೊಡು ತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ವಾಸುದೇವರಾಯರು ಹೆಂಡತಿ ಯನ್ನೂ ರಾಣಿಯನ್ನೂ ಹೊರಗೆ ಕರೆದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಗಡಿಬಿಡಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ವಾಸುದೇವರಾಯರು ಜಯಂತ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತ “ ನೋಡಿ ನೋಡಿ. ಹುಡುಗ ಎಷ್ಟು ಹುಷಾರಿ ದ್ಧಾನೆ. ಇಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನೇನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಸೇ ಸೀತಾಬಾಯಿ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೌತುಕ ದಿಂದ ಜಯಂತನನ್ನು ಕುರಿತು “ ನೀನೇ ಮಾಡಿ- ಕುವಿಯಾ ಚನಾ ವ್ಹಾ! ದೀರ್ಫಾಯುಷಿ ಯಾಗು. ಅದೇ ನಮ್ಮ ವಿಜಯ ಇದ್ದಾನಲ್ಲ, ಆತನಿಗೆ ಯಾವ ಟೆ ಹುಚ್ಚೂ ಇಲ್ಲ. ಇಡೀ ದಿನ ಆಟ ಆಟ, ಬ್ಯಾಟು, ಹ್ಯಾಟ್ಸು, ಬೂಟು ಗಳಲ್ಲಿ ಮಳುಗಿರುತ್ತಾನೆ ' ಎಂದರು. ೫೯ “ಛೆ ಛೆ! ಇವನನ್ನೇನು ಹೊಗಳುತ್ತೀರಿ? ಇವನಿಗೇನೂ ಬುದ್ಧಿ ಯೆ ಇಲ್ಲ. ಆಡಬೇಕಾದ ಈ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈತ ಶುಂಭನ ಹಾಗೆ ಇಡೀ ದಿನ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರು ತ್ತಾನೆ” ರಾಣಿ ಹೇಳಿದಳು. ಆ ಮೇಲೆ ಜಯಂ ತನಿಗೆ “ ಇವರೇನೂ ಓಿಡಿ . ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ನಿನ್ನ ಮಂಗಾಟಿಕೆ ಟ್‌ ಬೇಕಷ್ಟು ವೇಳೆ ಇದೆ. ಈಗ ಹೋಗು ಆಡಲಿಕ್ಕೆ ಕಜ ಕಣೆ ಮಾಡಿದಳು. ಬರೆಯುತ್ತಲಿದ್ದ 1 ತಲೆಯೆತ್ತಿ “ ಅಣ್ಣಾ, ನೀನು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಂದಿರುವಿ ತಾನೇ? ಹಾಗಾದರೆ ನಾಳೆ ಎಲ್ಲರೂ ವನಭೋಜನಕ್ಕೆ ಹೋಗೊ(ಣ. ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಕೂಡಿ ನಿರ್ಧರಿಸ್ಕೋಣ. ಆದರೆ ಸಂಗಡ ಒಯ್ಯುವ ತಿಂಡಿ ತಿನಸುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಪುರಿ ಪಲ್ಯ, ಸವಾ ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡೆ ಭಜಿ, ಚಟ್ನಿ, ಕೋಸಂಬರಿ, ಮೊಸರು. ಅನ್ನ ವಶಠಾಣಿ ಟ್‌ ಸ ರಾಜ ಓದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರಾಣಿಯ ಶಕಣಿಗೆ ಕತ್ತಲು ಬರತೊಡಗಿತ್ತು. ಇಡೀ ಮನೆಯೆ ಗರ ಗರ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅವಳಿಗನಿಸಿತು. “ರಾಣಿ, ರಾಣಿ ಏನಾಯಿತು?” ವಾಸುದೇವ ರಾಯರು ಕೂಗಿದರು. ಕುಸಿಯುತ್ತಲಿದ್ದ ರಾಣಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತ ಸೀತಾಬಾಯಿ “ಅವ್ವಯ್ಯ! ರಾಣಿ ಏನಾಯಿತು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. “ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ನಿನ್ನ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ಗೋಡೆಗೆ ಇರುವ ಬಟನ್‌ ಒತ್ತು. ನಾನೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಫ್ಯಾನ್‌ನ ಬಟನ್‌ ಅದು. . ತಂಪು. ಗಾಳಿ ಬೀಸಿ ಅಮ್ಮನಿಗೆ...” _ ಜಯಂತ ುಹುತರ ದ್ವಂತೆ ರಾಣಿ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಜಿಗಿದೆದ್ದು “ ಹಾಳಾದವನೇ, ತೊಲಗು. ಗ ಆಡಲಿಕ್ಕೆ. ಮಹಾ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶೋಧಕ, ಮೆಕ್ಕಾ ನಿಕ್‌ ಆಗಿದ್ದಾನೆ ಬುದ್ಧಿ ಯಿಲ್ಲದವ. ಓಡು ಹಡ ಎಂದು ಕೂಗಿದಳು. ತ ವಾರಾ | (1 ಟ್ಟ [ 1 1 1 7ಿಂ೦ದ, ಕುಂಟಾದ, ಗಾಯಾಳು ಮತ್ತು ಬೇನೆಯಿಂದ ಬಳಲುವ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದು ಪೂಂಜಾಬಾಬಾನ ಕಲಸ. ಇಂದಿನ ನವನಾಗರಿಕತೆಯಿಂದ ತೀರ ದೂರ ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾತಪೆಡಾ ಪರ್ಕ ಸತಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ದಟ್ಟ ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ಜೆ ಒಂದೂವರೆ ಮೈ ಲು ವಿಸ್ತಾ ರದಪ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಶ್ರ ಮ ವನ್ನು ಕಚ್ಚೆ ಸುತ ಪೂಂಜಾಬಾಬಾ ಚ ತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಈ ಮೂಕ ಸಾಧಕ ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ದಯಾಭಾವಕ್ಕೇ ಮೂರ್ತರೂಪವನ್ನು ಕೊಡು ತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಗಾಯಾಳು. ಹಾಗೂ ಬೇನೆಬಿದ್ದ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಶುಶ್ರೂಷೆಯನ್ನು ಈರೀತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರ ಭಿಲ್ಲ ರಾಯಾಳು ಕಾಡುಪ್ರಾಜಿಗಳ ನೇವಿ ಮಾ ಡುತ್ತಾನೆ ನನ್ನ ಪಶುಗಳ ಮಿತ್ರ ಹ 01002800000 ಹ್‌ ಶ್ಯಾ ಮೂ ಸಂನ್ಯಾಸಿ. ಉದಾಹರಣೆ ಇಡಿ ಜಗತ್ತಿ ನಲ್ಲೇ ಬೇರೊಂದು ಇರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಲೋಕಸೇವಕರಸ ಸಂಸ್ಥೆ ಗಳಿರುವುದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತು. ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆದೋರುವವರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ನಾವು ಕೇಳಿರು ತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕರುಣೆ ಯಿಂದ ಕಾಣುವ, ಅವುಗಳ ಸೇವೆಯಿಂದ ಕೃತ ಕೃತ್ಯನಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವನೊಬ್ಬನೇ. ಪೂಂಜಾಬಾಬಾನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ಇವುಗಳ ಪರಿಚಯ ನನಗೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಆಯಿತು. ಮಾಟಿಲಾ, ಶೋಭಲಾ ಮತ್ತು ಡುಂಗರಬಾಬಾ ಎಂಬ ಮೂವರು ಭಿಲ್ಲ ಸಹ- ಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಒಂದು ವಸತಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು. ವಸತಿಗೆ. ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ 4 ನವಸೀಶ? ದಿಂದ ೬೦ ವನ್ಯ ಪಶುಗಳ ಮಿತ್ರ: ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಡೆದಾಗ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ನರಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಚಡಪಡಿಸು ತ್ತಿ ರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಅದರ ಎಡ ಮುಂಗಾ ಲಿಗೆ ಗಾಯವಾಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಿ ಅದು ಹೆದರಿ:ಓಡಲೆತ್ನಿಸಿತು. ಮೂರೇ ಕಾಲಿನಿಂದ ನೆಗೆ ಯಲು ಹೋಗಿ ಬಿದ್ದು ಚೀರತೊಡಗಿತು. ಅದರ ಚೀತ್ಕಾರ ಕೇಳಿ ನೊಂದು “ಪಾಪ ಯಾರಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಗುಂಡುಹಾಕಿ ಇದನ್ನು ಅಸಹ್ಯ ವೇದನೆ ಗಳಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಬೇಕು” ಎಂದು ನಾನಂದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಡುಂಗರಬಾಬಾ “ಛೆ! ಛೆ! ಇದನ್ನು ಪೂಂಜಾ ಬಾಬಾನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು. ಅವನು ಇದರ ಆರೈಕೆಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವನು” ಎಂದನು. ಅವನ ಮಾತುಕೇಳಿ ನನಗೆ ಆಶ್ಚ ರ್ಯವೆನಿಸಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಡುಂಗರಬಾಬಾನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮಾಟಿಲಾ: ಮತ್ತು ಶೋಭಲಾ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಹೇಗೊ ಆ ನರಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಚಾದರಿನ ಜೋಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ನಾವೆಲ್ಲ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎತ್ತರದ, ಬಡಕಲು ಮೈಯ ಭಿಲ್ಲ ನೊಬ್ಬ ಕೋಡು 'ಮುರಿದ ಜಿಂಕೆಯೊಂದನ್ನು ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ. ಆತ ತೊಟ್ಟಿದ್ದು. ಬರೇ ಒಂದು ಲಂಗೋಟಿ. ತಲೆಗೊಂದು ಅರಿವೆಯ ತುಂಡನ್ನು ಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಷ್ಟೇ. ತಲೆ' ಕೂದಲು, ಗಡ್ಡ ಮೀಸೆ ಬೆಳ ಗಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ಸದ್ದು ಕೇಳಿ ಆತ ನಮ್ಮ್‌ ತ್ತ್ವ ಹೊರಳಿ ನಡ ಎಡ ಗಿವಿಯಿಂದ ೬0] ವರೆಗೆ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಗಾಯದ ಕಚ್ಚು ಮೂಡಿತ್ತು. ಆತ ನಗು-ನಗು ತ್ತಲೇ ನಮ ನ್ನ್ನ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ. ಮುತ್ತಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಸ ಲ ಕಿಗಳನ್ನು ಆತ ತೆರೆ ದುದರಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ. ಜಿ ಮುಖ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಂದವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿತು. ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೆತ್ತಗಿನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಆ ಇಟ್ಟು ಎದ್ದು “ಬನ್ನಿ ಬಾಬಾ” ಪೂಂಜಾಬಾಬಾ ೬೧ ಎಂದು ಡುಂಗರ ಬಾಬಾನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದ. ಶೋಭಲಾ ಮತ್ತು ಮಾಟಿಲಾ ಇವರು ಮುಂದೆ ಮಾಡಿದ ಕೈಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಅದು ಮಿದ. ನನ್ನತ್ತ ಜಜ್ಞಾಸೆಯಿಂದ]ನೋಡಿ ಅತಿ- ಶಯ ದಯಾರ್ದ್ರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ “ರೋಗಿ ಪ್ರಾಣಿ ಯನ್ನು ಜೋಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ತಂದಿಕೇನು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಇವನೇ ಪೂಂಜಾಬಾಬಾ. ಪೂಂಜಾಬಾಬಾ ಕೂಡಲೆ ನರಿಯನ್ನು ಜೋ- ಳಿಗೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ಅದರ ಗಳಗಳ] ಔಷಧಿ ಹಚ್ಚಿ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ದೈ ಯಲ್ಲಿ ಜು ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಅದೇನು ಚ ಶಕ್ತೀ ಯಿತ್ತೋ ಅಂಥ ಕಾಡು ನರಿಯೂ ಯಾವ ವಿರೋಧವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನನ್ನ ಪಂಜನಕೆದ. ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಜಿಜ್ಞಾ ಸೆ ಪ ಪೂಂಜಾಬಾಬಾ ಅತಿಶಯ ಉತ್ಸಾಹ ದಿಂದ ತನ್ನ ಆಶ್ರ ಮವನ್ನೂ ಆಶ್ರಮದ ಪ್ರಾಣಿ ಗಳನ್ನೂ 11 ಆಗ ತ ಹೇಮಾ ನೂರಾಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಪಶು- ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅವನ ಶುಶ್ರೂಷೆಯ ಲಾಭ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದ ವ್ರ. ಹತ್ತು ಹರಿಣಗಳಿದ್ದವು. ಒಂದರ ಪಾದಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟು ಬಿದ್ಮಿತ್ತು. ಇನ್ನೊ ದರ ಸಭಾ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿ ಡು ಕೆಲವುದರ ಕೋಡುಗಳು ಮುಂದಿದ್ದ ಪ್ರ. ಎರಡರ ಬೆನ್ನ ಮೇಲೆ ಗಾಯ ಗಳ ಳಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದರ ಕಿವಿ ಹರಿದಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ಬಿಳೇಕಾಲಿನ ಜಿಂಕೆಗಳಿದ್ದವು. ಮೂರು 2100 ವು. ಮತ್ತು ನಾವು ಒಯ್ದ ಸ ಹಿಡಿದು ನಾಲ್ಕು 'ನರಿಗಳಿದ್ದ ವು. ಮೊಲಗಳು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು... ೧೦-೧೨ ಆದರೂ ಇರ ಬೇಕು. ಎಂಟು "ಹತ್ತು ಕಾಡು ಇಲಿಗಳಿದ್ದವು. ಒಂದು ಇಣಚಿ (ಅಳಿಲು) ಇತ್ತು. ಒಂದು ಕುಂಟ ಕತ್ತೆ ಇತ್ತು. ತಗ್ಗಾದ ಒಂದು ಕಡೆ ಬಾಲ ಕಳಚಿ ಬಿದ್ದ ಒಂದು ಮೊಸಳೆಯೂ ಇತ್ತು. ಎರಡು ಆಮೆಗಳಿದ್ದವು, ಒಂದಕ್ಕೆ ಮೂರೇ ಕಾಲುಗಳಿದ್ದವು. ಇನ್ನೊ ದು ಚ ನೀರೋಗಿ ೬೨ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಇರಬೇಕು. ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಪುಚ್ಛ ಕಳೆದು ಕೊಂಡ ಒಂದು ನವಿಲು ಇತ್ತು. ಹರಿಔ ಅಂಗಾ- ಲುಗಳ ಮತ್ತು ತರಿದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಗಂಡು ಗಿಳಿ, ಕಾಗೆ, ಹೆಣ್ಣು ಗಿಳಿ, ಟಕ ಮತ್ತು ನನಗೆ ಹೆಸರು ಸಹ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಪಕ್ಷಿ ಗಳು ಇದ್ದವು. ಹಾಗೇ ಬಕಪಕ್ಷಿಯ ಒಂದು ಜೋಡಿಯೂ ಇತ್ತು. ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇವು ಹೇಗೆ ಬಂದಿದ್ದವೊ ! ಹೆಣ್ಣು ಬಕಪಕ್ಷಿಯ ಮೊಳಕಾ- ಲಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿಲಾಗಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲ ಲಿಕ್ಕೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿಯಾದ ಮೇಲೆ. ನಾನು ಅಂದೆ: “ಪೂಂಜಾಬಾಬಾ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿಮ ಕೆಲಸ ಬಹು ಘನವಾದದ್ದು.” ಅದಕ್ಕವನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನಕ್ಕು ಉತ್ತರಿ ಸಿದನು. “ ಅಂಥ ಘನತೆ ಏನು ಬಂತು ಅದಕ್ಕೆ? ಪಶು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಅವಾ- ವಕ್ಕೂ ಕ್ಲೈಗಳಿಲ್ಲ. ನಾನು ನನ್ನ ಕೈಗಳಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೋ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವೆ ಅಪ್ಪೇ. ಮತ್ತೇನೂ ಇಲ್ಲ.” ಹಿ ಕೆಲಹೊತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ನಾನು ಕೇಳಿದೆ; "ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಪ್ರಸಂಗವೆಂದೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆ?” ಅದಕ್ಕೆ ಡುಂಗರ ಬಾಬಾ, “ ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ತೋಳವನ್ನು ಉಪಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅದು ತನ್ನ ಉಗುರಿನಿಂದ ಇವರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಜೋರಾಗಿ ಹೊಡೆಯಿತು. ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಈಗಲೂ ಕಾಣುವ ಗಾಯ ಆ ದಿನದ್ದೇ | ಆದರೆ ಪೂಂಜಾ ಬಾಬಾ ಹೀಗಾಯಿತೆಂದು ತನ್ನ ವ್ರತ ಬಿಡುತ್ತಾ ಕಿಯೇ1?” ಎಂದ ಒಮ್ಮೆ ಹತ್ತಿದ ಚಟ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದೆ? ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರೀತಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸು ತ್ತವೈೆ. ಅವುಗಳ ರೀತಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಕೆ ನಾವು ಮನುಷ್ಯರು ಮನುಷ್ಯರ ರೀತಿ ಯಂತೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕಲ್ಲ (” ಪೂಂಜಾ ಬಾಬಾ ಹೇಳಿದ. ಮಾನವತೆಯಲ್ಲಿ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಈ "*ಕಾಡು' ಮಹಾತ್ಮನನ್ನು ನಾನು ಮನಸ್ಸಿ ನೊಳಗೇ ವಂದಿಸಿದೆ. ನಮ್ಮ ನಾಡು ಎಷ್ಟು ಎಚಿತ್ರ ! ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂಥೆಂಥ ಅಲೌಕಿಕ ದುರ್ಲಭ ನರರತ್ನರು ನವನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆಳಕಿ ನಿಂದ ಗಾವುದ ಗಾವುದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ರಲ್ಲ! ಎಂದುಕೊಂಡೆ. 3 ಷ್‌ ಬ ನಾಯಿಗಳಿಗೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೋಬೆಲ್‌! ಕೋಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಕ್ರಿ ೇಡಾಕೂಟಕ್ಕೆಂದು ಬಂದವರು ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ಕರೆತಂದ ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೦೪1 ಪಶು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಯು ನಗರ ಭಾಗದಿಂದ ಎಂಟು ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ನಾಯಿಗಳ ಹೋಟಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಣ್ಣನೆ ಹಾಗೂ ಜಿಸಿ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿವಿರ್ನಿಸಿದ ಹೋಟಿಲನ್ನು ಜಾ ಯಸಉತುತ ಜೆ! ಇದೆ. ರೋಂಕ್ರೆ ಡಾಕೂಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಈ ನಾಯಿಂಗಳಿಗಾಗಿ ಇಟರಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯ ಜಿಡಾಡಿ ನಾಯಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹ ಇಂದಿರಾಪ್ರಿ ಯ *ಅನರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಸುವುದು ಸುಲಭವೆಂದು ನೀವು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಅದು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆ' ಎಂದು ಶ್ರೀಮತಿ ಆ೦*. ಆರ್‌, ಪ್ರಭು, ಹೇಳು ತ್ತಾರೆ. "ಬಟ್ಟಿಗಳ ವಿಷಯ ಹೇಳುವುದಾದರೆ... ಈಗ ನಾನು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸನ"ಲೈಓ4ನಿಂದಲೇ ಒಗೆಯುತ್ತೇನೆ- ಅದ ರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ನನಗೂ ತೃಪ್ತಿಯೆ, ಸನ*ಲೈಟ4 ನಿಂದ ಹೇರಳ ನೊರೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ನನ್ನ ಕೆಲಸವೂ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ! ಬಟ್ಟಿಗಳಿಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಬೆಳ್ಳೆಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶ ಮಾನವಾಗುತ್ತವೆ. ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸನ್‌ಲೈಟೀ ಬೇಕು! ಸನ್‌ಲೈಟ್‌ ನಿಮ್ಮ ಬಟ್ಮೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂ* ಹಿತಕರ! ಲ್ಲ ಆಲ ಲ ತ್‌ ಗಾ ಇ ೨೦0, ಗಲಗ ಗು ಸಂ ರಾ - ಅಸತ್‌ ಆ ಕಾ ಕ ಗಾ ಟ್‌ ಬಟ್ಟೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಸನ್‌ ಲೈಟ್‌ ಸೋಪು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಾಗಿದೆಯೆಂದೂ, ಅದ ಅಂಥಾದ್ದು ಬೇರೆ ಇಲ್ಲವೆಂಡೂ ಗೃಹಿಣಿಯರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ನಿಮಗೂ ಗೊತ್ತಾ ಗುವುದು. ಬ್‌ಸ್‌ಾಶ್ಟಾ ಥ್ರ ಟಟ ಬು ಓರಾ) ೮888759 ೦೮೬/೦81 $.30-7೧೨ ೫೫ ಓಿಂದುಸ್ಮ್ವಾನ್‌ ಲೀವರ್‌ ಅವರ ತಯಾರಿಕೆ ಸಪುರ ಸಚ ಗ ಚತತ ತತ ಕ ತ ತ ಕ ಬಲ್ಹವರ ಬಿಲ ನುಡಿ ಶ್‌ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ದೇವರು ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರಿಗೂ ಪ್ರಪಂಚ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಸಂಗ್ರಹ: ೫೫೧. ಇಡೆ ( ( ಅ ಬಸ್‌) ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ ಯಾರು ಅಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಪ್ಪಣೆಕೊ- ಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ೨_ಎಮರಿ4ಸನ್‌ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಅಧಿಕಾರವೂ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದ ಅಧಿಕಾರ ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕೆಡಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾರ್ಡ್‌ ಆಕನ ಊ ಮನುಷ್ಯರು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪದಿರುವುದು ತಾವು ಅದರ ಬಲೆಗೆ ಬಿದ್ದೇ ವೆಂಬ ಭಯದಿಂದಲೇ ಹೊರತು ನ್ಯಾಯಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಲ್ಲ. ಹೆ ೀಟೋ ೧೧ ಜನಾಂಗದ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕೆ ಮೂರು ಮುಖ. ಜ್ಞಾನದ ಜಾಗೃತಿ, ಆತ್ಮದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಗತಿ. ಗಿರೀಶ ಕಾಯಣಣಿ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮಾಡಲು ದಿನಕ್ಕೆ ನೂರು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಲಂ ವರುಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಸ ೨_ವಾಲ್ಫೇಂ" ಊ ಗುಣವಿಲ್ಲದವನು ಗುಣವಂತನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಕಾರರೂಪದ ಗೌರವವೇ ಅಸೂಯೆ. ಇಡಿ. ಪುಸಿಯಕ್‌್‌ ಉಪವಾಸವು ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಶಾಂಶನನ್ನಾಗಿಯೂ ಶುದ್ಧನನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ. -..ಗಾಂಧೀಜಿ ಪ್ರಪಂಚಕೆ ಬರುವಾಗ ಬರಿಗೈಯಲ್ಲಿ ಬಂದೆ... ಹೋಗುವಾಗ ಪಾಪದ ಮೂಟಿಯನ್ನೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಔರಂಗಜೇಬ ೬೪ ಕ | ಸಾಮಾನ್ಯ ಡಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. "ಆದ ಥೆ. ರುಮಾನಿಯಾದ ತ ವೊಂದು ಹೊರತಾಗಿದೆ. ಆತ ಕಾಜಕುಮಾರಿಯೊ ದ್ರು ಶತಮಾನದ ಎರಡು ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳ ಫಲವಾಗಿ *ಿರೀಟವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ' ಯುಕೋಪಿನ ಆರೇಳು ಜಸ ದೇಶಾಂತರ _ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದಾದಕೊಂದು ರಾಜಕೀಯ ಚಮತ್ಕಾ ರದಿಂದ ತವು ಒಸಿಂಹಾಸನ ಗಳು ತಿರುಗಿ ಕಕಾನುಬ ಕನಸನ್ನ ವರು ಕಾಣುತ್ತ, ತಾವು ದೂರಾ ಲೂ ಚನೆ ಯಿಂದ ವಿದೇಶಗ- ಳಲ್ಲಿ ಬು ಭವ ಧನಬಲದಿಂದ ಭೋ ಗ ಜೀವನವನ್ನು ನ ಪದಚ್ಕುತ ರಾಜ ಮೈಕೆಲನ ಜೀವನ ಇದಕ್ಕೆ ಬ್ಬಳ ಕೈಹಿಡಿದಿ- ದ್ದರೂ ಬಡತನದಿಂದ ರೈತನ ಜೀವನ ನಡಸುತ್ತಿ ದ್ಡಾ ನೆ. ಕ ಮೈಕೆಲ್‌ ಎರಡು * ಥಾಕೆ ಪಟ್ಟ ಕ್ರೈ ರಿ ಎರಡು ಸಾರೆ ಅದರಿಂದ ಇಳಿ ಸಲ್ಪ ಟ್ಟ ಹ್‌ ರಾಜನಾಗಿದ್ದಾ ನೆ. 'ಹಿಮಾನಿಯಾದ ಅರಸು ಮನೆತನ ಪ್ರಾಚೀನ _ ವಾದುದೇನಲ್ಲ. ತುರ್ಕಿಯ ಅರಸರ ದಾಠಯನ್ನೆ _ ದುರಿಸಲು ರುಮಾನಿಯಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಜರ್ಮನಿಯ ಹೋಹೆನ್‌ ಕೋಲನ್‌ ಮನೆತನದ 2 6-9 ಈ ಪದಚ್ಯುತ ರಾಜ ಒಕ್ಳಲುತನದಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ರುಮಾನಿಯದ ದುರ್ದ್ಶವಿ ರಾಜ ಗಂಗಾಧರ ರಾಜಕುಮಾರ ಕೆರೋಲ್‌ನನ್ನು ಕರೆತಂದು ೧೮೬೧ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಕ್ಕೇರಿಸಿದಾಗಲೆ. ಆ ಮನೆತನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು. ನಾಲ್ಕೇ ತಲೆಮಾರು ಆಳಿದ ಈ ಮನೆತನ ಅರಮನೆಯ ಒಳಸಂಚ್ಕು ನೀತಿಬಾಹಿರತೆ, ವ್ಯಭಿಚಾರಗಳಿಂದ ಇಡೀ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ “ಜನಜನಿತ” ಮನೆತನ ವೆನಿಸಿತ್ತು. ಮೈಕೆಲನ ತಂದೆ ಎರಡನೇ ಸೆರೋ- ಲ್‌ ಯುರೋಪಿನ - ಕಾಮದೇವನಾಗಿದ್ದ. ಅವನ ತಾಯಿ-- ಇಂಗಿಷ್‌. ರಾಜ ಕುವರಿ-_ಮೇರಿ ನೀತಿ ಭ್ರಷ್ಟಳಾಗಿ- ದರೂ ಗಟ್ಟಿ ಮನ ಸಿನ ರಾಣಿಯಾಗಿ ದಳು. ಕೆರೋಲ್‌ ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಪುತ್ರ. ರೂಪವಂತ ನಾಗಿದ್ದ ಆತ ಯು ರೋಪನ ಬಹು ವಿವಾಹಿತ ರಾಜಕುಮಾರನೆನಿಸಿ ಲಂಪಟತನದಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸೀಮನಾಗಿದ್ದ. ಯುವರಾಜನಾಗಿದ್ದಾಗ ಫ್‌ ರೋಲ್‌ ತನ್ನ ತಾಯಿ ತನಗಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ ರಾಜಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ಮಾಗ ಅವಳ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಿ ಬ ಜಿ ಲಾಂಬಿ ಬ್ರಿನೋ ಜಟ ಸಾಮಾನ್ಶ ನಾಗಾಕ ಹುಡುಗಿಯ ಮದುವೆ ಯಾಗಿ ಬಬ್ಬ ಮಗನನ್ನೂ ಹಡೆದಿದ್ದ. ಈ ಮದು ೬೫ ೬೬ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ವೆಯಿಂದ ರುಮಾನಿಯದ ಅರಸು ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾಹಲವೆದ್ದುದರಿಂದ ಕೆರೋಲ್‌ ವಿವಾಹ ಎಚ್ಛೇದನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಯಿತು. ತಾಯಿ ಮೇರಿ ಗಿ ಗ್ರೀಸಿನ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಹೆಲೆನ್‌ಳೊಂದಿಗೆ ಮಗನ `ಗ್ನ ಮಾಡಿದಳು. ಆದರೆ ಹೆಲೆನ್‌ ಗರ್ಫ ಭು ನಂತರ ಸೆರೋಲ” ಅವಳನ ಮರೆತೇಬಿಟ್ಟ. ಆ ಮೇಲೆ ಆತ ಎಲೀನಾ ಲುಪಿಸ್ಕು ಎಂಬ ಯಹೂದಿ ರಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಹಿತನಾದ. ಇವ ಳೊಡನೆ ತನ್ನ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆದ. ಯುರೋಪಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಲುಪಿಸ್ಕು ಎಂದು ಬರೆಯುವ ಬದಲು ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಗ್ಡಾ ಎಂದು ಇವಳ ಹೆಸರನ್ನು ಬರೆದುದರಿಂದ ಇವಳಿಗೆ ಸ್ತ ಅದೇ ಹೆಸರು ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು. ಈ ಪ್ರಸಂಗ ಮುಂದೆ ರುಮಾನಿಯದ ಯಹೂದಿಗಳ ಸರ್ವನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಗಳೊಡನೆ ಒಮ್ಮೆ ಜೋರಾಗಿ ಜಗಳವಾಡಿ, ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕ ನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಲಂಚ ವೆಂದು ೨೨,೫೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಕೆರೋಲ್‌ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಗ್ಹಾಳೊ ಡನೆ ಬಾಳ್ವೆ ಮಾಡತೊಡಗಿದ. ಇಷ್ಟ ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಹೆಲೆನ್‌ಳಿಗೆ ಗಂಡು ಜ2ಬೂಯು ಜನಿಸಿತ್ತು. ಮಗುವಿಗೆ ಮೈಕೆಲ್‌ ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟಿರು. ನಾಚಿಕೆ - ಅವಮಾನಗಳಿಂದ ತ್ರಸ್ತವಾಗಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮೈ ಕೆಲ್‌ ಹುಟ್ಟಿದ್ದ. ಅವನ ಕ ಹೆಸರನ್ನು ಸ ಬ್ಬ "ರೂ ಉಚ್ಚ ಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ... ೧೯೨೭, ಜುಲೈ್‌ ೨೦ ಕಂದು | ತಂದೆ ಹ ಸತ್ತಾಗ ದೇಶಾಂತರವಾಸಿ ಸ ಬದಲು ಬಾಲಕ ಮೈ ಕೆಲ್‌ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲ್ಪ ತ ರಿಸ್‌ನ್ಲಿದ್ದ ಈ ಇದರಿಂದ ಉದ್ರಿ- ತ್ರ ಜಾ ರುಮಾನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಭನ ಅನುಕೂಲವಾಗಿತ್ತು. ರುಮಾನಿಯದ ರಾಜ ಕಾರಣವು ಹದಗೆಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಮಗುವಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಮತ್ತು 'ಅಿವನ ಗ್ರೀಕ್‌ ತಾಯಿ ಸಮರ ರಾಗರು ಎಂದು ಜನ ಹೆಚ್ಚಿ ಚ ಚ್ಚಾಗಿ ಆಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್‌ ಮಾನಿಯು ದೇಶದ ಸಕಲ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಕೆರೋಲ್‌ನಸ್ನು ತಿರುಗಿ ಕರೆಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ. ಲುಪಿಸು ವನ್ನು ಸಂಗಡ ಕರತರಬಾರದು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕರಾರು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕೆಕೋಲ್‌ ಒಪ್ಪಿದ. ಲುಪಿಸ್ಕು ಕೆಕೋಲ್‌ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೊಡಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಪತ್ರಿ ಕಾಕರ್ತರೆದುರು “ನಾನೊಬ್ಬ ಪರಿತ್ಯಕ್ತೆ ಯೆಂದು ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾನಾಗಿಯೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿ ಕೊಂಡಿದ್ದೆ ನೆ. ಈಗ ಲಾದರೂ ನನ್ನ ಶತ್ರುಗಳು ನನ್ನ ತ್ಯಾಗದ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟು ಜು ತಿಳಿದದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು. ಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಲರಾಜ ಮೈಕೆಲನ ವಿಚಾರವನ್ನಾರೂ "`ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆತ ದುಃಖ ಜರ್ಜರಳಾದ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹತ್ತರ “ನಾನು: ಅರಸನಾಗಿರುವಾಗ ಅಪ್ಪ ಹೇಗೆ ಅರಸನಾಗ: ಬಲ್ಲ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಹೀಗೆ ಮೆ ಕಲನ ರಾಜ ಭಭಾರದ ಪ ಪ್ರಥಮ ಅಂಕ ಮುಗಿದು. ಅವನ: ಡೆ ಬಡಗ ಕೆರೋಲ್‌ನ ಆಳಿಕೆ ಆರಂಭ ವಾಯಿತು. ಕರೋಲ್‌ ಬಂದೊಡನೆಯೆ ಮಗ ಮೈಕೆಲ ನನ್ನು “ಆರೋಗ್ಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ” ಬೇರೆಡೆಗೆ ಕಳಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಿ. ಮೂರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಆತ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾನಿಯುನನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ. ಕಣ್ಣ ಲ್ಲಿ ನೀರು ಜಯ "ನಾನು ಇಲೀನಾ ಲುಪಿಸು ಳನ್ನು, ಬಿಟ್ಟು ಬದುಕಿರಲಾರೆ” ಎಂದ. ಅಳುತ್ತ ಛುತ್ತ ಲೇ. ಲುಪಿಸ್ಕು ರುಮಾನಿಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾ ಕೆಂದು. ತಿಳಿ ' ಓದ. ಬುದ್ಧಿ ಚ ತಾನು ಮೋಸ: ಹೋದೆ ಎಂದು ಮಾನಿಯುಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಗಡ ಪರಿಸ್ಸಿ ತಿ ತಲೆದೋರಿತು. ಲುಪಿಸ್ಕು, ಭಾವ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿತು. "ಅಯರ್ನ್‌ ಗಾರ್ಡ್‌” ಎಂಬ ಹಸಿರು ಅಂಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಯೊಂದು: ನ್ಮವೆತ್ತಿ ನಾರಿಗಳ ಅನುಕರಣಮಾಡುತ್ತ. ಕು ರನ್ನು ಬೇಟಿಯಾಡತೊಡಗಿತು. ಜಾ ಲ್ಲಿ. ರಿರಾಶಳಾಗಿ ಅ ರಾಣಿ ೫ ಸತ್ತಳು. ಅದೇ ವರ್ಷ ನಡೆದ: ಚುನಾವಣೆಗಳಿಂದ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ! ೨ ಸಷ್ಟಾಪನನಗನ ನನ ಪಗಥಪಥಥನನಹನನಸನನನನನತ ನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜಿ ಒಂದು ಸೇವಿಂಗ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಖಾತೆಯನ್ನು | ತೆರೆಯಲು ನೀವಿಡುವ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಚೆ- ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಯಾಕಂದರೆ ಅದು ನಿಮಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಸ್ಥಿರತೆ, ಸಾಮಾ ಜಿಕೆ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಆವಕಾಶ ವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ; ಸುಖದತ್ತ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು. ೬೪ ನ್ನ್ನ ಕ್ಟ ಒಂದು. ಸೇವಿಂಗ್‌ ಜ್ಯಾಂಕ್‌ ಖಾಶೆಯನ್ನು ಕೆಗೆಯಿರಿ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಕ್ಲಿ ದಿ ಸೆನರಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ 6 ಬ್ಯಾ ೦ಕೆಂದ್‌ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ರಿಜಿಸ,ಡ ಸೀಸ್‌; ನಿ ಕರ್ಡ ಆಫೀಸ್‌: ಮುಕುಂದ ನಿವಾಸ, ಉಡುಪ, (ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ) ಸ್ಥಾ ಪನೆ: ೧೯೨೫, 56244454445 6444444446444ೇ ಭುಕಕುು್ಗರೊ ಸಹಲ ಲ, 9 ಕ್ರ ಹಲಲ ಬಸ ವು ಬುವಭುವವವುವವುುುವವ ಈ ೬೮ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಕೆರೋಲ್‌ ಅವು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಲ್ಲ ಎಂದು ಸಾ ಗೆ ಸಾರ್ಪಡನಿಕಾರಿಪ್ರಾ ಯಮನು ವಸರವಸರವಾಗಿ ಕಲೆ ಹಾಕ ಆ ಮೂಲಕ ತ ಸರ್ವ ಸ್ವಾ ತಂತ್ರ ವನ್ನೂ ಪಡೆದು ಕೊಂಡು ಯುರೋಪಿನೆಲ್ಲೆ ಲ್ಲ ಒಬ್ಬನೆ ಒಬ್ಬ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಅರಸ ನಾದ. ಯುರೋ ಪಿನ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ ಸ್ಟ್ರಗಳನ್ನು *ುಣಿಸಲೆಂದು ಅನೇಕಾನೇಕ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪತನಾನಂತರ ಸೆಮೃದ್ದ ಎಣ್ಣೆಯ ಭೂ ರುಮಾನಿಯದಲ್ಲಿ ಕೆಕೋಲ್‌ನೆಂಥ ರಸನಿರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದಂತಾಯಿತು. ಟಿ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ರುಮಾನಿಯ ಕುಸಿ ಯಿತು. “ಅಯರ್ನಾ ಗಾರ್ಡ್‌” ಜನರು ಅರ ಮನೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿ “ನಮಗೆ ಅರಸನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ. ಆ ಹೆಣ್ಣು ತೋಳ ಲುಪಿಸ್ಕುವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿ” ಎಂದು ಕೂಗಿದರು. ತೆರೋಲ" ಧೃತಿಗೆಟ್ಟು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಆಶ ಶ್ರಯವೀಯಲು ಹಟ್ಟ ರ ನಿಗೆ ಬಿನ್ನವಿಸಿಕೊಂಡ. ಸ ಒಳ್ಳೇದು. ನೀನು ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಆ ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಸಿಗಲಾರದು” ಎಂದ ಒಟ್ಟಿ ರ್‌. ಹಿಟ್ಫಿರ್‌ಪಕ್ಷಪಾತಿ ಸೈನಿಕ ಕೂಟದ ಪ್ರಮುಖ ನಾದ ಮಾರ್ಶಲ್‌ ಜಾ ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದು ಕೆರೋಲ್‌ ಸಿಂಹಾಸನತ್ಕಾ ಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿದ. ಕೆರೋಲ ಇ ನಂತೆ ಅವನೊಡನೆ ತನಗೆ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಸೌಲ ಭ್ಯಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಚವಕಸಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾಗ ನೆಕೆಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ೧೯ ವರ್ಷದ ಮ್ಶೆ ಕೆ ಸ ೦ತನಾಗಿ ಅತ್ತುಬಿಟ್ಟ. ಗಗ ವೆ ಕೆಕೋರನಿಗೆ” ಆಶ್ರ ಯವೀಯಲು ಸ್ಲಿಜರ್ಲಂಡ್‌ ಒಬ್ಬ ವಾಹನ `ಸಾಕರ್ಯವನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿತು. ಪ್ರೇಯಸಿ ಲುಪೆಸ್ಕು, ಮಿಲಿಟರಿ ಏಡ್‌-ಡಿ-ಕ್ಯಾಂಪರು, ಸೇವಕರು, ಐದು ನಾಯಿ ಗಳು, ಮೋಟರ್‌ ಕಾರುಗಳು, ಟ್ರಂಕುಗಳು ಸಹಿತ ಸೆರೋಲನ ಪಲಾಯನ ಪ್ರಾರಂಭ ವಾಯಿತು. ಟಿಮಿಸೋರಾದಲ್ಲಿ “ ಅಯರ್ನಾ ಗಾರ್ಡಿನ' ಜನ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದೂ ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಲುಪಿಸು ವನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವ ರೆಂದೂ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಚಾರ ಸಿಕ್ಕಿ ಷು ಲುಪಿಸ್ಕು ಸ ಸ್ನಾನದ ಡಬ್ಬಿ ಯಲ್ಲಿ ಆಡಿಗ ಬೆಮಿಸೋರಾದಲ್ಲಿ ಕೀರು “ತುಂಚಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾ ಗಿದ್ದ ಗಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ, ನಿಲ್ಲದೆ ವೇಗದಿಂದ ಮುಂದೋ ಡಿತು. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಅಯರ್ನ್‌ ಗಾರ್ಡಿ "ನವರು ಪೆಚ್ಛಾ ದರು. “ಗೆ ರುಮಾನಿಯಾದ ಅರಸು ಇ ಕೆರೋಲ್‌ ರುಮಾನಿಯವನ್ನು ತನ್ನ ಪಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ನಾನದ ಡಬ್ಬಿ ಯಲ್ಲಿ. ಅಡಗಿ ಚ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಬಿಟು' ಹೋದ, ಮೈಕೆಲ್‌ ಮತ್ತೆ ಪಟ ವೇರಿದ.. ಆದರೆ ತೀರ ದುರವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ. ಸ್‌ ರಾಜನನ್ನು ಹತ್ತಿ. ಕ್ಕಿ ಡಲು” ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದ. ಇನ್ನೂ ಸ ಬವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲದ ಮೈ ಕೆರ ಅವನ. ಬಹಿರಂಗ ' ತಿರಸ್ಕಾರ ತಾತ್ಸಾರಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಮೈಕೆಲ್‌ ಏನಾದರೂ ಮರುಮಾತಾಡಿದಕರೆ “ನೀನಿನ್ನೂ ಮಗು, ರಿನಗೇನು ತಿಳಿಯುವುದು ?” ಎಂದು ಅಂಜಟೊನೆಸ್ಕು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚು ಗದ್ದಲ ಮಾಡಿದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತ ಗೊಳಿಸಿ ನಿನ್ನ ಅತ್ತೆಯ ಕುಟುಂಬದವರನ್ನು ಪಟ್ಟ ಕ್ಸ ರಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೆದರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಮೈತೆಲನ ಅತ್ತೆ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಇಲೀನಾ ` ಸುಂದರಿಯಾಗಿದ್ದ ಳು ಆಸ್ಟ್ರಿಯದ : ಆರ್ಚ್‌ಡ್ಕೂ ಷ್ಟ ಎಂಟನ್‌ನನ್ನು ಲಗ್ನವಾದ ಅವಳಿಗೆ ಇಬ್ಬ ರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕ ಳು, ನಾಲ್ಯ ರು ಹುಡುಗಿಯರಿದ್ದೆ ರು. ಅವಳು 'ಂಟೂನಸ್ಸನ ಅಶ್ರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು ಅವಳಿಗೂ ಮೈಕೆಲನಿಗೂ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಮನಸ್ತಾಪ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಇಲೀನಾ ಮತ್ತು ಸ್ವಿರುರ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೈಕೆಲನಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಕೂಡ ನಡೆಯು ತಿ.ಲ. ಪೈಕಿ ಆರು ಅಡಿ ಮೂರಂಗುಲ ಎತ್ತರದ ಆಜಾನುಬಾಹು. ಅವನಿಗೆ ಮೋಟಾರ್‌ ಕಾರು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅಭಿರುಚಿ ಇತ್ತು. ಸೇಲಕಾಲ ಆತ ಫೋರ್ಡ್‌ ಮೋಟಾರ್‌ ಕಾರ ಖಾನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ. ಮೈ ಕೆಲ್‌ ನಗುವುದು ಅಪರೂಪವಾಕಗಿತ್ತು. ಗಾ ಆತ ಚ 1೪೪ 1೪... ೫1 ೪ ್‌ ್‌್‌್ಸ್ಪ್‌ ಗ ತ್‌್‌ | ಜ್‌ ಕಕ್ಷ ಕ ರುಮಾನಿಯದ ಬುದ್ಧಿ ಪಂತನೂ ನಿಶ್ಚಯ ಸ್ವಭಾವದವನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಮೈಕೆಲ್‌ ಪಟ್ಟ ವೇರಿ ಒಂದು ವರ್ಷವಾದಾಗ ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು ಜರ್ಮನಿಯನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಅದರೊಂದಿಗೆ ರಶಿಯದ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ವನ್ನು ಸಾರಿದ. ರುಮಾನಿಯದ ಸೈನ್ಯ ರಶಿಯನ್ನೆ ರಿಂದ ಓಡೆಸಾವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ತಕ್ಕ ಡಿ ತಿರುಗಿತು. ರಶಿಯವು ಅಚ್ಚಿ ನ ರಾಷ್ಟ್ರ ಗಳಸೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ದೂಡ ತೊಡಗಿತು. "ಯುದ್ಧ ನದ ಹೊರಬಿದ್ದು. ಅಮೇ ರಿಕ ಮತ್ತು ಬಿ ಬ್ರಿಟಿನ್ನುಗಳ ಮೊರೆ ಹೊಕ್ಕ ಕೀನೇ ರಶಿಯನ್ನರಿಂದ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳೆ ಬಹುದು ದು ಮೈಕೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಲಹೆಗಾರರು ಮನ ಗಂಡರು. ಆದರೆ ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಂಚಿ ಕೆಗೆ ಅಡ್ಡ ವಾಗಿ ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು ಇದ್ದ. ಈಗ “ವನ 0೩1] ಕಗ ಇಲ್ಲವೆ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು. ಮೈ ಕೆಲ್‌ ಮನಸ್ಸು ಗಟ್ಟಿಮಾಡಿದ. ' ಆತ ಸರ್ಮಾನಿಕಾರಿ ಅಂಟೊನೆಸ್ಕುನನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಕರೆದ. ಅಂಟೊ ನೆಸ್ಕು ಬು ಎತ್ತಿನ ಟೆಬ್ಬೇ ಬಂದ. “ ಅರ “ ಯುಗಗಳ " ಎಂಬ ಅವನ ಪ್ರಣಾಮ ಧಾರ್ಷ್ಟೃದಿಂದಲೇ ಕೂಡಿತ್ತು. ಮ ಕಲ್‌ತನ್ನ ಮೇಜಿನ ಕೆಳಗಿದ್ದ ಒಂದು ಸ್ವಿ ಚ್ಚನ್ನು ಒತ್ತಿದ. ವರನ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರಿಕಾರ್ಡ ಟೆ ನಿಗೆ. ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. “ಈಗ ಅವಕಾಶವುಳಿದಿಲ್ಲ. ನಾನೆಷ್ಟು ಹೇಳಿ ದರೂ ಕೇಳದೆ ನೀನು ದೇಶವನ್ನು ಕಠಿನ ಪರಿ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ನೂಕಿರುವಿ. ಯುದ್ಧ ವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಜರ ನ ರನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಉಳಿಗಾಲವ ಎಂದು ಮ್ಳ ನಲ್‌ ಹೇಳಿದೆ. ಅಂಟೊಳೆಸ್ಸು “ನೀನಿಲ್ಲಿಯೆ ತಪ್ಪುತ್ತೀ' ಎಂದವನೇ ಹೊರಟು ನಿಂತ. ಆದರೆ ತಾ ರಾಜನಲ್ಲಿ ರಾಜದರ್ಪ ಜಾಗ್ರತವಾದುದನ್ನು ಆತ ಕಾಣಬೇಕಾಯಿತು. “ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಲು ಶಲಿ. ನನಗೆ "ನೀನು' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದೆಂದರೇನು ?” ಮ್ಳ ತೆಲ್‌ ಸುಡದ. ಅಂಬೊನೆಸ್ಕು ಅಪ್ರ ರಗ " ತಾವು- ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ನಕ್ಕು ದುದೈ ೯ನಿ ರಾಜ ೬೯ ತಾವು- ಮಹಾರಾಜರು ಇಂದು ಅಸ್ವಸ್ಥ ರಾಗಿರು ವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ,” ಎಂದು ತಡನರಿಸುತ್ತ ಹೇಳಿದ. ಹೌದು. ಇಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೀನು ನಾನೆಂದರೆ ಪದಾರ್ಥ ಎಂಬಂತೆ ನಡದುಕೊಂಡೆ ” ಮೈ- ಬ ಮೇಜನ್ನು ಗುದ್ದಿ ಹೇಳಿದ. “ನೀನು ಒಗೆಲ್ಲ ನನ್ನೊಡನೆ ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಲಾಗದು. ನನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಶ ವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿ ರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ನಾನು ಕನ ಕಿ " ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ನಿಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆ ತಪ್ಪಾ ಗಿದೆ. ॥ “ ನಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾ ಯ ಗ ಸಲಹೆ ಕೇಳಲು ನಾನು ನಿತ ನ್ನಿಲ್ಲಿ ಕಿಸಿ ಯುದ್ಧ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಈ ತಂತಿ ಯನ್ನು ಕಳಿಸಲು ನಿನಗ” ಹೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಸಿದ್ದೇನೆ. ಮೈಕೆಲ್‌ ಕೊಟ್ಟ ಕಾಗದವನ್ನು ಅಂಟೊ ನೆಸ್ಕು ಓದಿ “ ನಾನು ಜರ್ಮನರಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ರಶಿಯನ್ನರ ಬಾಯಿಗೆ ಕೊಟ್ಟೇ ನೆಂದು ನೀವು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರಿ?” ಎಂದ. ಮ್ಳ ಕೆಲ್‌ ಪುನಃ ಅಬ್ಬ `ರಿಸಿದ.. “ ಎಂಥ ದ್ರೊ ಡೆ 1 ನೀನು ಜರ್ಮ ನಿಯ ಗಡಿಯ ಸಂರಕ್ಷ ಣೆಯ ಹೊಣೆಯನೈೇನಾದರೂ ಹೊತ್ತಿರು ವಿಯಾ?'” “ಯಾಕೆ ಶೂಗುತ್ತೀರಿ? ನಾನು *ವುಡ ನಲ್ಲ.” “ನೀನು *ವುಡನೇ ಸರಿ. ಇಲ್ಲವಾದಕೆ ದೇಶದ ಕೂಗು ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿ ತ್ತು. ಇರಲಿ, ನೀನು ಈ ತಂತಿಯನ್ನು ಕಳಿಸುತಿ ತೀಯೂ ಇಲ್ಲವೊ?” "ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಂತಿ ಕಳಿಸಲಾಕೆ.” " ಮತ್ತಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ 1% ಕ ಜರ್ಮವಿಯೊಡನೆ ಮೊದಲು ವಿಚಾರ ಮಾಡಿ... “ಏನು, ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತಿ ತ್ತಿದ್ದೇನೆಯೆ ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು? ೫ ಕ "ಮಾರ್ಶಲ್‌ “ಗ್‌ ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು ಎನ್ನಿ. 0ಎಎಎುಎುಎಎುಎಎಎಎುಎಎಎಎಎಎಎಎಎುಎಎುಎುಎಎಎುಎಎಎಎಎಎುಎಎಎುಬುಎಎುುುುುುುಮುಮುುುುುುುಿಯಿೆಯುಲುೊಲಲನಯಲುಿಿೀಛಲಿ ್ಕಲ ೂಾುೊ್ಕುುಾಾೂ ಕಳೆದ 55 ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಜನಾದರಣೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಏಳಿಗೆಯ ಪಥದಲ್ಲ-ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ, ಏಕೆ? ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮೊದಲನೇ ಸಂಸ್ಥೆ... ಮತ್ತದರ ಬ್ರಹತ್‌ ಉದ್ಯಮದ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳು 2” ರವರು ವುುವುುವವುುುಎಎಂಎರುುರುುುುುುುುುುುುಮುಯಯುಮುುಯುುಮುುುುುಯಬುರುುುುಯುುುುುುುುುುುುುುಮುುುಬುಬುಯುುುುಖುುುಮುಖಯಯುಯಯಯಯು ತ್ತ 2 ಜು ಟಾ ಜರಘ್ಟಾಹ್‌ಾ ಕ್‌ ) ಗ ಆ! ಗೆ! ಬ "ಸಗ ತ ಇ ಸ್ಮ ಜತಗ (| ಚ | ಸ | ಹ ಳ್ಳ ಲ ಗ | ತ್ತೆ ಆಸೆ | ಗ ೬ಡಿ ಕಲ. | ಮಾ ಉ/| ಶಿ | ಸ 2 (ಗ ಚ್ಚ ನ 2 1 ಗ ಕ ಶಿ ೨ ಶಿ 1 ಈ ಸ ಸಟಟ] [ಎಂ ಕ ಗ ಗ ಗ ಯಾ ಸ ಸ ತ ಜೆ | ಪ್ನು ಕ್ರ ಕ [ಸ್ರತ ಸ್ನ ಕ್ಸ್‌. 1 10111201%7015: 8. 9. ಡಿ. 7111175 7೫111411, 1/11. ೧8 80% 710. 7, 100617೩1041 ಗಿಗ೫ಲ೮ಸ೬೦೫೫8 - 3 7610888175: ""701711081715'' ೫1108: 83, 83 ೩ ೫॥851೧೫೫೦೫8; 593, ಯಯ 20ಿರರುಯಯುಮಮಮಮಮುಬರಿ ಯುವಿ ಮುಯಯಯಮುಯಯಯುುುಮಮಯಯಮ ಯಯ ಯೀಲರಯಯಯಯಯಯಯುಯಯಯುುಯುು ಖುಂಬು ( ಸಸ ುತ್ತು ಬು ಬಸುರಿ ಸುದಿ ಯು ಗೆ ಬರಮಮಯಯಯಮುಮುುಯಯಂ ಯಯವ ಭರರಯಯಯ ಯ ಯು ಯಯ“ 'ಎಎಯುಎಎಎಎ ಮು ಇ.ಸ ಹಫಿ ಷ್ಟ ಶಾ ೆ ಹ ಬ ಟ್‌ 1. ೫1 1೪.55 %%(..33, ೯7... `ಬಂದರು. ರುಮಾನಿಯಾದ “ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಈ ದೇಶದ ಅರಸ. ನನ್ನ ದೇಶದ ತಗಳ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕು.” ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು ಜಿಪ್ಪಾಗಿ “ನಿಮ್ಮ ಸಿಂಹಾ ಸನವನ್ನೇ 1 ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದೀತೆಂಬ ಅರಿವು ನಿಮಗಿಡೆಯೆ ?” ಎಂದ. “ಏನು ನನಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತೀಯಾ? ಎರಡನೆಯವರಿಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಇನ್ನು ನಿನಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವಿ ಯರು? ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಿರ್ಧಾರ, ಅಪ್ಪಣೆ ಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವನು ನಾನು. ನೀನು ಈಗ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವಿ” ಎಂದು ಗುಡುಗಿ ಮೈಕೆಲ್‌ ಒಂದು ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದ. ಅವನ ಅಂಗ ರಕ್ಷಕರು. ಬಂದರು. ಅಂಟೊನೆಸ್ಕು “ನಾನು ದೇಶದ ಮಾರ್ಶಲ", ಸೆರೆಯಾಳೇ? ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಕೂಗಿದ. “ಅವನನ್ನೊಯ್ಕಿರಿ” ಎಂದ ಮೈಕೆಲ್‌. ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದೊಡನೆಯೆ ಅಂಗರಕ್ಷ ಸು ಅಂಟೂನಸು ವನ್ನು ಬಂಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ರುಮಾನಿಯ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ ಎಂದು ಜರ್ಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ರಶಿಯ ನ್ನರು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ದೇಶ ದಲ್ಲಿ ಅರಾಜಕತೆ ಹಬ್ಬಿ ತ್ತು ಆದರೆ ಯುದ್ಧ ಕುಮಾನಿಯದಿಂದ ಮುಂಡೆ ಹೋಗಿ ಜರ ನಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿ ದಾಗ ಮೈಕೆಲನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನ( ತಾನೇಶ ಘಟನೆಗಳು ಜರುಗತೊಡಗಿದವು. ರುಮಾನಿಯದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋದವರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕರು ಮಾಸ್ಕೊದಂದ ಅವರು ದೇಶದ ಸೂತ ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದರು. ಅವಾಕ್ಕಾದ ಮೈಕೆಲ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಸರಕಾರ ರಚಿಸಲು ಪ ಪ್ರಯತ್ನಿ ಸಿದ” ಆದರೆ ರಶಿ ಯನ್ನರು ರುಮಾನಿಯದ ಜೂನ ಕಮ್ಮು ನಿಸ್ಟ್‌ನಾದ ಪೆಟ್ರು ಗ್ರೊ (ರಭಾನನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ಕೈೇನಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾ ನಕ ತಂದರು. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯಿತು. ಆದರೆ ಶೀತಲ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನ್ಯಾಶನಲ್‌ ಡೆಮೊಕ್ರಾ ಟಿಕ್‌ ಫ್ರಂಟ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಮ ನನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ ವೊಂದು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಮಕ ತಾನು ದುರ್ದೈವಿ ರಾಜ ೭೧ ಎಂದೂ ಕಂಡು ಕೇಳರಿಯದಂಥ ರಾಜಕಾರಣಿ ಗಳೊಡನೆ ಗುದ್ದಾ ಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮ್ಶೆ ಕೆಲನೊಬ್ಬ ನೇ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜತ ಉಳಿದಿದ್ದ. ನಿತ್ಯವೂ ಅವನ ಪತನ ವಾಗುವುದು ಎಂಬ “ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದ ರೂ ಎರಡು ವರ್ಷ ಹಾಗೆಯೆ ಕಳೆಯಿತು. "ಕಮು ನಿಸ್ಟರು ಈ ರಾಜನ ಬಗ್ಗೆ ಔದಾರ್ಯ ತೋರುತಂತಿರು? ಲೆನಿನ್‌, ಸ್ಟಾಲಿನ್‌, ಗ್ರೋರುಕಾ ಮೊದಲಾದವರ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಅರಸು ಮೈಕೆಲನ ಚಿತ್ರವೂ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ರಶಿಯನ್ನರು ಮೈಕೆಲನಿಗೆ "ಸೋವಿಯಟ್‌ ವಿಜಯ”. ಪದಕ ವನ್ನಿತ್ತರು. ಅರಸನ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯು ನಿಸ್ಚ ಧೋರಣವು ಸಾರಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಈ ನಾಟಿಕ ಹಾಗೆಯೆ ನಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ವಿರೋಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಆಸಕೆಯಾನಿ ಅರಸೊತ್ತಿ ಯನ್ನು ಇಡುವುದು ಕಮು ನಿಸ್ಟರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಚು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಜ ಕುಮಾರಿ ಎಲಿಜಬೇಥಳ ಲಗ್ನಕ್ಕೆಂದು ಮೈಕೆಲ್‌ ಬಂದ. ಆಗ ಯುಗೋಸ್ಲಾ ನ ಅರಸು ಪೀಟರ್‌ “ನೋಡಪ್ಪಾ, ರಶಿಯನ್ನ ರು ನಿನ್ನನ್ನು ಒಂದೇ ಕೊಲ್ಲುವರು ಇಲ್ಲವೆ ಎಲ್ಲಿಗಾದರೂ ಗಡೀ ಪಾರು ಮಾಡುವರು. ಈಗ ಹೇಗೂ ಬಂದಿರುವಿ. ತಿರುಗಿ ಯಾಕೆ ಹೋಗುವಿ?” ಎಂದ. ಮ್ಳ ಕೆಲ್‌ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರ ವಾಸ್ತ ವ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಆನ್‌ಳ ಬಾಕು! ಅವಳು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಅರಸು ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಳು. ಮೈಕೆಲಾ ತಿರುಗಿ ರುಮಾನಿಯಕ್ಕೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಆನ್‌ಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಗ್ರೋ- ರುಟಾನ ಅಪ ಣೆ. ಕೇಳಿದ. ಆದಕೆ ಜು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ೧೯೪೭ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೯ ರಂದು ಗೊ ಪ್ರೋರುತಾ ಮೆ ತೆಲನಿಗೆ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತನ ನ್ನು” ಕಾಣ ಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿಕಳಿಸಿದ. ಮಾರನೆಯ ಮುಂಜಾನೆ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಮೈ ಸೆಲ್‌, ಅವನ ತಾಯಿ ಹೆಲೆನ್‌, ಏಡ್‌-ಡಿ "ಸ್ಯಾಂಪ್‌ರು ಬುಖಾರೆಸ್ಟ್‌ಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ೭೨ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರನ್ನು ಮುತ್ತಿ ತಾಯಿ-ಮಗ ನನ್ನು ಅವರ ಪರಿವಾರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಬಾಗಿಲು ಕಾಯುವವರೆಲ್ಲ ಹೊಸಬರು ಎಂದು ಮೈಕೆಲ್‌ ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಸಿಂಹಾಸನ ತ್ಯಾಗಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ಸಹಿ ಮಾಡಲು ಗ್ರೋರುನಾ ಮೈಕೆಲನಿಗೆ ಹೇಳಿದ. “ ನಾನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ನೀವೇನೂ ನನ್ನನ್ನು ಬಲಾತ್ಮರಿಸಲಾರಿರಿ, (ಎರಿ ಮೈಕೆಲ್‌. “ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ ನಿಮಗೆ... ಈ ಶಹರವನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲು ಬಂದೂಕುಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ರಕ್ತಪಾತವಾ- ಗುವುದು. ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲಿಗರೆಲ್ಲ ಜೇಲು ಕಾಣು ವರು. ರುಮಾನಿಯ ಅನನ್ವಿತ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗುರಿ ಯಾಗುವುದು. ಈಗ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವಂತಾಗುವುದು.” ಮೈಕೆಲನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷದ ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ತಾಯಿ ಮಗ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಮೈಕೆಲ್‌ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ. ಅವನಿಗೊಂದು ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಕೊಟ್ಟರು. ರುಮಾನಿಯದ ನಾಗರಿಕತ್ವದಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ವಂಚಿತನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಗ್ರೋರಾ ತನ್ನ *ಸೆ ಯಲ್ಲಡಗಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಪಿಸ್ತೂಲನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. “ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಸಿದ್ಧನಾಗಿಯೆ ಇದ್ದೆ,” ಎಂದನಾತ, ಮೈಕೆಲ್‌ ದೇಶ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟ. ಸ್ವಿರು- ರ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ ಅವನಿಗಾಗಿ ಕಾದಿದ್ದಳು. ಗಡೀಪಾರಾದರೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಸಿಗ ಲಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ವರ್ಷಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಾ ಗಲೇ ಮೈಕೆಲನ ಜೀವನದ ಆಗುಹೋಗುಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿದಂತಾದವು. ಆಳಿಕೆಯ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷ ಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದೇ ಒಂದು ದಿನವನ್ನು ಸುಖ ಪ್ರದವಾಗಿ ಕಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ಳಾದ ಆನ್‌ಳನ್ನು ಮೈಕೆಲ್‌ ಲಗ್ನವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಘಟನಾತ್ಮಕ ಆತಂಕ ಗಳಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಅಪಾರ ಕಷ್ಟ ಸಹಿಸಿದ ಮೈಕೆಲನ ತಾಳ್ಮೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲು ಯಾರೂ ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್‌ ಆನ್‌ಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯೆ ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು. ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ ಶಾ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಅಯೋಟ್‌ ಸೇಂಟ್‌- ಲಾರೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಹೋಗಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದಳು. ಪದಭ್ರಷ್ಟರಾದ ಅರಸರಲ್ಲೆ ಮೈಕೆಲ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಬಡವನಾಗಿದ್ದ. ಫುಟುಂಬದ ಬಳಿ ಇದ್ದುಬಿದ್ದುದೆಲ್ಲ ಕೆರೋಲನ ಬಳಿ ಇತ್ತು. ಕೆಕೋಲ್‌ ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಕರೆಯ ಕಳಿಸಿ ದರೂ ಮೈಕೆಲ್‌ ಅವನಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಮೈಕೆಲ್‌ ಒಕ್ಕಲತನ ಮಾಡುತ್ತ ಜೀವಿಸಹತ್ತಿದ. ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಕೆರೋಲ್‌ ತೀರಿಕೊಂಡ. ಮೈಕೆಲ್‌ ಅನೇಕಾನೇಕ ಬಗೆಯ ನೌಕರಿ ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಬಡವನಾಗಿದ್ದರೂ ಆತ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ. ಜೀವನದ ನೆನಹುಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟಿರೆ ೧,೦೦,೦೦೦ ಡಾಲರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವು ದಾಗಿ ಆ ಪತ್ರಿಕೆ ಹೇಳಿತ್ತು. ಬಹವನಾದರೂ ಮೈಕೆಲ್‌ ಸುಖಿಯಾಗಿ ದ್ಮಾನೆ ಈಗ. ಹುಟುಂಬ ಜೀವನ ಅವನಿಗೆ ಹಿಡಿ ಸುತ್ತದೆ. ಗತಕಾಲವನ್ನು ಅವನು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ತೀರ ಕಡಿಮೆ. 3 “ ನಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತೃಭಾಷೆಯೆಂದು ಕರೆಯುವುದೇಕೆ?? « ಕಾರಣ, ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅವಕಾಶವೇ ಸಿಗುವು ದಿಲ.? ಲಗಿ ೫2 6-10 (2, `ಸ | ತ್‌ 1 (ತ ಕ 1 1 ಗ ಗೆ ತ ಕ್ಷ 1! ಕ್ರ ಬ “ಡು ಇ” "ಸೀಟ ಗಶ್ನಾ ಬ್‌ ೬ (ಕ್‌ ಜು ಸ [11% ಶಾ ಟೆ | ಆಳು ಒಡತಿಯಾದಳು ಓಟು ಇಡೀ ಬೆಂಚನ್ನೇ ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿ- ದ್ವೀಯಲ್ಲ! ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವ ದಿಡೆ? --ವ್ಯಂಗ್ಯಬಾಣದ ಜತೆಗೆ ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರ ನಗುಶಲ್ಕಗಳು ಬಂದಿರಿದಾಗ ಬೆಚ್ಚಿ ಬಿದ್ದೆ. ಅಬ್ಬ, ಅಂಥ ಕರ್ಕಶ ಸ್ವರವನ್ನು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ದಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಜಮಖಾನೆ ಹಾಸುವು ದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದಾಗ ಸ್ವರಕ್ಕಿಂತ ' ತಾನೇನೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವಳ ವಿಕಾರ ತ ಸ್ವರೂಪ ಸೂಚಿಸಿತು. ಡಾಂಬರಿನ ಪೀಪಾಯಿಗೆ ಸಿ(ರೆಯುಡಿಸಿದಂತಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳಿ ೭೩ ಶ್ರೀಮತಿ ಚಂದ್ರಿಕಾ ನಾಡಿಗೇರ: ಗಾದ ಸ್ಮಳದ ಭಯವು ನಿಜವಾದುದೆನಿಸಿತು. ಗಂಡಾಂತರದ ಗಂಜಿಯಂತಿದ್ದ ಅವಳ ಸ್ವರ: ವನ್ನು ಕೇಳಿ ಇಂದು ಹೊರಟ ಗಳಿಗೆಯೇ ಸರಿ ಯಾಗಿಲ್ಲವೆಂದುಕೊಂಡೆ. "ಈಗ ನಮ್ಮ ಜನ ಬರುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಅದ ಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಬಂದು ಅವರಿಗಾಗಿ ಸಳ ಕಾದಿರಿಸಿದ್ದೇನೆ ” ಎಂದು ನಮ್ರತೆಯಿಂದ ಉದ್ದ ರಿಸಿದೆ. ಅವಳ ಜತೆಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮರಿಯಾನೆ ಗಳಂತಿದ್ದ ಮೂವರು ಸುಪುತ್ರಿಯರು ತಿರಸ್ಕಾರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಜಿದರಿ ಸರಿದು ಕುಳಿತೆ. ಆದಕೆ ನಾನೂ ಅವರ ಸಹಪ್ರವಾಸಿ ` ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ತಳು ಅವರಷ್ಟೇ ನನಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಬೆದರಿದ ಮನವನ್ನು ಸಂತೈಸಿ ಹೊರಗೆ ನೋಡತೊಡಗಿದೆ. ಇಂದು ಬೆಳಗಿನಿಂದ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಿದ ಫೇಲಸಗಳ ಪರಿಣಾಮವೆಲ್ಲ ತಿರುವುಮುರುವಾ ಗಿತ್ತು. ಮುಂಜಾನೆ ಪತ್ರ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಅಣ್ಣ ನಿಗೆ ಕಾಹಿಲೆಯೆಂಬ ಸುದ್ದಿ ಓದಿ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗಿತ್ತು. ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಶನ್ನಡಿಗಾಗಿ ಮನೆಯನ್ನೆಲ್ಲ ಹುಡುಕಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಕನ್ನಡಿ ಕೈಯಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ತು. ತವರುಮನೆಗೆ ಹೊರಡುವ ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾಫಿಗೆ ಹಾಲು ಬೆರಸುವ ಬದಲು ಮಜ್ಜಿ ಗೆ ಬೆರ ಸುವದರಲ್ಲಿದ್ದೆ! ರೇಲೈ ಸ್ಟೇಶನ್‌ ಎಂದು `'ಪೋಲೀಸ್‌ ಸ್ಟೇಶಸ್ಸಿಗೆ ನುಗಿ , ರಲಿಲ್ಲ, ಇದೇ ನನ್ನ ಪುಣ್ಯ! ಒಮ್ಮೆ ಲೆ ನನ್ನ ದೃಷ್ಟ ಎ ತಾವಿಟ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ ಬ್ಯಾ ಗಿನ” ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯಿತು. ತಿ ರದಲ್ಲಿ ಸಾಗ ಬಂದ ಕೆಲಸೆದವಳಿಗೆ ನನ್ನ ಬಟ್ಟಿ ಬರೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾ ಗಿನಲ್ಲಿಡಲು ಹೇಳಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ನಾವು `ಿರುಪಯೋಗಿಯೆಂದು ಒಂದೆಡೆ ಎಸೆದಿದ್ದ ಬ್ಯಾ ಗಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನು ತುಂಬಿ ನನ್ನ ನು ಅವಮಾನಕ್ಕೆ. ಗುರಿಮಾಡಿದ್ದ ಛು ಜನಗಳ ಗಲಾಬಜಿ ಹೆಚ್ಚಾ ಗಲು ನನ್ನ ಸ್ಥಳ ದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳೆ ಲು ಮಚ ಕಾರಿಟ್ಟಾಗ ಎಡನಿ ಕುಸಿದೆ. ಪತ್ತಲವನ್ನು ಟ್‌ ಸ ನು ಗತಿ ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಇಸ್ರ್ರಿಯ ಪತ್ತಲ ಗಸರವನ ದಯೆಯಿಂದ ಚ್ಟ ಸುಮಾರು ಚ ಪೂಟು ಹರಿದಿತ್ತು. ಬಿಳಿ ಪತ್ತಲದ ಮೇಲಿನ ಅರಿಸಿನ ಎಣ್ಣೆಗಳ ಕಲೆಯು ಅಗಸ ರವನ ಮಗಳು ಮಾಡಿದ ಅಡಿಗೆಯನ್ನು ಸೂಚಿ ಸುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಪ ಪತ್ತಲಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅವಸ್ಥೆ ತಂ ಡು ಮನಸ್ಸು ಮರುಗಿತು. "ನ್ನ ರ್ರ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿ ತ ಪೋಷಾಕನ್ನುಕಂಡೇ ನನ್ನ ಎದುರು ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ನನ್ನ ನ್ನು ದುರುಗುಟ್ಟಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಸಹಪ ಪ್ರಯಾಜಿಕಳು ಬ ಹೇಳಿರಬಹುದು... “ ನಮಸ್ಕಾರ ಬೇಕು ನಿನ್ನ? ಇ ದಿಲ್ಲ ನೋಡು.” ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದಾಗ ಮನೋರಮೆ ತನ್ನ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು, ನಾಲ್ಕು ಸಾಮಾನುಗಳ ಸಹಿತ ನಿಂತಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅಚ್ಚರಿ ಯಿಂದ ಎದ್ದು ಠಿಂತೆ. ಟಿ ದನ್ನು ಇದ್ದಂತೆ ನಟಿಸುವದು “ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಮುಖವಾದರೆ ಇಲ್ಲದುದನ್ನು ಇದ್ದಂತೆ ನಟಿಸು ವದೂ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವೇನೊ ! ಜರತಾ ರಿಯ . ಸೀರೆಯುಟ್ಟಿ. ಮನೋರಮೆಯ ಆ ರೀತಿಯೆ ಅಲಂಕಾರ ಕಂಡವರು ಅವಳು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವಳೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ನಂಬು ವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಮಕ್ಕಳು ಗಾಡಿ ಹತ್ತಲಾ- ರದೆ ಪೇಚಾಡುತ್ತ ನಿಂತಿರುವಾಗಲೂ ಸೀರೆಯ ಇಸ್ರಿ ಮುರಿಯುವದೆಂದು ಅವಳು ಹಾಗೆಯೇ ನಿಂತಿದ್ದು ಕಂಡು ನನ್ನಲ್ಲಿಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಿಕೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಜಾಗೃತವಾಯಿತು. ಕೂಡಲೆ ಇಳಿದು ಮಕ್ಕಳನ್ನೆತ್ತಿ ಒಳಗೆ ಶೂಡ್ರಿಸಿದೆ. ಅವಳ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸರಿಯಾಗಿಡುವಷ್ಟ ರಲ್ಲಿ ಗಾಡಿ ಹೊರಟಿತು. " ಇದೇನು ಮನೋರಮಾ, ವಿಂದ ಭೆಟ್ಟಿಯೇ ಆಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ? ಮೂರು ವರ್ಷ ಗಳ ಹಿಂದೆ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತೇ ನೆಂದು ಹೇಳಿ ಕೊನೆಗೆ ತಬ್ಬಸಿದೆಯಲ್ಲವೇ? ಈಗೆಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು?” ನಾನು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ನೋಡತೊಡಗಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಶಿಲೆಯಂತೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ದುರ್ಗಾ ಬಾಯಿ ಈಗ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಹೇಗೆ ಬೆಣ್ಣೆಯಂತಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಇನ್ನು ಮನೋರಮೆ ನನ್ನ ಎಷಯ ಹೇಳಿದಾಗ ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಅವಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಬದ ಲ ಕುಡು ಸಹಗ ವೇಳೆ ಕಳೆಯಲು ಪುಸ್ತಕ ಓದಬೇಕೆಂದು ಬ್ಯಾಗನ್ನು ಊರ್ಮಿಳಾ, ಎಷ್ಟು ಹುಡುಕ ' ಇನ್ನೆಂದೂ ನಿನ್ನ ಜತೆಗೆ ಬರುವು ಎಷ್ಟು ದಿನಗ ಗಲ ಕ್‌ ಟ್‌ ಬಬೂ ಛ್‌ 2 ಆಳು ಒಡತಿಯಾದಳು ಮುಂದಕ್ಕೆಳೆದುಕೊಂಡೆ. “ಪ್ರಣೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆ ಕಕ್ಕಿ. ಈ ಮಕ್ಕ ಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ದೂರದ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡು ವುದೆಂದಕೆ ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ನೋಡಿ. ಅದಕ್ಕೆ ನಾನು .... “ನಿಜ, ಅದಕ್ಕೇ ನೀನು ಜತೆಗೆ ಕೆಲಸದವ ಳನ್ನು ಕರೆತಂದೆಯೆಂದು ನಾನು ಆಗಲೇ ಊಹಿ ಸಿದೆ. ವಿಧೇಯಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾಳೆ. ನಿನಗಾಗಿ ಸೃಳ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿದ್ದಳು. ಎಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ ಇವಳನ್ನು?” ನಾನು ಹಾವು ಮೆಟ್ಟಿದವಳಂತೆ ಎದ್ದು ನಿಂತೆ! ತವರುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಬೆಳೆದು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಹೊತ್ತುದಕ್ಕೆ ಸ್ಟಾ ರ್ಥಕವಾಯಿತು ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಅನುಕೂಲವಂ- ತರ ಮನೆ ಸೇರಿ ಆಳುಗಳೊಡನೆ ಯಜಮಾನಿ ಯಂತೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಇಂದು ಇವಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸೇವಕಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಬೇಕಾದರೆ ನನ್ನ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಎದೆಯ, ಸಂಸ್ಕ ತಿಯ ತೇಜ ಲವಲೇಶವೂ ಇಲ್ಲವೇ? ಕೇವಲ ಉಡುಪೇ ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ಮಾನಮಾನವನ್ನೈತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಚಿನ್ನವೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ಮಹಾಪುರುಷ ರೆಲ್ಲ ಉಡುಪಿನ ಬಗೆಗೆ ದುರ್ಲಕ್ಷಿಸುವವರಾಗಿದ್ದ ರಲ್ಲ! ನಿಜ ಅವರ ಮುಖದ ಮೇಲಿದ್ದ ಆ ತ್ಯಾಗದ, ನಿಷ್ಠೆಯ ತೇಜಸ್ಸು ನನಗೆಲ್ಲಿಂದ ಬರ ಬೇಕು? ಯೋಚನೆ ಬಗೆಹರಿಯದೆ ಮನೋರಮೆಯನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ದುರ್ಗಾಬಾಯಿಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಕ್ಷಣ ಕಾಲ ಬೆಚ್ಚಿದರೂ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಕುಳಿತ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು ನನಗೆ ಅವಳ ಮನೋಭಾವವನ್ನೋದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗಾಡಿ ನಿಂತಾಗ ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ಯಾರೋ ಗುರುತಿನವರನ್ನು ಕಂಡು ಮಾತನಾಡಿಸಲೆಂದು ಹೊರಟಾಗ ಮನೋರಮೆ ಗದ್ಗದ ಸ್ವರದಿಂದ ಹೇಳಿದಳು, “ನನ್ನಿಂದ ನೀನು ಎಂಥ ಮಾತು ಕೇಳಬೇಕಾಯಿತು ಊರ್ಮಿಳಾ? ಅನಾಥಳಾಗಿ ೭೫ ನಿಮ್ಮ ಮನೆ ಸೇರಿದ ನಾನು ನಿನ್ನೆ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಗಳ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯಳಂತಾದೆ. ಈಗ ನಿನಗೆ ಇಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಬದು ಕಿಯೂ. ವ್ಶರ್ಥವೆಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ದುರ್ಗಾ- ಬಾಯಿಗೆ ನಿಜ ಸಂಗತಿ ತಿಳಿಸಿದ ಹೊರತು ನನಗೆ ಸಮಾಧಾನವಿಲ್ಲ.” ನನ್ನ ವ್ಯಸನ ಹಾರಿಹೋಯಿತು. ಮನೋರ ಮೆಯ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಕಂಡು ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾ ಯಿತು. “ಛೆ ಛೆ, ಎಂಥ ಮಾತಾಡುತ್ತೀೀ ಮನೋ ರಮೆ? ಇದರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ತಪ್ಪೇನಿದೆ? ನಿಜ ಹೇಳ ಬೇಕೆಂದರೆ ನನಗೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ವ್ಯಸನವೆನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಈಗ ಮೋಜೆನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಜೀವನವೆಂದರೆ ಒಂದು ನಾಟಿಕ ಮನೋರಮೆ. ತಿಳಿದಿದ್ದುದ ಕ್ಕಿಂತ ತಿಳಿಯದಿದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗು ವಂತೆ ಅರಿತವರ ಸ್ವಭಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಅರಿಯ ದವರ ಸ್ಮಭಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಯೆ ಕುತೂಹಲಕರವೆನಿ ಸುತ್ತದೆ. ನೀನು ಸುಮ್ಮನಿದ್ದುಬಿಡು. ನಿರ್ಜೀವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೋದುವದಕ್ಕಿಂತ ಈ ಸಜೀವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೋದಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸೋಣ. ಬೆಳ ಗಾವಿಯ ವರೆಗೆ ಮೋಜಿನಿಂದ. ಹೊತ್ತಾದರೂ ಕಳೆಯಲಿ.” “ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಊರ್ಮಿಳಾ. ನಮ್ಮ ಅತ್ತಿಗೆಯಿದ್ದ ಚಾಳಿಗೆ ಇವಳೇ ಅನಭಿಷಿಕ್ತರಾಣಿ ಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇವಳು ಹಚ್ಚದ ಜಗಳವಿಲ್ಲ. ಹೇಳದ ಚಾಡಿಯಿಲ್ಲ. ಮಾಡದ ಅನರ್ಥವಲ್ಲ. ಇವಳ ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಇವಳನ್ನು ಶಪಿಸಿದರೂ ಮುಂದೆ ಮಾತ್ರ ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ಮಾತನಾ ಡುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ತನಗೆ ಅಂಜು ತ್ತಾರೆಂಬ ಭ್ರಮೆ ಇವಳ ತಲೆಗೇರಿದೆ. ಇನ್ನು ಇವಳು ನಿನಗೆ ಅನ್ನುವ ಹೀನವಾದ ಮಾತು ಗಳನ್ನು ನಾನಂತೂ ಸೇಳಲಾಕೆ.? ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ಯಾರನ್ನೋ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಮನೋ ರಮೆಗೆ ಸನ್ನೆ ಮಾಡಿ ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಿದೆ. “ಇಲ್ಲಿ ಬಾ ತಾರಾ. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸ್ಥಳ ಮೊಡೆಲ್‌ ೦೩೭೪; ೬ವಾಲ್ವ, ಅಲ್‌ ವೇವ ಆ ಕ ೬ ೪. ಬ್ಯಾಂಡ ಪಿಯಾನೋ ಕೀ ಸ್ರಿಚ್‌ ಸಸಿ 4) ಹಾರ ನೆ ಅಥವಾ ಎಸಿ/ಡಿಸಿ, (ಎರಡು ಮಾಡಲ?) $ ೩ ॥ ( ₹ ॥ ಕ $ ॥ ॥ ಕ ಶಿ 8 ॥$ ॥ ಡಾ ಪಡ ಹಾಲಿ ಹಾ ತ ವಡಾ ಡಾ ಜಾ ವಾ ಟಾ ಇಡಾ ಆಲ ಹಾ ಯಾ ಬಾವ ಜಾ ಇಡಾ ಯಾ ಯಗ ಅಡು ಆರಾ ಡಾ ಡಾ ಡಾ ಎದು ಆಡ ಎ ್ಥಯಾ ಎರಾ ಇಡ ಹಾ ಐ ಆಚ ಇಡಾ ಆಸಾ ಕ ಕ ೪ ೩ ಕ ॥ ಕ ॥$ $ " ॥ £ ಹ ॥ $ ॥ ಇ -೪ ॥ & ; ಗ ಕಿ $ $ ನೀವು ಮರ್ಷ ರೇಡಿಯೋದಿಂದ ಉಲ್ದಸಿತರಾಗುವಿರಿ ಮಾಡೆಲ್‌ ೦೩೨೨; ೬ ವಾಲ್ಯ ಅಲ ವೇವ್ಮ ಷಿ ಬ್ಯಾಂಡ ಏಸಿ ಇಲ್ಲವೆ ಏಸಿ/ಡಿಸಿ (೨ ಮಾಡಲ") ಮೊಡೆಲ್‌ ೨೬೬ ೩ ಷಿ ಆಲ೯ ಇ ವ ನಾ ಗ ಹತ (6 ೫ ಜ್ಯ್ಯಾಡ್ಕ ಹಿಯಾನೋ ಕೀಸ್ಕಿಚ್‌ ಏಸಿ, ಮೊಡೆರ್ಲ ೦೭೩೨೬ : ೭೩ ವಾಲ ಆಲ ? ವೇನ ಅ ಜಚ್ಯಡ, ಪೂರ್ಣ” ಜ್ಯ್ಯಾಡ ಸ್ಮಡ್‌ ಎಸಿ ಇಲ್ಲವೆ ಏಸಿ ಡಿಸಿ (ಎರಡು ಮೊಡೆಲ್ಲು) ಮೊಡೆಲ್‌ ೦೭೩೫೨ ೫ ವಾಲ್ಮ, ಆಲ" ವೇವ ತ್ರಿ ಬಾಂಡ್‌ ಎಸಿ ಇಲ್ಲವೆ | ತ್ತ ಎಸಿ/ಡಿಸಿ (ಎರಡು ಮಾಡಲ): ಹಾಗೂ ಮೊಡೆಲ್‌ ೦೩೫೧ ; (ಡ್ರಾಯ ಭ್ಯಾಟರಿ) ೫ ವಾಲ್ಶ್‌ ನೊಡೆಲ್‌ ೦೨೯೮ ೫ ವಾಲ್ಮೃ ಆಲ್‌ ವೇವ ೩ ಜ್ಯಾಂಡ ಏಸಿ/ಡಿಸಿ ಹಾಗೂ ಮೊಡೆಲ್‌ ೦೨೯೯ : (ಡ್ರಾಯ ಜ್ಯಾಟರಿ) ೪ ವಾಲ್ಕ ದ್‌ಇಣಾಂ ತಾ೨ಮಇ, 2 ರಾರ್ಮಾನರಾಶಾ ತ್ರಾ ೭೮ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ವಿದೆ. ಇವಳ ಹೆಸರೇನು ಮನೋರಮಾ?” “ಊರ್ಮಿಳಾ” ಮನೋರಮೆ ಪ್ರೀತಿ ತುಂ- ಬಿದ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಳು. ಇಷ್ಟು ೫0 ಒಂದು ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾನು ಈಗ ಇನ್ನೊಂದು ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಮಾಡ ತೊಡಗಿದ್ದೆ. ದುರ್ಗಾಬಾಯಿಯ ಭಯಾನಕ ರೂಪ ಕಂಡು ಕ್ಷಣ ಕಾಲ ಮೊದಲು ಅಂಜಿದ ನಾನು ಈಗ “ಯುದ್ಧವೇ ಆಗುವದಿದ್ದರೆ ಬೇಗನೆ ಸೋಕ್ಷಮೋಕ್ಷ್ಸ ವಾಗಿಬಿಡಲಿ” ಎಂಬ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡತೊಡಗಿದೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಮೊಂಡು ಧೈರ್ಯ ಉದಯಿಸಿತ್ತು. “ಹಾಗೇಕೆ ನೋಡುತ್ತಿ ಹುಚ್ಚಿಯಂತೆ! ಇವರು ಬಂದದ್ದು ಕಾಣುವದಿಲ್ಲವೇ? ಮನೋರಮೆ, ಆಳುಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಸಲಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರೆ ನಾಳೆ ನಿನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೇರಿ ಕೂಡ್ರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಮಾತ್ರ ಇವಳು ಸ ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕೂಡ್ರು ವದನ್ನು ಕೂಡ ಸಹಿಸಲಾರೆ. *ೆಳಗೆ ಕೂಡ್ರು ಮಹಾರಾಯಿತಿ, ನಿನ್ನ ಮಾನವೇನು ಮುಕ್ಕಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಲ ನಾನು ಗಡಬಡಿಸಿ ಎದ್ದುನಿಂತೆ. ಇಷ್ಟುಹೊತ್ತಿ ಗಾಗಲೇ ಆಳಿನಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಗುಣಗಳು ನನ್ನಲ್ಲ ಉದಯಿಸಿದ್ದವು. ಕೆಳಗೆ ಕೂಡ್ರ ಬೇಕೆಂದಾಗ ಒಂದು ಶ್ಪಣ. ಅಸಹ್ಯವೆನಿಸಿತು. ರಜ ಯಿಯ ಮೂವರು ಚತರ ಕನ್ಯಾಮಣಿಗಳು ' ರೈಲೆಂದರೆ ತಮ್ಮಪ್ಪನ ಮನೆಯೆಂದು ತಿಳಿದಂ [ಚ ಕೆಬ್ಬಿ ನ ಸಿಪ್ಪೆ “ಗಳು, ತಿಂಡಿಯ ಕಾಗದ ಗಳು. ಕಿತ್ತ 'ಕಹಣ್ಣಿ ಸ ಸಿಪ್ಪೆ ಗಳು, ಶೇಂಗಾ ಸಿಪ್ಪೆ ಗಳಿಂದ ತಿಪ್ಪೆ ಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಆಸ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕ ಮುಚ್ಚ ಕುಳಿತೆ. "'ಲ್ಲಿಂದ್‌ ಬರುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ?” ಎಲ್ಲಿಗೆ. ಹೋಗುತ್ತೀರಿ. ಎಂದು ಕೇಳುವದು ಅಪಶಕುನ ವೆಂಬಂತೆ. " ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಿ ರಿ' ಎಂಬ ಮಾತಿನಿಂದ ಬಡ. ಜಗಳವಾಗಬಹು ದೆಂಬ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಮನೋರಮೆ ಕೇಳಿ ದಳು. “ನಮ್ಮ ನಾದಿನಿಯ ವನೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಇವರನ್ನು " ತೋರಿಸುವ' ಕೆಲಸವಿದೆಯಲ್ಲ! ಒಮ್ಮೆ ಮದುವೆಯಾಯಿತೆಂದರೆ ನನ್ನಷ್ಟು ಸುಖಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ನೋಡು. ಆದರೆ ನನ್ನ ಮಕ್ಕ ಳನ್ನು ಒಪ್ಪದವರು ಯಾರಿದ್ದಾರೆ ಹೇಳು?” ನಾನು ಪ್ರಯಾಸದಿಂದ ನೆಗು ತಡೆದುಕೊಂಡು ದುರ್ಗಾಬಾಯಿಯ ಸುಪೆತ್ರಿಯರನ್ನು ನೋಡಿದೆ. ಅವರು ತಾಯಿಯ ಮಾತನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದೇ ತಿಳಿ ದಂತಿತ್ತು ಲೋಂಡಾದಲ್ಲಿ ಗಾಡಿ ನಿಂತಾಗ ದುರ್ಗಾ ಬಾಯಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇಳಿದು ಕಿಡಕಿ ಯಲ್ಲಿ ತಲೆಹಾಕಿ ಹೇಳಿದರು, “ ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳ ನೋಡುತ್ತಿರು ಉರಿ. ಬೇರೆ ಯಾರಾದೂ ಬಂದರೆ ನಾನು ಸಹಿಸಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ನೋಡು!” ಹೆಂಗಸರ ಡಬ್ಬಿಯೆಂದು ಹೆಂಗಸರು ನಿರ್ಭ- ಯವಾಗಿ ಬರತೊಡಗಿದಾಗ ಉಭಯ ಸಂಕಟ ದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಬೇಡಿರೆಂದು ನಿಷ್ಠುರತೆ ಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೇಳಲಿ? ಪಾಪ, ಅವರೂ ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಯಾವುದೊಂದು ಅಗ ತ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೊರಟಿರಬಹುದು. ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಹೆಇಳೆಯಿತು. ಸ್ಫಳವನ್ನಾ- ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಕರೆದು ಆತ್ಮೀಯತೆ ಯಿಂದ ಹೇಳಿದೆ, “ನೋಡಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂ ಧಿಕರೊಬ್ಬ ರು ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಹುಣ್ಣಿ ಶ್ಯ ಅಮಾ ವಾಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ಭ್ರ ಮೈಯಿಂದ 'ತುಚ್ಛಾ ಪಟ್ಟಿ ಕೂಗುವರು. ಈಗ ಅರಕು ಬಂದರೆ ನನ್ನ ಮಾಕು ನಿಮಗೆ ನಿಜವೆನಿಸೀತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು ಆ ಬೆಂಚುಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ.” ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುವದೊಂದೇ ತಡ, ಪಾಪ, ಅವರೆಲ್ಲ ಆದಷ್ಟು ನಮ್ಮಿಂದ ದೂರ ಕುಳಿ ತರು. ನಾನು ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೋಡ ತೊಡಗಿದೆ. “ ಹೀಗೇಕೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಿ ಉರಿ? ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ತಂದಿಡು. . ಗಾಡಿ ಹೊರಡುವ ಹೊತ್ತಾ ಯಿತು,” ಪ್ರಯಾಸದಿಂದ ಒಳಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಇಸ್‌ ಚಚ ಸತ್ಹಾ ಆ? ೫ ' 1೫ ಹ | ; `'ಆಳು ಒಡತಿಯಾದಳು ' ೩೭೯ ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ಗುಡುಗಿದರು... ಲೋಂಡಾದ ನೀರಿಗೆ ಆಸೆಪಡುವ ಅವರನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಹಪ್ರ- ಯಾಣಿಕರು ಕಣ್ಣರಳಿಸಿ ಬರು. ಆದರೆ ದುರ್ಗಾಬಾಯಿಗೆ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಅಶೆಯಾಗಿರದೆ ನನಗೆ ಯಜಮಾನಿಯಂತೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡುವ ಆತೆ ಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು. "ನಿನಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯುವದಿಲ್ಲ ಮನೋ- ರಮಾ, ಈಗಿನ ಕೆಲಸದವರು ಮನೆಯ ಯಜ ಮಾನಿಗಿಂತ ಚುರುಕಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಡಕುಂಟಾಗಿ ಅನರ್ಥ ವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಅಡಿಗೆಯ- ವಳು ಯಜಮಾನಿಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮನೆಯ ವ್ಯವ ಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಬವ ಅವಳು ಮನೆಯ ಯಜಮಾನಿಯನ್ನು ಆಳಿನಂತೆ ತುಚ್ಛತೆಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿಸುವದನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೆರಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಇವಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಸಲಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಮುಂದೆ ನಿನಗೇ ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು !' ದುರ್ಗಾಬಾಯಿಯ ಅಮೂಲ್ಯ ಉಪದೇಶ ಕೇಳಿದ ಮನೋರಮೆ ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟು. " ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಅನರ್ಥಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ತುಂಟತನವೇ ಕಾರಣ' ಎಂ- ಬಂತೆ ಚುಚ್ಚುನೋಟದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ದಳು. " ಧ್ರ ಟ್ರಂಕನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಡು ಉರಿ.” ದುರ್ಗಾಬಾಯಿಯ ಸುಪ್ಪತ್ರಿ ನಾನು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷದಿಂದ ದುಡಿಯುತ್ತಿರು ವೆನೋ ಎಂಬಂತೆ ನಿರ್ಭಯದಿಂದ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ ದಳು. ಸಿಟ್ಟು ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿ- ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹಂಬಲ ಗೆದ್ದು ಬೆವರು ಸುರಿಸುತ್ತ ಟ್ರಂಕನ್ನಿಳಿಸಿ ಕುಸಿದು ಕುಳಿತೆ. ಅಬ್ಬ! ದುರ್ಗಾ ಬಾಯಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದಂತೆ ಅನಿಸಿತು. ಒಂದೊಂದೇ ಸೆ ಸೇಶನ್ನುಗಳು ಹಿಂದಾಗತೊಡ ಗಿದವು. ನಾನು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ದುರ್ಗಾ ಬಾಯಿಯ ಅವಲಕ್ಷಣ ಮುಖ ನೋಡಬಾರ ದೆಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದವಳಂತೆ ಮುಖ ತಿರುವಿ ಗ" ನೋಡತೊಡಗಿದೆ. ಸೃ ಬ್ಬ ಕರ್ತನ ಅಪೂರ್ವ ಹಸಿರು ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಕೌಶಲ್ಯದ ಕುಸುರುಗಳನ್ನುನೋಡುವದರಲ್ಲಿ ತನ್ಮಯಳಾದೆ. ತಾಯಿ:ಯ ಹಾಲು ಕುಡಿದ ಮಗು ಪ್ರಸನ್ನತೆ ಯಿಂದ ನಗುವಂತೆ ಹಸಿರುಮುರಿಯುವ ಪೈರು ಆನಂದದಿಂದ ಬಳುಕುತ್ತಿತ್ತು. ಪೂರ್ಣ ಸುಖಿ ಯಾದ ಮನುಷ್ಯ ಇತರರಿಗೂ ಆನಂದವನ್ನೇ ಹಂಚುವನೆಂಬಂತೆ ತಂಗಾಳಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆಲ್ಹಾದ ವೀಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವಾಮಿಸೇವಕರೆಂಬ ಬೇದ ಭಾವವಿಲ್ಲದ ಅಪೂರ್ವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನತೆ ಯಿಂದ ಒಂದಾಗಿ ಹೋದೆ,...... ಕೈಲಿನ ವೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ನಡೆದುದು ಕನಸೇ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿ ಗೊಂಡೆ. ಅಬ್ಬ, ಇಂದು ಎಂಥ ಅಪೂರ್ವ ಅನು ಭವ ಪಡೆದಿದ್ದೆ ನಾನು! ಹಿಂದಾದುದನ್ನೆ ಲ್ಸ ರಮ್ಯ ವಾದ ಕನಸದು ತಿಳಿಯುವದೇ ಜದ ಎಂದು ಕೊಂಡೆ. ಗಾಡಿ ನಿಂತಾಗ ಇಳಿಯುವವರಿಗಿಂತ ಹತ್ತು ವವರ ಆತುರ ಹೆಚ್ಚಾ ಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ವೀರ ದುರ್ಗಾ ವು ಕಿತೂ ಬರನ ಚನ್ನಮ ನ ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿ ಕಿಂತಾಗ ತ ಒಳಗೆ ಬರುವ ಧೈರ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನಾದರೂ ಏಕೆ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಕೊಂಡು ಅವರ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನಿಳಿಸಲು ನೆರ- ವಾದೆ. "ಇದೇನು ಊರ್ಮಿಳಾತಾಯಿ, ಎಂಥ ಅಕ ಲ್ಬಿತ ಭೆಟ್ಟಿಯೆ ಯೋಗ! ಪುಣೆಯ ವರೆಗೆ ಜತೆ ಯಾಗುವಿರಲ್ಲವೇ? ಹಾಗಾದಕೆ ನಿಶ್ಚಿ ಂತೆಯಾ ರಿತು ಬಿಡಿ. ಇಲ್ಲಿ ನೋಡು ರಾಜು, ಊರ ತಾಯಿ ಜತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಂದು ಮ ನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳು. ನಿಮ್ಮ ಭೆಟ್ಟಿ ಯಿಂದ" ನನಗೆ ಬಹಳ ಆನಂದವಾ ಗಿದೆ ಬಜ ಜಾ! ಶೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಗೆಳತಿ ಸರಲೆಯೆದುರಿಗೆ ನನ್ನ ಈ ದೀನಾಪಸ್ಥೆ ಭೂಮಿ ಬಿರಿದಿದ್ದರೆ ಒಳಿತಾಗುತಿ. ತ್ತು ೮೦ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಮನೋರಮೆಯ ಕಣ್ಣು ಹನಿಗೂಡಿದ್ದೆವ. ಸರಲೆ ನೀರು ತರಲು ಲಗುಬಗೆಯಿಂದ ಹೊರ ಟಳು. ವಿಷಣ್ಣಳಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನ್ನು ವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಂತಾ ಯಿತು. ಎದುರಿಗೆ ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತತ್ತರಿ ಸಿದೆ! “ ನನಗೆ. ನಿಮ್ಮ ಗುರುತು ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ ಊರ್ಮಿ`ಿಳಾಬಾಯಿ. : ಕ್ಹಮಿಸಿರೆಂದು ಯಾವ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಕೇಳಲಿ?” ದುರ್ಗಾಬಾಯಿಯ ದೈನ್ಯರೂಪ ಕಂಡು ಕರುಳು ಹಿಂಡಿದಂತಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿನಿಂದ ತಿಂದ ಚಾಟಿಯೇಟನ್ನು ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಮರೆಯಲು ಅಭಿಮಾನಿ ಮನಸ್ಸು ಸಿದ್ಧ ವಿರಲಿಲ್ಲ. "ನನಗೊಂದು ಉಪಕಾರ ಮಾಡಬೇಕು ಊರ್ಮಿಳಾಬಾಯಿ. ಈ ಸೆಲಸವಾದರೆ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ ಆಗುವದೆಂದು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ. ಸರಲಾ ಬಾಯಿಯ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ನಮ್ಮಸುಲೋಚನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಕೀವು ನಿಮ್ಮ ಗೆಳತಿಗೆ ಹೇಳಿ ನನ್ನ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಬೇಕು ಬು 1111/11 ಬ್‌ 1 ಡಿಕ್ಕಿ ೨ 1/.. ] ಎಕ ತಾಗ 1111111111 1/ / ನ (ಕ ಕೆ ಊರ್ಮಿ`ಿಳಾಬಾಯಿ. ಇಂದಿನದಿನವನ್ನುಎಂದೂ. ಮರೆಯಲಾಕೆ. ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವವರೆಗೆ: ನಾನು ನಿಮ್ಮಕಾಲು ಬಿಡುವದಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ನನ್ನ, ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟೇ ಕೋಪವಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಮಗಳಿ ಗಾಗಿ ಇಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. 1 ನಾನು ಭಾವನಾವಶಳಾಗಿ ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ ಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವರ ಮಾತಿನಿಂದ ನನ್ನ ದುರಭಿಮಾನ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ತಿಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಗಳಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಕೂಡ ತ್ಯಜಿಸುವ ತಾಯಿ ಯನ್ನು ನಾನೀಗ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಗಾಳಿಗೆ ಚದ ರುವ ಮೋಡಗಳಂತೆ . ಕಟು ಅನುಭವಗಳು. ಚದರಿ ಹೋದವು. “ ನೀವು ಹಿರಿಯರು ದುರ್ಗಾಬಾಯಿ. ಚಿಕ್ಕವ. ರನ್ನು ದಂಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನಿಮಗಿದೆ. ನನ್ನಿಂ- ದಾದಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮನಃಪೂರ್ವಕ ವಾಗಿ ನಾನು ಯಾರಿಗೂ ಕೇಡು ಬಗೆಯಲಾರೆ. ನನ್ನಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ. ನನಗೂ. ಆನಂದವಾಗುವದು. ನೀವು ನಿಶ್ಚಿಂತರಾ- ಗಿರಿ.” 3೯ !1111//1!/1!1! 111!!! ಇ. 1/1//11!1111111//ಸ! 1111//! 1 (/ ಫ್‌ ಷಾ (| ಯತ್ತ ಇರಿ )ಎರು ತೊ (ಓಫ ರಾಜನ 8 0/4. 1/3 ಈ 4. ಮೆಡಗಾಸ್ಕರ್‌ ದ್ವೀಪದ ಅಂಟನ ಲಾಸ” ಎಂಬ ಜನಾಂಗ ಎಡಚರ ಜನಾಂಗ ವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ೧,೦೦,೦೦ ಅಂಟಿನ ಲಾಸ್‌ ಜನರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಬ ಬಲಗೈಯನುಪಯೋಗಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ೨ _ರಫೀಂದ್ರನಾಥ ಎಸ್‌. ಬಿ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಜೇ ಸೇ ತ ಜಟೆಗಳನ್ನು ಚಿಟ್ಟರೇನು? ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದರೇನು? ಬಳಿದುಕೊಂಡರೇನಂ? ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬಿಡದಾತ ಶುದ್ಧನಾಗಲಾರ. ಭಗವಾನ" ಬುದ್ಧ ಸಂಗ್ರಹ: ವಿ. ವಿ. ಫಡಕೆ ಧೂಳು ಹಹ ಆಟ್ಸ್‌ಟ್‌ *[ಕ್ನ ತ ಕೇತ ಕ ಶ್ಯ ೃೃ॥ "ಗು ಹ ನಿರ್ವಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸ ಕ್ರಮಗಳಿ?' ಎಂದು ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೆಕ್ರಿ ಟಿರಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಚಂದಂ್‌ ಮೋಹಿನಿ ಸರೀನ್‌ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ನ ಸ ಜ/ «ನಿಮ್ಮ ಗೃಹನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೊಸ ಕ್ರಮಗಳು ಸರಿ ನ್ನ ಟ್ರಿ ೪ 1 | ಸ ಸ್‌ ಬ 6 ಯಾಗಿವೆಯೇ ಎಂದು ನೀವು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡ ; ತ ಕ ದ ಬೇಕು.' ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. : ಶ್ರೀಮತಿ / ೫ ಸರೀನ್‌ ಸರ್ಫ್‌ನ "ಒಗೆಯುವ ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿ' ಬಟ್ಟಿ ಶ್ರ ಇ ತ್‌ ಗಳಿಗೆ ಉಜ್ಜ_ಲ ಬಿಳುಪನ್ನು ಳೊಡುತ್ತದೆಂದು ಶಾಹಾ ಜವ ತ್ಮ ವಾ ಮನಗಂಡಿದ್ದಾರೆ. “ಏನು ನೊರೆ! ಮಗ್ಗಲಿಗೆ, ಫ್ರಾಕ್‌, ಇಜಾರು ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲ ಬಟ್ಟಿ ಗಳನ್ನು ಒಗೆ ಯಲು ನಾನು ಸರ್ಫನ್ನೆ 4 ಭೋಗಿಸುತ್ತಿ ನೆ ಕ್‌ 481 ಲ್ನ "ಬಿಳುಪು ಬಹುವ08ೃ ಒಗೆಯುತ್ತದೆ ಹಿರಿದುಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಲೀವಂ* ಅವರ ತಯಾರಿಕೆ 8೮.20-72 2 2 6-11 ಕ್ಯಾನರಿ ದ್ವೀಪಗಳ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಪರ್ಕ ನಿಧಾನ ಅವರು ಔ3ರಂ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಾಕೃ ೪ ತಿಕ ಆತಂಕ. ಅಡ್ಡಿ ಗಳ ಜ್‌ ಸಾರಿಗೆ-ಸಂಪರ್ಕದ ಸಾಧನಗಳು ತೀರ ವಿರಳ ವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಆ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸು ತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಜನಾಂಗದವರು ಗ ಅಡಚಣಿ ಯನ್ನು ಅತ್ಕ ತ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ನಿವಾರಿಸಿಕೊ ಳ್ಳು ತ್ತಿದ್ದಾ ಕ ಅತಿ ಆಳವೂ ಅಗಲವೂ ಆಗಿರುವ ಆಗಲ 16 ಆಚೆ ಈಚೆಯ ಗುಡ್ಡ ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಸಿಳ್ಳಿ ನ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾಷಿಸುವರು. ಸಿ ನ ಸ್ಮರದೆ ಏರಿಳಿತ ಬದಲಾವಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಜನೆ ಪರಸ್ಪರರಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿಸಬಲ್ಲರು; ಸುಖದುಃಖದೆ ಹರಟಿ ಹೊಡೆಯಬಲ್ಲರು. ಆಫ್ರಿಕದ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ದಂಡೆಯ ೮೨ ನಳಿನ ಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ! “ಸ್ಟಾನ್‌ ವ್ಯಾಕ್‌? ಪತ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾನರಿ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಲಾ ಗೋಮೇರಾ ಒಂದು ನಡು ಗಡ್ಡೆ. ಸಿಳ್ರಿನ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾಷಣೆ ಗೈಯಬಲ್ಲ ಜನ ಇರು ವ್ರದು ಈಲಾ ಸೊ ಮರಾದಲ್ಲಿ `ಿನೆರಿಫೆಯಿಂದ ಹದಿಮೂರು ಮೈಲು ಅಗಲದ ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಲಾಗೋಮೇರಾಸುಮಾರು ೨ತ್ತಿ ಮ್ಶೆ ಲು ಉದ್ದ, ಅತಿ ಅಗಲವಿರುವಲ್ಲಿ ೧೦ ಮೈಲು ಜು್ಚ[ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಲಾಗೋ ಮೇರಾದಲ್ಲಿ ಭ್‌ ಕಂದರಗಳಿವೆ. ಜ್ವಾಲಾ ಮುಖಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಲಾ ಗಾ ಇಂಥ ತಗ್ಗು ದಿನ್ನೆಗಳ ನಾಡಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಭೂಗೋಲ ಶಾಸ ಜ್ಞರು. ೧೩೩೪ ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಹಡಗ ಕ್ಯಾನರಿ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು ಎನ್ನು ಆ ಹ್‌ ಲ ಲಫಟ ಆ ಜ್‌ ಲ ಲ್‌ ಆಹ್‌ ಗ್ಸ್‌್‌ ಬ್‌ ್‌ ನ ್‌ *್‌್‌.. ೈ ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ವ್ರ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳೆಲ್ಲ ಅವರು ಸಿಳ್ಳಿನ ಭಾಷೆ ತ್ತಾರೆ. : ಗ್ರೀಕ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲೆ (ಖಿಸಲ್ಪ್ಬ ಟ್ಟಿ ಕುವ ಸ್ಸ್‌ ಸ್ಟ್‌ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳೇ ಇವು ಎಂದು ರಾ ಭೂಗೋಲ ಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞ ರು ನಂಬಿ ದ್ಮರು, ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ” “ಾ ನಿಸ” ಎಂದಕೆ ನಾಯಿ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಈ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದಾಗಿರುವ ಟಿನೆಂಘ ನಾಯಿಯ ಮುಖದಂತಿರುವುದರಿಂದ “ಕ್ಯಾನರಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು ಎಂಬ ವಾದವಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಈ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಅಸಂಖ್ಯ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಾಯಿಗಳ ಮಾ ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ಅನ್ನುತ್ತಾ ರೆ. ರೋಮನ್ನರ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಿಂದ ಹೋಮನ್ನ ರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದ “ಇನಸುಲೆ ಫಾರ್ಚುನೇಟ್‌” ನಡು ಗಡ್ಡೆ ಗಳಿವು ಎಂದು ಅನೇಕರ ಅಂಬೋಣವಿದೆ. ಟೆ ಹಾಡುವ ಕ್ಯಾನರಿ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಎಿದ್ದರೂ ಈ ಹಕ್ಕಿ ಗಳ ಮೂಲಕ ಬ “ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಬಂದಿರದೆ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ಹೆಸರೇ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಂತೆಂದು ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚರು ತಮ್ಮದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸೇೇನಿನ ಆಧ ನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವು. ಸ್ವಾಮಿತ್ವದ ಈ ಹೋರಾಟ ದಲ್ಲಿ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಗಾಂಚೆ ಜನರು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ- ನಷ್ಟನಳಿಗೆ ಗುರಿ ಯಾದರು. ಸಮಯದಲ್ಲೆ ಸ್ಪಾನಿಶ್‌ ಜನರಿಗೆ ಗಾಂಚೆ ಜನರು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ ಸಿಳ್ಳಿನ ಭಾಷೆಯ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಸ್ಟಾನಿಶ” ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು "ಸಿಲ್ಫೊ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜನ ಸಂಭಾಷಣೆಗಾಗಿ ಇಂಥ ವಿಚಿತ್ರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೇಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು? ೧೫ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರನು “ಲಾ ಗೋಮೆರಾ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ಜನ ನಾಲಿಗೆಯೆ ಇಲ್ಲದವರಂತೆ ತುಟಿಗಳಿಂದ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನೊಬ್ಬ ಇವರನ್ನು ನಿಷ್ಕಾರಣವಾಗಿ ಗಡೀ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ! ೮ಷ್ಮಿ ಪಾರು ಮಾಡಿ ಇವರ ನಾಲಿಗೆಗಳನ್ನೇ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿಸಿದ್ದ ಎಂದು ಬರೆದಿದಾನೆ. ಆದರೆ ಸಿಲ್ಬೊ ಭಾಷೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬರಲು ಈ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗಳ ಬ ತೇಷತಃ ಲಾ ಗೋಮೇರಾದ ಕಠಿಣ ಪಾಕೃ ತಿಕಸ [ರೂಪವೇ ಕಾರಣವೆಂಬ ಮಾತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಶಶವೆನಿಸುತ್ತ ದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಚೆ ಜನಾಂಗ ನಿದಾನವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋಗಿದ್ದರೂ ಸಿಳ್ಳಿನ ಭಾಷೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂದು ಲಾ ಗೋಮೇರಾದ ಜನ ನಿತ್ಕ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ಬೊ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಿಯನ್‌' ಸ್ಪಾನಿಶ್‌ (ಈ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದೆ ಸ್ಪೇನಿನವರ ಭಾಷೆ) ಭಾಷೆಗಳರಡನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾ ಕಿ. ಫಲ ವತ್ತಾದ, ಗಿಡಮರಗಳುಳ್ಳ ಕಣಿವೆ ಪ ಪ್ರದೇಶ ದಲ್ಲಿ "ಬಟಾಟಿ, ಸಕ್ಕರೆ, ಅರಳ ಹಣ್ಣು ಜತ್ತ ಗಳನ್ನು ಚ ಲಾ ಗೋಮೇರಾ ಜನರು ಸ್ಪಾನಿಶ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಗಬಲ್ಲವರಾಗಿ ದ್ಹಾರೆ. ಉತ್ತಮ ಬಂದರವಾದ ಸಾನ್‌ ಸೆಬಾ ಸ್ಟೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡು ಸ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮೀನು ಗಾರರಿಗೆ ಸಿಲ್ಬೊ ಭಾಷೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಮನೆಮಾರುಗಳು ಸಮಿಸಮೀಪ ವಾಗಿವೆ. ಆದಕೆ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ಪರ್ವತಮಯ ಒಳ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಅನಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ತಬ್ಬಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರುವ ಸಾಧನವೆಂದರೆ ಸಿಲ್ಬೊ ಭಾಷೆ ಒಂದೇ. ಲಾ ಗೋಮೇರಾದಲ್ಲಿ ರೇಲ್ವೆಗಳಿಲ್ಲ. ರಾಜಧಾನಿ ಸಾನ್‌ಸೆಬಾಸ್ಟೀನನ್ನು . ಇನ್ನುಳಿದ. ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಒಂದೂ ರಸ್ತೆ ಇಲ್ಲ. ಬಡವರಾಗಿರುವ ಈ ಜನರಿಗೆ ಬಿಲಿಫೋನ್‌ ಎಟಿ ಕದ ಮಾತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ-ಸಂಪರ್ಕ ವೆನ್ನುವುದು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಒಂದು ಆಳವೂ ಅಗಲವೂ ೮% ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಆದ ಕಂದಕದ ಆಚೆ ಈಚೆ ಇರುವ ನೆರೆಹೊಕೆ ಯವರು ಪರಸ್ಪರ ಸುಖದುಃಖದ, ವ್ಯವಹಾರದ ಜಾಪಿ! ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ಕಂದ ಕದ ಆಚೆ ಈಚೆಯ ಗುಡ್ಡದ ತುದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಾಗ ಇವರು ಕೆಲವೇ ನೂರು ಯಾರ್ಡುಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಗುಡ್ಡದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಕಾಲು ಹಾದಿಯಿಂದ ಕಂದಕ ದಲ್ಲಿಳಿದು ಆಚೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರೀತಿ ಯಾಗಿ ಗುಡ್ಡದ ತುದಿಗೇರುವುದೆಂದಕೆ ಕೆಲ ವಾರು ತಾಸುಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಜನರಿಗೆ ಕ್ಯಾನರಿ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗಳ ಮೂಲರನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಗಾಂಚೆ ಜನರ ಸಿಲ್ಫೊ ಭಾಷೆ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ತುಂಬ ಆಲಸಿ ಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರೇಮಮಯರಾಗಿದ್ದ ಜನ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಶೋಧಿಸಿರಬೇಕು ಎಂದೆನಿಸುವು ದಾದರೂ ಸಿಲ್ಫೊ ಅಂದಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿಳ್ಳೇನೂ 'ಅಲ್ಲ. ನೈಟಿಂಗೇಲ್‌ ಹಕ್ಕಿ ಯ ಹಾಡಿನಂತೆ ಈ ಸಿಳ್ಳು ಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಕಂಪನಪನ್ನುಳ್ಳದ್ದೂ ಆಗಿರು ತ್ತ್ತ ಡೆ 11.0 ಲಾ ಗೋಮೇರಾಕೆ. ಹೋಗಿಬಂದ ವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಕ್ಕಿಯಂತೆ ಸಿಲ್ಬಾಡೋ- ರರು (ಸಿಲ್ಬಾ ಭಾಷೆ ಬಳಸುವವರು) ಸಿಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧದ. ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡ ಬಲ್ಲರು. ಕೆಲವು ಸಲಅದು ಮೃದುವಾಗಿ ಇಂಪಾ ಗಿರುವುದಾದಕೆ, ಕೆಲವು ಸಲ ಸಂತೋಷ ಸೂಚಕವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೆಲ ಸಲ ಕರ್ಕಶವಾಗಿ ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೊಂದು ದೂರ ವರಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಸದ್ದನ್ನು ಅಡಗಿಸಿ ತಲುಪಲು ಈ ಸಿಳ್ಳಿನ' ವಿಚ್‌' ಕಾರಣ. ಗಾಳಿಯಿರದ ದಿನವಾದರೆ ಸಿಲ್ಬಾ ಡೋರ ಸಿಳ್ಳಿ ನ ಮೂಲಕ ಮೂರು ಮ್ಗೆ ಆಚೆ ಇರುವವನೊಡನೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಭಾ ಷಿಸಬಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆಯಂತೂ ಸಿಲ್ಬೊ ಸಂದೇಶ ಎಂಟು ಮೈಲಿಯಾಚೆ ಕೇಳಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಲಾ ಗೋಮೇರಾದ ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಮಾ ತಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ. ಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲೆ. ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕುರಿ-ಆಡುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬಕುರಿಗಾಹಿಯೊಡನೆ- ಯೊ, ಕೆಳಗೆ ದೂರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಂಡಂದಿಕೊಡನೆಯೊ ಹರಟಿ 'ಜೂಡಯಬ್ಬಬ್ಲರು. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಆಳುಗಳಿಗೆ ಕೈತ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ರಿಂತುಕೊಂಡು ಆಚೆ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ನೆರೆ ಯಾಕೆಗೆ “ ಕೇಳಿದೆಯೇನೇ, ನಮ್ಮ ಮೇರಿ ಹಡೆ ದಳು, ಮಗು ೮ ಪೌಂಡು ತೂಕವಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲ್ಗಳು. . ಈ ಜನರಿಗೆ ಸಿಲ್ಬೊ ದೂರ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಗೆದೆಯುವ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಸಿಲ್ಬೊ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವಾಗ ಸಿಲ್ಬಾ- ಡೋರ್‌ ತನ್ನ ತುಟಿ, ನಾಲಿಗೆ ಎ ಕೈಬೆರಳು. ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ ನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನೂ ಇವನ್ನು ಉಪ ಪಯೋಗಿಸುವ ತಂತ್ರ, ಅನನವದಶೆಟ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಸ ಮೂಲೆ ಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಸಿ ಆತ ಸಿಳ್ಳು ಹಾಕತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಮಾತಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೆ ಸಿಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಸಿಲ್ಬೊಕ್ಕೆ ಸ್ಪಾನಿಶ್‌ ಭಾಷೆ ಅತಿ ಉಪ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸ್ಪಾನಿಶಿ ಶಬ ಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಿಲ್ಫೊ ನಲ್ಲಿ ಮಸರಗ 4 ಕೆಲ ಸಿಲ್ಭಾ ಡೋ- ರರು ತ ಗಳನ್ನು ಮೆಗಾಫೋ:ನಿನಂತೆ ಬಳ] ಸಶಿ ಒಬ್ಬ ಸಿಲ್ಬಾ ಡೋರನೂ ಸಿಳ್ಳಿ ನ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸ ೫! ಟೆ “ಬೆರಳುಗಳನ್ನಾ ಗಲಿ ತುಟಿಗಳನ್ನಾಗಲೀ ಅಲ್ಲಾ ಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಗದ್ದ ಗಳ ಚಲನವಲವವನ್ನಷ್ಟೆ ಆತ ಅವ ಲಂಬಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಿಲ್ಬೊ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸುವಾಗ ಸಿಲ್ಬಾ ಡೋರ್‌ ಮೊದಲಿ. “ ಆಹ-ಹ-ಹ-ಹ” ಎಂಬ ಸ ಶಬ್ದ ವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಸಿಳ್ಳು ಫೇಳಿ ಬರುವ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದ ವರೆಲ್ಲ ಸಂದೇಶ ಸ್ವ (ಕಾ- ರಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಿಲ್ಬೊ ಭಾಷಿಕರಿಗೆ ಕಿವಿ ಅತ್ಯಂತ ಚುರುಕಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಅವರ ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸು ಈ ಸಂಕೇತ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಪರ್ಕದ ಸುಲಭ ' ಸಾಧನ ಇದೊಂದೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಜನ ಯಾವಾಗಲೂ ಅದರತ್ತ ಲಕ್ಷವಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ' ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಪಾನಿಶ್‌ ಭಾಷೆ ಬಲ್ಲವರೆಲ್ಲರೂ ಸಿಲ್ಬೊವನ್ನು [ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಲಿಯಬಲ್ಲರು ಎಂದು ಲಾ ಗೋ- ಮೇರಾ ಜನ ಹೇಳುತಾರೆ. ಅವರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಭಾಷೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ೮-೯ '..ಓ0 ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಭಾಷೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗತೊಡಗು ತ್ತದೆ. ೧೨ ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳು ತಜ್ಞರಾಗಿ ಸಿಲ್ಬೊ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತಾರೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಹಲ್ಲುಗಳು ಬಾಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿ ದ್ಮರೆ ಮುದುಕರು ಕೂಡ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು . ಕಲಿಯಬಲ್ಲರು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸಿಳ್ಳು ' ಹಾಕಬಲ್ಲ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ಪಾನಿಶ್‌ ಮಾತಾಡಬಲ್ಲ ಬುದ್ಧಿ ವಂತನು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ಬೊ ಕಲಿಯ ಬಲ್ಲ ಎಂದು ಸಿಲ್ಫೊ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿರುವ ಮಾನವಶಾಸ್ತಜ ರು. ಹೇಳು- ಪೆ ತ್ತಾರೆ. ... ಕೆಲಸಲ ಸಿಲ್ಫೊ ಭಾಷೆ ವಿಚಿತ್ರ ಸನ್ನಿವೇಶ ಗಳನ್ನು ಕಲ್ಬಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಹಕ್ಕಿಗಳು ] ಸಿಲ್ಬೊ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಬಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ _' ಗೊಂದಲವುಂಟಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ಲಾ ಗೋಮೇ ೆ ರಾಕ್ಕೆ ಹೋದ ಒಬ್ಬಾತ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ಪರತ ' ವೊಂದರಲ್ಲಿ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತ್ಕ ಅವನ *ಿವಿಗೆ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ " ಆಹ-ಹ-ಹ-ಹ। . ಅಲ್ಫಾನ್ಸೊ, ಅಲ್ಫಾನ್ಸೊ” ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿ ಸಿತು. ಹಾಗೆ ಸಿಳ್ಳು ಹಾಕಿದ್ದು ಒಂದು ಹಕಿ ಯಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಅವರು ಸಿಳ್ಳಿನ ಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ! ೮೫: ಹಕ್ಕಿಗಳು ನೆಕೆದು “ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೊ, ಫ್ರೆಡ್ರಿಕೊ, ಫಿಲಿಪ್‌” ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಸಿಲ್ಫೊ ಭಾಷೆ ಯಲ್ಲಿ ಒದರತೊಡಗಿದವು. ಸ್ಬೇನು ಕ್ಯಾನರಿ ನಡುಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿ: ಕೊಂಡ ನಂತರ ಲಾ ಗೋಮೇರಾವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ಫೊ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾ' ಗಿದೆ. ಲಾ ಗೋಮೇರಾದಲ್ಲಿ ದಾಟಲು ಬಾರದೆ. ಕಂದಕಗಳು ತುಂಬಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಆಗುತ್ತಿರುವುದು, ಅಂಚೆ-ತಂತಿ ಸಂಪರ್ಕವೇರ್ಪ ಡುತ್ತಿರುವುದೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಇ ಡ್ಟ್‌ ಲಾ ಗೋಮೇರಾದಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ಬೊ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರೆ ತಾಪ ಎಷ್ಟಿದೆಯೆನ್ನುವುದು ಒಂದು ಉಡಾಹ': ಜ್ರ ಸ ರಣೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯುವಂತಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬ ಸ್ತರ ವಸೂಲಿಗಾರ ಗುಡ್ಡಗಳೆಲ್ಲಿರುವ ರೈತರಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಿ ಮಾಡ ಲೆಂದು ಸಾನ್‌ ಸೆಬಾಸ್ಟೀನ್‌ಗೆ ಬಂದ.: ಆತ ಒಂದು ಕತ್ತೆಯನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕಠಿಣಸಾಧ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟಿ. ಆದರೆ ಆತ ಮೊದಲನೆ ಕೆತನ ಮನೆ ಮುಟ್ಟುವ ಮೊದಲೇ ಆತನ ಆಗಮನದ ಸುದ್ಧಿ ಸಿರ್ಫೊ ಮುಖಾಂತರ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗೂ ತಲುಪಿತ್ತು. ಆ ರೈತ ಮನೆಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಕರ- ವಸೂಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಬೇರೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಯಜಮಾನರು ಕಾಣಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆತ "ಬಂದ ಹಾದಿಗೆ ಸುಂಕವಿಲ್ಲ' ವೆಂಬಂತೆ ಪೆಚ್ಚು ಮೋರೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಕಾಸನ್ನೂ ವಸೂಲು ಮಾಡಲಾರದೆ. ಮರಳಿದ. ಸಿಲೊ. ಸರಕಾರ ವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತ್ತು. ಸಿ ಗಂಡಾಂತಕದ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಲ ಸಿಲ್ಬೊ ತುಂಬ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಲ್ಲಾಡೋರ್‌ ನಿಮಿಷಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ದೂರದೂರದ ಜನರಿಗೂ. ಗಂಡಾಂತರದ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಎಲ್ಲ ರನ್ನೂ ಸತರ್ಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. . 3 ಕಂ ನ 0//000/400000000000% 000/0900400000000% ಬ್ಲ ನು ಚ | ಸ್ಟೆ ಹ, ತರೆಗಳನ್ನು 'ೌ ನ್‌ 4 ಜ್ವರವನ್ನು ನೋವನ್ನು : $ ಶಾಂತಶಡಿಸುತ್ತದೆ ್ಫ ನಿರುತ್ಸಾಹವನ್ನು ; ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಯು ಯು -2ೋೋೋೋಟೂ ಹೋಗೆ |ಓಂ 1 ಗೋ ಬಾಗು | ತ ಡಾಕ್ಟರರ ಸುರಕ್ಷಿತ ಔಷಧದಂತೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮಿಲನವಾದ ನಾಲ್ಕು ಔಷಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ *ಅನಾಸಿನ"? ನೋವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಾಸಿನ" (1) ತಲೆ ನೋಪು, ಶೀತ, ಜ್ವರ, ಹಲ್ಲತಿ ನೋವು ಹಾಗೂ ಸ್ನಾಯುಗಳ ನೋನನ್ನು ಅಧಿಕ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಉಪಶಮನ ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ; (2) ಗಾಬರಿಗೊಳಿಸುವ ನರಗಳಿಗೆ ಶಾಂತತೆಯನ್ನೀಯುತ್ತ ದೆ--ನೀವು ಸುಖವಾಗಿ, ಆರಾಮ ದಿಂದಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ; (3) ನಿರುತ್ಸಾಹನನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ; (4) ಜ್ವರವನ್ನು ಕಡಿನೆು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಔಷಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಅನಾಸಿನ', ನೋವನ್ನು ಉಸಶನಮನಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ "ಅನಾಸಿನ*? ಇಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಿರಿ. ೋೊೋೋೋೋೋೂೋೂೋೂಊೂೋೂ2302ಊಟ೬ಟ೬೮ಟ್ಟಫ್ಛ ಯಯ ಯ್ಭ್ಛ್ಯ ಅ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿರುವ ಸೆಲೋಫೇನ*್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ ನಲ್ಲಿ ಸೀಲ್‌ಮಾಡಿದ ಎರಡು ಬಿಲ್ಲೆಗಳೂ, ಭದ್ರ ವಾಗಿ ಪಿಲ್ಫರ್‌-ಪ್ರೂಫ್‌ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚೆ ಲ್ಪಟ್ಟಿ ಸೀ ಸೆಗಳಲ್ಲಿ 32 ಬಿಲ್ಲೆಗಳೂ-.-ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ "| ಮ್ರ ಲ ಸಲ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆರ್ಯೂ್‌ ಬೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. 2೫೫%" ಉಡ ಅೃಲ?01109 ನನ್ನನು ಸನ ಮು | ಸ್ನ ಸುಸು ನು ನು ೨೫೯11 41313840, ನಿಮ್ಮ ಬಾಂಡಾರ ಸಬೆಳೆಯಕೆ ಶಬ್ದಭಾಂಡಾರವು ಹಣದ ಭಾಂಡಾರಕ್ಕಿಂ ತಲೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿ೦ಗಳು ಕೆಲವು ಶಬ್ದ ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿ ಕೊಡಲಾಗುವುದು. ಖಗ ಶಬ್ದ ನಂದೆ ನಾಲು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಟ ದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲ ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಸರಿಯಾಗಿರುತ ಜೆ. ನಿಮಗೆ ಸರಿಯೆನಿಸಿದೆ ಅರ್ಥವನು, ಮೊದಲು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿರಿ, ಆ ಮೇಲೆ ಚ ಬೆನ್ನಿನ ಪುಟ ನೋಡಿರಿ. ಅಸ್ಲಿ ಜಯ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿನರಿಸಿಕೆ. ೧. ಕಷಾಯಿತ ೭. ಪರಿಷ್ಕಾರ (ಅ) ಗಡ್ಡ ಬೆಳಸಿದ (ಆ) ಬೋಳು (ಇ) (ಅ) ಸುತ್ತು ಹಾಕುವಿಕೆ (ಆ) ವಿಸ್ತಾರ ಕಂಚಿನ (ಈ) ಕೆಂಪೇರಿದ (ಇ) ಸಂಚಾರ (ಈ) ಸಿಂಗಾರ ೨. ಉಪಪನ್ನ ಳ್ಮೆ ಆನಿಷ್ಟಾರ (ಅ) ಸರಿಯಾದ (ಆ) ಆಶ್ರಿತ (ಇ) (ಅ) ಒಳಹೋಗುವಿಕೆ (ಆ) ಆರಿ ಹೋಗು ಸಂಬಂಧಿಕ (ಈ) ಹೋಲುವ ವುದು (ಇ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ರಗೊಳಿಸುವಿಕೆ (ಈ) ಸೃಚ ಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ವ ಲ) ಗ್ಜ್‌ ೯. ಕಕ್ಕುಲತೆ 1 ಸ ಡಿ ಕಾನಿನ ಬೊಕ್ಕೆ (ಇ) (ಅ) ಪ್ರೀತಿ (ಆ) ಒಂದು ಬಳ್ಳಿ (ಇ) ಸ (ಈ) ಕೆಟ್ಟಿ ಮಾತು (ಈ) ಪಂಜು ೪ ಚಕ್ಕಿ ತ ೧೦. ಅಧಿಷ್ಠಾನ (ಅ) ಕುಚೋದ್ಯ (ಆ) ಬಲವಾದ (ಇ) (ಅ) ನಿಯಮ (ಆ) ವಾಸಸ್ಥಾನ (ಇ) ಯತ ಗು ರೋಗ (ಈ) ಹೆಚ್ಚಳ ಲ ನರಕ ೧೧. ನಿಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಅ) ಹೇಳಲಾದ (ಆ) ಮುರಿದ (ಇ) (ಅ) ಆರೈಕೆ (ಆ) ಮಾಡುವ ಬಯಕೆ ತಳಕುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ (ಈ) ತೀತ (ಇ) ಕೆಡಿಸುವಿಕೆ (ಈ) ಸಂಶಯ ೬. ಪರಾಮರ್ಶೆ ೧೨. ಸಮವಾಯ ೆ (ಅ) ವಿವೇಚನೆ (ಆ) ನಿಂದೆ (ಇ) (ಅ) ರಕ್ಷಣೆ. (ಆ) ಹೋರಾಟ (ಇ) " ಹಂದೆಗೆಯುವುದು (ಈ) ಪುನರಾವೃತ್ತಿ ಜೋಡಣೆ ಈ) ವೆಚ್ಚ ಾಾಾಾಾಖಾಾಸಣಾಸಾಸಾಸಾವಾ ರ 7 0 4 ಶಬ್ದಭಾಂಡಾರ' ದ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥಗಳು ಕಷಾಯಿಂತ (ಈ) ಕೆಂಪೇರಿದ, ಕಲಕಿದ, ಬಣ್ಣ ವೇರಿದ. ಉದಾ - ರೋಷಕಷಾ- ಯಿತನೇತ್ರನಾಗಿ. [ಸಂ. ಕಷಾಯದಿಂದ] ಉಪಪನ್ಸ (ಅ) ಪಡೆದ, ಪ್ರಾಪ್ತ, ಒದ ಗಿದ, ಪರಿಣಮಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಆ ಕಾರಣ ದಿಂದ ಸರಿಯಾದ ಯೋಗ್ಯವಾದ. ಉದಾ: ನಿನ್ನ ತರ್ಕ ಉಪಪನ್ನವಾದದ್ದೆ. [ಸಂ. ಉಪಪದ ೬ ಹತ್ತಿರ ಬಾ ಎಂಬು ದರಿಂದ.] ಗಾರು (ಆ) ಕಾವಿನ ಬೊಕ್ಕೆ, ಕಾವು; ಕಾಡುತನವುಳ್ಳ, ಒರಟುತನ. ಉದಾ-- ಗಾರು ಮಾತುಗಳೇಕೆ? [ಕನ್ನಡ] ಚೇಸಷ್ಟ್ರಿತ (ಇ) ಯತ್ನ, ಮಾಡಿದ ಕೃತಿ; ಚಲನೆ, ಹಾವಭಾವ. ಉದಾ--ಅವನ ಚೇಷ್ಟ್ರಿತಗಳೆಲ್ಲ ವ್ಯರ್ಥ ವಾದವು, ಅವನ ಚೇಷ್ಟಿತಗಳಿಂದ ಅವನ ಅಂತರಂಗ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. [ಸಂ, ಚೇಷ್ಟ್‌್‌ ಚಲಿಸು ಎಂಬುದರಿಂದ]. ಯತ್ನಪೂರೃಕ ನಿಗಡಿತ (ಇ) ತಳಕು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ, ಬೇಡಿ ಅಥವಾ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಚಿಗಿಯ ಲಾದ, ಕಟ್ಟ ಲ್ರೃ ಟ್ಟಿ. ಉದಾ- ಈ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈ ರ ನಿಗಡಿತವಾಗಿವೆ [ಸಂ. ನಿಗಡ ಜೇಡಿ ಪರಾಮರ್ಶೆ (ಅ) ವಿವೇಚನೆ, ವಿಚಾರ, ನಿರ್ಣಯ; ಯೋಗಕ್ಕೇಮ ತೆಗೆದು ಕೊಳ್ಳು ವಿಕೆ; ನೆನಪು. [ಸಂ. ಪರಾ ೫ ಯೋಚಿಸು ಎಂಬುದರಿಂದ.] ೮೮ ೧೦, ೧೧ ೧೨. ಪರಿಷ್ಕಾರ (ಈ) ಸಿಂಗಾರ, ಅಲಂಕಾರ; ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ; ಅಡಿಗೆ. ಉದಾ-- ಬಹಳ ಪರಿಷ್ಕಾರವಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ ಚೆನ್ನ್ನಾ ಗಿದೆ. [ಸಂ. ಪರಿಷ್ಕೃ ಅಲಂಕರಿಸು].. ಅವಿಷ್ಯಾರ (ಇ) ಪ್ರತ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಿಕೆ; ಕಂಡು: ಒಡಿಯುವಪಿಕೆ. ಉದಾ-- ನ್ಯೂ ಟನ ನವ ಅನೇಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆವಿಷ್ಯಾ ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. [ಸಂ. ಆವಿಸ್‌ಎಕಣೆ ತ ದುರು]. ಕಕ್ಕುಲತೆ (ಅ) ಪ್ರೀತಿ, ಮಮತೆ. ದಯೆ; ಅತ್ಯಾಶೆ, ಬಯ ಲಾಸೆ. [ಕನ್ನಡ. ಅಧಿಷ್ಠಾನ (ಆ) ವಾಸಸ್ಥಾನ; ಆಳಿಕೆ' ಮೇಲಿ ಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವಿಕೆ, ಅಧಿಕಾರ: ತಳಪಾಯ. ಉದಾ ಹಣವು ಲಕ್ಶ್ಮಿ ಘಯ ಅಧಿಷ್ಠಾನ. [ಸಂ. ಅಧಿ ಮೇಲೆ-- ಸ್ಥಾನ]. ನಿಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಈ) ಸಂಶಯ, ಸಂದೇಹ! ಅರೆ ಮನಸು; [ಸಂ.] ಸಮವಾಯ (ಇ) ಜೋಡಣೆ; ರಾಶಿ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ. (ಸಂ.| ನಿಮ್ಮ ಶಬ್ದಶಕ್ತಿಯ ತರಗತಿ ನೀವು ಎಷ್ಟು ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆರಿಸಿದ: ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಎಣಿಸಿ ಸೆಳಗಿನಂತೆ ನಿವ: ಶಬ್ದಶಕ್ತಿಯ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ. ೬--೮. ಸರಿಯಿದ್ದರೆ .. ಸಾಧಾರಣ ೯-೧೦ ಸ್ರ .... ಉತ್ತಮ ೧೧--೧೨ ಹಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಶಾಜಾಮತ ಹಾಯ ಹಾಡದ ಪಾ ಡಜಮಾಸಾ ಭಾಕಿತೀಯ ಪೋಲೀಸ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯಮಯ ಪ್ರಕರಣ ಅತನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಗುವನು ಕೊಂದನಿ? | ಗರ್ಣ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲೊಂದು ರಾತ್ರಿ, ಶೋಧ ಮಾಡಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದಕೆ ಈಗ ' ಒಂಭತೂ ವರೆ ಗಂಟಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಲಕತ್ತೆಯ ಅವರ ಮುಂದೆ ಬಂದ ಪ್ರಕರಣವು ಅವರನ್ನು 'ಬೌಬಜಾರ್‌ ಬೀದಿಯ ಪೋಲೀಸ್‌ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಪ್ರತಿಭರಾಗಿ ಮಾಡಲಿತ್ತೆಂದು 'ಗುಜರಾಥಿ ಹಿಂದೂ ಪೋಷಾಕು ಧರಿಸಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಸಂಭಾವಿತ ತರು ಣಬಂದು “ನಾನೊಂದು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ಅಲ್ಲಿದ್ದ _ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ. ಆ ಅಧಿ _ ತಾರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಪರಾಧ ಮನೋ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪಂಚಾನನ ಘೋಷಾ ಲರಾಗಿದ್ದರು. ಅಪರಾಧ ಮ- . ನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಪದವೀಧರರಾದ ಅವರು'ಹಲವು ನಿಗೂಢ ಅಪರಾಧಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ೯೦ ಕಸ್ಕೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ' ಆಗ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ತರುಣ ಕೊಟ್ಟ ಹೇಳಿಕೆಯ ಸಾರ ಇದು: ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ (ಕಲಕತ್ತಾ) ಎನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯ ಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಗುಜರಾಥಿ ಡಾ. ಪಟೀಲರಲ್ಲಿ ಕಂಪೌಂಡರನಾಗಿದ್ದ ಆತ ಡಾಕ್ಟರರ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಏಕಮಾತ್ರ ಪುತ್ರ ನನ್ನು ಅಂದು ಸಂಜಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ್ದ. ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತು . ಅಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎಂಟು ಗಂಟಿ ಸುಮಾರಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ತೋರಿಸುವೆನೆಂದು ಮಗುವನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದು ತನ್ನ ಘೋರ ಉದ್ಜೇಶವನ್ನಾತ ಪೂರಕೈಸಿಕೊಂ- ಡಿದ್ದ. “ಆದರೆ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಹಾಕಿ ದರೂ ನಾನು ಈ ಕೊಲೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಲಾರೆ” ಎಂದಾತ ರಹಸ್ಕಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದ. ಪೋಲೀಸರು ಅವನ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ದರು. ಯಾವುದೇ ಆಯುಧವಾಗಲಿ, ಕಡೆಗೆ ರಕ್ತದ ಕಲೆಗಳಾಗಲಿ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ವಿಕೃತ ಬುದ್ಧಿಯ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತಮಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯವನ್ನೂ ಉಪಯೋ- ಗಿಸಿ ಡಾ. ಘೋಷಾಲರು ತರುಣನನ್ನು ಪುಸಲಾ ಯಿಸಿ, ಸಹಾನುಭೂತಿ ತೋರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರ ಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ತರಲು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಹೆಣಗಿ ದರು. ಆದರೆ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಆಗಲೇ ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಸ್ವಂತದ ಬಗ್ಗೆ, ಅವನು ಗುಜರಾಥಿ ಹಿಂದು; ಗುಜರಾಥಿನ ಒಂದೆಡೆ ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನ್ನಾರ ಈುಲದವ; ಅವನಿಗೆ ಮುದಿ ತಾಯಿ ಹೊರತು ಬೇರಾವ ಬಂಧುಗಳಿಲ್ಲ; ಗುಜ ರಾಥಿಯಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ; ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಕಲಕತ್ತೆಗೆ ಬಂದು ಸ್ಕಜಾತಿ ಯವರಾದ ಡಾ. ಪಟೀಲರಲ್ಲಿ ಕಂಪೌಂಡರಾಗಿ ಸೇರಿ, ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಎಂದಿಷ್ಟು ಏವರಗಳನ್ನಾತ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. “ಮಗು ವಿನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಅತಿ ಪ್ರೀತಿಯಿತ್ತು. ಕೊಲ್ಲು ವಾಗ ಅದರ ಮೋರೆ ನೋಡಲಾಗದೆ ಜೇಕೆ ಕಡೆ ಮುಖ ತಿರುವಿ ಚೂರಿ ಹಾಕಿದೆ” ಎಂದಷ್ಟೇ! ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬಂದ ಹೊಸ ಸಂಗತಿ! ಯಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪರಿಗೆ ಈ ಮನುಷ್ಯ ಹುಚ್ಚನಾಗಿದ್ದು ಅವನ ಇಡೀ ಹೇಳಿಕೆಯೆ ಸುಳ್ಳಿ ರಬಹುದೇೇ ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಬಂತು. ಬೆಳಗ್ಗಿ ನಿಂದ ಡಾ. ಪಟೀಲರ ಮಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿರು: ವ್ರದೇ ನಿಜವಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರು ಪೋಲೀಸೆರಿಗೆ' ದೂರು ಕೊಟ್ಟಿ ರಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಡಾ. ಘೋ... ಷಾಲರು ಠಾಣಾ ಕರಣಿಕನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಕೇಳಿ: ದರು. ಹಾದು, ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಅವೆನ್ಯೂನಲ್ಲಿದ್ದ. ಡಾ. ಪಟಲರು ತಮ್ಮ ಕಂಪೌಂಡರ್‌ ಮತ್ತು ಮಗ ಕಾಣೆಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಕೊಟ್ಟು ಅಪ: ರೆಲ್ಲೋ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿರಬೇಕೆಂದೂ' ತೋಧ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದೂ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು... ಆದ್ದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ಕಾನ್‌ಸ್ಪೇಬಲ್‌ನನ್ನು ನಗರದ: ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಎಚಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕಳಿಸಲಾ: ಗಿತ್ತು ಕೂಡ. ಡಾ. ಪಟೇಲರನ್ನು ಕರೆಸಿದ್ದಾಯಿತು. ಅವ! ರಿಗೆ ಅವರ ಮಗುವಿನ ಕೊಲೆಯ ಸುದ್ದಿ ಹೇಳಿ' ಕೊಲೆಗಡಕ ಅವರ ಕಂಪೌಂಡರನೇ ಎಂದು: ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಸುತರಾಂ ನೆಂಬಲು ಸಿದ್ಧ ರಾಗಲಿಲ್ಲ. “ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆತ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ನಾಗಿದ್ದ. ನನ್ನ ತಮ್ಮನ ಹಾಗೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ. ಹುಡುಗನನ್ನಂತೂ ಪ್ರಾಣದಂತೆ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ" ಎಂದವರು ಹೇಳಿದರು. ಕೈದಿಯನ್ನು ಆಚೆ ಕೋಣೆಯಿಂದ ತಂದು ಡಾಕ್ಟರರ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ರಾದ್ಠಾಂತ ದೃಶ್ಯ ನಡೆದು ಹೋಯಿತು. ಡಾಕ್ಟರರು ಕಂಪೌಂಡರನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು "ಏನೋ, ನೀನು ನಿಜವಾಗಿ ಹುಡುಗನನ್ನು ಕೊಂದೆಯಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿ ದರು, ಆತ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುತ್ತ, "ಹೌದು, ಕೊಂದು ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಲ ಆತ ನಿಜವಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದನೆ ! ಶ್ಹಮೆ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದ. ' ಕೇಳಿ ಡಾಕ್ಟರರು ಬುಡ ಕಡಿದ ಮರದಂತೆ ' ನೆಲಕ್ಕೆ ಕುಸಿದರು. ನೋಡಿ ಕೈದಿ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ್ಲ ಡಾಕ್ಟೆರರ ಬಳಿ ಮಂಡಿಯೂರಿ, “ನೀರು! ನೀರು!” ' ಎಂದು ಕೂಗಿದ. ಅವರನ್ನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನೇವ ' ಕಿಸತೊಡಗಿದ. ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಡಾಕ್ಟರರಿಗೇನೂ ಆಗಿ | ರಲಿಲ್ಲ. ಕಷ್ಟವೆಂದರೆ ಈ ಕೊಲೆಗೆ ಹೇತುವೇನಸಿತ್ತೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆತ ತಮ್ಮಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಅವನ ಪರಿಚಯ ತಮಗಿದ್ದಿ ಲ್ಲೆಂದು ಡಾಕ್ಟರರು ಒಬ್ಬಿದರು. ಅವನ ಊರಾ . ವು್ರದೆಂದೂ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಚಿಗೆ ಕೆಲ ' ದಿನಗಳಿಂದ ಅವನು ಒಂದು ತರಷೆಯಾಗಿದ್ದ ನೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಹೆಂಡತಿಗೇನಾ ದರೂ ಹಿಂಜಿ ಅವನ ಪರಿಚಯವಿದ್ದಿರಬಹುದೇ ' ಎಂದು ಘೋಷಾಲರು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿ ದಾಗ ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲೆಂದು ಉತ್ತರ ಬಂತು. ಈಚೆಗೆ ಮಗುವಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಸ್ವಸ್ಥವಾದಾಗ ಆತ ಹಗಲಿರುಳು ಎಚ್ಚರಿದ್ದು ಅದರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಿದ್ದನಂತೆ. ಮಗುವನ್ನಾತ ಕೊಂದಿರ . ಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿಯೋ ಬಚ್ಚಿ ಟ್ಟಿರಬೇಕೆಂದು ಇನ್ನೂ ಡಾ. ಪಟೀಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾ- * ಗಿತ್ನು, | ಫಛೋಷಾಲರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಬಚಿತ .. ವಾಗಿತ್ತು. ಈತ ಅಪರಾಧರೋಗಿ (ಅಂದರೆ " ಗಾ ಎ ಸು ಪ ಸಟ ಕ ಡು 2 ಜ...ಟಚಣೂ ಓತ. 4 ನಿಷ್ಕಾರಣವಾಗಿ ಅಪರಾಧ ಮಾಡುವ ಹಂಬಲ ವುಳ್ಳ ರೋಗಿ) ಎಂದು. ಸೈದಿಯ ಒಂದು ವರ್ತನೆ ತುಂಬ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆತ ಮಗು ವನ್ನು ಕೊಂದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಸಂಶಯವನ್ನು ಇವರು ವೃಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗೆಲ್ಲ ಆತ ಕ್ಷೋಬಭೆಗೊಂಡು ತಾನು ಖಂಡಿತ ಕೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಸಾಧಿಸು | ತ್ತಿದ್ದ... ಘೋಷಾಲರು ತಮ್ಮ ಮನೋರೋಗ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೆ ಲ್ಲ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು. ' ಮಗುವಿನ ಘೋಟೋ ತರಿಸಿ ಅವನ ಮುಂದಿಟ್ಟು, “ಇಷ್ಟು ಚಂದ ಮಗು! ಇದನ್ನು ಕೊಂಡೆನೆಂದು ೯೧ ಸುಳ್ಳು, ಹೇಳುತ್ತೀಯಾ?” ಎಂದರು. “ಇಲ್ಲ ಚ ತ್ರ ನೀನು ಕೊಂದಿಲ್ಲ” ಎಂದರು. ಇಂಥ ಪ್ರಸಂಗ ಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಕರಗಿದಂತಾಗಿ ಸತ್ಯ ಹೇಳುವೆನೆಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನ, ಹಟ ಪುನಃ ನಿಗುರುತ್ತಿತ್ತು. “ಇಲ್ಲ, ಐಂದೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ' ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಕಂಪೌಂಡರ ಸತ್ಯದಂತನಿಸುವ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿ. ಗುಜರಾಥದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟೂರಿನ ಹೆಸರು ತಿಳಿಸಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮಕಥೆ ಯನ್ನು ಹೊಸತೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾದರ ಪಡಿ ಸಿದ... ತಾನು ಹಿಂದುವಾದರೂ ತನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಅವೈಧ (ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಹುಟ್ಟಿದ) ಪುತ್ರ. ತನ್ನ ತಂದೆ ಆಫೀಸರಾಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ತಾಯಿ ಸಾಯುವಾಗ ಮುಸ್ಲಿಂ ಗೆಳತಿಯೊಬ್ಬಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಹಾಕಿದಳು. ಆಗ ತಾನಿನ್ನೂ ಅಬೋಧ ಬಾಲಕ. ಹಾಗಾಗಿ ತಾನು ಮುಸ್ಲಿಮರ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದೆ. ದೊಡ್ಡ ವನಾದ ಮೇಲೆ ಅವಳು ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದ ಬೋರ್ಡಿಂಗಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನಿರಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನೂ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷಿ ಯ (ಡಾ. ಪಟೀಲರ ಪತ್ನಿ) ಪರಿಚಯ ತನಗಾಯಿತು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾದರಿಯ ಶೋಕಿ ಜೀವನ ನಡೆಸು ತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷಿ ಟು ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯಿತು. ತನಗೂ ಅವಳಿಗೂ ಗಾಢ ಮೈತ್ರಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅವಳು ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಹೋದಳು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ತವರು ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ಕಲಕತ್ತೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಪ್ರೇರಿಸಿದಳು. .. ತಮ ಪೂರ್ವ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಗಂಡನಿಗೆ ತಿಳಿಸದೆಯೆ ಅವಳು ಗಂಡನಿಂದ ತನಗೆ ನೌಕರಿ: ಕೊಡಿಸಿ ದಳು. ಕೆಲ ಕಾಲ ತನ್ನನ್ನು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಆದರ ದಿಂದ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಕಚೆಗೆ ಅವರು ತನ್ನನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ಕಾಣತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡುವ ಹಂಬಲ ತಡೆದು ಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ ಅವರ ಶಿಶುಪತ್ರನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ೬ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಈವೊತ್ತು ಸಂಜೆ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟಿ. ಅನಂತರ ಆತ ತಾನು ಅಂದು ಮಗುವನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದ ರೀತಿಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ. ಎಲ್ಲಿ ರಿಕ್ಬಾ ಹಿಡಿದ, ಎಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಹಿಡಿದ ಬರಾಕ ಪುರ ಸ್ಟೇಶನ್ನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಚರಾ ಪಾರಾಕ್ಕೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರಾಕ ಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹೇಗೆ ಬಂದ ಈ ಎಲ್ಲ ವಿವರ- ಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿದ. ಮಗು ಅತ್ತದ್ಳು, ಅದಕ್ಕೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿದ್ದು, ಕೆಂಪು ಫುಗ್ಗಾ ಕೊಡಿ ಸಿದ್ದು, ಚೂರಿ ಕೊಂಡದ್ದು, ಕೊನೆಗೆ ಮಗು ವನ್ನು ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರಾಕಪುರ ಮೈದಾ ನಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಮು ಅಲ್ಲಿಯ ಉದ್ಯಾನದ ಮರಗಳ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಒಂದು ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಕೋಮಲವಾದ ಕೊರ ಳನ್ನು ಚೂರಿಯಿಂದ ತಿವಿದು ಕೊಂದು ಹಾಕಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡದೆ ಕಲಕತ್ತೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದು-- ಎಲ್ಲವನ್ನು ಹೇಳಿದ. “ಮಗುವನ್ನು ನಾನು ಪ್ರೀತಿ ಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ನಾನು ಚೂರಿಯನ್ನು ಹೊರ ತೆಗೆ ದಾಗ ಅದು "ಮಾಮಾ-ಮಾಮಾ' ಎಂದು ನನ್ನ ಕೊರಳಿಗೆ ತೆಕ್ಕೆಬಿತ್ತು. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ವಿಚ ಲಿತವಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೇ ಅದರ ಮುಖ ನೋಡದೆ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಚೂರಿ ಹಾಕಿದೆ” ಎಂದಾತ ತನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ. ತುಂಬ ಆಶಾಭಾವದಿಂದ ಡಾ. ಘೋಷಾ ಲರು ಡಾ.ಪಟೀಲ್‌, ಪೋಲೀಸ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಕದಿ ಇವರೊಡನೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಬರಾಕಪೆರ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ಆದಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂಡ ಸಂಗತಿ ಗೂಢವನ್ನು ಗೂಢತರವಾಗಿ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಷ್ಟೇ ನೆರವಾಯಿತು. ಮಗುವಿನ ರಕ್ತ ಸಿಕ್ತವಾದ. ಅಂಗಿಯೇನೋ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾವಿನ ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ರಕದ ಕಲೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಆದರೆ ಮಗುವಿನ ಹೆಣ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ನರಿ ತಿಂದಿರಬಹುದೇ ಎಂದರೆ ಅದರ ಯಾವ ಅಂಗವಾಗಲಿ ಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಎಲುಬಿನ ತುಣುಕೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾಗಿರುವುದೇ ಸಂಶಯಾಸ್ಟದವೆಂದು: ತೋರಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೆ ಚೂರಿ ಹಾಕಿದೆ ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಮರದ ಮೇಲೆ ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮಿರೆ. ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮಗುವನ್ನು ಬೇರೆಲ್ಲಾದರೂ ಕೊಂದು ಇಲ್ಲಿ ತಂದು ಒಗೆದಿರೆ ಬಹುದೇ, ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲದೇ ರಕ್ತಬರುವಷ್ಟೇ ಇರಿದು ಅಂಗಿಯನ್ನು ತೋಯಿಸಿ ಚೆಲ್ಲಿ ಮಗು: ವನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಬಚ್ಚಿಟ್ಟಿ ರಬಹುದೆ ಮರುದಿನದ ತಪಾಸಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಪಟ್ಟಿ ಸಂಗತಿಗಳು ಕೈದಿಯ ಸತ್ಯಸಂಧತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರಸನಗೊಳಿಸಿದವು. ಡಾ. ಪಟೀಲರ ಹೆಂಡತಿಗೂ ಅವನಿಗೂ ಪೂರ್ವಪರಿ ಚಯವಿತ್ತೆಂಬ ಅವನ ಹೇಳಿಕೆ ಶುದ್ಧ ಸುಳ್ಳಾ, ಗಿತ್ತು. ಆತ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಆ ತರುಣಿ ಎಂದೂ: ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಣದಲ್ಲೂ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವಳ ತಂದೆ ತಾಯಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಮ ಪದ್ಧತಿಯವ ರಾಗಿರದೆ.. ಪೂರ್ಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಶಿ(ಲರಾಗಿ। ದ್ವರು; ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಅವಳ ತಪರೂ ರಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ, ವಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಮೂರು ವರ್ಷದ: ಕೆಳಗೆ ಗಂಡನೊಡನೆ ಕಲಕತ್ತೆಗೆ ಬಂದವಳು ಹುಟ್ಟೂರಿಗೆ ತಿರುಗಿ. ಹೋಗಿರಲೇ ಇಲ್ಲ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಟೀಲರನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಈ: ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಸಂದೇಹವುಳಿಯರಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷದ ಮುದ್ದು ಬಾರಿಕೆ' ಯಾದ ಆ ದುಃಖಜರ್ಜರ ತಾಯಿ ನಿಷಾ,ಪ' ಚರಿತಳಾಗಿದ್ದಳೆಂಬುದು ಸೂರ್ಯಪ್ರ ಕಾಶದಷ್ಟೇ' ಸಷವಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಡಾ.ಪಬೀಲರು ಕೈದಿಯ ವಿಷಯ ಇನ್ನೊಂದು: ಹೊಸ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸಾರಿದರು. *ೆಲ ಕಾಲ: ಹಿಂದೆ ಆತ ಒಂದು ದಿನ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಟೀಲರ] ಕೋಣೆಯನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವರ: ಟ್ರಂಕಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಅದಕೊಳಗೆ ಏನನ್ನೊ€ ಇಟ್ಟು ಬಹಳ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಬಂದ. ತಕ ಹೆಹಟೂ ತತ ಬ ಜಿಚ 0 ಟರ್‌ ” ಗ ೯ ಟ ಕ ಫೆ ಡ್‌ ಕ 1» ೫ ಲ್‌ ಚ್‌ ಕ್‌ಟಲ್‌್‌ ಟ್‌ ಭಚ್ಯ್‌ಕ್‌ಟ್‌ಕ್ಟಬ ಟ್‌ ್‌ ಹ್‌ ್‌್‌ ಚ್ಮ ಚಾ ೪೪ ಚಾ ್‌ ಭಾ ಆತ ನಿಜವಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದನೆ? ೯೩ ಅದು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಬ್ಬೇಲರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅವರು ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅವನು ಟ್ರಂಕಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದು ಜರ್ಮನ್‌ ಸಿಲ್ವರ್‌ ಕಪ್‌ಬಸಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ “ಮಿಸೆಸ್‌ ಪಟೀಲ” ಎಂದು ಬೇರೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿತ್ತು. ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನರಿತು ಡಾ. ಪಟೀಲರು ಹೀಗೇಕೆ ಮಾಡಿದೆಯೆಂದು ಕೈದಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿ ಸಿದರು. ಆತ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಹೇಳಲಾರದೆ ಮುಖ ತೆಳಗೆ ಹಾಕಿದ್ದ. ಆದರೂ ಅವನ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುವಾಸನೆ ಮೊದಲಾಗಲಿ ಆಮೇಲಾಗಲಿ ಕಾಣಿ ಸಿರಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಡಾ. ಪಟೀಲರು ಆ ಮಾತನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೈದಿಯ ಸ್ವಭಾ- ವದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ ಪೋಲೀಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿ ಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಕೈದಿ ತನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಕೊಡನೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಲಕತ್ತೆಯ ಸೂಳೆಗೇರಿಗೆ ಭೆಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಬರುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಸೂಳೆಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಆತ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಿಗೂ ಪರಿಚಿತ ವ್ಶ ಕ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಯಾವ ವೇಶೈ ಬೂತಾಯಿ, ಆತ ಶರೀರ ಸಂಪರ್ಶ ಬೆಳೆ ಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ವೇಶೈ ಯರನ್ನೂ ಅವನು “ತಂಗಿ” “ಅಕ್ಕ” ಎಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅವನು ಸೂಳೆಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ವೇಶೈ ಯರೂ ಅವನ ಚಾರಿತ್ರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ದ. ಬಗ್ಗೆ ಏಕವಾಕ್ಯತೆ ಯುಳ್ಳ; ವರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ದೈವಭಕ್ತೆ ವ್ರ ಗ ಅವನೆ ಈ ಮುಗ್ಧತೆಗೆ. ಎಷ್ಟು ಮರು ಉಗಿದ್ದಳೆಂದರೆ ಅವನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ ಪವಾಸಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು । ಈಗ ಸಿ. ಐ. ಡಿ. ಶಾಖೆಯ ಖ್ಯಾತ ಪತ್ತೇದಾರ ರಾಯಬಹಾದೂರ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಮುಕರ್ಜಿಯ ವರೂ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೆದಿಯನ್ನು ನೋಡಿದವರೇ ಕಈತಖಂಡಿತ ಹಿಂದುವಲ್ಲ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂದು ಸಾರಿದರು. ಅವನ ಗುಪ್ತಾಂಗಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಸಿ ಓದಾಗ ಅದು ನಿಜ ಜು ಅಲ್ಲ ಸುನ್ನತ್‌ ವಿಧಿಯ ಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಿತ್ತು. ನಿನ್ನ ಚ ನ್ನು ಕುರಿತು : ಸಳ ಕೆ ಹೇಳಿದೆಯೆಂದು ತೇಳಿದಾಗ *ೆದಿ ಯಿತ ತತ್ವ ಜಾ ಫನದ ಉತ್ತರ ಅವರನ್ನು ಆತ್ಚ ರ್ಶ ಗು ಗ್ಗ ಮಾಡಿತು. : " ನಾನು ಮುಸ್ಲಿ 0 ನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ದ್ವಕೇನಾಯಿತು? ನನ್ನ ಮ ತ್ತ್ತಜ್ಛ- ಏಕೆ ಈ ದೇಶದ ಮುಸ್ಲಿಮರೆಲ್ಲರ ಪೂರ್ವಜರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು ತಾನೆ! ಈ ಹಿಂದು ಮುಸ್ಲಿಂ ಭೇದವೆಲ್ಲ ವಿದೇಶೀಯರು ನಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ತುರುಕಿದ್ದು 1” ಎಂದನಾತ. ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ಒಂದು ವಾರ ದಾಟಿ ಹೋ- ಯಿತು. ಏನೂ ಪ ಗತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ರಕ್ತ ಪರಿ ಕ್ಷಕರ ವರದಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ನೆರವಾ ಗುವ ಬದಲು ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಗಡುಚಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಮಗುವಿನ ಅಂಗಿಯಲ್ಲೂ ಮಣಿ ನಲ್ಲೂ ಇದ್ದ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ರಕ್ತದ ಸಂಗಡ ಆಡಿನ ರಕ್ತವೂ ಬಿರೆತಿತ್ತೆಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತ್ತು. ಹಾಗಾದರೆ ಮಗು ಕೊಲೆಯಾಗಿರ- ಲಿಲ್ಲವೇ? ಪೋಲೀಸರನ್ನು ಜಂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಅಪರಾಧರೋಗಿ ಹೀಗೆಲ್ಲ ಮಾಡಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೆ? ಮತ್ತೆ ಡಾ. ಘೋಷಾಲರು ಭೆಟ್ಟಿಯಾದರು. ಅವನನ್ನು ಪುಸಲಾಯಿಸಿದರು. ಆತ ಪತ್ತೇದಾರ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ಬಾಬುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲು ರುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದ. " ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಸಿಗಿದು ಹಾಕಿದರೂ ನನ್ನಿಂದ ಒಂದು ಗುಟ್ಟನ್ನೂ ಹೊರ ದೆಗೆಯಲಾರಕೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿ” ಎಂದು ಕೂಗಿದ. ಘೋಷಾಲರು ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ರನ್ನು ಬೈದಂತೆ ಮಾಡಿ ಅವನ ೨೩೫೫೬ ಥ್ರ ತ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಾದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತ, ಘೋಷಾಲರು ಶೇಳದೇನೇ, ಮಗುವಿನ ಅಂಗಿ ಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಆಡಿನ ರಕ್ತ ಬೆರತಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯ ರಕ್ತ ಮಗುವಿನ ಕೈದಿ ಯ ನ್ನ್ನ ೯೪ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ದಾಗಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದೇಹದಿಂದ ಸಿರಿಂಜಿನಿಂದ ತಾನು. ರಕ್ತ. ತೆಗೆದಿದ್ದೇನೆ, ಕಂಪೌಂಡರನಾದ ತನಗೆ ರಕ್ತ ಹೇಗೆ ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತಿದೆ, ಎಂದೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ. ಬೇಕಾದರೆ ತನ್ನ ಮೈಯ ರಕ ತೆಗೆದು ತಜ್ಞರು ಅಂಗಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಮನುಷ್ಯ ರಕ್ತದೊಡನೆ. ಹೋಲಿಸಿ ತನ್ನ ಮಾತಿನ ಸತ್ಯತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದ. (ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷಕರು ನಂತರ ಅವನ ರಕ್ತವನ್ನು ಪರಿ ಸಿದಾಗ ಆತ ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು.) ರಕ್ತಪರೀಕ್ಬಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಆತನಿಗೆ ಆದ್ಯ ತ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆಡನ್ನು ತಾನು ಡಾ ಅಡವಿಯ ಸ ಸ್ಟ ಳವನ್ನೂ ಸೂಚಿ ಸಿದ. ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದಿಲ್ಲ ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ ರುವ ತನ್ನ ಅಕ್ಕ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಹತ್ತಿರ ಮಗು ಸಾಗಿದ. ಎಂದೂ ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟಿ. . ಆದರೆ, "ಅವಳ ವಿಳಾಸ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಣ ಹೋದರೂ ಕೊಡಲಾರೆ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. “ಶ್ರೀಮತಿ ಪಟೀಲರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ಸಿಲ್ವರ್‌ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೇಕೆ ಇಟ್ಟಿ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದ. “ನನ್ನನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸಬೇಡಿ. ಇವೆಲ್ಲ ಅಂತ ರಂಗದ ಸಂಗತಿಗಳು. ನಿಜ ಕೇಳಿದರೆ ಆ ಪಿಟ್ಟಿಗೆ ನನ್ನದೇ. ಹೋಗಿ ಹೋಗಿ. ಏನೂ ಹೇಳುವು ದಿಲ್ಲನಿಮಗೆ” ಎಂದುಬಿಟ್ಟಿ. ಮಗುವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಈಸಲ ಆತ ಕೊಟ್ಟಿ ಕಾರಣ ಬೇರೆಯೆ ಇತ್ತು. ಡಾ. ಪಟಲ ರಿಗೂ: ಹು ಎಕೃ ತ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಚೆಗೆ ಅಗೆ ತನ್ನ ನ್ನು ಅಸಡ್ಡೆ ಮಾಡಿ ದರು. ಅದಕ್ಕೇ ಅವರ ಇ ಓೀಗೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಂಡೆ - ಎಂದು ವಿಲಕ್ಷಣ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ. ಆತ ಈಗ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ವಿಪರೀತ ಮನೋೃತ್ತಿಗೆ ಮರಳಿದ್ದೆ. ಆ ಮೇಲೆ ಪೋಲೀಸರು ಸಾಹಸಪಟ್ಟು ಆತ: ಶಿಶು-ಅಪಹಾರದ ದಿನ ಸಾಗಿದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ, ಅವನನ್ನೂ ಮಗುವನ್ನೂ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಕಕೆದೊಯ ವರನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ರಿಕಾ ವಾಲ, ಟ್ಯಾಕ್ಟಿ ಕ್ಲಿವಾಲ, ಅಳುವ ಮಗುವಿಗೆ ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟ ವ, ಟು ಕೊಂಡು ತಂದ ಕೂಲಿ, ಫುಗ್ಗ ಮಾರಿದ ಫೇರಿವಾಲ, ಕೊನೆಗೆ ಚೂರಿ ಮಾ- ರಿದ ಅಂಗಡಿಯವ ಎಲ್ಲರ ಪತ್ತೆಯೂ ಆಯಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕೈದಿಯ ಗುರುತು ಹತ್ತಿತ್ತು ಅವನು ಮಗುವಿನ ಸಂಗಡ ಇದ್ದುದೂ ಜ್ಞಾಪಕ ವಿತ್ತು. ಅದು ಅಳುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನೂ ಈತ ಅದನ್ನು ಸಂತೈಸುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನೂ ಅವರು ನೆನೆದುಕೊಂ- ಡರು. ಹಾಗಾದರೆ ಅವನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಈ ಅಂಶ ಗಳು ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದವೆಂದಾಯಿತು. ಈ ಯಾತ್ರೆಯುದ್ದ್ಧಕ್ಕೂ ಅವರೊಡನೆ ಇದ್ದ ಕೈದಿ, ಒಮೆ ಲೇ, “ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಮರೆತಿರಲ್ಲ. ಸ ಆ ಸ ಆಡು ಕದ್ದ ಸ್ಹಳ 3ಗೇಕಳುಟ | ಆದಿನ ಈ ಪ್ರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾರದಾದರೂ ಆಡು ಕಳುವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತೆೇ ಎಂದು ಜಾಹೀರು ನಾಮೆ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಿಸಿರಿ. ಅದೊಂದು ಸಿದ ವಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ಪುರಾವೆ ಪೂರ್ತಿಯಾದಂತಾಗು ತ್ತದೆ” ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ. ಈ ವರೆಗೆ ಇವನ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞಾ ನವನ್ನು ಕಂಡು ಬೆರಗಾಗಿದ್ದ ಪೋಲೀಸ ಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗ ಅವನ ಕ್ರಿಮಿ- ನಲ್‌ ಕಾಯದೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಂಡು ಚಡ ದರು! ಆದರೆ ಆಡು ಕೊಂದ ಸ್ಮಳ ತೋರಿಸು ತ್ರೇನೆಂದು ಕೈದಿ ಅವರನ್ನು ಹನ್ನೊಂದು ಮೈಲು ದೂರದ ವರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕಲ್ಲಿ ಅಲೆಯಿಸಿ ಕೊನೆಗೂ ಅದನ್ನು ತೋರಿಸದೆ. ಅವರನ್ನು ಹೆಡ್ಡರಾಗಿ ಮಾಡಿದ | ಕಡೆಯ ಉಪಾಯವೆಂದು ಕೈದಿಯನ್ನು ಡಾ ಪಟೀಲರ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು: ಆ ಮಾತೆಯ ಕರುಣಕ್ರಂದನದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಾ- ದರೂ ಈ ನಿರ್ದಯ ಶಿಶುಘಾತಕನ ಮನ ಕರ- ಗೀತೆಂಬ ಆಶೆಯಿಂದ. ಶ್ರೀಮತಿ ಪಟೀಲರು ಅವ ನನ್ನು. ಕಂಡೊಡನೆ ಒಮ್ಮೆ ಸಿಂಹಿಣಿಯಂತೆ ಅವನ ಮೇಲೆ. ಹರಿಹಾಯ್ದರು. ಆಮೇಲೆ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿ ಗೋಗರೆದರು. ಕೈದಿಯ ಆತ ನಿಜವಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಸೊಂದನೆ? ೯೫ ಮನ ಶಕರಗಿದಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಆತ ಒಂದು ಎಚಿತ್ರ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟ: "ತಂಗೀ, ನೀನು ಚಿಂತಿಸಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಮಗು ಸತ್ತಿಲ್ಲ. ' ನಿನಗೆ ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿ ಕೊಡುವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಶರ್ತದ ಮೇಲೆ. ನೀನು ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣ ನನ್ನೊ- ಏಾ)ತದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮಾತಾಡಲೊಪ್ಪಬೇಕು. ನಿನ್ನನ್ನು ಖಾಸ ತಂಗಿ ಯೆಂದು ಏಗೆದಿರುವ ನನ್ನಿಂದ ಖಂಡಿತ ನಿನ್ನ ಮಾನಕ್ಕೆ ಚ್ಯು ತಿಬಾರದೆಂದು ಭರವಸೆ ಕೊಡುವೆ.” ಮಗತಕ್ಸು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆ ತಾಯಿ ತತ್‌ ಕ್ಷಣ ಇದಕ್ಕೊಪ್ಪಿದಳು. ಆದಕೆ ಡಾ. ಪಟಲ ರಾಗಲಿ ಪೋಲೀಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಲಿ ಸಮ್ಮ, ತ್ರ ಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ ಏರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಗಿಲು ಅಗಳಿ ತ ಕೊಂಡು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಡ್ಯ ಎಕ್ಳ ತಮತಿ ಕೈದಿ ಅವಳ ಮೇಲೆ. ಕೈಮಾಡಿದರೆ ಟು ಟಾ ವಲ ಇವನನ್ನು ಕೊಂದ: ಹಾಕಿದರೆ ಏನು ಗತಿ? “ನಾವು ದೂರ ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತೇವೆ, ನನ್ಮುದುರಿಗೇ ನಮಗೆ ಸೇಳಿಸ ದಂತೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಮಾತಾಡು” ಎಂದು ಅವನ ಮನವೊಲಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಏಫಲ ವಾಯಿತು. ಆದಕೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಜೀಲರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತ, “ತಂಗೀ, ಒಂದು ವರ್ಷ ತಾಳು. ನಿನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿನ- ಗೊಬ್ಬಸುವೆ' ಎಂದು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿ. ಪ್ರಯಾಸದಿಂದ ಪೋಲೀಸರು ಗುಜರಾಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕೈದಿ ಹೇಳಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆ ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ತಾಯಿ ಇದ್ದಳು. ತಾವು ಜಮೀನ್ನಾರ ಕುಲದವರು ಎಂದಾತ ಹೇಳಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಶುದ್ಧ ಸುಳ್ಳಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಅತಿ ಬಡವ ರಾಗಿದ್ದರು. ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೊ ಬ್ಬ ದೂರ ಸಂಬಂಧದ ಭೆಗಿನಿ ಇದ್ದುದು ನಿಜವೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ಅವಳ ಪತ್ತೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ತಾಯಿಯ ಗುಡಿಸಲಲ್ಲಿ ದೊರಿತ ಎರಡು ಪತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಕುತೂಹಲಜನಕ ವಾಗಿದ್ದವು. ಅವೆರಡನ್ನೂ ಕೈದಿಯೆ ಬರೆದಿದ್ದ-- ಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಗ ಕಲಕತ್ತೆಯಿಂದ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಒಂದು ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನದು; ಇನ್ನೊಂದು ಈಚೆಗಿನದು. ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ, “ಅಮ್ಮಾ, ಆರೋಗ್ಯ ವಾಗಿದ್ದೀ ತಾನೆ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡಿದ್ದೆ ನೆ. ಶ್ರೀಪುಂತರ ಮಗಳು. ಮು- ದ್ವಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ತುಂಬ ಓದಿದವಳು. ನಾನಿಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ತುಂಬ ಲುಭವನೆ: ಮೋಟಾರು ಇಟಿ ಡ್ಡೇನೆ. ಬೇಗನೆ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ನಿನಗೆರಗಲು ಅಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತೇವೆ” ಎಂದಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ, “ಅಮ್ಮಾ, ನಾನು ಜಪಾ- ನಿನಿಂದ ಇದೀಗ ಮರಳಿದ್ದ ನೆ. ಕಣ್ಣಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಗಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ವೃರ್ಥವಾಯಿತು. ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೂ ನನಗೆ ಚಿಂತೆ ಯಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಸೊಸೆ ನನ್ನನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿ- ಸುತ್ತಾಳೆ. ನಮಗೊಂದು ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಆತನೇ ನನಗಿನ್ನು ಕಣ್ಣು.” ಕಾವ್ಕಮಯವಾದ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು ವುದರಲ್ಲಿ ಆತ ನಿಸ್ಸೀಮನಾಗಿದ್ದನೆಂದಾಯಿತು. ಆದರೆ ಡಾಕ್ಟರರ ಮಗುವಿನ ಗತಿ ಅಥವಾ ಅವನ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯವನ್ನಾ- ಗಲಿ ದೃಢಪಡಿಸುವ ಪುರಾವೆಗಳೇನೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೊಂದು ಭೆಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಡಾ. ಘೋಷಾಲ ರಿಗೆ ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವವನಂತೆ ತನ್ನ ಸಿಂಹಳ ವಾಸಿ ತಂಗಿಗೆಂದು ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದು ಕೊಟ್ಟಿ. “ಮಗುವನ್ನು ಇವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸು” ಎಂದು ಅದರ _ತಾತ್ಪರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆಶಾಭಾವದಿಂದ ಪೋಲೀಸರು ಸಿಂಹಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು ಆದರೆ ಆತ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಹಸತ ಹೇಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾಗಲಿ ಅಲ್ಲಿ "ಇದ್ದೇ ಇಲ್ಲ. ಪುನಃ ಪೋಲೀಸರ ನ್ನಾತ ಮಂಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದ. ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಪೋಲೀಸರು ಕೈದಿ ಯನ್ನು ಎಕ್ಳ ತ ಮನೋವಿಜ್ಞಾ ನದ ತಜ್ಞ ರ ಜ್ರ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ವರದಿ ಆರೋಪಿಯ ಮನೋವೃ ತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ 'ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳಕು ಕೆಡವಿತು. ಈ "ಮನುಷ್ಯ ಒಂದು ವಶಿಷ್ಟ ೯೬ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಮನೋವೈಪರೀತ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. “ಕವಿಗಳಂತೆ ಅವ ನಿಗೆ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಬದಲು ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂ ಚಕ್ಕೆ ತಂದು ತೋರಿಸುವ ಆತ್ಮವಂಚಕ ನಾಟಕ ವನ್ನಾತ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ತನ್ನನ್ನು ಸ್ತ್ರೀ ಯೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, (ಅದಕ್ಕೇ ಆತ ವೇಶ್ಯೆಯರನ್ನು ತಂಗಿ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದ) ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಾನು ಡಾ. ಪಟೀಲರ ಹೆಂಡತಿ ಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾನೆ. (ಅದರಿಂದಲೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಪಟೀಲರ ಪಿಟ್ಟಿಗೆ ತನ್ನದು ಎಂದದ್ದು.) ಅದರಿಂದ ಅವರ ನಿಜ ಹೆಂಡತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಸವತಿ ಮತ್ಸರ ಸಹಜವಾಗಿಯೆ ಇದೆ. ಸಂಗಡಲೆ ತಾನು ತಾಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಲಾಷೆಯೂ ಅವನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಂಡಸಾದವ ತಾಯಿಯಾಗಲಾರ ನಾದ್ನರಿಂದ ಅವನು ಪಟೀಲರ ಮಗುವನ್ನು ಅಪ ಹರಿಸಿ ಬಚ್ಚಿ ಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ತಾನೀಗ ಬಸಿರಿಯೆಂದವನ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಹತ್ತು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ತಾನೇ ಹಡೆದೆನೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನು ಮಗುವನ್ನು ಹೊರತರಬಹುದು. ಆ ವರೆಗೆ ಅವ- ನನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದು ವ್ಯರ್ಕ. ಕೇಳಿದಾಗೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಹೊಸ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನಾತ ಸೃಷ್ಟಿಸುವನಷ್ಟೇ.” ಪೋಲೀಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗೇನು ಮಾಡ ಬೇಕು? ಸೈದಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಇಟ್ಟು ಕೊಳಲು ಯಾವ ಕಾಯದೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಿ ಲ್ಲ. ಹುಚ್ಚು ಹೊರತು ಮತ್ತಾವ ಮನೋವಿಕಾರವುಳ್ಳ ವರನ್ನೂ ಕಾಯದೆ ಪ್ರಕಾರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಉಪಾಯ ಗಾಣದೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೊಲೆ ಮತ್ತು ಅಪಹರ ಣದ ಆರೋ(ಪವಿಟ್ಟು ಅವನನ್ನು ಕೋರ್ಟಿನ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದರು. ಮಗುವಿನ ಹೆಣ ವಾಗಲಿ, ರಕ್ತವಾಗಲಿ ಸಿಗದಿದ್ದುದರಿಂದ ಕೊಲೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಪಹರಣದ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಕಲಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟು ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತು ವಠ್ಚದ ಶಿಶ್ಲೆ ವಿಧಿಸಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅವನು ಡಾ. ಘೋಷಾಲರನ್ನು ಜೇಲಿಗೆ : ಬರಮಾಡಿ ಕೊಂಡು ಪೆಕೋಲ್‌ ಕೊಟ್ಟು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ದರೆ ಮಗುವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ ನಂತೆ. ಆದಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲು ಕಾಯದೆ ಇಲ್ಲದ್ದ ರಿಂದ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆಗ ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಆತ್ಯಂತಿಕ ಕೋಲಾಹಲವಿದ್ದದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ ಅವನಲ್ಲಿ ಹೋದನೋ ಯಾರಿಗೂ ಪತ್ತೆಯಾಗ ಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೆ ಡಾ. ಪಟೀಲರೂ ಕಲ- ಕತ್ತೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ರಹಸ್ಕ ಹಾಗೆಯೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಕಂಪೌಂಡರ್‌ ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದು ತನಗಾಗುವ ಮರಣದಂಡನೆಯಿಂದ ತಬ್ಬಿಸಿಕೊ ಳ್ರಲು ತನ್ನ ರಕ್ತ, ಆಡಿನ ರಕ್ತ ಮೊದಲಾದ ಗತ್ತುಗಳಿಂದ ಪೋಲೀಸರನ್ನು ದಾರಿತಬ್ಬಿಸಿ ಕೊ- ನೆಗೂ ಗೆದ್ದನ? ಅಂಗಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ರಕ್ತ ಮಗು ಏನದಲ್ಲೆಂದು ತಜ್ಞರ ವರದಿ ಬಂದೊಡನೆ ಆತ ಘೋಷಾಲರ ಮುಂದೆ “ಹಾಗಾದರೆ ನನಗೆ ಗಲ್ಲಾ ಗದು” ಎಂದು ಉತ್ಸಾಹಪೂರ್ಯಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದ ನಂತೆ. ವಿಪರೀತ ಬುದ್ಧಿಯವನಾದರೂ ಆತ ಬಲು ಗಟ್ಟಿಗನೆಂಬನ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇದ್ದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಡಾ. ಘೋಷಾಲರು ಇಂದಿಗೂ ಮಗು ಬದುಕಿದೆ ಯೆಂಬುದಾಗಿಯೆ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅದೀಗ ೨೫. ವರ್ಷದ ತರುಣನಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲಿ? 3 ಡಾ. ಪಂಚಾನನ ಘೋಷಾಲರ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ರಾ ಡ್‌್‌ ಎ ಟ್‌ ಘಾ ಫ್ಯಾಟ್‌ ಾಾಾ್ಮ್ರಾ 33 ಕ್ಯ ಗ ಎಕಾ ಅರಾ ಆಗಾಗಾ 0ಇಅ0ಾ೦೦೧೯ ೪ಊ0ಾ ೀಆರಾಊ0ಾ ಇ ಖಾ ಂಾಇಲ್‌್‌ [ ಅಆಸ್ಪಮಾ | € ಲೂಕುಇ೨ಿ ಲೂಕಾಜ೨ ಓೂಳಾಳ ೨೦೦ ಖೂ ಢಾಜಒಂ ೦೦ ಯ ಕಳ ಲೂಕಾಒ೨ ಓಳ 0* ಮೂಲ: ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದ ಮಾ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ ಭಯಂಕರ ಜಾಡ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಶ್ವಾಸ(ಆಸ್ತಮಾ) ಒಂದು. ಅದು ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ಯಾಸದ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಆಘಾತವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದ ರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವೇದನೆಯ ಭಯಂಕರ ಪರಿಣಾಮ ಇತರ ದೈಹಿಕ ಜಾಡ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಗಂಟಲಿಗೂ ಹೃದಯಕ್ಕೂ ನಡುವಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯ ಮೂಲ ಅಡ ಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆಯೇ ಶ್ವಾಸೋ ಚ್ಛ್ಯಾಸ ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತದೆ, ನಂತರ. ಒಬ್ಬನನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿಟ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಅವನು ದೀರ್ಫ ಶ್ವಾಸ ಬಿಡುವಂತೆ ರೋಗಿಯೂ ಶ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಡಿದಾಡುತ್ತಾನೆ. ಖಾಸಶ್ಯಾಸದಿಂದಾಗುವ ಕಪ್ಪವನ್ನು ಸಹಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಅದನ್ನು ಯಾರಾ ದರೂ ಗುಣ ಪಡಿಸುವುದಾದರೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಬಳಿ ಇದ್ದದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೊಟ್ಟಾದರೂ ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೆಲು ರೋಗಿ ಸಿದ್ಧನಾಗು ತ್ತಾನೆ... ರೋಗಿಯ ದಾರುಣ ಸ್ಪಿತಿಯನ್ನು ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ. ಖಾಸಶ್ಯಾಸದ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದ ರೋಗಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿವೇಚನೆ ಳು ಗ 2ಈಒಳಿ ಇ... ಅನುವಾದ: ಶಿವಶಂಕರ ಹಾಗೂ ಸಂನ್ಯಸ್ತವೃತ್ತಿ ಇರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವನ ಜೀವನವು ನಿಷ್ಟಯೋಜಕವಾಗಿ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭಯಂಕರ ರೋಗವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ- ರುವ ಯಾವ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯೂ ಪೂರ್ಣ ಗುಣ ಪಡಿಸಲಾರದು. ಅದೆಷ್ಟೋ ಉತ್ತಮ ಔಷಧಿ ಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಮೋ ಚನೆ ಮಾತ್ರ ದೊರಕುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಶಾಶ್ವತ ಫಲ ದೊರಕಲಾರದು. ಈಗಂತೂ ಹಲವಾರು ತರದ ಔಷಧಿಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಷ್ಟೇ... ಈ ತೊಂದರೆಯ ಸೆರಿಯಾದೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಕಂಡುದಿಲ್ಲ. ಎಂಥ ಯೋಗದಿಂದ ಅಥವಾ ಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ಜಾಡ್ಯ ನಿಲ್ಲಬಹುದು, ಅಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಡ್ಕ ಬರ ಬಹುಡು, ಇದನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೇ ವಿನಾ ನಿಜ ವಾಗಿ ಅದು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಶ್ನಾಸ ನಾಳಗಳ ಸ್ನಾಯುನಿರ್ಮಿತ ಹೊದಿಕೆ ಸಹಸಾ ಕುಗ್ಗಿಬಿಟ್ಟು ಉಸಿರಾಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯಗೆ ತೊಡ ಈಸುಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಖಾಸಶ್ವಾಸವುಂಟಾ ಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದರೂ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆಯಾಗಿ ಇದೆಲ್ಲ ಯಾವ ರೀತಿ ಆಗುತ್ತದೆಂಬುದು ರಹಸೆ' “ಭವನ್‌ ಜನನಲ್‌೨ ಕೃಪೆಯಿ ದ 2 6-13 ಲ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ವಾಗಿಯೆ ಉಳಿದಿದೆ. ವಾಯುವನ್ನು ಶ್ವಾಸಕೋಶದೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಬಿಡುವ ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳನ್ನು ಸುತ್ತು ವರಿದ ಸ್ನಾಯುಪದಾರ್ಥವು ಸಹಸಾ ಕುಗಿ ಬಿಡುವುದೇ ತೊಂದರೆಯ ಆರಂಭವೆಂದು ಕಾಣು ತ್ತದೆ. ಸ್ನಾಯುಗಳು ಕುಗ್ಗುವುದರಿಂದ ಅವು ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳನ್ನೇ ಒತ್ತುತ್ತವೆ. ಆಗ ಸಹಜ ವಾಗಿ ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳೂ ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಗ ಅದರ ಪರಿಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಗ ವಾಯುವಿನ ಆಗ- ಮನ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ತಡೆಯುಂಟಬಾ ಗುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಹೊರಗಿನ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟಿದ ತೀವ್ರ ಅನು ಭವವಾಗುತ್ತದೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಡದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತ ದೆ. ಒಡನೆ ಬಯ ಉಚ್ಛ್ಯ್ವಾ ಸಕ್ಕಾಗಿ ತೇಕುತ್ತಾನೆ, ಅವನ ಕೈಕಾಲುಗಳು ತಣ್ಣ ಗಾಗುತ್ತವೆ, ಒಣಗಿರುವ ಸ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಶ್ವಾಸ ಸಳೋಶದೊಳಗೆ ತುಂಬಾ ಗಾಳಿ ಇರುತ್ತ ದೆ ಮತ್ತು ಎದೆಯೂ ಉಬ್ಬಿ ರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಃಶ್ವಾ ಸಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ; ಹಾಗಾಗಿ ಹೊಸ ಒಳಬರುವುದಿಲ್ಲ.. ಇದೇ ಆಸ್ತ ಮಾ ಆಘಾತ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಖಾಸಶ್ಯಾಸವು ಬದು ತರಹದ ಅಲರ್ಜಿ ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಲರ್ಜಿ ಎಂದರೆ ಕ: ಮನುಷ್ಯ ಗೆ ಯಾವ ಉಪದ್ರವ ವನ್ನೂ ಮಾಡದ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಪದಾ ರ್ಥವು ಕೆಲವೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿಯುಳ್ಳ ಜನರ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಗ ಆಗು ಘೋರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿ ಯಯುಂಟುಮಾಡುವ ವಿಶೇಷ ಹಗ ಡು ಅವಸ್ಥೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಜಾ ಪದಾರ್ಮಸ್ಕೆ ಅಲ ಡೀ ಎಂದು ಹೆಸ ಆದರೆ ಆಸ 'ಮಾಕ್ಕ ಹ ಕಾರಣವಾದ ಅಲರ್ಜೆನ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧೂಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಒಳಹೋಗುತ್ತ ವೆಂದು ಗೊತ್ತಾ ಗಿದೆ. ಧೂಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಸಾರ ಜನಕ ವಸ್ತುಗಳ (ಪ್ರೋಟೀನ್‌) "ಹುಡಿ, ಕೆಲವು ಹೂಗಳ ಪರಾಗ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೈಮೇಲಿನ ಹೆಡಸು, ಸೇಂದ್ರಿ ಯ ವಸ ಸ್ತುಗಳ ಹುಡಿ, ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿದ ಬುರುಸು ಇತ್ಯಾದಿ ಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯೆನಿಸಿವೆ. ಕೆಲ ಸಸಾರಜನಕ ಆಕಾರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಿಂದರೂ ಆಸ್ತಮಾಕ್ಕೆ,ಪ್ರಚೋದನೆ ದೊರೆಯಬಹುದು. ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವ ಸಸಾರಜನಕ ಪದಾರ್ಥ ಅಲರ್ಡಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದೆಂದು ವಿಶೇಷ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣ ನಿ 8ಿಯ ಪ್ರ ಯೋಗಶಾಲೆಯ ನೆರವು” ಇದ್ದಕೆ ಸಾಕು. ಸ ತೊಂದರೆ ಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗೀರಿಬರೆ ತರಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಉಪದ್ರ ವಕಾರಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸ ಲಾದ ಬೇಕೆ: ಬೇಕೆ ಸಸಾರಜನಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತ ಬರಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಮುಲಾಮು ಅಥವಾ ಹುಡಿ ಇಲ್ಲವೇ ದ್ರಾವಣ ಪದಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಬಹುದು. ಯಾವುದರಿಂದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತೊಂದಕೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೋ ಅದನ್ನು ಹಚ್ಚಿದಾಗ ಬೊಕ್ಕೆಯಂಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಾಣಿಸು ತ್ತದೆ. ಅದೇ ಅವನಿಗೆ ಆಸ್ತ ಮಾವುಂಟುಮಾಡ ತಕ್ಕ ಪದಾರ್ಥವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇ ಕು. ಆ ಸಸಾರ ಜನಕವುಳ್ಳ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರೋಗಿಯು ವರ್ಜಿಸತಕ್ಕದ್ದು. ಅದರೊಂದಿಗೆ ರೋಗಿಗೆ ಆಯಾ ವಸ್ತುವಿನ ಉಪದ್ರವವನ್ನು ಪ್ರತಿಕೋಧಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಆಂಟಖಿಜಿನ್‌ನ್ನು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ಕೊಡಬಹುದು. ಖಾಸಶ್ಶಾಸವು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕೋಗವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [ತೆ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಅದು ದಾಟು ತ್ತ ತಾಯಿ ತಂದೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಆಸ್ತಮಾ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿಗೂ ಆಸ್ತಮಾ ೯೯ _ ಬರಬಹುದು. ಆದಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಗಾಗು ತ್ತದೆಂದಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಹುತೂಹಲಕಾರಕ ಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಗದ ಉಂಟು. _ ಹಿಂದಿನವನಿಗೆ: ಆಸ್ಪ ಮಾ ಇರದಿದ್ದ ರೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಬತ್ತ ಲೆಶೂಲೆ, ಉನ್ಮಾದ ಅಥವಾ ಅಪಸ್ಮಾರ ಇದ್ದಿ ದ್ದರೆ ಅವ ' ರಿಂದಫ ಪ್ರಕೃತ ಕೋಗಿಗೆ ನರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿ ವಶಿಷ್ಟ ತರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ] ಗ್ರಾ ಹಕತೆ ಮತ್ತು ಶ್ನ್ದ ಬನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಚಿತ್ರ ಉದ್ರೆ ಕಸ ಸ್ವಭಾವ ಇಳಿದು ಬರುವುದುಂಟು. 4ಂವರಿಗೆ ವಿಶಿಷ ತರದ ವಾಸನೆಯಿಂದ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಗದ್ದಲ ಅಥವಾ ವಶಿಷ್ಟತರದ ಸದಿ ನಿಂದ, ಇನ್ನೂ “ಕೆಲವರಿಗೆ ಓಿತಾಂದಿಕಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕರಿಗೆ ಕೆಲ ವಸ್ತುಗಳ ನೋಟ ಮಾತ್ರದಿಂದ.-ಆಸ್ತಮಾ ಆಘಾತವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಸ್‌ ಪ್ರಯಾಸ, ತೊಳಲಾಟ ಅಥವಾ ಸುದೀರ್ಫ್ಥ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದಲೂ ಆಘಾತ ವುಂಟಾಗುವುದಿದೆ. ಜಾಸ್ತಿ ಮಾತು, ಸ್ವರ ತಂತು ಗಳ ಆಯಾಸ ಇವುಗಳಿಂದ ಆಸ್ತಮಾದ ಆಘಾತ ಬರುವುದುಂಟು. ಶೀತ ಹವೆಯಿಂದಾಗಿ ಶ್ವಾಸಾಂ- ಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಸವಾಗಿ ಆಸ್ತಮಾ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂಗಿನ ಸೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಅಧಿಕಾಧಿಕ ಸಿಂಬಳದ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯು ಆಸ್ತಮಾ ಬರಲಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಉಪವಾಸೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗಳಿಂದ ಅದನ್ನೆದುರಿಸಲಣಿಯಾಗಬೇಕು. ನೆಗಡಿಯಿಂದಾಗಿ ಶ್ವಾಸಾಂಗಗಳು ಕೆರಳಿ ಶ್ವಾಸನಾಳಗಳ ಸಂಕೋಚಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ವೀಯಬಲ್ಲವು. ಅಲ್ಲದೆ ನೆಗಡಿಗೆ ಸ ಸಂಬಂಧಪಡದ ಸಾಧಾರಣ ಶ್ಜಾ ಹಾಳ ಸಂಕೋಚವೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಘಾತವನ್ನು ಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. . ಆಸ್ತಮಾ ಆಘಾತ ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆ ಉಂಟಾಗು ತ್ತದೆಯಾದರೂ ಕೆಲವು ಸಲ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳು ಕಂಡ ಬರುವುದೂ ಉಂಟು. ಆಲಸ್ಯ, ಖಿನ್ನತೆ ವಾತಸಂಬಂಧದ ಅಜೀರ್ಣ, ತಲೆನೋವು, ನಿದ್ರಾನಾಶ ಇವು ಮುಂಬರಲಿರುವ ಆಘಾತದ ಕೆಲ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆಸ್ತಮಾ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಶೀಘ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದರೆ ಉಪವಾಸ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ. ಆದರೆ ದೆ ಏಕ ನಿರ್ಬಲತೆಯುಂಟಾಗ ಜಸ (280 ವಹಿಸಲೇಬೇಕು.. ಬಿಸಿ ಕಾಫಿ, ಬಿಸಿ-ನೀರಿನ ಸ್ನಾನ, ಹಾಗೆಯೆ ಹೈದಯಕ್ಕೆ ರಕ್ತವನ್ನು ತಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ ಕ್ರ ಮಗಳು ತೊಂದರೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಹಾಯಾಡ/ 2) ತೈಲಾಭ್ಯಂಗ ಹಾಗು ಶೀತ ಪದಾರ್ಥಗಳ ತಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು. ಸಾಧಾರಣ ಆಘಾತ ಉಂಟಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾ. ಲಂಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಬತ ಮಾತೊಂದರೆಯುಳ್ರವರು ಮನಸ್ಸು ಬಂದಂತೆ ಹಾಗಿ ಕಂಠಪೂರ್ತಿ, ಇಲ್ಲವೆ ಸಿಕ್ಕದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಸ್ವಾಹಾ ಮಾಡಬಾರದು. ಅಕಾಲ ದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದ, ಬಗ್ಗ ದ ಆಹಾರ, ಅದೂ ಅವಸರ ೪ಬ ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉದ್ರೇಕ ಸ್ಥಿ ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಡ ಊಟ ತೊಂದರೆಗೆ ಕಾರಜವಾಗುತ್ತ ದೆ. ಭಾವನಾಪಲ್ಲಟಿಗಳಿಂದ ಒಡನೆ. ಆಸ್ತಮಾ ಆಘಾತವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ರೇಕ ಭಾವನೆಗಳು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಆಗ ಒಡನೆ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದವಾಗುತ್ತದೆ ಆಸ್ತಮಾ ಕೋಗಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿರುವವರು ಓಡ ಬಾರದು, ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯಲೂ ಬಾರದು, ಬಹಳ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದಿ ದ್ಮು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಯಾಸವಾಗಲು ಬಿಡಬಾರದು. ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ದುಃಖದತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡಬಾರದು. ಯಾವಾಗಲೂ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದಿರಬೇಕು. ದೈ ಹಿಕ, ವಾಚಿಕ ಹಾಗು ಮಾನಸಿಕ ಶ್ರಮಕೆ ಡಳೊಡಲೇಬಾರದು. ನಿಶ್ಶಬ್ದ ವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ವಲ್ಪ ಅಹಾರವನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸದಿದ್ದ ರೂ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ--ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ ದ್ವಲ್ಲಿ ಆಘಾತದಿಂದ ಬಹಳಮಟ್ಟಿ? ಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡದು ಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಆಸ್ತಮಾ ತೊಂದರೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೊಡ್ಡ ೧೦೦ ಸಭೆ ಅಥವಾ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಗುಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯ ಕೂತು ಕೊಂಡಾಗ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಪಡಬಹುದು. ಆದಕೆ ಸುಮಧುರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಈ ದೆವ್ವದ ಕಾಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ. ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮೊಸರು, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಶೀತ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ರೋಗಿಯು ಸೇವಿಸಬಾರದು. ಬೇಳೆ ಹಾಗೂ ಕೆಂಪೆ ಕುಂಬಳ ಕಾಯಿ ಮುಂ- ತಾದ ವಾಯುಮಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವರ್ಜಿಸ ಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಸ್ಮಮಾ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿ ರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹೊಟ್ಟಿ ತುಂಬಾ ಊಟ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಒಡನೆ ಅವನು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ ಮಾಡಬಾರದು, ಹೊಟ್ಟಿ ಹಗುರವಾಗುವವರೆಗೆ ವಜ್ರಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದು, ನಂತರ ಮಲಗಬೇಕು. ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಮಲಗಿ ದಲ್ಲಿ ಎಡೆಗೆ ಶ್ರಮವಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸೌಮ್ಯ ಆಘಾತದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಫ ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ಯಾಸವು ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರ- ಭಾತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಿಚಕಾರಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ಭೇದಿ ಔಷಧಿ ಸೇವಿಸಿ ಕರುಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬೆಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಆದಷ್ಟು ದೇಹವನ್ನೊಡ್ಡಬೇಕು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಎದೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮುಖವನ್ನು (ಅದರಲ್ಲೂ ಮೂಗನ್ನು) ಬೆಂಕಿಯ ಬಳಿ ಬಿಸಿಮಾಡಿಕೊಂ- ಡರಿ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಕೋಗಿಯ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ- ರಶ್ಮಿಉತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಾತ್ರಿ ದೀಪದ ಬಳಿ ಓದುತ್ತಿರು ವಾಗ, ಬಹಳವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಏಕಾಗ್ರತೆಗೊಳ ಗಾಗಿರುವಾಗ, ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆಲೆ ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಉಸಿರು ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಒಡನೆ ಆಸ್ತಮಾ ಆಘಾತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಸ್ಸಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅಥವಾ ಮಲಗಿ ಕೊಂಡಿದ್ದು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ, ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಗಂಟಲು ಹಾಗೂ ಎದೆಗೆ ಆಯಾಸವಾಗಿ ಆಘಾ ತಕ್ಕೊಳಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ತೀವ್ರ ತೆಯು ವೇದನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬಹಳ ನಕ್ಕರೂ ಎದೆಗೆ ಶ್ರಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಗಿನೊಳಗೆ ಉದ್ರೇಕಜನಕ ಹಾಗೂ ಕಟು ಸಾರವು ಹೋದಾಗ ಗಂಟಲುನಾಳ ಕಚ್ಚಿದಂತಾ ಗುವ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ, ಒಡನೆ ಬಾಧೆಗೊಳ ಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಮಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಎರಡು ಮುಖಗಳಿವೆ. ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ರೋಗೋಲ್ಬಣವಾದಾಗ ಕೈಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಕೋ- ಗಿಗೆ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಆಸ್ತಮಾ ಆಘಾ ತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಆತನ ಪ್ರಕೃತಿವೈಚಿತ್ರ್ಯ ವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಕೈಕೊಳ್ಳುವ ದೀರ್ಫ ಕಾಲೀನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಈ ಎರಡನೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಯೇ ತನ್ನ ವೈದ್ಯನಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತಾವ ರೋಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಆಯಾ ವೃಕ್ತಿಯ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಕೃತಿ ವೈಚಿತ್ರ್ಯದ ಪಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಗಿಯ ಹೊಣೆ ದೊಡ್ಡದು. ತೀವ್ರಾಘಾತವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ವೈದ್ಯನ ಸಹಾಯ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಗಿಯು ಖಾಸಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುವ ತನ್ನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ದೂರೀಕರಿಸಬೇಕಾದರೆ ನಿರಂತರ ಜಾಗರೂಕತೆ, ಆತ್ಮ ಸಂಯಮ, ಆಹಾರ ವಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸ ಬೇಕು. ಪಥ್ಯ, ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಊಟಿ, ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಉಪವಾಸ, ಆಸನ, ಪ್ರಾಣಾ ಯಾವು, ಸೂರ್ಯಸ್ನಾನ, ಸೂರ್ಯನಮಸ್ಕಾರ, ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಬಯಲು ಹವೆಯಲ್ಲಿರು ವುದ, ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಿಸುವಿಕೆ, ಮಿತ ಜೀವನ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಆಚಾರ, ರೋಗವನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವಿಕೆ ಮೊದಲಾದವು ಅವಶ್ಯವಾಗಿವೆ. _ ಮತ್ತು ನೆಗಡಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಉಪಶಮನಗೂಳಸಲು ರಾರ ಟಶ್‌ಷ್‌ 71/ ಹಸ 1 (1 ' ಹ ಕೆಮು 6 ಎ. ಮತ್ತು ನೆರಿಗೆ * ರತದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿರಿ ಯಜು ನೆಗಡಿ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿರಿ-- ಅವನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ, ನಿರನಾಯಕರವಾಗಿ ಎ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರ ವಾಗಿ ತ ಭಸಿಸುಲ್ಲು ಸಿರೋಲಿನ್‌ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ರಿ. ಆದು ಕೆಮ ಒನನ್ನ ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ-- 'ಕಮಿ ಗೆ ನ ಹಾೂಕಾರಳ ರೋಗಾಣುಗಳನ್ನೆ ಅದುಪ ರ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತ ದೆ. 'ಒರೋಲಿನ್‌ ಗಂಟಲು ನೋವಿಗೆ ಉಪಶಮನವನ್ನ್ನೀಯುತ್ತ ದ್ಕೆ ಗಾ 1 'ನೆರವಾಗುತ್ತ ದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ದಮ ಕೆಮ ನ್ನೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿರಪಾಯಕರವಾಗಿಯೂ, ಪರಿಣಾಮ /ಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು, ಸೇವಿಸಲು ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮನೆಯವರಿಲ್ಲರ (ಮೆಚ್ಚಿ ಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುತ್ತ ದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗಂತೂ ಸಿರೋಲಿನ್‌ 'ಸೇವಿಸುವುದೆಂದರೆ ಬಹಳ ಆನಂದ ! ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿರೋಲಿನನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಇಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಿರಿ "ರೋಶ್‌' ಉತ್ಸಾದೆನ ಸೋಲ್‌ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಬ್ಯೂಬರ್ಸ್‌ : ವೋಲ್ಫಾಸ್‌ ಲಿಮಿಟಿಡ್‌ ಆ ರ್ಸ್‌ ಕ್ತ ರ್ನಾಟಕ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗಡಿಭಾಗದ ಒಂದು ಮ ಹಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಕ-ಸಹಕಾರಗಳು ಜೀವನಕ್ಕೆ ನೂತನ ರೂಪ ಕೊಬ್ಬಿ ವೆ ಕಾಲ ಶತೂರಿಸಿತ' ಡಾ ೧೮್ಭವ ಊರಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಡುತ್ತಲೇ ಊರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಸೇರಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಹಂದರ ಕಂಡು, "ಯಾರ ಮದುವೆ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದೆವು. “ನಮ್ಮ ಪೈಕೀನೇ,” ಎಂದರು ಗೌಡರು. “ಅಂದರೆ ಯಾರದು?” ನಾನು. “ಈ ನಮ್ಮ ಗೋಸಾವಿ ಬುವಾನ ಮಗನ ಲಗ್ನ”, ಗೋಪಾಳಕಾಕಾ ನಗನಗುತ್ತಾ ಉತ್ತ ರಿಸಿದರು. ಗೋಸಾವಿಯ ಲಗ್ಗದ ಹಂದರ ಊರೆ ಗೌಡರು ಹಾಕುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಆಶ್ಚರ್ಯವೆನಿ ಸಿತು. "ಇದು ಹೇಗೆ?” ಎಂದು ಶೇಳಿಯೆಬಿಟ್ಟಿ. “ಅವನೂ ನಮ್ಮವನೆೇ ಅಲ್ಲವೇನು? ಅವನ ಜನರ ಮನೆಯೆಂದರೆ ಅವನದೊಂದೇ. ಒಬ್ಬನೆ ಏನು ಮಾಡಿಯಾನು? ಅಂತೆಯೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಸಹಾಯಕ್ಕಿ ದ್ವೇವೆ,' ಗೋಪಾಳಕಾಕಾ ವಿವ ರಿಸಿದರು. ಗ್ರಾ ಮವಿಕಾಸ ಕೇಂದ್ರದ ಕಚೇರಿ. ಗ್ರಾಮ ವಿಕಾಸ. ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಿಗೆ ಜಡ್ಡಾಗಿದೆ. ಊರಿಗೆ ಊರೆ ಅವನ ಆರೈಕೆಗೆ ಓಡಿಬರುತ್ತಿದೆ. “ಶ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸ್ವಸ್ಥ. ಸ್ವಲ್ಪ ಎಶ್ರಾಂತಿ ಹೊಂದಿದರೆ ಜ್ವರ ಇಳಿಯುವುದು. ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಆ ತರುಣ ಕಾರ್ಯ ಕರ್ತ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾನೆ. ಆದರೂ ಅವರ ಚಿಂತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಯಾ ಶ್ರೀಪಾದ ಜೋಶಿ ಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಒಬ್ಬ ಮುದುಕ ಉಪ್ಪೈ- ಒಣಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ತರುತ್ತಾಳೆ. ನಿವಾಳಿಸಿ ಒಗೆದಕೆ. ದೋಷ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದೆಂದು ಅವಳ ಕಲ್ಪನೆ. ಅವಳ ಈ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಅಳಿಸ ಲೀತ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆಕೆ ಕೇಳುವಳೆ? ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮುಗ್ಧನಾಗಿ ಈತ ತುಂಬಿದ ಕಂಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಬರಿಯೆ ನೋಡುತ್ತ ನಿಲ್ಲುವನು. ಯಾವೂರವನೊ ಈ ಊರಿಗೆ ಬಂದು ಆತ ಇಲ್ಲಿಯವರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇದೇ ಊರವನೊಬ್ಬ ನಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಬೇರೆ ಯಾವ ಸಾಮಾಜಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನ ಮೇಲೂ ಜನ ಈ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮದ ಮಳೆ ಕರೆದಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಪಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ದೃಶ್ಯಗಳು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ನೋಡಸಿಗುವವು. ಕೊಲ್ಲಾ ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಯಲ್ಲಿ ಗಾರಗೋಟ್ಟಿ ಯಿಂದ ಗಡಹಿಂಗ್ಲ ಜಕ್ಕೆ ಜೂ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೭ ಪಃ ಲಿನ ಮೇಲೆ ಭದರಗಡ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೋಟೆಯ ಸೂ ಪಾಲ ಎಂಬೊಂದು ಹಳ್ಳಿ ಇದೆ. ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸ ಲೆಂಬಂತೆ ಪಾಲಗ್ರಾಮ (ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲಿ ಎಂದರ್ಥ) ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಆ ತುಕೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಹಲ್ಲಿಯಿಂದಲ್ಲ ಇದಕ್ಕೆ 4$ರ್ಲೊೋಸ್ಕರ? ದಿಂದ ೧೦೨ ಪಾಲ ತೋರಿಸಿದ ದಾರಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದದ್ದು. ಹಿಂದೆ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ದಿಗಿಜಯಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಪಾಳ್ಯ (ಶಿಬಿರ) ಹೂಡುತ್ತಿ ದ್ವರು. ಅದರಿಂದೇ ಮುದೆ ಇಲ್ಲಿ ಊರು ನಿರ್ಮಾಣವಾದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಪಾಲ ಟು ಹೆಸ ರಾಯಿತು.