ಟೆ 
ಇ ಇಟ್ಟ 
ಹಿತ ತ 


೨೪998999999999999969999999999999999999999999999999999999994999999999999999999999 


ಈ ಳಿ 
ತ 4 
ನ (1 ಇತ ಇದಂ ಜರ್‌ 72 ೧೯7೮ 1 ಇ ಸ 
4 ಅಡ ಜಾಜಿ 7 0೦ 1೫3 ಜು ಲ್‌ ಜ್‌ 0 ತೆ ಕ್ಕ 
೪ ೬ ಹು ೧ ಗ2 ಆಆ ಎ ಜಳ 1 7೧. ೮ 22 ಬಂ ೪ 
9 9. ಳ್ದ 3 ಇ ೪ ಸ್ಟ ನ ಭಾ [| ೫ 1 ॥ 4 
ತ ಚ ಗಿ ಯ ಡಲ ಶು 
೪ (೪ 21 1ಗ್ತೆ ಜ್ರ ೧ ?೫ 32 ೧ ನಿ 3೨ ಗ ; ಇಗ ಈ 
ಕ 13 ರು ಉಂ ಇಡ. ಪಿ ಡಿ ಪ ಡಿ ಗೌ ಕ್‌ ಡಿ ಸ 
ನ ಯ ಆಡ ಬೆ ಜೈ ಡಾ 1 4530 ಇ 1 ಚತ 
ಈ ಕಾಂ ] ಡಿ ಇ ಡೆ ಸ್ಯ ಇಲಿ. ಸ ನೆ ಗಜ ಉ ಗ್ರ 1 ಇತ ಜೆ! 4 
ಕ (1.1%) ()- ತ ಎ 089 ಡಿ ಚ ಇ ಡ3 ಹದ ೫ ಸ ಕ ಡೆ ವ ಸೆ 

2 ್ರ ನಾ ಕ ಲ್ಲ ಗ್ಕಾ” ಛ್‌ ಸ €- 

ಹ 0 ಯ ಅ ಸಟ ಪ ಜರ ಇತ್ತ ಫ್ರಿ ಸ ಸಜ ಬ? ಸೆ 

ಇ ಬ” ಸಸ ಭ್ವಿಕಿ ತ 1 ಸ್ತ 
ಳಿ 7೨ 0) 3 1 ಇಂ ಗ್ವ ಭ್‌ 12 ಜ್‌ ತಿ ಸ ಸೆ ಸ ಗ್ರೆ ೧5 ದ ಇ ಸ ಈ 
ಇ 7228 ಗ್ಯ ೫ಜಿ [1 ಇಲಗ ಛೆ ಇ 4 
ಜ. ೧ ಯಿ ಜಟ "1%. 'ಛಅಿ ಇೆಳ್ಣ ೫ ಎ ಟ್ಟ 3 
ಗಟ. 1ರ ಡಾ. ಆ ಬ ಇ 1210 ಪಾ ರ ` 

ಕ ಕ ಇ ; ನಾಸ ಡಾ ಎ. ೧ (ನ 
ಳ್ಳ (2 12 ಕ 7 ಕ್ಸೀ ಡೆ ಸ ಸ ೧ ಛ್ದ 12 1 ನ ನ್ಗ 2 79- ಸ "ಟಿ | ( 

ಘಿ ಇ (ಟ್ರಿ 1.1 20 /ಟಿ "ಸ್‌ ಲ ಕಾ ಗಾ ಇ. ಚ್ಗ. ಣಿ ಡಿ 
4 620. 3) “2 ಘಿ “ದ ಣೃ ಗ ಆ | ತ ಡ್‌್‌ ಣಿ ಸ ( ವ ಟೆ ಸ 
೪ "8೨1 ಲ ೨..ಣ ಳ್ಳ) ಈ ಓಟ್‌ ಗ ಎಂತ 2 ಇ 12 ಸ್ಥ ಡ್ವ್ರಿ. 3 1) ಳಿ 
ಇ ಕ್ಮ ಖೆ [ಕ್ಮ [ಗಿ ಓ್ಲೀ ಈ 2. (2 ಸೆ ಕ ಚ (ಲ ಬ ಆ (ಸಾ ಖಿ ಸ್ರ 
3 ಗ ಟೆ. 1.10. 7 7೫ ಚಾ 1 21111115 $ 
4 4 ೪) 4 (0 ೨ ಸಿ ಣ ಛ ಗ್ಯ ಅಡ ಎ ಕಿ ಗ 
ಸ ಎ ತ ಎ ಇರೂ ತಸ ಗಜ ಜು. ಡೆ ಗ ಗ ನಜ ಕಿಇ ಡೆ.ಟ್ಚಿಳು ಕ್ಕೆ 

ಗ ಗಿ ಲೂ 1 ಜ್‌ ಈ] ( ಬ 6 '( ಇ ಪವನ ಳ್ರಿ 3೭ ಇ) 1) ಇ 
4 (ಟಿ ಸ ೫. 7ಸ.ಐ 80 ಇಜಸವಾಡ ಗು ೬ ೪೯% 4 
ಕಿ ಆ ಚಕ ಚುಣಕ್ಛ 1.2 (ಗನ 10 ಟಿ 1: ಗ್ರ [ 4 
೨... '((ಒ0್ರ ಹಲ ಬಟ ಎ೫0ಟಜು ಇ .*ಜೂಟ್ಸ್‌ ಚ ಬ ಭ್ಯ ದ [ೂ' ೯ 
ಈ `ಓ ಸ್ಟೆ ಗಾ ಯ! ತ್ತೆ 1 ತ ೨. ಕ್‌ 10. ಭ್ರ ೨ ೧ 33 ನ ಸಾರಿ ಲಿ (2 4 
ಈ ( ಈ 2 ಟಿ (೨ 1] ೧ ೫/2 3ಬ ೨ 1) 2. ನು ಇ “ು 22೭ ಛೆ 4 ದ ಈ 
*. . ೨ ಗ ಜಬ ಎ. ಇ೬.ಐಅಜಬಬ ಗಾ ಬಜ ಸಹನಾ ಆ 4 
ಈ ಇತ ಡೇ ಜು 28 ಗಸ (ಎ | ಇಸ ಸ್ಪ (ಐ 1೭ ಇ 2॥ 

ಚ 32) ಆ ಚಾ 4 ೧ ಎ ನಾ ಕ್ಳೈ ಲ. ದ್ಯ)? ಗಾ ಓ್ನ ್ಯ | ೦ಬ ೧ ೪ 
ಫಿ 60. ೨ ಗುನ) (್ರ ಇಎ 2£ ರ್ಯ (6; ಜ್‌ (ಇ್‌ ` €) ೪ 3 ೫ 2೫1 ಷ್ಟ 
ಢಿ 1೫ ೫7772೫3೯ _ ಗೌ ಫ.3.ಔಓ. ಪಿ ?7ಇ% 29.೧ ಸ 77768 ಶ್‌ 
ಕಿ ಶೆ 6 
ಈ ಈ 
ಈ ಈ 
499994499499999999999999999919999999494949999996449999999999999949944949949999499999999999 








ರಿ 


ಇ 
“ಟೆ 


ಕ 


ಕ್ತ 


ಗ! 
೬೬ಐ 


871 
8 
೩ 


ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರು : 


ಮೊಹರೆ ಹನುಮಂತರಾಯರು 
ಹ ಐ 


ಪ್ರಕಾಶಕರು : 
ಲೋಕಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟ್‌-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ 


ದಾತ... 


ಕಚೇರಿ; 
ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯಾಲಯ 


ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ 


ಹ 


ಮುದ್ರಕರು : 
ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುದ್ರಣಾಲಯ 
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ 


ರಾಾರಾರಾಾ 


ಚಿತ್ರಕಾರರು $ 
ಸದಾಶಿವ 
ಮಾರ್ಶಲ್‌ ಡಿಸೋಜ 


ವಾ ಸ್ಥಾ, 


ಮುಖಪುಟ ಚಿತ್ರ: 
ನಾರಾಯಣ ಕಂಚಿ 


ಹ 


ಚಂದಾ ದರ ; 
ವಾರ್ಷಿಕ (ಅಂಚೆಸೇರಿ) ರೂ. - ೮.೦೨೦ 
ಬಿಡಿ ಸಂಚಿಕೆ. ... ' -ರೂ, 0-೧೨-೦ 


ಾಾಾಾಾರಾಾಗಘ)ಗ7)ೂ7/)7-೨-್ಣಾಉ)್ಣೂೌ /ಉಏಾಪಿಾಾಗಗ)ಗಗಾರಗ್ಣಾ 5. 


ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸೂಚನೆ 

ಕಸ್ತೂರಿಯಲ್ಲಿ. ಪ್ರಕಟಿನೆಗಾಗಿ ಲೇಖ, 
ಪ್ರಬಂಧ, ಕಥೆ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸ 
ಲಾಗುವದು. ಕಾಗದದ ಒಂದೇ ಮಗ್ಗಲಿಗೆ ವಿರಳ 
ವಾಗಿ ಬರೆದು ಕಳಿಸಬೇಕು. ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ 
ಹೆಸರು ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಬೇಕ 
ಲ್ಲದೆ, ಅನುವಾದ, ರೂಪಾಂತರ ಇಲ್ಲವೆ ಸಾಧಾರ 
ಲೇಖಗಳಾದರಕೆ ಅವುಗಳ. ಮೂಲ ಲೇಖಕ 
ಹಾಗು ಪ್ರಕಾಶಕರ ಹೆಸರು ವಿಳಾಸಗಳನ್ನೂ 
ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಅಸ್ವೀಕೃತ ಲೇಖಗಳು ತಿರುಗಿ 
ಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ ಲೇಖಗಳ ಸಂಗಡವೇ ತಿರುಗಿ 
ಕಳಿಸಲು ಅವಶ್ಯಬೀಿಳುವಷ್ಟು ಅಂಚೆ ತಿಕೀಟು 
ಗಳನ್ನೂ ಕಳಿಸಿರಬೇಕು. ಲೇಖ ಸ್ವೀಕೃತ 
ವಾದಕಿ ಯಥಾವಕಾಶ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವದು; 
ಆದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತ ಲೇಖಗಳ 
ಸ್ವೀಕಾರದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಲೇಖ ತಲುಪದೆ 
ನಾಲ್ಕು ವಾರದೊಳಗಾಗಿ ಲೇಖಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸ 
ಲಾಗುವದು. ಲೇಖಕರು ತಮ್ಮ ಲೇಖಗಳ 
ಸ್ಥಳಪ್ರತಿಗಳನ್ನುಕಾಯ್ದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವದೊಳಿತು. 

ಲೇಖ ಪ್ರಕಟವಾದಕೆ "" ಕಸ್ತೂರಿ'' ಯು 
ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ 
ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಜೇಗೆ ಕೊಡಲಾಗು 
ವದು. ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬದಲಾವಣೆ 
ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಪಾದಕರಿಗಿದೆ. 


ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಸೂಚನೆ 
ಪ್ರತಿತಿಂಗಳ “ ಕಸ್ತೂರಿ” ಆಹಿಂದಣ ತಿಂಗಳ ' 
ಕೊನೆಯ ವಾರದೊಳಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದು. 
ಅದು ಚಂದಾದಾರರಿಗೆ ಆಯಾ ತಿಂಗಳ ೫ನೇ 
ದಿನಾಂಕದೊಳಗೆ ತಲಪ್ರವದು. ಹಾಗೆ ಬಾರ 
ದಿದ್ದರೆ ಚಂದಾದಾರರು ತಮ್ಮ ಓಪಾಲು ಸಟ್ಟಿ 
ಯಲ್ಲಿ,ಮೊಡೆಲು ವಿಚಾರಿಸಿ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು. 
ಚಂದಾದಾರರು ಕಾರ್ಯಾಲಯದೊಡನೆ ಪತ್ರವ್ಯವ 
ಹಾರ ಮಾಡುವಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಚಂದಾ ನಂಬರು 
ಕಾಣಿಸಲು ಮರೆಯಬಾರದು. 


_` ಸೂಚನೆ: 
" ಕಸ್ತೂರಿ'ಯನ್ನು ಕುರಿತು ನೂರಾರು ಓದುಗ 
ರಿಂದ ಪತ್ರಗಳು ಬಂದಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು 
ಆಯ್ಕು ಮುಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವೆವು. 





ಈ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜು 


"'ಕಳಾಧೀಚಯ ಜತೆಯ ಉಪವಾಸಗಳು 
ಡಾ. ರಂಗನಾಥ ಮುಗಳಿ 





ನಾವು ಧರ್ಮಾಂತರ ಮಾಡಬೇಕೆ? ರಿಕಿ 
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಅಲಸಿಗರಿದ್ದಾಗ ! 214.0೬ 
ಔಷಧಂ ಜಾಹ್ನನೀ ತೋಯವಮು್‌ ಗ. |. 
ಈ ಜೀನಿಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯೇ" ಸಾಮ್ರಾ ನಾನಿ 
ನೀವು ಎಷ್ಟು ಬೇಗ: ಓದಬಲ್ಲಿರಿ ಚ ತೃಟ್ಟು 
ಈ ಸೆರೆಮನೆಗಳಿಗೆ ಗೋಡೆಗಳಿಲ್ಲ ಸ್ಥ ಸಿಟ್‌ 
ದೃಷ್ಟ ಶಾಲಿ: ನಿರ್ಭಾಗ್ಯ. (ಸತ್ಮ ಕಥೆ) ಕ ಟಿ ೩ ` 
ಗ ಕ ಕ ಇತ! 2ತೆ 
ರಾಜಾ ಕುಂವರಸಿಂಹನ. ಅಮುರಸಾಹಸ ಜಟ 
. . ಕಿರುಗುಪ್ಪು ( ಹಾಸ್ಯ ಕಥೆ) ೬ ೪& ( 
ಇಂಥ ಭಾಷೆಗಳೂ ಇವೆ | ೫ಬ 1.2 
ಇದು ನಮ್ಮ ಭಾರತ | ಬ್‌ ೪ ಟೆ? (5 
ದೊಡ್ಡ ವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳಂ ೫೫ | 
`` ರಾಮದಾಸರು ಕಲಿಸಿದ. ಪಾಠ ಹ ಟಾ 
| ಸೆಲ್‌ನ್ಹಿ ನನ ಪ್ರಕರಣ, (ಕಥೆ) 2 [3೪8೭ ದ್‌ 
; 'ಪ್ರೇಮಸಮಾಧಿ ಸ ಜಟ ಸ್‌ 
ಪ್ರಚಂಡ ಸಚ್ಛತ್ತ ಪರಾಕ್ರ ಏಿಂಗಳು ಇಸ್ಟ 6 ಓಕೆ ಜಾ 
ಸುರತ , ಕ ಜಟ್‌ “ಖಿ 
ಮು! ನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ. ಬೇಕು? ಸ್‌ ತಿ ಗ ಡಿ 
ಇದುವೆ: 'ೀವ, ನಡು ಜೀವನ ಹಿ ತ 1 
`ನಿಮ್ಮ ಮೊನ್ಮ ಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗೆಲಸ . ತುಸ ರ್ಶ ಜ್‌ 
'ಗಾಧಿ ಕಂಡ ಮಾಯಾನಿಲಾಸ ( ಪುರಾಣ ಕಥೆ) ಫಗ ೮೧ ಸ್ಟೆ 
ನಗೆ” ಮಲ್ಲಿಗೆ ಭಕ್ತ ೫ ಕ್ಕೆ 4 
ತೆ ಷ್ಣ್ಹನಾಳಿದ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ . ಜ್‌ 104% ಬ 
ಜಾ ನವಿಜ್ಛಾನ ಸೀತ” | ಚೌಕ ೯೫ (0ಜ್ಷು- 
ನಾನು ಓದಿ ಮೆಚ್ಚಿ ದ್ದು [ಸೇ ( ಅ) 
ನಾನೊಮ್ಮೆ ಜಿವ್ವ "ಆಗಿದ್ದೆ. ( ಅನುಭನ) .  :.' ೧೦೧ ಸ) 
ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕಟ್ಟಿದ ತ ,.. ೧0೭ ಚ್ಟ 
ಕರ್ನಲ್‌ ಜಾ ಯಾರು? ಕಂತಿ ೫ ಸ 
ಬಣ ಬದಲಿಸಿ ಲಾಭ ಪಡೆಯಿರಿ! ನ್‌!!! ೫1. 
ಡಾರ್ನ ಕ್ವಿಹೋ ( ಪುಸ್ತಕ ಸಂಗ್ರಹ) 1. 103೧ () 





ನಿಮ್ಮ ಶಬ್ದ ಭಾಂಡಾರ ಬೆಳೆಯಲಿ ಬೆ ಗಿ0ಕ್ಕಿ "ಜು ; 


ವ ಪಗ ಇ 


ಯು 


ವರ್ಷ ೧ 





ಗ ಸ ಯ ಬ ಬ ಸ ಬಜ ಬ ಶಸಸಜಕಾಪಾರಿ 








ಮಹಾತ್ಮರ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳ ರೋಮಾಂಚಕ ಸನ್ನಿವೇಶ, ಅನರ ಉಪವಾಸಗಳ 


ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯ ಮನೋವೇಧಕ ಚಿತ್ರವಿದು. 


ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಕೊನೆಯ ಉಪವಾಸಗಳು 


ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಕ್ಯುಭಾವನೆಗಿಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾತಿನ ಮಲ್ಲರ ನುಡಿ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿ 


ಜೀದಭಾನಕೆಗಳು 
ದರಿಂದ ಭಾರತದ 
ನಿಭಜನೆ ಯನ್ನು 
ನುಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂ 
ಧೀಜಿಯವರು 


ತಡೆಯಲಾರದೆ 


ಹೊ ದರು. 


ಹಿಂದು- ಮುಸ್ಲಿಂ 
ರನ್ನು ಇ೦ದು 
ಗೂಡಿಸಲು ಗಾಂ 
ಧೀಜಿ: ನೆಹರೂ 
ನುತ್ತು ಇನ್ಸಿತ 


'ರರು ಮಾಡಬಹು 


ದಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿ 


ಗಿಂತ್ಯ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಮಾತುಗಳಿಗಿಂತ 
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಭೇದಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ 
.. ಉಯಿ ಫಿಶರರ “ ಗಾಂಧಿ ? ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಸಂ 


ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು 





ತವು ೧೫-೮-೧೯೪೭ ಕಂದು 
ತಂತ್ರೊ ಏ(ತ್ಸವದಲ್ಲಿ ತಾನು 


ದ್ವೇ ಷ್ಷ ಮ ತ್ತ್ತು 


! ಅಧಿ ಕಾರಲಾಲ 


ಸೆಗಳ ತೊತ್ತಾದ 
ಧರ್ಮಾಂಧತೆಯ 
ಬಲದಿಂದ, ರಕ್ತದ 
ಮಡುವಿನಲ್ಲಿ, ಕೈಗೆ 
ಬಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ 
ವು ಗಾಂಧೀಜಿಗೆ 
ಸಂತೋಷ ವನ್ನುಂ- 
ಟುಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅದ 
ನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ 
ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯ 
ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು; ಇದೇ 
ಅವರ ಹಿರಿಮೆಯ 
ನಿಜ ತಿರುಳು. ಭಾರ 


ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನುಪಡೆ 


೨ ಕಸ್ತೂ ರಿ 


ಭಾಗ ವಹಿಸಲಾಕೆನೆಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಸಾರಿದರು. 
ಅವರು ಮತ್ತೆ ಕಲಕತ್ತೆ ಯಲ್ಲಿ ಜಾತೀಯ ದಂಗೆ 
ಗಳ ವಿರುದ್ಧ : ಹೋರಾಡತೊಡಗಿದ್ದ ರು. ರಾಷ್ಟ್ರದ 
ನವಜೀವನದ ಅಧಿಕೃತ ಪಾ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾಲಕ್ಕೆ 
ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಬರಬೇಕೆಂದು ಸ ಆಮಂತ್ರ ನ 
ವನ್ನು ಅವರು ತಿರಸ್ಕ ರಿಸಿದರು ; ದೇಶಕ್ಕೆ ಗ್‌ೆ 
ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. 

ಅಗಸ್ಟ ೨೯ ರಂದು ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರಿ 
ಅಮೃತತರರಿಗೆ ಒಂದು , ಪತ್ರ ಬರೆದರು: 
" ಮಾನವ ಕುಲ ಒಂದು ಮಹಾಸಾಗರ. ಮಹಾ 
ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಹನಿಗಳು ಹೊಲಸಾದರೆ ಇಡೀ 
ಸಾಗರವೇ ಹೊಲಸಾಗುವದಿಲ್ಲ.” ಗಾಂಧೀಜಿ 
ಮಾನವ ಕುಲದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧೆ 
ಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ""ನಾನು 
ಅಪಜಯವನ್ನರಿಯದ ಹುಟ್ಟಾ ಯೋಧ” ಎಂದ 
ವರು ಕಲಕತ್ತೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಮನಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ 
ಜನರಿಗೆ ಆಶ್ವಾಸನವಿತ್ತರು. ವಿಭಜನೆ ಸತ್ಯ 
ವಾಗಿರುವದೇನೋ ನಿಜ, ಆದರೆ "" ಸದ್ವರ್ತನೆ 
ಯಿಂದ ಒಂದು. ಅನಿಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ 
ಕೊಳ್ಳುವದು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಷ್ಟದಲ್ಲೇ 
ಇಷ್ಟವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಧ್ಯ 
ವ್ಯ 

೧೯೪೭ರ ಅಗಸ್ಟ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯ 
ವರ ಕಲಕತ್ತೆಯ ವಾಸ್ತವ್ಯವು ಅಂತರ್ಜಾತೀಯ 
ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ಜಗಾ ತುಂಡು 
ದಟ್ಟಿ ( ಪಂಜೆ ಯ ಈ ಮಾಂತ್ರಿಕನನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆ 
ಗಳು ಹೊಗಳಿದವು. ಆದರೆ ಹಿಂದು-ಮುಸ್ಲಿ ತ 
ರಿಬ್ಬ ರಿಗೂ ಹಾನಿಕರವಾದ ಬಂಗಾಲದ ಬೆಭಜ 
ನಿಯ ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಹ ಗತ 
ವಿಭಜನೆಯು ತಾನು 'ಬಗೆಹರಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆ 
ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿ ನ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಲ್ಲಿ ನ್ನ 
ಮುಂದೊಡ್ಡಿ ತ ತಿಂಗಳು ಮುಗಿಯಿತು ಎನ್ನು 
ವಾಗ ದೆ ಷದ ಹೊಳೆ ತುಂಬಿ ಹರಿದು ಗಾಂಧೀಜಿ 
ಹ! ದ್ಡ ಮನೆಯನ್ನೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಅಗಸ್ಟ 
೩೧ರ ರಾತ್ರಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಡೇ “ಹಾಸಿಗೆಯ ಮಲ 
ಅಡ್ಡಾ ಗಿದ ರು. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಇರಿತದಿಂದ ಸ 
ನೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಓರ ಹಿಂದುವಿನ ಸ 


`ಹೊತ್ತು ಕೊಂಡು 


ಕೊಚ್ಚಿ ಗೆದ್ದು ಅಂಕೆಮೀರಿದ 
ಹಿಂದುಗಳ ಗುಂಪೊಂದು 'ಬೊಬ್ಬಿಡುತ್ತ ಗಾಂಧೀ 
ಜಿಯವರಿದ್ದ ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಕ್ಕಿ ತು. ಕಲ್ಲು 
ತೂರಿ ಮುಚ್ಚಯಿಂದ ಗುದ್ದಿ ಹ ಕಿಡಿಕಿಯ 
ಗಾಜುಗಳನ್ನು ಪುಡಿಪುಡಿ ಮಾಡಿದರು; ಬಾಗಿಲು 
ಗಳನ್ನು ಒದ್ದ 8 ವಿದ್ಯುತ್‌ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಹರಿ 
ಯಲೆತ್ತಿ ಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ 
ಚತು ಗಾಂಧೀಜಿ ಎದ್ದರು. ಮರುದಿನ 
ಸರದಾರ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿಯವರಿಗೆ- ಬಕೆದ ಪತ್ರ 
ದಲ್ಲಿ ಅವರು, “ ನಾನು ಅವರನ್ನು ದ್ದೇಶಿಸಿ ಕೂಗಿ 
ಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೇಳುವವರಾರು 1” 
ಎಂದು ಬರೆದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ರಕ್ಷಿ 
ಸಲು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಅವರ ಸುತ್ತು ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ 
ನಿಂತರು.:: ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೇಲೆ ಒಂದು 
ಇಟ್ಟಂಗಿಯನ್ನು ತೂರಲಾಯಿತು. ಅವರ ಬಳಿ 
ಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಓರ್ವ ಮುಸ್ಲಿಮನಿಗೆ ಅದು ಬಡಿ 
ಯಿತು. ಗಲಭೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಓರ್ವನು ಬೀಸಿದ 
ಉದ್ದನ್ನ್ನ ಲಾಠಿಯ ಏಟು ಮಹಾತ್ಮಾಜಿಯವರ 
ತಲೆಗೆ ಬೀಳಬೇಕಾದ್ದು ಕೂದಲೆಳೆಯಷ್ಟರಿಂದ 
ತಪ್ಪಿತು. ಗಾಂಧೀಜಿ ದುಃಖದಿಂದ ತಲೆಯಲ್ಲಾ 
ಡಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಪೋಲೀಸರು ಬಂದು 
ಅಶ್ರುವಾಯುವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಚದು ' 
ರಿಸಿದರು. 

ಗಾಂಧೀಜಿ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ 
ದರು. ಸಪ್ಪ ಬರ ೧ ರಂದು. . ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಿತ್ತ 
ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೆಂದರು: *ಗುಲ್ಲೆ ಕ್ಲಬ್ಬಿಸುತ್ತಿ 
ರುವ ಜನಜಂಗುಳಿಯ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ ನಿಲ್ಲುವ 
ದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗ 
ವಾಗುವದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನೆ ರಾತ್ರಿಯಂತೂ ಖಂಡಿತವಾ 
ಗಿಯೂ ಅದರಿಂದ ಉಪಯೋಗವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ 
ಮಾತುಗಳು ಮಾಡಲಾರದ್ದನ್ನು ಬಹುಶಃ ನನ್ನ 
ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. `ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ 
ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಯಿತಾದರೆ. ಅದು ಪಂಜಾಬ 
ದಲ್ಲಿ ಕಾದಾಡುತ್ತಿರುವವರ ಹೃದಯವನ್ನೂ 
ಮೃದು ಮಾಡಬಹು! ದು.. ಆದುದರಿಂದ ಇಂದು 

ರಾತ್ರಿ ೮- ೧೫ ಕ್ಕೆ ನಾನು ಉಪವಾಸವನ್ನಾರಂಭಿ 
ಸಿತ್ರೇನೆ. ಸಲತಿತ್ತೆಗೆ ವಿವೇಕೋದಯವಂದಲ್ಲಿ 


ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಕೊನೆಯ ಉಪವಾಸಗಳು ತ್ನ 


ಮತ್ತು ವಿವೇಕೋದಯವಾದಾಗಲೇ ಈ ನನ್ನ 
ಉಪವಾಸ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವದು.” ಇದು ಆವು 
ರಣ ಉಪವಾಸವಾಗಿತ್ತು. 

ಸಪ್ಟಂಬರ: ೨ ರಂದು ಜನರ ಗುಂಪುಗಳು 
ಗಾಂಧೀಜಯವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬರತೊಡಗಿದವು. 
ಅವರ ಜೀವವನ್ನುಳಿಸಲು ತಪ್ತ ಬೇಕಾದ್ನನ್ನು 
ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧ ರಿಶ್ವೇವೆಂದು ಈ ಜನ ಹೇಳಿದರು. 
ಇದು ತಪ್ಪೆ ಹದಿ ಎಂದರು ಗಾಂಧೀಜಿ. ತಮ್ಮ 
ಾತಾಗಳು “ವಿವೇಕವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ 
ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನುಅಳಿಸ ಸುವದಳ್ಕಾಗಿಇೆ. 
ನನ್ನ ಜೀವವುಳಿಸುವ ಮಾತಿಗಿಂತಲೂ ಹೈದಯ 
ಪರಿನರ್ತನೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ” ಹ  ಚೇ೨“ೆ 
ಪ್ರಮುಖ ಮುಸ್ಲಿ ಮರು ಬಂದರು. ಅಂತರ್ಜಾ 
ತೀಯ: ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನು ೦ಟುಮಾಡಲು ಪ್ರಯ 
ತ್ನಿಸುವದಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಪಾಕಿಸು "ನೀ 
ಭವ ಸ ಂಘದ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ ನು ಕೂಡ 
ಬಂದು ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.” ಸಪ್ಟಂಬರ 
೪ ರಂದು. ನಗರಸಭೆಯು ೫9೪ ತಾಸು 
ನಗರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು 
ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ೫೦೦ ಜನ ಪೋಲೀಸರು, 
ಅವರ ಬ್ರಿಟಿಶ' ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೂಡ, *ೆಲಸ 
'ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಒಂದು ದಿನದ ' ಸಹಾನು 
ಭೂತಿಪರ ಉಪವಾಸವನ್ನಾಚರಿಸಿದರು. ಕ್ರೂರ 
ಕೊಲೆಗಡಕರು, -ಪ್ರೆಂಡರ ಮುಂದಾಳುಗಳು 
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಶಯ್ಕೆ ಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಕೃಶ 
ವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಕಂಡು ಕಣ್ಣೀ 
ರಿಟ್ಟರು ; ದುಷ ತ್ಯ ಗಳಿಂದ ಜೊಟಂಟರ 
ಅವರು ವಚನವತ್ತ ರು. ' ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಮತ್ತು 
ಕೆಲಸಗಾರರ, ಹಿಂಡು, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮತ್ತು ತ್ರಿಶ್ಚ 
ನ್ಟ [ರ ಶಿಷ್ಟಮಂಡಲಗಳು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸಮ್ಮ 
ದಲ್ಲಿ ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನು. ಮುಂದೆ ಏನೂ 
ಗೊಂದಲವಾಗುವದಿಲ್ಲವೆಂದು ಶಪಥಗೈದವು. 
ಗಾಂಧೀಜಿ ಅವರನ್ನು ನಂಬಿದರು, ಆದರೆ ಈ ಸಲ 
ಈ. ಆಶ್ವಾಸನವನ್ನು, ಬರೆಹದಲ್ಲಿ 'ಬಯಸಿದರು. 
ಮತ್ತು ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಕಿತ ಹಾಕುವ 
ಮೊದಲು, ನಿಮ್ಮ ಶಪಥವನ್ನು ನೀವು ಮುರಿದಕಿ 
ಆಗ ನಾನು ಮರಣದಲ್ಲೆ ಮಕಾ ಇನಯವಾಗುವ 


ಎಂದೂ ತಿರುಗಿತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಾರದ ಉಪ 
ವಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾ ರಂಭಿಸುವೆನು ಎಂದು ನಿಮಗೆ 
ತಿಳಿದಿರಲಿ' ಕ್‌ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅವರೆಲ್ಲ 
ದೂರ ಸರಿದು, ವಿಚಾರಮಾಡಿ, ಚರ್ಚಿಸಿ ಲಿಖಿತ 
ಆಶ್ವಾಸನಕ್ಕೆ ಅಂಕಿತ . ಹಾಕಿದರು: ಆಗ 
ಗಾಂಧೀಜಿ ತಮ್ಮ ೭೩ ತಾಸುಗಳ ಉಪವಾಸ 
ವನ್ನು ಮುರಿದರು. 

ಆ ದಿನದಿಂದ, ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳ 
ವರೆಗೆ ಪಂಜಾಬ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 
ಧಾರ್ಮಿಕ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಗಳ ಹಾವಳಿ ನಡೆದಿ 
ದ್ವರೂ ಕಲಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ವಿಭಕ್ತ ಬಂಗಾಲದ 
ಹಿಂದು-ಮುಸಿ ಸ್ಲಿಂ ವಿಭಾಗಗಳು ಜಾತೀಯ ದಂಗೆ 
ಯಿಂದ ಅಲಿಪ್ತ ವಾಗಿ ಉಳಿದವು. ಮಹಾತ್ಮರಿ 
ಗಿತ್ತ ವಚನವನ್ನು ಬಂಗಾಲವು ಪಾಲಿಸಿತು. 

ಸಪ್ಟಂಬರ ೭ ರಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ: ಕಲಕತ್ತೆ 
ಯಿಂದ. ಪಂಜಾಬನ್ಕೆ ಹೊರಟರು. : ಅವರ 
ತೋಟದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಆರೈಕೆ ಬೇಕಾ 
ಗಿತ್ತು. ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಲೈಗಾಡಿ 
ನಿಂತಾಗ ಸರದಾರ ಪಟೀಲ, ಆರೋಗ್ಯ ಮಂತ್ರಿ 
ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅಮೃತ ಕಾರ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ 
ಸಹಕಾರಿಗಳನೆ ೇಳರು ಗಾಂ ಧೀಜಿಯನ್ನು ಸಿ 
ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳ ಕೋಲಾಹಲ “ನಡೆದಿದೆ 
ಎಂಬ ಖೇದದಾಯಕ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಹೇಳಿದರು. 
ಗಾಂಧೀಜಿ. ಗಾಡಿಯಿಂದಿಳಿದರು. ಅಸ್ಪ )ಶ್ಯೆರ 
ವಸತಿಯಲ್ಲಿ ಪುಂಡರು ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಏರಿ ಬರ 
ಬಹುದಾದ್ಮ ರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಸುರಕ್ತಿತವಾಗಿರ 
ಲಾರಿರಿ ಎಂದು ಮಿತ್ರ ವರ್ಗ ಹೇಳಿತು.” ಆದುದ 
ರಿಂದ: ಅವರು ತಾವು “ ಅರಮನೆ” ಯೆಂದು 
ಕರೆಯುತ್ತಿ ದ್ದ ಬಿರ್ಲಾ ಭವನದಲ್ಲಿ ವಾಸ 
ಮಾಡಿದರು. 

ದಂಗೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಮತ್ತು ' ಹಳೆ ದಿಲ್ಲಿಗಳ 
ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು ಹಾಳಾಗಿದ್ದ ವು. ಹಾಲು, 
ಹಣ್ಣು, ಕಾಯಿಪಲ್ಯ ಸಿಗುತ್ತಿ ರಲಿಲ್ಲ. ನಗರವು 
" ರುದ್ರಭೂಮಿ ಯಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿ ತ್ತು. 
ಹಿಂಡುಗಟ್ಟ ಲೆ _ ಜನರು ಬಂದು ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ 
ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿ ದ್ದ ರು. ಪಂಜಾಬದಿಂದ ಬಂದ ಶೀಖ 
ನಿರಾಶ್ರಿ “ತರು. ಪಂಜಾಬದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿ ಮರು ನಡೆಸಿದ 


ಲ ತ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ ನಿಜವಾದ ಮತ್ತು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ 
ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ದಿಲ್ಲಿಯ ಮುಸ್ಲಿ ಮರ 
ಮೇಲೆ ಸೇಡಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಕೊಳ್ಳಲು 
ಉತ್ತೇಜನವೀಯುತ್ತಿ ದ್ವರು; ಗ ತ್ರ ಮಗ 
ಛಲ್ಲ. ಉತ್ಸಾ ಹದಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಬೀದಿಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ರ ೃತ್ಯುವಿನ ತಾಂಡವ “ನಡೆ 
ದಿತ್ತು. ಯಾರ ಸವನ ನೆಚ್ಚಿ ಗೆಯೂ 
ಇರಲಿಲ್ಲ. 

ಹುಚ್ಚಿದ್ದ ಜನರ ಮತ್ತು ಸತ್ತವರ ಈ ನಗರ 
ದಲ್ಲಿ ಮನಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು. ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು 
ಪ್ರೇಮಗಳ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು 


ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಜನರ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದ ತ್ರೇಷದ 
ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿಂತು ಧೃಡ 


ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ, ಶಾಂತ ಚಿತ್ತದಿಂದ, ಸ್ಕೈರ್ಯ 
ದಿಂದ : ಮಾತಾಡಿದರು: ""ಮುಸ್ಲಿಮರು ನಗರ 
ವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಕೂಡದು; ಅವರನ್ನು ಹಿಂಸಿ 
ಸದ ಒಂದು. ಮತ್ತು ಶೀಖರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ 
ಕಲಂಕ ತಂದುದಲ್ಲದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತುಂಬಿ ಚೆ 
ಲಾರದ ಹಾನಿಯನ್ನು ೧ಟುಮಾಡಿರುವರು ; 
ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ಪ ಸ ಸ್ರ್ರಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಕೊಂಡಿ ರುವವರು ಅವನ್ನು 
ಸ್‌ ನನಗೊಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಶಸ್ತ್ರಾ 
ದೆ ಸ್ರ್ರಗಳನ್ನು ಜರ ಜಾವಾ ತಂದು ನನಗೊಪ್ಪಿ 
ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಘ' ಈಕೋರ ಶಿಸ್ತಿನ, ಕ್ರಡುಮುಸ್ಲಿಂ 
ವಿರೋಧಿಯಾದ, ಸೈನಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಪದ ಸಂಸ್ಥೆ 
ಯಾದ ಇಶ್ಟ] ತ್ತ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ 
೫೦೦ ಜನರ ಸಭೆಗೆ ಹೋಗುವ ಸಾಹಸವನ್ನು 
ಅವರು ಮಾಡಿ, " ನಿಮ್ಮ ಅಸಹನೆಯಿಂದ ನೀವ 
ಹಿಂದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೊಲ್ಸುವಿರಿ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 
ದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರವಾಯಿತೆಂದ ಮಾತ್ರ ಕೈ ಹಿಂದು 
ಗಳ ವಂ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗುವದಿಲ್ಲ. 
ಕೇಡಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೇಡನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವದ 
ರಿಂದ ಲಾಭವಿಲ್ಲ. ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. “ನಾನು 
ಮುಸ್ಲಿಮರ ಸ್ನೇಹಿತನು ನಿಜ, ಅದರಂತೆ ಹಿಂದು 
ಗಳ ಮತ್ತು ಶೀಖರ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಅಹುದು. 
ಎರಡೂ *ಡೆಗಳವರ ತಲೆ ಕೆಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣಿಸು 
ತಿದ್ದೆೆ 

"ತಮ್ಮ ಭಾಷಣ ಮುಗಿಸಿ ಅವರು ತಮಗೆ 


ಯಾರು ಬೇಕಾದವರು ಪ್ರತ್ನೆ ಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬ 
ಹುದೆಂದರು. “ ದುಷ್ಕ ತ್ಯ ಮಾಡಿದವನನ್ನು 
ಕೊಲ್ಲಲು ಹಿಂದು ಭರ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಡು 
ವರೇ? ' ಎಂದೊಬ್ಬ ಆರ್‌. ಎಸ್‌. ಐಸ್‌. 
ಸದಸ್ಯ ಕೇಳಿದ. 

" ಸ್ವತಃ ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ಮಾಡುವವನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ 
ದುಷ್ಕರ್ಮಿಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲಾರ, ” ಗಾಂಧಿಜಿ 
ಉತ: ರವಿತ್ತರು. 

ಗಾ:ಧೀಜಿ ದಿನವಿಡೀ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದಿಲ್ಲಿಗೆ 
ಅಡ್ಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಕ್ತಪಿಪಾಸಿತ ಜನರು 
ಗುಂಪೆ ಕೂಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂಬ ಸುದ್ದಿ ಬಂದೊಡನೆ 
ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಗುಳ್ನಗೆ 
ಸೂಸುತ್ತ, ಪರಂಪರಾಗತ. ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ತ್ಸ 
ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ಗಾಂಧೀಜಿ $ಕ್ಕಂದ' ನ 
ಸಮೂಹದ ನಡುವೆ ನಡೆದಾಗ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧವಾ 
ಗಿದ್ದ ಆ ಮಾನವಸಾಗರವು ಇಬ್ಛಾಗವಾಗು 


ತ್ತಿತ್ತು. ಕೋಪದ ತೆರೆಗಳು ಕರಗಿಹೋಗು 
ತ್ತಿದ್ದವು. ಗಡ್ಡ ರುಮಾಲಗಳ ೧ ಲಕ್ಷ ಶೀಖರ 
ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರ ಸಮಾರಂಭ 


ವೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವರು ಮುಸ್ಲಿಮರ ಮೇಲೆ 
ಎಸಗುತ್ತಿದ್ದ ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳನ್ನು ಏಂಡಿಸಿದರು. 
ಶೀಖರು . ಕುಡಿದು ದಂಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದ 
ವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು. "! ನಿಮ್ಮ" ಹೈದಯ 
ಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. . ಅಂದಕೆ ಎಲ್ಲ 
ಜಾತಿಗಳವರೂ ನಿಮ್ಮನ್ನ ನುಸರಿಸಿ ಬರುತ್ತಾ 
ಕೆಂದು ನಿಮಗೆ ಕಂಡುಬರುವದು. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ 
ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗಾಗಿ ಕಂಬಳಿಗಳನ್ನು 
ಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಹಣ ಸೂಡಿಸಿದರು. ನಿರಾ 
ಶ್ರಿತ ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ 
ಜ್‌ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಸ ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛೆ 

ವಾಗಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳ! ಲು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರ ಸ 
ನಿತ್ಯ [ಸಂಜೆ ವಜ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಡೂ 
ಕೂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ 
"ಶುರಾನ್‌ ' ದ ತೊ ಪ್ಲೀಕಗಳನ್ನು ಓದಲು 
ಯಾರದಾದರೂ ಆಕ್ಷೇಪವಿದೆಯೆ? : ಎಂದು 
ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು 
ಮೂವರ ಆಕ್ಷೇಪವಿದ್ದೇೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆಕ್ಷೇಪ 


ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಕೊನೆಯ ಉಪವಾಸಗಳು ೫ 


ವಿರುವವರು ಶ್ಲೊ (ಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗ ಶಾಂತ 
ರಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವಕೇ? ಎಂದು ನಂತರ 
ಗಾಂಧೀಜಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಡು. ಅವರು 
` ಕೂಡ್ರಲು ಒಪ್ಪೃತ್ತಿದ್ದರು. ಕೂಡಿದವರಲ್ಲಿ 
ಹೆಚ್ಚಿ “ನವರು. ಈ ಆಕ್ಷೇಪವೆತ್ತಿದವರ ಮೇಲೆ 
ಕೋಷಗೊಳ್ಳು ವದಿಲ್ಲವೇ? ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಉತ್ತರ 
ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇಷ್ಟಾದ ಮೇಲೆ ಗಾಂಧೀಜಿ 
ಶುಕಾನದ. ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಇದು ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಹನೆಗಳ ಜೀವಂತ ಸ 
ವಾಗಿದ್ದಿ ತು ಪ್ರ ತಿಯೊಬ್ಬ ನೂ ಉಳಿದ ಪ 
ಯೊಬ್ಬನ ಅಭಿಪ್ರಾ ಯಕ್ಕೆ, ಒಬ್ಬಿ ಹ್‌ 
ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಭಿನ್ನಾ ಭಿಪ್ರಾ 'ಯವಿ 
ದರೂ ಅವರು ಹಿಂಸೆಗೆಳಸ ದೆ ಶಾಂತಾ 
ವದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ಅವರು ಉಪದೇಶಿ 
ಸಿದರು. 

ಪಂಜಾಬ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ 
ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರನ್ನು ಸಂತಯಿಸಬೇಕೆಂದು 
ಗಾಂಧೀಜಿ ಬಯಸಿದ್ದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಚಾ 
ರದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಆಗಲೇ ಮೂರ್ತಸ್ವರೂಪ ಬರ 
ತೊಡಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ದಿಲ್ಲಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು 
ಹೋಗಲು ಹಿಂಜರಿದರು. ಆಗಾಗ ಹಿಂಸಾಕೃ ತ್ಕ 
ಗಳು ನಡೆದೇ ಇದ್ದವು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಅಂಗಡಿಕಾರ 
ನೊಬ್ಬನು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಶಾಂತವಾಗಿದೆಯಂದು 
ಬಗೆದು ಅಂಗಡಿಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆಕೆದಾಗ, 
ಬಂದೂಕಿನ ಗುಂಡೊಂದು ಅವನನ್ನು ಭೂಮಿ 


ಗೊರಗಿಸಿತು. ನಗರದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಿ. 


ರಂಗವಾಗಿ ಅಡ್ಡಾಡುವದು ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ "ಇನ್ನೂ 
ಗಂಡಾಂತರದ್ದಾ ಗಯ ಇದ್ದಿ ತು” ಗೌಂಧೀಜಿಗೆ 
ಮತ್ತೆ ದಂಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಲಕ್ಷಣ ಕಾಣಿ 
ಸಿತು. ಅವರು ಉಪವಾಸಮಾಡಲು ನಿಶ್ಚ ಯಿಸಿ 
ದರು. “ ಈ ವಿಚಾರ ನನಗೆ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಳೆ 
ಯಿತು, ” ಎಂದಂದು' ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರ 
ವನ್ನು ನೆಹರು, ಫಟೀಲ ಅಥವಾ ಡಾಕ್ಟರರ 
ಸಂಟ ಪಡೆಯದೆ ಪ ಪ್ರ ಕಟಿಸಿಬಿಟ್ಟ ರು. 

ಇದೇ . ಅವರ ಕೊನೆಯ ಹ 1 
ದ್ವಿತು. ಈ(ಉಪವಾಸ ಭಾರತೀಯರ ಹೃದಯ 


ದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯತನದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕೊರೆ 
ಯಿತು. 

ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ 
ಉಪವಾಸವನ್ನು ೧೩-೧-೧೯೪೮ ರಂದು 
ಮುಂಜಾನೆ ಪ್ರಾ *ರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಅವಶ್ಯವೆನಿ 
ಸಿದಕೆ ಸಾ ತಾ ಉಪವಾಸ, 
ವಿಭಕ್ತವಾದ ಭಾರತದ. ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 
ರುವ ಸಕಲ ಹಿಂದು ಮುಸ್ಲಿಮರ ವಿವೇಕ ಜಾಗೃ 
ತಿಗಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಉಪವಾಸ, ಹ 
ಹೇಳಿದರು. “ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇದಕ್ಕೆ .ಪ್ರ 
ಕ್ರಿಯೆ ತೋರಿದರೆ ನಾನು ಕಡತ 
ಒಂದು ಪಂಗಡ, ಶೀಖರು, ಎನ್ನಿ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 
ತೋರಿದಕೆ . ಅದೊಂದು ಚಮತ್ಕಾರವೆಂದು 
ಬಗೆದು ನಾನವರ ನಡುವೆ ವಾಸಿಸುವೆನು” ಎಂದ 
ರವರು. “ ನಾನು ಸಾಯಬಹುದು ಎಂದು ನನಗೆ 
ಗೊತ್ತಿದೆ, ' ಆದಕೆ ಭಾರತ, ಹಿಂದು ಧರ್ಮ, 
ಶೀಖ ಧರ್ಮ, ಇಸ್ಲಾಮ ಧರ್ಮಗಳ ನಾಶವನ್ನು 
ನಿಸ್ಸಹಾಯವಾಗಿ ನೋಡುವದಕ್ಕಿಂತ ಮರಣ 
ಬಂದಕೆ ನನಗೆ” ಅದೊಂದು. ವರವಾಗುವದು. 
ನನ್ನದೆಲ್ಲ ದೇವರ ಸೈಲಿದೆ. ಮಿತ್ರರು ಚಿಂತಿಸ 
ಬಾರದು '' ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಹೇಳಿದರು. 


ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟರರನ್ನು ಅವರು ಧಿಕ್ಕ ರಿಸಿದರು. 
ತಮ್ಮ ದೇಹ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳು ದು ಅವ 
ರಿಗೆ ಬೇಡವಾಗಿತ್ತು. ಉಪ್ಪೆ ಬೆಕೆಸೆದ ಅಥವಾ 
ಬೆರೆಸಿದ ನಿರನ್ನಾಗಲಿ, ಲಿಂಬೆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸವನ್ನು 
ಸೇರಿಸಿದ ನೀರನ್ನಾಗಲಿ ' ಸೌಡಿಯಲು ಅವರು 
ನಿರಾತರಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಅವರ ತೂಕ ಎಕೆಡು 
ರತ್ತಲುಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. 
ಅವರ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕೆಲಸ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆ 
ಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ' ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ 
ಅವರು ಆ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಲಿಲ್ಲ.. “ ನನ್ನ ನ್ನ್ನ 
ದೇವರಿಗೆ ಒಬ್ಬಿ ಸಿಕೊಂಡಿದೆ ನೆ & ಬಡು 

ಉಪವಾಸದ ಮೂರನೆಯ ದಿನವದು ! ಭಾರ 
ತೀಯರು, ವಿದೇಶೀಯರು--ಸಾವಿರಾರು ಜನರ 
ಸಾಲಿಗೆ ಸಾಲೇ ಬಿರ್ಲಾ ಭವನದ ಪೋರ್ಚಿನ 


ಸೆ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಲ್ಲಿದ್ದ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಮಂಚದ ಹತ್ತಡಿ ದೂರ 

ಲ್ಲಿ ಅವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತ ಸಾಗಿತ್ತು. 
ಗಾಂಧೀಜಿ ಮುದುಡಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿದ್ದರು. 
ಗರ್ಭಸ್ಥ ಶಿಶುವಿನಂತೆ ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು 
ಮಡಚಿ ಹೊಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಷ್ಟಿಗ 
ಳನ್ನು ಎದೆಯಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟು ಕೊಂಡು ಅವರು 
ಮಲಗಿದ್ದರು. ದೇಹವನ್ನೂ ತಲೆಯನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿ 
ಮುಖ ಮಾತ್ರ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಳಿ ಖದ್ದರ 'ಶಾಲನ್ನು 
ಹೊದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮುಚ್ಚಿ 
ದ್ಧ ವು ಅವರು ನಿದ್ದೆಹೋದಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ. ಅರ್ಧ 

ಪ್ರಜ್ಞಾ ವಸ್ದೆ ಯಲ್ಲಿದ್ದ ತೆ ತೋರುತ್ತಿ ತ್ತು. ಅವರ 
ಸಕ "ತೀವ್ರ ವಾದ ನೋವಿನ ಛಾಯೆ 
ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ 
ಅಥವಾ ಅರ್ಧಪ ಜ್ಞಾ ವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಆ 
ನೋವಿಗೆ ಏನೋ ದಿವೃತೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದಂತೆ 
ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಧಮನ 
ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು 1 ಜು್ಗ 
ಸಂಯಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿ ನೋವಾಗಿದ್ದಿತು. 
ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇದ್ದರೆಂದು ಅನಿಸು 
ತ್ತಿತ್ತು. ಎಚ್ಚರಾದಾಗ ಅವರು ಮುಗುಳ್ನಕ್ಕರು. 
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಗೆ ಅವರು ಹೋಗಬಯಸಿದರು. 
ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ಮರಿಂದ 

ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ "ಸಜೆಯಲ್ಲಿದ್ದ. ಧ್ವನಿವಾಹಕ 
ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾ ಬೋನಿನಲ್ಲಿ 
ಮಾತಕಾಡಿರಹೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಆಕಾಶವಾ 


ಣಿಯು ಅವರ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆಲ್ಲ 


ಬಿತ್ತರಿಸಿತು. 

ಶ್ವೀಣವಾದ ದನಿಯಲ್ಲಿ. ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ 
ಗಾಂಧೀಜಿ ಹೀಗೆ ನು ಡಿದರು. :“ ಎರಡನೆಯವರ 
ಕ್ಸೃ ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿರಿ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯ 

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತನ್ನ ಹೈ ದಯಕ್ಕೆ 'ಬೆಳಕು 
ಇತ್‌ ಪರೀಕ್ಟಿ ಸಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಡು, ತಕ್ಷ ಹೈದಯ 
ವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ರಮಟ್ಟೆ ಗೆ. ಪರಿಷ ರಿಸಿಕೊಳ್ಳ 
ಬೇಕು.' ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ನೀವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶುದ್ಧಿ 
ಸ॥ ಹ ನೀವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಉಪಕಾರ 
ಮಾಡುವಿರಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಉಪವಾಸದ ಅವಧಿ 


ಅವರು. 


ಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಿರಿ. ಆದರೆ ನೀವು ನನ್ನ 
ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗದು. 
ಯಾರೂ ಸ ಸಾವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರರು. ಅಂದ 
ಮೇಲೆ ಅದಕೆ ಅಂಜುವದೇಕೆ [ ಇವಾ ಸಾವು 
ನಮ್ಮನ್ನು ಕಪ್ಪ ದಿಂದ ನನ ಚಿಸುವ ಮಿತ್ರನೇ 
ಆಗಿದೆ. ? 

ಮುಂದೆ : ಅವರಿಂದ ಮಾತಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. 
ಅವರ ಸಂದೇಶದ ಉಳಿದ ತ ಬದಿ 
ಹೇಳಲಾಯಿತು. 

ಉಪವಾಸದ ನಾಲ್ಕನೆಯ -ದಿನ ""ನೀವು 
ಬದುಕುಳಿದರೂ ಶಾಶ್ವತವಾದ ವೈಕಲ್ಯದಿಂದ 
ಬಳಲುವಿರಿ'' ಎಂದು ಡಾಕ್ಟರರು ಗಾಂಧೀ 
ಜಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿತ್ತರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ನೀರನ್ನು 
ಕುಡಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಿ 
ಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ಡಾಕ್ಟರರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತು 
ಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಡದೆ ಅವರು ಎರಡು ನಿಮಿಷಗಳ 
ವರೆಗೆ ಮೈಕ್ರೋ ಪೋನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಜೆ 
ಯನ್ನುದ್ಧೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿ, "ಉಪವಾಸದ 
ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನ ಈ ಸಲದಷ್ಟು ಉತ್ಪಾಹ ನನ್ನಲ್ಲಿ 
ಯಾವಾಗಲೂ ಇರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ 
ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ದನಿ ಕೂಡ ಹಿಂದಿನ ದಿನ 
ಕ್ಕಿಂತ ಬಲವಾಗಿತ್ತು. 

ಜನವರಿ ೧೭ ರಂದು ಅವರ ತೂಕ ೧೦೭ 
ಪೌಂಡಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಿಂತಿ 
ರುಗಿ ಬಂದರೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಬಲ್ಲರೇ ಎಂಬು 
ದನ್ನು`ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಗಾಂಧೀಜಿ 
ಪ್ಯಾರೇಲಾಲರನ್ನು ನಗರಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಫಳಿಸಿ 
ದರು. ಮಹಾರಾಜರಿಂದ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮುಸ್ಲಿ 
ಮರಿಂದ, ಭಾ.ರತದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದ 
ನೂರಾರು ತಂತಿಗಳು 'ಬಂದಪ್ಪು. ಗಾಂಧೀಜಿ 
ವ ತೆ ಸೂಚಿಸಿದರೂ ಒಂದು ಎಚ್ಚ ರಿಕೆಯಿ 
ತ್ರಿ ಸ“ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ವೆಂಜೆನಿಸುವ 
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಕೊನೆ 
ಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ 
ಹುಟ್ಟುವಂತೆ. ಮಾಡಿದರೆ ಈ ರಾಜ-ಮಹಾರಾಜ 
ರಾಗಲಿ, ಹಿಂದುಗಳಾಗಲಿ, ಶೀಖರಾಗಲಿ ಅಥವಾ 


ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಕೊನೆಯ ಉಪವಾಸಗಳು ೭ 


ಇನ್ನಾರೇ( ಆಗಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇವೆಯನ್ನೇನೂ ಆಗ, ಸಾ ಚ 
ಸಲ್ಲಿಸಿದುತಾಗುವದಿಲ್ಲ.. ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಉಪ ಗಾಂಧೀಜಿ ಮಂಚದಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಾಗಿದ್ದೆಂತೆಯೆ 
ಸಲ್ಲಿಸಿ 0 ಣೆ ಆ್‌್‌್‌ ತ ನೆತಿ ಬಂದಿದ ವರೊಡನೆ ಮಾತಾಡಿದರು. 
ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾನು ಸುಖಿ ತಲೆಯನ್ನೆತ್ತಿ ಸಾನ 
ಯಾಗಿರುವಷ್ಟು ಮತ್ತಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಆಗಿರುವ ಚಾ ಗ್‌ ಕ ಸ್‌ 
ದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವರು ಆ ಕ್ಟ] ಗ. ತು ಚ್‌ ಎಸ್‌. ಎಸ್‌. ದ 
ಕಾರೋ ಕ್‌ ಗಳಿ ನ ಕ ಈ ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳ ಹೊಣೆ 
ಓತವೆನಿಸಿತು. ಮೃದುವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೈತಿಕ್ಕಲು ಅಧಿಕಾರಿ ಸ್ರ | ಹ *ಖಕಾಟಿ 
ಅವರು ಅವಕಾಶವಿತ್ತರು. ಅವರ ತೂಕ ೧೦೭ ಅವರದೇ ಆಗಿದೆ. ಹಿಂದುಗಳು, ಶೀ( ತ 
ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟೆ ಇತ್ತು. ಬ ಸ ಕುಟು  ಇ ಎನನ 
ಮತ್ತೆ, ಅಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಒಂದು ನೂರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೀವು ಮನಗಾಣಿಸಿ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ 
ಶಖ, ಹಿಂದು, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರಿಶ್ಚನ್‌ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಸ ಸೆ 
ಸ ಸಾತ ಸೈನಿಕ ಸ್ವರೂ ಕೇಡಿದೆ. : ಇವೆರಡೂ ಚತತ ರೆ 
ಪದ ಆರ್‌. ಎಸ್‌. ಏಸ್‌. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಏನಾದೀತು?” ಈ ವಿಚಾರದಿಂದ ಅವರ 
ಗಳು, ಓಂದು ಮಹಾಸಭೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಹೃದಯ ಕರಗಿಹೋಗಿ ಅವರ ಗುಳಬದ್ವ ಗಲ್ಲ 
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಾಯ *ಮೀಶನರರು, ನೆಹರು, ಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಯಿತು. ಅವರೆದುರು 
ರಾಜೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದ. ಹಾಗೂ ಮೌಲಾನಾ ನಿಂತವರು ಅತ್ತರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಮ್ರ 
ಆರುಕಾದರು.. ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮ ಬ ಯಸವ ಅವರ ಧ್ವನಿ 
ಬಂದು ನಿಂತರು. ಇವರೆಲ್ಲ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಜಿತ... ಎರಡನೆಯವರಿಗೆ ಕೇಳದಷ್ಟು ಸಣ್ಣದಾಗಿತ್ತು. 
ವಿತ್ತಗಳ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಡಾ. ಸುಶೀಲಾ 
ದಾಗಿ ಲಿಖಿತ ಆಶ್ವಾಸನವಿತ್ತರಲ್ಲದೆ ಮುಸ್ಲಿಮರು ನಯ್ಯರರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಉಸುರಿದರು. ಡಾ. ನಯ್ಯ 
ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡಲು ಅಂಜುತ್ತಿ ರರು ಅದನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಚ್ಚೆರಿಸಿದರು. 
ದ್ಮರೋ! ಅಲ್ಲಿ" ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಸಂಚರಿ “ನೀವು ನನ್ನನ್ನುಮೋಸಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಾ? ನೀವು 
ಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹೊಣೆ ನನ್ನಜೀವವನ್ನುಳಿಸಲು ಮಾತ್ರಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರು 
ಹೊತ್ತರು. ಮಸೀದೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಮುಸ್ಲಿ ವಿರಾ? ನನಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾ 
ಮರ ವಶಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದು: ನಿರಾ ಗಿದೆ. ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು.ನನಗೆ 
ಶ್ರಿತರನ್ನು ಹೊರಗಟ್ಟಿ, ಓಡಿಹೋದ ಅಥವಾ ಆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವಿರಾ? 
ಅಡಗಿಕೊಂಡ ಮುಸ್ಲಿಂ ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥರು ಮತ್ತೆ ಎಂದು ಗಾಂಧೀಜಿ ಕೇಳಿದರು. 
ತಮ್ಮ. ವ್ಯವಹಾರ ಸಾಗಿಸುವಂತೆ ದಾರಿಮಾಡಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಧುರೀಣ ಮಾಲಾನಾ 
ಕೊಡುವದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೈನ್ಶ, ಆರುಭಾದರು, ಆರ್‌. ಎಸ್‌. ಎಸ್‌. ಧುರೀಣರು, 
ಇಲ್ಲವೆ ಪೋಲೀಸರ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧಿಸ ಪಾಕಿಸ್ತಾನೆದ ರಾಯಭಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಓರ 
ಲಾಗುವದು ; ಹೀಗಾಗುವಂತೆ ಜನರೇ' ನೋಡಿ ಶೀಖ ಗೃಹಸ್ಥರು ಆಶ್ಮಾಸನದ ಬಿನ್ನಹದ,ಮಾತು 
ಕೊಳ್ಳುವರು ಎಂದು ಆಶ್ವಾಸನವಿತ್ತರು. ಇದಕ್ಕೆ. ಗಳನ್ನಾಡಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ತಮ್ಮ ಮಂಚದ 
ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಅದಾಗಲೇ ಹಿಂದು-ಮುಸ್ಲಿಂ ಮೇಲೆ ಮಾನದಿಂದ, ವಿಚಾರವಗ್ನರಾಗಿ ಕುಳಿತಿ 
ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಸ್ಥಾ ಪನೆಯಾದ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ದ್ದರು. ಆ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ತಾವು ಸಾಯಬೇಕೇ 


ಛು ಲ್ಸ 
ದೈಶ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪವಾಸದಿಂದ ದಣಿದಿದ್ದ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಉಪ 
ವಾಸ ಮುರಿಯುವುದಾಗಿ' ಅವರು ಸಾರಿದರು. 


ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ವರ್ಣಿಸಿ ನಿವೇದಿಸಲಾಯಿತು. 


ಕ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಮೊದಲಿಗೆ ಪಾರಸಿ, ನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಂ, ಬಳಿಕ 
ಜಪಾನೀ ಶ್ರುತಿವಾಕ ಗಳನ್ನು ಓದಲಾಯಿತು. 
ಆ ಮೇಲಿ” 

ಅಸತೋಮಾ ಸದ್ಗಮಯ | 

ತಮಸೋಮಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಮಯ | 

ಮೃ ತ್ಯೊ ೀರ್ಮಾ ಅಮೃತಂ ಗಮಯ | 
| ಅಸತ್ಯ ದಿಂದ ಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ, ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ 
ಬೆಳನೆಕಗೆ ಆ ತ್ಯುವಿನಿಂದ ಅಮರತ್ವ ದ 
ಕಡೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸು ) ಐಂಬ ಸ] 
ಶೊ ಸ್ಲೀಕವನ್ನು ಪಠಿಸಲಾಯಿತು. 

"ಅಂದು ಸಜಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ 
ನಾಡುತ್ತ ಗಾಂಧೀಜಿ ತಮಗೀಯಲ ಲ್ಪಟ್ಟಿ ವಚನ 
ಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿ ಹೇಳಿ 
ದರು: “ಏನೇ ಆಗಲಿ, ಏನೇ ಬರಲಿ, ಹಿಂದು, 
ಮುಸ್ಲಿಂ, ಶೀಖ, ಕ್ರಿಶ್ಚನ್‌, ` ಯಹೂದಿಗಳಲ್ಲಿ 
ಎಂದೂ ಭಂಗವಾಗದ ನ ಜ್‌ ಮೈತ್ರಿ 
ಇಳಿಯುವದು. '' 


ಲೇಕ ಸಕ್ಸೆಸದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘದ 
ಭದ್ರತಾ ನವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿದೇಶ 
ಮಂತ್ರಿ. . ಸರ್‌ ಮಹಮ್ಮದ ರಾಘ ರುಲ್ಲಾ 
ಖಾನರು, " ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಈ ಉಪವಾಸ 
ದಿಂದ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸಾ _ನಗಳಲ್ಲಿ ನೂತನ ಸ್ನೇಹ 
ಸೌಹಾರ್ದಗಳ ಭಾವತರಂಗಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿ 
ಯತೊಡಗಿವೆ ” ಎಂದರು. ಬ 
ಗಾಂಧೀಜಿ ಅದ್ಭುತ ಮಾಂತ್ರಿಕರೇ. . ರಾಜಕಾರ 
ಣಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಸೈವಾಡ : ನಡೆಸಿರದಿದ್ದಕೆ ಈ 
ಮಂತ್ರದ ಅದ್ಭು ತಪ 1 ಅಚ್ಚ ನಿಯದೆ ಉಳಿ 
ಚ್‌ ದಿತ್ತೆ ನೋ 

ಉಪವಾಸ ಗ ಗಾಂಧೀಜಿಯ 
ವರ ಸಹಜ ಉಲ್ಲಸಿತ ವೃತ್ತಿ ಪುನಃ ತಲೆದೋ 
ರಿತು. ಅವರು ಮತ್ತೆ ಉತ್ಸು ಹದಿಂದ ಕಾರ್ಯ 
ಪ್ರವೃತ್ತರಾದರು. ಸ ಅಳುಕುಗಳಿಲ್ಲರ 
ಎಜು ಮೃತ್ಯುವನ್ನೆದುರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ 


ಆಯುರ್ವ್ಯದ್ಮಿಯಾದಂತೆ ತೋರಿತು. 


ಹಂ 


ಛಿ 
ಛ 
ಛ 


ಗಳನ್ನು ದ ಬಚ್ಚಿ ಡಲು 


ನನ್ನ 
ಲ್ನ 


ಕು ಲಕ ಪ್ರಾಣಿಗೂ ಸ್ಥಳವಿದೆ. 
ಲು ೨ ಸ 


೨೦೨೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೦೪೨೦೦೦೦೦೦೦೨೦೦೦೦೦೦೦೦೦೪ 


ನನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಭದ್ರಪಡಿಸಿ ಕಿಡಕಿ 
ನಾನೊಲ್ಲೆ ಕ 
ಗಾಳಿಯೂ ನನ್ನ ಮನೆಯ ಸುಕ್ತ ಬೀಸುತ್ತಿರಲಿ. 
ತಪ್ಪಿಸಿ ಹಾರಿಸಿಬಡಲು ಯಾವ ಗಾಳಿಗೂ ನಾನು ಅನುವು ಕೊಡಲಾರೆ. 
ಧರ್ಮ ಕಾರಾಗೃಹದ ಧರ್ಮವಲ್ಲ. 
ಆದರೆ ವರ್ಣದ, ಧರ್ಮದ ನ ಕಲದ 


ದುರಹಂಕಾರಸ್ತೆ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿ ಆಶ ಯವ. 