* ಹಳೇ ವಸತಿ ಇ ಈ ಊರಿನಿಂದ ಮೂರು ಫರ್ಲಾಂಗ್‌ ದೂರದಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗಡೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಗ್ರಾ ಮದೇವ ರಾದ ಸೇದಾರಲಿಂಗನ ಗುಡಿ ಇದೆ. ಗ್ರಾ 1 ರಲ್ಲ ಸೇರಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರನರುಜ್ವವನಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಕೆ. ಹಳೇದರಲ್ಲಿ ತ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿ ತ್ತಾದ್ದ ರಿಂದ ನೀರಿನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ಕೆಳಗಡೆ ಊರನ್ನ ಸ್ಸ ತ ಹತ್ತ ಊರಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಚಂಡ ಗುಹೆ ಇದೆ... ೧೯೪೨ ರ ಚಳ ನಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಾರಗೋಟಿಯ ಖಜಾನೆಯ ಮೇಲೆ ಡಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಸ್ರಾ ಂತಿಕಾರರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತಿ ದರು. ಒಳಗೆ ಪ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ೧೧ ದ್ವಾರ ಗಳಿದ್ದು ಒಳಗಡೆ ೧೫೦ ಜನ ಕೂತುಕೊಳ್ಳ ಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಕಾರವಿದೆ. ಒಳಗೆ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಒಂದು ಬಾವಿ ಇದ್ದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗುಹೆಯೊಂದು, ಊರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಠ್ಶಲ ರಖುಮಾಯಿ ಚಾಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತ್ತಿಯ ಮರದ ಮೇಲೆ ಸಟ್ಟಿ ರುವ ದೊಡ್ಡಹಲಗೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದದ್ಮಾ- ಗಿದೆ: ಗ್ರಾಮ: ಪಾಲ. ತಾಲೂಕ: ಭುದರಗಡ. ಜಿಲ್ಲೆ: ಕೊಲ್ಲಾಪುರ. ಜನಸಂಖ್ಥೆ: ೬೨೫. ಕ್ಷೇತ್ರಫಲ; ೭೫೮ ಎಕರೆ. . ಸಾಗುಭೂಮಿ : ೩೫೦ ಎಕರೆ. ಬಾಗಾಯತು / ತೋಟಪಟ್ಟಿ): ೭೫ ಎಕರೆ. ಸಮುದ್ರಪಾತಳಿಯಿಂದ ಎತ್ತರ: * ಸಾಲ ಎಂಬುದು ಕನ್ನ ಡ ಪಾಳ್ಯ ಪಾಳೆ- 'ಯದ್ಭೇ ಅಪಭ್ರ ಸಳ ಸುಕು ೧೦ನ್ಕಿ ೨೨೦೦ ಅಡಿ. ಮಳೆ: ೬೦" ರಿಂದ ೭೦". ಪ್ರೇಕ್ಷ- ಣೀಯ ಸ [ಳಗಳು: ಮಾವಿನತೋಪು ಚ ಗವಿ. ಇಂಥ 'ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ ಯ ಇಂಥ ವಿವರಗಳನ್ನು ಊರಪ ಕಯಗ ಆದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಹಾಕುವುದು ಅಭಿಕವ”' ಮತ್ತು ಅನು ಕರಣೀಯ ಯೋಜನೆ ಯಲ್ಲವೆ? ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗುಡಿ ಇದ್ದ ಮಾರುತಿಯನ್ನು ವಿಠ್ಠಲ ರಖುಮಾಯಿಯ ಗುಡಿಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಲೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಮತ್ತೆರಡು ಕೋಣೆ ಗಳನು ಅದರ ಬದಿಯಲ್ಲೇ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿ- ದ್ಹಾಕೆ. ಐದು ಇಯೆತ್ತೆಯ ವರೆಗೆ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ೧೩೨ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆಯ ವರೆಗೆ ರೇ ಇಯತ್ತೆಯ ವರೆಗೆ ಶಾಲೆ ಇದ್ದು ೪೦ ದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಊರೊಳಗಿನ ರಸ್ತೆ. . ೧೨-೧೪ ಅಡಿ ಅಗಲ ವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ೩-೪ ಅಡಿಗಿಂತ ಅಗಲವಲ್ಲದ ಈ ಹಾದಿ ಈಗ ಇಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ರಸ್ತೆ ಅಗಲ ಮಾಡಲು ಯಾರ ಮೇಲೂ ಒತ್ತಾಯ ತರಲಿಲ್ಲ. ಊರವರನ್ನು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗೆ ಕರೆಸಿ ರಸ್ತೆ ಅಗಲ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಜನಕೇ ಸೇರಿ ರಸ್ತೆ ಎಷ್ಟು ಅಗಲವಿರಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ನಯಿಸಿದರು. ಮುಂಬಂ ದಿದ್ಧ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದೊತ್ತಿಕೊಂ ಡರು. ಆಗ ಸಳಕೊಂಡವರು ಹರಿವರು, ಹಿತ್ತಲುಗಳನ್ನು ಕಳಕೊಂಡವರು ಕೆಲವರು, ದೊಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಕಳಕೊಂಡವರು ಕೆಲವರು. ಕಾಯದೆಯ ಒತ್ತಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಗಜ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ಯಾರೂ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದಕೆ ಪಾಲದಲ್ಲಿ ೬೦ ಶುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೫ ಸಾವಿರ ಚದುರ ಅಡಿಗಳಷು ಸ್ಥಳ ಊರಿಗೆ ದೊರಕಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮನೆಗಳನ್ನೇ ರಸ್ತೆಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾ ೧೦೪ ಯಿತು. ಇವರಿಗಾಗಿ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಊರವರು ಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಡಲಿದ್ದಾರೆ. ರಂಗರಾವ್‌ ಪಾಟೀಲರು ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆ ಕಟ್ಟ ಲು ಸ್ಮ ಛೆ ಕೊಟ್ಟಿ ದ್ಮಾರೆ.. ತುಕಾರಾಮ ಪಾಟಲರು ತಮ್ಮ ಸ ಮನೆಯನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟಿ ದ್ಹಾರೆ$ 'ಯಾವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ ಸಹಸಾ ಶ್ರೀಮಂ- ತರೇ ಲಾಭ ಹೊಂದಿ ಬಡವರು ಮತ್ತಿಷ್ಟು ಬಡ ವರಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ನಾವು ಬೇರೆ ಹಳ್ಳಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡರೂ ಇಲ್ಲಿ ಆ ದೋಷ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ. ನ ಗದಿರಲೆಂದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೇ ಸಟ ಬಗೆ ಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರೂಕತೆ ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ್ನೂ ನಿರುಕಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತ. ಊರೊಳಗಿನ ಒಟ್ಟು. ಮನೆಗಳು ೮೫. ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬಾಳು ಊರ *ೆಲ ಸಕ್ಕ ಬರಬೇಕೆಂದು ನಿಯಮ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿ ದಾರೆ. ವಾರದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ವಾರ ಈ ಎರಡು ದಿನ "ಪಾಲಸೋಣಿಕೆ'( ಅಂದರೆ ಆದಿನ ಖಾಸಗೀ ಸೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ). ಆ ಎರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದುದಿನ ಈ ೮೫ ಪ್ರ ತಿನಿಧಿ ಗಳು ಸಾರ್ವ ಜನಿಕ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ದಿನ ಊರಲ್ಲಿ ಟ್‌ ರೈ ತರ ಸ ತ್ಕಾಗಿಯೂ ಉಪ ಸ ಊರಿಳಗಿನ ತೀರ ಬಡವ ನನ್ನು ಆರಿಸಿ ಆತನಿಗೆ ಈ ದಿನಇವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತಾ ರೆ. ಈ ರೀತಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ತೀರ ಬಡರೈ ತನ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಅಗೆ ಯುವುದು ಒಡ್ಡು ಜ್‌ ನೆಲ ಸಮ ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾ ರೆ. ಕೆಳದಜ್ಜೆ ಯಲ್ಲಿರುವ ವೃಕ ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮಟ್ಟ ಏರಿಸ ವುದ ಮತ್ತು ಓಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿ .೬%ಇ ಇವರ ಪ್ರ ಯತ್ನದ ಉದ್ಕೆ ತ ಬಡವರಿಗಾಗಿಯೂ ವಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ಊರು ದುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಬಡವರೂ ಸಾರ್ವ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಜನಿಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಎರಡು ದಿನ ದುಡಿಮೆ ತಬ್ಬಿ ಬಡವರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಗಿಲ್ಲದಂತಾಗದಂತೆಯೂ ಊರವರು ಏರ್ಬಾಡು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದುಡ್ಡಿದ ರೂ ದುಡಿಯಲು ಜನ ರಿಲ್ಲದವರಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ದುಡಿದು ಬಂದ ದುಡ್ಡನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿ ಸುತ್ತಾರೆ. ಊರ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಒಂದು ತೋಪು ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಾಳಮ್ಮನ ಗುಡಿಯಿದ್ದು ಅದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಎರಡು ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ರುರಿಗಳಿವೆ. ಒಂದಕ್ಕೆ ಕುಂಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ 3೨೦೦ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಪ್ಯಾಪ್‌ ನಿಂದ ನೀರನ್ನು ಊರಲ್ಲಿ ತಂದು ಗಚ್ಚಿ ನಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಹೌದಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುವ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿ ದ್ಹಾರೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರವಾಹ ಅಟ್ಟಿಸುವ ದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀರು ಉಪ ಲಬ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಊರಿಗೆ ನೀರು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ೬೦೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಖರಾ ಲ ಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಲೋಕಲ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ನವರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ಊರವರು ಶ್ರಮದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರವಾ ಹಕ್ಕೆಬೇರೆ ಹಲವು ಸೆಲೆಗಳು ಬಂದು ಕೂಡಿ ಕಾವಲಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತಿ ದ್ದು ಇದರಿಂದ ೮೫ ಎಕರೆ ಹೊಲ ನೀರುಣ್ಣುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಲಾಭ ಕೆಲವರಿಗೇ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮನಾಗಿ ಈ ಕಾವಲಿಯ ಉಪಯೋಗವಾಗ ಲೆಂದು ಊರವರು ಒಂದು ಕಡೆಗೆ ಕೆರೆತೋಡಿ ಈ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟಿರು. ಈ ನೀರನ್ನು ಈಗ ಒಕ್ಕಲತನಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಉಪಯೋಗಿ ಸುತ್ತಿದ್ದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸರಿಯಾಗಿ ನೀರು ಹಂಚ ಲೆಂದೂ ನೀರು. ವ್ಯರ್ಥ ಹೋಗಬಾರದೆಂದೂ ನೀರನ್ನು ಬಿಡಲು ಳ್ಳ ನೌಕರನನ್ನು ಇಡಲಾ ಗಿದೆ. ಡಡ ದೊಡ್ಮಪ ಗ್ರ ಮಾಣದ [ತಿ ಗಾರಗೋಟಿ. ಅಲ್ಲಿ, ಸ ನೀರನ್ನು ಇಂಜನ್ನಿ ನಿಂದಲೊ ಬಿಡುಗಾವಲಿಗಳಿಂದಲೊ ಶ್ರೀಮಂ- ತರು ರೈತರು ಬಳಸಿ ಪೆಚ್ಚಾದ್ದನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಪಾಲ ತೋರಿಸಿದ ದಾರಿ ಟ್ಟ ಹಾಳು ಮಾಡಿ ಕಡೆಗೆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ನೋಡಲಿಕ್ಕೂ. ಸಿಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಿಷ್ಟೇ ನೀರು, ಅದು ಹಗಲು ಮಾತ್ರ-- ಹೀಗೆ ಹಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟುಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಪಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಪವ್ಯಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಇಡೀ ಈ ಕೆಕೆ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಹಾಗು ಹಗಲು ಅದು ಬರಿದಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ರರಿಂದ ಬಿಡು ಗಾವಲಿಯ ಕಚ್ಚಿ ಒಡೆದರೆ ಕೂಡಲೆ ಗೊತ್ತಾಗು ವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಆದ ೧೫೦೦ ಕೂಪಾಯಿಯ ಒಟ್ಟು ಶ್ರಮದಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವೆಗ್‌ನಿ. ವಿದಾ ಪೀಠದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಭವನದ ೮೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ್ಳ ಶ್ರ ಮದಾನವೂ ಒಂದು ಪಾಲಾಗಿದೆ. *ಕೆಕೆಯ ಕಟ್ಟು ಭದ್ರ ಪಡಿಸಲು ವಿಕಾಸಯೋಜನೆ ನೆರ ವಾಗಬಹುದೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಇದೆ. ನೀರು ಸಿಕ್ಕರೆ ಸಾಕು. ಕಬ್ಬು ಹಚ್ಚಿ ತೋಟ ಮಾಡುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿ. ಆದಕೆ ಅದು ಯಾವತ್ತೂ ಹಿತಕರವೆನಿ ಸದು. ಅದರಿಂದ ಜೀವನಾವಶ್ಯಕ ಬೆಳೆಗಳನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಗೋದಿ, ಕಾಯಿಪಲ್ಯ ಮುಂತಾದುವಕ್ಕೆ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದೆಂದು ನಿಯೋ ಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ೧೫೦ “ಏಕರೆ ನೆಲ ನೀರುಣ್ಣ ಹತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ೧ ಎಕರೆ ಕಬ್ಬು, ೪ಗುಂಠೆ ಗೋದಿ, ೨ಗುಂಕೆ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ ಹಚ್ಚಲು ಸಾಲುವಷ್ಟು ನೀರಿನ ಪೂರೈಳೆಯಾಗುತಿ ಡೆ. ಈಗ ಲಾಭ ಹೊಂದುವ ಕುಟುಂಬಗಳು ೪೫. ಈ ೪೫ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಒಬ್ಬ ರಿಗೂ ೧ ಎಕರೆ ೬ ಗುಂಕೆನೆಲ ಕೊಟ್ಟು ಉಳಿದು ದನ್ನು ಉಳಿದ ೪೦ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚುವ ಯೋಜನೆ ಇದ್ದು ಭೂಮಾಲಿಕರಿಗೆ ಅವರು ಅದ ಕ್ಯಾಗಿ ಒಂದು ನಾಲ್ಕಾಂಶ ಪಾಲನ್ನು ಕೊಡ ಬೇಕೆಂದು ವ್ಯ ವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಸ ಅನ್ಯಾಯವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಾಲೂಕಿಗೊ ಜಲೆ ಗೊ ಎಲ್ಲ ಹಳ್ಳಿ ಗಳಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ". ಊರಲ್ಲಿ _ 2 6-14 ಶೀ ಶಿಂಧೆ ಒಂದು ತಟುಕು ಹಾಲೂ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಪಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ದುರ್ಡೆಸೆ ಇಲ್ಲ. ಉಳಿದವರಂತೆ ಇವರಾದರೂ ಹಾಲು-ಮೊ- ಸರು ಬೆಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಒಯ್ದು ಪೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಿ ಬಂದ ದುಡಿ ನಿಂದ ಬಂಗಾರವನ್ನು ಕೊಂಡೊ ದುಡ ನ್ನು ಹೂಕಿಟ್ಟೂ ಇಲ್ಲಾ ದುವ ರ್ಕ ಸನಗ ಛಿಗಾಗಿ ವೆಚ್ಚ ಮೂತಿ ಬಿಡುತ್ತಿ ದ್ಧ ಸ್ನ ಆದರೆ ತು ಸ ಗತ್‌ ಊರ ಹೈ ನವನ್ನು ಊ- ರಲ್ಲೇ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತುವಳಿ ಮಾಡಲಾ ' ಯಿತು. ಇದರ ಲಾಭ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಕಂಡುಬರದಿ ದ್ಮರೂ ಇಂದಿನ ಹುಡುಗರು ಪುಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಚುರುಕಾಗಿ ನಾಳೆ ನವನಾಗರಿಕರಾದಕೆಂದಕೆ ಉಳಿದ ಹಳ್ಳಿಯವರೂ ಇವರನ್ನೇ ಅನುಕರಿಸ ದಿರಲಾರರು. ಊರ ಸಂಪತ್ತು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು ಎರಡು ಬಿರುಕುಗಳಿದ್ದವು. ಒಂದು. -ಅನುಪ ಸ್ಥಿತ ಭೂಮಾಲಿಕರದು- ಅವರು ಹೊಲಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಖುದ್ದೆಂದು ಹಚ್ಚಿ ಕೊಂಡದ್ದ. ೧೦೬ ನಿಂದ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೂಮಾಲಿಕರು ಗೇಣಿಯಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ನಾಲ್ಕಾಂಶದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ದುಡಿಯು ವವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿಯಮ ಮಾಡಿದರು. ಭೂಮಾಲಿಕರೂ ಸ್ವ ಖುಶಿಯಿಂದ ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ದೊರೆತ ಕಾಳು ಹಾಗೂ ದುಡ್ಡನ್ನು ಊರ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಉಪಯೋಗಿಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಕೂಡಿದ ನಿಧಿ ಮೂರು ಖಂಡಿ ಭತ್ತ ಹಾಗೂ ೧೫೦೦ ರೂಪಾಯಿಯಾ- ಗಿದೆ. ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡ, ಗರಡಿಮನೆ, ಹೊಸಮನೆ ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುವುದು, ರುಗ ಸೇವೆ, ಮುಂತಾ ದವುಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಲಾಗುವುದು. ಎರಡನೆಯ ಬಿರುಕು ಭಿಕ್ಷುಕರದು. ಭತುತ ರಿಂದ ದುಡಿಯದೆ. ತಿನ್ನುವ ವೃತ್ತಿಗೆ ಪೊ ಪ್ರೋತ್ಸಾ ಹನ ದೊರೆಯುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜಂ ನ ಕೊಟ್ಟಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುಂಡು ಕಡಿಮೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಊರಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷುಕರು ಬರದಂತೆ ಪಾಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಡೆ ಹಾಕಿ ದ್ಹಾರೆ ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲರೂ ಅನುಸೆರಿಸಿದರೆ ಅಪಂಗ ಭಿಶುಕರನ್ನುಳಿದು ಉಳಿದವರು ದುಡಿ 'ಯುವಂತಾಗುವುದು. ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಊರ ಅಪಂಗರನ್ನು ತಾವೇ ಇಾಪಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಪಾಲ ನಿವಾಸಿಗಳಂತೆ ಉಳಿದವ ರಿಗೂ ಆದರೆ ಭಿಕ್ಷುಕ ಸಮಸ್ಯೆಯೆ ಅಡಗಿಹೋಗ ಬಹುದು. ಕಾಡುಹಂದಿ, ಇಲಿ, ಹಕ್ಕಿ ಗಳಂತೆ ಕಳ್ಳ ದನ ಗಳೂ ನಮ್ಮ ಒಕ್ಕ ಲುತನ ಕೆಡಿಸುವ ದು ಪ್ರಮುಖ ಶತ್ರು ಹ್‌ ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆಗಳ ಕಣೆ ಜು ದು ಒಬ್ಬ ಕಾವಲುಗಾರನನ್ನು ಇವರು ನೇಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗೆ ಎಲ್ಲ ಹೊಲಗ ಳನ ಸ ಸುತ್ತಿ ಇಳ ಕದನಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಹಾಕು ತ್ತಾನೆ. ಎಕೇಂದ್ರಿತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಯಶಸ್ವಿ ಯಾಗಬೇಕಿದ್ದರೆ ನಷ್ಟು ಹಳಿ ಯವತು ಈ ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು "ರಸಕ ಒಣಿಗೊಂದು ಹೆ ಬೋರ್ಡು ಇಲ್ಲಿ ತಗಲಿ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಸಿದ್ದಾರೆ. ಓಣಿಯ ಹೆಸರುಗಳು ಆಯಾ ಓಣಿಯ ಬಹು ಜನರ ಕಸಬಿನಿಂದ ಬಂದುದ ಲ್ಲ; ಇ ಚಿನ ಸುಧಾರಿಸಿದ ರೀತಿಯೆ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಸಮಾಜಕಾರ್ಯ ಶಕರ್ತಮ್‌ನಿ ಮಹಾರಾಜರ! ಹೆಸರಿನಿಂದ " ಮೌನಿಗಲ್ಲಿ' ಎಂದು ಒಂದನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಮಾರ್ಗದಿಂದ ಊರ ವರಿಗೆ ಎರಡು: ಫರ್ಲಾಂಗ್‌ ಉದ್ದದ ಸತ ಕೆಕೆ ತೋಪಿನ ವರೆಗೆ ರಾಜಮಾರ್ಗ, ಪ್ರತಿ ಮನೆಗೆ] ಇಂಗುಬಚ್ಚಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯುಳ್ಳೆ ಬಚ್ಚ ಲು ವನೆ, ನಾಲ್ಕು ಪ್ಭಾಪ್‌ನ ಕಕ್ಕ ಸ್ರ ಮಯ “ಧಾಂಗಡಿ ದೊಡ್ಡಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಗೆಯಾಗದ ಒಲೆಗಳು, ೩೫೦ ರೂಪಾಯಿಯ ಪುಸ ಸ್ತಳಗಳುಳ್ಳ | ವಾಚನಾಲಯ, ತೋಪಿನ ಸ ಚೈತ್ರ, ಜೇದಾರ! ಲಿಂಗನ ಗುಡಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಿಟಿ ಶಿಕ್ಷಣದ | ಕ್ಲಾಸು, ಯುವಕಮಂಡಳ, ಮಹಿಲಾಮಂಡಳ,, ಒಕ್ಕಲಿಗರ ವಿಕಾಸಮಂಡಳ, . ಸಹಕಾರಿ: ಸೊಸೈಟಿ, ಕಾಳಿನ ಬ್ಯಾಂಕು, ಶಿಕ್ಷಕರ' ಬೋರ್ಡಿಂಗು, ಆರೋಗ್ಯಕೇಂದ್ರ, ಹಾಲಿನ: ಕೇಂದ್ರ, ಭಜನೆಯ ಮಂಡಳ,-- ಮುಂತಾದ. ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರೂಪಗೊಂಡಿವೆ. ಊರ: ಪ್ರತಿಕು ಟುಂಬವನ್ನೂ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘದ ಸ ಸದಸ್ಯ ನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಊರೆಲ್ಲ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ರಾದ ಶ್ರ(ಮತಿ ಹೆಲೆನ್‌ ಮೂಸ್‌ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ ಊರವರಿಗೆ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪುಕ್ಕಟಿ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ೫೦ ಮಕ್ಕ ಳಿಗೆ ಹಾಲು ಕೊಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಊರಿಗಾಗಿ ಒಟು 'ಶ್ರಮದಾ ನ. ೪೦೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಗೆಯ ಅದರಲ್ಲಿ ೨೬೭೮ ಡನರೂ ೨೨೫ ಚಳ್ಕಡಿಗಳೂ ದುಡಿದಿವೆ. ಊರ ಕಾರ್ಯಭಾರ ತರುಣ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡೆಯಾದ್ದರಿಂದ ನ್‌ಂ ಭರದ ಸಾಗಿದೆ. ರೋಗಜಂತುಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯ ರಕ್ಷಣೆ ಗಾಗಿ ಔಷಧ ಸಿಂಚನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಿ ಗೊಬ್ಬರದ ತಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಅಗೆದುಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ೫ ಪದ್ಧ | ಭತ್ತದ ಕೃಷಿ ಪ್ರಾ ರಂಭ ವಾಗಿದೆ. ವ್ಹಾ ಯಿಟ್‌ ಸಾಬ ಭಾ ಕೋಳಿಯ ಫಾರ್ಮ ಗಳಾಗಿವೆ. ಆಚಾರ್ಯ ವಿನೋಬಾ ಭಾವೆಯವರ ಕಲ್ಪನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರ ನಕ್ರ ಮವಾಗಿ ಸಾಕಾರವಾಗುತ್ತಿ ನ ಇತು ಡೆ ಹೊತ್ತುವಂತೆ ಇದರ ಅನು ಕರಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನಿತರ ಹಳಿ,ಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿ ವೆ. ಇಂಥ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರ ಭಾವನೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಕೆ ಅವರು ಕೂಡಲೇ ಕಾರ್ಯ ವನ್ನು ಕೆಡಿಸಲಿಕ್ಕೂ ಹಿಂದುಮುಂದು ನೋಡು ವದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈವರೆಗಂತೂ ಇಂಥ ಯಾವ ವಿದ್ರೋ- ಹೆಗಳೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆಯ ಆಗ ಲಾರದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮಸಹಾಯಕ ನಿಧಿಯಿಂದ ರುಗ್ಗಸೇವೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಸರ್ವವಿಧದಿಂದ _ ನೆರವಾಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಪ್ತರಾರೂ ಇನ್ಸಿದಿದ್ದರೆ . ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ನಿಂತು ಸೇವೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತೋಪಿನಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಕಡಿದು ಉದ್ಯಾನಮಾಡಿ ಬಾಲಕರಿಗಾಗಿ ಕೆರೆಯ ಹತಿ ರ ಆಟಪಾಟಕ್ಕೆ ಬಯಲು ಮಾಡಿಕೊಡುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಲೆಕಟ್ಟಿ- . ಯಾದ ಮೇಲೆ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸರ್ವಾಂ- '. ಗ್ತೀಣ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಹೆಣಗಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೇ ಸಹಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಜಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದವರು. ಕಾಯದೆ ಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಸೆಕೆಯನ್ನು ದೂರೀಕರಿಸಿ __ ದವರಿವರು. ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿಯ ಊರು. ಬಯಸಿದ್ದರೆ ಭಟ್ಟಿಸೆಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ . ಅತ್ತ ಇವರ ಚಪಲವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಗಳಗ- 1" ಳನ್ನು ಊರಲ್ಲೇ ತೀರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಇವರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯಾರೂ . ಒಬ್ಬರನ್ನು ನಂಬಿ ಕುರಿಹಿಂಡಿನಂತೆ ಸಾಗುವ- . ವರಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ಗುರುವಾರ ಪಾಲ ತೋರಿಸಿದ ದಾರಿ ೧೦೭ ಊರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಅನೇಕ ಪ್ರಶೈಗಳ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಕಸಿಯಾಗಿತ್ತು, ಬೀಜಾರೋಪಣೆ ಯಷ್ಟೆ ಸೀ ಉಳಿದಿತ್ತೇನೊ. ೨೦ ವರ್ಷದಿಂದಲೂ: ಸಗರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತಿರುವ ಗಜಾನನರಾವ್‌ ಶಿಂಧೆಯವರು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದರು ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಗೋವಿಂದರಾವ್‌ ಕೋರಗಾಂವಕರರಧರ್ಮಾದಾಯಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ. ಸೇವೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿದವರು ತರುಣ ಶಿಂಧೆ. ಅವರಿಗೆ ಪಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇವರು ಅಪರಿಮಿತ ಮಹ- ತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಊರ ಮುಖಂಡರು ನೆರ ವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಬಂದದ್ದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಅವರ ನೆರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎರಡೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸುವುದು ಯಾರಿಂ ದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಮಿಶನರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ ನುಸರಿಸಿ ಶಿಂಧಥೆಯವರು ಪ್ರಥಮೋಪಾಯಗಳಿಂದ ಜನತೆಯ ಪ್ರೀತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ಹಲವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಡಾಕ್ಕರರೂ ಸಲಹೆ ಸಹಾಯ ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇತ್ತ. ಸರಕಾರವೂ ದುರ್ಲಕ್ಷ ಮಾಡಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಹಿಡಿದ ಕೆಲಸ ಬಿಡದಂತೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರೂ ಸಮಾಜದ ತ ಪಾಲಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡುಬರದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಂಧಹುವರು- ವೃಥೆಪಡುತ್ತಾರೆ. .. ಆದರೂ ಅವರು ಕೈಚೆಲ್ಸ ಕೂಡುವವರಲ್ಲ. ಸ್ತ್ರೀಯರ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ ಮಹಿಳಾಮಂಡಳಕ್ಕೊಂದು | ಕಟ್ಟಡ ಹಾಗೂ ಅದರ ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇವ ಕೊಂದು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಕ್ಕ ಕಾರ್ಯ ಕತ್ರಿ ೯ಯೊಬ್ಬ ಳು ದೊರೆತರೆ ್ರ ಕಾರ್ಯವೂ ಭರಿ ಮುಖ ಸಾಗುವುದೆಂದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ, ೩ ಪನ್ಮೂ ಧಾನಿ ಭಾ ೧೦೮ ಪ್ರಭಾಶಂಕರ ಔಘಡಭಾಯಿ ಸೋಮನಾಥನ ಏಳನೇ ಪೃನರುತ್ಯಾನ ೬ ಉ006ಏ। ಹೆಸರು. ಕೇಳಿದೊಡ ನೆಯೆ ಭಾರತೀಯರ ಹೃದಯದ ಸ್ಪಂದನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಘರ್ಷಣೆ, ಬಲಿದಾನ, ಆತ್ಮತ್ಕಾಗ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ ಅಸಂಖ್ಯ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಜಾಗೃತವಾಗುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮು ದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಆದಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದ ಈ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವು ತನ್ನ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಅನುಪಮ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಸೌಂದರ್ಯ ಕ್ಕಾಗಿ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲ ಯವು ಹಿಂದುಗಳ ವೈಭವ, ಗಂಭೀರ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲಾಪಾಂಡಿತ್ಕಗಳ ಪ್ರತೀಕ ವಾಗಿದ್ದಿತೆಂದೇ ಗಜನಿಯ ಮಹಮೂದನು ನೂರಾರು ಮೈಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮರುಭೂಮಿ ಯನ್ನು ದಾಟಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲೆಂದು ಬಂದ. ಕೇವಲ ಗಜನಿ ಮಹಮೂದನೊಬ್ಬನ ಶಕಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ಈ ದೇವಾಲಯ ಹಲವು ದೃಷ್ಟಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬಿದ್ದಿತು ಎಂದಿಲ್ಲ. ಸಲ ಭಗ್ನವಾಗಿ ಹಲವು ಸಲ ಪುನಾರಚಿತವಾ ಯಿತು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮೊಗಲ ಬಾದಶಾಹ ಔರಂಗಜೇಬ ಇದನ್ನು ಕೆಡವಿಸಿದ. ಅಂದಿನಿಂದ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಭಗ್ನಾವ ಶೇಷವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಪೂಜೆ-ಪುರ- ಸ್ಕಾರಗಳು ನಿಂತುಹೋದವು. ಜುನಾಗಡದ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲೆಲ್ಲ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ವಸತಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ವಾಗಿದ್ದವು. ಮಹಾರಾಣಿ ಅಹಲ್ಮಾಬಾಯಿ ಪ್ರರಾತನ ಸೋಮನಾಥನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತುಸು ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೊಸತೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಡ್‌ ಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟ ಸಿದಳು. ಸೋಮ ಸ ದರೃ- ಸ ಸ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿಭಾವನೆಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿ ಗೊಳಿಸಿಕೊ- ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು, ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು. ಜುನಾಗ ಡವೂ ಸಂಸ್ಥಾ ನಿಕರ ಕೈಯಿ ಂದ ಮುಕ್ತವಾ- ಯಿತು. ಜುನಾಗಡವನ್ನು. ಭಾರತ ಪ್ರಜಾರಾಜ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಉತ್ಸ ವದ ಉದ್ಭಾ ಟನೆ ಗಾಗಿ ಎಂದು ಜಿ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಬೀಲರು ಬಂದಿದ್ದ ರು. ಅವರು ರಾಜಾ ಕೆ ದ ಕ ಕುಮಾರಪಾಲನಿಂದ ಕಟಿ ಸ ಸಲ್ಬಟ್ಟಿ ಸೋ- ಮನಾಥ ಮಂದಿರದ ಭಗ್ನಾನಶೇಷವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಎಂಥ ತಳಮಳವಾಯಿತೊ ! ಅವರು ಆ ಕ್ಷಣ ದಲ್ಲಿಯೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಬೊಗಸೆ ಯಳ್ಗೆತ್ತಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪನರ್ನಿ- ಹಂದಿ * ಸರೆಸ್ಕತಿ? ಉಊಂದ ಸೋಮನಾಥನ ಏಳನೇ ಪುನರುತ್ಥಾನ ರ್ಮಾಣದ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಇದನ್ನು ಜಿ ತೋರಿಸಿದ್ದೆ! ತಡ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಬರನ ರಾಜರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು, ಇನ್ನಿ ಬ್ಬರು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೪೦-೫೦ ಸಾವರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಸಾರಿದರು. ಸರದಾರ ಪಟೀಲರು ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾ- ಲಯದ ಪುನರ್ಮಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಟ್ರಿಸ್ಟನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಟ್ರಸ್ಟ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ೨೭ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿತು. ದೇವಾಲಯ ವನ್ನು ಮೊದಲಿನಂತೆಯೆ ಅಂದರೆ ಶುಮಾರಪಾಲ ಯಾವ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದನೊ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಬೇಕೆಂದು ರಿರ್ಧಾರ ವಾಯಿತು. ಚಾಲುಕ್ಕ ರಾಜರ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯ ಶೈಲಿ ಶುದ್ಧ ಹಂದೂ ಕಲಾಶೈಲಿಯಾ ಗಿದ್ದು ಸೋಮನಾಥನ ದೇವಾಲಯ ಅದನ್ನನು ಸರಿಸಿಯೆ ಇದ್ದಿತು. ಮಂದಿರದ ಪುನರ್ನಿಮಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನನ್ನಾ(ಲೇಖಕನನ್ನು)ರಿಸಿದರು. ದೇವಾಲಯದ ಎತ್ತರ, ಕಲಶ ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಇಂಥ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು “ಕೈಲಾಸ ಮಹಾಮೇ ರು ಪ್ರಾಸಾದ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗ ಗಳಿದ್ದು ಪುನರ್ನಿಮಾಣ ಕಾರ್ಯಾರಂಭವಾದಂದಿ ನಿಂದ ಇದುವರೆಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಷ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಮುಗಿದಿವೆ. ಕಟ್ಟಿಯಾದ ಭಾಗದ ಉದ್ದ ೨೨೫ ಅಡಿ, ಅಗಲ ೧೨೮ ಅಡಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರ ೧೭೫ ಅಡಿ ಇದೆ. ಇದರ ಗಗನಚುಂಬಿ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಮಾಳಿಗೆಗಳಿವೆ. ಅದರ ಎದುರಿರುವ ಗೂಢ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಐದು ಮಾಳಿಗೆಗಳಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಮಾಳಿಗೆಗಳ ಸುತ್ತ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿವೆ. ನು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಾ ಪತ್ಯ ಮತ್ತು. ಮೂರ್ತಿ ಶಲೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವಾಗ ಈ ಮೃ ತಪಾಯ ಶಿಲ್ಪದ ಜ್ಞಾ ಸನವಿರುವ ಪಾಣಿತರ ಅಗತ್ಸ ವಿದ್ದಿತು. ಕ ಈ ಬಗೆಯ ಸಾ ಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕಯಗೆ ಇಲ್ಲ ೧೦೯ ದಂತಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇಂಥವರು ನಗುವುದು ದುರ್ಲಭವೇ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಸೋ- ಮಪುರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆಯನ್ನಿನ್ನೂ ಜೀವಂತ ವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಲವರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗ ಹೆಚ್ಚೆ ಂದಕಿ ನೂರಿನ್ನೂ ರು ಇರಬ ಹು ಈ ಶಿಲ್ಪಿ ಸು ಈಗ ತಟ್ಟಿ ರುವ ಸೋಮ ನಾಥನ ಹೊಸ” ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಪ್ರಾ ಚೀನವೂ ನಾಮಶೇಷವಾದುದೂ ಎಂದು ಬಗೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತೀಯ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯ ಡಮತ್ಕಾರಗಳನ್ನಿನ್ನೂ ಗ ಸ ಬಹುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉಸುಬಿನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವಿಶಾಲಕಾಯ ಮಂದಿರವನ್ನು ರಾಜಾ ಕುಮಾರಪಾಲ ಸಟ್ಟಿಸಿದ್ದೆ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯ. ಅದನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದ ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ತುಸ ಇಂದು- ಅದರ ಉಳಿದ ಅವಶೇಷಗಳು ಅಚ್ಚಳಿಯದೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಇದ್ದುದು ಇನ್ನೂ ಆತ ರ್ಯದ ಮಾತಾಗಿದೆ. ಹೊಸತಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವ ದೇವಾಲಯವು ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯದ ನೆಲಗಟ್ಪಿನ ಮೇಲೇ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವಿ- ದ್ದ ಗ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಈಗಲೂ ಶಿವಲಿಂಗದ ಪ್ರ ತಿಷ್ಠಾ- 1 ೫0ಡೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಚುರು ಕಈೌಲ್ರಿ ಮಂಟಿಪವೂ ಅದರ ಮುಂದೆ ವರ್ಗಾಕಾರದ ಗೂಢ ಮಂಟಪವೂ ಇದೆ... ಗೂಢ ಮಂಟಪದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭುಜವು ೬೪ ಅಡಿ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾಗಿಲುಗಳಿದ್ದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಗಿ ಲಿನ. ಹೊರಗೆ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಾದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳು ಈಗ ಕಟ್ಟಿ ತಯಾರಾ ಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ಅವುಗಳ ಅಲಂಕಾರ - ಅಂದರೆ ಗೋಡೆ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆತು ಸಿ ವುದು--ಕೆಲಸವಷ್ಟೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ೧೧೦ ಮೂರನೆಯ ಭಾಗವೆಂದರೆ ನ ತ್ಯ ಮಂಟಪ. ಈ ಮಂಟಪ ಅತ್ಯ ತ ವಿಶಾಲವಾಗಲಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ೬೨೪ ಜು ಮೂರು ಖಂಡಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಮಂಟಪ ಪದ ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕಿ ನಿಂದಪ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗ್ಯಾಲರಿ- ಗಳಿರುವವು. ಮಂಟಪದ 'ಒಳ್ಳಭಾಗದ ದುಂಡಾ ಕೃತಿಯ ಛತ್ತು ಸುಮಾರು ೭೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮೇಲಿರುವುದು. ಗೋಡೆಯ ಒಳಭಾಗದ ಕಮಾ ನುಗಳ ಕಕಾ ಸನದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಪ್ರಮಾಣದ ದೇವದೇವತೆಗಳ, ಯಕ್ಷ ಕಿನ್ನರ, ಯಷಿಮುನಿ ಗಳ, ವಿದ್ಯಾಧರರೇ ಮುಂತಾದವರ. ಅನೇಕಾ- ನೇಕ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಮಂಟಪದ ಮೇಲಿನ ಶಿಖರವನ್ನು ಹಿಡಿ ದಕೆ ಈ ಮಹಾಮೇರು ಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿ ೫,೦೦೦ ಶಿಖರಗಳೂ ಕಲಶಗಳೂ ಇರುವಂತಾಗುವುದು. ನೃತ್ಯವ ುಂಟಪ ಎಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿರುವುದೆಂದರೆ ಉತ್ಸ ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಜನರು 20 ಬಾನಿವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಂದಿರದ ಮೂಲ ಭಾಗದ ತಯಾರಿಕೆಗೇ ೨೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳು ವೆಚ್ಚವಾಗಿವೆ. ಟ್ರಸು ಕೂಡಿಸಿದ್ದ ಹಣವೆಲ್ಲ 1 1ಯಿನಾರ6 ಮುಂದಿನ "ಕಾರ್ಯ ವೀಗ ಸ್ನಗಿತವಾಗಿದೆ. ಮಂದಿ- ರದ ಪೂರ್ತಿ ಜಂ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇನ್ನೂ ಅಲಂ ಕರಣ ಕಾರ್ಯ ವುಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ನೃತ್ಯ ಮಂಟ ಪದ ತಾರ್ಫವಿನ್ನೂ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಕಂಡು ಗುಜರಾತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರೂ ಖ್ಶಾ ತ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಆಗಿರುವ ಶ್ರ "ಕನ್ನ ಯ್ಯಾ- ಗ ಮಾಣಿಕಲಾಲ ಮುನಶಿಯವರು. ಕ ನನ್ನ ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಪಪ್ನವನ್ನು ನೀವು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿದಿರಿ ಪ್ರಭಾಶಂಕರ ಭಾಯಿ, ” ಎಂದು ತಮ್ಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಎಂಬುದರ ಮೇಲಿಂದ ಸೋಮನಾಥ ಮಂದಿರದ ಮೂಲ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಎಷು ಸಮರ್ಥ ರೀತಿ ಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುವಂತಿದೆ. ಸೋಮನಾಥ ಮಂದಿರದ ಪುನರ್ನಿಮಾಣಕ್ಕೆ ಸರದಾರ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೀಲರು ತೆ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಕ- ಕ್ಯಾರಂಭವಾಯಿತು. ಗರ್ಭಗ ಫಹವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೆರದಾರರ ಹಸ್ತದಿಂದಲೇ ಮ್‌ ಯನ್ನು ಪ್ರ ತಿಷ್ಕಾ ಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ವನ್ನು. ದ್ರುತ ಗತಿಯಿಂದ ಸಾಗಿಸಿದರೊ ಸ ಇಚ್ಛೆ ಬೇರೆಯೆ ಆಗಿದ್ದಿತು. ಸರದಾ ರರು ೧೯೫೦, ಸ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ ಎರ್ಗವಾಸಿ ಗಳಾದರು... ಆದರೂ ಅವರ ಇದ ಯಂತೆ ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ :ಅಂದರೆ ೧೯೫೧, ಮೆ ತಿಂಗ ಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ ಪ್ರಥಮ ರಾಷ ಸಪತಿಗಳಾದ ಪ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ ಪ್ರಸಾದರ ಹಸ್ತ ಬ ದೇವಪ್ರ ಷ್ಕಾಪನೆಯ ಕಾರ್ಯ ಜರುಗಿತು. ದೇವ ಪ್ರ ತಿಷ್ಠ ಪನೆಯ ಕಾರ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕನು ಸಾರವಾಗಿ “ತಡೆಯಿತು. ರಿಂಗಾಭಿಷೇಕೆತ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಮುದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳ ನೀರನ್ನು ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದಿತು. ಹೆಚ್ಚಾಗುಳಿದ ನೀರನ್ನು ಬಾಟ್ಲಿ ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಸಳಿಕ ಸಂಗ್ರ ಹಾಲಯದಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಕಲಶವನ್ನು ಒಂದು ಅಖಂಡವಾದ ಪಾಷಾಣ ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಅದು ೧,೧೦೦ ಮಣ ತೂರದ್ದಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂದಿರಗಳ ಕಲ್ಲುಗಳು ಕಾಲಾವಕಾಶ ದಲ್ಲಿ ಲವಣ ಯುಕ್ತವಾದ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಕೆಡ ತೊಡಗಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆಲಸ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಸಲ ಕಂಬಗಳೇ ಕರಗತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕುಮಾರಪಾಲನು. ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಈ ಮಂದಿರದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮಾತ್ರ. ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಇದ್ದಕ್ಕಿದಂತೆಯೆ. ಇವೆ. ಈಗ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಟ್ಟುವಾಗಲೂ ೭೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಗಣಿಗಳಿಂದಲೇ ವಾಯುವಿಗೆ: ಜಗ್ಗದಂಥ ಕಲ್ಲನ್ನೇ ಆರಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದೆ. ಸೋಮನಾಥನ ಏಳನೇ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಮೂಲಮಂದಿರ ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿಯೆ ೨೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳು ವೆಚ್ಚವಾಗಿವೆ. ಈಗ ಶಟ್ಟಿ _ ಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವ-ಭಾಗ; ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಕಗಳಿ ಗಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿನ್ನೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ೪ ಕಾರ್ಕದ ಯೋಜನೆ ದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಶಿಲ್ಬಿಗಳೂ ಸಿದ್ಧರಿ ದ್ಮಾರೆ. ಧನದ ಅಭಾವವೇ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಆತಂಕ ವೊಡ್ಡಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಇಪ್ಪ ಪ್ಪತ್ತು ಸ ಗಿ ಗಳು. ದೊರೆತರೆ - ನೃತ್ಯ ಮಂಡಿಪವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮಂದಿರದ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳೂ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಮುಗಿಯಬಹುದು ಎಂಬ 1! ಸೋಮನಾಥ ಮಂದಿರದ್ಕಕಥೆ ಪೆರಾಣ ಕಾಲ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲೇ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎನ್ನು ತ್ತಾರೆ. ರಾವಣನು ಇದನ್ನು ಸುವರ್ಣಮಯ ವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಅನಂತರ ಸಾ ಬಳಿಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೂ ಈ ಮಂದಿರದ ಪನರು ದ್ದಾರ ಜು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ವಕ್ರ ಮಶಕದ: “ಆರಂಭ! ಕಾಲದಲ್ಲೂ ದ್ದ ಮಂದಿತಕ್ಕಾಗಿ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು 1 [ ತೊಡಗಿದರು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೩೨೦ ರಿಂದ ೫೦೦ ವರೆಗೆ ಅಜ್ಞಾತ ಭಕ್ತರು ಹಲವು ಸಲ ಈ ಮಂದಿರದ |] ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಐತಿ ಹಾಸಿಕ ಆಧಾರದಿಂದ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಪ್ರಥ ಮತಃ ಕ್ರಿ. ಶ. ೬೫೯ ರಲ್ಲಿ ' ವಲ್ಲಭ ಜೆ ಮೇತ್ರಕನೆಂಬ ರಾಜ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ೮ ನೆಯ ಶತಮಾನ ದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧದಲ್ಲಿ ಚ ನರ ರಾಜ್ಯ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಅವರು ವಲ್ಬಭಿ ರಾಜ್ಯದ ಮೆ ಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ವಲ್ಲಭಿ ವಂಶ ನಷ್ಟವಾಯಿತು. ದಾಳಿಗಾರರು ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡಹಿದರು. ಆದರೆ ಮು ಸ ಲ್ಮಾನರು ಮರಳಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದುಗಳು ಮೊದಲಿ ಗಿಂತಲೂ ಭವ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯ ವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಡರು. ೧೧೧ ವಿಕ್ರಮ ಶಕ ೧೦೮೦ ರಲ್ಲಿ ಗಜನಿ ಮಹಮೂ ದನು ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಖ್ಯಾತಿ ಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದನು. ಅದರ ಬೆನ್ನಿ ನಲ್ಲಿಯೇ ಚಾಲುಕ್ಕ ಕುಲದ ಭೀಮದೇವನು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಜೀರ್ಣೋದಾ ರವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ವಿಕ್ರ ಮ ಶಕ ೧೨೨೦ ರಿಂದ೧೨೨೫ ರ ನಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಶುಪತಶಿವಸಂಪ್ರ ದಾಯದ ಆಚಾರ್ಯ ಭಾವ ಬೃ ಹಸ ತಿಯವರ ಪ್ರೆ(ರಣೆಯಿಂದ ಮಹಾರಾಜಾ ೫೪1೮0೪1 ವಿಶಾಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು. ಎಕ್ರಮ ಶಕ ೧೩೫೩ ರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಪಾಲ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಮಂದಿರವನ್ನು ದಿಲ್ಲಿಯ ಅಲ್ಲಾ ಉದ್ದೀನ ಖಿಲಿಜಿಯ ಸರದಾರ ಉಲುದಾಖಾನನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದನು. ಮಂದಿರದ ಕಳಸವನ್ನೂ ನೃತ್ತ ೈ ಮಂಟಪವನ್ನೂ ಈತ ನೆಲಸಮ ಮಾಡದ ಈ ದುರ್ಫಟನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜುನಾಗಡದ ಪ್ರತಾಪಿ ರಾಜ ರಾವ್‌ ಮಹಿಪಾಲ ಮತ್ತುರಾಎ್‌ ಸೇಂಗಾರಕು ಮಂದಿರದ ಜೀರ್ಲೋ ದ್ಧಾರ ಮಾಡಿ ಲಿಂಗಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು, ಡೆ ವಾಡಿಟೆ 4 ಗೆ ಈ ಗೋಪ್‌ಲಾ*ತಾಳ್ರುಲುರವರ | ಹ ಉ ಚ [ಬ | ರೀರವ್ರಲಿಗೂ ಅರ್ಯ] ಆಯುಕ್ಟೇದಾತ್ರೆ ಮಂ (ಪುತ)ರಿಮಿಜೆಡ್‌ ಯಟರಾ್‌ಸು-/ 1 ಜಿ ೧೧೨ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ವಿಶ್ರಮ ಶಕ ೧೪೪೬ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ಮಹ ಮೂದ ಬೇಗಡೆ ಜುನಾಗಡವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹಾಳು ಗೆಡಹಿದನು. ಆದರೆ ಹಿಂದುಗಳು ಮುಂದೆ ತುಸು ಸಮಯದಲ್ಲೆ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜಾದಿಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವಿಕ್ರಮಶಕ ೧೪೫೧ ರಿಂದ ೧೪೭೧ ರ ವರೆ ಗಿನ ಕಾಲ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಮಹಾ ದುರ್ದಿನಗಳೆನ್ಸಬೇಕು. ೧೪೫೧ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನ ಸುಬೇದಾರ ಜಾಫರಖಾನನು ಈ ಮಂದಿರವನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಶೀದೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ದನು. ವಿ. ತ ೧೪೫೮ ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಗಳು ಮತ್ತೆ ಲಿಂಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನ ಮಾಡಿದ್ದ ನ್ನು ಮುಜಫರ ರು. ಎ ಗೊಳಿಸಿದನು. ತತ ಅಹಮದಶಾಹನು ವಿ. ಶ.. ೧೪೭೧ ರಲ್ಲಿ ಜುನಾಗಡದ ಮಾಂಡಲಿಕ ರಾಣಾನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಸೋಮ ನಾಥ: ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೂ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದನು. ವಿ. ಶ. ೧೪೫೧ ರಿಂದ ೧೪೭೧ ಕೊಳಗೆ ಹೀಗೆ ಮೂರು ಸಲ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವು ಧ್ವಂಸವಾಯಿತು. ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಉಪಟಳದಿಂದ ಕುಮಾರಪಾಲ ಸಟ್ಟಿಸಿದ ಮಂದಿ ರದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಹಿಂದುಗಳು ಗುಪ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವ 1 ಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜಾರ್ಚನಾದಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ೭೫ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ತ ಗುಜರಾತಿನ ಸುಲ್ತಾನ ಮುಜಫರ ಧೀಜಾ ಸೋಮನಾಥದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಪ್ರಭಾಸಪಾಟಣದ ಮೇಲೂ ದಾಳಿಮಾಡಿ ಭಂಗ ವಾಗಿದ್ರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಿಷ್ಟು ಭಂಗಗೊಳಿ ಸಿದನು. ಮುರಿದ ಗುಡಿಯನ್ನು ಮಸೀದೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಕೆಲ ಸಮಯದ ನಂತರ ಹಿಂದುಗಳು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿ ಷ್ಕಾಪನೆ ಮಾಡಿ ಪೂಜಾದಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು ೧೭೫ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯಿತ್ತೆನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ಔರಂಗಜೇಬನ ಕಾಲದ ಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವಿಪತು ಬಂತು. ಸೋಮನಾಥದ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಹಾತೆ `ಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ಔರಂಗಜೇಬ ಅಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಹಿಂದುಗಳು ಪೂಜೆಯನ್ನಾ ರಂಭಿಸದ ತಿಯ ಲ್ಲ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಷ್ಟ ಮಾಡಿ ಭ್ರಷ್ಟ ಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಜರ ಸುಬೇ ಜಿ ಶುಜಾತಖಾನನಿಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದನು. ಆತ ಮಂದಿರವನ್ನು ಅಪವಿತ್ರ ಗೊಳಿಸಲೆಂದು ಅಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಆಕಳುಗಳನ್ನು, ಕೊಲ್ಲಿಸಿದನು. ಮಂದಿರವನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಅವನ ಯೋಜನೆ ಕಟ್ಟಡವು ಕಲ್ಲಿನದಾಗಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜಾ ಕುಮಾರಪಾಲ ಹ ಲ್ಳ ದೇವಾಲಯವು ೫೨೫ ನರ್ಷ ಗಳಲ್ಲ ಏಳು ಸಲ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ವಿರೋಧಿಗಳ | ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದ ಎದುರು ಭಾರತೀಯರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಿ ಅಜಯ್ಯ ವಾಗುಳಿದು ಮಂದಿರವು ಬಿದ್ದಷ್ಟು ಸಲವೂ ಮತೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿತು. ಔರಂಗಜೇಬನಿಂದ ನಷ್ಟ ಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿ ಮೇಲೆ ಗೋವಧೆಯಿಂದ ಅಪ ಎತ್ರವಾದ ಸ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗದೆ ಅಲ್ಲಿ ಜನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯರ ಅಜಯ್ಯ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಈಗ ಈ ಮಂದಿರವು ಮತ್ತೆ ತನ್ನಲ್ಲ ಪೂರ್ವ ವೈಭವ ಸಮೇತ ತಲೆಯೆತ್ತಿನಿಲ್ಲುವಂತಾ ಗಿದೆ. ಇ ಒದು ೬೬ ಶ್ರ ಇ ಕ್ಷ ಹಾ ಕ್‌ ಶ್ವ ಸ್ವಷ್ಟ ಆಷಾಡ, ಡ್ನ” ದ್ಯ ಇರ್‌ ಜಾಸಸಾಮ್ಯನಭದ ಅಮೂಲ್ಯ ರ ಶ್ರೀ ದಿನಾಕರ ರಂಗರಾಯರ ಆಮೂಲ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳ: ೧. ಆಂತರಾತ್ಮನಿಗೆ ।೫ ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ, ೦೦-೭೫ ೨. ಗೀತೆಯ ಗುಟ್ಟು |೫ನೆಯ ಆವೃತಿ] ಶ್ಕಿಷಾ ೦0 ೩. ಗೀತಾ ನಿತ ಪಾಠ ;೨ನೆಯ ಆವ ತಿ] ೦0 ಎ೭ ೪. ಉಪನಿಷತ ಕಾಶ ೬ ನೆಯ ಆವೃತಿ] ತಾ ೫. ಛಾಂದೋಗ್ರ್ಟೋಪನಿಷತ್ತು 1೧ನೆಯ ಆವ ತಿ ೩. ಎ೫೦ ೬. ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕೋಪನಿಷತು |೧ನೆಯ ಆವ ತ್ತಿ) ತಿ ೫೦ ೭2. ಉಪನಿಷತ್‌ ರಹಸ ೩ ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ | ತಿ -೫೦ ೪. ಉಪನಿಷತ ಥಾವಲಿ ,೨ ನೆಯ ಅವೃತ್ತಿ] ೧೩ತಿಪ ೯. ಭಕ್ತಿಸೂತ ಗಳು ೨ನೆಯ ಆವೃತಿ] ೦೨ ಎ೬೨ ೧೦. ಕರ್ಮಯೋಗ 13 ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ] ೧೬ ೫೦ ೧೧. ಹರಿಭಕಿ ಸುಧೆ ೩ನೆಯ ಆವ ತ್ತಿ] 5೫೧ ೧೨, ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ ಷ್ಠ ಚರಿತಾಮ,್ಮ ತ |೩ನೆಯ ಆವ ತ್ರಿ] ೩ ಎ೦೦ ೧೩. ಬಾಪೂ ೩ ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ ೨೦೦ ೧೪. ಗಾಂಧೀಜಿ ನಾನು ಕಂಡಂತೆ ೨ ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ] ಎ ೧೫. ಸತ್ಯಾಗಹ ೨ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ] ತಿ ೬೫೦ ೧೬. ಮಹಾತರ ಮನೋರಂಗ |೨ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ] ತಿ ಎಂ ೧೭೩. ಸೆರೆಯ ಮರೆಯಲ್ಲ : ೨ನೆಯ ಆವತಿ] ೨-೫೦ ೧೬. ವಚನಶಾಸ ರಹಸ 3ನೆಯ ಆವತಿ,] ೬೦೦ ೧೯. ಮಹಾಯೋಗಿ ಮಹರ್ಷಿ ಅರವಿಂದರು ೧ನೆಯ: ಆವೈತ್ತಿ) . ೨೩೫೦ ೨೦. ಯಾತಿ ಕ ಮನೋಹರ ಗ.ಂಥ ಪ ಕಾಶನ | ೨.೦೦ ೨೧. ವೇದ ಕಥಾವಳಿ ೧ನೇ ಆವೃತಿ ೧೬೩೫೦ ೨೨, "7 ಹಿಮಾಲಯ ದರ್ಶನ ೧ನೇ ಆವ ತ್ರಿ] ೩-೫೦ ಬೆ೦ಗಳೂರು ಕಾರ್ಯಾಲಯ; ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಿಕ ಬಿಲ್ಡಿ ೦715 ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ರೋಡ್‌, ಬೆಂಗಳೂ ಯ ಓ೫ರ166 (ಗಂಗ ೧೧೩೧ ಓ೩6169 9೦1ರ ೧5% 5೩೦೮1೨೬ ಕಿ!೦೦೮೧। 1೦: 1೮64 ಣೂ. 3೨.5೦ ಅಂ೧₹15 ಓಗಿ ರಜ 8೦೮61 ೦: 139 ೧1೦6: 89. 32.೦0 ೦೮61 14೦: 156 ಳೆ. ೧೯1೦೪: 11 111] 1॥॥| ಣ೯೧ಟ1೧೯11೯೧7 ಹ] ದ್ಯಾ 'ಸ್ವಸಸ್ಸೆ “7 ಉ೦ 8೪8 ರ] ಗುದ ತ್ಮ ಛು? ಜಗ] ಎ ಭ್ರ 2 3 ಸ್ಟೆ 0 ೬೨ ಡಿ ೯ ಲ ಳು 5೦೬೯ &೬೮೮8೫715 : (001ಓ0%'' 11071 ಓ10೮0107೮15 : ೮೦111೫5೨ ಹ ಟಂ 581,855 ೮೨೦೫೫07008 411101, ೫೦7/1814 7. 1118 70 11(0% 011110 801/011%-7 ಹಿಸ/ಓ1(೭ ೧೯ ಓ7 ಓಟ '/ಓ1೧(೩ ೧೯೩೬೯೧5೮ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಅರಿವೇ ಚಿಂತೆ, ಮಗಳಿಗೆ,..... ಅಗಸ್‌ ಹದಿನಾಲು ಶ್ರಿ ಇ ಜತ್ತ 6)ಯಾಣಿಕರನ್ನು ಗಮ್ಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲು ಎ. ಏದುತ್ತ ಬಂದು ನಿಂತಿತು ರೈಲು ಗಾಡಿ. ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ. ನನ್ನ ಲೆದರ್‌ ಸೂಟಾಕೇಸನ್ನು ಟೈ ಜಾಗ್ರ ತೆಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಗಾಡಿ ಇಳಿದು ಪಾ _ಟ್‌ಫಾರಂನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿನವರಾರೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಒಗಕೇಟ ಹೆೊತ್ತಿ ಸಿದೆ. ಆ ಅನಿರ್ವಚನೀಯವಾದ ಆನಂದ ವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತ ಮನೆಯ ದಾರಿ ಹಿಡಿದೆ. ಎಲ್ಲರೂ : ಆ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ದ್ಮಾರಂತೆ. ನೋಡಲು ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಿರಬೇ- ಕತೆ. ನಾನೊಬ್ಬ ನೇ ನೋಡದಿರುವ ಪಾಪಿ. ಶಾಂತೂ ಅದೆಷ್ಟು ಣೆ ಸಿದ್ದಾಳೆ ಪತ್ರ ದಲ್ಲಿ! ನಿಜ ವಾಗ್ಯೂ “ಆ ಹುಡುಗಿ | ಅಷ್ಟು ಸೂ] ಏನೊ! ನಾನು ನೋಡಿಲ್ಲವಲ್ಲ. ಗಗ ಅವಳು ಯಾರಿರಬಹುದು? ಹೆಸರು ಶಾರದೆ. ಲ್ಲ! ಅವಳು ನನ್ನ ಇಂಟರ್ಮೀಡಿಯೆಟ ಕ್ಲಾಸ್‌ಮೇಟ್‌ 'ಶಾಶದೆ ಅಲ್ಲವಲ್ಲ! ಈ ಆಲೋಚನೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ನನ್ನ ನಗೆ 'ಚೋಂಉಯಿತು. ಬಾಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಗ ಕೇಟಿನ್ನು ಎಸೆದುಬಿಟ್ಟೆ. ನನ್ನಲ್ಲೇ ಮುಗುಳು ನಗೆ ನಗುತ್ತ ಮನೆ ಸೇರಿ ಹೊಸ್ತಿಲೊಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿ. “ಟ್ರೀನ್‌ ಲೇಟಾಯ್ಕೇನೊ?” ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಎಡಗೈ ಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಬಲಗೆ ಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ತಂದಿ ಕೇಳಿದರು. ಹೊಸೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಹೂಬತ್ತಿ ಯನ್ನುಕೆ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಓಡಿದುಕೊಂಡು ನನ್ನ ನ್ನೊ ಮ್ಮೆ ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಗೆ ನೋಡುತ್ತ “ ಎಷ್ಟು, ಜು ದ್ಮೀಯೋ ನನ್ನ ಪ್ಪಾ!” ಎಂದರು ನಮ. ಚ್ಹಿ. ಕ್ಸ ಯಲ್ಲಿನ ಸೌತೇಕಾಯಿಯನ್ನು ತಿರುವು ಕಿ ವಾಗಿ ಹಾರಿಸುತ್ತ “ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ಸೊರಗೊಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಅಮೃತದಂಥಾ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಿಹಾಕೊ ಅರ್ಧಾಂಗಿ ಬರ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ವೇನೊ ರಾಜಾ?” ಎ. ವಿ. ನಾಗವೇಣಿಬಾಯಿ ಎಂದರು ನನ್ನ ತಾಯಿ ಮಂದಹಾಸದಿಂದ. ಇಷ್ಟ ರಲ್ಲೇ ಸ್ಟುಟ್ನಿಕ್‌ ಬಂದ ಹಾಗೆ ನನ್ನ ತಂಗಿ ಶಾಂತೂ ನ ಬಂದಳು. “ರೇಡಿಯೊ ಗಲಾಟೀಲಿ ನೀನು ಬಂದಿದ್ದು ಗೊತ್ತೇ ಆಸ್ಲಿಲ್ಲ ಕಣೊ. ಬಲ್ಲಿ. ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ತಂದಿದೀಯಾ?' ಎನ್ನುತ್ತ. ಕ್ಯೆ ಚಾಚಿ ಮತ್ತೆ ಸರಕ್ಕನೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಚದುಕೂಳಜು "“ಓ| ಅತ್ತಿಗೆ ಕ್ಕ ಗಲಾಟಿ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲಿ?” ಎಂದು ಮುಖ ತಿರುವಿದಳು. ನನಗೆ ಆತುಂಟ ಹುಡುಗಿಯನ್ನುನೋಡಿ ನಗು ಬಂತು. “ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕತನ ಬಿಟ್ಟಿಲ್ವೇ?' ಎನ್ನುತ್ತ ಅವಳು ಕೇಳಿದ ಕೆಂಪು ವ್ಯಾನಿಚೀ ಬ್ಯಾಗನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿ. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕುಣಿಯುತ್ತ ಶಾಂತೂ “ಓಹ"! ತುಂಬಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್‌.:: ಆ.,..ತಾಳು ನಿನಗ? ಎಂದು ಸರಕ್ಕನೆ ತಾಯಿಯ ಕೈಲಿದ್ದ ಸೌತೇ ಸಾಯಿ ತುಂಡು ಮಾಡಿ ನನ್ನ ಬಾಯಿಗೆ ತುರುಕಿ ತಾನೂ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಳು. ಜೇ ಜ್ಯ ೫ ಸಾಯಂಕಾಲ ನಾನು, ನಮ್ಮ ಶಾಂತು, ನಮ್ಮ ಅತ್ತಿಗೆ ಕೇರಂ.ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಕಿಡ್‌ ಕಾಯಿನ್‌ ನನಗೆ ಬಂದಿತೆನ್ನುವ ಸಂತೋ ಷದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಬಾಯಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಅದರ ಕಾರಣ ಆಗ ತಾನೆ ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ನಮ್ಮಣ್ಣನ ಪೆಚ್ಚು ಮುಖ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪೇಪರ್‌ ಹಡಿದು" "ಅಣ್ಣಾ ಎನ್ನುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದವನು ನನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಲೋ ನೀನ್ಯಾವಾಗ ಬಂದೆ ಸ ಎಂದು ಪುನಃ, ತಂದೆಯ ಸ ತಿರುಗಿ “ ಅಣ್ಣ, ಸೃತಿ ನ ಪೇಪರ್‌ ನೋಡೀದೀಯಾ?” ಎಂದ. "ಥಾ ಸುದ್ದಿ ಏನು?” ಎನ್ನುತ್ತ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ಪೇಪಂ್‌ ಕೈಗೆಘ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆವರಿನ ಹನಿ 7 6-15 ೧೧೩ ಶನ ಕ್‌ ೧೧೪ ಣಿಸತೊಡಗಿದವು. ಉಸಿರು ಬಿಗಿ ಹಿಡಿದು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ರು. ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿತು. ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಾನೂ [ಟಟ “ಜುಲೈ ಹದಿನಾಲ್ಕರ ಸಾಯಂಕಾಲ: ಜಲಪ ಪ್ರಳಯವಾ. ಗುವ ಸಂಭವವಿದೆ? ನಾನು ಓದಿದ್ದು ನಿಜವೊ ಅಥವಾ ನನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಯೊ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಕೈ- ಯನ್ನು ಚಿವುಟಿಕೊಂಡೆ. ನೋವಾಯಿತು. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಪೇಪರ್‌ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದೆ. ಇಷ್ಟರಲೆ « ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮಜ್ಜಿ ನಮ್ಮ; ನ್ನ್ನ ನೋಡಿ "ಏನದು? ಎಂಡು ಕೇಳಿದರು. ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತಾದರೂ ಯಾರೂ ಪೇಪರ" ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮಜ್ಜ ಗೆ ಕೇಗಿತು. “ಅದೇನು ಅಂದ್ರೆ ಮಾತಾಡ್ದೆ 18 ಕೂತ್ಕೊಂಡಿದೀರಾ?” ನಕು ಧ್ವನಿ ಏರಿಸಿ. ಯಾರೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಾನೇ ಹೇಳೋಣ ವೆಂದು ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಲ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊ ಶಾಂತೂ “ಅಜ್ಜೀ !! ಇನ್ನ (ನಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ. . ಆಗ್ಟೊ ಯ್ತು” ಎಂದು ದ ಎಳೆದಳು. "ಮ ್ಡೆಗೆ "ಎನೂ ಅರ್ಥವಾ ಗದೆ “ಅದೇನೋ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳೇ ತಾಯಿ” ಎಂದರು. ಅವಳೇನೂ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ತಂದೆ ತಲೆಯ ಹಿಂದೆ ಎರಡೂ ಶೈಗ- ಳನ್ನು ಸಂಸಿ ಈಜೀ ಚೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಕ್ಷೆ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ನಮ್ಮ: ಣ್ಣ ಶೂಗಳನ್ನು ಬಿಚ)ು ವುದು ಸಹ ಮರಿತು ಕೆನ್ನೆ ಸಂದು ಕ್ರೆ ಕೊಟ್ಟು “ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡಲಾ ರಂಭಿಸಿದ್ದ. ಕೊನೆಗೆ ನ ದೈರ್ಯ ಮಾಡಿದೆ. ನಾನ” ಎಲ್ಲವನ್ನೂ 2 ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಮುಖದ ಮೇಲೂ ದುಃಖದ ಚಿಪ್ನೆ ಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದವು. ನನ್ನ ಎವ ರಣೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಎರಡು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. “ಅಂತೂ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ತಾರೀಖು ರಾತ್ರಿ ಮುಗಿಯೋದ್ರಲ್ಲೇ ಪ್ರಪಂಚ ನಾಶವಾಗೋದು ನಿಜ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಿಕ್ಕವರ ಸಮಾಚಾರ ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅತಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಇದೀವಿ, ನಂಟ ನಾವು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ 'ೊದಲೆ,. "ಅಜ್ಜಿ “ಅಯ್ಕೊ” ನ ಚೀರಿ ಕುಸಿದೆರು. ಅಜ್ಜಿ ಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ತಾಯಿಯೂ ಕುಳಿತುಬಿಟ್ಟ ರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತತ ವಾತಾ ವರಣ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು. “ಅಯ್ಯೊ ! ದೇವರೇ! ಮುಬ್ಬಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೊ ದೂ ಆಗಲಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ | ಧ್ಯ ಗಲೇ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದೆಯಾ ತಂಡ? ಸಾಯೋ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇರೊ ಹಾಗಾದರೂ ಮಾಡಪ್ಪಾ 4:01. ' ಎನ್ನುತ್ತ ಅಜ್ಜಿ ಜೋರಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಮ್ಮ ತಾಯಿಗೂ ದುಃಖದ ಕಚ್ಬೆ ಒಡೆ ಯಿತು. “ಮಗಳು, ಮಗನ ಮದುವೆ "ಮಾಡಿ, _.. ಅವರು ಸುಖವಾಗಿಕೋದು ನೋಡ್ತೀನಿಂತ ! ತಿಳ್ಕೊಂಡಿದ್ದೆ ಅತ್ತೇ... . ಸೊಸೆ ಬರ್ತಾಳೇಂತ ಕ ಆಸೆಪಟ್ಚಿ. . .. ಕೊನೆಗೆ ಹೀಗಾಯ್ತಲ್ಲಾ$54' ತ ಎಂದರು ಮೂಗು ಹಿಂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ. ಸೆ "ತಮ್ಮ ಶಾಂತೂ ಅಂದಕೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ . ನಮ್ಮತ್ತಿ ತಿೆಗ್ಗೆ ಅವಳಿಗೆ ಅದುವರೆಗೂ ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ದುಃಖ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಣ್ಣಿ (ರಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿಮ್ಮಿ] ತು. ತೂ” ಎನ್ನುತ್ತ ಜೆ ೧ ಶೆ ನನ್ನ ತಂನಿಯನ್ನ ಪ್ಪಿ ಕೊಂಡರು. “ನಿನ್ನ ಮದ್ವೇ .. ಆದ್ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ತವರಿಗೆ ಕರೆಸಿ ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದು ಮಾಡಿ ಹಾಕೋಣ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆನಲ್ಲೇ.. ... ಮದುವೇಲಿ ಬರೊ ಮನೆ. ಉಡುಗೊರೇನೂ 3 ತಪ್ಪಿತಲ್ಲೇ ಶಾಂತೂ. ...". ಎಂದು ಅವಳ ತಲೆ ನೇವರಿಸಿದರು. ಶಾಂತೂ ಅತ್ತಿಗೆಯನ್ನ ಪ್ಪಿ ಅವರ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ತಲೆ ಇಟ್ಟು “ಅತ್ತಿಗೆ, ನಾನು ಶುರುವಿಟ್ಟರೊ ಸೈ ಓಟ್ಟಂ್‌ ವೃರ್ಥವಾಯಿ ತಲ್ಲಾ. ಮೊಸ ತಾ" ಕೊಂಡಿದ್ದ ಕೇಡಿ- ತೆ ಯೋನ್ನ ಯಾರು “ಕಳ್ಳ (ಕತ್ತಿ ಗೇ. .. ನನ್ನ ಸ್ಯ ರಿಜಲ್ಚ್ಸ್ಸ ಬಂದಿಲ್ಲವಲ್ಲಾ, ' ಆಯ್ಕ” ನ ಇನ್ನೇನೂ ಸಿಗದೆ ಅತ್ತಿಗೆಯ ಸೆರಗಿಠಿಂದಲೇ ಸಣ್ಣೊರಸಿಕೊಂಡಳು. ನನಗೂ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರೂರಿತು. ಜುಲೈ ಇಪ್ಪ ತ್ತನೇ ದಿನ ಎಲ್ಲರ ಎದುರಿನಲ್ಲೂ ಷಾರ್ಕ್‌ಸ್ಕಿನ್‌ ಬುಷ್‌ ಕೋಟು, ಟ್ವೀಡ್‌ ಸೂಟು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಛಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಮೆಡಲ್‌ ಸ್ವೀಕರಿಸೋಣ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ರಿಜಲ್ಚ್ಸ್‌ ಬಂದ ಮೇಲೆ .. ನನಗೆ ಸಿಗುವ ವೆಸ್ಟೆಂಡ್‌ ವಾಚೂ ಹೋಯಿ ...ತೆಲ್ಲಾ ಎಂದು ಹೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಸಿವಿಸಿಯಾ 1. ಯಿತು. ತಂದೆಯವರು ಮೆಲ್ಲನೆ ಎದ್ದು ಆ ಕಡೆ ತ ಯಿಂದ ಈ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ... ಬಿಡತೊಡಗಿದರು. “ ಏನು ಮಾ. ಡೋದು? ಎಲ್ಲಾ ಭಗವಂತನ ಲೀಲೆ. ಇಷ್ಟು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣಾ ಚಾರ್ಯರು ಆರು ಸ್‌ ಕೊಡ್ಡಿನೀಂತ ಬರೋದೇನು, -ಈ ಉಪದ್ರವ ಏನು? ಅಂತೂ ನನ್ನ ಹಣೇಲಿ ಮಗನ ನದು ಸಿ ಹ. ತ ಸಸ ಾ ತಸ 1 ೫" "ಗ ಜಾ ಉಶ್‌, ಪೌ ಅಗಸ್ಕ್‌ ಹದಿನಾಲ್ಕು ೧೧೫ ನೇಗೆ ಜರದ ತೊಗೊಳ್ಳೊದು ಬರೆದಿಲ್ಲ. ಪ್ತ “ನ್ನು, ನನಗೆ ಅಲ್ಲಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಣ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದೆ. ನಮ್ಮಣ್ಣನ ದೃಷ್ಟಿ ಕಟಕಿ ಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಹೋಗಿ ಶೂನ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಮೆಲ್ಲನೆ ಅಣ್ಣನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿ “ಷ್ಟು ತಿಳಿ ದೋನು ನೀನೂ ನಮ್ಮ ಜ್ಜನ ರೈನ್ಯ ನನ್ನ ಹೈದಯವನ್ನು ಕರಗಿಸಿತು. " "ಇಲ್ಲ ಕಣೊಂದಜು. ಗ ಸಲ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ “ಆಲ್‌ ಕರೆಕ್ಟ್‌ ಆಗಿರುತ್ತೆ. ಈ ವಾರದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್‌ ಧನಲಾಭ ಐಂತಲೂ ಇದೆ. ಪ್ರೈಜ್‌ ಬ! ದ್ರಕ್ಷೇ (ಗ ನಮ್ಮಣ್ಣನ್ನ ಹೇಗೆ ಸಮಾ ಧಾನ ಪಡಿಸಬೇಕೊ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರ ತಲೆಯ ಮೇಲೂ ಬೆಟ್ಟಿದಷ್ಟು ದುಃಖವಿದೆ, ಯಾರನ್ನೇನು .. . ಹ್ಹಾ! ! ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನನ್ನ ಲ್ಲೇನೊ ಆಲೋಚನೆ ಹೊಳೆಯಿತು. ಮೆಲ್ಬನೆ ನಮ್ಮಣ್ಣಗೆ ಹೇಳಿದೆ. ತುಂಬ ಸಂತೋಷಪಟು ತಂಡೆಯವರಿಗೂ ತಿಳಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಕೂಗಿದ. "ಏನದು?” ಎಂದು ಬಂದ ತಂದೆಗೆ “ನಾವು ಈ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ರೆ ತಾನೆ ನಮಗೆ ಭಯ? ಎಲ್ಲರೂ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೊರಟರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಬಹುದಲ್ಲ” ಎಂದೆ- ನನ್ನ ಈ ಅಮೋಘವಾದ ಆಲೋಚನೆಗೆ ನಾನೇ ಉಬ್ಬಿ ಹೋಗುತ್ತಾ. ಈ ಸಲಹೆಗೆ ನಮ್ಮತಂದೆಯವರೂ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನಿತ್ತರು. ಇದನ್ನು ಹೆಂಗಸರಿಗೂ ತಿಳಿ ಸೋಣವೆಂದು ಒಳಗೆ ಹೊರಟಿ. ದೇವರ ಮನೆ ಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪದ ದೀಪ ಬೆಳಗುತ್ತಿತ್ತು.. ಅವು ಅತ್ತಿಗೆ, ನು ವಿನಮ್ರರಾಗಿ ಕ್ಲೈಮುಗಿದು ನಿಂತಿದ್ದ ರು, ಅಜ್ಜಿ ಕೆನ್ನೆ ಜಸಿಸಿಕಹುಳು "ತಂದೆ ತಿರುಮಲೇಶಾ, ಗಾರ ಈ ಗಂಡಾಂತರ ದಿಂದ ಪಾರು ಮಾಡಿಸಪ್ಪ. ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವ ಮಾಡಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಬೇಡಿ ಆಳ ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಈ ನನ್ನ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಎಲ್ಲರ ಮುಖ ದಲ್ಲೂ ಆನಂದ, 'ಅಶ್ಚಕ್ಯ ತಾಂಡವವಾಡಿದುವು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಜ್ಜಿ, “ಹಾಗಾದ್ರೆ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇರೆ ನೀರು. ಬಕೋಲ್ಮೇನೊ' ಎಂದು ಕೇಳಿ ದರು ಸಂದೇಹದಿಂದ. ನಗೆ ನಗು. ಬಂತು. ಜು. ಗ್‌ ಜ್‌ ಲ ಯ ಕ್ಲಿಯರ್‌ಟೋನ್‌ ಲ್ಯಾಂಪುಗಳು, ಫ್ಲೊರೆಸೆಂಟ್‌ ಟ್ಯೂಬುಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಕ್ಸ್‌ಚಂ"ಗಳು ಕಿ.ಯರ್‌ಟೋನ್‌ * ಯರ್‌ಟೋನರ ೪೪ ೪ ಕುಕಿಂಗ್‌ ರೇಂಜ್‌ ೧ ಹಾಟ್‌ ಕಬರ್ಡ್‌ ನ ಎನ್ನೆ ಕ್ಲ್ಪಿಯರ್‌ಟೋನ್‌ ಕ್ಲಿಯರ್‌ಟೋನರ್‌ , | ಕ್ಲಿ ಯರ್‌ಟೋನ್‌ ಕಿ ಯರ್‌ಟೋನ್‌ ಇಟರ್‌ ಬಾಯ್ಲಂ" | ಇಂಬೇರಿಯಲ್‌ 6 ಬಕ | ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಕೆಟ್ಲ್‌ ೨ ವಾಟರ್‌ ಹೀಟರ್‌ ಶಾ 3೫- ಕ್‌ ಇರ ಕ್ಲಿಯರ್‌ಟೋನ್‌ ತಯಾರಿಕೆ... ಅತ್ಯುತ್ತ ಮ ಕಾಣಿಕೆ ಕ್ಲಿಯರ್‌ಟೋರ್ನ ಗೃಹೋಸಯೋಗೀ ಉಪ ಕರಣಗಳು ಎಂದರೆ ಆತ್ಮ ೦ತ ಉಪಯೋಗಕರ ವಾದ ಕಾಣಿಕೆಗಳು. 1 ಈ ಉಪಕರಣಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿವೆ; ಅವು || * ಯರ್‌ಟೋನ್‌ ಮಡಿಚುವ ಗಳ ಬೆಲೆಯೂ ಕಡಿಮೆ. ಅವು ನಿಮ್ಮ ಹತ್ತಿರದ | ೦ ಇ ರ್ಚಿ ಮತ್ತು ಮೇಜು ಕಿಯರ್‌ಟೋನ್‌ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನರ್ಲೆ-ಎಕ್ಕೋ ಚ ಕು ದಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ,..ಎಂದೆಂದೂ ನೆನನಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಅನುಪನು ಕಾಣಿಕೆ ನ್ಯೊ ಹಸಾಮಾ ಕ್ಲಿಯರ್‌ಟೋನ್‌ ಆಂನಕಯಲ್‌ ಇಸಿ ಸ್ರ್ರಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಲಿಯರ್‌ಟೋನ್‌... ರ ಚ 4 1 ಯರ್‌ಟೋನ್‌ ಗಟಟ” ಸಗ್ಗ್‌0 ಸುಖನುಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸು? ತ ಬ್ರ "ೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಗಡಿಯಾರ ಕ ೫ ( ಸ ಸೊಗಸಾದ ಸಾಧನಗಳು ಸೀಲಿಂಗ್‌ ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಜನರಲ್‌ ಗ್ಗಾಲ । ಅಂಡ್‌ ಅಪ್ಲಯನ್ಸಸ್‌ ಲಿಮಿಟಿಡ್‌ ಬೊಂಬಾಯಿ * ಕಲ್ಪತ್ತ ' ಪಾಟ್ಹ * ಮದರಾಸು * ಬೆಂಗಳೂರು * ದೆಹಲಿ ' ಸಿಕಂದರಾಬಾದು 1] | ಸು: ನು1////: ತ್‌ ಗ್ರ) ಡು ॥ ರಿಮ್ಮ ಮನೆಯವರಿಗೆ ಸೈ. ಈ ಎ ದು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾಣಿಕೆ... ॥ | ನ | 2 ನ್‌ಳ ಫ್ಯಾ ಆಟ ಕ 14// ಕ ತ್ತ ತಿಸಿ (್ಲ ಇನ 111.೪1 11 ಕೇಡಿಯೋ. 16 ಉತ್ಕವ-ಸಮಾರಂಭಗಳ ಈ ಸುದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ ನಿವು, ಅತ್ಮಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕಣಣಿಕೆ ಯೆಂಔಕೆ ನೀವು ನಿಮ್ಮ್‌ ಮನೆಯವರಿಗೆ ನೊಡುವನಾ ಷನಲ್‌-ಎಳೂ «ರೇಡಿಯೋ! ಅದು ! ಅಪರಿನಿಂತೆ ಶವಣಾನಂದವನು ಟ್ಟಿ ಛ್ಚೆ ಬಾಳಿಕೆ ಕಾ ತ್ತ ಮಾಡೆಲ್‌ ಯು.-756: ಬ್ಯಾಟರಿ 3 "ನೋವಲ್‌?' ವಾಲ್ವ್‌ ಗಳು 2 ಡಿ ಕ್ಲ ಎಕ್ಟ್ಯೋ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು. ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ 9 ಅಕರ್ಷಕ ಮಾಡೆಲುಗೆ| ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಸೆಟ್‌ಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು! | ಮಾರಾರ್ಸ್‌ಸಾಸಸಾರಾಸ- ಪ ಧುರಾದವ ಲ್‌ ಉಷ್ಟ್ರ ಯಂದ ಎವಕ್‌ ಅರ್‌ಹಸಾಯಾಸಾರಾರ್ಯಾಗ | ಎ ವಾ ಇ. ಓಃ 4 2 ಗಾಕಾಜಾರ್ಟಾ್‌ಕಾಾ ಕಾಶ ಐಾಡೆಲ್‌ಬಿ-764: ರೈ ಬ್ಯಾಟರಿ | ( ಟ್ಟ. ಸೆಟ, 4 ನೌಲ್ಡ್‌ ಗಳು, ೪ಿವೆ. ಬೆಲೆ ರೂ. |25 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭ| «ಮರೂನ್‌' ಬಣ್ಣದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ . (|. 3 ಬ್ಯಾಂಡೌಗಳು.ರೂ. 28075 |ವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌, ರೂ. 125.00 ಕ್‌ ಕ ಅತತ " ಮಸ್ಟ್‌ ನ್ನ ಕ [ 1 ತೆ | ಗ್ಗ "1 ಕೆ ೫1 ಔ||ಟ್ವಿ 1 ರಾ [( | 1 ಡಿ ಸ ರಮಾಾಷ್ಪೈ್ಸಾಜಮಾರ್ಣ್ಯಾ೯ಜುಾ “ಜು ರಾರ ಅಸ್ತ್‌ (0?) ಇ] 2777ತು ದೆ ತ್‌ ಮಾಡೆಲ್‌ ಬಿ-751: ಒಟ್ಟು 9 ವಾಲ್ವ್‌ ಗಳ ಕೆಲಸ ಮಾಡುನ 3 ಬ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟಂ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 4 ವಾಲ್ಕ್‌.ಗಳು, 4 ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು, *ಮೋಲ್ಡೆ ಡ್‌ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌. ರೂ. 430.00 ' ಮಾಡೆಲ್‌ ಎ.744 : ಣೆ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು, 9 ವಾಲ್ವ್‌ ಗಳ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ 6 "ನೋವಲ್‌* ವಾಲ್ಟ್‌ ಗಳು, "ಮೋಲ್ಡೆಡ್‌? ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌. ರೂ. 430.00 ಕಾಮಾರರರ್ಣರ ರಾ?) ಟ್ರ ಟೆ ಜೆ ಹಾ, ತ ಮ ಷಾ ಕಾ ಮಾಡೆಲ್‌ ಬಿ.756: ಮಾಡೆಲ್‌ 770 : ಮಾಡೆಲ್‌ ಯು.755: 5 "ನೋವಲ್‌' ವಾಲ್ಟ್‌ ಗಳು, 3 ವಾಲ್ಸ್‌ಗಳ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ 6 "ನೋವಲ್‌' 6 "ನೋವಲ್‌' ವಾಲ್ವ್‌ ಗಳು, 3 ಸ ನಿ ನಿಯರ್‌. ವಾಲ್ವ್‌ಗಳು, 8 ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು, ಮರದ ಭಜ ಟತತ ಮ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೆಬ್‌, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌. ರೂ. 574.25 ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌. ರೂ. 351.00 ೂ..351, ೯ ಕ ಎಲ್ಲಾ ಬೆರಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸೈಸ್‌ ಡ್ಯೂಟಿ ಸೇರಿದೆ; ತೆರಿಗೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ ರ] ಇ ತ ಶ್ತ ಧೂ ಕ 3 ಸನಲ್‌-ಎಕ್ಕೋ ರೇಡಿಯೋಗಳು ಉತ್ತವ ಪಸಕ ಟ8.] 11/17-01 2866 11! ನ್ಭಾಸನಲ್‌-ಎಕ್ಟೋ ರೇಡಿಯೋಗಳು ಉತ್ತಮತರ--ಅವು ಮಾನ್ಸುನೈರ್ಸ' ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ 1 ನ] ಮು ಗ (1 ಜನರಲ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಅಂಡ್‌ ಅಸ್ಲಯನ್ಸಸ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ದಾ ಕ 'ಬೊಂಬಾಯಿ . ಕಲ್ಕತ್ತ. ಪಾಟ್ಜ್ಮ: ಮದರಾಸು * ಬೆಂಗಳೂರು. ವೆಹಲಿ, ಸಿಕಂದರಾಬಾಡು ೧೧೮ ಪಾಪ। ನಮ್ಮಜ್ಜಿಗೆ ನೀರಿನ ಸಹಜ ಸ್ವಭಾವ ಗಳು ಗೊತ್ತಿ ಲ್ಲಾ ೦ತ ಕಾಣುತ್ತೆ, . “ಇಜ್ಜಿ, ದೇವಿ ಭವಾನಿಗೆ” ಹೆದರಿ ಕೀರು ಪಾಡಕ್ಕೂ ಬರೋಲ್ಲ' ಎಂದೆ. ಜೇ ಜೇ ೫ ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ಮಾಡಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ತಾರೀಖು ಹಲ್ಲು ಕಿರಿಯುತ್ತ ಬಂದೇ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲೇ ಎದ್ದು ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳ. ಗಿಬಿಟ್ಟಿ ವು. ಅಜ್ಜ ದೇವರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, 'ಹೂಬತ್ತಿ ಡಬ್ಬ” ಪಾತ್ರೆ ಸಾಮಾನು ಆಣಿಮಾಡತೊಡಗಿದ್ದ ಭು ನಮ್ಮ ತಾಯಿ, ಅತ್ತಿಗೆ ತಿಂಡಿ ಮಾಡುವುದರಕ್ಲಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಬಂದಳು. ಫ್ಯಾನ್ಸೀ ಸಾಮಾನು, ಚ| ಬಟ್ಟಿ ಕಟಿ ಡುವುದು ನಮ್ಮ ಮೂವರ ಕೆಲಸ ವಾಯಿತು ನನಗೇನೊ ಅನುಮಾನ ಬಂದಿತು. ಅದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಟಾಕೇ ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೀಜರ್‌ ಸೆಟ ಇಡ: ತಿದ ಅಣನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಆ ಸಂದೇಹವನ್ನು! ಹೊರಹಾಕಿದೆ." ಅಣ್ಣ, ಹಿರಿಯರ ಲೆಕ್ಕ ದಪ ಕ್ರ ಕಾರ ನೋಡಿದರೆ ಇಲಯ ಮುಗಿ ಯೋಕೆ ಇನ್ನೂ ಟೈಮಿದೆ: ಅಲ್ಲ? ಈಗಲೇ ಜಲ ಪ್ರಳಯ ಯಾಕೆ” ನಮ್ಮಣ್ಣ ಣ್ಣ ಇಗೆ. ಗೊತ್ತಾ ಗ್ಗ ಲ್ಲಾ ಂತ ಕಾಣುತ್ತೆ. ಆತ ಕೀನಿಬಿಟ್ಟ. ಇಷ್ಟ ರಲ್ಲೆ ( ವಾ ನಿಟ ಬ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋಸ್‌ ಪೌಡರ್‌ ರಬ್ಬ ನುಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಂತಾ ಓಡಿಬಂದು, . “ಅಣ್ಣಾ, ಕ್ಯಾಮರಾ ಹಾಕಿದೀ- ಯಾ?” ಎಂದಳ: ನನಗೆ ನಗು ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬಿಗಿಯುತಿ ದ್ರ ಹೋಲ್ಡಾಲ್‌ ಸಡಿಲವಾಯಿತು. “ಹುಚ್ಚಿ, ನಿಂಗೆ ಈಗ ತ್ಕಾಮೆರಾ ಯಾಕ 1? ಆನಳು ಮು ಸೊಟ್ಟ ಮಾಡಿ ಅಣಕಿಸಿ “ನಂಗಲ್ಲ ಹುಚ್ಚು ನಿಂಗೆ ಚಳ ಹೇಳ್ತಿ(ನಿ” ಎಂದು ಶುರು ಎಟ್ಟು. “ಸಲಿಯುಗಾಂತದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗವು ಜಲಮಯವಾಗುವುದು..' ಆ ಜಲಮಧ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಕ್ಟ ಪಾರಸವಾರಿಧಿಯಾದ ಪರಮಾತ್ಮ ನು ವಟಪತ್ರ ಶಾಯಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸುವನು. ಆ ಕಾಯಿ ತೇಷಶಯನನ”ನಾಭಿಯಿಂದ” 'ಕಮಲಾಸನನು ಉದ್ಭ ವಿಸುವನು. ಆ ಮೇಲೆ ಸೃಷ್ಟಿ ಆರಂಭವಾ ಗುವುದು. ಅಂಥಾ ಸುಂದರವಾದ ದೃಶ್ಯಗಳ ಇ ನಮ್ಮ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಆಲ್ಫಂನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕೊಳೆ ಇದ್ರೆ ಆಲ್ಬಂ ಇರ್ದೇನುಪ ಪ್ರಯೋಜನ?” ಎಂದಳು. ನಜವ ನನಗೀ ಆರೋನ ಹೊಳೆ ಯಲೆ ಇಲ್ಲ. ತಕ್ಷಣ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ತೆಗದು ಪಿಟ್ಟಿಗೆ ಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿ. ಸಾಯಂಕಾಲಕ್ತೆ ಎಲ್ಲಾ ಮುಗಿಯಿತು. ಇನ್ನೇನು ಸಭಕಕಗ(ತು ಎನ್ನು ವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ರಾಮಾಚಾರ್ಯರು ಬಂದು “ಎಲ್ಲಿಗೂ ಮ ಗ್ರೇಡಿ. ಸಮಯ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಬೆಳ್ಳೇದಲ್ಲ' ಅಂದುಬಿಟ್ಟಿರು.. ಎಲ್ಲರೂ ಹತಾಶಿ ರಾಡಿವು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ರಾಮಾ ಚಾರ್ಯರ ಮಾತೆಂದರೆ ವೇದವಾಕ್ಯ. ಸರಿ. ಎಲ್ಲಿಯವರಲ್ಲಿ ಉತೈೆಂದು ಕುಳಿತು ಬಿಟ್ಟಿವು. ನಮ್ಮಜ್ಜಿ ಮತ್ತೆ ಶುರುವಿಟ್ಟರು. "ಹೇಗೂ ಜು ತಪ್ಪಿದ ಲ್ಲ. ಪ ನಾದ್ರೂ ಮಾಡ್ರೊ, ಪು "ಬರತ್ತೆ ಎಂದು ದ್ರ ಡಿದ ಮುಡುಕ। ಮಾತು ಕೇಳದೆ ಇದ್ದರೆ ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲೂ ದಾರಿ ತಪ್ಪದೆ ಸೀದಾ ನರಕಕ್ಕೇ ಹೋ (ಗಬೇಕಾಗುವುರೊದು' ಎಲ್ಲರೂ ಭಜನೆಗೆ ಕುಳಿತೆವು. ಒಂದು ಕಡೆಗೆ ನಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಅಣ್ಣ ಅತಿ ಗೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ, ಆ ಕಡೆ ಕೊನೆಗೆ” ಶಾಂತೂ, ಈ ಕಡೆ ಹೊಳೆಗೆ ನಾನೂ ಕುಳಿತೆವು. ಕೊನೆಗೂ ಆ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ನೋಡಲಾಗಲಿಲ್ಲವಲಾ ಎಂದು ಹೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಸಿವಿಸಿಯಾಯಿತು. ಇಷ್ಟ ರಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಶ್ಯಾಮ- ಗಯಉ ಬಂದು, "ನಮ ಗೆಲ್ಲಾ ಹುಚ್ಚ್ಯೊ ಏನು? : ಪ್ರಳಯಾನೂ ಇಲ್ಲ "ನೂ ಇಲ್ಲ ಪೇಪರಿನಲ್ಲಿ. ಬಂದಿದೆ ನೋಡಿ” ಎಂದು: ಒಳಿ- ತಾಗಿ ಛೀ "ಹಾಕಿದರು. ಇದು. ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಅಜ್ಜಿ ದೇವಕ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿಟ್ಟು ಬಂದು, “ಚಂದ್ರಣ್ಣ, ಹೇಗೋ ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದ ಇಂಥಾ ಗಂಡಾಂತರ ದಿಂದ ಪಾರಾಗಿದ್ದ (ವಿ. ನಾಳೆನೇ ತಿರುಪತಿಗೆ ' ಹೋಗೊ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡು” ಎಂದರು ನಮ್ಮ . ತಂದೆಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಮರುದಿನವೇ, ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆಂದು ತಯಾರು ಮಾಡಿದ್ದ ಸಾಮಾನು ಗಳೆಲ್ಲಾ ತಿರುಪತಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವು. 1 ಊರನ ಸುರಪುರದ ದುರಂತ (೭ ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ ದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಎರುದ್ಧ ಬಂಡೆದ್ದಿ ತ್ತಷ್ಟೇ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ಮಾತ್ರ ಆ ವರ್ಷ ಬೆಚ್ಚಗೆ ನೋಡುತ್ತ ಕುಳಿತಿತ್ತು. ೧೮೫೮ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ *ಿಡಿಗಳು ಹಾರಿದವು. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾಣುವಂತೆ ದಂಗೆಯಾದುದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಸುರಪುರ, ನರಗುಂದ ಮತ್ತು ಮುಂಡ ರಗಿಗಳು ಯುದ್ಧರಂಗಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗೆ ಎರವಾದರು. ನರಗುಂದ, ಮುಂಡರಗಿ ಬಂಡಾಯೆಗಳ ಪರಿ ಚಯವಿದ್ದರೂ ನಮಗೆ ಸುರಪೆರ ದಂಗೆಯ ಪರಿ ಚೆಯ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜನೊಬ್ಬನು ಸೈನ್ಯ ನಾಗಿ ಮೊದ ಲಿಗೆ ದಂಗೆಯೆದ್ದ ವನೆಂದರೆ ಸುರಪುರದ ವೆಂಕ ಟಪ್ಪ ನಾಯ ಕನೇ. ಅವನು ಮೊದಲು ಸಿಡಿದೆದ್ದ ಮೇಲೆಯೇ ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಾಳೆಯಗಾರರು ಬಂಡೇಳಬೇಕೆಂದು 1 ದರು. ಬ್ರಿಟಿತರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾದ ಪೆಟ್ಟು ಕೊಡಬೇ ಕಾದಕೆ ಸುರಪುರದ ಬೇಡರ ಪಡೆಯೇ ಸಮರ ವೆಂದು ಅವರೆಲ್ಲರ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ದುದೈ ವ ದಿಂದ ಇತರ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಂತೆಯೆ ಸುರಪುರದ ಯುದ್ಧದ ಅವಸ್ಥೆ ಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದರ ಒಂದೆ” ರಾಜಾ ವೆಂಕಟಪ , ನಾಯಕನ ವೈಯ ಕ್ರಿಶ ದುರಂತ ವೂ ಆಡಿಗ ಕ್ರಾ ತಿಯ ಇ ನದ ಜೊತೆಗೆ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಸಾಯು4ತಿ ಆವಿದ್ದ ಕಥನವೂ ಇಲ್ಲಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಾದುದಾಗಿದೆ. ಸುರಪುರದ ಬೇಡರ ಪಡೆಯು ವಿಜಯನಗರದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎದ್ದು ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಅಲ್ಲಿಯ ಬೇಡರು ಮೂಲತಃ ಮ್ಳ ಸೂರಿನವರು. ವಿಜಯ ನಗರದ ಕಾಜರ ಸೆ ಸ್ಕೈ ನ್ಯ ದಲ್ಲ ಸೇರಲು ಬಂದವರು. ವಿಜಾಪುರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಗಡಿ ಯನ್ನು ಬ ವಿಜಯನಗರದ ತೆ. ಇವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ವಿಜಯ ನಗರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ ಬೇಡರು ವಿಜಾ- ಪುರದವರನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡರು. ಬೇಡರನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿಯುವುದು ಔರಂಗಜೇಬನಿಗೂ ಆಗ ಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಅವನು ಸುರಪುರದ ಬೇಡರ ರಾಜರೊಡೆನೆ ಮಿತ ತ್ರತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಅವರ ಸ್ವಾಮಿತ್ವ ವನ್ನು 'ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲೇಬೇಕಾ ಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಡ್ಡದ ಬಿದನಾಯ ಕನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ೧೭೦೭ ರಲ್ಲಿ ಸುರಪುರದ ಗುಡ್ಡಗಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ನೆಲಸಿದನು. ಈ ನಾಯಕನ ಸಾಹಸದ ಒಂದು ಕಥೆ ಇದೆ. ಎಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ರಾಜಾನೆಯೊಂದು ಮದವೇರಿ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ತುಳಿಯುತ್ತ, ಆಂಗಡಿ-ವಳಿಗೆ ಗಳನ್ನು ಕೆಡಹುತ್ತಾ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸು ತ್ತಿದ್ದಾ ಗ್ಗ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದ ಬಿದನಾಯಕನು ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರ ಎದುರಿಸಿ ಮದ್ದಾ ನೆಯ ಮೇಲೇರಿ ಕುಳಿತು, ತನ್ನ ಕತ್ತಿಯ ಓಡಿಯಿಂದ ಒಂದೇ ಸವನೆ . ಏಟಿ ಹಾಕತೊಡಗಿದಾಗ, ಆನೆಯ ಮದವೆಲ್ಲ ಇಳಿದು ಹಾದಿಗೆ ಬಂದಿತಂತೆ. ಸುರಪುರದ ರಾಜರು ಸಾಹಸಿಗಳೂ ಯುದ್ಧ ವೀರರೂ ಅಹುದು; ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಲ್ಲ. ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಪೇಶ್ಶೆಯವರೂ ಇನ್ನೊಂ- ಬೆಡೆ ನಿಜಾಮರೂ ಇವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡ ೧೨೦ _ ಆಗಿನ ನ ಟೀಲರನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. 3 12) 6.6 ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ತೊಡಗಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣಾ, ಭೀಮಾ ಮತ್ತು ಡೋಣಿ ನದಿ ಇವುಗಳ ಎಸ್ತೀರ್ಣ ಬಯಲನ್ನೆಲ್ಲ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸುರಪೆರ ರಾಜ್ಯವು ಕರಗತೊಡಗಿತು. ೧೭೮೫ ರಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮ, ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸುರಪೆರವನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯಲು ನಿಂತಾಗ, ಸುರಪ್ರೆರದ ರಾಜನು ಪೇಶ್ವೆಯವರಿಗೆ ಕೆಲ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕಾಗಿಯೂ ನಿಜಾಮನಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೫೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಗಳ ಕಪ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿಯೂ ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು. ಆಗಿನಿಂದ ಸುರಪುರದ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಸೆಟ್ಟಿತು. ನಿಜಾಮನ ಹಣವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗದೇ, ಸುರ ಪರದ ರಾಜನಾದ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ನಾಯಕನು ಗೋಸಾಯಿಗಳ ಹತ್ತಿರ ಸಾಲ ಮಾಡಿ ಒದ್ದಾ ಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇಂಗ್ಲೀಷರು ನಡುವೆ ಕೈಹಾಕಿ ದರು. ನಿಜಾಮನಿಗೆ ಜಾಮೀನು ಆಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಸುರಪುರದಿಂದ ಹಣ ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತರು. ಹಣ ಮುಟ್ಟಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯನ್ನು ಹೊತ್ತಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದಾಡಳಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕೈ ಹಾಕದೇ ಇರಲಿಕ್ಕಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಈ ಚಂಚು ಪ್ರವೇಶ ಅಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಾರಂ- ಭವಾದಾಗ ೧೮೪೧ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ಕೃಷ್ಟಪ್ಪನಾಯ ಕನು ತೀರಿಕೊಂಡನು. ಗತಿಸಿದ ರಾಜನಿಗೆ ಮೂವರು ಹೆಂಡಂದಿರು, ೧೫ ಜನ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ ೈಳು; ಕೊನೆಯವನೊ- ಬ್ಬನೇ ಗಂಡಸು “ಮಗ. ಏಳು ವರ್ಷದ ವೆಂಕ ಟು ಅಲ್ಪವಯಿ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ರಾಜ ಭಾರವನ್ನು ಅವನ ಹೀವಾಗ ಯಾರು ನಡಸ ಬೇಕು? ಕಂಪನಿ ಸರಕಾರವು ಕುಮಾರನ ಕಕ್ಕನಾದ ಬಿದನಾಯಕನೇ ನಡೆಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞೆ ಯನ್ನು ಕಳುಹಿತು. ಆದರೆ; ರಾಣಿ ಈಶ ರಮ್ಮ ಇದಕ್ಕೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಸುರುವಾಯಿತು ಒಳಜಗಳ. ಕೊನೆಗೆ ಕಂಪನಿ ಸರಕಾರವು ಮೆಡೋಸ್‌ ಅನವ- ೧೨೧ ಶೃಕವಾಗಿ ಹೊರಗಿನವರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುವು- ದಂತೂ ರಾಣಿಗೆ ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಸೇರಲಿಲ್ಲ. ಒಳೆ ನಾಡಿನಲ್ಲಿಯ ಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲಿನ ಬೇಡರ ಪಡೆ ಗಳು ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಓಡಾಡತೊಡಗಿದವು. ಮೆಡೋಸ್‌. ಟೇಲರ್‌ ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸಬನಾದರೂ ಬುದ್ಧಿ ವಂತನಿದ್ದ. ಸೈನ್ಯಬಲವು ನೆರವಿಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಉಸಾಬರಿಗೆ ಹೋಗದೆ, ಮೊದಲು ರಾಜಕುಮಾರನೇ ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ನಿಜ ವಾದ ಒಡೆಯ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಿಂಬಿಸಿ, ಅವನ ಸಿಂಜಾಸನಾರೂ (ಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ. ಗತಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಗೆ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಾಗದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನ ತಮ್ಮ ಬಿದನಾಯಕನ ಮಗನನ್ನು ದತ್ತಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿ ದ್ವಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಈ ಹುಡುಗನು ಜನಿಸಿದ್ದನು, ಜಟ ತನ್ನ ಮೆ ಬದುನನು ರಾಜ ವನ್ನು ನುಂಗುವ ಹವಣಿತೆಯಲ್ಲಿರುವನೆಂದು ರಾಣಿ ಈಶ _ರಮ್ಮನಿಗೆ ಭಾವನೆಯಾಗಿಬಿಟಿ ಕತ್ತು... ಅಂಥ ದರಲ್ಲಿ ಈ ಸಗ! ಏರ್ಪಾಡು ರಾಣಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಬಿದ ನಾಯಕನು ಮನಸ್ಸಿ ಲ್ಲದೆಯೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿ ಸಿದನಾದರೂ ಅವನಿಗೆ ಕಂಪನಿಯವರಿಂದ ಆಜ್ಞೆ ಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ದಿವಾಣ ಪದವಿಯ ಅಧಿಕಾರ ಸಿಕ್ಕಿ ದ್ವಿತು. ಓಗಾಗಿ ಅವನ ಕಡೆಯವರೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಗಳ ಕಾಯುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದ್ದುದ ರಲ್ಲಿಯೇ ಅವನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವೆಂದಕೆ, ಸೊತ್ತೆ ನ ಕಾಣಿಯ ರಾಜ್ಯಭಾರ ತಪ್ಪಿ ತಲ್ಲ ಬಟು. ಆದರೆ ತಮ್ಮಿಬ್ಬ ರ ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯವ ರಾದ ಬಿ ಟಿಶಂಗೆ' ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರಾಪ್ತವಾ ಯಿತು ಟು ಅರಿಪ್ರು ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಬರ ಲಿಲ್ಲ ಹಿಂದುಸ್ತಾನದ ಆ ಕಾಲದ ಇತರ ರಾಜ ಗಳ ಒಳಜಗಳದ ರೀತಿಗೆ ಸುರಪುರವು ಅಪವಾ ದವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿದ್ದಿ ಲ್ಲವಪ್ಪೆ. ಐದು ದಿನಗಳ ವರೆಗೆ 'ಉತ್ಪೆ ್ಸೈವವು ಏರ್ಪಟ್ಟಿ 2೨೨ ದ್ವಿತು. ಹೊಡೆದಾಟಕ್ಕೆಂದು ಬಂದಿದ್ದ ಬೇಡ ನಾಯಕರು, ರಾಜಕುಮಾರ ಹಾಗೂ ಟೀಲರನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಖಡ್ಗವನ್ನಿಟ್ಟು ವಿಧೇಯ ತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವಚನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತಾ ಯಿತು. ರಾಜಕುಮಾರನು ಏಳು ವರುಷದ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಾದರೂ ಉತ್ಸವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಂ- ಭೀರ್ಯದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡ ರೀತಿಯು ಟೀಲರ ನಿಗೆ ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿ *ೆಯಾಯಿತು. ನೋಡುವು ದಕ್ಕೂ ಅವನು ಮುದ್ಮಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮೈದಡ ಹುತ್ತ ಓಟೀಲರನು ರಾಣಿಯ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದು ಈೊಂಡು ಬಂದನು. ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ತುಳಿ ತಿದ್ದ ರಾಣಿಯು ಅವನನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿ ಸಿದಳು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿ ದ್ನಾಗ, ಟೀಲರನೊಡನೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಲಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವೆಂಕಟನು ಟೀಲರನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೇರಿ ಕುಳಿತನು. ಅದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಣಿಯು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾತನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, “ನೋಡಿರಿ, ನನ್ನ ಮಗ ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಅದೆಷ್ಟು ಸಲಿಗೆಯಿಂದ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ ! ಅವನ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವೆಲ್ಲ ಇನ್ನುಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮದೇ. ಅವನನ್ನು ನಿಮ್ಮಉಡಿ ಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದು ನೀವು ಅವನನ್ನು ಪಟ್ಟಿದ ಮೇಲಿ ಕುಳ್ಳಿ ರಿಸಿದ್ದಿ (ರಿ. ಅವನ ಸ್ಧಾ ನ ಅಲ್ಲಿ ಭದ್ರ ಆಗ್‌ ನೀವೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳ ಚೇತ್‌ ಶಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ಟೀಲರನು ಸುರಪುರದ ರಾಜ್ಯ ಕಾರಭಾರವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲಿದ್ದನು. 