೨೦೨೦೨೪೨೦೦೦೨೦೦೨೦೦೪೦೨೨೦೦೨೨೦೨೨»೦೨೨೨೨9೨೨೨೦9೨೨೨೪ ೨೦೦೨೦೦೦೮೨೦೪೦೪೨೪೦೨೧೨೨೦೨೨೨೦ 


೨೨೦೨೦೦೦೨೦೨೦ ೦೦ಇ೦೨೨೨೨೦೨೦೨೨೦೨೨೨೦೨೦೨೦೨೨೨೨೨೨೦೦೦೨೦೨೦೨೨೨೨೨೪೦೨೨೨೨೪ 


ಗಾಂಧೀಜಿಯ ನುಡಿಮುತ್ತು 


ಸಕಲ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ 


ಆದರೆ ನನ್ನ ನ್ನು ಕಾಲು 


ಅದರಲ್ಲಿ ದೇವಸೃಷ್ಠಿ ಯ ಅತಿ 


__ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ 


9099೨09೦೨೦೦೦೨೦೦ಛ೦೪೦೨೦೨೦೦೪೦೦೦೨೦೪೨೨೦೨೦೨೦೦೦೪೨೦೦೦೦ 


ಈ ಸಲ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾದನಿಯ 
ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಯ 
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಪರಿಚಯ 


ಡಾ. ರುಗನಾಥ ಮುಗಳಿ 


ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರೊ. ಮುಗಳಿಯವರು ಒಂದೂ 
ರಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 
ಹೊಳೆದಾಟ ಆ ಊರನ್ನು ಸೇರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 
ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮುಗಳಿಯವರಿಗೆ ಸುದ್ದಿ 
ದೊರೆಯಿತು. ಎ 


ಮೊದಲಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೂ ಈ ಕರ್ತವ್ಯ 


ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮುಗಳಿಯವರ ಸ್ವಭಾವದ ತಿರುಳಾಗಿ 
ಬಂದಿದೆ. ಸಾಹಿತಿಗಳೆಲ್ಲರೂ 'ವಿಕ್ಷಿಪ್ತರು, ಕಾಲಾ 


ತೀತರು ಎಂಬ ವಾಸ್ತವ ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿ 
ದ್ಧಾರೆ ಅವರು. ಊಟಿ ಉಡಿಗೆ,ಫಿದ್ದೆ, ವಾಕಿಂಗು 





ಲಿಯೋ ದೊಡ್ಡ 
ಮಳೆ ಯು ಇಗಿ 
ಹೊಳೆ ತುಂಬಿ 
ಬಂದಿಡೆ. ಎಂದು. 
ಸುಮ್ಮಕೆ ' 
ಹೋಗ ಬೇಕೆಂದು 
ಕೆಲನರು ವಾದ 
ವನ್ನೂ ಹಾಕಿದರು 
ಆದರೆ ಮುಗಳಿ 
ಯವರು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ 
ಹೊಳೆ ದಂಡೆಯ 
ತನಕ ಹೋದರು. 
ದಾಟಲುಅ ಅಸಾಧ್ಯ 

ವಾಗುವಂತೆ ನೀರು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. 
ಮುಗಳಿಯವರು ಈಚೆಯ ದಂಡೆಗೆ, ಇವ 
ರನ್ನು ಕರೆಸಿದವರು ಆಜೆಯ ದಂಡೆಗೆ. ಮುಗ 
ಳಿಯವರು ತಾವು ಇದ್ದಲ್ಲಿಂದಲೇ ಕೂಗಿ 
ತಾವು ಬಂದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ 
ತಿಳಿಸಿದರು ! 


7-2 








... ಅಭ್ಯಾಸ, ವೃತ್ತಿ. 
| ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಯ 
ಕ್ರಮ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ 
. ನಿಯಮಿತತನವನ್ನು 

ಅವರು *ಇಪಾಡಿ 
| ಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾ 
|. ಕೊ. ಆದರೆ ಅದು 
ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿಲ್ಲ; 
|. ಗಡಿಯಾರದ ನೀರಸ 
' ಸಾ 

ವಾರಂಟಿನ. ನಿಷ್ಟು 

ತೆಯಾಗಲಿ ಮ 
ಗಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು 
ರಸಿಕತೆಯ ಕಲೆಯ 
ಏ ಬಣ್ಣ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಕೆ 

ತ ಅವರ ಬಾಳಿನ 

ಅಚ್ಚು ಕಟ್ಟು ಬತನದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ 

ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇದೆ ; ಭೂ? ಜಾ ಕೋಮಲತೆ 
ಇದೆ; ಕವಿಯ ವಿಶಾಲ ದರ್ಶನವಿದೆ. 
ಅಂದವಾಗಿ ಹಿಕ್ಕಿದ ಕ್ರಾಪು, ಸೌಜನ್ಯದ 
ಎರಕವಾದ ಮುಖ, ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣು ಚು 
ನೋಡುವವರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ಚಾ ಸವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿ ಸುವ, 


ನಾನೂ ನಿಮ್ಮ ವ ಎಂಬ: ೭ ನಾವನೆಯನ್ನು "ಹುಟ್ಟಿ 


ಓರಣದಲ್ಲಿ, 


೧೦ ಕಸ್ತೂರಿ . 


ಸುವ ಮುಗುಳುನಗೆ - ಮುಗಳಿಯವರ ಈ ಬಾಹ್ಯ 


ರೂಪ ಅವರ ಅಂತರಂಗದ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ 
ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. . ಅವರ ವೇಷ ಭೂಷೆಗಳಲ್ಲಿ 


ಕೂಡ ಅವರ ಜೀವನದ ರೀತಿಯನ್ನು ಸಹಜ 
ವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಜೀವನದ ಯಜು 
ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಆದರ್ಶದ . ಉತ್ತಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ 
ದೃಢವಾದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು 
ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ ಅವರು, ಅದರ ಹೊರ ಆವರಣ, 
ಆ. ನಂಬಿಕೆ ಶ್ರದ್ಧೆಗಳನ್ನು. ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವಂತೆ 
ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಓರೆ 
ಕೋರೆಗಳನ್ನು, ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು, ವಿರಸ 
ಗಳನ್ನು ರಸಿಕತೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ನಿವಾರಿ 
ಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ದುಃಖ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು 


ಅನುಭವಿಸಿ, ನೋವು ` ನಲಿವುಗಳನ್ನುಂಡು, 
ಚೆಲುವು ಒಲವುಗಳನ್ನರಿತು, ಆ ಜೀವ ಒಂದು 
ಹದಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಇಟ್ಟಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ 


ಉತ್ತಮಿಕೆಯ ಕಡೆಗಿರಬೇ ಕೆಂಬ ತಿಳಿವಳಿಕೆ 
ಅವರಲ್ಲಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದುಃಖದ 
ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ವಿಧಿಯ ಫಿಷ್ಕುರ ಶಾಸ 
ನಡೆದುರಿಗೆ '' ಅವರೆಂದೂ .ರೋಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. 
ಅಪಾರವಾದ. ಸಹನೆ ಯಾವಾಗಲೂ' ಅವರ 
ಸ್ವಭಾವದ ಜೆನ್ನೈಲುಬಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃ ತ್ರ 
ಯಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೇನು? ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಬುದಿ 
ವಂತಿಕೆ ಇವರಿಗೆ ದೈವದತ್ತವಾದ ವರ. ಅದರೂ 
ಅದಕ್ಕೆ ಅಭ್ಯಾ ಸ್ನ ಟಾ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ 
ಜು ಕೊಟ್ಟಿ ದ್ಹಾರೆ. ಬುದ್ಧಿ ಗೂ ಕಾ 
ಣಕ್ಕೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಆಜನ್ನ ವೈರವಿದ್ದದ್ದನ್ನು 
ನಾವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಆನ! ಮುಗ 
ಳಿಯವರು ಎರಡನ್ನೂ ಮೇಳವಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿ 
ದ್ಹಾರೆ. 

ಮುಗಳಿಯವರು ಹೆಸರಾದ ಪ್ರೊಫೆಸರರು. 
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಉಟ ವನ್ನು 
ನೀರು ಕುಡಿದಂತೆ. ಕಲಿಸಬಲ್ಲ ಕೆಲವೇ ಬಫೆ 
ಸರರಲ್ಲಿ ಅವರೊಬ್ಬರು. ಯಾವ ಕವಿಯ ಬಗ್ಗೇ 
ಹೇಳಲಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ, ಪಃ 
ಹೇಳಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹೈ ದಯದಲ್ಲಿ ಮರೆಯ 


ಲಾರದ ಪರಿಣಾ ಮವನ್ನು ಸಳ. ರಹಸ್ಯ 
ಅವರಿಗೇ ಗೊತ್ತು. ವ್ಯಾಕರಣದಂತಹ ಕಣ 
ವಿಷಯವನ್ನೂ ಕಾವ್ಯಮಯವಾಗಿ ಹೇಳಬಲ್ಲರು. 
ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಂದು ನಾಡಿನ ತುಂಬ 
ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ! 
ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತೇ ವಲ ತರಿಸುವಡಷ್ಟೆ 
ಪ್ರೊಫೆಸರನ ಉದ್ಯೋಗ ಎಂದು ಎಸೆ 
ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ 
ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ; ನಿರಾಶೆಯಿಂದ ಆರ್ತ 
ರಾದವರನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಕರೆದು, ಜು ಆಸೆಯ 
ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ; ಪ್ರೋತ್ಸಾ ಹವನ್ನು 
ಕೊಟ್ಟು ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರಿಸಿದ್ದಾ ಕ” 
ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯಂತೆ ಅವರ ಜೀವನವೂ ವಿದ್ಯಾ 
ರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. 

ಮುಗಳಿಯವರ ವಾಗ್ಳಿಸೆ ನಾಡಿಗೇ ಗೊತ್ತಿದ್ದ 
ವಿಷಯ. ದನಿ ಎತ್ತರವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಶ್ರುತವಾಗು 
ವಷ್ಟು ಮೆಲ್ಲಗೂ ಅಲ್ಲ; ವೀಣೆಯ. ನಾದದಂತೆ 
ಮಧುರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭ, , ಬೆಳವಣಿಗೆ, 
ಮುಕ್ತಾಯ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾಧಾನ, 
ಸರಸತೆ, ಅಲ್ಬಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ವಿನೋದ ಹಾಸು 
ಚಃ ಬರುತ್ತವೆ. ಮುಗಳಿಯವರು ಭಾಷಣ 
ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೇಳುವವ 
ರಿಗೂ ಆತುರವಿರಲಾರದು. ಅವರ ಶೈಲಿ ಕ್ಷಣ 
ಕ್ಕೊ ೦ದು ವಿಚಿತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮೇಘ 
ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ; ಕಣು ಕುಕ್ಕಿ ಸಿ ಸೋಜಿಗವನ್ನುಂಟು 
ಮಾಡುವ ಚೂ ಅಲ್ಲ, ಹುಣ್ಣಿವೆಯ ಬೆಳ 
ದಿಂಗಳಿನಂತೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ 
ತಂಪನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಭಾಷಣ ಮುಗಿದ 
ಮೇಲೆ ಅವರು ಹಾಡುವ ಅವರ ಶವಿತೆಗಳು 
ಸಂಪಿಗೆಯ ಸುವಾಸನೆಯಂತೆ ಬಹುಕಾಲ ಮ ನ 

ಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತ ವೆ. 

ಮುಗಳಿಯವರ ಈ ಸುಕುಮಾರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ 
ಮುದ್ರೆ ಬಹುಶಃ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ 
ಬಿದ್ದಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಜನಜೀವನದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವೇ 
ಆದರೂ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಲೇಖಕ ಜೀವನವನು 


ನ 
ತನ್ನದೇ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿ 


ಡಾ. ರಂಗನಾಥ ಮುಗಳಿ | ೧೨ 


ತಿಳಿದು, ಅನುಭವಿಸಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಗಳಿ 
ಯವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿರಸಗಳ ಸೆಕೆ 
ಬಡಿದಿದೆ. 
ಯಿಂದ ಸಹಿಸಿ ಅವರು: ಮುಂದೆ ನಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 
ಕಗ್ಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಚಲುವಿನೆರಕದ ಪ್ರತಿಮೆ 
ಯನ್ನು "ಮೂಡಿಸುವ ` ಸಾಹಸಕಾರ್ಯವನ್ನು 
ಅವರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಲೇ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ 
ಅವರ ಜೀವನದುಸಿರಾಗಿದೆ ; ಕಣ್ಣ ಟೆ 
ಗಿದೆ; ಎದೆಯ ನೊರೆಯಾಗಿದೆ;. ಪ್ರತಿಭೆ ಗೈದ 
ಜೀವನ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿದೆ. "ಅಪಾರ ಸರುಣು' 
" ಚಾತಕ ವ್ರತ ', " ಹೊಸಗಾಲದ ನವಿಲು', 
"ಬಂದೆಯಾ ಬೆಳುದಿಂಗಳ: 'ಓ0ಅಶಾಂತಿ', 
"ಕಾರಣಪುರುಷ' ಮೊದಲಾದ ಶವಿತೆಗಳು 
ಅವರ ಭಾವಕೋಮಂತೆಗೆ, ಮೃದುಸಂಸ್ಕಾ 
ರಕ್ಕೆ, ರಸದರ್ಶನಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. 
ಕನ್ನಡ: ಕಾವ್ಯದ ನವೋದಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 
ಅರಳಿಬಂದ ಅವರ ಗೀತಗಳು ನಾಡಿಗೆ ಎಂಡೂ 
ಮರೆಯಲಾರದ ` ಕಾಣಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದೂ 
ಅಲ್ಲದೆ ಮುಗಳಿಯವರ ಕೃತಿಗಳ ಭೆ] 
ಹಾಗೂ ವೈವಿಧ್ಯ ಅದ್ಭು ತವಾದದ್ದು "ನಾಮ 
ಧಾರಿ', 'ಮನೋರಾಜ್ಞ ಪೊದಲಾದ ಅವರ 
ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ರಸಿಕ ೪೫6 ಜೊತೆಗೇ 
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಡಂಬನವೂ ಲಾಸ್ಯವಾಡುವದನ್ನು 
ನಾವು: ಕಾಣಬಹುದು. " ಸಾರಣಪುರುಷ', 

"ಬಾಳುರಿ', "ಅನ್ನ' ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ 
ಅವರು ಉತ್ತರ ಸರ್ವಾಟಕದ ಜನಜೀವನದ. 
ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳ, ಧ್ಶೇಯ ಸಾಧನೆಗಳ, ಸುಖ 
ದುಃಖಗಳ, ತಿರುಳಿನ ಚಿತ ತ್ರವನ್ನು ಕವಿಯ 
ಉತ್ಕ ಟತೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಈೂಟ 
ಪ್ರಶ್ನ. ', .ವಿತಂತು:ವೇ ಶೈ, " ನೀರಿನ ನಾರಪ್ಪ ' 
ಶ್ರ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತತನದ ಜ್ಯಾಲೆ 
ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಾಗಿದೆ ; ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಕ ಬುದ 


ಆದಕೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ತಾಳ್ಮೆ 


ಕರುಣೆಯ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆಯಿಸುವ ವಿಲಕ್ಷಣ 
ಶಕ್ತಿ ಅವಕ್ಕಿ ದ. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ 1:6 
11611080 ರೆ 1081113181, ಐಂಬ ಸರಸ 
ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 

ಮುಗಳಿಯವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಕಿದ." ಸನ್ನಡ 
ಚರಿತ್ರೆ ' ಕನ್ನಡದ ಸಂಶೋಧನ ಸಾಹಿ 


ಸಾಹಿತ್ಯ 


` ತೈದ ಕೊನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕೃತಿ. 


ಶ್ರೀಮಾನ್‌ ಆರ್‌. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರ ಕವಿ 
ಚರಿತೆಯ ತರುವಾಯ, ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ 
ರುವ ಮುಗಳಿಯವರ ಕೃತಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮೈಲು 
ಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನೂ 


'ಸತ್ವವನ್ನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು 


ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿ, ಬೇಕೆ ಬೇರೆ ಕವಿ 
ಗಳ ಮಾರ್ಗ, ರೀತಿ, ಶೈಲಿ, ಸೌಂದರ್ಯಗ 
ಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಬೇಕಾದಕೆ ಅಸಾ 
ಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ, ಸತತವಾದ ಅಭ್ಯಾಸ, ನಿಷ್ಠ 
ಲ್ಮಷವಾದ ದೃಷ್ಟಿ ಬೇಕು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 
ದಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು, 
ವೈಯಕ್ತಿ ಕವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಧೈರ್ಯವೂ 
ಬೇಕು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ 'ಹೇ ಗೋ ಹಾಗೆಯೆ 
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮುಗಳಿಯವರ ಸಮನ್ವಯ ದೃಷ್ಟಿ 
ತಳಹದಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಕಾರಣ ಉತ್ಸಾ 
ಹವಾಗಲಿ, ಅನುದ್ದಿಶ್ಶ, ಟೀಸೆಯಾಗಲಿ ಇಡು 
ಬರುವದಿಲ್ಲ. ಈಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾದಮಿ 
ಯವರು ಈ ಗ್ರ ಂಥಕ್ಕೆ ಬಹುಮಾನ ಕೊಟ್ಟು 
ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತೆ ಆ ಕೃತಿ ಆ ಗ 
ಮಾನದಿಂದ. ಪರಿಮಿತವಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ. ಮುಗಳಿ 
ಯವರ ಅಖಂಡ ತಪಸ್ಸಾಧನೆಯ ಫಲ ಅದು; 
ಅವರ ಸಾಹಿತ ಸೆ ಶಿಖರಪ್ರಾ ಯವಾಗಿದೆ. ನಾಡು 
ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕೆಲವೇ ಕೃತಿ 
ಗಳಲ್ಲಿ ಅದೂ ಒಂದು ಎಂದು ನಿರ್ವಿವಾದವಾಗಿ 
ಹೇಳಬಹುದು. 


*ಅಎ.ಲಿಸಗಿ/೨.. 


ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಂಕೆಯುಂಟಾದ ಶ್ರೀ“ ಅ ಎಂಬ ಯುರೋಪಿ. 
ಯರ್ನ ಗೃ ಹಸ್ಜ ರು ಸರು ತತ _ಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು 


ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿ ಗ್ಗ ರು. 


ಜಟ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶಂಗೇರಿಮಠದ 


( ಕಾಲವಾದ) ಜಗದ್ಗುರುಗಳಾದ ತ್ರೀ ಚಂದ ದ್ರಶೇಖರ ಭಾರತಿ ಸ್ನಾಮಿ 


ವ 


ಗಳನ್ನು ಕಂಡು ತಾಪ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಎಂದು 
ಅನರೊಳೆಗಿನ ಸಂವಾದದ ಒಂದು ಭಾಗ 
ವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ತಿಯಾಕ ಸ್ವಧರ್ಮೆ ನಿಧನಂ ಶ್ರೆ ಯಃ ಎಂಬ ತತ್ವ 
ಇಲ್ಲಿ. ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ ಪ್ರತಿಷಾದಿಸಲ್ಪು ಟ್ಪದೆ, 


ಟಪಾ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. 


ನಾರರರ್ನಾಂತ ಮಾಗಿಕೇ (ೌ 


ಶ್ರೀ. 
ಹಾರಿಕ ಸೂಚನೆ ಏನು? 

ಸ್ವಾಮಿಗಳು. ನಿಮಗೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ 
ಯಿದೆಯೇ? 

ಆ. ಇದೆ. 

ಸ್ವಾ. ನಿಮಗೆ ದೇವರ ಜಾಣ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ 
ವಿದೆಯೆ? . 

ಅ. ಖಂಡಿತವಾಗಿ. 

ಸ್ವಾ. ದೇವರ ಜಾಣ್ಮೆಯು ಅವನ ಪ್ರತಿ 
ಯೊಂದು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಂದು 
ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆಯೆ? . 

ಅ. ನಿಜವಾಗಿ. ; 

ಸ್ವಾ. ನಿಮಗೆ ಜನ್ಮವೀಯುವಲ್ಲಿ ಕೂಡ 
ಆತನ ಜಾಣ್ಮೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಒಪ್ಪೆ 
ಎರಾ? 

ಅ. ಒಪ್ಪಬೇಕು. 

ಸ್ವಾ. . ಹಾಗಾದಕೆ ನಿಮಗೆ ಜನ್ಮವೀಯುವು 
ದರಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ' ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ, ಘನ 
ಉದ್ದೇ ಶವಿದ್ದಿರಬೇಕಲ್ಲವೆ ) 

ಅ. ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ನನ್ನ ಜನ್ಮವು ಈ ಮಹಾ 


ಹಾಗಾದಕೆ ನನಗೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯವ. 





ವಿಶ್ವದ ಹಿತಾಹಿತಗಳ ಮುಂದೆ ಕ್ಷುದ್ರವೆನಿಸಿ 
ದರೂ ಅದು ಕೂಡ ಉದ್ದೇಶರಹಿತವಾಗಿರ 
ಲಾರದು. 

ಸ್ವಾ. ನೀವು ಇಂಥದೇ ದಂಪತಿಗಳ ಹೊಟ್ಟಿ 
ಯಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಬೇಕೆಂದು ಈಶ್ವರನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ 
ದಾಗ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ, ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ 
ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಇದ್ದಿರಬೇಕಲ್ಲವೆ 9 

ಅ. ಇರಬೇಕು. 

ಸ್ವಾ. ನೀವು ಕ್ರೈಸ್ತಮಾತಾಪಿತೃಗಳ ಗರ್ಭ 
ದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಬೇಕೆಂದು ದೇವರು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ 
ದಾಗ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವೇ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ 
ಅತ್ಯಂತ ಸಮಂಜಸವಾದುದೆಂಬ ಹೊರತು ಬೇ 
ರಾವ ಉದ್ದೇಶ ಆತಗಿದ್ದಿರಬಲ್ಲದು ? 7 ಸರ್ವಜ್ಞ 
ನಾದ ಪರಮಾತ್ಮ ಹನು ನಮನಮಗೆ ಯಾವಯಾಪ 
ಧರ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತ ಮವಾಡುದೆಂದು ಚೆನ್ನಾ ಗಿ 
ಬಲ್ಲನು... ನಮ್ಮ ಪರಿಮಿತವಾದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ 
ನಾವು ನಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳಲಾಕೆ 
ವೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ 
ಅತ್ಯಂತ ಉಚಿತವಾದ ದೇಶ, ಕಾಲ, ಧರ್ಮ 
ಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು 


ಜೇತನಾ ಲಿಮಿಟಿಡ್‌, ಮುಂಬಂತಿಂ ಇವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 12181080108 ೫7100 6 ೮ ವಿನಿಂದ 


೧೨ 


ನಾವು ಧರ್ಮಾಂತರ ಮಾಡಬೇಕೇ? ; ೧೩ 


ಅವನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪರಮಾತ್ಮನ ಈ 
ಕರುಣಾಪೂರ್ಣವಾದ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಧಿಕ್ಕ 
ರಿಸಿ, ಜೀರೆಟೇಕೆ ಧರ್ಮಗಳ ಒಳಿತು-ಕೆಡಕು 
ಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಅಸಾಧ್ಯ ತ್ಯಜ 
ನಾವೇಕೆ ಕೈಹಾಕಬೇಕು? 

ಅ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿ 
ಕೊಂಡು ನನಗೆ ತೋಚಿದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದನ್ನು 
ಸತ್ಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಭಕ ಕ್ರೆಯತ್ನಿಸಿ 
ದ್ವೇನೆ.. ಆದರೆ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ನನಗೆ ಕ ಕ 
ಗಳುಂಟಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವವರು 
ಯಾರೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಆದೆ ರಿಂದಲೇ ನಾನು ಪರ 
ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಇಚ್ಚಿಸಿದೆ. 

ಸ್ವಾ. ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಅಶೂಲಾಗ್ರ ವಾಗಿ 
ಅಭ್ಯ ಸಿಸುವದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ನಿರಂತ 
ವೂ ಚಸಷಗ ಹಿಕ "ಅದನ್ನೇ ಜ(ವನವಾಗಿ 
ಮಾಡಿಕೊಂಡವರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಂದೇ ಹೆ ನಿವೃತ್ತಿ 
ಆದೀತಲ್ಲದೆ ಅನೈರಿಂದಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ 
ನೀವು ಸಾಗರಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಆಕಾಶವನ್ನು 
ಭೇದಿಸಿ. ದೂರದೂರ ಹೋಗುತ್ತೀರಿ. ಆದರೆ 
ಸತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಗುರುಗಳೇ ನಿಮ್ಮ ಬಾಗಿ 
ಲಿಗೆ ಬಂದು ನಿಮ್ಮ ಸಂದೇಹನಿವೃತ್ತಿ ಮಾಡ 
ಬೇಕೆನ್ನುತ್ತೀರಿ. 

ಧರ್ಮವು ಜೀವನದ ಒಂದು ಸ್ಥಾ _ರಸ್ಕವಾದ 
ಉಪಾಂಗವೆಂಬ ಭಾವನೆ ಜಾಗಗಳು ಧರ್ಮವು 
ಜೀವನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರದೆ ಜೀವನವೇ 
ಆಗಿದೆಯೆಂದು ಒಮ್ಮೆಗೆ ಮನಗಂಡಕರೆ, ಇಡೀ ಜಗ 
ತ್ತನ್ನೇ ಅರಸಿ ಯೋಗ್ಯ ಗುರುವನ್ನು ಪಡೆಯುವ 
ಹಂಬಲವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಗುರು ಯಾವಾ 
ಗಲೂ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೈಜ 
. ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ಕುರುಹು ಕಂಡರೂ ಸಾಕು, ಅವನು 
ನೆರವಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. . ಕ್ರೈಸ್ತರಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಗುರು 
ಗಳು ಇಲ್ಲವೆಂದು ನಾನು ನಂಬಲಾಕೆ. . ಜಂಜ 
ಡದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು. 
ಅಂಥ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಬೇಕಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ, 
ಅವರಿಗೆ ಇಂಥ ಜಗತ್ತೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಸತ 
ವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಜಂಜಡದ ಜಗತ್ತಿನ ಮಧ್ಯದ 


ಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬಹುದು. ಯಾಕಂದರೆ ಜಂಜ 
ಡವು ಅವರನ್ನು ವೀಡಿಸಲಾರದು. . ಆದ್ದರಿಂದ 
ಹೋಗಿರಿ, ಶೆ ನಿಜವಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ರನ್ನು 
ಹುಡುಕಿ ಅವರನ್ನು ವಿನಯಪೂರ್ವಕ ಪಾ 
ಸಿರಿ. ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಶಂಕೆಗಳಿಗೆ “1 
ಕೊಡುವರು. ಆಗ ದೇವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕ್ರ್ಯೈಸ್ತ 


ರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದೇ ನ್ಯಾಯ, ವಾಡ್‌ ನಿಮಗೆ 
ಮನವರಿಕೆಯಾಗುವುದು. 
ಆ. ಸ್ಕಾಮಿಗಳೇ, ನೀವು ನನಗಿತ್ತ ಈ 


ಉಪದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಎಷ್ಟು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿ 
ದ್ಹರೂ ಸಾಲದು. ನಾನು ಇಲ್ಲಿಂದೆ ಉತ್ತಮ 
ಕ್ರೈಸ್ತ ನಾಗಿ ಜಾಳಬೇಕೆಂಬ ಹಾದಿಗಳ ಇಚ್ಛೆ 
ಯೊಡನೆ ಮರಳಬಹುದೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ನನಗೆ ಇಲ್ಲ 
ಬಂದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಗ ಇಚ್ಛೆ ಯನ್ನು 
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಜಾಗೃ 'ತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಣ್ಯ ನಿಮ್ಮದು. 
ಕ್ರ್ಸೈಸ್ಸರ ರು ಉತ್ತ ಮ ಕ್ರೈಸ್ಮರಾಗಿ ಬಾಳಬೇಕು, 
ಹಿಂದುಗಳು ಉತ್ತಮ ಹಿಂದುಗಳಾಗಿ ಬಾಳ 
ಬೇಕು ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಧ್ಶೇಯವಿರುವು 
ದಾದರೆ ನಿಮ್ಮ ಧರ್ಮವು ನಾನೆಣಿಸಿದ್ದ ಕ್ಕ ಂತಲೂ 
ಉದಾತ್ತವಾದುದೆಂಬುದು ನಿಶ್ಚ ಯೆ. ಕೌಸ್ನು 
ಹೋಗಿಬರುವೆ, ಆಶೀರ್ವದಿಸೋಣಾಗಲಿ. 


ಸ್ವಾ. ಆಶೀರ್ವದಿಸುವುದು ದೇವರಿಗೊಬ್ಬ 
ನಿಗೇ `ಸೇರಿದ್ದು. ಅವನ ಕರುಣಾರ್ದ ವರ 
ಗಳನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬೇಡಬೇಕು. ಒಂದು 
ಮಾತನ್ನು ರಿಮಗೆ ಹೇಳಬೇ ಕೆನ್ನುತ್ತೇನೆ. ನಿಮಗೆ 
ಪರಮಾತ್ಮನು ಸುದೃಢ ಶರೀರವನ್ನೂ ಚೈತನ್ಯ 
ಶಾಲಿ ಹ ತೀಕ್ಷ ಬುದ್ಧಿ ಯನ್ನೂ ದಯ 
ಪಾಲಿಸಿದ್ದಾ ಚಲಾಜ “ಹತ್ತಿರ. ಎಷ್ಟೇ 
ಉತ್ತಮ "ಬಣ್ಣ ಗಳೂ ಕುಂಚಗಳೂ ನ್‌ 
ಅವನ ಕಲ್ಪ ನೆಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಶ್ರೇಷ ವಾಗಿರಲಿ, 
ಅವನು ಗಾರಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ 'ೀಹತತ, ಅದಕ್ಕೆ 
ಎಷ್ಟೇ ಒರಟಾಗಿದ್ದರೂ. ಸ್ಥಿರವಾದ ಹ 
ಗೋಡೆಯೋ ವಸ್ತ್ರ ವೋ ಒನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬೇಕೇ 
ಬೇಕು. ಆದ್ರ ರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದೈವದತ್ತ ' ಸಾಮ 
ರ್ಥೈಗಳನ್ನು ವಿವಿಧೆ ಧ ಸಪ ಗುಣದೋಷ 


ಕಸ್ತೂರಿ 
ಗಳನ್ನು ವೃರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಲಿಸುವ ಗಾಳಿ ಯೋಗಿಸಿರಿ. ಫಿಮ್ಮ ಚಿತ್ರ: ಪೂರ್ತಿಯಾದ 
ಚ ಡ್‌ ಪ್ಗಿ 
ಗುದ್ದಾಟದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಬೇಡಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ದೈವ. ಮೇಲೆ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಆಸ್ವಾದಿ 
ದತ್ತ ಶಕ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ದೈವದತ್ತ ಸುವಾಗ ಹಿನ್ನೆಲೆ ತಾನಾಗಿ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 
ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ. ಉಪ 


ಆ ವರೆಗೂ ಅದು ಸಾಧಿಸದು. ನೆನಪಿರಲಿ. 


ಧರ್ಮಕ್ಲ್ಷೇತ್ರೇ.... ಕ 
ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಆರ್ಥವೂ ಕಾಮವೂ ಸಾಧಿಸುವುದೆಂದು ನಾನು ಕೈಯೆತ್ತಿ ಕೂಗು _ 
ತ್ತಿದ್ದರೂ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಆಲಿಸುವುದಿಲ್ಲನಲ್ಲ! 


ಪಾ ವ್ಯಾಸಮಹರ್ಷಿ 


ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಿಗೂ ಆಸ್ಪದನೀಯಬೇಕು. 


ಯಾಕಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ತನ್ನ 
ದಾರಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೇರಬೇಕಾಗಿದೆ. 


___.ಘುನವಂತನಾದ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ ರಾಜ 


ನಮ್ಮಲ್ಲರುವ ಧರ್ಮ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ದ್ವೇಷಿಸುವ ಪೂರ್ತಿ ಇದೆ ಹೊರತು ಒಬ್ಬ 
ರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸುವಷ್ಟು ಇಲ್ಲ. 

ಡಸ್ಟಿತ್ತ 

ಧರ್ಮವೆಂಬುದು ಜನಜಂಗುಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಅಫು. 


ಎಕಾರ್ನಮಾರ್ಕ್ಸ 


“೦೪೮/೦೦67 ಎ 


ರಸ್ತೆ ಉಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಒಬ್ಬ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಹೇಳಿದ : 
“ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡರೆ ನನಗೆ ಕನಿಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಕಠಿನ ಮತ್ತು 
ತಿರಸ್ಕೃ ತವಾಗಿದೆ. ಹ 


ಭಂಗಿ ಕೇಳಿದೆ: “ ಧನ್ಶವಾದಗಳು. ಆದಕ್ಕೆ ತಾವೇನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ 
ಹೇಳುವಿರಾ?'' 
ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಅಂದ : « ನಾನು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು, ಅವನ ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅವನ 
ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುನವನಾಗಿದ್ದೇ ನೆ. ? 
ಭಂಗಿ ತಿರುಗಿ ಉಡುಗತೊಡಗಿದ. ಅನನು ನಕ್ಕು ನುಡಿದ: “ ಹಾಗಾದರೆ ತಮ್ಮನ್ನು 
ನೋಡಿ ನನಗೂ ಕನಿಕರವಾಗುತ್ತದೆ.?? 
ಕಾಕಾ ಕಾಲೇಲಕರರ . “ ಮೃಗಜಲಕೇ"ನೋತಿ *ಯಿಂದ 





ಕ 
೯೫ 


ತುತು ಎಟ ಬ ಬ ಚಯ ಸೂತಗಟ ಟು ಜಂ ಜದ 


ಗ ಟ್‌ 


(1 


*1ಡ| ತೆ ಲ್ಪ 
ಭಾ. 0। 


1 


ಗ 4 ಗೆ 
ಜಾ 3 


ಟಿ 


ತೆ ಹಾ $ 
ಕ | ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಅಲಸಿಗರಿದ್ದಾಗ! 