18ಸಿ ದಿವಾಣ ನಾಗಿದ್ದ ರೂ, ಆತ ಅಯೋಗ್ಯ, ಜನಬಲವಿಲ್ಲದವ ಹಬುದನು ' ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಟೀಲರನು ಎಲ್ಲ ಆಡಳಿತ ಸೂತ್ರ ಗಳನ್ನು ತಾನೇ ವಹಿಸಿದನು. ರಾಜ್ಯದ ಸ ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮುಖ ಖ್ಯವಾ ಗಿದ್ದಿತ "ತು. ಭೂಕದ ಭೂ ಗಮನವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಸುರಪುರದ ತಿಜೋರಿಯು ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಕೊಕ್ಕಸ್ಥವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡನು. ನಿಜಾಮನ ಹಣವು ಬೆಟ್ಟಿದಂತೆ ಏರಿ ಕುಳಿತಿ ದ್ದಿತು. ಅದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅನ ವಶ್ಶವಾಗಿ ಏರಿಸಿದ್ದ ಬಾಬುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ವಜಾ ಮಾಡಿಸಿ, ಹಳೆಯ ಬಾಕಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತೀರಿಸಿದನು. ರಾಣೀವಾಸದ ಮೇಲೂನಿಯಂತ್ರ ಣವನ್ನಿಟ್ಟ ಚ್ಟ ಅವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಪುರದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿ ಸುಧಾರಿಸಿದರೂ. ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಸ್ವಾ ತಂತ ಚ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದುದು. ರಾಣಿಗೆ ಬೇಸರವನ್ನು, ತಂದಿತು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಬೋಧನೆ ಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಚನಬಸಪ್ಪ, ಕಾಶೀಮ ಎಂಬ ಚೇಲರು ಇದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಆಗಾಗ ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ಟೀಲರನ ನಡುವೆ ಚಕಮಳಿಗಳಾಗುತ್ತಿ ದ್ವವು. ಅವಳಿಗೆ ಟೀಲರನ ಮೇಲೆ ಕೋಪವುಂಟಾಗು ವುದಕ್ಕೆ ಆಂತರಿಕ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ರಾಜಕುಮಾ ರನು ಟೀಲರನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡಿ ದ್ಹುದು. ಟೀಲರನನ್ನು ಅವನು "ಅಪ್ಪಾ' ಎಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಹಾಗೂ ಅರ ಮನೆಯ ಇತರ ಮಕ್ಕಳ ಆಟಪಾಟಗಳೆಲ್ಲ ಟೀಲ ರನ ಹುಡುಗರೊಟ್ಟಿಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುತ್ತಿ ದ್ವವು. ಟೀಲರನಾದರೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ವ್ವಾಜ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವನು ಮುಂದೆ ಬರಬೇ ಕೆಂದು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿ ದ ನು. ತನ್ನ ಡಾಕ್ಟ್ರ ರನನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಇಂಡ್ಲಿ ಷೌ "ಲಿಸಲು ನಿಯಮಸಿದ್ದರು. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಒಂದು ಸಲ ಕ! ಆಕೋಗ್ಯ ಕೆಟ್ಟಾಗ ಟೀಲರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತಬು ಉಪಚಾರ ನಡೆದಿದ್ದಿತು. ತನ್ನ ನು ಪರದೇಶಿಯಂತೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮನೆ ಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರಬೇಕೆ? ರಾಣಿಯು ಮಜಂತಿತ ಅವನನ್ನು ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಳು. ವೆಂಕಟನಾಯಕನು ದೆ ದೊಡ್ಡ ವನಾದ ಹಾಗೆಲ್ಲ ತಾಯಿಯ ಎಷಯಕ್ಕೆ ಅವನ ದರವೂ ಕಡಿಮೆ ಯಾಯಿತು. ಬ ಗುಣಹೀನೆಯಾಗಿದ್ದುದ ಹ ತ ಮ ತ ಚಾಟ್‌ ಹೊಳ ಅತ್ಮ ನ್ಮ ತು 13 6್ಕ್‌್‌್‌್ಮ್ಮ್ಕ್‌್‌್‌ ್ಪಾಾಾ್‌್‌್ರ್‌್‌ ೯ ್ಗ್ಸ್‌್ಟ್ಸ ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ರಿಂದ, ಇತರ ತೆಲವರೊಡನೆ ಅವಳು ವ್ಯವಹರಿ ಸುವ ರೀತಿಯು ಅವನಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಆಕೆ ಮಗನನ್ನು ಹೀನಾಯವಾಗಿ ಬೈಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ರಾಜಕುಮಾರನು ೧೫ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗ. ಆಗ ರಾಣಿ ಈಶ್ವರಮ್ಮನಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೇನೆ ಬಂದಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಟೀಲರನಿಗೆ ನಸುಕಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಿ ಕಳುಹಿದಳು. ಬೆಳತನಶಕವೂ ಆಕೆ ನೋ. ವಿನಿಂದ ಒದ್ಮಾಡಿದುದರಿಂದ, ಟಜೀಲರನು ಬಂದಾಗ ಅದೇ ಜಂಪು ಹಿಡಿದಿದ್ದಿತು. ಅವಳು ಎಚ್ಚರಾಗುವ ವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕೆಂದು ಹೊರಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕನು ದುಃಖಿ ಸುತ್ತ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. “ಆಕೆ ಸಾಯು ತ್ತಾಳಂತೆ ಅಪ್ಪಾ, ನಿಜವಿರಬಹುದೇ? ನಿನ್ನೆ ಯೆಲ್ಲ ನನ್ನನ್ನು ಮನಸ್ವೀ ಬೈದಳು. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಮಗ ನಾನಲ್ಲವಂತೆ.. ನನಗೆ ಅವಳ ಎ೪118//8/18118118/181161/8118/181/3/18118//0/15118/15/18118118//81181181181181198118118/18118118181181121/8 ಎ;/5122/ಪ ಭಾಗ9 3118118111 ಷ11&।1೬ 1616 1943 ಸುಗಂಧ ಸುಮಧುರವಾದ ಸುಗೂ ಪ್ರ ಖ್ಯ್ಯಾ ತವಾದ ೧೨ಷ್ಟಿ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲೂ ಹೆದರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.” ಟೀಲರನು ಅವಧಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಹೇಳು ತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಣಿ ಅವನ ದನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವ ನಿಗೆ ಒಳಬರಲು ಹೇಳಿ ಕಳುಹಿದಳು. ಕುಮಾರ ನನ್ನು ಅವನ ಕೋಣೆಗೆ ಕಳಿಸಿ ಟೀಲರನು ರಾಣಿಯ ಹಾಸಿಗೆಯ ಬಳಿ ಬಂದು ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಶುಳಿತುಕೊಂಡನು. "ಟೀಲರ್‌ ಸಾಹೇಬರೇ, ನನ್ನದೆಲ್ಲ ಮುಗಿಯಿ ತಿನ್ನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿಮಗೆ ಹೇಳಿ ಕಳು ಹಿದೆ. ಬೆಂಕಿ ! ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿದಂತೆ ನನ್ನ ದೇಹ ದೊಳಗೆಲ್ಲ ಉರಿಯಹತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನೇನು ಬದುಕು ವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಹೇಳಿ ಸಾಯುತ್ತೇನೆ. ಇಷ್ಟು ದಿನ ನಿಮ್ಮೊಡನೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಗಳವಾಡಿದ್ದೆನೆ. ಈಗ ಹೇಗೂ ನೀವೇ ಆ ನೀಚನಿಗೆ ತಂದೆಯಂತಾಗಿ ದ್ಮೀರಿ” ಎಂದು ನುಡಿದು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠ- ಶಾಲೆಯ ಅಧ್ಯಾಪಕರೂ ರಾಜವಾಡೆಯ ಪು- '1'೮1:-""50727108180'' ಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಜಡ ಜ ೫% ಶಯಾರಠಕರು:;-- 15:17: 8//516: ಕ ಕ/818//8118118:.3:/8/(6/1815:16 1118-15 :8//8ೆ//8/0/18..1 819.183 18188 ಸುನಂಷ ರೋಸ್‌ ಬತ್ತಿ ಪೂಜಾರಿಣಿ ಬತ್ತಿ ' ಗುಲಾಬ್‌-ಕೆ-ಫೂಲ್‌ ಆಗರ ಬತ್ತಿ | ಸುನಂದರಾಜ ಅಗರಬತ್ತಿ ಸುನಂದ ಅಂಬರ್‌ ಬತ್ತಿ, ಅಲ್ಲದೆ ಸುನಂದ ಡೀಲಕ್ಷ ಪರ್‌ಫ್ಯೂಮ್ಯ ಬ್ಯಾಗ್‌, ಮತ್ತು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನೇ ಯಾವಾಗಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿರಿ. ಹೆ ರಾಮಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಮಾಲೀಕರು:-. ಸುನಂದ ಅಗರಬತಿ ಫ್ನಾಕರಿ | ಷ್‌ ತೆ “ ಸಯ್ಯಾಜಿರಾವ ರಸ್ತೆ-ಜ $ ಮ್ಳ ಸೂರು. ಶೆಫೋ21218//0//909/191 91811941816 6:1809 19/35. 811 1910087019:19114/ 2/41 5 1 |] ಫೆ ೧೨೪ ರೋಹಿತರೊ ಆಗಿದ್ದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಕರೆ ಕಳುಹಿ ದಳು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಬಂದೊಡನೆಯೇ, ತನ್ನ ಒಳ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತರಿಸಿ, ಕೊರಳಲ್ಲಿಯ ಮುತ್ತಿನ ಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬೀಗದ ಕೈಯನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟು ಅದನ್ನು ತೆರೆಯಹೇಳಿದಳು. ಬೀಗದ ಕೈಯನ್ನು ಇಸಿದುಕೊಂಡರೂ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಗಳ ಕೈ ಅಳುಕಿತು. “ಇವೆಲ್ಲ ರಾಜಮನೆತನದ ಕಾಗದ-ಪತ್ರಗಳು. ಹೊರಗಿನ ವರಿಗೆ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಏಕೆ ತೋರಿಸುವುದು? ಗತಿಸಿದ ನಾಯಕ ದೊರೆ, ನ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಹೊರತಾಗಿ ಇನ್ನಾರಿಗೂ ು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನುಡಿದರು. ತ್ತ ಮಾಡಿರಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಗಳೇ ರಾ- ಣಿಯ ಬಿರುಸು “ನಿಯಷ್ಟೇ ಕವಳ ದೃಷ್ಟ ಯೂ ತ್ರ ಶ್ರ ದೈವಾಗಿದ್ದಿ ತು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕ್ರೈ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದಿತು. ಮಾತನಾ- ಡದೇ ಜ್‌ ತೆಕೆದರು. ಕಾಣಿಯ ಅಪ್ಪಣೆ ಯಂತೆ ಮೇಲೆಯೇ ಇದ್ದ ಕಾಗದವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿ ಕೊಂಡರು. “ಹೂಂ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಗಳೇ, ಅದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಟೀಲರರಿಗೆ ಹೆಣಿಬಿಡಿರಿ' ಎಂದು ನುಡಿದು ನೋವಿನ ಬಾಧೆಯಿಂದ ಬೇಕೆಡೆಗೆ ಮಗ್ಗುಲಾ ದಳು. "ಸಾಹೇಬರೇ, ಈ ವಿಷಯ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಹಿತಕರವಾದದ್ದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ರಾಜ ಕುಮಾರರ ಜಾತಕ. ನಾನೇ ಬರೆದದ್ದು. ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ ಗಳಿಗೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಾನು "ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದೆ. ಆಗಿನ ಗ್ರ ಹಗತಿಯ ಹೊಸಿಕಿಯ ಇದನ್ನು ಗುಣಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೂ ಒಮ್ಮೆ ಗುಣಿಸಿ ನೋಡಿದೆ. ಗ್ರಹಗತಿಯ ಫ೦ತಾಂಶ "ಮಾತ್ರ ಒಳ್ಳೆ ಯದು ಹೊರಡಲಿಲ್ಲ. ಕೂಡಲೇ ರಾಣಿಯು ಮತ್ತೆ ಈ ಕಡೆ ತಿರುಗಿ, "ಹೌದು, ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಫಲ ಹೊರಟಿತು. ಆ ಹೀನ ಸುಳಿಯ ಸ ಮಗನಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿದ್ದೆ ಲ್ಲವೂ ಕೆಟ್ಟಿದ್ದೇ ಇದೆ, ಸಾಹೇಬರೇ. ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಅವನ ತಂದೆ ಸತ್ತದ್ದೂ ಇವನ ಕಾಲಗುಣ ದಿಂದಲೇ, ಇವನೇ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿ ನಿಸ್ಸಂತಾನನಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಣ್ಣು ಗೂಡಿಸು ವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಆಗೇ ಸತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಏನು ಕೇಡಿತ್ತು, ಹೇಳಿರಿ? ಅವನು ತನ್ನ ೨೪ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಯುವವನೇ ಇದ್ದಾನೆ. ನನ್ನ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ಅಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಉದ್ವೇಗದಿಂದ ಒದ ರಾಡಿ, ದಮ್ಮು ಹತ್ತಲು, ಉಸಿರಿಗಾಗಿ ತಡೆದು ನಿಂತಳು. “ಮಗನ ಗ್ರಹಗತಿ ನೋಡಿ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಕೆಡುಕೆನಿಸಿತ್ತ, ಸಾಹೇಬರೇ. ನಮ್ಮ ವಂಶ, ನಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿ, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಇಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲುವಂತಾಯಿತಲ್ಲ ಎಂದು ದುಃಖಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೇಯೇ ಈ ಜಾತಕವನ್ನು ನಾಸಿಕಕ್ಕೆ ಕಳು ಹಿದೆವು. ಕಾಶಿಗೆ, ಬಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಪಂಡಿತರಿರು ವರೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ಕಳುಹಿದೆವು. ಸಾವಿ- ರಾರು ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚವಾದವು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಿಂದಲೂ ಒಂದೇ ಉತ್ತರ...” ಹೇಳುತ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಗದ್ಗದಿತರಾದರು. “ಯಾವುದರಿಂದ ಈ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸು ವುದು, ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೇ?” “ಅದು ಹೇಗೆ ಮರಣ ಒದಗಿ ಬರುವುದೆಂಬು ದನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರೆ... ೨೪ ನೆಯ ವರುಷದ ವಕಿಗೆ ಯಾವ ಯೋಚನೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ೨೪ ನೆಯ ವರುಷವನ್ನು ಅವರು ದಾಟುವು ದಿಲ್ಲವೆಂಬುಡು ಖಂಡಿತವಾದ್ಮರಿಂದ ವ್ಯಸನವಾ ಗಿದೆ.” ರಾಣೆ ಸಿಡಿದೆದ್ದು ನುಡಿದಳು: “ನಮ್ಮ ವಂಶಕ್ಕೆ ಈ ಭ್ರಷ್ಟ ನೇ ಸೊನೆಯವನು, ಸಾಹೇಬರೇ. ಅವನ "ಹಿಂದೆಯೇ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ, ನಮ್ಮ ವೈಭವ, ನಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿ 1516 ಹೋಗುತ್ತದೆ.” ಳ್‌ ರಾಜ್ಯವು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ (ನಾಯಿತೀಗ?” “ ಏನೆಂದರೆ? ದತ್ತಕ ೫" ರಾಜ್ಯವನ್ನುಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮಆಡಳಿತೆಯಲ್ಲಿ ್‌ ನೀವು ಬಹು ಅಂದವಾಗಿ ಬ | ಮಫತ್‌ಲಾಲ್‌ ಕ್ಲ ಪ್ರಿಂಟಿಡ್‌ ಪಾಸ್ಲಿನ್‌ಗಳು ನ್ಕೂ ಶೊರ್ರೋಕ್‌ (ಶೊರೊ ಕ್‌) ಆಹಮುದಾಬಾದರ್ಕ ನೂ ಶೊರ್ರೋಕ್ಕ್‌ ನೆಡಿಯಾರ್ಡ, ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್‌, ಬೊಂಬಾಯಿ. ಸ್ಟಾಂಡರ೯೯ (ನ್ಯೂ ಚೈನಾ), ಬೊಂಬಾಯಿ. ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್‌ ದೇವಾಸ್‌, ಸಾಸ್ಫೂನ್‌, ಬೊಂಬಾಯಿ. ಸಾಸ್ಪೂನ್‌ (ನ್ಯೂ ಯೂಸಿಯನ್‌) ಬೊಂಬಾಯಖಾ. ಸೂರತ್‌ ಕಾಟನ್‌, ಸೂರತ್‌. ಮುಫರ್ಪಾಲಾರ್‌ ಫೈನ್‌, ನವಸಾರಿ. ಗಗರ್‌ಭಾಯ್‌್‌ ಜೂರಟ್ಟ್ಮ, ಕಲ್ಕತ್ತ, ಇಂಡಿಯನ್‌ ಡೈಸ್ಪರ್ಫ, ಬೊಂಬಾಯಿ. ಖೀತಿಎಗಿ:ಂ ೫೪ ಸಿ೪9 ೧೨೬ ರ್‌ 1 1, ೩% ಕ್ಮ ೫0, ಆ. ಟೆ ಗ್‌ ಲೆ “ಚಾ ಗ *ಕ್ಮ ಛ್ಯೃ ಸ ಇ ಹ 6071 ಓತಿ ಬಾ ಕ 1 ಬಾ ಸ್ಯ 1 024. ಟೈ ಸ್‌. ರ್ಹ್‌ ಹ್ಗ ಹ ತ ಹ ಬ ಎಗ್ಸಿ ಣೆ ಜಗತ್‌ ಪ್ರ ಸಿದ್ಧ ವಾದ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ತ ಾರಾಸಾನಸಕರಾತ್‌ ಹೆಹ್‌ ಸನಿಂದ ಬ್ರಾಡ್ಮಟಾ್‌ ಬೇಗನೆ `ಗಂಬಿಲು “ಮತ್ತೆ ಎದೆಯ ಬಿಲ್ದೆಗಳು ಪೆನ್ಸ್‌ ಗಂಟಲು ಮುತ್ತು ಎದೆಯ” ಬಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ, ಗಾ ನೋವು, ಬ್ರಾಂಕೈೈ ಟಸ್‌ ಕೆಮ್ಮು ಮತ್ತು ಶೀತ ಶೀಘ್ರ ಉಪಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆರ್ಲ ಚೀ ಪುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಆವಿಯು ನೋವನ್ನು ಮತ್ತು ರೋಗಾಣುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಎಷ್ಟು ಸಹಾ. ಕ ಯಕವಾಗುವುಥ ಉಉುದನ್ನು ನೀವೇ ಅನುಭವಿ ಸೆಸ್‌ ಗಂಟಲು ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಬಿಲ್ಲೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಮದ್ದಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದು ಅವಕಾಶವೆಲ್ಸದೆ ?.. ಅದಕ್ಕೂ ಕಲ್ಬು ಹಾಕ" ತೊಡಗಿದಿ ರಲ್ಲ. ಈಗೇ ಅವನು ಸತು ಸಹೋಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕ ನಾನೇ:*ನಿಮಗೆ, ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕ ಳಿಗೆ ೫ ಟ್‌ ಜಗ ರಾಜ ವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು ಸಾಯುತಿದ್ದೈ,' ಕ ಸಟ ಅಳತೊಡಗಿದಳು. “ಆದದ್ದಾ ಯಿತು ಟೀಲರ್‌ ಸಾಹೇಬ, ನಿಮಗೆ ನಾನು ಬಹಳಷ್ಟು ತ್ರಾಸು ಕೊಟ್ಟಿ ದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆ ಯ ಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಿ ರಿ. ಹ ಜಸ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರಸ ರಾಗುವುದು ಬೇಡ. ಈ ಹುಳವು ಸಾಯುವ ವಕೆಗೆ ನೀವು ಸುರಪುರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಬೇಡಿರಿ. ಅವನ ದೇಹವು ಪೂರ್ಣ ಸುಟ್ಟ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀವೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ ರಿ. ನನ್ನವ ಮಾತಿಗೆ ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಗಳೇ ಸಾಕಿ.” ರಾಜಕುಮಾರನ ಅಕಾಲ ಮರಣದ ಪ್ರಸಂ ವೇನೂ ಬರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೆಂದೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಚ ಪಡೆಯುವುದು ಸಲ್ಪದೆಂದೂ ಈ ವಿಷಯವನ್ನ್ನೀಗ ಎತ್ತಲೇ ಬಾರದಿತ್ತೆಂದೂ ಟೀಲರ್‌ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿದನು. “ಇಲ್ಲ ಸಾಹೇಬರೇ ನಾನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಯೋಚಿ ಸಿಯೇ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ಈ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಯನ್ನೂ ನೀವೇ ಇಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ- ನನಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆತ- ನದ ಪೂರ್ವಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಾಗದ. ಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವ ನಿಮಗೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಸಾತಾರಾ ಮತ್ತಿತರ ಕೆಲವು ಮರಾಠಾ ರಾಜರು, ಕಂಪನಿ ಸರಕಾರದ ಎರುದ್ಧ ಬಂಡೇಳಲು ನಮ್ಮ ಯಜಮಾನರಿಗೆ ಬರೆದ ಗುಪ್ತ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳೂ ಕೆಲವಿವೆ. ಅವರೇನೂ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಆ ಪ್ರಕರಣ ಮುಗಿದುಹೋಗಿದೆ. ಒಂದೇ 'ಒಂದು ಲಿ. ಸ್ಪನ್ನ ಬಿನ್ನ ಹವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿಯ ಯಾವ ಎಷ- ವನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನನ್ನ ಕೊರಳಾಣೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿರಿ” ಎಂದಳು. ಟೀಲ- ರನು ಅದರಂತೆ ಆಣೆ ಮಾಡಿದನು. ಅ ್ಮ್ಮ್ಯೂ ಜ್ನ ್ಮಾ್‌್ಮ ಶ್‌ ಕಟ್‌ ಜತ್‌ ಾಾ್‌್‌ ಫ್‌” ತೊ ಜಟಕ ಹಆಅಕ.64500 16 ಏನು ಹೇಳಿದಳು?” ಇಐಂಟಾಗಬಹುದು. ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ಆಗ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು “ರಾಜಕುಮಾರನ ವಿಷಯ ವನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿನವರಿಗೂ ತಿಳಿಸ ಬಾರದು” ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಅವರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಲೆಂದು ಟೀಲರನು ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಸ್ವಂತದ, ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸೀಲುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಸಿದನು. ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಟೀಲರನು ರಾಜಕುಮಾರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅವನು ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಪಾಠವನ್ನು ಮುನಶಿಯಿಂದ ಕಲಿ- ಯುತ್ತಿದ್ದನು. “ ಅಪ್ಪಾ, ಆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ? ಆಕೆ ಎಂದು ಆತುರದಿಂದ ಕೇಳಿದನು. “ಏನಿಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಾಗದಪತ್ರ ಗಳಿವೆ. ಸುರಕ್ಸಿ ತತೆಗಾಗಿ ನನ್ನೆಡೆಗೆ ಒಬ್ಬಿಸಿ 'ದ್ಧಾರೆ. ತಾನು ಸಾಯುತ್ತೈೇನೆಂದು ಅವರ ಭಾವ ನೆಯಾಗಿದೆ.” ೧೨೭೩ “ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲವೆನ್ನು- ತ್ತೀರಾ? ” “ ನನಗೇನೂ ಹಾಗೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನೋವು ಮಾತ್ರ ಬಹಳ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.” ಆದರೆ ಆದರೆ ರಾಣಿ ಬದುಕಿ ಉಳಿದಳು. ಅವಳ ಬುದ್ಧಿಯೂ ಸ್ತಿಮಿತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ತಾನು ಟೀಲರನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲ ತಪ್ಪಾಯಿತೆಂದು ಅನಿ ಸಿತೋ ಏನೊ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಕಡೆಯ ಜನರನ್ನು ಕೂಡ್ರಿಸಿ ಬಂಡೇಳುವ ಎತ್ತುಗಡೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಅದೇ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಟೀಲರನ ವರದಿಯನ್ನ ನುಸರಿಸಿ, ಗವರ್ನರ್‌ ಜನರಲ್‌ನು ರಾಣಿಯ ಗಡೀಪಾರಿನ ಸಲುವಾಗಿ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದನು. ರಾಣಿಯ ಸೆಂತಾಪ ಹೇಳ ತೀರದು. ಆದರೆ ಬೇಕೆ ಗತಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ಹಸ್ತಕನಾದ ಕಾಶೀಮನನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ಸುರಪೆರದ ಗಡಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಹೊರಗೆ. ಮಲಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ನಿತ್ಯ ಮಲಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ಮೂಲವ್ಯಾದಿ ಈ ವ್ಯಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಗುದದ ಒಳಗಿನ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಅಶುದ್ಧ ರಕ್ತನಾಳ ಗಳು ಬಾತುಕೊಳ್ಳುವುವು. ಇದರ ನೋವಿ ನಿಂದಾಗಿ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯು ಇನ್ನೂ ಕಠಿನ ಹಾಗೂ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ' ಮಲಬದ್ಧತೆ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ನೋವಿರುವ : ವ್ರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೂಲವ್ಕಾದಧಿಯು ತೀವ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯ ತೀವ್ರ ವೇದನೆ ಮತ್ತು ಅಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿದರೆ | ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಸುಲಭವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹ . ಎಲ್ಲ. ಹಡೆನ್‌ಜಾ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸುವುದು. ಇದರ ಸಂತತ ಉಪ ಯೋಗದಿಂದ ಮೊಳೆಗಳು ಕುಗ್ಗಿ ವ್ಯಾಧಿ ಗುಣ ವಾಗುವುದು. ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಗೆ ಸುಪ್ರ ಸಿದ್ದ ಜರ್ಮನ್‌ ಔಷಧಿಯಾಗಿರುವ ಹಡೆನ್‌ಜಾದಲ್ಲಿ ಮರ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮದ್ದು ಸೇರಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಬಟ್ಟಿಗೆ ಕರೆಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕ್ರಮ ಸುಲಭ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ಯಾಕೇ(ಜಿನಲ್ಲಿ ರುವ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ನಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪ ಯೋಗಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿಯಾಗಿದ ರೆ ಹಡೆನ್‌ಜಾ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ. ಇಂದೇ ಹಡನ್‌ಜಾ ವನ್ನು ಉಪಯೋಗ!ಗಿಸಿರಿ. ಈಗ ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಸಮಸ್ಯೆ ಇದು ನೋವು ಹಾಗೂ ತೋರಿಳೆಯನ್ನು ಶೀಘ್ರ | ದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 27- 952 ೧೨೮ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಕೆ ಅವಳ ದಂಗೆಯ ಬಗೆ ವಿಚಾರಣಾಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆಗಳು ಸಾಲ. ಲಿಲ್ಲವೆಂದು, ಆಕೆಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೋಷಿಯೆಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ ಮರಳ ಬಂದಳು. ಬಂದವಳು ಬಹಳ ದಿನ ನಿಲ್ಬಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ತೀರ್ಥ ಯಾತ್ರೆಗೆಂದು ಹೊರಟು ನಿಂತವಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡಳು. (೧೮೫೩). ರಾಜಕುಮಾರ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕನು ದೊ- ಡ್ಡ ವನಾಗುತ್ತ ಬಂದಂತೆ, ರಾಜ್ಯಭಾರದತ್ತ ಹಚ್ಚೆಚ್ಚು ಗಮನವನ್ನು ಕೊಡತೊಡಗಿದನು. ಅವನಿಗೆ ೧೮ ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದುವು. ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಾನೇ ನಡೆಯಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಬೀಲರ ನೆಮರು ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಆಡಿ ತೋರಿಸದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಟೀಲರನು ಹೈದರಾಬಾದಿನ ರೆಸಿಡೆಂಟಿನ ಮು- ಖಾಂತರ ಗವರ್ನಂ್‌ ಜನರಲ್ಲನಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಿದನು. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಕಲಕತ್ತೆಯ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಣೆ ಬಂದಿತು. ಆದರೆ ರಾಜನಿನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವ ನಿರುವುದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್‌ ಏಜೆಂಟನನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವ ನಿಗೆ. ೨೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ವೇತನವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂಚಿ- ಸಲಾಗಿದ್ದಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಸರಿಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಸರಕಾ ರವು ಸಂಸ್ಥಾನದ, ಆಡಳಿತಯಲ್ಲಿ ಕೈಹಾಕು ವುದು. ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಅರಸನನ್ನು ಮನಗೆ ಸಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಇಣಣಿಸಿ ದ್ವರು. ವೆಂಕಟನಾಯಕನು ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದರೂ ಇದ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೆ ಧಕ್ಕೆ ಇದೆಯೆಂಬು ದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳು ಎಷ್ಟು ಸಮರ್ಥನಿದ್ದನು. ಆ ಪತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಬೇಲರನೆಡೆಗೆ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಬಂದು ಕೇಳಿದನು: “ಅಪ್ಪಾ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್‌ ಎಜೆಂಟ್‌ ಅಂದರೇನು?” ನಿಜವಾಗಿಯೆಂದಕ್ಕೆ, ಟೀಲರನ ವರದಿಯ ಮೇಲಿಂದಲೇ -ಈ ರೀತಿಯ ಆಜ್ಞೆ ಹೊರಟಿತ್ತು. ರಾಜನಾಗುವವನು ಚಿಕ್ಕವನೂ ದುಂದುಗಾ- ರನೂ ಇರುವನೆಂದು ಅವನು ತಿಳಿಸಿಯೆ, ಅವ ನನ್ನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಬಹುದೆಂದು ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದನೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿದೆ. ಬೇಲರನಿಂದ ಸುರಪುರದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಪೊ- ಲಿಟಿಕಲ್‌ ಎಜೆಂಟನ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೊಂಡ ಮೇಲೆ, ನಾಯಕನು ಮಾರ್ವಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕೊಟ್ಟನು: “ಅಪ್ಪಾ, ನೀವು ಹೇಳುವುದು ಸರಿ. ಆದರೆ ೨೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಒಬ್ಬ ರಾಜಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರನನ್ನು ಇಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳ ವ್ರದು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯ ನೀವೇ ಹೇಳಿರಿ? ನಿಮಗೆ ಅರಿಯದುದು ಯಾವುದಿದೆ? ಇನ್ನು ನೀವೇ ಇದ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಕೆ ಎಚಾರ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೊನೆವರೆಗೆ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಇರುವಿರೆಂಬ ಭರವಸೆ ಎಲ್ಲಿಯದು? ಈಗ ನಾನೇನು ಈ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಬೇಕು, ಹೇಳಿರಿ” ಎಂದನು. ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಾನೇ ಬರೆದು, ಟೇಲರನಿಗೆ ಅದರ ನಕಲನ್ನು ತೋರಿಸಿ ದನು. ರಾಜನು ತನಗೆ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಿ ಕೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಅರ್ಬಿಸಿದ್ದನು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಶಾಂತಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು ಏನೂ ಯೋಚನೆಗೂಳಗಾಗಬೇಡಿರಿ ಎಂದಿದ್ದನು. ಪೊಲಿಟಿಕಲ್‌ ಎಜೆಂಟಿನ ನೇಮ ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಅಕ್ಷರವನ್ನೂ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ! ಕ ಉತ್ತರದ ಒರಟಾದ ಒಕ್ಕಣೆಯು ಕಂಪನಿ ಯವರಿಗೆ ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಂದು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಟೀಲರನಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ.೧೨ ವರ್ಷಗಳ ತನ್ನ ಸುರಪುರ ವಾಸ್ತವ್ಯದಿಂದ ಬಲರನು ಅಗಲಬೇಕಾದ ದಿನ ೯ ರೆ ಪ್ರತಿ ಪೊಟ್ಟಣ ನಿಮಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಟ್ಟಿಲು ಉತ್ತಮ ಚಹವನ್ನು ಆ ನೀಡುವುದು ತಿ ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ೫ ಶೇವ ತಗಲದಂತೆ ಪೊಟ್ಟಣ ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ನಿಮಿತ್ತ ಆತ್ಯಂತ ಆ ತಾತ ಪರಿಶುದ್ಧೆ ವಾಗಿರುವುದು 500 ಗ್ರಾ ಮ್‌. 100 ಗಾ ಮ್‌, ೫ ಮಿಲಿಯಗಟ್ಟಲೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕುಡಿದು ಆನಂದ ಕ ೨ೆಕಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ 50 ಗ್ರಾಮ 1117 88 386 2 6-17 ೧೩೦ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಬಂದಿತು. ರಾಜನಿಗೆ ಧರ್ಮಸೆಂಕಟ. ಒಂದೆಡೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಾನೇ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಉತ್ಕಟ ವಾದ ಹಂಬಲ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ "ಅಪ್ಪಾ'ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ವೇದನೆ. ಆದಕೆ ಬೇಕೆ ಉಪಾಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುರಪುರದಿಂದ ವರ್ಷವೂ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಹೇರಳ ನಜರಾಣಿ ಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ನಿಜಾಮನಾಗಲಿ( ಕಂಪನಿ ಯವರೇ ಆಗಲೀ . ಪೊಲಿಟಿಕಲ್‌ ಎಜೆನ್ಸಿ ವೆಚ್ಚದ ಭಾರವನ್ನು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹೊರುತ್ತಿ ದ್ವರೆ ರಾಜಾ ವೆಂಕಟನಾಯಕನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಟೀಲರನಿಗೆ ಅನಿಸಿತು. ವೆಂಕಟಿನಾಯನು ಟೀಲರ್‌ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಂ- ಡಿದ್ದ ಮನೆಯನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ಕೊಂಡುಕೊಂಡನು. ಒಂದು ವಿದಾಯ ಸಭೆ ಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಬೀಲರನೂ ಇತರರೂ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ವೆಂಕಟನಾಯಕನು ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಶಬ್ದವನ್ನೂ ಆಡಲಿಲ್ಲ. ಬಳಿ ಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಟಲರನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭಾವ ನೆಗಳ ಕಲಮಲವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದನು ಅಷ್ಟೆ. ಮರುದಿನ ಟೀಲರನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಊರು ಬಿಡುವ ಪ್ರಸಂಗವು ಬಂದಾಗಲಂತೂ ರಾಜನು ಬೇಟಿಯ ನೆವ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅರಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿನು. ಮತ್ತು ತನ್ನಿಂದ ಆ ಅಗಲಿಕೆ ಯನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಮಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಾಕ್ತಿಯನ್ನು ಟೀಲರನಿಗೆ ಕಳಿಸಿದನು. | ಕ್ರ ೧೮೫೩ ೨ಂದ ೧೮೫೭. ಈ ಮೂರೂವರೆ ವಠ್ಟ ಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಾವೆಂಕಟನಾಯಕನು ಸುರ ಪುರದ ರಾಜ್ಯಭಾರವನ್ನು ನಡೆಯಿಸಿದನು. ಅವ ಕ್‌ ಸೊ ಇ ' ಶಾ 3 ಸಸ ಗ] ನಿಗೆ, ಅವರ ಮನೆತನದ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಗಟ್‌ 12 ಮೂವರು ಹೆಂಡಂದಿರು ಇದ್ದರು. ಎರಡನೆ ಎಿ.ವಿ.ಆರ್‌.ಎ.& ಕಂ, ಬೊಂಬಾಯಿ. 2 ಜರ ಮಾತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಇಲದ ಹೆಂಗ ಸಾಗಿದಳು. ಈ ಮದುವೆಗೆ ಹಿರಿಯರೂ, ಅರ ತ್‌ ಕಬ; ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ಮನೆಯವರೂ ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ರಾಜನು ತನ್ನ ಹಟವನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ೧೮೫೭ ರ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾ ಕಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ರಾಜರು ಸಂಸ್ಥಾನಿಕರೆಲ್ಲ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ದಂಗೆಯೇಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸಾತಾರೆಯ ರಂಗೋ ಬಾಪೂಜಿಯೂ ನಾನಾ ಸಾಹೇಬ ಪೇತೈಯೂ ಇದರ ನೇತಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಪೇಶ್ವೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪಾಳೆಯಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೆ ಹೋಯಿತು. ಸುರಪ್ರೆರವೂ ಒಂದು ಕಾಲ ದಲ್ಲಿ ಪೇತ್ವೈಯವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ. ಸಂಸ್ಥಾನ ವಷ್ಟೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಗುಪ್ತ ಸಂದೇಶ ಸರು ಎಡತಾಕತೊಡಗಿದರು. ಯಾವ ರಾಜರೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಈ ಸ್ರಾ ತಿಯ ಶಕರೆಗೆ `ಓ ಗೊಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದಾಳ್ತನ ವಹಿ ಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. "ನೀವು ಮಾಡಿರಿ. ನಾವು ಇದ್ದೇನೆ. ಎಂಬ ವೃತ್ತಿಯು. ಎಲ್ಲ ರಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದಿತು.' ೧೩೧ ಸುರಪ್ರೆರದ ರಾಜನು ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿ ರಲಿಲ್ಲ. ಅವನೂ ಮೊದಲು ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಆ "ಮೇಲೆ, "ನೋಡೊಣ, 1 ಹೇಗೊ, ಹಾಗೆಯೆ ನಾನು' ಎಂದ. ಆದರೆ ಕ್ರಾಂತಿದೂತರಿಗೆ ಸುರಪುರದ ಬೇಡರ ಪಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಕಣ್ಣಿದ್ದಿತು. ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಇತಿಹಾಸಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದ್ದ ಅವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತ್ವ ಇನ್ನೂ ಹೊರಗಿನವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದಿತು. ಅವರಲ್ಲಿಯೂ ತಂಡಗಳಿದ್ದು ವಷ್ಟೆ. ಮೈಸೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ, ಆಡೂರು, ಹಡಗಲಿ ಈ ಬೇಡರೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ರಾಜನ ಕ್ಸ ಕೆಳಗೆ ಹತು. ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬ್ರಿಟಿಶರು ದಕ್ಬಿಣ ಹಿಂದು ಸ್ತಾನದಿಂದ ಕಾಲ್ಮೆಗೆಯುವುದು ಖಂಡಿತ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಿಚಾರವಾಗಿದ್ದಿತು. ಅಂತೆಯೇ ಸುರಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕರಿಸತೊಡಗಿದರು. ೧೮೫೭ ರಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಹಿಂದು ತಮಗಳು ನನ್ನ ಸಮಸ್ಕೆ ಆಗಿಬಿಟ್ಟ ತ್ತು . ಖ್ಯ ಹಾಳು ನ ಗಳಿವೆಯಲಾ !' ಟ್‌ ಮ 002-9298 ೧೩೨ ಸ್ತಾ ನದಲ್ಲಿ ದಂಗೆ ಎದ್ದಾಗ, ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳು ವಂಥ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತ ರ ಭಾಗಿ ದಲ್ಲಿ, " ಬ್ರಿಟಿಶರು ಅಲ್ಲಿ "ಸೋತರು. "ಇಲ್ಲಿಂದ ಕಾಲ್ಪೆಗೆದರು', "ದಿಲ್ಲಿ ಕಾನಪೆರಗಳು ಕ್ಲ ಬಿಟ್ಟಿವು' "ಮೊಗಲಶಾಹಿ ಮತ್ತೆ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಗೊಂಡಿತು' "ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಬ್ರಿಟಿಶರು ಹಡಗು ಹತ್ತಿ ಕಲಕತ್ತೆಯನ್ನು ಹಡದದಿ' ಎಂಬವಾಕ್ತ್ಕೆ ಗಳು ಒಂದೇ ಸವನೆ ಬರತೊಡಗಿದವು. ರಾಯಚೂರು ಆರ್ಕಾಟ್‌, ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್‌ ಗಳಿಂದ ಜನರು ಬಂದು, ನಿಜಾಮನು ಒಳಗೊ- ಳಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯ ಕಾದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ತರತೊಡಗಿ ದಾಗ ಸುರಪುರದ ರಾಜನು ತುಸು ಮುಂಬರಿ ದನು. ಒಬ್ಬ ಮೌಲ್ಕಿಯಂತೂ ಕುರಾನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಆಣೆ ಮಾಡಿದನು. ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬೀ ಹಾಗೂ ರೋಹಿಲ ಜನರು ಬೇಕಾದಕೆ ಸಹಾ ಯಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಡುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿದನು. ಈ ವೇಳೆಗೆ ಸುರಪೆರದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿ ತಿ ಚೆನ್ನಾ ಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೊಕ ಸವು ಬರಿದಾಗಿದ್ದಿ ತು. ಸ್ಥಳಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹ ಗೋಸಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ ತಂದಾಗಿದ್ದಿತು. `ಒಮ್ಮೆ ಈ ಸದ್ಯದ ಜಿ ನೊಗವನ್ನು ತೆಗೆಗೊಗೆಯುವಳಕಾಡಕಿ ಧಃ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಅನುಕೂಲತೆಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಬರುವವೆಂದು ರಾಜನು ಭಾವಿಸಿದನು. ಅವನು ಹರೆಯದವನಾದುದರಿಂದ ತನ್ನ ನೆರೆ ಯವರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏಐಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ದೊಡ್ಡಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾಜಿ ಸಿದ್ಧ ತೆ ನಡೆ ಕ ತಿಳಿಯುವ ಮಾಗಿದ ಮು ದಾ ಲೋಚನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಹಿಂದುಸ್ತಾನದ ಹೋರಾಟ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ವಾಗಿದ್ದಿತು. ಆದರೆ ಕೊಲ್ಲಾ ಪುರ, ಮಿರಜ, ಸಾತಾರಾ, ಹೈದರಾಬಾದ "ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಉತ್ಕ ಟತೆ ಕ್ರಂಡುಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ವರನ್ನು ಜೂಡೊ ಮೇಲೇಳಬೇಕೆಂಬುದು ಅವನ ಬುದ್ಧಿಗೆ ತಾಕಲಿಲ್ಲ. ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಹೀಗಾಗಿ, ಅರಬ್ಬೀ ಹಾಗೂ ರೋಹಿಲರ' , ಸೈನ್ಯದ ಭರತಿಯು ಸುರಪುರದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾ ಗಿಯೇ ನಡೆಯಿತು. ಬೇಡರ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿ ನವರಿಗೇ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸವಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮವ ರಲ್ಲಿಯ ಹುಂಬತನ, ಭೂಬಣಗಳ ಬಡಿದಾಟಿ, ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಯುದ್ಧಪದ್ಭತಿ ಇವುಗಳ ಅರಿವು ರಾಜನಿಗೆ ಇದ್ದಿತು. ದಂಗೆಯ ಸಿದ್ಧತೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುರಪುರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಾಗಿದ್ದಿತು. ಪ್ರಸಂಗ ಮೈಮೇಲೆ ಬಂದರೆ, ನಿಜಾಮನ ಬೆಂಬಲವು ತನ ಗಿದೆಯೆಂದು ರಾಜನು ಭರವಸೆಯನ್ನು ತಾಳಿ ದ್ಡನು. ನಿಜಾಮನ . ರಾಜ್ಯದಿಂದಲೇ "ಅಲ್ಲವೇ, ಅರಬ, ರೋಹಿಲ, ಮುಸಲ್ಮಾನರು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯ ವನ್ನು ಸೇರಿದ್ದುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವನ ವೆಚ್ಚ ಸಾಲಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದವು. ತಪೆ ನಿದೆ, ಬ್ರಿಟಿಶರು ಸೋತು ತಳ ಕಿತ್ತರೆ, ದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರ ಪುರದ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿದ್ದು ಕಗ ಬ್ರಿಟಿಶರು "ಆಳುವ ` ಭಾಗವೂ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದಲ್ಲವೇ ಈ ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತಾರದ ಕಲ್ಪನೆಯೂ ಅವನಲ್ಲಿದ್ದಿತು. ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ದಂಗೆಯ, - ಅದರ ಸಿದ್ಧ ತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಕೂಡಲೇ ಅದನ್ನು ಮೂಲದಲ್ಲಿಯೇ ಚಿವುಚಿಬಿಡಬೇಕೆನ್ನು ವ್ರದು ಅವರ ಧೋರಣೆಯಾಗಿದ್ದಿ ತು. ಬೆಳ ಗಾವಿಯ ಸೈನ್ಯತಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಏಳಬಹುದಾದ ದಂಗೆಯನ್ನು ಮೂಲದಲ್ಲಿಯೆ ತಡೆದರು. ಕೊಲ್ಹಾ ಪುರ, ಮುಂಬಯಿಗಳನ್ಲಿಯ ಇದೇ ಹಾಡು ಆಯಿತು. ಸುರಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ನ ಸೈನ್ಯ ಭರತಿ ಪ್ರಾ ರಂಭ. ವಾದಾಗ ಬ್ರಿಟಿಶ ತ ಸುಮ ಟೆ ಕುಳಿ ತಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯ ಏರಲಿಲ್ಲ. ಸುರಪುರದ ಬೇಡರು ದಂಗೆಯೆದ್ದರೆ ಡೊಡ್ಡ ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸ ಬೇಕಾಗುವುದೆಂದು ಬಗೆದು ಮೂರು ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸುರಪುರದತ್ತ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸರಿಸಲು ಯತ್ತ ಟ್‌ ೯೧ ೦೬೦೦15 ತ್‌ ಭಗತ ಓ ಡಿ ಕೊಲೋನ್‌ನಿಂದ ಕೂಡಿದು, ಬಂಗಾರ ಬಣ ದ ಕಾನೆದ೧ಂದ (ಫೊಯಿಲ್‌) ಪ್ಯಾಕ್‌ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆತೆ ಬು ಐ 18$(:14 ೧೩೪ ಲೆ. 5. ಮಾಲ್ಕಮನು ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ ಖಾಸ ಬ್ರಿಟಿಶ ಸೈನಿಕರು, ಮರಾಠಾ ಹುದುಕೆಯ ಪದಾತಿ ಗಳು, ಹಾಗೂ ಮದ್ದು ಗುಂಡು ತೋಫುಗಳೊ ಡನೆ ಹೊರಟನು. ಮತ್ತು ಸುರಪುರ, ಸಾತಾರಾ ಗಳ ನಡುವೆ ತಳವೂರಿದನು. ಮದ್ರಾಸಿನಿಂದ ಕರ್ನಲ್‌ ಹ್ಯೂಸ್‌ ಕೈಕೆಳಗೆ ಇಂಥದೇ ಸೈನೃವು ಹೊರಹೊರಟು ಓರಪುರದ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿದ್ದೆ ಡೇವಿಡ್‌'ನ್ನನು, ತನ್ನೆಲ್ಲಿಂದ ೪೦೦ ಜನರನ್ನೂ "ಎರಡು ತೋಫುಗಳನ್ನೂ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ವಿಂಡ್‌- ಹ್ಯಾ ಮನ ಮುಖಾಂತರ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ ನು. ವಿಂಡ್‌ಹ್ಕಾ ಮನು ಸುರಪಿರಕ್ಕೆ ತೀರ ಹತಿರ ಎದ್ದ ರಿಂಗಸ ಸೂರಿಗೆ ಬಂದು ಇಹೋದನು ಆದರೂ ಬ್ರಿಟಿಶರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಯುದ್ಧವು ಬೇಡವಾಗಿದ್ವಿತು. ಒಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ 6 ೧100 ಉಷಾ | ಲ/೬೩೧ಾ೬ ೯೦೧ £೧£೭£ 4011೦8 ೦೫ 8೯%೩07/ ೧೧೦8೬£/15 ೦೦೫5೬೬71 61101 61 8£ಓ೯213 '$9, (1೩೧೧೧೦೧ ಲಿಂಟ, 1168೯ ಲೀಣಿತರಿಶಿ ಔಟ5-5600, ಔಂಗಾಡಿತಿ1 5. 5019 ೧££/0೮೭೦7೪ 808 1185೦೧8 ೬ ಗಿ1ಸ೧೧/45 5747852 . ॥. & 8805. 81೯10೯ 1010,8166/108£ 2, 8೪8೬ . £2. (11111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111111 ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಡಿ ಹಬ್ಬಿತೆಂದರೆ, ಅದು ಒಂದು ಭಾಗದಿಂಡೆ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇಗೆಯಂತೆ ಹತ್ತಿಕೊಳು ವ್ರದೆಂಬದನ್ನು ಟಿ ಉತ್ತರ ಒಂದುಸ್ತಾನ ದಲ್ಲಿ ಮ ನಗಂಡಿದ್ದ ರು. ಆದ. ಕಾರಣ ಹೈದರಾ - ಬಾದಿನಾದ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌ ತ ನನ್ನು ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಸಂಧಿವಿಗ್ರ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಕಳಿಸಿ ಕೂಟಾಜ[( ಜೀ ಚಿಕ ವನೂ ಬ್ರಿಟಿಶ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವನೂ ಎಂಬ ಚ ಇದ್ದಿ ತ್ನು ಆದಕೆ ರಾಜನಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಮುಂದೆ ಬಂದ ಮೇಲ್ಮೈ ಕ್ರಾಂತಿ ಪಥದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್‌ನು ರಾಜನ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು "ಪಡೆಯತೊಡಗಿದಾಗ ಕ್ರಾಂತಿ ದೂತರು ರಾಜನನ್ನು ಎಚ್ಚ ರಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾಂಪ್‌ ಬೆಲ್‌ನನ್ನು ಕೊಲೆಗೆ [ಯಜೇಕೆಂದೂ ಪ ಪ್ರಯತ್ನ ಗಳು ನಡೆದವು. ಸ ಮಾತ್ರ ಮ್‌ ಸರಿ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ ಹಾಗಾಗಿ ತನ್ನ ಆಪ್ತ ಸೇವಕರ ಮುಖಾಂತರ, ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲನಿಗೆ ಅವನ ಜೀವವು ಗಂಡಾಂತರದಲ್ಲಿದೆಯೆಂಬ ಮುನ್‌ಸೂಚನೆ. ಯನ್ನು ಕಳುಹಿದನು. ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಿಬಂದ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ಲನು ಲಿಂಗಸೂರಿಗೆ ಬಂದು ಎಂಡ್‌ಹ್ಯಾಮನನ್ನು ಸುರ ಪ್ರೆರದತ್ತ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿನು. ರಾಜನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧತೆ ಇಲ್ಲವೆಂದರೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯದ. ಕಣವು ಉಗ್ರವಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಅವನು ಅರಿತು ಕೊಂಡಿದ್ದನು. . ೭-೨-೧೮೫೮ ರಲ್ಲಿ ವಿಂಡ್‌ ಹ್ಯಾಮ್‌ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಸೈನ್ಯ. ದೊಡನೆ ಸುರಪುರದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಪದ ತಿ ಯಂತೆ ರಾಜನು ಇಂಥದೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಂಗ ಬೇಕೆಂದೂ ತಾನು ಬಂದು ಕಾಣುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿ ಕಳಿಸಿದನು. ಆ ಜಾಗವು ಗುಡ್ಡಗಳ ಬದಿಯ ತಗ್ಗಿನ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ವಿಂಡ್‌` ಹ್ಯಾಮನು ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಸುರಪುರದ. ದಳವು ಕೆಲವೇ ತಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ. ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು. ಇದನ್ನರಿತ ವಿಂಡ್‌ಷ್ಯಾಮನು ಈಚೆಯ ಬದಿಯ ವಿಶಾಲ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ತಳ | ವೂರಿದನು. ಆ ರಾತ್ರಿ ರಾಜನ ಐದು ಸಾವಿರ ಕಚ್ಚಾ ಸೈನಿ ಕರ ಪಡೆಯು ಸುರಪುರದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು ವಿಂಡ್‌ಹ್ಯಾಮನ ದಳವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದ ಎಂಡ್‌ಹ್ಯಾಮನು ತೋಫು ಗಳನ್ನೆದುರಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮದ್ದಿನ ಹೊಗೆ ಯನ್ನೆ! ಹರಡಿದನು. ರಾತ್ರಿ ಒಂದು ಗಂಟಿಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೈದರಾಬಾದಿನಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದ ನೂರು ಜನರ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪಡೆಯು ಬಂದು ವಿಂಡ್‌್‌ಹ್ಯಾಮನನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡಿತು. ರಾಜಾ ವೆಂಕಟನಾಯಕನು ಕೋಟಿಯ ಒಂದು ಬುರುಜಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತುಕೊಂಡು, ಬ್ರಿಟಿಶರ ತೋಪುಗಳ ಉರಿಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಬಳಿ ಯನ್ಲಿದ್ದ ಹಸ್ತಕರು, ಸವ ತು ಸೈನ್ಯವು ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ೧೩೫ ಸೋತು ದಿಕ್ಕುಪಾ ಪಾಲಾಯಿತು! ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳು ತ್ತಿದ್ದರು. ಎಂಡ್‌ಹ್ಯಾಮನ ಪ ಪಡೆಗೆ ಪೆಟ್ಟು ತಗಲಿ ದರೂ ಗಾಯಗೊಂಡವರನ್ನು ಉಪಚರಿಸಲಿಕ್ಕ ಡಾಕ್ಟರಕೊಬ್ಬರು ಸಿದ ರೇ ಇದ್ದ ರು. ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆ. ವಕ್ರ ್ರ್ರಾಸಿನಿಂದ ಮೇಜರ ಹ್ಯೂಸನು ತನ್ನ ದಳಕೊಣೆಗೆ ವಿಂಡ್‌ಹಾ ್ಯಮನನ್ನು ಕ ಕೊಂಡಾಗ, ಸುರಪೆರದ ಸೈವ ಗುಂಡಿನ ಹೊಡೆತಗಳನ್ನು ತಾಳಲಾರದೇ ಹಿಂದೆಗೆಯ ತೊಡಗಿತು. ಆದರೂ ಮದ್ರಾಸಿನ ಪಡೆಯ ನ್ಯೂಬೆರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀವರ್ಟ್‌ ಎಂಬವರುಳ್ರಾಂತಿ ಕಾರರ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದರು. ಹೊತ್ತೇ ರುವುದಕೊಳಗಾಗಿ ಸುರಪುರ ಸೈನ್ಯವು ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತ ಸುರಪುರ ಕೋಟಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಹ್ಕೂಸನೂ ವಿಂಡ್‌ಹ್ಮಾಮನೂ ಸುರಪುರ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಮುತ್ತುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ಹ ೨ ಕಷ್ಟಾ ಟಿ 9&96 & ೫616 : ಪ್ರಥಮಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪರಿಶುದ್ಧತೆ, ತರಗತಿ, ನಿಶ್ಚಾಸಾರ್ಹತೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ತನ್ನೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ, ತೆಂಗಿನೆಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಸಂಸ್ಥೆ. 1914 ಸ ಮಿಲ್ಫ್‌ ತಂಶ್‌ೆವಿ 1 : "" 1೧/16111817116 '' 1 05( 80%: ೫೦. 92 ಅನ್ಸಾರಿ ರೋಡ್‌ ಬಂದರ ಮಂಗಳೂರು- ೧ | 546014೬1೬೬ ೧೩೬ ನಡೆಸಿದರು. ಕೋಟಿಯು ಅತಿ ಭದ್ರವಾದುದ ರಿಂದ ತಕ್ಕ ಸಿದ ತೆಯಿಲ್ಲದೇ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸ್ನಲ್ಪ ಆದು ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾತಾರಾ ಕಡೆಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಸೈನ್ಯದೊಡನೆ ಕರ್ನಲ್‌ ಮಾಲ್ಕ್ಯಮ್ಮನ್ಮು ಸಂಜೆ ಯೊಳಗಾಗಿ ಬರುವನೆಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಅವನು ಬರುವ ತನಕ ಕಾಯ್ಡರಾಯಿತು, ಆ ತನಕ ತಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯೂ ದೊರೆ ಯುವುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಇತ್ತ ರಾಜನಿಗೆ, ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿಯ ವಿಶ್ವಾ ಸವು ಹಾರಿಹೋಗಿದ್ಮಿತು. ಐನೂರು ಜನರ ಸೈನ್ಶವನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಯ ಐದು ಸಾವಿರ ಜನರ ಎದುರಿಸದೇ ಅದೂ ಕೆಲವೇ ತಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸೋತು ಹಿಂದಿರುಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಮಾನಾ ಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಂಡು ಅವನು ಧೈರ್ಯಗೆಟ್ಟನು. ಕರ್ನಲ್‌ ಮಾಲ್ಕಮ ನು ಹೊರಟು ಬಂದಿರುವ ವಿಷಯ ಅವನಿಗೂ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ತೀರ ಹತ್ತಿರ ಬಂದನೆಂದು ತಿಳಿದೊಡನೆಯೇ ರಾಜನು ಹತಾಶ ನಾಗಿ ಕೂಡಲೇ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ರಾಣಿ ರಂಗಮ್ಮನ ಬಳಿ ಹೋದನು. ಮುಂದೇನು ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ಯೋಚಿಸಿದರು. ಈ ರಾತ್ರಿ ನೀವೆಲ್ಲ ನಲದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮೆಡೋಸ್‌" ಟೇಲರ್‌ ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆಳೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. "ನೀವೇನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ನೀವೂ ನಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ಬನ್ನಿರಿ” ಎಂದು ಗಂಡನ ಸುರಕ್ಷಿತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೋ ಕಟ ದ ರಾಣಿ ಹೇಳಿದಳು. ೧೭ “ವರ್ಷದ ಆ ಬಾಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇಂದು ದೊಡ್ಡ ಜವಾಬುದಾರಿಯು ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಮೊದಲು ರಾಜನು ನಲದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, "ಅಪ್ಪಾ' ನನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿ ಯಾಗಿ ಮುದಿನದನ್ನು ಯೋಚಿಸಿಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಗದ್ದಲ, ಅವ್ಳ ವಸ್ಥೆ ತುಂಬಿದ್ದಿ ತು, ರಾಜನ ಕಡೆಗೆ 'ಿನೇಕರು ಬಂದು ಕಾಡತೊಡಗಿದರು. ವೆಂಕಟಿನಾಯಕ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ನಿಗೆ ಯಾವುದೂ ಬೇಡವಾಗಿತ್ತು. ಕೋಲಿ ಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಿರೆಂದು ತನ್ನ ಕೈಕೆಳಗಿನ ದಳಪತಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ತಾನು ೧೫-೨೦ ಜನ ನಂಬಿಗೆಯ ಜನರನ್ನು ಕಕಿದುಕೊಂಡು, ಒಂದೆ ರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬರುವೆನೆಂಡು ರಾಣಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿ ನಡುರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರ ಟನು. ಗುಪ್ತ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು ಬೆಳಗಿ ನಲ್ಲಿ ನಲದುರ್ಗ ಸೀಮೆಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಸಮೀ ಏಸಿದಾಗ ರಾಜನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಯಿತು, ಟೀಲರನು ನಲದುರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೀದರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾ ನೆಂದು. ರಾಜನಿಗೆ ದಿಕ್ಕೇ ತೋಚಲಿಲ್ಲ. ಐಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು? ಸುರಪುರವನ್ನು, ತನ್ನ ರಾಣೀ ವಾಸದವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದೇ ವೈರಿಗಳು ಸುರಪುರದ? ನುಗ್ಗಿ ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಖಂಡಿತ. ಮರಳಿ ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಜೀವ ಕೊಡಲೇ? ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಹತಾಶನಾಗಿ ದ್ವನು. ತನಗೆ ಕೆಲ ಕಾಲ ಆಶ್ರಯವೆಲ್ಲಿಯಾ ದರೂ ಸಿಗುವಂತಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಎಂದೆನಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರ ಗುಪ್ತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದುದು ತಿಳಿದೇ ಇದ್ದಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಅರಬ್ಬಿ ( ಕೋಹಿಲ ಹಾಗು ಪಠಾ ಣರು ಬಂದು ತ್ನ ಸೈನೃದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ಜೈದರಾಬಾದದೆ ಮಂತ್ರಿ ಸಾಲಾರ ಜಂಗನ ಛ್‌ ಬೆಂಬಲವೂ ಇೆಯಾದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕೈ ದು ಜನರೊಡನೆ ಮಾತ್ರ ಅವನು ೈದರಾಬಾದಿಗೆ ಹೊರಟನು. ಇತ್ತ ನಡುರಾತ್ರಿ ತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜನು ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಜಿದ್ನಾ ನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಸೈನಿಕರು ಸಾ ಕಾರ ಕಂಗೆಟ್ಟ ರು. ಹೀಗೆ ಮಾಡ ಬೇಕು ಹೀಗೆ 1 ಎಂದು ಹೇಳು ವವರೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೆದರಿದ ಬೇಡರು ಬೆಳೆಗಾಗು ವುದಕೊಳಗಾಗಿ ನಗರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬಳಿಯ- ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರದ ಸೆರಶಭ್ಪಿ.... ಪ್ರತಿ ದಿನದೆ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದೆ ಮೇಲೆ, ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಗರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಒಂದು ಅಶ್ವತ್ಥದೆ ಮರದೆಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟು ಕೂಡಿ ಹೆರಿ ಹೊಡೆಯುವುದು ಅವರ ಸಂಪ್ರದಾಯಪಾಗಿರುವುದು. ಇಂದು ಅವರ ನಡುವೆ ಡ್ರೈಸೆಲ್‌' ಬ್ಯಾಟರಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವ ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ. ಇಂತದೆ ಕೇಡಿಯೋಗಳಿಂದ ಅವರು ವರ್ತಮಾನಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಸುಮಧುರ ಸಂಗೀತಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಆನಂದಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಇಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಕ ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ಹಳ್ಳಿಗನು ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಾಧನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕ ಗಮನವನ್ನಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇದೆರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆತನ ಕೇಡಿಯೋ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಚಲಿಸಲಾ ಎಸ್ಟೈಲಾ ರೇಡಿಯೋ ಬ್ಯಾಟಂಗಳನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ದೀರ್ಥಕಾಲ ಬಾಳುವಂತೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿ ಈ ಬ್ಯಾಟಿರಿ, ಡೆ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 20: ವರ್ಷಗಳ ಅಗಾಧ ಅನುಭವದ ಉತ್ಪಾದತೆ- ಹಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಸ್ಟೈಲಾ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇಂದೇ ನಿಮ್ಮ ಕೇಡಿಯೋಗೆ ಎಸ್ಟೆಲಾ ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರಿ ನೀವು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಗಳು ಇವಲ್ಲಿ ಕೂಡಿವೆ. ರೇಡಿಯೋ ಬ್ಯಾಟರಿ ಫಿಮ್ನ ಕೀಡಿಯೋ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಲ್ಲೀಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಗ ಸ ಎಿಸ್ಟ್ರೈಲಾ ಚ್ಯಾಟರೀಸ್‌ ಲಿಮಿಟಿಡ್‌: ಇಕೊಂಜಾಯು * ಮದ್ರಾಸ್‌ * ಡಿಲ್ಲಿ” ಕಲ್ಬತ್ತ ” ಕಾನ್‌ ಪೂರ" ಆಡಾ-ಘ- ಇಲ್ಲ 7 6-18 4 ಕ ೧೩೮ ಲ್ಲಿಯ ಗುಡ್ಡದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಓಡಿದರು. ಹೊರ ಗಿನಿ೭ದ ಬಂದಿದ. ಅರಬ ರೋಹಿಲರು ಸಿಕ್ಕ ಷ್ಟು ದೋಚಿಕೊಳ್ಳು ನ ಎತ್ತು ಗಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸ _ ಹೊತಿ ನಲ್ಲಿ ಉಗ್ಲರು ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸ ಸುವ ಕಿಂದು ತಿಳಿದು ಹೌಹಾರಿದ ರಾಣಿವಾಸದವರು ನಲದುರ್ಗದತ್ತ ಸಾಗಿದರು. ಕರ್ನಲ್‌ ಮಾಲ ಸಮ್ಮನು ಯಾವ ತೊಂದ ರೆಯೂ ಇಲ್ಲದೇ ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸುರಪುರ ವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಯಾರು ಗೆದ್ದರೇನು, ಯಾರು ಸೋತರೇನು, ಎಂಬಂತಿದ್ದ ನಗರದ ಜನತೆಯು ಅವರಿಗೆ ವಿಧೇಯವಾಗಿ ನಡೆದು ಕೊಂಡಿತು. ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ಲನು ಸುರಪೆರದ ಆಡ - ಳಿತವನ್ನು ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕವಾಗಿ ವಹಿಸಿ ಸೊಂಡನು. ರಾಜಾ ವೆಂಕಟನಾಯಕನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರ ಗುಪ್ತ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅರಸುತ್ತ ಸಂದಿ ಮೊಹಲ್ಲಾ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಐರಡು ಮೂರು ದಿನ : ಅವನಿಗೆ ಆಶಾದಾಯಕವಾದುದೇನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಒಂದು ದಿನ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ನಾಗ ಸಾಲಾರ್‌ ಜಂಗನ ಗೂಢಚಾರರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದನು. ಅವನ ಪೂರ್ವಾ ಪರವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು. ಕಠಿನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೂಡಲೇ ಅವನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸಾಲಾರ ಜಂಗನ ಕಡೆಗೆ ಒಯ್ದರು. ಆ ಮಂತ್ರಿ ವರ್ಯನು ರಾಜನ ಈಡೆಗೆ ಕಣ್ಣೆ ೯ ನೋಡದೇ “ಅವನನ್ನು ಹೈದರಾ ಬಾದ ಕೆಸಿಡಂಟನ ಕಡೆಗೆ ಕಾಗದ ಕಷ್ಟ ಬೇಡಿ ಹಾಕಿ ಕಳಿಸಿಕೊಟನು. ಇತರ ಕ್ರಾಂತಿ ಕಾರರೊಡನೆ ಸಿಕಂದರಾಜಾದಿನ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ವೆಂಕಟಿನಾಯಕನು ಬಂಧಿತನಾದನು. ರಾಜನ ಭವಿತವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆತುರನಾಗಿದ್ದ ಮೆಡೋಸ್‌ ಟೇಲರನು, ರೆಸಿಡೆಂಟನಿಂದ ಕರೆ ಹೋಗುತ್ತಲೂ ಸಿಕಂದರಾಬಾದಿಗೆ ಧಾವಿಸಿ ದನು. "ಅಪ್ಪಾ' ತನ್ನ ನ್ನ್ನ ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗಬಹುದೆಂಬ ದೂರದ ನಿರೀಕ್ಷ ಇದ್ದರೂ ವೆಂಕಟನಾಯಕ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ನಿಗೆ ಅದು ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಘಟಿಸುವುದೆಂದು ಅನಿ ಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆಯೇ, ವೆಂಕಟನಾಯ ಕನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ತೆಕ್ಕೆ ಬಿದ ನು. ಆತ್ಮೀಯ ಹ ಒತಚಿಂತಕನೊಬ್ಬ ಭೆ ಯಾದಾಗ ದುಃಖವು ಹೊರಹೊಮಿ. ಮನಸ್ಸು 'ಪಗುರಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಪ್ರಯ ಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ. “ ಅಪ್ಪಾ, ಅಂತೂ ನೀವು ಬಂದಿರಿ! ಏನೆಲ್ಲ ಆಗಿ ಹೋಯಿತಲ್ಲ! ನನ್ನದೆಲ್ಲ ಮುಗಿದುಹೋಯಿ ತಿನ್ನು. ಆ ಮುಂಚೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಣಬೇಕೆಂದಿತ್ತು, ಅಷ್ಟಾಯಿತು.' ಹಗ ಜಾ ಸ ಒಂದಿಷ್ಟು ಯೋಚಿಸ- ಬಾರದಿತ್ತೆ? ಆದದ್ನಾದರೂ ಏನು? 1" ಎಂದು ಟೀಲರ್‌ ವಿಚಾರಿಸಿದನು. “ಅಪ್ಪಾ, ನಾನೀಗ ಏನೂ ಹೇಳಲಾಕೆ. ಇವನೆಗಳು. ಉಕ್ಕಿಬಂದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇಡ. ನಿಮ್ಮ ಭೆಟ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಅಷ್ಟು ಸಾಕು. ನಾಳೆ ಬನ್ನಿರಿ. ನಿಮಗೆ ತುಂಬಾ ವಿಷಯ ಹೇಳು ವುದಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಲದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿಮಗೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬಹಳ ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ಗೊತ್ತೆ( ಇರ ಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಇಲ್ಲ ಈಚೆಗೆ. ನಾಳೆ ಬನ್ನಿರಿ ಅಪ್ಪಾ, ಕಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು ತ್ತೇನೆ.” 'ಟೀಲರನ ಅಂತಃಕರಣವೂ ಶಕಲಮಲ ಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹೊರಗಿದ್ದ ಜೇಲರರಿಗೂ ಈ ದೃ ಶ್ಶ ಕಣ್ಣ ಲ ನೀರು ತರಿಸಿದ್ದಿ “ತು. ಟೀಲರನು ತ ಬಜ ಮುಖ್ಯ ಜೇಲರನು ಹೇಳಿದ, -“ ಸಂ", ನಿಮ್ಮ; ನ್ನು ಅವರು ಬಹಳ ಹಚ್ಚಿ ಕೊಂಡಂತೆ ಬ್‌ ತುಂಬಾ ನಿಮ್ಮ ನೆನಪು ತೆಗೆಯು ತ್ತಿದ್ದರು. ನೀವೆಲ್ಲಿ ಇದ್ದೀರಿ ಸ ವಿಚಾರಿಸು ್ರಿದ್ದರು.' ಮರುದಿನ ಟೇಲರ ಮತ್ತೆ ಬಂದನು. ಬಂಡೇ- ಳಲು ರಾಜನಿಗೆ ಯಾರು ಪ ಕೆ ಚೋದನೆ ಕೊಟ್ಟರು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಟೀಲರ ನಿಗೆ ಕಿಸಿಡೆಂಟನು ಆದೇಶವನ್ನಿತ್ತಿದ್ದನು. ಸುರ ಪುರದ ಕತೆಯಂತೂ ಮಗಿದುಹೋಗಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿ ಯಾದರೂ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಒಳಗುದಿಗಳಿದ್ದರೆ ಅವನ್ನು ಸದೆಬಡಿ ಯುವುದೇ ಅವರ ಉದ್ದೆ (ಶವಾಗಿತ್ತು. ಮರುದಿನ ಟೀಲರ್‌ ಬಂದಾಗ ರಾಜನು ಶಾಂತನಾಗಿದ್ದ. ಧೀರ ಗಂಭೀರನಾಗಿದ್ದ. ಅವ ನಿಗೆ ಟೀಲರನ ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನಿವೇದಿಸದೇ ಗತ್ಯಂತರವಎರಲಿಲ್ಲ. “ಅಪ್ಪಾ, ನೀವು ನನ್ನನ್ನೇಕೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಿರಿ? ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಸುಖ, ಶಾಂಕಿಗಳು ಹೊರಟುಹೋದುವು. ನನಗೇನೂ. ಈಗ ಜೀವ ದಾಶೆಯಿಲ್ಲ.” “ ಹಾಗೇನೂ ಹೇಳಬೇಡಿರಿ. . ನೀವು ಬುದ್ಧಿ ಪೂರ್ವಕ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿಲ್ಲವೆಂದು ನನಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನೀವು ಹೆಳಿದ್ದಾದರೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ ಆದಕೆ ಈಗಿನ ಕಾವಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ವಚನವನ್ನು ಕೊಡ ಲಾರಿ.” “ನನಗೆಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದು ಬೇಕಾಗಿದೆ, ಅಪ್ಪಾ? ನಾನು ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ ನಿಮ್ಮೆದುರು ಸುಳ್ಳಾಡಲೇ? ಮೊದಲಿಗೆ ನನಗೆ ಕ್‌ 4್ಳ್ದ್ಳಲ್ಪಆಜ. ಈ, ರ್ಯ ಲಲ್‌ ಲ ಲ್‌ “೧ | ಗೆ . ॥0111)114111 ... (011111£)11) ೫4೩೭೩1 ೬7೭೮10 ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ಇದ್ದಾ ಗಗ) )ತ್ಳಸಸ್ಟಹ್ಟ್ಯಾತ್ಮ್ಯಾಡ್ಚ್ಯಗ್ಗ ಶ್ವಾಯ್ಮ್ಯಗ್ಗ, ೧೩೯. ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗ ವಹಿಸುವುದು ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಬೇಕಿರೆ ಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪಾ, ಉತ್ತರದೆಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷರು ಸೋತಿ ದ್ಹಾರೆ, ಎ ವಾರ್ತೆಗಳು ಕೇಳಬರಹತ್ತಿ ದಪ್ಪ. ಇಂಗ್ಲೆ ಂಡಿಗೆ ಜನರನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹಡಗುಗಳು 'ತೊರಡಹತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ವನ್ನು ಪ್ರಣೆಯಿಂದ ಜನ ಬಂದು ಹೇಳಿದರು. ನನಗೂ ಅನಿಸಿತು, ನಾನೇಕೆ ಈ ಕ್ರಾ ಂತಿಕಾರ ರಿಗೆ ನೆರವಾಗಬಾರದು ಎಂದು. ಆದರೆ ಡ್‌ ನೇ. ಇದ್ದೆ. ಉತ್ತ ತ್ತರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮವರ ಶೌರ್ಯ, ಹನ, ಕಷ್ಟ ನಷ್ಟಗಳ ಕತೆಯನ್ನು " ನನಗೆ ತಡೆಯ ಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ, ಪುಣೆ ಗಳಿಂದ ಕ್ರಾಂಕಿರೂತರು. ಬರತೊಡಗಿದರು. ಎಲ್ಲ ಗಿ ಸಿದ್ಧತೆ ತೆ ನಡೆದಿದೆ. ಸುರಪುರದಿಂದ ಮೈಸೂರು ಪ್ರ ಪ್ರದೇಶ ದ ವರಿಗೂ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯ. ಅತ್ತ ಕಡೆಗೆ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಮರಾಠಾ- ಶಾಹಿಯ ಸ್ಥಾ ಪನೆ . . . ಹೀಗೆಲ್ಲ ವಿವರಿಸಿದರು. ಅವರ ಉತ್ಸ ಟತೆ, ಜೆ ಸದ ಹಂಗುದೊರೆದು ಅವರು ಸೂ ರೀತಿ ನನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿ ನಾಟಿದುವು. ಕೊಲ್ಲಾಪುರ, ಪ್ರಣ, ಸಾತಾರ, ಮಿರಜ, ನರಗುಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗೂ ರಾಜರು ಬಂಡೇಳುವಾಗ ನಾನು ಸುಮ್ಮನೇ ಕೂಡಲೇ? ನೀವೇ ಹೇಳಿರಿ ಅಪ್ಪಾ. “ಆದರೆ ಅಪ್ಪಾ, ನನ್ನ ಮೂರ್ಜ ತನಕ್ಕೆ ಪರ ಎ. ಬದಿ ಎ ದಿ ಬಸದಿ ಎಟ ಸದೆ ೧೪೦ ಮಾವಧಿಯಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮವರನ್ನು ನಾನು ಬಹಳಷ್ಟು ನಂಬಿದೆ. ಇವರೆಲ್ಲ ಕೈಲಾಗದವರು, ಸ್ವಾರ್ಥಿ ಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿದೂ ನಾನಿವರ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಎಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟಿ. ಎಳೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಹಚ್ಚಡ ನುಂಗುವ- ವರಾಗಿ, ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹಿಂದುಮುಂದೆ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸುತ್ತು- ಮುತ್ತಲಿನ ಭಂಡರನ್ನು ನನ್ನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಳ ಕೈಲಿಕ್ಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪಾ, ನೀವು ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿ ದ್ದ ರೆ ಇವರನ್ನೆಲ್ಲ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುತ್ತಿ ದೆ ನಿಮಗೆ" ಪತ್ರವನ್ನು "ಏಕೆಯಜೇ(ಕೆಂದರೆ ಸಹಿತ, ಬಕೆಯಗೊಡಲಿಲ್ಲ. ಫಿರಂಗಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ನನ್ನ ಮುಖದ ಮೇಲೆಯೇ ಬೈದಾಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರು. ಹೈದರಾಬಾ ದದ ಅರಬರೂ ರೋಹಿಲರೂ ಇಂಗಿ ಷರ ಎರುದ್ಧ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಿಸ- ಬೇಕು, ನಮ್ಮ ಬೇಡರಿಗೂ ಅವರಿಗೂ ಸೈನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಜೂ ಎಂದರು. ದುಡ್ಡ ಬೇಕ? ಖಜಾನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತೆರಪಿಲ್ಲದೇ “ಸಾಲವನ್ನಿ ತ್ತಿದರು 'ಥನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ. ಒಮ್ಮೆ ಕ್ರಾಂತಿಯೇ ಆಗ್ಕಿ ಪರಿ ಸ್ಪ ತಿಯೇ ಟಾ ವುದಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಸುಮ ನಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಮೂರ್ಬತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ.” “ಗೆಯೇ ರಾಜನು ತನ್ನನ್ನು ಹಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ ನೂರಾರು ಮಾತು ಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಮಾತನಾಡಿಸಲಿಕ್ಕೆಂದು ಟೇೀಲರನು ಒಂದೆರಡು ದಿನ ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಬಂದನು. “ಕ್ಯಾಂಪ್‌ ಬೆಲ್‌ ಈಗ ಎಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ ಅಪ್ಪಾ? ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯ. ಅವರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನನಗೆ ನಿಮ್ಮದೇ ನೆನಪೆ. ಬಂದಿತ್ತು. ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಮಾತನಾಡಲಿಕ್ಕೆಂದು ಬಂದಾಗ, ನಾನೇನು ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗು ತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಪರಿವಾರದವರು ಅವರನ್ನು ಕಾಣುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಬೇರೆಯೇ ಅರ್ಥಮಾಡಿ ಕೊಂಡರು. ನಾನೇ ಲಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಬಿಳುವೆನೊ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಇತರರಲ್ಲಿ ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾ- ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಡತೊಡಗಿದರು. ಯಾವ ಸೆ ಸೈನ್ಯ, ಸರಂಜಾಮು ಇಲ್ಲದೇ ಬಂದಿದ್ದ ಅವನನ್ನು 'ಕೊಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದೆ ಠಿಂತರು. ಇದು. ನನಗೆ ಎಳಷ್ಟೂ ಸ ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಾಗಿ ನಾನೇ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಕಳುಹಿದೆ. ಬೇಕಾದಕಿ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿರಿ, “ನಮ್ಮ ಜನಕ್ಕೆ ಬಲು ಅವಸರ. ನನಗಂತೂ ನಮ್ಮ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಗೆದ್ದೇನೆಂಬ ಭರವಸೆ ಇದ್ದಿಲ್ಲ. ತುಸು ತಡೆಯೋಣ. ಇತರರ ಹಾದಿ ಕಾಯೋಣ ಎಂದು ನಾನು ಬರಿ ಬಾಯಿಂದ ನುಡಿದರೂ ಸಾಕು, ನಾನೊಬ್ಬ ಅಂಜುಗುಳಿ, ಕ್ಸೈ ಲಾಗದವ ಎಂಬುದಾಗಿ ನನಗೆಯೇ ಅನ್ನುವವ ರಾಗಿದ್ದ ರು. ಲಿಂಗಸೂರಿಗೆ ಸೈನ್ಯ ಬಂದಿದೆಯೆನ್ನು ತ್ತಲೂ. ಒಂದೇ ಸವನೆ ಹು ಬಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿಯೇ ಬಿಡಬೇಕು! ನೀಚರು ತಾವೂ ಹಾಳಾದರು, ನನ್ನನ್ನೂ ಹಾಳು ಮಾಡಿ ದರು.” “ಯಾರವಳು? ಬಾರದೆ ?” “ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಏನು ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಅಪ್ಪಾ? ಮುಖ್ಯ ತಪ್ಪೆ ನನ್ನದು. ಸುಮ್ಮನೆ ಅವರ ನೆ ಹ ಸಿಲುಕಿ ದ್ರೊ (ಹ ಬಗ 1 “ಅಲ್ಲ, ಸತ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನೀವು ಹೇಳಿದರೆ ನಿಮ ನ್ನ್ನ ಉಳಿಸಬಹುದು.” “ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯಸಂಗತಿಯನ್ನೆ( ಹೇಳಿ ದ್ಮೇನೆ. ಆದಕೆ ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ದುಡಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿ ನನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾ£. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದ ನಾನು ಕೀಳು ಮನುಷ್ಯನಂತೆ, ದ್ರೋಹಿಯುಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳ ಲೇನು? ಕತೆ ಶಕ್ಯವಿಲ್ಲ.” “ಅಲ್ಲ, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಡ ಯಾರು | ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಯವರು?” "ಹತ್ತಾರು ಕಡೆಯಿಂದ ಈ ಜನ ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು, ಅಪ್ಪಾ. ಅವರ ಆವೇಶ, ಅವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗೆ ಜಸ ತಲೆವಾಗಬೇಕು. ಅನರ ಹೆಸೆ ರನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ನಾನು ಹೇಳಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹೆಸರು ಹೇಳ ಇ ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ಯೇನು? ಅಪ್ಪಾ, ಹೇಡಿಯಂತೆ ಅವರ ಹೆಸ ರನ್ನು ವಿವರಗಳನ್ನು ಫಿಮಗೆ ಹೇಳಿ ನಾನೇನನ್ನು 10ಕೂಂಡ್ಗನು ಯಾಕೆ, ಇಂಥ ಬಲಾಢ್ಯ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ , ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ ವಿಲ್ಲವೇನು' ನೀವು ಅಷ್ಟು ಕೈಲಾಗದವರೇನು ಇಲ್ಲ, ಅಪ್ಪಾ, ನೀವು ಅದರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಎತ್ತ ಬೇಡಿರಿ.” “ನಿಮ್ಮ ನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲ್ಲೆ. ನಾನೂ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪೆ ತ್ತೆ ಎ "ಸಿಡೆಂಟಿನಿಗೆ ಹಾಗೆಂದು ಹೇಳುವೆ, ನೀವು `ಕೆಸಿಡೆಂಟರನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗುವಿರಾ?' “ಕಿಸಿಡೆಂಟಿನಿಗೆಲೇ? ಊ.... ಯಾಕೆ? ಬೇಡ. ಭೆಟ್ಟಿಯಾದರೆ, ನಾನು ಜೀವದಾನ ಬೇ- ಡುತ್ತೇನೆಂದು ತಿಳಿದಾನು. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನ ನೇ ಇದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಅಂಜುಗುಳಿ ಎನಿಸಿ ಕೊಳ್ಳು ವುದು: ಬೇಡ. ಈಗ ಮುಂದೇನಾಗು ವುದು. ಅಪ್ಪಾ? ” “ನ್ಯಾಯಮಂಡಳದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸತಕ ವರಿದ್ದಾರೆ. ನಿಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳ ಪಚಿ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.' “ನಾನು ಸಾಯುವುದು ಖಂಡಿತ, ಹಾಗಾದರೆ.” “ನೀವು ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. ಕಿಸಿಡೆಂಟ ರಿಗೂ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ನೀವು ಈ ಕ್ರಾಂತಿ ಕಾರರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಹೇಳಿದ್ದರೆ ಬಿಡು ಗಡೆಯ ದಾರಿಯಿತ್ತೇನೊ.. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒತಾ ಹ. 468ಸಲಿಚ್ಛಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಭರವಸೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಕೆನ. | "ಆದರೆ ಅಪ್ಪಾ, ನನಗೆ ಒಂದು ಉಪಕಾರ ಮಾಡುವಿರಾ?” “ದಧ? “ನನ್ನನ್ನು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ. ಅಥವಾ ಕರಿ ನೀರಿನ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಮಾಡಿ ಜೀವಂತ ನರಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಡಬೇಡಿರಿ. ನನಗೆ ಬದುಕುವ ಆತೆ ಇಲ್ಲ.” | ೧೪೧ "ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ. ಭಾವನೆಯನ್ನು ನಾನು ಬಲೆ.” ಗಲ್ಮುವುದಾದರೆ, ನನಗೆ ಫಾಶಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟು ಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಾಕಬೇಡಿರಿ. ಬೇಕಾದರೆ ಸು ಬಾಯಿಗೆ ಕೊಡಿರಿ, ಒಂದೇ ಹೊಡೆ ತಕ್ಕೆ ಈ ದೇಹ ವಿದೀರ್ಣವಾಗಿಬಿಡಲಿ. ಫಾಶಿ ಯಡಿ ನನಗೆ? ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದೆನೆ? ದರೋಡೆ ಮಾಡಿದೆನೆ? ನನ್ನೆಲ್ಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟಿ ಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಅದೊಂದು ಇತ ಮಾಡಿರಿ, ಅಪ್ಪಾ.” ' ಟೀಲರ ಗರ ಹೊಡೆದವನಂತೆ, ಕೆಲಹೊತ್ತು ಸ್ಪ ಬ್ಧ ಚಿತ್ತನಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ನು. ಆಮೇಲೆ ವಿಷಯ ಬದಲಿಸಿ ಹೇಳಿದನು. "ಒಂದೆರಡು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗು ವವನಿದ್ದೇನೆ. ವಾಡೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಲಿ?” | ಸುರಪುರಕ್ಕೆ,ಹೋಗುತ್ತೀರಾ ಸಾಯುವು ದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿರಿ. ನನ್ನಿಂ- ದಾಗಿ ಸಂಸ್ಥಾನವೂ ಹೋಯಿತು. ನನ್ನ ಮನೆ ತನವೂ ಮಣ್ಣುಗೂಡಿತು. ನನ್ನನ್ನು ಶ್ಷಮಿಸ ಬೇಕೆಂದು ರಂಗುವಿಗೂ ಅತ್ತೆ ಶೇಷಮ್ಮನಿಗೂ ಹೇಳಿರಿ. ಅವರ ಭಾರವನ್ನು ಕಿಮಗೆಯೆ ಒಬ್ಬಿಸಿ ದ್ದೇನೆ, ಅವರನ್ನು ಅನ್ನಾನ್ನಗತಿಕರಾಗದಂತೆ, ಅನಾಥರಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಅಪ್ಪಾ. ಎಲ್ಲಿಂದಲೊ ನೀವು ಬಂದವರು. ಅದೇನು ನಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಸಂಬಂಧವೂ. ಇಷ್ಟು ನಂಟು ತನ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ನಿಮಗಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಿಕ್ಕೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಅಪ್ಪಾ, ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮೈಮೇಲಿನ ಬಂಗಾರ ವನ್ನೆ ಲ್ಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅಪ್ಪಾ, ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ನಿಮಗೆ ಏನು ಬೇಕೋ, ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಅದಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುಮ ಇದೆ ನಾನಿನ್ನೂ ಸುರ- ಪರದ ರಾಜನಿದೆ ನೆ? ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ರೆಸಿ ಹಂಟಿನಿಗೆ ಬೀಲರ್‌ ಸಾದ್ಯಂತವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದ ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು... 7) ತಲೆನೋವು | ಸ ಕ | | `` ಇ ನ ದಿನಗಳು ಎ ಬ 1 ( ತಲೆನೋವು, ಮೈಕೈನೋವು, ಹಲ್ಲುನೋವು, ಮೈಬಿಸಿ ಯಾಗುವುದು, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯನರು ಯಾರಾದರೂ ಕಷ್ಟ ಸಡುವಾಗ ಆನರಿಗೆ ಸಾರಿಡಾನ್‌ ಕೊಡಿರಿ... ಅವರಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ, ನಿರಸಾಯಕರವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಶ್ಚ ಯವಾಗಿ ಉಪಶಮನವುಂಬಂಗುವುದು, ಸಾರಿಹಾನ್‌' ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಮತು ಉಲ್ಲಾಸವನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡುತ್ತದೆ! ಒಂದೇ ಒಂದು ಮೌತ್ರೆ ಸಾಕು ಒಂದು ಮಾತ್ರಿಗೆ 19 ನಯೆ ಪೈಸೆ... ೇರೋಶ್‌? ಉತ್ಪಾದನ ಸೋಲ" ಡಿಸಿ ಸ ಬ್ಯೂಟರ್ಸ್‌ : ವೊಲ್ಫೂ ಸ್‌ ಲಿಮಿಟಿಡ್‌ ಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರಿಸಿದ. ಕೆಯನ್ನೂ ಸುರಪುರದ ದುರಂತ ಕೆಸಿಡೆಂಟನಿಗೂ ರಾಜನ ಧೀರವೃತ್ತಿಯ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಟೀಲರನು ಸುರಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದಕೂಡಲೇ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಗಳಿಗೆ ಕರೆ ಕರು ದಯ, ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಸ ಕೂಡಲೇ ಕೇಳಿದನು:: “ರಾಜನಿಗೆ ತನ್ನ ಜಾತಕದ ವಿಷಯವೇನಾದರೂ ತಿಳಿದಿತೆ ?” " ಇಲ್ಲ, ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಬೇಕು?” "ನಾವಂತೂ ಅವರನ್ನು ಬದುಕಿಸುವ ಹಟ ತೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೇ.” " ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿ. ನಮ್ಮ ರಾಜರು ಬದುಕಿ ಉಳಿದಕೆ ನಮಗೆ ಸಂತೋಷವೇ. ಆದರೂ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಫಲಿಸುವುದೆಂಬ ಭರ- `ನಸೆ ನನಗಿಲ್ಲ, ಸಾಹೇಬರೆ.” “ಈ ನನ್ನ ಪತ್ರದ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಓದಿ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ. ರೆಸಿಡೆಂಟ ಸಾಹೇಬರೂ ಅದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ”. ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿ, ಟೀಲರನು ದಂಗೆಯೆದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ, ಸ್ಥಳಿಕ ನೆಲವು ಪ್ರಚೋದಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೊ ಳಗೊಂಡ,.. ಪುತ್ತು ರಾಜನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೋಷಿಯಲ್ಲ ಎಂಬರ್ಥದ ಒಕ್ಕಣಿ- ಸ್ವಲ್ಪದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದನು. " ನೀವು ಏನೇ ಹೇಳಿರಿ. ನನ್ನ ಲೆಕ್ಕದ ಕೊ- ನೆಯ ಗಳಿಗೆಯ ವರಿಗೆ ನಾನು ಇದನ್ನು ನಂಬ ಲಾಕೆ. ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳಂತೂ ನಾಯಕರ ಗ್ರಹ ಗತಿ ಅನಿಷ್ಟವಾದದ್ದಿದೆ.' ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣಾ ಮಂಡಳವು, ರಾಜನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು. ಕಿಸಿಡೆಂಟಿನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿರುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದನ್ನು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಇಳಿಸಿ, ಗವರ್ನರ್‌ ಜನರಲ್ಲನಿಗೆ. ವರದಿಯನ್ನೊಬ್ಬಿಸಿ ದನು; ಮತ್ತು ಟೀಲರನ ವರದಿಯನ್ನೂ ಶೊತೆಗೆ ಇಟ್ಟು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದನು. ತಮ್ಮ ವನೇ ಆದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬನು ಆಗಿನ ದಿನ “ಇಂಥ. ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ನಾನೇನು ೧೪೩ ಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಿಗೆ ಅನುಕೂಲಾತ್ಮ' ಇಕ್ಕು ಬಕ ವರದಿಯೂ ಸುರಪುರ ಯುದ್ದ ದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿ ಶರಿಗೆ ಏನೂ. ನಷ ವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬ ಬ ತಿಯೂ ಒಳ್ಳೆಯ 'ಫಂಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ ದುವು. ಗವರ್ನರ್‌ ಜನರಲ್ಲನು ಆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿ ಸಿದನಲ್ಲದೆ ಜಿ ಸೇವಕರೊಡನೆ ಬಂಧಿತ ಸ [ಳದಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದೆಂದೂೂ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. "ಅಲ್ಲದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಹಾಗೂ ವಿಧೇಯ ವಕ್ನನೆ ಕಂಡುಬಂ- ದರೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದೆನ್ನುವ ಆಶ್ವಾಸನವೂ ಇದ್ದಿತು. ಕ್ರ ಆಜ್ಞೆ ಯ ಪ್ರತಿ ಕೈಸೇರಿದೊಡನೆಯೇ ಬಿಲ ರನು ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಗಳಿಗೆ ಸಕು ಡು "ನೋಡಿರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಗಳ” ಯಾರ ಮಾತು ಸತ್ಯ ವಾಯಿತು ? ೫ [ಹಿಂದೆ ನೀವು ಅನ ನವಶ್ಯತವಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ರಾಜನ ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗಾಸಿ ಗೊಳಿಸಿದಿರಿ. ಎಲ್ಲಿ ಹೋಯಿತು ನಿಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯ! ನಿಮ್ಮ ರಾಜರು ಬದುಕಿ ತಮ್ಮ ೨೪ನೆಯ ವಯ ಸ್ಪನ್ನು ದಾಟುವರಲ್ಲದೆ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಮತ್ತೆ ರಾಜ್ಯ ಭಾರವನ್ನು ನಡೆಯಿಸುವರು' ಎಂದು ಉತ್ತೇಜಿತ ನಾಗಿ ಹೇಳಿದನು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಕೆಲ ಹೊತ್ತು ಮೌನವಾಗಿದ್ದರು. ಹೇಳಲಿ? ಜ್ಯೋತಿಃಶಾಸ್ತ್ರವು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ನಮಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಲೆಕ್ಕ ತಬ್ಬಿಲ್ಲವೆಂದು ನನಗೆ ಈಗಲೂ ಅನಿಸು ತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನು ದುಷ್ಟಗ್ರಹಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗವೇನೋ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಸಾಹೇಬರೇ, ಈ ತಿಂಗಳಂತೂ ರಾಜ ಕುಮಾರರ ಗ್ರಹಗತಿ. ತೀರ ಅನಿಷ್ಟಕರವಿದೆ ಯಲ್ಲ! ನಾನೇ ಹೋಗಿ ರಾಣಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ.” ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ ರಾಣಿ ರಂಗಮ್ಮನು ಟೀಲರ ನೆಡೆಗೆ ಓಡಿಬಂದು ಸಣ್ಣ ಮಗುವಿನಂತೆ ಮುತ್ತಿ ಕೊಂಡಳು. ಗಂಡನ ಮರಣ ವಾರ್ತೆಯನು ೧೪೪ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದೆ ಆಕೆಗೆ ಈ ಸುದ್ದಿಯಿಂದಾದ ಆನೆಂ- ದಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಯಾರು ಯಾರು ರಾಜನ ಜೊತೆಗೆ ಹೋಗಿ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚನೆ ನಡೆಯಿತು. `ರಂಗಮ್ಮನೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಹೊರ ಡುವ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. (ಮೂರನೆಯ ವಳು ಅವನಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚಿನವಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ) ಸಿಕಂದರಾಬಾದದಿಂದ ಕರ್ನೂಲಿಗೆ ಹೊರಟಿದ್ದ ರಾಜನನ್ನು ಮರುದಿನ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳು ವವರಿದ್ದರು. ಹೊರಡಬೇಕೆಂದು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಂಜೆಗೆ ಅಂಚೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ದೂತ ನೊಬ್ಬನು ಟೇಲರನಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು. ಅಕಸ್ಮಾತ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಆ ಪತ್ರವನ್ನು ಒಡೆದು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಟೀಲರನ ಮುಖವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. "ಏನಾದರೂ ಕೆಟ್ಟ ಸುದ್ದಿಯೆಂದು ಕಾಣು ತ್ತದೆ” ಎಂದರು. “ಹೌದು, `ಕೆಸಿಡೆಂಟರ ಸಂದೇಶ ಬಂದಿದೆ. ರಾಜನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಹೊಡೆದುಕೊಂಡು ಮಡಿದಿದ್ದಾನೆ.' ; ಕುಳಿತಲ್ಲಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಜಿಗಿದೆದ್ದು ಟೀಲ ರನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನೇ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಧಾವಿಸಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂದರು. “ಶಾಸ್ತ್ರ ಸುಳ್ಳಾಗಲಿಲ್ಲ ಸಾಹೇ ಬಕೇ! ಕೊನೆಗೂ ಗ್ರಹಗತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬಲ ವನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು. ಈಗೇನು ಹೇಳುತ್ತೀರಿ?” ಟೀಲರ್‌ ಮೌನಿಯಾಗಿದ್ದ. ೨೪ ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬುತ್ತಿರುವ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆಯೆ ಈ ದುರ್ಫಟನೆ ಜರುಗಿತ್ತು. ೨೪ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬರೆದ ಜಾತಕದ ನುಡಿ ಕೊನೆಗೂ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ನಡೆದದ್ದು ಇಷ್ಟೇ. ಅವನನ್ನು ಸಿಕಂದರಾ ಕಸ್ತೂರಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೬೧ ಬಾದದಿಂದ ಕಕಿದುಕೊಂಡು ಹೊರಟಿದ್ದ ಸಾಕ್ವೆಂ ಟನು, ನಡುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದನು. ನಿಸರ್ಗದ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಡಲೆಂದು, ಟೊಂಕಕ್ಕೆ. ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಏಸ್ತೂಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ಇಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನು. ತುಸು ದೂರ ಹೋಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿನ ಸಪ್ಪಳ ಕೇಳಿಸಿತು. ದಡಬಡನೆ ಮರಳಿ ಬರುವ ನಿತರಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಹೊಟ್ಟಿಯಿಂದ ರಕ್ತಕಾರುತ್ತ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಯಾವ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಗಳೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ರಾಜನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ.ನ್ನೇಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇದುವರೆಗೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿ ದಿಲ್ಲ. ಟೀಲರನಂತೂ ಅದು ಆತ್ಮಶತ್ಯವಲ್ಲ ಆಕಸ್ಮಿಕ, ಹೊಸಬಗೆಯ ಆ ಪಿಸ್ತೂಲನ್ನು ಪರೀ ಕ್ಲಿಸಲೆಂದು ಹೋಗಿ ಹಾಗಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿದನು... ಅದು ಏನಿದ್ದರೂ ಗಂಡನನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ಹೊರಟಿದ್ದ ರಾಣಿಗೆ ಏನು ' ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯ ಲಿಲ್ಲ. ಅವಳ ತಂದೆಯನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಮಗಳಿಗೆ ಸುದ್ದಿ ಮುಟ್ಟಿಸಲು ಸೂಜಿಸಿದ ಸ ಹೀಗೆ ರಾಜಾ ವೆಂಕಟನಾಯಕನ ಅಂತ್ಯವಾ ಯಿತು.ಸುರಪೆರದ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಕೊನೆಗಂಡಿತು. ಸುರಪುರದ ಬೇಡರ ಅಸ್ತಿತ್ವವೂ 'ನಿರ್ನಾಮವಾ ಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಿ ಮೊದಲಿಗೆ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುದ್ಧದ ಫಲ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ವಕೆಗೆ ಕೊಟ್ಟಿ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಘಂಟಾಘೋಷವಾಗಿ ಸಾರಿದ ಆ ಜಾತಕದ ಪ್ರತಿ ಈಗಲೂ ಮೆಡೋಸ್‌ ಟೀಲರನ ' ಮೊಮ ಗಳ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಇದೆ. ಡ್‌ ಕ ಕ್ಕಿ ಮಯ ಬೊ ಪವೊವೊಟೊಯಾ ಸ ಕೃ ಟೊ ಟೊ ಟೊ ಟಾ ಖಾಲ ಲೊ ಟೊ ಲಾ ಫೊ ಫೋ ಫೋ ಲೋ ಫೋ ಟ್ಟ ಟ್ಟ ಕ ಕೈ ಕೆನೆ, 2% ಸೌ" ಸ ಗ ವಿ ಲೋ ಭೋ ಭೋ ಭೋಗ ಕ್‌ ಕಸಾ ನ್‌್‌ 5೩9145 %5% ನ % ಕ ಗಾ 9 9 9 9 ೆ ಕ್ವ 1“ 1 ತಿ ್‌ ಳೇ ಖೊ ದ ಕ್ಥೆ ( ಸ್ಯ ಹ ರುಚಿಗೆ! ಗುಣಕ್ಕೆ! 3 1 ಲೇ ಕೈ ಅ | ೨ ಕೈ ಗ ಓಕ್‌ ಕ್ಕಿ ಕ್ಕಿ" ಟ್‌ 1 ಕೆ ಎ ು) ೦, ತಿ ಪ್ರ ತಿದಿನ ಒ೦ದಿಸ್ಕ ಎರಡು ಕೋಟಗೂ ಓಟ್‌ ಗ್‌ ಕೈ... ೨ ಜ್‌%ಿ 4 ಕೆ. 4," ಓಹ್‌ ಗ ಗ್‌ ಕ 6 ಕ ಕ್ಮ 2, ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಬೀಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಕೆ, ಕ್ಕ ಕ್‌, ಮೊದಲನೆಸ್ಥಾ ನವನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್‌ ಉದ್ಯಮದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳರ ಕ್ಕಿ ರೆ ್‌ೆೊ್‌್‌ೆ, 1% %್‌%ೆ%್‌ ಹೈ! ್‌ಿ ಇ ತ್ರಯ ಸಮೊ ಟೊಖಡೊ ಟೊ ಬೊ ಬೊ ಯೈ 4951%5% 21% 1% %ೆ % ಕ್‌ %್‌ ೆ% ಈ ಕಿ ಕಿ ಈ. ಶಿ 1 4" ಕೈಟ್‌ ಬೊ ಪ್‌ಾ ಖೆ ಕ್ಸ ಕ್ಕಿ ಳ್ಳ ಕ್ಕಿ ಕ್ಕಿ ಕ್ಮ ಕ್ಕಿ ಕ್ಕ ್ಮ್ಮ್ಮ್ಪ್ಚ ಟ್‌" ಕೈ ಟೊ ಬೊ ಪೊ ಪ ಪ. ಬ ಪ್‌ ಪೆ. ೈ ಸ್‌ ಕ್ಕಿ ಕ್ಕಿ ಕ್ಕಿ ಕ್ಕಿ ಕ್ಕಿ ಕ್ಕ ಕ್ಕ ಕ್ಕಿ ಳ್ಳಿ ಕ್ಕಿ ಕ ಛಿ ಕಳಳ ಭೀಧಿಸಿ ಕಾಳ ಪಾಳತಿ ಕಳಳ ಬಿಳಿ ಪಿಳಿಳಿಳಿಪಿಳಿಕಿಳಿ ಬಳು ಕೊಳೊಳೊಳುಳುಳುಳಿಳಿದಿಳಿಳಿ ಕ ದಕ 4 4 4 ಓ ! 44 ರ 1", / ಬ್‌ ಓಟ್‌ ಕ್ಕ ಕ್ಕಿ | ಕ್ಕಿ ಕ್ರಿ ಕೈ ಕ್ಮ ಮಂಗಳೂರು ಗಣೇಶ ಬೀಡಿ ವಕ್‌ ೈೆ ಈ ಕ್ಕಿ ಕೆ ಆತಿ ಕ್ಕ ಗ ಕೆ 4 ಕ್ಕಿ ಈ ಟೊ ಕ 1. ಕ ಆಗ್ರ ಗೆ ರ ಶೆ ಸ೧5್ರ ನ ೆ 4 ಬ್ರ ಅಲೀ ( ಚತ ೩. ರಿ ಬಲರ ಟ್ಟು 5) ಗು ು ಶೆ 1 ಲ ನ ಸ ಳ್ಳ 1 ಹ” &೫೦)/'' ತೆ ಕ ಕ್ಮ 1815೮8 &14 11೫1 ೫॥11೦೫೫ 421 ಜಾ ಳ್ಕೀ ಕೈ 4 ಇ 1 ಹ ಖ್ಟ್‌ 1. ಗಿ ೪ ನಬ ಬಯ ಹ ಬಜಿ ಶೆ ಕು (0 ೪೬ ಕ ೈೊ.ೆಕಟೆ. ಕರೊ ಟೊ ಲ ಟೊ ಬೊ ಟೊ ಬೊ ಬೋ ಫೋ ಕ್ಳ ಕ ಸತತ ತ್ಸಾತಿ ತ್ಸ ಕ ಕ ಕ ಕ್ಟ ಲೇ ಟೇ ಟಕ ಡಊಿ ಕೊ ಗೂ ರ ಗಾಗ ಗ ಗ ಯು ಚುಟು ಯ ಯ ಉ ಉರ ಬ 6 ನಾಳೇ ಲೀ ದಾಲ ಉಭಿ ಪಟಾರ್‌ 1 ವಿನ ತ ತ ತ ಇ 1716 11458221೧೮ ೧೧೮೮ 0) 706 [೦೬೩ 5೧1ಓ5೧2೧೩ 7೯೮೨೬, (10011 19 ರ 1೧£ಆರ ಇಗರೆ ಐಟಓಿ|190 ಏ೫ 5೧೯1 ಡಿ. ಔ. ಔ7ಟ/೦೧1€ 2೩೪ ೪0೮ 5೩೧7೫ಟ (2೩ (2೧೧228 ೧೮88, ಸ ೦೧೧12೩೯ ಔ೦೩ರ, 141 0|; ಗ್ರ 6 ಕ್ಮ ್‌ ಕಿಿಮಾಲಯ ತ್ರ | ` ಡ್‌ ಳಾ ಎ ಲ್‌ಿ ಗಿ ಲೇ: ಭಾರತ ಸಂಜಾರಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹುಬಳಿ ಹಾಗೂ ೨. ಕ ಬ % ೩ «೩೬4೧೬೮ 1೦1474೬1 0। ಕಗ್ಗ (2... !ಗೀ ಸ1)5016 ೭ 1. ೦ 2.(( 8077000 13 101 ೮೦1171೦೧! 11 118168! 7೬೬ 0 1606?! ನು ಸನ ಮ 0.1... ಇತ ೂ. ' ಸ 1007 3೦40 ಜ್‌ ್‌ 1೯೪೩೭ 80ರಿ!101 0ಕ6.- ಶೇ ರಾದುಕ್ಚಷ ಆ೦ಲ್‌ ವಿಂಿಲ್ಗ್‌. ವಾಂಗಳೂರಂ. 1 ನ್ನ ಕ ತಂಬ