ಮೊನ್ನೆ ಮೊನ್ನೆ ತನ್ಮು ೯೬ನೇ ಜನ್ಮದಿ 
ನೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿದ ಜಗತ್ಸ ,ಸಿದ್ಧಎಂಜಿನಿ 
ಯರರಾದ ನೋಕ್ಷಗು ಟೆ ಕೆ ಶ್ತ ರಯ್ಯ 
ನವರಿಗೆ ೬೨ ವರ್ಷಗಳೆ ಹಿಂದೆ ಮುಂಬಯಿ 
ಸರಕಾರದ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಂದ 
ಬಹುಮಾನ ಯಾವು ದು ಗೊತ್ತೆ? ಒಳ್ಳೇ 
ಸೂಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದ ಕ್ಸ ಮೇಲಿಧಿಕಾರಿಯುರದ 
ಆಲ)? ಯಿಂಬ ಎಟ ಸಕ 
'ವೇಶವನ್ನು ಅವರ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಕೇಳಿರಿ : 


"" ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ೨೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿ ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ 
ಸರಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತಾಮಗಿರೆ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ 
ಅಸಿಸ್ಟಂಟ” ಎಂಜಿನಿಯರಾಗಿ ನನ್ನ ನೇಮಕವಾ 
ಕು ೪ *. ` ಸಾಧಾರಣ ಸ್ವರೂಪದ ಕೆಲಸ 
ವನ್ನು ಕೆಲ ತಿಂಗಳು ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ . 
ಸರ್ಕ ಜಿಲ್ಹೆ ಯ-ಪಾಂ ಜ್ರಾ ನದಿಯಿಂದ ದಾತಾರಿ 
ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿ ` [ ನೀರಾವರಿಯ ] ಪೈಪ್‌ ಸೈಫನ್‌ 
ಕಟ್ಟಲು ನನಗೆ ಖಾನದೇಶ ಮತ್ತು ನಾಸಿಕ ಜಿಲ್ಲೆ 
ಸ್ತ ನೀರಾವರಿ ಎಂಜಿನಿಯರರು ಆಜ್ಞಾ ವಿಸಿದರು. 

೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ ನಾನು 
ಗೊತ್ತಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗ ಕೆಲಸದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 
ಮಾಡಿದೆ. ಹಳ್ರದ ತಳದ ಉಸುಬನ್ನು ತೆಗೆದು 
ಕೊಳವೆ ಹಾಯ್ಕು ಹೋಗಲು ಬಂಡೆಯನ್ನು 
ಕಡಿದು ದಾರಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಬಂಡೆ ಕಡಿ 
ಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲ ಮಳೆ ಬಂದು 
ಪ್ರವಾಹ ಉಕ್ಕಿ ಕಡಿದ ಕಂದಕ ಮಳಲಿನಿಂದ 
ತುಂಬಿಹೋಗತೊಡಗಿತು. ಮಳಲನ್ನು ತೆಗೆಸದೆ 
ಚ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. 4 

ಪ್ರತಿಸಲ-ಮೂರು ಮೂರುದಿನ 'ಏಡಿಯುತ್ತಿ ತ್ತು. 
ಇ॥ ಹೊಸಬನಾದ್ಮರಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಸಬ್‌ಡಿವಿಜ 
ನಲ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ಅವರ ಅಭಿ 


೧೫ 


ಪ್ರಾಯದಂತೆ, ನಾಸಿಕ ಖಾನದೇಶ ಜಿಲ್ಲೆಯ 
ಬತ ಇಂಜನಿಯರರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬಕೆದೆ. ಮಳೆ 
ಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಲಸ ಸನರಿಕುತರಣಡ ಕಿರ 
ರ್ಥಕ ವೆಚ್ಚ ವುಂಟಾಗುವುದು; ಆದ್ವರ ರಿಂದ ಮಳೆ 
ಗಾಲ ಮಬ ವರೆಗೆ ನನ್ನ ಮ ಕಚೆ ಕೇರಿ 
ಯಿದ ಧುಳಿಯಾಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ಎ ಬಿಡುವ 
ಲಕ್ಷಣ ಕಾಣಿಸಿಡೊಡನೆ ತಿರುಗಿ ಬಂದು ಕೆಲಸ 
ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದೆ. 

ಇದಸ್ಕೆ ನನಗೆ ಬಂದ ಉತ್ತರ ಅತ್ಯಂತ ಅನಿ 
ರೀ ಚ್ವಿತವಾ ಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿ 
ಯಲೇ ಬೇಕೆಂದು ಮೇಲಧಿಕಾರಿ ಒತ್ತಾಯಪಡಿ 
ಸಿದ್ದರಲ್ಪದೆ ಜವ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ರಿಮಾ 
ರ್ಕು ಬರೆದಿದ್ದರೆ 


" ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರನು ಪ್ರಾರಂಭ 


ದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಆಜ್ಞೆಗೆ 
ವಿಧೇಯತೆ ತೋರಿಸದಿರುವುದು ಶುಭಲಕ್ಷಣ 


ವಲ್ಪ.' ಅರ್ಥಾತ್‌ ವಿಶ್ವೇಶ್ವ ಓರಯ್ಯನವರು ಅಲಸಿ 
ಗರಾಗಿದ್ದ ರೆಂದು ಮೇ ಈ ಹಿಸ್‌ ಟೀಕೆ । 
ಇದನ್ನೋದಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರಿಗೆ ತುಂಬ 
ನಿರುತ್ಸಾಹವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಅವರು ಬಹಳ 
ಪ್ರಯಾಸಪಟ್ಟು, ದಿನವೂ ಕುದುರೆಯೇರಿ 
ಪಾಂಜ್ರಾ ನದಿದಾಟಿ ಹೋಗಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 


ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿಯೇ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರ 
ಮೇಲೆ ಟೀ ಡಿ ಬರೆದಿದ್ದ ಅಧಿಕಾರಿ ಮೆಚ್ಚಿ ತನ್ನ 


ರಿಮಾರ್ಕನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸಿಪತ್ರ ಬರೆದ. 

ಆದರೆ ಈದೆ [ವಿಲಾಸವನ್ನು ನೋಡಿರಿ. . ಈ 
ರಿಮಾರ್ಕು ಬದ ಎಂಜಿನಿಯರನು' ಅನಾಮ 
ಧೇಯನಾಗಿಯೆ ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ಇಪ್ಪತ್ತೇ 
ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಎಂಜಿನಿ 
ಯರಿಂಗ ಶೋಧಗಳಿಂದ ವಿಶ್ನೆ ಶ್ವ ರಯ ನವರು 
ಜಗತ್ಛ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಅವರು ಜವಾನ 
ರಾದ. ಸರೋವರಕ್ಕೆ ೧೯೦೧-೩ರಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ 


೧೬ ಈಸ 


ಸಿದ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ತಮ್ಮದೇ ಕಲ್ಪನೆಯಾದ 
ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗೇಟಿನ ಪದ್ಧ ಯ” ಮುಂದೆ 
ದೇಶವಿದೇ ಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿ ತು. 

೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಸೇಜ್‌ ನೌಕರಿ 
ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲತುತ್ತಿಗೆ ಹರಳು ಕಡಿದು ನೊಂದಿ 
ದ್ಡ ಇವರು ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೧೯೦೯ 
ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮುಂಬಯಿ ಸರಕಾರದ ನೌಕರಿ 
ಯಿಂದಸೆ ್ವೇಚ್ಛೆ ಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದಾಗ ಗವರ್ನರ 
ರ್ಜ ಸಿಡೆನ್‌ಹ್ಯಾಮರು ಅವರಿಗೆ ಬಕಿತು 
ದನ್ನು ನೋಡಿರಿ: 


ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಅಸದೃಶಸೇ ವೆಯನ್ನು 


ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಗವರ್ನರ ಸಾಹೇಬರ ಅಭಿ 
ಪ್ರಾಯ. ಅವರಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಪೆನ್‌ಶನ್‌ ಪಡೆ 
ಯುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ.? 


ಹಾರಿ 


“ನೀವು ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು 
ನಾನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ರೆ. ನಿಮ್ಮ ಅಮೂಲ್ಯ 
ಸೇವೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಮೆಚ್ಚಿ ಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ 
ಹಂಬಲ ಸತು. ಕ 

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಹೊಸ ನೀರಾವರಿ ಶೋ 
ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂಬಯಿ ಸರಕಾರದ ಆಗಿನ ಮಂತ್ರಿ 
ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದ ಸರ್‌ ಜಾರ್ಜ ತಳಳ 
ಯವರು ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಬರೆದುದು ಹೀಗಿತ್ತು. 

"ಈ ಯೋಜನೆ "ಸಿಫಲವಾಗಲು ವಿಶ್ವೆ ಶ್ವ ರಯ್ಯ 
ನವರ ಬುದ್ಧಿಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಕಾರಣ. ದ 
ಸರಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಿರಿ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ 
ಇಷ್ಟು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷನಾಡ ಆಂಗ್ಲ! 
ಯ ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಬೇಕೊಬ್ಬ 
ನಿಲ್ಲ. 


ಡಿ. | ಭಜ ಏಂ ಐೀ.. 


೯೬ ವರ್ಷದ ತರುಣ 
ಇಷ್ಟು ದೀರ್ಥಕಾಲದ ಬಾಳ್ವೆಯ ಗುಟ್ಟೆ ನು ಎಂದು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರನ್ನು 


ನೇಳಿದರೆ_.«« ವೃದ್ಧಾಸ್ಮ ನನ್ನನ್ನು 


ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಬಂದಿತ್ತು. 


ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲ, 


ನಾನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ--'' ನಂಜು ಹಾಸ್ಯವಾಗಿ 


ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ದುಡಿತ, 


ಮಿತಾಹಾರ ಸಂಯಮ ಇವು ಸಾಧಕಗಳು. 


ನಿಯಮಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ್ಮ ವ್ಯಾಯಾಮ, 


ಜೊತೆಗೆ ದೇವರ ಕೃಪೆ ಆಶೀರ್ವಾದ. 


ಶಿ 


4 ವಯೋವೃದ್ಧ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖನಿದೆಯೇ? ' ಎಂದು ಕೇಳಿನೋಡಿ ಅವರನ್ನು. 
ಸಾಕಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ, ಯೋಗ್ಯ-ಸುಖಜೀನವನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಹಣ” ಇದ್ದರೆ ಏಕಾಗ 


ಬಾರದು? ಎಂದು ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. 
ಜೀವ ಸುಖಮಯವಾಗಿರಲಾರದು. 
ಸಂಗ್ರಾ ಹು 


ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ, ನೋವಿನಿಂದ , ಪೇಚಾಡುವೆ 
ಜೀವನನೇ ಒಂದು 
ಆದರೆ ಈ ಕಷ್ಟಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳನ್ನು 


ಹೋರಾಟ, ಕಷ್ಟಮಯ 
ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರ 


ಮಾತ್ಮ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾನೆ--ಎನ್ನು ತ್ತಾರೆ. 
ಎಷ್ಟೆ ೯ ಕಷ್ಟ ವಿರಲಿ, ಜೀನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳ ಲು ಸಾಮಾನ್ಮ ವಾಗಿ ಯಾರೂ ಬಯಸುವು 


ದಿಲ್ಲ. 


ಬಯಸದೆಯೇ ಡ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಜನ್ಮ ತಾಳಿದೆ. 
ಮತ್ತೆ ಬಾಳಬಯಸುವೆಯೋ ? ' ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಬಕ್‌ 


ವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. 


“ ಬಾಲ್ಕ ದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬಯಸುತ್ತಿ ಡ್ನ ಒತ್ತ ಈಗ ಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ. 


ಜೀವನ ನನಗೆ ಸುಖಪ್ರದ 


ದಿಂದ ಆಗಲಿ' ಎಂಡು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ತತ್ವವನೇತ್ತನಾದ ರಿನೋ ಹೇಳುವಂತೆ ನಾನೂ ಹೇಳು 


ತ್ತ್ವೇನೆ? ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ನಿಶೆ ೇಶ್ವರಯ್ಯ, 


ದಾನ್ಹಿ. ಎಸ್‌. ನಾರಾಯಣರಾಯಕಠ “ವಿಶ್ನೇಶ್ವರಯ್ಯ? ಪುಸ್ತ ಕದಿಂದ 





ಇಸರೀಠೋಯಮ್‌ 


: ಗಂಗಾನದಿಯ ಪಾನಿತ್ರ್ಯ ಕಟ್ಟುಕತೆಯಲ್ಲ, 


ಔಷ ಅದರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಥ್ಯ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. 
( | 


ಮುತ್ತಿ ನ ಕೋಲಿಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನೀಲದ 
“ಮುಣಿಗಳ ಕೋದಂತೆ ಒಂದೆಡೆಗೆ, 
ಬೆಳುದಾವರೆಗಳ ಮಾಲೆಯೊಳಲ್ಲಲ್ಲಿ 
ನೈದಿಲೆಗಳನಿಟ್ಟಂತಿನ್ನೊಂದೆಡೆ, 
ಸೆಲವೆಡೆ ಹಾರುವ ಮಾನಸ ಹಂಸಗ- 
ಳೋಳಿ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಜಿರೆತಂತೆ 
ಜೀರೊಮ್ಮೆ ಶರದದ ಬಿಳಿ ನೋಡದೆಡೆಯಲ್ಲಿ 
ಬಾನ್ನೀಲವಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಣಕಿದಂತೆ, 
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಾಳಸರ್ಪಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಂಥ 
ಭಸ್ಮಭೂಷಿತ ಶಿವತನುನಿನಂತೆ, 
ಯಮುನೆಯ ತೆರೆಗಳನಪ್ಪಿದ ಗಂಗೆಯ 
ಸೊಬಗ ನಾನೇನೆಂಬೆ ನೋಡೆ ಕಾಂತೆ. 


ರಘುವಂಶ 


ಮಹಾಕವಿ ಕಾಳಿದಾಸನ - ಸೌಂದರ್ಯ 
ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ, ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ, ಮೇಲೆ 
ವರ್ಣಿಸಿದಂತೆ ಸೌಂದರ್ಯವು ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. 
ಶಿದಕೆ ಗಂಗಾ -ನದಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಕೇವಲ 
ಸೌಂದರ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. 

ಹಿಂದು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ಅತಿಶಯ 
ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಾನ ಕೊಡಲ್ಪ ಟ್ಟಿದೆ, ನದಿಗಳನ್ನು, 
ಅದರಲ್ಲೂ ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ನಾವು ಇ 
ಪವಿತ್ರ ವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ 
ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವದರಿಂದ ಸಕಲ ಪಾಪ 
ತೊಳೆದು ಡ್ಯ ಗುವದು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತೇಷೆ. 
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಈ ಮಹಾತೆ ಯನ್ನು 
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮನ್ನಿಸ ತ್ರ” ಬಂದಿ 
ದ್ಧಾರೆ; ಗಂಗಾಜಲವು ಪವಿತ್ರವೂ ಆರೋಗ್ಯ 

4 ಅಖಂಡ ಆನಂದದಿಂದ 





೧೭ 


೧೮ ಕಸ್ತೂರಿ 


ದಾಯಿಯೂ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ 
ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ 
ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಸ್ನಾನದಿಂದ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿ 
ಸುವದರ ಜೊತೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯೂ 
ಆಗುವದೆಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. 

೨,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೆ ಆ 
ವಿಶಾರದ ಚರಕನು 

ಒಮವತ್ರಭವಾ ಪಥ್ಯಾಃ 

ಪುಣ್ಯಾ ದೇವರ್ಷಿಸರಿತಃ | 
ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಹೊರಡುವ ಈ ನದಿಗಳು 
ಹಿತಕಾರಕವೂ ಪ್ರುಣ್ಯಕಾರಕವೂ ಆಗಿವೆ' ಎಂದು 
ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. 

ವಾಗ್ಫಟನ "ಅಷ್ಟಾಂಗ ಹೃದಯ ಪುಸ್ತಕ 
ದಲ್ಲಿ | 

ಣ್ಣ ಹಿಮವನ್ಮಲಯೋದ್ಭ್ಧೂತಾಃ 

ಪಥ್ಕಾಸ್ತಾ ಏವ ಚ ಸ್ಲಿರಾಃ | 
" ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಲಯ ಗಿರಿಗಳಿಂದ 
ಹೊರಡುವ ನದಿಗಳು ಪಠ್ಯಕಾರಕವೂ ಸ್ಥಿ ರವೂ 
ಆಗಿವೆ” ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. 

ಈ ನದಿಗಳ ನೀರು ಗುಡ್ಡ *ೊಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿ 
ಹರಿದು ಬರುವದರಿಂದ ಅವುಗಳ ನೀರು ಪಚ 
ನಕ್ಕೆ ಹಗುರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರಪಾಣಿ ದತ್ತನು 
ಯಥೋಕ್ತಲಕ್ಷಣಹಿಮಾಲಯಭವತ್ತ್ವಾದೇವ 
ಗಾಂಗಂ ಜಲಂ ಪಥ್ಯಂ | 
“ಮೇಲಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಗಂಗಾ ನದಿಯ 
ಉಗಮ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ 
ಅದರ ನೀರು ಹಿತಕರವಾಗಿದೆ”. ಎಂದು 
ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. 

ಪುಣೆಯ " ಭಾಂಡಾರಕರ ರಿಸರ್ಚ ಇನ್‌ಸ್ಟಿ 


ಬರ್ವೇದ 


ಟ್ಯೂಟ' ದಲ್ಲಿ " ಭೋಜನ ಕುತೂಹಲ ' 
ಎಂಬುದೊಂದು ಹಸ್ತೆಲಿಖಿತೆ ಗ್ರಂಥವಿದೆ. 
ಅದರಲ್ಲಿ 


ಶ್ರೇತಂ ಸ್ವಾದು ಸ್ವಚ್ಛಮತ್ಯಂತರುಚ್ಛಂ 

ಪಥ್ಯಂ ಪಾಕ್ಯಂ ಪಾಚನಂ ಪಾಪಹಾರಿ | 
«ಈ ಗಂಗಾಜಲವು ಶುಭ್ರ, ಸ್ವಚ್ಛ, ಸ್ವಾದಿಷ್ಟ, 
ರುಚಿಕರ, ಅಡಿಗೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ, ಪಚನ ಶಕ್ತಿಗೆ 
ಪೋಷಕ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ 


ದಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಗಂಗಾಜಲವು 
ಬುದ್ಧಿ ವರ್ಧ ಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ 
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿವೆಯೆಂದೆ ನಾವು ಪ್ರಾಚೀನ 
ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು " ತೀರ್ಥ' ಎಂಬ 
ಪಾವಿತ್ರ್ಯನಿದರ್ಶಕ ಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸಂಬೋ 
ಧಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. 


ಬಹುಗುಣ ಸಂಪನ್ನವಾದ ಪವಿತ್ರ ಗಂಗಾ 
ಜಲದ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಹಿಂದುಗಳಂತೂ ಸರಿ, 
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ವಿದೇಶೀ ರಾಜರು ಕೂಡ 
ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಿ 
ಹೋದ ಮಹಮ್ಮದ ತಫಲಕನು ನಿಯಮಿತ 
ವಾಗಿ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. 
ಅವನು ದೌಲತಾಬಾದದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ 
ಕಾಶಿಯಿಂದ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳು 
ತ್ತಿದ್ದನು. ಕಾಶಿಯಿಂದ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ದಾಲ 
ತಾಬಾದಕ್ಕೆ ತರಲು ೪೦ ದಿನಗಳು . ಹಿಡಿಯು 
ತ್ತಿದ್ದವು. ಅದರಂತೆ ವಿಪರೀತ ವೆಚ್ಚವೂ ಬರು 
ತ್ತಿತ್ತು. 

ಮಹಮ್ಮದ ತಘಲಕನಂತೆ ಅಕಬರ ಬ್ಲಾದಶಾ 
ಹೆನಿಗೂ ಗಂಗಾಜಲವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಅಬುಲ ಫಜಲನು ಅಕಬರನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಬರೆ 
ದಿರುವ " ಆಯಿನೆ ಅಶಬರಿ' ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಅಕ 
ಬರನಿಗೆ ಗಂಗಾಜಲವು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು 
ಎಂಬುದನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದೆ: 

"ಬಾದಶಾಹನಿಗೆ ಗಂಗಾಜಲವು ಅಮೃತದಂತೆ 
ಭಾಸವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗಂಗಾಜಲವು ತನಗೆ 
ತಪ್ಪದೆ ಸಿಗಬೇಕೆಂದು ಆತನು ಅದಕ್ಕಾಗಿ 
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನರನ್ನೇ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಈ 
ಜನರು ಗಂಗಾನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿ 
ದ್ಡರು. ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಕೊಡಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ 
ಬಾಯಿಗೆ ಮುದ್ರೆಯೊತ್ತಿ ಬಾದಶಾಹನಿಗೆ ಕಳಿಸಿ 
ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಂಗಾಜಲವನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೇಕೆ 
ನೀರನ್ನೇ ಬಾಹಶಾಹನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಬಾದಶಾಹನಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಡಿಗೆಗೆ 
ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಳೆಯ ನೀರು ಅಥವಾ 
ಯಮುನಾ ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲೂ ತುಸು ಗಂಗಾ 


ಔಷಧಂ ಜಾಹ್ನನೀತೋಯವ್‌ 





ಪಕಾರೆ ದೇವಲೋಕದ ನದಿ. 
ಕು ವಂಶದ ಚತ ಭಗೀರಥನ ಮುತ್ತಜ್ಜಂದಿ 
ರಾದ ೬೦ ಸಾವಿರ ಸಗರಪುತ್ರರು ಕಪಿಲ ಮುನಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿ ಆವನ ಕೋಪಾಗ್ನಿಯಿಂದ 


ಗಂಗಾನದಿ ಭಾರತದ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರ ಅವಳನ್ನು 


ಭೂಮಿಗಿಳಿಸಿದವನು ಇಳಕ್ಸ್ಸ್ಟ್ವ್‌ 


ಭಸ್ಮವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಸದ್ಧತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಯ್ಯ ವು ಗಂಗೆಯನ್ನು 
ಭೂಮಿಗಿಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಭಗೀರಥನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ದೇವಲೋಕದಿಂದ 
ಧುಮುಕುವ ಅವಳ ವೇಗವನ್ನು ತಡೆಯಲಸಾಧ್ಯ ವೆನಿಸಿತು. ಭಗೀರಥನು ಮತ್ತೆ ತೆಪಸ್ಸು 
ಮಾಡಿ ಶಿವನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಿ ಅನನ ತಲೆಯಮೇಲೆ ಗಂಗೆ ಬಿದ್ದು ಆ ಮೇಲೆ ಸಾವಧಾನ 
ವಾಗಿ ಭೂಮಿಗಿಳಿಯುವಂತೆ ನರ ಪಡೆದನು. 





ಬಳಿಕ ಭಗೀರಥನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಂದ ಗಂಗೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ನು ವಿನ ಯಜ್ಞ 


ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವನನು ಸಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನಳನ್ನು ನುಂ ಗಿಬಿಟ್ಟನು. 


ಭಗೀರಥನು. 


ಅವನನ್ನೊಲಿಸಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಕಿನಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. 

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಭಗೀರಥನು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮುತ್ತಜ್ಜಂದಿರಾದ ಸಗರರ 
ಬೂದಿಯ ಮೇಲೆ ಹರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಸದ್ಗತಿಯುಂಬುಮಾಡಿದನು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ 
ಮಹಾಪ್ರಯತ್ನ ನನ್ನು “ಭಗೀರಥ ಪ್ರಯತ್ನ? ವೆಂದು ವಿಶೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಭಗೀರಥನ ಸಂಬಂಧದಿಂದ * “ಭಾಗೀರಥಿ” ಯೆಂದೂ ಜಹ್ನುಪಿನ ಸಂಬಂಧ 
ದಿಂದ “ ಜಾಹ್ನವಿ'' ಯೆಂದೂ ಗಂಗೆಗೆ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದಿವೆ. 


ಡೂ  , , ,ೈ ೈ,ೈ, 


ಜಲವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. .. .” 

ಹಿಂದುಗಳ ಮತ್ತು ಹಿಂದು ಧರ್ಮದ ಕಡು 
ವೈರಿಯಾದ ಔರಂಗಜೇಬ ಬಾದಶಾಹನಿಗೂ 
ಗಂಗಾಜಲವಲ್ಲದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ೧೬೫೯ ರಿಂದ 
೧೬೭೭ರ ನಡುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರ್ನಿಯರ 
ನ ಫ್ರೆಂಚ ಪ್ರವಾಸಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 

ನು. ನಟರು ಬರೆದಿರುವ ಪ ಪ್ರ 'ವಾಸಗ್ರ ಂಥದಲ್ಲಿ 
ಔೌರಂಗಜೇಬನಿಗೆ ಗಂಗಾಜಲ ವ್ವ ಪ್ರಾ ಣು 
ಕ್ಲಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಉಳ್ಲೇಖವದೆ. 
ಆತನ ದಕಭಾರದ ಜನರೂ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು 
ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿ ದ್ವರು. ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಔರಂಗ 
ಜೇಬನು ತನ್ನ ಸಂಗಡ ಗಂಗಾಜಲಪನ್ನೊಯ್ಕು 
ತ್ತಿದ್ದನು. ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಒಂಟೆಗಳ ಮೂಲಕ 
ತರಿಸುತ್ತಿ ದ್ವರು. ಮುಂಜಾನೆ ಉಪಾಹಾರದ 
ನಂತರ” ಕುಡಿಯಲು ಔರಂಗಜೇಬನು ಗಂಗಾ 
ಜಲವನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿ ದ್ವನು, 

ಬೆವ್ಡರ್ನಿಯರ ಎಂಬ ಪ್ರೆಂಚ ಪ್ರ ಪ್ರವಾಸಿಯ 


ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ನವಾಬರು ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಉಪ 
ಯೋಗಿಸುತ್ತಿ ದ್ಡರು ಎಂಬ ಸಾಕುದೆ ಲಗ್ನ 
ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ಸಮಾರಂಭ ಪ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ 
ಆಮಂತ್ರಿತರಿಗೆ ಕುಡಿಯಲು ಗಂಗಾಜಲವನು. 
ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿ ತ್ತು ಎಂದು ಆತ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. 
ಎಡ ರ್ಡ ಮೂರನು ಟೀಪೂ ಸುಲ್ತಾ ನನೊಂದಿಗೆ 
ಯಾವದೋ ಯುದ್ಧ ದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ನು. 
“ಟೀಪೂ ಸುಲ್ತಾ ನನು” ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ 
ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದನು” ಎಂದು ಅವನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. 
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಕರ್ತರಂತೂ ಗಂಗಾಜಲ 
ವನ್ನು ಅಮ ತತುಲ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಬಹು. ಕಷ್ಟದಿಂದ, ಬಹಳ ಹಣ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿ 
ಪೇಶವೆಯರಿಗಾಗಿ ಕಾಶಿಯಿಂದ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು 
ತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಳೆ ಹಒಂದುಗಳು ಈ 
ಪವಿತ್ರ. ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾಕೆ. 


೨೦ ಹ 


ತಾಮ್ರದ ಪಾತ್ರೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ತುಂಬಿ 
ಜೊಂಡು ಮನೆಗೆ ತರುತ್ತಾ ಕೆ.. ತಾಮ್ರ ದ ಪಾತ್ರೆ 
ಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಗೆ ಮುದ್ರೆ ಹಾತಿಟ್ಟಿಕೆ ಗಜ 3 
ಎಷ್ಟು ರುಖ ತುಸು ಆ ನೆಡುವ 
ದಿಲ್ಲವೊಬುದು ಸರ್ವವಿದಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ 
ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧ 
ನವೂ ಆಗಿದೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ 
"ಸೆಲ್ಫ ರಿಯಲಾಯಹೀಿ(ಶನ್‌ '. ಮಾಸಿಕದ 
ಬೀಟ ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ " ಭಾರತದ 
ಸರ್ವೊೋತ್ಕೃಷ್ಠ ಸ್ಚತೆ' | ಎಂಬ ಒಂದು ಲೇಖ 
ಬಂದಿದೆ. ಮೆರ ಮ್ಯಾತಗಿಲ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾ 
ಲಯದ : ಡಾ| ಐಎಫ್‌. ಸಿ. ಹ್ಯಾರಿಸನ್ನರು ' ಈ 


ಲೇಖದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾಜಲದ ವಿಷಯವಾಗಿ. ಈರೀತಿ. 


ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ : 

“ ಗಂಗಾನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಕಾಲರಾದ 
ಜಂತುಗಳು ಮೂರರಿಂದ ಐದು ತಾಸುಗಳೊಳ 
ಗಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಗಂಗಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ 
ಬಗೆಯ ಕೊಳೆ ತೇಲಿ ಬರುತ್ತದೆ... ಹಾಗಿದ್ದರೂ 
ಸಾವಿರಾರು ಹಿಂದುಗಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 
ಗಂಗಾನದಿಯ ನೀರು ಎಂದಿಗೂ: ಕೆಡುವದಿಲ್ಲ; 
ಅದನ್ನು :ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಏನೂ *ೆಡಕಿಲ್ಲ 
ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಈ ನಂಬಿ 
ಗೆಯ ಆಧಾರದಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಕ್ರಿಮಿಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸ 
ಸಂಶೋಧನವನ್ನು ನಡೆಸಿ ನೋಡೇ ಶು. 

ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಫ್ರೆಂಚ ಡಾಕ್ಟ್ಟ ರ 
ಡಿ. ಹೆಕೆಲಿಯವರು ಕೂಡ ಚ ಪ್ರಯೋಗಗ 
ಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅತಿಸಾರ ಮತ್ತು ಕಾಲರಾ 
ರೋಗಗಳಿಂದ ಸತ್ತ ಕೆಲವರ ಶವಗಳು ಗಂಗಾ 
ನದಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದವು. ನಿಜವಾಗಿಯೆಂ ದರೆ 
ಪ ಶವಗಳ ಕೆಳಗೆ ವು ಅಡಿಗಳ ವರೆಗೂ ನೀರಿ 
ನಲ್ಲಿ ಕೋಗಜಂತುಗಳು ಕಾಣಸಿಗಬೇಕು. 
ಅದಕೆ ಆಶವಗಳ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ ರೋಗ 
ಜಂತುಗಳು ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. "ದನ್ನು ಕಂಡು 
ಡಾ| ಹೆರೆಲಿಯವರಿಗೆ "ಅಶ ಯಕವಾಜುತ್ತ. 
ಅವರು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. 
ಫೆಲ ರೋಗಿಗಳ ದೇಹದಿಂದ ಅವರು ಕೆಲಕೋಗ 


ಕಸ್ತೂ ರಿ. 


ಜಂತುಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಅವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. 
ನಂತರ ಅವುಗಳ ಟ್ಟಿ ನಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭು ಗಂಗಾ 
ಜಲವನ್ನು ತುಂಬದ, ಕೆಲ ಪಃ ಳೆಯ ನಂತರ 
ನಳಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಕಲ ರೋಗ ಜಂತುಗಳೂ 
ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿರುವದು ಅವರಿಗೆ ಕಂಡು 
ಬಂತು. 

ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಗಮ 
ನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. : ಗಂಗಾಜಲದ ಶುದ್ಧ ತೆಯ 
ವಿಷಯವಾಗಿ ಬ್ರಿ ವತ ಡಾಕ್ಟರ ಸಿ. ಈ. ನೆಲ್ಸ ನ್‌; 
ಐಫ್‌. ಆರ್‌. . ಐಸ್‌ , ಇವರು. ಹೀಗೆ ಸ 
ರುವರು: 

"ಈಲಕತ್ತೆಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಂಡಿಗೆ ಹೋಗುವ 
ಹಡಗುಗಳು `ಹುಗಳಿ : ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿ 
ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹುಗಳಿ. ನದಿಯು ಗಂಗಾನದಿಯ 
ಮುಖವೇ ಆಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡನ್ನು ತಲುಪುವ 
ವರೆಗೂ `ಈ ನೀರು ಶುದ್ಧವಾಗಿಯೆ ಇರುತ್ತದೆ. 
ಆವರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ 
ಹಡಗಗಳಲ್ಲಿ : ತುಂಬಿಕೊಂಡ: ನೀರು ಮುಂಬ 
ಯಿಗೆ ಬರುವ ವಕಿಗೆ ಕೂಡ ಶುದ್ಧ ವಾಗಿರುವ 
ದಿಲ್ಲ. ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚಸಯ್ಯ ದ ಸುಯೇಜ 
ಅಥವಾ ಏಡನಿನಲ್ಲಿ ರಡಿ ನಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ 
ಕೊಂಡ ನೀರನ್ನು ಚಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿ 
ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತ ಥೆ. ಪಾಶ್ಸಿ ಮಾತ್ಯ ಟ್ರ ಶಗಳ 
ಲ್ಲಿಯೂ ಚರ್ಮರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಗಾಗಿ ಗಂಗಾ 
ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆಂದು 
ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಸಂಶೋಧನ ನಡೆಸಿ 
ದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾನದಿಯ ಉಗಮ 
ಏರುವಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಕಾರದ ಜಂತುನಾಶಕ 
ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ. ತತ್ವಗಳು. ಕಂಡುಬರುವ 
ಸಂಭವವಿದೆ. ಯಾಕಂದರೆ ಹಿಮಾಲಯದ ಆ 
ಪ್ರದೇಶವು ವನಸ್ಪತಿ, ಔಷಧಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜ 
ಪದಾರ್ಥಗಳ ಆಗರವಾಗಿದೆ. '' 


ಪುರಾತನರು " ಔಷಧಂ ಜಾಹ್ನವೀತೋಯಂ 
ವೆ ಭದ್ಯೋ ನಾರಾಯಣೋ ಹರಿ” ಎಂದಾಗ 
ವ್ಯ ಜಾ ನಿಶಸತ ವನ್ನೇ ಆಡಿದ್ದರು. 


ತುದ್ರ ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ 
ಕೂಡ ತಾಯ್ತನದ 
ಪ್ರೇರಣೆಯಿದೆ. 


ಈ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯೇ ಸಮಾಜಿ 


ಆ ಥ್‌ 


ಮನೋಹರದಾಸ ಚತುರ್ವೇದಿ 


ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯ. ಸಮಸ್ತ್ರ ಜೀವರಾಶಿಯ 


ಜೀವನಕ್ಕೂ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಒಂದೇ ಮೂಲ 
ಭೂತ. ನಿಯಮ . ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 


ಇಸ್ಟೊಂದು ಮಹ ತ್ವದ್ದಾದರೂ ಈ 
ನಿಯಮ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವೂ ಸರಳವೂ ಆಗಿದೆ. 
ಈ ನಿಯಮದ ಅನಾದಿ-ಅನಂತ ಮಂತ್ರವು 
ಸದಾಸರ್ವದಾ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯ 
ಕಿನಿಯಲ್ಲಿ ಗುಣುಗುಟ್ಟು ತ್ರಿರುತ್ತದೆ. . ಆ 
ಹು ವೆಂದರೆ : ಎ್ಬೂಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿ ಗೆ 
ಪ್ರಿಯವಾದದ್ದು ತನ್ನ್ನ ಜೀವ, ₹೯ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ 
ಪ್ರಯವಾವನ್ದು ತನ್ನ ಸಂತಾನ. 


ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜ್‌ ಸಣ್ಣ ದಿರಲಿ, 
ರೊಡ್ಡ ದಿರಲಿ--ಪ್ರ ತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ ತನ್ನ 


ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತತ್ಬರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 
ಜೀವನದ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷದಲ್ಲೂ ತ್‌ ಸಾವು 
ಗಳ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. 
ಬದುಕು-ಸಾವುಗಳ ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 
ಯೊಂದು ಜೀವ ಕೇವಲ ಮೃತ್ಯುವಿನೊಂದಿಗೆ 
ಹೋರಾಡುವದಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹನ ನಂತರ ತನ್ನ 
ವಂಶ ಬಾಳಬೇಕೆಂಬ ಪ ಕ್ರಯತ್ನವ ವನ್ನೂ ತ 
ತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯ ಪ್ರ ಪ ಕಿಯೊಂದು 
ಜೀವ ತನ್ನ ಸಂತ್ತಾ ನರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು. ವೃದ್ಧಿಗಾ ಗಿ 
ತನ್ನ ಪ್ರಾ ವನ್ನೂ ಪಣವಾಗಿಡು ತ್ರೆ. "ವಾಸ್ತ 
ವವಾಗಿ ಸ ಸ ಷ್ಟ್ರಿಸಂಚಾಲನದ ನಿಜಶಕ್ತಿ ತಾಯಿಯೆ 


ಆಗಿದ್ದಾ ಳ ತಾಯಿಯ ಜು ತನ್ನ 
ಸಂತಾನದ ಪಾಲನೆ-ಪೋಷಣೆಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ 
ಸ ಲ ವ್ರ ಹಾ. ಪ್ರೇರಣೆಗಳ ಅಂ ನರವಿರದಿದ್ದಕೆ ಟು 


ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಂತ್ಯ ಎಂದೋ ಆಗಿಹೋಗುತ್ತಿ ತ್ತು 


"ಸೈನಿಕ ಸಮಾಚಾರ? ದಿಂದ 


೨೧ 


ರ 


೨೨ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯ: ಭಾರವೂ ತಾಯಿಯ ಮೇಲೇ 
ಇದೆ, ಪ್ರತಿ ಜೀವವೂ ತನ್ನ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ 


ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ಖಣಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯೆ 

ಪ್ರಕ್ಫ ತಿಯ ಪ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಸ ಸ್ವರೂಪ 
ಳಾಗಿದ್ದಾ ಛೆ, 

ತನ್ನ ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ಜನ್ಮವೀಯುವ ಪ್ರತಿ 
ತಾಯಿಯೂ ಆಗ ಸ ಜನ್ಮ ವೆತ್ತುತ್ತಾಳೆ. 
ತನ್ನ ಸಂತಾನದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ಪೋ ಪಣೆಗಾಗಿ 
1 ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿಟ್ಟು 
ಕೊಂಡು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾಳೆ. 

ಕೀಟಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಸ್ಥಾನ ಬಹು 
ಉನ್ನತವಾದುದು. ಕೀಟ ಸಂಸಾರ ಅಪಾರ 
ವಾಗಿದೆ. ತಜ್ಞರು ಇದು ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಆರು 
ಲಕ್ಷ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಜಾತಿಯ *ೀಟಗಳನ್ನು ಗುರು 
ತಿಸಿರುವರಾದರೂ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೀಟ 
ಜಾತಿಗಳ ನಿಶ್ಚಿತ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ 


ಯೆಂದಕೆ ಇಂದಿನದು ಮನುಷ್ಯಯುಗವಾಗಿರದೆ 
ಕೀಟಿಕಯುಗವಾಗಿದೆ. 
ಈಗ ಮೊದಲಿಗೆ ಇರುವೆಯ ವಿಚಾರ 


ನೋಡೋಣ. ಇರುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ 
ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಇರುವೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾದ ಸಹ 
"ಕಾರಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕೀಟಕವಾಗಿದೆ. 
ಮಾನವ ಸಮಾಜದಂತೆ ಇರುವೆಗಳ ಸಮಾಜ 
ದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ತಂಟೆ, ಜಗಳಗಳಾಗುವದಿಲ್ಲ, 
ಹರತಾಳವಾಗುವದಿಲ್ಲ, ಸಂಪೆ ಜರುಗುವದಿಲ್ಲ. 
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕಾನೇಕ ವಿಧಿ-ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ, 
ಒಂದೇ ಒಂದು ಶಾಸನ. ಒಂದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ 
ರಾಜ್ಯವಿದೆ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯೆಂದಕೆ ಆ ತಾಯಿ- 
ಇರುವೆಯನ್ನು ಜತಗ 2 ಸ್ತ ಸಮೂಹವು 
ತನ್ನ ರಾಣಿಯೆಂದು ಮನ್ನಿಸಿ ೫ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು 
ಪಾಲಿಸುತ್ತದೆ. 

ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ-ಇರುವೆಗೆ ಪರೆ ಬಂದಿ 
ರುತ್ತ ದೆ. ಗಂಡಿನೊಡನೆ ಸಮಾಗಮವಾಗಿ ಗರ್ಭ 
ಧಾರಣ ಮಾಡಿದ ಹೆಣ್ಣು ಇರುವೆ ಒಂದು ಸ ಸ್ಥ ಛೆ 
ವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂತಾನದ. 'ಪಾಲನೆ- ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ 


ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಸತು ಸಹೋಗುತ್ತದೆ. 
ಹೆಣ್ಣು ಇರುವೆ. ತನ್ನ ಪರೆಯನ್ನು ಕೊಡವಿ ಹಾಕಿ 
ತತಿ ತ್ತಿಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ತತ್ತಿ 
ಗಳಿಂದ ಜೊರಡುವ ಮರಿಗಳು ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ 
ಕಾರ [ಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ; ಅವು. ಆಹಾರವನ್ನು, 
ಟಿ ಸುತ್ತ ಜೆ ಹೊಸ ಮರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತ ವೆ 
ಹುತ್ತ ವನ್ನು ಶಟ್ಟಿ ಅದನ್ನು ಕೆಡದಂತೆ ನೋಡಿ 
ಕೊಳ್ಳು ತ್ತ ಲೆ ಅಕಸಾ ಒತ್ತಾಗಿ ತಾಯಿ ಇರುವೆ 
(ರಾಣಿ ಇರುವೈ)ಯೆ (ನಾದರೂ ಸತ್ತು ಹೋಯಿ 
ತಾದಕೆ. ಸಮಸ್ತ ಸಮೂಹವೇ ನಷ್ಟವಾಗಿ 
ಹೋಗುತ್ತದೆ. 


ಜೇನ್ನೊಣಗಳಲ್ಲೂ ಇರುವೆಗಳಂತೆಯೆ ರಾಣಿ 
ನೊಣದ ಕಾರಭಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜೇನು 
ಹುಟ್ಟಿ ನಲ್ಲಿರುವ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ 
ದಾದ ಕೋಣೆ ರಾಜೆದುಂಬಿಗೆ ಮೇಸಲ್ಲಾ 
ರಾಣಿ ಉಳಿದವುಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. 
ಅದರ ದಂಶದ ತೀವ್ರತೆಯೂ ಅಧಿಕವಾಗಿರು 
ತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು (ಕೆಲಸಗಾರ) ನೊಣಗಳು 
ಬೇರೆ ಬೇಕೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವು. ಜೇನನ್ನು 
ಸಂಗ್ರಹಿಸುವದು, ಮರಿಗಳ ಜೋಪಾನ, ಹುಟ್ಟು 
ಸರುವರಜೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅವು 
ಮಾಡುವವು. ಆದಕ ರಾಣಿ ನೊಣದ ಏಕ 
ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ತತ್ತಿಗಳನ್ನಿಡುವದು. 
ಅದು ೨೪ ತಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ೨-೩ ಸಾವಿರ ತತ್ತಿ 
ಗಳನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಇಡುತ್ತದೆ. ರಾಣಿ ನೊಣ 
೨-3, ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಬದುಕಿರುವದು. ಅದು 
ಸತ್ತ ಬಳಿಕ ಉಳಿದ ಹೆ ಣ್ಣು ನೊಣಗಳು ಬೇಕೆ 
ರಾಣಿಯನ್ನಾರಿ ರಿಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತ ಪ್ಪ 

ಜೇನ್ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಕೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಗಳಿದ್ದರೂ 
ಎಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲೂ ರಾಣಿ ನೊಣದ ಶಾಸನವೇ ನಡೆ 
ಯುತ್ತದೆ. : ರಾಣಿ ನೊಣ ತತ್ತಿ ತ್ತಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟ ರೂ 
ಮರಿಗಳ ಪಾಲನೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವದಿಲ್ಲ. 
ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ದುಂಬಿಗಳೇ ಮಾಡು 
ವವು. . ತತ್ತಿಗಳ ಹಾಗು : ಮರಿಗಳ ಯೋಗ- 
ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಅವೆ ನೊ ೇಡಿಕೊ ಳ್ಳುತ್ತ ವೆ. 


ಈ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯೇ ಸಮ್ರಾಜ್ಞಿ ೨೩ 


ಇಲ್ಲಿಯೂ ಗಂಡು ಕೇವಲ ಸಂತಾನೋತ್ಪಾದ 
ನೆಗೆ ನಿಮಿತ್ತ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರಾವ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ. 


ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬಿಲವನ್ನು ತೋಡಿ ತತ್ತಿಗಳನ್ನಿಡುವ 
ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಕಡಜೀರಿಗೆ ಹುಳವು ತನ್ನ 
ಹುಟ್ಟಲಿರುವ ಮಕ್ಕ ಳ ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ 
ಅಪೂರ್ವ ದೂರದರ್ಶಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. 
ತಾಯಿ ಹುಳ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ನಿರೀಕ್ಷಣೆ 
ನಡೆಸಿ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವನ್ನು. ಆರಿಸಿಕೊ 
ಳ್ಳುತ್ತದೆ. .. ಬಳಿಕ ತತ್ತಿಗಳನ್ನಿಡುವದಕ್ಕಾಗಿ 
ಆಳವಾದ ಬಿಲವನ್ನು ತೋಡುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ 
ತನ್ನ ಭಾವಿ ಸಂತಾನದ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವು 
ದಾದರೂ ದೊಡ್ಡ ಕೀಟಿಕದ ಮರಿಯನ್ನು ಹುಡು 
ಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತ ದೆ. ಅಂಥ ಮರಿ ಸಿಕ್ಕೊ 
ಡನೆ ಅದನ್ನು ಮೆಲ್ಲನೆ ಕುಟುಕ ಅರೆಜೀವ ಮಾಡು 
ತ್ತದೆ... ಸತ್ತು 'ಹೋದಕೆ ಆಮರಿ ಬಿಲದಲ್ಲಿ 
ಕೊಳೆತುಹೋದೀತು; ಕೈಕಾಲು ಗಟ್ಟಿಯಿದ್ದರೆ 
ಅದು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದೀತು; ಅದಕ್ಕೇ 
ಕ ಅತ್ರ ಸಾಯದ, ಇತ್ತ ಬದುಕದ ಸತಿ 
ನಿಸುವದು. ಅರ್ಧ ಮೃತವಾದ ಕೀಟಕವನ್ನು 
ಜ್ಯ ತನ್ನ ಬಿಲದ ಬಾಯಿಗೆ ಎಳೆದು ತರುತ್ತದೆ. 
ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನಿಟ್ಟು ತಾನು ಮತ್ತೆ ಬಿಲದೊಳಕ್ಕೆ 
ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿ ಹೊರಗಿಟ್ಟ 
ಕೀಟಕವನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತ ದೆ. 
ನೋವಿನಿಂದ ಅರ್ಧಮೃತ ಸ್ಥಿ ಸತಿಯಲ್ಲಿ ಒದ್ದಾಡು 
ತ್ತಿರುವ ಆ ಕೀಟಕದ ಮೈಮೇಲೆ ತನ್ನ ತತ್ತಿ “ಗಳ 
ನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ತತ್ತಿಗಳಿಂದ ಮರಿಗಳು ಹೂರ 
ಬಿದ್ದೊ ಡನೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಕೀಟಕ ಔತಣವಾ 
ಗುತ್ತ ದೆ 
ತತ ಯಿಟ್ಟಿ ಬಳಿಕ ಈ ಹುಳವು ಬಿಲದಿಂದ 
ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಬಿಲದ ಬಾಯನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ 
ಮು ಚ್ಚ ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತದೆ... ಆಶ ರ್ಯದ 
ಮಾತೇದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಶ್ರಮ 
ವಹಿಸುವ ಈ ಹು ಛ ಬಿಲದ ಬಾಯನ್ನು" ಮುಚ್ಚದ 
ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಅತ್ತ ಮುಖವನ್ನು ಕೂಡ ಹಾಕು 


ವದಿಲ್ಲ: ಮರಿಗಳು ದೊಡ್ಡವಾದ ಬಳಿಕ ತಾವೇ 
ಬಿಲದ ಬಾಯನ್ನು ಕೊರೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಗೆ 
ಬರಬೇಕು. 


ಕೀಟಿಕ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ 
ವಾಗಿ ಆಹಾರ ಲಭ್ಯವಾಗು ವಂಥ ಸೃಳದಲ್ಲಿ ತತ್ತಿ 
ಗಳನ್ಸಿ ಡುವದೇ ತಾಯಿ ಕೀಟಕದ' ಧರ್ಮವಾ 
ಗಿದೆ. ತಾಯಿ ಮರಿಗಳ ಜೋಪಾನ ಮಾಡುವ 
ದಿಲ್ಲ... ತತ್ತಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟಿ ಬಳಿಕ ಅದರ ಸಾರ್ಯ 
ಮುಗಿದುಹೋಯಿತು. 

ಕೆಲ ಕೀಟಿಕಗಳು ತತ್ತಿಗಳನ್ನಿಡುವ ಬದಲು 
ಮರಿಗಳನ್ನೇ ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಮರಿಗಳ 
ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ತಾಯಿ ಸ್ವತಃ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 
ಚೇಳು ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. 
ಚೀಳು ಒಂದೊಂದು ; ಸಲಕ್ಕೆ ಎರಡೆರಡರಂತೆ 
ಹತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ಮರಿಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಮರಿ 
ಗಳು ಹುಟ್ಟಿದೊಡನೆ ತಾಯಿಯ ಬೆನ್ನೇರಿ ಕುಳಿತು 
ಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ತಾಯಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು 
ಕೊಂಡೇ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆಯುತ್ತ ಅವುಗ 
ಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತದೆ. 

ತತ್ತಿಗಳ ಬದಲು ಮರಿಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಕೀಟ 
ಕಗಳ ಸಂತಾನದ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. 
ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುವ ತಾಯಿ 
ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವದಾದರೂ 
ಎಂತು? 

ಕೀಟಕ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೇ ಮುಖ್ಯ. 
ತನ್ನ ವಂಶವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತಾಯಿ 
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗಡು ಹೆಣ್ಣಿನೊಡನೆ 
ಒಮ್ಮೆ ಬೆರತ ನಂತರ "ಬಹುಶಃ ಸತ್ತು 'ಹೊಗು 
ತ್ತದೆ. ಜೇಡರ ಹುಳವಂತೂ ತನ್ನ ಸಂಪರ್ಕ 
ಮಾಡಿದ ಗಂಡನ್ನು ಕೆಲಸವಾದೊಡನೆ ಕಬಳಿ 
ಸಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ತತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ 
ಸ್ಥ ಳದಲ್ಲಿಡು ವದು, ತತ್ತಿಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ 
ಮರಿಗಳ ಆಹಾರದ ವ್ಯ ವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವದು ಎಲ್ಲ 
ವನ್ನೂ ತಾಯಿ ಕೀಟಿವ ಮಾಡುತ್ತ ಡೆ 


ಇಾ೦ಧಿಂಸೆಲಂ-- 





ಆ 
| ಇಷ್ಟ 1 ಗಳು 


4 ತೆ 


ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳೆ ಜನರಿಗೆ 
ಓದುವುದು ನಿಶ್ರಾಮವಾಗಿರಜೆ ದುಡಿ 
ಮೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಪತ್ರಗಳು, ಪುಸ್ತಕಗಳು 
ಎಲ್ಲ ತರದ ಲಿಖಿತ ಸ ಪಿಗಳನ್ನೂ ಓದಿ 
ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರು ಸಿಕ್ದಯಗಳನ್ನು 
ಕೈಕೊಳ್ಳೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯಾವನು ಬೇಗ ಬೇಗ 
ಓದಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವನೋ ಅನ 
ನಿಗೆ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲವಿನ ಸಂಭನ 
ಹೆಚ್ಚು. ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪುಸ್ತ 
ನಿಮರ್ಶಕರ ವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸಾಯಗಳ 
ಲಿರುವವರಿಗೂ ಓದಿನ ಡು ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಲೇ 
ಇದೆ. ಆದರೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹುಜನರಿಗೆ ಶೀಘ್ರ 
ವಾಗಿ ಓದಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲೆಂದು ವಿಷಾದ 
ದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಗಿದೆ. 


ಅಮೇರಿಕದ ಓಂಪಲ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ 
"ಓದಿನ ದವಾಖಾನೆ ” ಯ ' ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ 
ಡಾ. ಎಮೆಟ್‌ ಬೆಟ್ಸಿರು ಶೀಘ್ರಪಠನದ ತಜ್ಞರು. 
ಅವರ ಸಲಹೆ ಪಡೆದವರನೇಶಕರು ಇಂದು ಇರು 
ವೆಯ ಗತಿಯಿಂದ ಓದುವದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಚಿಗರೆ 
ವೇಗದಿಂದ ಓದಲು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. 


ಇರುವೆಯ ವೇಗದಿಂದ ಓದುವ 
ಬದಲು ಚಿಗರೆಯ ವೇಗದಿಂದ ಓದಿರಿ. 


ಯ್‌ 


ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನೋದುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ 
ಯುಳ್ಳ ಒಬ್ಬ ಕಂಪನಿ ಡೈ ಕಿಕ್ಚರನು ಈಚೆಗೆ ಡಾ. 
ಬೆಟ್ಟ ರ ಸು ಸಜ ಒಂದ ಅವರು 
1 ಓದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವನು 
ಮಿನಿಟಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೬೦ ಶಬ್ದಗಳ ಮಂದಗತಿ 
ಯಿಂದ ಓದುತ್ತಿದ್ದನು... ಅವನು ಎಂಜಿನಿಯರ 
ನಾಗಿದ್ದನು. ಕಠಿನವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯ 
ಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವಾಗ ಮೆಲ್ಸಗೆ ಓದುವ 
ಅಭ್ಯಾಸ ಅವನಿಗೆ ಬಿದ್ಮುಹೋಗಿತ್ತು. ಈಗ 
ಸುಲಭ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗಲೂ ಅವನು 
ಇರುವೆಯೊಟದಲ್ಲೇ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದನು. 

ಈ ಕಂಪನಿ ಡೈರೆಕ್ಟರನ ತೊಡಕು ಸರ್ವ 
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ 
ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ಆ. ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಹಸಾ 
ಅರ್ಥವಾಗದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಓದಜೇ(ಕಾಗು 
ವುದರಿಂದ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಸಾಗುವ ಚಟ ಬಿದ್ದುಹೋ 
ಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಅದೇ ಕಾಯಂ ಆಗಿಬಿಡು 
ತ್ತದೆ. ; 

ಡಾ. ಬೆಟ್ಟಿರು. ಈ ಡೈರೆಕ್ಟರನಿಗೆ ಮೊದಲು 


'ಕೈಲ ಸಾಧಾರಣ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಹಳ ವೇಗ 


ವಾಗಿ ಓದುವಂತೆ: ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿದರು. ಆ. 
ಮೇಲೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟತರವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನೂ :ವಿಧಿಸಿ 


'ದೆರು. ಕೆಲದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅವನು ಮಿನಿಟಿಗೆ ೯೦೦ 


4 ರೀಡರ್‌ ಡೈಜೆಸ್ಟಿ? ನಿಂದ ರೂಪಾಂತರ 


೨೪ 


1 ತ 
ಯ! 


ಕ್‌ 


ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದನು. 


ಕ ಅವನ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಹೊಂದಿತು. 


ಕಟ. 


1೩, 8 14% 


"ತ್ತ ಸಾಲನ್ನೇ 


ಬಾ ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ. ಓದಿನ 
ಸಂಸ್ಥೆ ಯ ಪಾಲ್‌ ಲೀಡಿಯವರ ಹತ್ತಿರ ಸಲಹೆ 
ಗಾಗಿ' ಬಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕಂಪನಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷನ 
ದುರಭ್ಯಾಸವೆಂದರಕೆ ಅವನು ಒಂದೊಂದೇ ಶಬ್ದ 
ವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದನು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಚೇರಿ 
ಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಓದಿ ಮುಗಿಸಲಾ 
ರದೆ ಅವನು ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಹೊತ್ತು ತರಬೈಕಾ 
ಗುತ್ತಿತ್ತು. 

ಲೀಡಿಯವರು ಅವನಿಗೆ ಶಬ _ಗಳನ್ನೋದುತ್ತ 
ಹೋಗದೆ. ವಾಕ ಖಂಡಗಳನ್ನೇ ಓದಲು 
ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಒಂದೊಂದು 
ಇಡಿಯಾಗಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸುವ 
ರೂಢಿ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ 
ತಾನು ಓದಿದ್ದು ಪೂರ್ತಿ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ ಅನಿ 
ಸಿತು. ಆದಕೆ ಮುಂಡೆ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ "ಅರ್ಥ 
ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದನ್ನು ಆಜು ಕಂಡು 
ಕೊಂಡನು. ಅವನ' ಪಕೆನವೇಗ ಮಿನಿಟಿಗೆ ೨೨೫ 
ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ೧ ೨೦೦ ಶಬ್ದಗಳಿಗೇರಿತು. 

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಪ ಮಂದಪಠನದ ದುರ 
ಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿ ಟ್ಟಿಗೆ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಲು 
ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆಂಬುದೊಂದು ಸುದೈ ವದ ಸಂಗತಿ, 
ವಯೋಮಾನವು ಇದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. 


ಕ ತವ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯಂಬ ಸ ಸಂಸ್ಥೆ ಯು ತನ್ನ 


ತ್ರದ 


ದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸ 
ಸ್ತ ಸೋ ಲಾಗಕವ ವೇಗವನ್ನು ಸೇಕಡಾ 
೯೩ ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿ ,ಸಿಕೊಂಡದ್ದೂ ೨೦-೨೯ರ 
ವಯೋ ಮಾನದವ ನೂರಕ್ಕೆ ೧೪೨ ರಷ್ಟು 
ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ 
ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾ ಸತ ಸ ತ ಸಂಸ್ಥೆ ಯವರ 

ಡ್‌ " ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು: ಒಟ್ಟು 
ತ್‌ ತಾಸು ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದಾಗ ಓದಿನ ವೇಗ 
ವನ್ನು ಮುಪ್ಪ ಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿ ಸಿಕೊಳ್ಳ ಕೈಬಲ್ಲರು: ಅವರ 
ಅರ್ಥಗ್ರ ಹಣಶಸ್ತ ಸು ೩೦ ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು 


ನೀವು ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಓದಬಳ್ಗಿರಿ? ೨೫ 


ಶೀಘ್ರ ಪಠನಕ್ಕೆ ಇಂದು ಅಮೇರಿಕ ಹಾಗು 
ಯುರೊಪಿನಲ್ಲಿ ಶಿವು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕರಣ 
ಗಳನ್ನೂ ತಂತ ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿ 
ದ್ದಾರೆ. ವೇಗವರ್ಧಕವ್ರು ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು. 
ಇದು ಒಂದು ಪೂರ್ವನಿಶ್ಚಿತ ವೇಗದಿಂದ. ಓದ 
ಬೇಕಾದ ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಪಸ್ತಕ-ಪುಟದ ಸಾಲು 
ಗಳನ್ನು. ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದೊಂದಾಗಿ, 
ಮುಚ್ಚು ತ್ತಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟು ಸಮಯದೊಳಗೆ 
ಆ ಪಂಕ್ಷಿಯನ್ನು ಬಾಯಿಯು ಗ್ರಹಿಸಿ 
ಮುಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬರಬರುತ್ತ 
ಅವನು ಇದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. 
. ಚಲಚ್ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಇದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸ 
ಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಾಶ ಮೂಲಕ 
ನಿಶ್ಚಿತಗತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳು 
ಕಾಣಿಸುತ್ತ ಅಳಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತತೆ. ಈ ವ್ಯವ 
ಸ್ಥೆಯಿಂದ ೧೬ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿನ ವೇಗವನ್ನು 
ವಿ; ನಿಟಿಗೆ ೧೮೦ ಶಬ್ದ ಗಳಿಂದ ೫೭೦ ಶಬ್ದಗಳಿಗೇರಿ 
ಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕಂತೆರ ಶೀಘ್ರ ಪ್ರಸ್ತಕಪತನ 
ವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 


ಇವೆಲ್ಲ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ನಮಗೆ 
ಸದ ಕ್ಕೆ ಆಭ್ಯವಾಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ: ಆದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ 
ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಆಚರಣೆಗಿಳಿಸಿದಕೆ ನಿಮ ಹದಿನ 
ವೇಗವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿ ಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು? 

ತು ಟಂ ತ ಬ ಅಭ್ಯಾಸ 
ನಿಮಗಿದ್ದರೆ, ಅದು ನಿಮ್ಮ ಓದಿನ ವೇ ಗವನ್ನು 
ಮಂದಗೊಳಿಸುವದು. ಮ ಅಭ್ಯಾಸ ಹೋಗಲಾ 
ಡಿಸಲು ನೀವು ಓದುವಾಗ ತೋರು ಬೆರಳನ್ನು 
ತುಟಿಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಅಡ್ಡ ಒತ್ತಿ ಒಡಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. 

ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣು ಗಳು ಪ ಪ್ರಸ್ತ ಕದಸಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ 
ಹರಿದು ಹೋಗು ವಾಗ ತಲೆಯು ಅದರ ಸಂಗಡ 
ಅತ್ತಿತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದ್ವರೆ ಎರಡೂ ಕ್ರೈ ಗಳಿಂದ ತಲೆ 
ಯನ್ನು ಅದುಮಿ ಹಿಡಿದು ಆ 6 ್ಯಸವನ್ನು 
ಮುರಿಯಿರಿ. 

ಸಾಲುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಬೆರಳು ಓಡಿಸ ಸುತ್ತ ಓದುವ 
ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ತಬ್ಬಿ ಸಿಕೊಳ್ಳ ಲು ಓದುತ್ತಿ ರುವ 


೨೬ | ಕಸ್ತೂರಿ 


ಪುಸ್ತಕ ಅಥವಾ ಕಾಗದವನ್ನು ಎರಡೂ ಮಗ್ಗ 
ಲಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಅಮು ಹಿಡಿಯಿರಿ. 
ಯಾಕಂದರೆ ಸ ಕೆಳಗೆ ಬೆರಳಾಡಿಸು 
ವುದು ನಿಮ್ಮ ಓದಿನ ವೇಗವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. 

ಶಾಂತವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಓದಿರಿ. ಹಗಲುಗನಸು 
ಗಳಲ್ಲಿ ಮಗ್ನ ರಾಗದೆ "ಓದಿನ ಮೆ ಲೆ. ಪೂರ್ಣ 
ಏಕಾಗ್ರರಾಗಿರಿ. 

ಹೊಸ ಶಬ್ದಗಳು ಬಂದರೆ ಸಂದರ್ಭದ ಮೇಲೆ 
ಅರ್ಥವನ್ನು ತರ್ಕಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿರಿ. ಓದು 
ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕೋಶವನ್ನು ನೋಡಿ ಶಬ್ದಾರ್ಥ 
ವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. 

ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೋದದೆ ಇಡಿ ಇಡಿ 
ಶಬ್ದಗಳನ್ನೂ ಸಾಲುಗಳನ್ನೂ “ಹಾರಿಸಿ” ಕಣ್ಣು 
ಗಳಿಂದ ಓದಿ ವಾಕ್ಕಖಂಡಗಳ ಅರ್ಥಗ್ರಹಣ 
ಮಾಡಲುಯ ತಿ ಸಿರಿ. 

ಒಂದು ಪುಟ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿರುವ 
ಶಬ್ದಗಳ ಸ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು 

ಇಂತಿಷ್ಟು ಮಿನಿಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಭುರಾಗ ಗಿ. 
ಜಾಜಿ ಗಡಿಯಾರದ ಅಲಾರಂ ಇಟ್ಟು 
ಕೊಂಡು ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಲು ಧಾವಿಸಿರಿ. ಬರ 
ಬರುತ್ತ ಅವಧಿಯನ್ನು ಇರಿಸುತ್ತ. ಬನ್ನಿರಿ. 

ಒಂದು ಭಾಗ ಅಥವಾ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಓದಿದ 


ನಂತರ ನೀವು ಓದಿದ್ದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನೂ 
ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಮನಸಿನಲ್ಲೇ ವಿಚಾರಿಸಿರಿ. 
ಆ ಮೇಲೆ ಓದಿದ್ದನ್ನು ತಿರುಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಿ 
ನಿಮ್ಮ ಸಾರಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೇನಾ 
ದರೂ ತಪ್ಪಿಹೋಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಿಕೊ 
ಳ್ಳಿ ರಿ. 

ಚಡ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೇ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಓದಬೇಡಿರಿ. 
ಕಣ್ಣು ಸಾಗಿದಂತೆ ಶಬ್ದಗಳು ಮಾಯವಾಗುತ್ತ 
ವೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಇದು ಅಭ್ಯಾಸವಾದ 
ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಮ ಹತ್ತದ ವಿಷಯಗಳೂ ನಿಮ್ಮ 
ಗಮನದಲ್ಲಿರುವವು. 

ವಾಕ್ಯ ಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಾಮಪದ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳ 
ನ್ರ್ಸ ಷ್ಟ ಶಿ ತ್ತ ಹೋಗಲು ಯತ್ನಿ ಸಿರಿ ಮತ್ತು 
ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಅರ್ಥಗ್ರಹಣವಾಗುತ. 
ದೆಂದು ನೋಡಿರಿ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ 
ಇಂಥ ಮುಖ್ಯ ಶಬ್ದಗಳ ಕೆಳಗೆ ಗುರುತು ಹಾಕಿ 
ಕೊಂಡು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದೊಳಿತು. ಅಭ್ಯಾಸ 
ಬಿದ್ದ ಬಳಿಕ ಗುರುತು ಹಾಕುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು 
ಬಿಡಬೇಕು. 


ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಶ 
ನಿಶ್ಚಿತ. ಅದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಅಪರಿಮಿತವಾ 


ಗಿದೆ. 


ತಾವ ಎಾಡಾಸ್ಟ್ರ ಪೋಟ ತ 


ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಲೇಖಕ ಒಸ್ಕರ ವೈಲ್ಹನು ಒಂದು ಪುಟವನ್ನು ಒನ್ಮೆ ಕ್ಷಣ 


1 ನೋಡಿದನೆಂದರೆ ಇಡೀ ಪುಟವನ್ನು 


ಗ್ರಹಿಸಿ ಶಬ್ದಶಃ ಪುನರುಚ್ಚ ರಿಸುತ್ತಿ.ದ 


ಗತ ಅನನು ಒಮ್ಮೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ೩೦೦ ಪುಟದ ಕಾದಂಬರಿಯ ಹಸ್ತಪ್ರ 


ತಿಯನ್ನು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದನು 


ಗ ಟಗ ಭಲಾ 


ಮಿತಿಮೀರಿ ಓದುವ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಪುಸ್ತಕ ಸಿಶಾಚಿಗಳು. ಕೆಲವರು ಮದ್ಯದಿಂದ 
ಉನ್ಮತ್ತ ರಾಗುನಂತೆ ಇವರು ಪುಸ್ತಕದ ಅಮಲಿನಕ್ಸೆರುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ರಂಜ 


ಕವೂ ಉತ್ತ್ರೇಜಕವೂ ಆದ ಪ್ರ 
ಏನೂ ಕಾಣಿಸುವದಿಲ್ಲ 


ಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮಂಕುಬಡಿದು ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ 
ಏನೂ ಕೇಳಿಸುವದಿಲ್ಲ. 


ಅವರಿಗೆ 


ಎಚ್‌, ಎಲ್‌. ಮೆಂಕೆನ್‌.- 


ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವೋ 
ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯವೋ? 


ಈ ಸೆರೆಮನೆಗಳಿಗೆ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲ 


8೫ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 


೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಸರಕಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕಾವಲೇ( ಇಲ್ಲದಂತೆ ಅವರು 


೪್ಭ್ಯ್ಗ ಕ ದ್‌ ೮ ಓಂ 
"ರದ ಆಗಿನ ಗೃಹೆಮಂತ್ರಿ ( ಈಗ ಮುಖ್ಯ ದುಡಿಮೆಗೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ಈ ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ ಉನ 
0 ಇಪ್ಪತು 
ಡ ಅ ಇಬ ದಾ 
ಸಂಪೂರ್ಣಾನ 


ರು ಸೆರೆಮನೆಯ 
ಲಿರುವ. ಪಾತಕಿ 
ಸೆ 


ಳನ್ನು ಸಂಭಾ 


ನಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾ 


ರ್ಪಡಿಸಲು ಶಕ್ಯ ಪ್ರಭಾ ನದಿಗೆ ಬಡು 
ಹಸಿ ಹ. ೫. 
ವಿದೆಯೆಂಬ ನಂಬಿ ಕ ಶವ ಕಾರ್ನ ನಡೆ 


ಮೊದಲು ಕೆಲಸಕೆ 
ಯೂ €ಗ ವೊಂ.ದ ಶ್ರ ನ | 

್ರೈ ತೊಡಗಿಸಲಾಯಿ 
ದ್‌ ನು ೦ಬಿ ದ್ಯಾ 
ಅಸ್ತ ಯಸ ಜು ತು. 'ಇತರ ಕೂಲಿ 
ದರು. ಅವರು ಭಾ ಕಾರರಿಗೂ ಇವರಿ 
ರತದಲೆ € 'ಮೊದ ೨ಬಿ ಛ 

೧೧ 





ದಾದ «ಗೋಡೆ ಸೆ ಲಸ್‌ಾ 
5) 4 ದಿ ಈ] ು ಗಳಿ 
ಯಿಲ್ಲದಸೆರೆಮಕೆ' ಕ್ಯ “ ಒದಗಿ 
ನ ನ ಸಿಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರಿ 
ಯನ್ನು ಸ್ಟಾಪಿಸಿದರು. “1% 
ಲು 


ಪಿ ಜಿ 
ಓ) 

ಇ ತೆ ಸ ೨ಬ. ಸಲ್ಲಿ ವಿ 

ಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ, ಬರೆ ಬೇರ ಸೆರೆಮನೆಗಳ ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೈ 
ತ ಳೆ ಕ್ಕ ಲ ೩ ಕ್ಕ ಇ ಹ್ಳ ತೊ 

ಎ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ಗಷ್ಟೇ ಕಾವಲು ಇತ 


೨೩ 


೨೮ 


ಸಂಬಳ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚೆಂ 
ದಕೆ ಈ ಹಣವನ್ನು ನ ಬೇ ಕೆಸಿದ್ದತೆ 
ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ 
ಬಹಳಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. 

ಸೈದಿಗಳ ಸಂಪಾದನೆಯ 
ಹೀಗಿತ್ತು: ಕಿ ಕೆಲಭಾಗವನ್ನು ಅವರು 
ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟಿನೆತ್ತಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ 
ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಕೊಡಬೇಕು; ಉಳಿದದ್ದ ನ್ನ್ನ 
ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಜಿಯಾ 
ಗುವವದು. ಇದರಿಂದ ಹಣ ತೆಗೆದು ಅವರು 
ಚಹಾ, ಸಾಬೂನು, ಬೀಡಿ ವಗೈಕೆ ಚಿಲ್ಲರೆ 
ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಖರ್ಚು : ಮಾಡಬಹುದು. 
ಬೇಕಾದರೆ ಮನೆಯವರಿಗೂ ತಳಿಸಬಹುದು. 
ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಗೆ, ಅವರ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ 
ಉಳಿದ ಹಣ ಅವರಿಗೆ ಒದಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ 
ಹೊರಬಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಕಂಗಾಲ ಸ್ಥಿತಿ 
ಗಿಳಿಯಬೇಕಾಗಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಾದರೊಂದು 
ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ 
ವಾಗಿ, ತಿರುಗಿ ಅಪರಾಧಕ್ಕಿಳಿಯುವ ಪ್ರೇರಣೆ 
ಉಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 


ಬಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ 
ಗಿ ಉ 


ಈ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಕ್ರೈ ದಿಗಳನ್ನಾ ರಿಸುವಾಗ 
ಅವರ ಡೇ ಹದಾಡ ೯ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆ ನಡತೆ 
ಯನಷೆ ಷ್ಟೇ ಗಮನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಳ್ಳೇ ನಡತೆ 


ಯನ್ನುಲಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅವಧಿ. ಇಳಿಸುವ 
ಆಶ್ವಾಸನವನ್ನೂ ಅವರಿಗೆ. ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. 

ಈ “ಮುಕ್ತ ಸೆರೆಮನೆ'ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು 
ಕ್ಯಾಂಟೀನು ತೆರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ 
ಲಾಭದಿಂದ ಕೈದಿಗಳ. ಮನೋರಂಜನೆಯ 
ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಿತ್ರಪಟ 
ಪ್ರದರ್ಶನ, ಗಂ ೦ಂಗಾತೀರದ ನಿಸರ್ಗರಮ್ಯ 
ಪ್ರದೇ ಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ ಪ್ರವಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮೊದಲಾ 
ದವು ಮನಸನ ಕಲ ಉದಾಹರಣೆ 
ಗಳು. 


ಗಳ 


ಕೈದಿಗಳು ಅನಿರ್ಬಂಧವಾಗಿ ಅವರ ನೆಂಟ 


ರಿಷ್ಟರನ್ನೂ ಮಿತ್ರರನ್ನೂ ಭೆಚ್ಚಿಯಾಗಬಹುದಿಷ್ಟೇ 
ಅಲ್ಲ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಕ.ಟುಂಬದವ 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ರನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬರುವ ಅವಕಾಶವೂ ತ 
ಯುತ್ತಿತ್ತು. . ಕುಟುಂಬದವರ ಜಡ್ಡುಜಾ 
ದ ಗಳಲ್ಲಿ. ಅವರನ್ನು ಕಂಡುಬರಲಿಕ್ಕೂ ಹ! 
ಅನುಮತಿ ಸಿಗು ತ ತ್ತು. 
ಈಪ ಶ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವರೆಗೆ ಒರ್ಟ್ಟು,000 
ಕೈದಿಗಳನ್ನು “ ಮುಕ್ತ ಸೆರೆಮನೆ” ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯ 
ಕಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಪ್ರಭಾ ಒಡ್ಮಿ 
ನಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅನಂತರ ನೌಕರ ಎಂಬಲ್ಲಿನ 
ಒಡ್ಡು, ಶಾಹಬಾದದಲ್ಲಿ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ - ಕಡಿದ 
೮ ಮೈಲುದ್ದದ ಕಾಲುವೆಯ ಕಾಮಗಿರಿ--ಇವೆ 
ಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿ “ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು 
ಪ್ರೇರಿಸುವ” ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಪುನಃ ಪನಃ 
ಒರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದ್ಹಾಗಿದೆ. 
ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಅದ್ಭುತವೇ ಆಗಿತ್ತು. 
ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನರು ಓಡಿಹೊೋಗಿರಬಹು 
ದೆಂದು 'ಯಾರಾದರೂ ತರ್ಕಿಸಿದ್ದಕೆ ಅದು 
. ತಪ್ಪು. ೯,೦೦೦ ದಲ್ಲಿ ೨೯ ಕೈದಿಗಳು ಮಾತ್ರ 
ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ೧೩ 
ಜನರನ್ನು ಪುನಃ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಮನೆಗೆ 
ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದ ೧೩೫ ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ 
ಒಬ ಶ್ಬನಿಗಾದರೂ ಓಡಿಹೋಗುವ ವಿಚಾರ ಬರ 
ರಲ ಅವರೆಲ್ಬರೂ ಮರಳಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಾ 
ರಾದರು. 
ಕೈದಿಗಳು ಹೀಗೆ ಈ ವರೆಗೆ ೧೨ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾ 
ಹ ಷ್ಟು. ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ರೂ. ೮ 
ಲಕ್ಷವನ್ನು ಸರಕಾರ ಅವರ ಪೋಷಣೆಯ ವೆಚ್ಚ 
ಕ್ಕಾಗಿ ಮುರದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು 
ಹಣ ಉಳಿತಾಯವಾಯಿತನ್ನ ಬಹುದು. 
ಅವರ ಕೆಲಸವೂ ಉತ್ತಮ ತರಗತಿಯದಾ 
ಗಿತ್ತು. ತಜ್ಞ ರ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೆಲಸ 
ಸಾಮಾನ್ಯ 'ಕೂಲಿಯವರಿಗಿಂತ ನೂರಕ್ಕೆ ೨೦ 
ರಷ್ಟು ತ] ಮವಾಗಿತ್ತು. 
ಉತ್ತರ ಸ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನುಪರಿ 
ಶೀಲಿಸಿ, “ ಅಪರಾಧ ನಿರೋಧದ ಜಾಗತಿಕ 
ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕಡೆಗೂ 
(ಗ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ತೀ "ರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. 


ತ್‌ ಜ್‌ 
ಪ್ರಯ 
ದ 


ಕ್ಕಿ 


ಈ ಸೆರೆಮನೆಗಳಿಗೆ ಗೋಡೆಗಳಿಲ್ಲ ೨೯ 


ಹ ಾನಾಸಾಸಾಘೌ "|])್ಮಗ/;,ಊಸಕಒಕ ಘೋ ಫೋ ಘೋ ಘೊ ಘೊ ಘೊ ಶೌ್ಷೀಷರ 


ಬ್ರಿಟಿನಿನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಕಾರಾಗೃಹ 
ಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ೧೯೩೬ ರಿಂದಲೇ 
ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ 
ಲೇ ಹಿಲ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ 
ನಿರ್ಬಂಧರಜಿತ ಕಾರಾಗೃಹ ಸ್ಥಾವಿಸ 
ಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅನಂತರ ಚ ನಾಲ್ಫು 
ಗಂಡಸರ ಮತ್ತು. ಒಂದು ಹೆಂಗಸರ 
ಸೆರೆಮನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. 

ಅಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಸಾಮೂಜಕ 
ವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾಮಗಿರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ 
ಸಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಿರುವದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಶಿಜಿರ 
ದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ್ಕ 
ಆಟ, ನೋಟಗಳನ್ನೊ ದಗಿಸಲಾಗು 
ತ್ತದೆ. ಕೆಲವರನ್ನು ತೆ ಕೆಲ 
ಸಕ್ಕೆ (ಕಾವಲಿಲ್ಬದೆ) ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಶಿ ಅನುಭವಗಳೂ ಇದೇ ತೆರ 
ನಾಗಿವೆ. ಬೇಲಾ ನದಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ 
೧೯೫೩ ರಿಂದ ಬಂದು ಹೋದ ೧.೨೦೦ 
ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪಿಸಿ 
ಕೊಂಡು ಹೋಗಲೆಳಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ 
ಅವನಿಗೆ ಸೆರೆಮನೆಯ ಜೀವನದಷ್ಟೂ 
ಸುಖ ಹೊರಗೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. 





ಡಾ. ಸಂಪೂರ್ಣಾನಂದರ ಈ 
ಪರಿಣಾಮಗಳು ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ದೆಂಡನೆಯ 
ಇಡೀ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳೇ ಕಲ್ಪನೆ 
ಗಳನ್ನು ಮು! ಲು ಮಾಡುವಂತಿನೆ. ಭದ್ರ 
ವಾದ ಗೋಡೆಗಳಿರುವ ಸೆರೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟಿಕೇಕೆ 
ಫಳ ಶೈತನ, ಕೊಲೆ ಸುಲಿಗೆಗಳಂಥ ಅಪರಾಧ 
ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಯ ಬುದ್ಧಿ ಕೆಲಿಸ? 
ಬಹುದು ; ಕನಿಷ್ಠ, ಅವರಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ 
ಉಪದ್ರವವಾದರೂ ತಪ್ಪ ವದು. ಎಂಬ ಅಭಿ 
ಪಾ ್ರಾಯವನ್ನು ನಾವಿ! ಗ ಪುನರ್ವಿಚಾರಿಸ 
ಬೇಕಾಗಿದೆ. 


ಪ್ರಯೋಗದ" . 


ಸೆಕೆಮನೆಯ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪರಾಧಗಳ 
ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ತಗ್ಗಿ ಲ್ಲ. ಚತ ಸಟ ಅಂಜಿ 
ಕೆಯೂ ಹು ಟ್ವಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಅಪರಾಧ-ದಂಡ 
ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಲಸಿಸಿದವರಿಗೆ ಎಂದೋ ಮನ 
ವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.. ಸೆಕೆಮನೆಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 
ಕೈದಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯೂ ಅವ 
ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಬಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯತ್ವ ವನ್ನೂ ಇಂಗಿಸಿ 
ಬಿಡು ವುದು. ಅಪರಾಧ ಮಾಡು ವನೇ ತಮ್ಮ 
ವೃತ್ತಿಯೆಂಬ ಮನವರಿಕೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತ 


ಸೆಕೆಮನೆವ 
“ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿ ತ್ವ ಹ 
ಯಿಟ್ಟುಕೊಂ ಡವರು 
ಮೂಗುಮುರಿಯ ಬಹುದು. 
ಬಹುದು: ಸೆರೆಮನೆಗಳಿಗೆ ಜನರನ್ನು ಕರಿಸುವು 
ದಾದರೂ ಯಾತಕ್ಕೆ] ಅವರ ಪುನರ್ನಿವೇ ಶನ 
ವೊಂದೇ ಆದರ. ಉದ್ದೇ (ಶವೇ? ಶಿಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ 
ಪುನರ್ನಿವೇಶನ "ವಾದರೆ ಆಗಲಿ; ಆದಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ 
ಯನ್ನು ಮರೆತು ಅದರ ಬದಲು ಪ್ರನರ್ನಿವೇಶನ 
ಬಾಜು ಎಂದಿಗೂ ಧರ್ಮ ವಲ್ಲ. ಕುಡಿದು 
ಮೋಟಾರು ನಡೆಸಿ ನಿರಪರಾಧಿಗಳ ಮೇಲೆ 
ಹಾಯ್ದು ಕೊಲ್ಲುವ 1 ಬುದ್ಧಿ ಪೂ 


«2 
ರ್ನ 
| 


ರ್ವಳ ವಂ ಚನೆ ಸಾಡ:ವ ಸುಶಿಕ್ರಿತನಿಗೂ 
1 ತ ಸಾಕೆ? ಅವರಿಗೆ ಬುದಿ 
ಲು 

ತಲಿಸಬೇಡವೇ 9 
ಚ “ ಮುಕ್ತ ಸೆರೆಮನೆ” ಗಳು ಹಳ್ಳೇ 
ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಯೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳು 


೧೨ 


ಒಂದು ಬಗೆಯ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಿಹಾರಕೂಟ 
ಗಳೆಂದರೂ ಸಲ್ಲುವಡು. ಸಾಧಾರಣವಾದ ಪರಿ 
ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊರ 
ಕುವ ಹಲಕೆಲವು ಸೌಕರ್ಯಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಭಿದೆ 
2 2 ಪ್‌ ನಜ 
ಆದರೆ ಹಳೇ ಅರ್ಥದ ಶಿಕ್ಷ, ಮತ್ತು ಕೈದಿ 
ಯನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಜೀವನಕೆ. ದ ಗೊತ 
ವುದು--_ಇ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಏಕಕಾ 


ಎಡ 


ತಿ೦ ಕಸ್ತೂರಿ 


ರಕನು ಹೇಳಿದಂತೆ, “ ಮನುಷ್ಯನು ನಿರ್ಬಂಧದಲ್ಲಿ 
ರುವಾಗ ಅವನನ್ನು- ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಭಾವಿತ ಜೀವ 
ನಕ್ಕೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲು ಶಕ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.” ಸೆರೆಮನೆ 
ಗಳು ಸುಖನಿವಾಸಗಳಾದರೆ ಮುಂದೆ ಅಪರಾಧ 
ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅಂಜಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲದಾದೀತೆಂದು 
ಆಕ್ಷೇಪಿಸುವವರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿನಿನ ಇಂಥದೇ ಗೋಡೆ 


ಗಳಿಲ್ಲ. ಸೆರೆಮನೆಯಾದ ಬೇಲಾ ನದಿ 
ಜೈಲಿನ ಗವರ್ನರರಾದ ಕರ್ನಲ್‌ ನ್ಯಾಶರು 
ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರವನ್ನ: ಇಲ್ಲಿಯೂ. ಕೊಡ 
ಬಹುದು: 


(೨) 


ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಗೋಡೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸೆರೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 

1 ದ ಸೆಕೆಮನೆಯೂ. ಒಂದು... ೧೯೪೫ 
ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಕೆಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಕಾಯದೆ 
ಗಳ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ 
ಇದೊಂದು. ಈ ಸೆರೆಮನೆಗಳನ್ನು ಸೆರೆಮನೆಗಳೆ 
ನ್ನದೆ: "ವಸಾಹತು''ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 
ಸ್ವೇ ಡ ನ್ನ್ನ ನ ದಂಡನಾಪದ್ಧತಿಯು ಭೂತ 
ದಯಾಪರವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬುದು ಈ ಸೆರೆಮನೆಗಳ 
ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. 

ಬೋಗಸಂದ "" ವಸಾಹತಿಗೆ'' ಕಳಿಸಲ್ಪಡು 
ವವರಲ್ಲಿ ನೂರಸ್ಕೆ ೮೦ರಷ್ಟು ಜನ ೇಡಿಗಳಾಗಿ 
ರದೆ ಸೇ ವಲ ತಾಯೆ ಮುರಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. 
ಬಹಳ ಜನರು ಕುಡಿದು ಮೋಟಾರು 

ಸವ ನಡೆಸಲು ಯ ತ್ನಿಸಿದ ತಬ್ಬಿ 
ಲ್ಪಟ್ಟಿವರು. 

ಸಾಸ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಂಥಿಂದ ೫೦ ಮಿನಿ 
ಟಿನ ಮೋಟಾರು ಸವಾರಿಯಷ್ಟು ದೂರ ಹರ 
ಬೋಗಸಂದ ವಸಾಹತು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಎಕ 
ಯಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ತು 
ಹೊಲಗದ್ದೆಯ ಜಮೀನು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಶ ಶಿಬಿರದ 
ಗುಡಿಸಲುಗಳಂ ಂಥ.ಕಟ್ಟ ಡಗಳು. "ಪಂಥ ಒಂದು 


“ದುಷ್ಟ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ 
ಅವರನ್ನು ಶಿಷ್ಟರಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮಹ 
ತ್ತ್ವ ದ ಕೆಲಸ: | 

ಚೆ ಕೆಲಸದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ 
ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ತಜ್ಞ ರ ಮ್ರ ಜಗತ್‌ ದೊಡ್ಡ 
ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟು ಕ್ಯ ದಿಗಳ ಆಪ್ತರಿಂದಲೇ ದೊಂ 
ತಿದೆ.. ಈ ಸೆಕೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ 
ಸನ್ಮಾ! ರ್ಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿ ದವರು ಹಲವಂದ್ದಾ ರೆ. ಚ 
ಮನೆಯವರಷ್ಟೋ ಜನರು ಸರಕಾರಕ್ಕೆ 
ಜ್ವತೆಯ ಪತ್ರ ತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 


ಸ್ಪೀಡನ್ನಿನ ಸಂಭಾವಿತ ಕೈದಿಗಳು 


ಗುಡಿಸಲಲ್ಲಿ ಅದರ ಆಡಳಿತದ ಕಚೇರಿ. 
ಕ ಗವರ್ನರ''ನು ಆರು ಜನ ಕಾವಲುಗಾರ 
ರೊಡನೆ. (ಇವರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ 
ರೆಂದು ಹೆಸರು!) ವಸಾಹತನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳು 
ತ್ತಾನೆ. ಅಡಿಗೆಯವಳೊಬ್ಬಳು "" ಸೆರೆಯಾಳು'' 
ಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡು 
ತ್ಹಾಳೆ. 

ಈ ಸೆರೆಯಿಲ್ಲದ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ "“ಶಿಕ್ಷೆ'' ಅನು 
ಭವಿಸಿದ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ಸಾಮಾಜಕ ಸ್ಥಾನ 
ಮಾನ ಕೇಳಿದರೆ ನೀವು ಬೆರಗಾಗುವಿರಿ. ಬೋಗ 
"" ಭೂತಪೂರ್ವ ಗಿರಾಕಿ''ಗಳಲ್ಲಿ 
ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೆರುಷರು ಇದ್ದಾರೆ. 
« ನಟರು, ಸಗ] “ಪನಿ ರೈಕಿಕ್ಟ ರರು, 
ಪಾದ್ರಿಗಳು ಕೂಡ-ಅಲ್ಲದೆ ಸರಕಾರದ ಎಷ್ಟೋ 
ಜನ ಉಪಮಂತ್ರಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಹೋದ 


ಳಿ 
ಒಬ್ಬ 


ಸಂದದ 


ದ್ಡುಂಟು, ಕೆಲ ವಿದೇಶೀಯರನ್ನೂ ನಾವು 
ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ'' ಎಂದು ಗವರ್ನರರು ಹೇಳು 
ತ್ತಾರೆ. 


ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಭೋಗಿಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಅತ್ಯ ಗತ್ಯದ 
ಕೆಲಸವಿದ್ದರೆ ನಡುನಡುವೆ ಹೊರಗೆ ಜಾಗರ 


ಒಂದು ದಿವಸ ರಜಾ ಕೂಡಾ ಸಿಗುತ್ತದೆಂದು 


ಈ ಸೆರೆಮನೆಗಳಿಗೆ ಗೋಡೆಗಳಿಲ್ಲ 


ವದಂತಿಯಿದೆ. ಸ್ಟೀಡನ್ನಿನ ಸೆ ಸೆರೆಮನೆಗಳು ತಮ್ಮ 
" ದೊಡ್ಡ ಮನಸಿಗಾಗಿ '' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗಿವೆ. 
ಈಚೆಗೆ ಕಂಪನಿಯ ಕೊಕ್ಕ ಎತ್ತಿ ದ್ದ ಕ್ಕಾಗಿ 
ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೆಕೆಷು ನೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ ಆ 
ಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಂಪನಿ ಡೈರೆಕ್ಟರನೊಬ್ಬನು ಒಂದು 
ದಿನ ರಜಾ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರಾಜಢಾನಿಯ ಫ್ಯಾಶ 
ನೇಟಲ್‌.. ಹೊಟಿಲೊಂದರಲ್ಲಿ  "" ಮಜಾ'' 
ಮಾಡಿದನೆಂಬ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿತ್ತು. 
ಬೋಗಸಂದದ ಗವರ್ನರರು ಇದೆಲ್ಲ ತುಸು 


ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ. ಅವರ 
"" ವಸಾಹತಿ''ಗೆ ಬಂದವರಿಗೆ. ಪತ್ರ ಮೂಲಕ 





ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಆತಂಕವಿಲ್ಲ. ಅಪ 
ರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅವರಿಗೆ ಟಿರಿಫೋನು ಉಪಯೋ 
ಗಿಸಲಿಕ್ಕೂ ಅಪ್ಪಣೆ ಸಿಗಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಅಪ 
ರೂಪವಾಗಿ ರಜಾ ಕೂಡ ದೊರೆತೀತು. ಈಚೆಗೆ 

ಒಬ್ಬ ಹಡಗು ಕಾರಖಾನೆಯ ಒಡೆಯನು ಒಂದು 
ವಿಡೆಃ ಶೀ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಿತ ತಾರೀಕಿನೊಳಗೆ 
ಒಂದು ನಡಗ ನಂತ ಡೆಲಿವರಿ ಕೊಡಬೆೇ 
ಕಾದಾಗ ಅವನಿಗೆ ರಜಾ ಕೊಟ್ಟು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ವೀಡ 


ನ್ನಿನ ಒಂದು ಬಂದರಕ್ಕೆ ಹಸು ಅವಕಾಶ 
ಸಸಣಾಖತು: 
ಬೋಗಸಂದ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿ ವರಲ್ಲಿ 


೩೧ 
ನೂರಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತರಷ್ಟು ಜನ ಮಾತ್ರ ಪೋಲಿ! ಸು 
ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ ಭವನಗಳ ಹೆಚ್ಚಾ 
ಇತರ ಸೆರೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ "ಪಾರಂಗತ ಪಾತ* '' 

ಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾದವರು. ಬೋಗಸಂದದ “ ಸಂ 
ಭಾವಿತ ” ಅಪರಾಧಿಗಳ ಸಂಗಡ ಬೆರೆತರೆ ಅವರ 


ಬುದಿ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದೆಂಬ ಆಶೆಯಿಂದ ಅವರ 
ಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ! 

ಉಳಿದವರ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಅವರು ಪೋ ಶೀಸ 
ಕಾವಲೀ್ಬದೇ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾ; 
ಸಾಯಂತೆ' ಭಂಜಕರು, ತಮ್ಮ ಕಾರುಗಳ 
ಮನೆಗೆ ಬರಲು ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲ | 


2 
2... 


ಜಾ 


ಈ(ಗಸಂದ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆ 
ಚ ಹಾದವನು ಕೂಡಲೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೊ ಗಗ 
ಅ ತ್ಕ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಜೋಗಸಂ ದದ 
ಒಮ್ಮೆಗೆ ೪೦ ಜನ "" ಕೈದಿ ದಿ''ಗಳಿಗಷ್ಟೆ ಸ್ಥ 
ವಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದ ರಿಂದ ಶಿಶ್ಚಯಾದವರು. ಅದನು 


೫ ೭ ತ 


|! 
ಅನುಭವಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸರದಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾ 
ಗುವುದು; ': ಸ್ಟಾ ಪಕಹೋಂನಲ್ಲಿರುವ ಸೆರೆಮನೆ 
ಮಂಡಲದ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೆಟ್ಟಿ ಕೊಟ್ಟು ಅವರು 


ತಮ್ಮ ಪಾಳಿ ಎಂದು ನಿಜಖಪ್ರಕಡ ವಿಚಾರಿಸಿ 
ಸೊಂಡು ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾದಉಾಯಿತು. 
ಕೈದಿಯ ಗೆಳೆಯನ ಪರಿಚಿತನೋ ಯಾರಾ 


ಪ್ನಿ೨ 


ದರೂ ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿ 
ದ್ವಕೆ ಅವನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲೇ ತನ್ನನ್ನೂ ಹಾಕ 


' ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತಿ 
ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬಿಬ್ಬರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ 


ಯಾವುದೊಂದು ಕಾರಣದಿಂದೆ-ಉದಾಹರಣೆಗೆ 
ಒಬ್ಬನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಗೊರಕೆ ಹೊಡೆಯುವ 
ಅಭ್ಯಾಸದವನಾಗಿದ್ದರೆ.---ಅವನನ್ನು ಬೇರೆಯೇ 
'ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬಹುದಾಗಿದೆ. 
ಯಾವುದೇ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೈದಿಯು ರಗ್ಗು, 
ಪರದೆ, ಚಿತ್ರ, ಪಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ 


ತನ್ನ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 
ಸ್ವತಂತ್ರನಿದ್ದಾನೆ. 


ಕೈದಿಗಳು ಆದಿತ್ಯವಾರ ಹೊರತು ಬೇಕೆ ದಿನ 
ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಆರೂವರೆ ಗಂಟಿಗೆ ಎಬ್ಬಿಸಲ್ಪಡು 
ತ್ತಾರೆ. ಏಳರಿಂದ ಸಂಜೆ ನಾಲ್ಕರ ವರೆಗೆ ದುಡಿ 
ಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಡುವೆ ಕಾಫಿಗಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ 
೧೫ ನಿಮಿಷ, ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ತಾಸು 
ಬಿಡುವು. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೇಸಾಯ 
ಮಾಡುವರು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ 
ಹೋಗಿ. ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ಮರ ಕಡಿಯಬೇಕು. ನಟಿ 
ರಂಥೆ' ಸುಖಪುರುಷರಿಗೆ ಇದು : ತುಸು: ಕಠಿನ 
ಶ್ರಮವೇ ಸೈ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ನಿಸ್ತಾರವಿಲ್ಲ. 
ಕೆಲ ವೇಳೆ ಇವರಿಗೆ ಅಪಘಾತಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. 
"" ಆದರೆ ಈ ವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಸತ್ತಿಲ್ಲ' ಎಂದು 
ಗವರ್ನರರು ಭರವಸೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. 

ಈ ಎಲ್ಲ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕೈದಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ೧೦ ಆಣೆ 


ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ. 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಯಷ್ಟು ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು 
ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದೂಕಾಲು ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟನ್ನು 
ಸಿಗರೇಟು, ಪತ್ರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗಾಗಿ ವೆಚ್ಚ 
ಮಾಡಬಹುದು. 

ರವಿವಾರ ಪೂರ್ತಿ ರಜೆ. ಎಂಟು ಗಂಟಿಯ 
ವರೆಗೂ ಮಲಗಬಹುದು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನೆ ಎರಡ 
ರಿಂದ ನಾಲ್ಕರ ವರೆಗೆ ಅವರು ಸಂದರೃಕರೊಡನೆ 
ಕಾವಲುಗಾರರ ಕಣ್ಣ ಕಾಪಿಲ್ಲದೆ ಕಾಲ ಕಳೆಯು 
ತ್ತಾರೆ. “ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕ ವಿಧವೆಯರು'' ಎಂದು ಕರೆ 
ಯಲ್ಪಡುವ ಕೈದಿಗಳ ಹೆಂಡಂದಿರು ಗಂಡಂದಿರಿ 
ಗಾಗಿ ಆಗ ಉಪಹಾರ ತರಬಹುದು. ಮದ್ಯ 
ಮೊದಲಾದ ಕೆಲ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೆ 
ಬರುವಂತಿಲ್ಲ. 

ಗವರ್ನರರಿಗೆ ಒಂದೇ ಕೊರತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. 
ತಮ್ಮ ವಸಾಹತಿನಲ್ಲಿ. ಸಾಕಷ್ಟು ಆಟಪಾಟ 
ಮನೋರಂಜನೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲೆ ಂಬುದೇ ಅದು. 
ಆದರೆ ಫುರ್ಬಬಾಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ ಎನ್ನಿ. ಒಟ್ಟಿನ 
ಮೇಲೆ ಸೆರೆಮನೆಗೆ :- ಹೋಗಲೇಬೇಕೆಂದಾದರೆ 
ಬೋಗಸಂದವು ಕೈದಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆದರ್ಶ 
ಸ್ಥಳವೆಂದು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಬಂದ ಗೈಲ್ಸ್‌ ಪ್ಲೇಫೇ 
ರರು * ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸಿಮನ್‌'ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. 

ಸ್ವೀ ಡನ್ನಿ ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಜನರು ತಮ್ಮ ದೇಶದ 
ದಂಡನೀತಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಭೂತದಯಾಪಕರವಾಗಿದೆ 
ಯೆಂದು ದೂರುವವರಿದ್ದಾಕೆ. ಬೋಗಸಂದದಂಥ 
ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೆಂದರೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ 
ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ! ಸೈ ಐಂದು ಅವರ ಅಂಬೋಣ. 


೬ ೮ಲಿಗಿ /೨-. 


ಪಾಪ-ಪುಣ್ಯ 
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಬ್ಬರ ಮುಂದೊಬ್ಬರು ನನ್ಮುನಮ್ಮ ಪಾಪಗಳ ಕಂತೆಯನ್ನು ಓದ 
ಹತ್ತಿದರೆ ಯಾರಕಪ್ಲಿಯೂ ಏನೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ವಿಲ್ಲೆಂದರಿತು ಬಿದ್ದು ಬಿದ್ದು ನಕ್ಕೇವು. 


ಹಾಗೆಯೇ 


ನಾವು ನಮ್ಮನಮ್ಮ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಬಣ್ಣಿಸಿದರೆ 


ಆಗಲೂ ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಕ್ಕುನಕ್ಕು ಸತ್ತೇವು. 


ಜಿ ಮೃಗಜಲಕೇ ಮೋತಿ?ಯಿಂಂದ 


8 


ಅತ್ತೆ ನಾದಿನಿ ಗಂಡಂದಿರ ಜಾಲದಿಂದ ಗಳ್ಲಿಗೇರ 
ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ನಿರಪರಾಧಿನಿ ಕೂದಲೆಳೆಯಸ್ಟು 
ಸುದೈವದಿಂದ ಪಾರಾದಳು. 


ಅದಪಶಾಲಿ ನಿರ್ಭಾಗೆ ಕ 


ಆ 


ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಿರಪರಾಧಿಯಾದ ಮನು 
ಷ್ಯನು ತಾನು ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದೆ ಏನೆಂದು 
ಕಬೂಲಿ ಜವಾಬು ಕೊಡುವದೆಂದರ ನಂಬ 
ಲಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿಷಯವೆಂದು ನ್ಯಾಯ 


ಹನನ ಸಂಪರ್ಕ, ಪರಿಚಯವಿಲ್ಲದ 
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದಕ್ಕೆ 


ಸೋಲೀಸರು ಕೊಡಬಹುದಾದ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ 
ಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅದರ ಭೀತಿಯಿಂದ 
ಇಲ್ಲವೆ. ಪೋಲೀಸರಾಗಲಿ ಇತರರಾಗಲಿ 
ತೋರಿಸಿದ ಅಂಜಿಕೆಯಿಗೆ ದ ಅಥವಾ ಕೊಟ್ಟಿ 
ಯಾವದೇ ರೀತಿಯ ಆಶ್ವಾಸನದಿಂದ 
ನಿರಪರಾಧಿಗಳು ಸಹೆ ಅಸರಾಧ ಕಬೂಲು 
ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಎಷ್ಟೋ ಅನು 
ಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. . ಇಂತಹ ತು 
ಕಬೂಲಿಯಿಂದ ಆಗುವ 
ತಪ್ಪಿಸುವದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕು ಪುರಾ 
ನೆಯ ಕಾಯಜಿಯಲ್ಲಿ ಯಾನದೇ ಅ 
ರಾಧ ಕಬೂಲಿಯು.. 


ತ 


ಷೆ 
2 
೧ 


ಅಂಜಿಕೆ ಅಥವ 








ಶ್ರೀ: ತಲಚೇರಕರ ರಂಗರಾಯ್ಕರು ಹಳಗಿದ 
ಕ್ರಿಮಿನಲ್‌ ವಕೀಲರು, ಮಂಗಳೂಂಲ್ಲಿ ಹಲ ವರ್ಷ 
ವಕೀಲಿ ನಡೆಸಿ ಈಗ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, 


ಅನ್ನಾ ಕ್ಷಯವನ್ನು 


ರಂಗರಾವ ತಲಚೇರಕರ 


ಆಶ್ವಾಸನದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದುದೆಂದು 
ಕೋರ್ಟಗೆ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾದರೆ 
ಪುರಾವೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಾಹ್ಯವೆಂದು 
ಲಾಗಿದೆ. 


ಆದು 


ಹೇಳ 


ಅಪರಾಧ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚು ವ ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ 
ತ ರೆ ಬರುವ ಸ್‌ ; ಇವುಗಳನ್ನು 
ಲು ಆರೋಪಿತನು ಅಪರಾಧವನ್ನು ಒಬ್ಬ, 
ಭ್ಯ ಉಪಾಯ ವನ್ನು ಸ 
ಸಂಭವವಿರು ವದರಿಂದ 
ಪೋಲೀಸ” ಮುಂದೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ ದು ಹೇಳಲಾ 
ಗುವ ಅಪರಾಧ ಕಬೂಲಿಯು ಪುರಾವೆಯ 
ಕಾಯದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರಾ ಹೃವಿರುವದಿಲ್ಲ. 
ಅಂತಹ ಟಃ ಗಾ ್ರಾಹೃವಾಗಬೇ ಕಾದರೆ. 
ಅದನ್ನು ಮ್ಯಾಜಸ್ಟ್ರೆ (ಟರ ಮುಂಡೆ ಮಾಡ 
ತಕ ದ್ದು. 

ನಿಜನಲ್ಲದ ಅಪರಾಧ ಕಬೂಲಿಯು ಮುಂದೆ 
ಬಾರದಂ ತೆ! ಕಾಯದೆಯು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ 
ದ್ಮರೂ ಕಬೂಲಿ ಮಾಡಿಸುವವರ 'ಚಾಣಾಶ್ಚತನ 
ದಿಂ ದ ಎಷ್ಟೋ ಸಾಕೆ ಅದೂ ಸಹ ನಿರರ್ಥಕ 
ವಾಗಬಹುದು. ಅಪರಾಧ ಕಬೂಲಿ ನಾಲು 

ಪ್ರೇಕೇಪಿಸಿದವರು ಆರೋಹಪಿತನಿಗೆ “ ಮ್ಯಾಜ 
ಸ್ಟ್ರೇಟಿರು ನಿನಗೆ ಅಪರಾಧ ಕಬೂಲಿ ಕೊಡಬೇ 
ನೆಂದು ಅಂಜಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾರೊ' ಅಥವಾ ಏನಾ 
ದರೂ ಆಶ್ವಾಸನ ಕೊಟ್ಟಿ ದ್ದಾರೊ ಎಂದು ಕೇಳ 


ಶ್ರ “ಟಾ ಕ್ಮ ತ್ರ ಕಟ ಸ 
1 4 ಇ ಟ್ರ ಇ 
| 


ಕೊ 


ಹ ಕ್ಮ ಭ್ಯ 


ಸಳ ಳ್ಳ ಟ್ಟ 


೩೪ ಕಸ್ತೂರಿ ಕ 





ಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲವೆಂದು ತರ 
ಹಾಗೂ “ ಅಪರಾಧ” ಕಬೂಲಿ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ : 

ನಿನಗೆ ಏನಾದರೂ ಸೌಕರ್ಯ ಇಲ್ಲವೆ "ರಾಭ 
ಸಿಗುವದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಿ ದೆಯೊ ಸ ಎಂದು 
ಕೇಳಿದರೆ? ಗೊತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳು ೫». ಈರೀತಿ: 
ಉತ್ತರ ಹೇಳಲು ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಇಂತಹ ' 
ಉತ್ತ ರಗಳಿಂದ ಅಪರಾಧ ಭಾ ಸ್ವಯಂ 
ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದ ಲ್ಲವೆಂಬ ಸಂಗತಿಯ] 
ಮ್ಯಾಜಿ ಸ್ರ ಟರ ಗೂ. ತಿಳಿದುಬಾರದಂತೆ. 
ಉಪಾಯೆಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 

ಇಂತಹ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯು ನನ್ನ ವಕ್ಕೀಲಿಯ 

ವ್ಯ ವಸಾಯದ ಉಷಃಕಾಲದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಅನುಭ 
ಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆ ಖಟ್ಲಿಯಲ್ಲಿನ ಆರೋಪಿತ: 
ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘಟನೆ ನಡೆಯ: 
ದಿದ್ವಕಿ ತಾನು ಮಾಡದಿದ್ದ ಅಪರಾಧವನ್ನು 
ಮ್ಯಾ ಜಿ ್ಟ್ರ ಟರ ಮುಂದೆ ಒಬ್ಬಿ ಚು ' 
ತ "ಗ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಘು 


ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಿಪಾ 
ಯಿಯು ಅನಾಥೆಯಾದ ಕಮಲೆ ಎಂಬ ಹುಡುಗಿ 
ಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವಳು ಸುಶೀ 
ಲೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಸೌಮ್ಯಸ್ಯಭಾವದವಳೂ 
ಇದ್ದಳು. ಅದತ, ಅದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವನ : 
ತಂಗಿಯು ಗಂಡನಿಂದ ಪರಿತ್ಯಕ್ತೆ ಯಾಗಿ “ವೇಶ್ಯಾ ' 
ಜೀವನವನ್ನೇ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ 
ತಾಯಿಯೂ ಅದೇ ಮನೋವೃತ್ತಿಯವಳಿದ್ದು 
ಮಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದ್ದಳು. ಗಂಡನು 
ದುರ್ಬಲ ಮನಸ್ಸಿನವನಿದ್ದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ: 


` ತಾಯಿ, ತಡ ಅಧೀನನಾಗಿದ್ದು ದರಿಂದ. 


ಕಮಲೆ ನರಕವಾಸವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾ. 
ಗುತ್ತಿತ್ತು. 

ಗಂಡನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ತ್ರಿಯನ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲೇ. 
ಮಲಗಬೇಕಾಗುತ್ತಿ ತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 
ಅವನ ತಂಗಿಯ ವೃವಸಾ ಸಾಯ. ಸರಾಗವಾಗಿ ನಡೆ 
ಯುತ್ತಿತ್ತು., ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತ 
ವಿಟನು ಬಂದನು. ಜು ದುರ್ಜೆೈ ವದಿಂದ' 
ಅಂದು ತಂಗಿಯು ಮಬಟ್ಟಾಗಿದ್ದಳು. "ಎ0ಸು 


ತ 
ಕ್ಕ 
ಶಿ 


__ ಬಂದ ಹಾಗೆ ಹಿಂದೆ.ಹೋಗಲು ತಯಾರಿರಲಿಲ್ಲ. 
. - ತಾಯಿಯೊಡನೆ "" ಮಗಳು ಮಬ್ಟಾದರೆ ಸೊಸೆ 
.. ಯನ್ನು ಕಳಿಸು'' ಎಂದು ಹಟಿಹಿಡಿದನು. ಧನಿಕ 
ಗಿರಾಕಿಯನ್ನು ನಿರಾತೆಗೊಳಿಸಲು ತಾಯಿಯು 

ಸಿದ್ಧ ವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಕ್ಕೆ, ಸೊಸೆಯು ದೇಹವಿಕ್ರ 

ನ್ನ ಯತೆ ಎಂದೂ ಒಪ್ಪ ಲಾರಳೆಂದು ಅವಳಿಗೆ ನಿಶ್ಚ 
. ಯೆವಿತ್ತು. ಆದ್ನ ರಿಂದ, ಉಪಾಯ, ಬಲಾತ್ಕಾರ 
ಗಳ ಪ್ರ್ವಯೋಗದಿಂದಾದರೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸ 
ಬಹುದೆಂದು ಬಗೆದು ಏನೋ ಒಂದು ನೆವ ಹೇಳಿ 
ಅವನಿದ್ದ ಕೋಣೆಗೆ ಕಳಿಸಿದಳು. ಏನೂ ಅರಿ 
ಯದ ಆ ಮುಗ್ಧ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಒಳಗೆ 
ಹೋದಳು. "ವಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಎಳೇ ಕೂಸು 
೬. ಇತ್ತು. ಇವಳು ಒಳಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟೊ ಡನೆ ಆ 
.. ವಿಟನು ಬಾಗಿಲು ಇಕ್ಕಿ ಅವಳನ್ನು, ಬಲಾತ್ಮರಿ 
ಸಲು ತೊಡಗಿದನು. ಅವಳು ಮಣಿಯಲಿಲ್ಲ. 


ಕುಡಿದು ಮತ್ತನಾಗಿದ್ದ ಅವನು ಕೋಪಾವೇಶ 
ದಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ತುಳಿದನು. ಆ ಜೋರಿನ 


ತುಳಿತದ ಪೆಟ್ಟು ಕೂಸಿಗೆ ತಾಗಿ ಅದು ತತ್ಪಾಲ 
ತೀರಿಕೊಂಡಿತು. " ಅಯ್ಯೋ, ಕೂಸು'' ಎಂದು 
ಆಕ್ರೋಶಮಾಡಿ ಕಮಲೆಯು ಸ್ಮೃೃತಿತಬ್ಬಿ 
ಬಿದ್ದುಬಿಟ್ಟಳು. 
ತನ್ನ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನ ಒಂದೇ ಮಗು ಈ ರೀತಿ 
ಅಕಾಲಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ತುತ್ತಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಆ ನೀಚ 
ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳ ಹಾಗೂ ಅವಳ ಗೆಣೆಯನ 
' ಮಾನಕ್ಕಾಗಲಿ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಪಾಯಬಾರ 
' ದಂತೆ ಮಾಡುವದೇ ಮಹತ್ವದ್ಧೆನಿಸಿತು. ಕೂಸು 
' ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ 'ಸತ್ತದ್ದ ನ್ನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಡುವ ಹಾಗೂ 
ತಮ್ಮ ನೀಚಕ್ಕ ಹ ಗಳಿಗೆ ಕಂಟಿಕಪ್ರಾಯಳಾದ 
ಸೊಸೆಯನ್ನು ಕಿತ ಗೆಯುವ ಎರಡೂ ಉದಡೆ ಶ 
ಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಆ ನರಾಧಮಳು ಕೂಸಿನ 
ಶರಿಃ ರನನ್ನು ಬಾವಿಗೆ ಎಸೆದಳು. ಹಿತ್ತಿ ಲಲ್ಲಿ ಬೇರೆ 
ಮನೆಗಳಿರಲಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಳೆಯೂ. ಜೋರಾಗಿ 
ಬೀಳುತ್ತ ಲಿತ್ತು. ಬಾವಿಯೂ ಆಳವಿರಲಿ 
ಹಾಗಾಗಿ ಕೂಸನ್ನು ಇ ಸಪ್ಪಳ ಹ 
ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ತ ೪ಿಸ 
ಮುಂಜಾನೆ ಭು ಸ ಬಂದೊಡನೆ 
ಕಮಲೆಯೇ ಕೂಸನ್ನು' ಬಾವಿಗೆ ಎಸೆದು ಕೊಂದ 





ತೆ ಕ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿ ನಿರ್ಭಾಗ್ಯ ೩೫ 


ಳೆಂದು ತಾಯಿ, ಮಗಳು ಹೇಳಿದರು. ರಾತ್ರಿ, 
ಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಮಾತಿಗೆ ಮಾತು ಬಂತೆಂದೂ ಆ 
ಸಿಟ್ಟಿ ನಲ್ಲಿ ಕೂಸನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೊರಗೆ 
ಹೋದಳೆಂದೂ ಓಂದೆರಡು ತಾಸಿನಮೇಲೆ 
ಒಬ್ಬಳೆ ತಿಯಗಿ ಬಂದಳೆಂದೂ ಕೂಸು ಐದಲ್ಲಿದೆ 
ಯೆಂದಾಗ ಮಾತೇ ಆಡಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮುಂಜಾನೆ 
ನೀರಿಗೆಂದು ಭಾವಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಘೂಸಿನ ಶವವು 
ಕಂಡಿತೆಂದೂ ಕತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿ 
ದರು. 

ತಾಯಿ, ತಂಗಿಯರ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿದ್ದ ಆ 
ಗಂಡನು ಅವರು ಹೆ ಳಿದ್ದ ನ್ಸ್ಪೇ ಪೋಲೀಸ 
ಸ್ಟೇಶನಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು. ಕೂಡಲೇ 
ಪೋಲೀಸರು ಬಂದು ಶವದ ಮಹಾಜರ ಮಾಡಿ 
ದರು. 

ಕಮಲೆಯು ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿದರೂ 
ಅದು ಅರಣ ್ಯರೋದನವಾಯಿತು. ಗಂಡನು ಸಹ 
ಅದನ್ನು ಸರ್ಶಾಸನಿಯಣಾಗ, ಅದು ಸಿದ್ಧವಾ 
ಗುವುದು ಹೇಗೆ? ಹಾಗೂ ಅವಳನ್ನು ತ್ರೆ 
ನಾದಿನಿಯರು ಬಹಳವಾಗಿ ವೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು 
ಸರ್ವಶ್ರುತವಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು 
ಬಾವಿಗೆ ಎಸೆದು ತಾನೂ ಹಾರುವ ಉದ್ದೇಶ 
ದಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಲು 
ಆಧಾರವಿದ್ದಿತು. 

ಅಂತೂ “ಕಮಲೆಯು ಮಗುವನ್ನು ಕೊಂದ 
ಆರೋಪದೆ ಮೇಲೆ ದಸ್ನಗಿರಿ ಮಾಡಲ್ಬ ಟ್ಟು ಸೆರಿ 
ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. | 


ಪೋಲೀಸರು ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಖಟ್ಲೆ ಹಾಕು 
ವದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪುರಾವೆಯ 
ಅಭಾವದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಪುರಾವೆಯು ಅಪರಾಧ 
ಸಾಬೀತಾಗುವಷ್ಟು "ಬಲವತ್ತ ರವಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳ 
ಬರುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿಯು 
ಎಂದಾದರೂ 'ಹೊರಬೀ (ಳುವ ಇತ ಇದ್ದೇ 
ಇತ್ತು. 

ಸದರ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಆ ನೀಚ ತಾಯಿ . 
ಮಗಳಿಬ್ಬರು ಕಮಲೆಯಿಂದ ಅಪರಾಧ ಕಬೂಲಿ 
ಮಾಡಿಸುವ ಕೃಷ್ಣ ಕಾರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೂಡಿ 


೩೬ ಕಸ್ತೂರಿ 


ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಾಚಿಕೆಗೇಡಿತನದ 
ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರೇ ಸಲಹೆ 
ಕೊಟ್ಟು ಈ ನ್ಯಾಯದ ಕೊಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. 

ಗಂ ಂಡನನ್ನು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಕಳಿಸಿ "" ನೀನೇ 
ಕೂಸನ್ನು ಹೋಗಲೂ ಏಂದು ಪೋಲೀಸರ 
ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ನಾವು. ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದರೂ 

ನೀನು ನಿರಪರಾಧಿಯೆಂದು ಸ್‌ ನಂಬುವದಿಲ್ಲ. 
ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಒಂದೇ ದಾರಿಯಿದೆ. ನೀನು 
ಅಪರಾಧವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಹಳ 
ವೃಥೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಆ. ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ 


ನೆಂದು ಹೇಳಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇ ಛಿದಕೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಅವರು . 


ಬಿಡಬಹುದು '' ಭೂ ಹೇಳಿಸಿದರು. ಮೇಲಿಂದ 
ಮೇಲೆ ಗಂಡನು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳುವಾಗ ಏನೂ 
ತಿಳಿಯದೆ ಆ ನಿಷ್ಟಾಪ ಜೀವಿಯು ಅವನ 
ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಂಬಿದಳು. 

ತಾನು ಅವಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ 
ವಕೀಲರನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದೇನೆಂದು ಅವಳಿಗೆ ಗಂಡನು 
ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟಿನು. ಆ ವಕೀಲರೂ ಗಣನ 
ಇಬ್ಬರೂ « ಅವಳಿಗೆ ""ನೋಡು, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೆ ಸ್ಟ್ರೇಏರಿಗೆ 

ನೀನು ಯಾರದಾದರೂ ಮಾತು ಈೇಳಿ ಜಾ“ 
ಸಬೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿಯೆಂದು ಸಂಶಯ ಬಂದಕೆ 
ಅವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.. ಆದೃರಿಂದ, 
ಅಂತಹ ಜಂ ಬಿಕೆ ಅವರು 
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡು'' ಎಂದು ಹೇಳಿ 
ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರು ಅಪಕಾಧ ಕಬೂಲಿಯು ಸ್ವಯಂ 
ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೆಂದು. ಖಾತ್ರಿ 
ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ 
ಏನು ಉತ್ತರ ಹೇಳಬೇಕೆಂದು ಸರಿಯಾಗಿ 
ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ' 

ಇನ್ನು ಇವರ ಪಾಶವೀ ಹಂಚಿಕೆಯು ಕೈ 
ಗೂಡಲ್ಲು ಯಾವಡೇ ಆತಂಕವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರೋ 
ಪಿತಳು ಅಪರಾಧ ಕಬೂಲಿ ಕೊಡು ತ್ತಾಳೆಂದು 
ಪೋಲೀಸರಿಂದ ವರದಿ ಬಂದೊಡನೆ ಮಾ ಜಿಸ್ಟ್ರೇ 
ಟರು ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಕರೆಯಿಸಿ 
ಅಪರಾಧ ಕಬೂಲಿ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪೂರ್ವ 
ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮದಂತೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಎಚ್ಚ ರಿಕೆ 
ಯನ್ನು `ಢೂಟ್ಟು ಮರುದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಆವಳ 


ವಿದ ' 


ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಕಿದು ಕೊಳ್ಳ ಲು ಜೇಲಿಗೆ ಬರು 
ವದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. 

ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಅವರು : ಮರುದಿನ ಮುಂಜಾನೆ 
ಜೇಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಅವಳು ಅಪರಾಧ 
ಕಬೂಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿ ದಳು ಹಾಗೂ ಅದು ಖಟ್ಲೆ 
ಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರ ಮಾಡಲ್ಪ ಟ್ಟು ಅವಳು ದೇಹಾಂತ 
ಅಥವಾ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಚಗೆ 'ಬಳಗಾಗುತ್ತಿ ದ್ವಳು. 


ಮನುಷ್ಯಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಸಾಕೆ : ಅತಿ 
ಅಲ್ಬವೆಂದು ತೋರುವ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಘಟನೆ 
ಗಳಿಂದ ಜೀವನದ ದಿಶೆಯೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. 
ಹಾಗೆಯೇ ಕಮಲೆಯ ಜೀವನದಲ್ಲೂ ಆಯಿತು. 

ಮರುದಿನ ಒಂಭತ್ತು ಗಂಟಿಗೆ -ಜೇಲರರು 
ಆಸೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ಕರೆಯಿಸಿ ಮ್ಯಾಜಿ 

ಸ್ಟ್ರೇಟರ ಇ ಗ್‌ ತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. . ಆ 
ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರ ಜೇಲಿನಲ್ಲಿ ಅಮೃತ 
ರಾಯಕೆಂಬವರು ಜೇಲರರಿದ್ದರ ರು. ಗಾ 
ಅತ್ಯಂತ ಕಕೋರರೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ 
ನ್ಯಾಯಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳೂ ಸಾಹಸಿಗಳೂ ಇದ್ದ ರು. 
ಕೋಣೆಗೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟೊಡನೆ ಕಮಲೆಯು. ಒಂದೇ 
ಸವನೆ ಅಳಹತ್ತಿ. ದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರಿಗೇನೋ 
ಸಂಶಯ ಬಂದಿತ್ನು ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ 
ಅವಳೊಡನೆ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ: ತೊಡಗಿದಾಗ 
ಅವಳು ನಡೆದೆ. ಯಾವತ್ತೂ ಸಂಗತಿಯನ್ನೂ 
ಗಂಡನ ಕಾರಸಾ ನವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇ ಛೆ 


ಬಿಟ್ಟಳು. ಅವಳ ಸೇವ 0 ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇ 
ಟರು ಬರುವಾಗ ಒಂದು: ತಾಸ ಹಸ” 
ರಿಂದ ಇದೆಲ್ಲಾ ಹಾ! ಮಾ ಜಿಸ್ಟ್ರೇ 


ಟರು ಬಂದೊಡನೆ ಜೇಲರರು ಅವಳು ಹೇಳಿದ್ದ 
ಫಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೇಟಿರು ಅವಳ 

ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳ ಲು. ಇನ್ನೆರಡು 
ದಿವಸ ಗಳಲ್ಲಿ ಜನೆ ವದಾಗಿ ಹೇ ಛಿ ಒಂತಿಕುಗಿ . 
ದರು. 


_ನಾನು ಅದೇ ಆಗ ಮಂಗಳೂರಕ್ಲಿ: ವಕೀಲಿ 
ಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೆನು.. ಅಮೃತರಾಯರು 


ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದು. ಅವಳ: ಪರವಾಗಿ: ಕೆಲಸ 
ಮಾಡಲು . ಹೇಳಿದರು. : ನಿರಪರಾಧಿ ಹೆಣ್ಣು 





` ಮಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಈ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿ 


ಸಲು ನನಗೂ ಆನಂದವಾಯಿತು. ಅಪರಾಧ 


ಫಬೂಲಿಯಿಂದಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಾವು 
ಅವಳಿಗೆ ಸಾದ್ಯಂತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆವು. ಆದರೆ 
ಅಫರಿಚಿತಕಾದ.. ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಅವಳಿಗೆ 


ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸ ಹುಟ್ಟುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 
ನಮಗೂ ಸಂಶಯವಿತ್ತು. 

ಕಮಲೆಯು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದಂತೆ: ಅನಾಥೆ 
ಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳ ದೂರದ ಆಪ್ತರು ಮಂಗ 
ಳೂರಿನಿಂದ ೧೦-೧೨ ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ 
ಕಟ್ಟೀಲ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿ ಅದೇ 
ಊರಿನ ಸಮೀಪದವರೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಶಾಂಗ್ರೆಸ 
ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೂ ಆದ 
ದಿವಂಗತ ನಾರಾಯಣ ಕಿಲ್ಲೆಯವರ ನೆರವಿನಿಂದ 
ಅವರನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಕರೆಸಿ ಅವರೂ ನಾರಾ 
ಯಣ ಕಿಲ್ಲೆಯವರೂ ಅವಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ತಿಳಿ 
ವಳಿಕೆ ಕೊಡುವಂತೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದೆವು. 

ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ' ಮುಂದೆ ನಿರ್ಭಿ(ತಿ 
ಸ ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೇಳಬೇಕೆಂದು 
ಧೈರ್ಯಕೊಟ್ಟು ಬಲ್ಲೆ ಯನ್ನು ನಾನು ಪುಕ್ಕಟಿ 
ಯಾಗ ನಡೆಸ ಸದ ಆಶ್ವಾಸನ ಕೊಟ್ಟಿ. 


ಬಟ್ಲೆಯು ಚಾಕಶಿಗೆ ಬಂತು. ನಾನು ಆ 
ದಿನ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಹೋದಾಗ, ಯಾರ ಸಲಹೆ 
ಯಿಂದ ಅವಳ ಅತ್ತೆ, ಗಂಡ ಈ ಕೃಷ್ಣ ಕಾರ 
ಸ್ಥಾನ ರಚಿಸಿದ್ದರೋ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಹಾಡಿರಿದ್ದ 
ದ್ವನ್ನು ನೋಡಿ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. 
ಅವರು ಅವಳ ಕಡೆಯಾದ' ವಕಾಲತನು 
ಮೊದಲೇ `ಹಾಜರ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ 
ನಡದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಮುಂದೆ “ಕಹಾ 
ನಾನು ಎಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹಿರಿಯರಿದ್ದುದ 
ರಿಂದ, ಖಟಿ ಯನ್ನು. ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಅವ 
ರದೇ ಇತ್ತು. ವ್ರ ಪೇಚಿನ ಪ ಪ್ರೆಸಂಗದಿಂದ ಪಾರಾ 
ಗುವದು ಒಂಡು ಸ ಮಸ್ಯೆಯೇ ಆಯಿತು. ಶೊನೆಗೆ 
ಕಮಲೆಗೇನೇ ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿ “ ನಿನ್ನ ವಕ 
ಲರು ಯಾಕೆಂದು ನೀನೇ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರ (ಟಿರಿಗೆ 
ಹೇಳು” ಎಂದೆನು. 


೩ 
ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿ ನಿರ್ಭಾಗೈೆ ತ್ತಿ 


ಅವಳನ್ನು ಕೋರ್ಟಿನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ 
ಕೂಡಲೇ ಅವಳು ಉಚ್ಚ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಆ ಹಿರಿಯ 
ವಕೀಲರ ಹೆಸರು ತಕ್ಕೊಂಡು | - ನನ್ನ 
ವಕೀಲರಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು ನನ್ನ ಗಂಡ ನನ್ನ ನು 
ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವದಕ್ಕಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ್ದಾನೆ ” ಎಂದು 
ಹೇಳಿಯೇಬಿಟ್ಟಿಳು.. ಹಾಗೂ ನನ್ನ ವಕೀಲರು 
ಇವರೇ ಎಂದು ನನ್ನಕಡೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿದಳು. 
ಕೋರ್ಟಿನ ವಾತಾವರಣ ಗಂಭೀರವಾಯಿತು. 

ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿದ ಈ ಮೊದಲ ಧಕ್ಕೆ 
ಯಿಂದ ಫಿರ್ಯದಿ "ಪಕ್ಷದವರ ಧೈರ್ಯಗುಂ 
ದಿತು. ಡಾಕ್ಟರರ ಸಾಕ್ಷಿಯ ನಂತರ ಅವರು 
ರಚಿಸಿದ ಸುಳ್ಳಿನ ಕಟ್ಟಡವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 
ಕುಸಿದು ಬಿತ್ತು. 

ಮಗುವಿನ ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ 
ಡಾಕ್ಟರರು ಲಂಚಖೋರರಿರ ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸರಿ 
ಯಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಯೋಗ್ಯ ವಿಚಾರ 
ಮಾಡದೆ ವೈದ ಕೀಯ ಪರೀ ಗಾಗಿ. ಶವವನ್ನು 
ಬು ಪೋಲೀಸರು. ಕಳಿಸಿದ ರಿಪೋ 
ರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದ ಮರಣದ ಕಾರಣವನ್ನೇ 
ತ್ಟು. ಅಭಿಪ್ರಾಯವೆಂದು ತಮ್ಮ ರಿಪೋರ್ಟಿ 
ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರು. 

"ಿಜವಾಗಿಯೂ ಮಗುವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು 
ಸ್ಟ ತಪಟ್ಟಿ ರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಆ ವಿಷಯದ ವೈ ದ್ಕ 

ಒಯು ಪ್ರಸ್ತ ಕಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಡೇ 
ಜು ಹೋಗಿದ್ದೆನು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳ 
ಆಧಾರದಿಂದ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತಾಗ ಕಂಡು 
ಬರಬೇಕಾದ ಯಾವದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಈ ಮಗು 
ವಿನ ಶರೀ ರದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬದನ್ನು ಅಡ್ಡ ಸವಾಲಿ 
ನಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ತಂಸಿದೆನು. 
ಹಾಗೂ ತೊಟ್ಟಿಗೆ ತುಳಿತದಂತಹ ಮ 
ಬಿದ್ದಾಗ, ಟು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕವಾದ ಸಂದಭ 
ದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಎಷ್ಟೋ! ಸಾಕೆ. ಹೊರಗೆ ತ 


"ಜಖಮ ಅಥವಾ ಗಾಯ ಇರು ವದಿಲ್ಲವೆಂಬು 


ದನ್ನೂ ಡಾಕ್ಟರರು ಒಬ್ಬಿದರು. 
ಆತೂ ಚು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸತ್ತ ದ್ದೆಂ 
ಬುದು ಸುಳ್ಳೆಂದು ಸ ಸ್ಪಷ್ಟವಾ ಯಿತು. ಆರೋಪಿತಳ 
ಅಂಬೋಣವು ಇದರಿಂದ ಸಾಬೀ£ತಾಗದಿದ್ದರೂ 


ಷ್ಠ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಅದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಭವನೀಯವಾಯಿತು. 
ಇನ್ನು ತಾಯಿ, ಮಗ, ಮಗಳು ಈ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ 
ಗಳಷ್ಟೇ ಉಳಿದರು. ವಕೀಲಿಯ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ 
ನನ್ನ ಅನುಭವವೇನಂದರೆ, ಸತ್ಯ, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ 
ಹೋರಾಡುವಾಗ ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯು ದ್ವಿಗುಣಿತ 
ವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯದೇವತೆಯ 
ಸಂಚಾರವಾದಂತಾಗಿ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲದ ಕಲ್ಪನಾ 
ತೀತ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯುಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲ 
ಬಾರಿಗೆ ಈ ಕಮಲೆಯ ಖಟ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದೆ, 
ಅಡ್ಡ ಸವಾಲು ಮಾಡುವದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅನು 
ಭವ, ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅಂದಿನ ನನ್ನ 
ಅಡ್ಡಸವಾಲು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಯಿ 
ತೆಂದು ಕೇಳಿದವರು ಹೇಳಿದರು. 

ಈ ಮೂವರ ಸಾಕ್ಷಿಯು ಸು ಳ್ಳೆಂಬು ದು 
ಸೂರ್ಯಪ್ರಕಾಶದಷ್ಟು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. 
ಆರೋಪಿತಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರಪರಾಧಿಯೆಂದು 
ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟಿರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟು ಸೆ ಸನ್ಸ್‌ 


ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಸಹ ಕಳಿಸದೆ ತಾವೇ ಅವಳನ್ನು 
ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. 

"" 5[1110181186 7007 2108688107 '' 
ನಿಮ್ಮವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕರಿಸಿರಿ ಎಂದು 
ಗಾಂಧಿಜಯವರೊಮ್ಮೆ ವಕೀಲರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ 
ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಣೆ 
ಯಲ್ಲಿ ತರುವದು ವೃವಹಾರ್ಯವಾಗುವದಿಲ್ಲವಾ 
ದರೂ ತ್ಯಾಗಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸ ಯಕ್ಪಾಗಿ 
ಹೋರಾಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ವಕೀಲ ಜೀವನ 
ದಲ್ಲಿ ಒದಗುತ್ತವೆ. ತಾವಾಗಿ ಒದಗದಿದ್ದರೂ 
ದೊರಕಿಸುವದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. 

ಗತಜೀವನದ ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಮಾಡು 
ವಾಗ, ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ 0೩88 ಗಳಂತೆ 
ಕಮಲೆಯ ಖಟ್ಲೆಯಂತಹ ಆತ್ಮಸಂತೃಪ್ತಿಯನ್ನು 
ಕೊಡುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ನೆನಪಿನ ಪರದೆಯ 


ಬೆ 
ಮೇಲೆ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. 





ಮಿ ತ್ರ-ಶತ್ರು 


ಇಬ್ಬರು ಮಿತ್ರರು ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಜಗಳ ತೀರಿಸಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡರೆ ಒಪ್ಪ 
ಬೇಡಿರಿ; ಆದರಿಂದ ನೀವು ಒಬ್ಬ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳು ವಿರಿ. ಇಬ್ಬರು ಅಸರಿಚಿ 
ತರು ತಮ್ಮೊಳಗಿನ ಜಗಳ ತೀರಿಸಲು ಕೇಳಿಕೊಂಡರೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿರಿ: ಅದರಿಂದ ನೀವು 


ಒಬ್ಬ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುಪಿರಿ. 


ವಾಲ ಸ್ಟ್ರೀಟ ಜನರಲ್‌, 


ನಿಮಗೆ ಶತ್ರುಗಳಿಬ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಿತ್ರರ ಅಭಾವವೂ ಇರುವೆ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚು. 


-ಎಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಹುಬಡ(ನ, 


ವಾಮ ಸಾತ. 


ಜೀವನಕ್ಕೊಂದು ರೂಪ ಬರುವ ವರೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಸಿಯೂ 
ಸುಖಿಯೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಜೀನನಕ್ಕೊಂದು ರೂಪ ಬಂದಿತೇ ಅವನು ಒಂದೇ 
_ ಬಗೆಯ ಬಾಳನ್ನು ಬಾಳುತ್ತ ಬೇಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. 


ಆಕಳಿಕೆ; “ ನನ್ನನ್ನು ರೆಕ್ಷಿಸಿರಿ'' ಎಂಬ ಅರ್ತನಾದ! 





ಡೆ ಹ ಾರಾರ್ಸಾ 
|| ಗೊತ್ತಿರುವ ಅಪರಿಚಿತರು--೨ | 





ವರಯ ಬಡ (ಜೆ 







ಓರ” ಸ 


ದರರಾಣ ದಾದ 


ಎ ದ್ನ ` ಜಡ ದ 
ಸ ಓರ ಬ ಈ ಹೌಸಾ-ತಗಣಿ ದ್ರಿ 


ಗಸ ಲ ್‌ಲಲಭಚೀಚೂಆ್ಥ*್‌ 


ಕ 
ಕ 


೫ ಟಟ ೪ 


ಕ್ರ! ಸ! 


ಕೀರ್ತಿ ಕುರ್ತಕೋಟಿ 


4 611 6 ೦/16 15 ೩ 8089 '-. ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಕಣ್ಣು ಹೊರಳಿಸಿದೆ. 
ಇಡೀ ಜಗತ್ತು ಒಂದು ನಾಟ್ಯರಂಗ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡ ನೋಟ ಅಮೋಘವಾಗಿತ್ತು. 
ಶೇಕ್ಸನಿಯರ” ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರ ವಾಕ್ಯ ನಾಟಕ ಸುರುವಾಗುವದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು 
ದಲ್ಲಿ. 8 6-- ರಂಗದ: ಬದಲಾಗಿ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಇನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿಯೇ 
ಕ ೩11101108-ಪ್ರೇಕ್ಷಾಗ್ಗಹೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಹತ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ ಕೊಳ್ಳದ ನಟನಂತೆ. 
ಹಾಕಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರ, ಪ್ರೇಕ್ಷಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಸ ಕ ಬ | ಸ್ಟ. 
ಕಾಲಿಟ್ಟೊಡನೆ ನನಗೆ ಹೊಳೆಯಿತು. ರಂಗ ನಾಟಕ ಸ 2! ( ಗ ವಸ 
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಾವು ಜೀವನದ ಚಿತ್ರ ಅವರಲಿ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ತ್ರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 
ವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಾ ಪ್ಲ್ಯಾಲಿಫಾರ್ಮಿಗೆ ನುಗ್ಗುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕನ 

ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಜೀವನ ತನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಕೃತಿ ಥಿಯೇಟರಿಗೆ ಓಡುವ . ಪ್ರೇಕ್ಷಕನೂ ಸಮಾನ 
ಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಶೀಲರು. ಕ 

ಹೋದಾಗ ನಾಟಕವಿನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾ ತಾನು ಬರುವದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ನಾಟಕ 
ಗಿರಲಿಲ್ಲ.. ನಾನು ಕುರ್ಡಿಯ. ಮೇಲೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರಬಾರದು ಎನ್ನುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ, 


ದ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಏಕೆ ತಡ ಎಂದು ಅಸಹನೆಗೊಳ 
ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಲೂ ಸಹೆಜ ಗಾಗುತ್ತಾನೆ.. ಅದರಲ್ಲಿ ನಡುನಡುವೆ ಎದು 


ನ 


ರ್ನ 





೪೦ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಓಡಾಡುವವರ ಕಾಟಿ ಬೇರೆ. ಕುರ್ಚಿಯ ಸಾಲು 
ಗಳ ನಡುವೆ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು 
ನಿಮ್ಮ ಚಪ್ಪಲಿಗಳನ್ನೇ ಯಉಡುಗಿಕೊಂಡು 
ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕುಳಿತವರು ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂಡ 
ಲಾರರು. ಸಿಳ್ಳು ಹೊಡೆದು ಅಂಕಪ ಡಡೆಯನ್ನು 
ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತ ಚ ಕೆಲವರು ಪ್ರ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾ ಕ 
ಹರಟಿ, ಮಾತುಕತೆ, ಸೂಗ್ಗವಃ ವವಧ ಚಟ 
ಗಳು ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮುಗಿ 
ಸಲು ಹಟತೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿ 
ದಾಗ ಇದೊಂದು ಮಾನವ ವರ್ಗದ ಒಳ್ಳೆಯ 
ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಂದು ನನಗನಿಸಿದೆ. 

"ಇನ್ನು ನಾಟಿಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ 
ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಪ್ರೇಶ್ಷಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. 
ಕಭಾವ ಜಾಗೃತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಅವನ 
ಲಕ್ಷ್ಯವೆಲ್ಲ ನಾಟಕದ ಕಡೆಗೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನೂ 
ಮೀರಿದ ಕೆಲವು ಮನುಷ್ಯರಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ 
ಹತ್ತರ ಇದ್ದ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ಸಿಂದು 
ಈುಳಿತ. ಕೆಲಹೊತ್ತಿ ನ. ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊ ಬ್ಬ 
ಬಂದು ಅದು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಬ 
ಹೂಡಿದೆ. ಇಬ್ಬ "ಸರಿಯುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಕೊನೆಗೆ ಅದನ್ನು. ಬಗೆಹರಿಸಲು. ಕಂಪನಿಯ 
ಮ್ಯಾನೇಜರ ಖರ್ಚ ಯುತ್ತು 

ಹೆಂಡತಿಯ ಎದುರಿಗೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಸ 
ಗೃ ಹದಲ್ಲಿಯೂ ಮನುಷ್ಯ ಅಪಮಾನವನ್ನು ಸ 
ಚ್‌ "ದು ನಾಟಕಗೃ ಹದ ಬ 
ಎಂದು ನನಗನಿಸಿದೆ. ಅಂಗ್ಲ ಡದ ಪ ಪ್ರಖ್ಯಾತ. 
ನಗೆಗಾರನಾದ ಡಾಕ್ಟರ ಜಾನ್‌ಸನ್ನನೇ ತನ್ನ 
ಸ್ದಾ ಫವನ್ನಾ ಕ್ರಮಿಸಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನನ್ನು 
ಕುತ್ತಿ ಗೆ ಹಿಡಿದು ದಬ್ಬಿದ್ದನಂತೆ. ಅಂದಮೇಲೆ 
ಉಳಿದವರ ಪಾಡ ತ 1 

ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ನಾಟಿಕ ನಡೆದಿರುವಾಗಲೂ 
ಮಾತನಾಡುವ ಚಟ ಮುಗಿದಿರುವದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ 
ಹಿಂದೆ ಇಬ್ಬರು ಅಂಥ ಹರಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನ ರಾಗಿ 
ದ್ದ ರು. ಅವರು ಬೇರೆ ಊರಿಂದ ನಾಟಕ ನೋಡ 
ಏಿಕ್ಕೆಂ ದೇ ಬಂದವರು. ಆದಕೇನು, ಅವರು 
ಹತ್ತುರ ರು ಧಾರಣೆ, ಪೇಟಿಯಲ್ಲಿಯ ಅನುಭವ, 
ಯಾರನ್ನೋ ಭೆಟ್ಟಿ ಯಾಗಲು ಹೋದಾಗ ಅವರು 


ಅವನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷ 


ಸಿಗದೆ - ಇದ್ದದ್ದು, -ಯಾರೋ ಹಡೆದದ್ದು, 
ಮತ್ತಾರೋ ಸತ್ತ ದ್ಮು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೇ 
ಮಾತು ನಡೆಸಿದ್ದ ರು. “ನಾನು ಪ ಪ್ರಯತ ಪೂರ್ವಕ 
ವಾಗಿ ನಾಟಕ ನೋಡುತ್ತಿ ದ್ದ ಸ ನನ್ನ ಏಕಾಗ್ರ 
ತೆಗೆ ಆಗಾಗ ಭಂಗ ಬರುತ್ತಿ ತ್ತು. ಇಷ್ಟ ರ 
ಒಂದು ಸಂಗತಿ ನಡೆಯಿತು. ನನ್ನ ಮುಂದಿನ 
ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಡಿಗೆ ರುಮಾಲಿನ ಒಬ್ಬ ಸದ, )ಹಸ್ನ 
ಎತ್ತ ರವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ನನ್ನ ನಂದೆ” ರಟ 
ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ: ಅದು ಬಿತ್ತು. 
ಕೂಡಲೆ ಆ ಗೃಹಸ್ತ ನನ್ನು ಒದರಿ, ಅವನ 
ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಜು ಜ ತೆಗೆಸಿ ತಾವು 
ಮತ್ತೆ ಹರಜಿಯಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾದರು. 

ಇನ್ನು ನಾಟಕದ ವಿಮರ್ಶೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ರಸಿ 
ಕತೆಯನ್ನು ನಾಟಕ ನಡೆದಿರುವಾಗಲೇ ಅನುಭ 
ವಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ, ವಿಮರ್ಶಕ 
ನಂತೆ ನಾಟಕ ಮುಗಿದಮೇಲೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ 
ದಾಗ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವಂಥ ಹೇಡಿ 
ಯಲ್ಲ. ಅವನ ವಿಮರ್ಶೆ ತತ್ಕಾಲೀನ ಸ್ಫೂರ್ತಿ 
ಯಿಂದಲೇ ಚಿಮ್ಮಿ ಬರುವಂತಹದು. * ತಾನು 
ಕೊಟ್ಟಿ ಹಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೋಗಬಾರದೆಂ 
ಬುದೇ ಅವನ ಆಶಯ, ಅಂಗಡಿಗೆ ಸಾಮಾನು 
ಕೊಳ್ಳಲು ಹೋದಾಗ ಅಂಗಡಿಕಾರನ ಎದುರಿಗೇ 
ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಕೆಟ್ಟಿದು ಎಂದು ಹೇಳುವದಿ 
ಲ್ಲವೇ? ಅಂದಮೇಲೆ ಇಲ್ಲೆ (ಕೆ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕು? 
ಕಾದು, ಮೆಚ್ಚಿ ಗೆಯಾದಕ' "ಒನ್ಸ ಮೋರ' ಹೇಳಿ 
ಮುಂದುವರ ಸಬಲ್ಲ; ಮೆಚ್ಚಿ, ಗೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ 
ಅಪ್ಟ! ಸಥಿಯಿಂದ ಹಾಡುವವನನ್ನು ಒಳಗೆ ಕಳಿ 
ಸಲೂ ಬಲ್ಲ. ನೆಲವು ವೇಳೆಯಲ್ಲಂತೂ ನಟಕಿ 
ಗಿಂತ-ಪೆ ಪ್ರೇಶ್ವಕನಿಗೇ ಭಾವಾವೇ ಶ ಹೆಚ್ಚು. ಹರಿ 

ದ್ರ ಗೋಳನ್ನು ನೋಡಿ ತಡೆಯ ಎಂಡೆ 

ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಎದ್ದು ಹೋಗಿ 

ಬಹ ನನ್ನೇ ಹಿಡಿದು ಹೊಡದನಂತೆ. 
ಗಾಯಕನ.ಜೊತೆಗೇ ಹಾಡುವ ಮಹಾನುಭಾವ 
ದಾ ; ನಟನ ಮಾತಿಗೆ ಆಗಿಂದಾಗ ಪ್ರತ್ಯು 
ತ್ತರ ಕೊಟ್ಟು, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನಟನಿಗೆ ಸಹಾಯ 
ಮಾಡುವ ಪ್ರಾ ಮ ರರಿದ್ದಾ ತ 

ಆದಕಿ ಪಿ ಪ್ರೇಕ್ಟಕನ ವಿಮರ್ಶೆ ಕೇವಲ ಭಾವ 


. ಫಾಟಕಗೃಹದಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳು ಆರಿ, 





ಜ್‌ ಕ್ಯಾ ಗ್‌ .? 


ಧೂಪದ 
ವಾಸನೆ ಖೂಗಿಗೆ ಬಡಿದ ಕೂಡಲೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ 
ಎಲ್ಲಜ್ಞಾ ನೇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಜಾಗ ತವಾಗುತ್ತವೆ. 
ಅವನ ಕಣ್ಣಿ ಗೆ ಕಾಣದ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ವಿಗೆ 
ಕೇಳಿಸದ ಅಪಶ್ರು ತಿಯಿಲ್ಲ. ರಾಜನೆ. ಬದಿಯಲ್ಲಿ 
ಖಡ್ಗವಿರದಿದ್ದಕೆ ಎ ಎಚ್ಚ ರಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. 
ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಚಹ ಕುಡಿಯುವ 
ದೃಶ್ಯ ನಡೆದಾಗ, ಕಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಚಹವಿಲ್ಲದ್ಮು ಅವ 
ನಿಗೇ ಮೊದಲು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ' ಪ್ರಾ ಮೃ ರನ 
ಮಾತು ನಟನಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಅವನಿಗೆ ಕ ಳಿ 
ಸುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯ ಮುಗಿದು ಪಡದೆ ಬೀಳಲು ತಡ 
ವಾದರೆ ಮ ಸಟರನಿಗಿಂತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನೇ ಹೆಚ್ಚು 
ಅಸಹನೆಗೆ ಬಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಗ್ರೀನ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ 
ಜ್ನ ಗೊಂದಲವನ್ನು, ತತ್ತಿ ಕುಳಿತ 
ಪ್ರೇಕ್ಷಕನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾ ಗಿ. ಯಾರು ನೋಡ 


ತ್ನ ರು? ಕಂಪನಿಯ ಯಾವ ಫೆ ಕ[ಭವವೂ ನಟನ 


ಯಾವ ಕೌಶಲ್ಯವೂ ಅವನನ್ನು ಟೋಸಗೊಳಿಸ 
ಲಾರದು. (ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದೆ, ನಟನನ್ನು ಹೊಡೆದ 


'ಪ್ರೇಕ್ಷಕನೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ; ಅಂಥವರು ಬಹಳ 


ವಿರಳ ಡು” ಬೇರೆ ಹೇ (ಳಬೇತಾಗಿಲ್ಲ ನಾಟಕ 
ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಕತೆಯಲ್ಲ, ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ, ಕಲೆಯ 


, ಯಾವ ರೂಪವೂ ಅಲ್ಲ; ಅದಜೊಂದು ಮೋಜನಾಟ, 


ಶಕುಂತಲೆಯ ಪಾತ ಕ್ಕಿಂತ, ಅವಳು ಯಾವ 


' ಊರಿನ "ಗರತಿ' ಎಂಬುದನು ಅವನು ಮೊದಲು 


ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಪಾತ್ರ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೆ 


. ಫಿಯ ಮಾಲಕನಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅನನು ಪ 


ತಿ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲಿಯೇೇ ಅವನ ಹೊತ್ತು 


ಹಚ್ಚ ಬೇಕು. ನಟರು ಯಾವ ಯಾವ ನ 


ಇ ಗಳಲ್ಲ ದುಡಿದು ಬಂ ದವರು, ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿ 


ಸಿದ "ನಟಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣ 'ಹೋಗಿಯತ್ತದೆ ಎಂಬ 
ಹೋಗು 


' ಡ್ರದೆ, ಇವೇ. ಅವನ ನಾಟ್ಕ ವಿಮರ್ಶೆಯ ತ್ರಿಕಾ 
' ಲಾಬಾಧಿತ ಧಭಷೊಳ್ಳು. 


ನಾನು ಎಷ್ಟೋ ಸಾರೆ ನಾಟಕಗೃ ಹದಲ್ಲಿ ಇ ಇಂಥ 


ಮೂಕ ಸಂಕಟವನ್ನು ಅನುಭ ವಿಸಿದ್ದೇನೆ. ನಿಮ್ಮ 


1 ಕ 


ಜೊತೆಗಿರುವ ಪ್ರೇಶಕ ನಿಮಗೆ ಹಿತಕರನಾಗಿರ 


ಸ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ೪೧ 
ಪರವಶತೆಯ ಫಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಬೇಕಾದರೆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಪ್ರೆಣ್ಯ ಬೇಕು. ಇಲ್ಲ 


ದಿದ್ದಕೆ ಆ ಗತಿ ದೇವರೇ ಬಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ನನ್ನ 
ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಆ ನಾಟಕವನ್ನು ಮೊದ 
ಲೊಮ್ಮೆ ನೋಡಿದವನಾದ್ದರಿಂದ, ನನಗೆ ಅದರ 
ಕತೆಯನ್ನೆಲ್ಲ. ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. 
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಾಟಕದ ಅರ್ಥ ವನ್ನು 
ಕೇಳಲು ಸುರು ಮಾಡಿದ. ಏಎಏರಡನೆಯವನು 
ಕೊಟ್ಟಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಸಹನೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ 
ನಟ ಯಾರು, ಅವನೇನು ಮಾತಾಡಿದ, ಪ್ರೇಕ್ಷ 
ಕರು ಯಾಕೆ ನಕ್ಕರು, ಒನ್ಸಮೊೋರ ಅಂದರೇನು, 
ನಾಟಕ ಒಳ್ಳೆಯದಾಯಿತೆ, ಹೀಗೆ ಸಾವಿರಾರು 
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಉತ್ತರ ಪಡೆದುಕೊಂಡ. 
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದರೂ ಇಂಥ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ನಡುವೆ 

ಕುಳಿತು ನಾಟಕ ನೋಡುವದರಲ್ಲಿ ಏನೋ 
ಒಂದು ಸುಖವಿದೆ. ನಾವು ಕೇವಲ ನಾಟಕ ನೆ ನೋ 
ಡಲಿಕ್ಕೆ ದೇ ಬರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ನನಗನಿಸಲಿಲ್ಲ. 
ಹಾಗಿಕ್ದ ರೆ ಒಬ್ಬನೇ ಕುಳಿತು ನಾಟಕ ನೋಡುವ 
ದಕ್ಕಾದೀ ತೆ? ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯ ಸ ಸಂಘ 
ಜೀವಿ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಇಂಥಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೆ ವಾ 
ಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ಸ್ವಭಾಶದ, 
ಭಿನ್ನ ಉುಚಿಸಳ್ಳ ನಾನಾ ಸಂಸ್ಕ )ತಿಯ ಜನರಿರು 
ತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ನಾಟಕದಲ್ಲೀಯ ತನ್ಮಯತೆಯ 
ಮೂಲಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಸಮಾನತೆ 
ಮೂಡಿರುತ್ತ ದಿ "ಇಂಥ ಹೊತ್ತಿನ ನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ 
ಹತ್ತಿರ ನಮ್ಮ ಶತ್ರು ವೇ ಬಂದು ಕುಳಿತಿದ್ದರ ರೂ 
ನಾವು ಸ ಹಜವಾಗಿ ಅವನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ 
ಸೈಹಾಕಬಹುದು. ಇದು ಒಂದು ಗುಂಗು, ಮಾಯೆ 
ಯಿ ಹು ಚ್ಚು ಎನ್ನ ಬಹುದು... ಆದರೆ ಇ ಇಂಥ 
ಲ್ಲಿಯೇ ಮಾನಪತೆಯ” ದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ನನಗೆ. 
ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಹಾನುಭೂ 
ತಿಗೆ ಬಳೆ ಹೆಚ್ಚು. ಎಂಥ ಅಪರಿಚಿತನಲ್ಲಿಯೂ 
ಪರಿಚಯದ ಒಂದು. ಎಳೆ ನಮಗೆ ಸಿಗು ತ್ತ್ತ ನ 
ನಾಟಕ ತಸ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಇವರ ಸಂಬಂ 

ವನ್ನು ನೆನಸಿಕೊಂಡಾಗ, ನನ್ನ ಕಣ್ಣೆ ದುರು 
ದೀಪಕ್ಕೆ ತ ಗೆ ಹಾಕಿದ ದೀಪದ ಹುಳಗಳ 
ನೆನಪಾ ಪಾಗುತ್ತದೆ. 


ಆ 


ಸಾವಾಸ ಖಾ ಖಾಸಾಪಾ 


3-0 





೧೮೫೭ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರದ ಒಂದು ವೀರ ಗಾಥೆ 


ರಾಜಾ ಶಕುಂನರ ಸಿಂಹನ ಅನುರ ಶಾಹಸ 


ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸಿಂಹೆನು ತನ್ನ ಸೇನೆ 
ಯೊಂದಿಗೆ ಬಾಲಿಯಾದ ಬಳಿ ಆನೆಗಳ 
ನ್ರ್ನೇರಿ ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ದಾಟ ಪಾರಾಗಿ 
ಹೋಗುನನೆಂಬ . ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. 
ಇಂಗ್ಲಿಷ ಸೇನಾಪತಿ ಡಗ್ಗಸ ಸನು ಕುಂನವರ 
ಸಂಹನ ವ್ರ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ವಿಫಲ 
ಗೊಳಿಸಲೆಂದು ಬಲಿಯಾದ ಜಾ ತನ್ನ್ನ 
ಸೈನ್ಯುವನ್ನು ಸಂಗ ಒಸಿಟ್ಟಿದ್ದನು. ಅದಕೆ 
ಧೂರ್ತನಾದ ರಾಜಾ ಕೇರೆ ಇಂಹನು 
ಮಾಡಿದ್ದ ಯೋಜನೆ ಬೇರೆಯೆ ಆಗಿತ್ತು. 
ಡಗ್ಲ ಸನು ಬಾಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿ 
ದ್ದಾಗ ಕುಂವರ ಸಿಂಹನು ಗ ಗಡೆ ಏಳು 
ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಿವಪುರ ಘಾಟದಲ್ಲಿ 
ಜೋಣಿಗಳನ್ನೆ ರಿ ಸಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದನು. 

ಸೈನ್ಯ ವೆಲ್ಸ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿತ್ತು. ಅನಂತರ 
ಈುಂವರ 'ಬಂಪನು ದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ 
ಕುಳಿತು ಎದುರು ತೀರವನ್ನು ಇನ್ನೇನು ಮುಟ್ಟು 
ವದರಕಲ್ಲಿದ್ದನು. ಆಗ ಅವನ ಹಂಚಿಕೆಯ 
ಸುಳಿ ಲವು ಹತ್ತಿ ದ ಡಗ್ಲ ಸನ ಸೇನೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿ 
ಬಂತು. ದಡದಿಂದ ಗುಂಡುಗಳು ಹಾರಲಾರಂಭಿ 
ನಿದವು. ಒಂದು ಗುಂಡು: ಬಂದು ಹುಂವರ 
ಸಿಂಹನ ಬಲ ಮುಂಗೈಗೆ ಬಡಿಯಿತು. ೮೧ 
ವಯಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧ ಚ ಓಂಹ ನೋಡಿದನು; 
ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟರೆ” ಗುಂಡಿನ ವಿಷ ದೇಹದಲ್ಲೆಲ್ಲ 

ವ್ಯಾಪಿಸೀತು' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತೋರಿತು. 
ಅದನ್ನು ತಬ್ಬಿ ಸಲು ಅವನು ತನ್ನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ 


೪೨ 


ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು. ಬಲ ಮ್‌ [ಯನ್ನು ಕಡಿದು 
ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಚಲ್ಲಿಕೊಟ್ಟು ಜಾ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟಿ 


ಸುತ್ತಿ ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಸಾಚ್‌ 
ಹೋದನು. 

ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸಿಂಹನ ಸಾ ಹಸಪೂರ್ಣ, 
ಅಪ್ರತಿಮ ಧೈರ್ಯ- ಶೌರ್ಯಗಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ 


ಹಸ ಅಪೂರ್ವ ಘಟನೆ. 


ಬಿಹಾರದ ಶಾಹಬಾದ ಜಿಲ್ಲೆ ಯಲ್ಲಿ ಜಗದೀಶ 
ಪುರವು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳೆಯ. `'ಜಪೂತ ರಾಜ್ಯ 
ವಾಗಿತ್ತು. ಮೊಗಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಶಾಹಜಹಾನನ 
ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗದೀ ತಪ್ಪಿದ ಶಾಸಕನಿಗೆ " ರಾಜಾ' 
ಬ "ಡೊರೆತಿತ್ತು. ಡಾಲಹಾಸಿಯ ಗೃ ಧ್ರ 
ದೃಷ್ಟಿ ವ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆಯೂ ಬಿದ್ದು ೨ಎ 
ಅದನ್ನು ನುಂಗುವ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಕಿದನು. ಬಿಹಾ 
ರದಲ್ಲಿ ೧೮೫೭ ರ (ಬಂಡಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ 
ವಾದ, ಸುಯೋಜಿತವಾದ ಸಿದ್ಧ ತೆಯೇನೂ ನಡೆ | 
ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಪಾಟಣಾ ನಗರವು ಈ! 
ಈ ಬಂಡಾಯದ ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. 
ಬಿಹಾರದ ಇತರ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ 
ಸಂಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡದಿತ್ತು. 4 ಂಗ್ಲಿ ' 
ಷರು. ಈ ಅಂಡುಗಳ! ಮುಂಜಾಗ್ರ “ತ್ತ 
ಎಂದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಶೀಖ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರ ಹಿಸಿಟ್ಟಿ 
ದ್ದರು. ಪಾಟಣಾ, ಗಯಾ ಮೊದಲಾಡೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ 
ಶೀಖ ಸೈನಿಕರು ಕ್ರಾ ಂತಿಕಾರರನ್ನು ಚನ್ನಾಗಿ 
ಪಜೆಡರು, ಮುಂದೆ ರಾಜಾ ಕುಂಪರ ಬಂಹನ 
ರಾಜಧಾನಿ ಜಗದೀಸಪುರವು ಸ್ರಾ ಂತಿಕಾರರ 
ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. 
ಜಗದೀಶಪುರದ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶ 









ಹ ರಾಜಾ ಕುಂವರಸಿಂಹ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿ ಯ 
ನಾಗಿದ್ದನು. ೧೮೫೭ ರ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆತ 
ನ | ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿ ತನ್ನ ಅಪೂರ್ವ ದೇಶ 

ಭ್ಷೂ ಯನ್ನೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪಿ ಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತ 
ಪಡಿಸಿದ್ದ ತ ಬಾಹರ್‌ ನ್ಯ ತ 
| ಪುರಕ್ಕೆ “ಬಂದಾಗ ತುಸುವೂ 2೪೫1 ಆಡರ 
ತ ೮0- ವರ್ಷದ ವೃದ್ಧ ರಾಜಾ ಕುಂವರ 





ಖೆ ಹನು ಅದರ ನೇತೃತ್ವ ವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದನು. 

1. ಶಕುಂವರ ಬಂತ ಭೂದಲ್ಲು ಆರಾವನ್ನು 
( ಮುತ್ತಿ ಇಂಗ್ಲಿೀಷರಿಂದ ಅದನ್ನು ನ 
ಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಯ ಖಜಾನೆಯನ್ನು, ಸರಿಮ ಸ್ನ 
ಈರಿ ಕಾಗದಪತ ತ್ರಗಳನ್ನೆ ಲ್ಲ ನಾ ತ್ತ 
ರಾಜಾ ಜಂ ಸ್‌ ಸೈನ್ಯದ ಪಾರುಪತ್ಯ 

ತ್ಯಾಗ ದಾನಾಪೆರದಿಂದ ಸೇನಾಪತಿ ಸೋ 

೩೦೦ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಸೈನಿಕರನ್ನೂ ೧೦೦ ಶೀಖ ಸೈನಿಕ 





ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸಿಂಹನ ಅಮರ ಸಾಹಸ ತ್ತಿ 


ರನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದನು. ರಾಜಾ 
ಕುಂಪಕ ಸಿಂಹನು ಗಿಡಗಳನ್ನೇರಿ ಕುಳಿತು 
ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲು ತನ್ನ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿ 
ದನು. ` ಪಾರುಪ ಪತ್ಯಕ್ಕಾ ಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ೪೧೫ "ಜನ 
ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೫೦ ಜನ ಮಾತ್ರ ಬದುಕಿ ಉಳಿ 
ದರು. ಸೇನಾಪತಿ ಡನಬರನೂ ಸತ್ತನು. ಬದು 
ಕಿದ್ದ ಜನರು ದಾನಾಪೊರಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದರು. 





ಅನಂತರ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಮೇಜರ ಆಯರನನ್ನು 
ದೊಡ್ಡ ತೋಫಖಾನೆ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ 
ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸಿಂಹನ ಪಾರುಪತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ - 
ಕಳಿಸಿದರು. ಆರಾ ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ನಗರ 
ಪುನಃ ಇಂಗ್ಲೀಷರ ಸೈಸೇರಿತು. ರಾಜಾ ಕುಂವರ 
ಹ ಜಗದೀತಪುರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. 
ಸ್ವ ೧೪ರಂದು ಆತ ತನ್ನೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು 
ವ ಬಂತು. : ಬೇಕೆ ಸ ಸ್ಥಳದಿಂದ 


೪೪ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಯುದ್ಧ ಸಾಗಿಸುವ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಆತ ಮಾಡಿ 
ದನು. ಆತನಲ್ಲಿ ಆಗ ೧,೨೦೦ ಸೈನಿಕರಿದ್ದ ರು. 

ಆಗ ಅವಧದಲ್ಲೂ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬೇಗೆ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. 
ಅಜಮಗಡದಿಂದ ಗುರ್ಬಾ ಸೈನ್ಯವೊಂದನ್ನು 
ಅವಧಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರಿದ್ದರು. 
ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿಯೆ ಈ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು ರಾಜಾ 
ಹುಂವರ ಸಿಂಹನು ನಿರ್ದರಿಸಿ ಅತರೋಲಿಯದಲ್ಲಿ 
ಕಾಣೆಹೂಡಿದನು. ರಾಜಾ ಕುಂವರಸಿಂಹನನ್ನೆದು 
ರಿಸಲು ಮಿಲಮನ್ನನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರು 
ಸೇನೆಯನ್ನೂ ತೋಫಖಾನೆಯನ್ನೂ ಕಳಿಸಿದರು. 
ಪಫುಮಾಸಾನ ಕಾಳಗದ ನಂತರ ರಾಜಾ ಕುಂವರ 
ಸಿಂಹನು ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಪ್ರತಿದಾಳಿಯ ಸಿದ್ದತೆ 
ನಡೆಸಿದನು. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರನ್ನು ಮಣಿಸಿದೆ 
ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಮಿಲಮನ್ನನು ಒಂದು ತೋಟ 
ದಲ್ಲಿ ಊಟ ತೀರಿಸಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ 
ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸಿಂಹನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಅವನ 
ಮೇಲೆ ಎರಗಿದನು. ಮಿಲಮನ್ನನು ಜೀವವುಳಿ 
ದಕೆ ಸಾಕೆಂದು ಅಜಮಗಡಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನ ಹೇಳಿ 
ದನು. ಅವನ. ಸೈನ್ಶ ಚಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ 
ಹೋಯಿತು. ವಿಜಯದ ಜೊತೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು 
ಯುದ್ದ ಸಾಮಗ್ರಿಯೂ ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸಿಂಹ 
ನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. 

ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಕರ್ನಲ್‌ ಡೇಮ್ಸನ ಸೇನಾಪತಿ 
ತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅಜಮಗಡಕ್ಕೆ 
ಕಳಿಸಿದರು. ಅಜಮಗಡದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೆ 
ಈುಂವರ ಸಿಂಹನು ಈ ಸೈನ್ಯವನ್ನೆದುರಿಸಿದನು. 
' ವಿಜಯಶ್ರೀ ಈ ಸಲವೂ ಅವನ ಕೊರಳಿೆಮಾಲೆ 
ಹಾಕಿದಳು. ಅಜಮಗಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷ 
ಸೈನ್ಶ್ಕ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಿತು. 


ಕೋಟಿಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಲು ಸೆಲ ಸೈನ್ಯ 


ವಸ್ನಿಟ್ಟು ಕುಂವರಸಿಂಹನು ಬನಾರಸೆದತ್ತ ಹೊರ 
ಟನು. ಅವನ ಈ ಸಾಹಸವನ್ನು ಕಂಡು ಅಲಹಾ 
ಬಾಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಲಾರ್ಡ ಕ್ಯಾನಿಂಗ ಗಾಬರಿಯಾ 
ದನು. _ಬನಾರಸದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸೇನಾಪತಿ 
ಮಾರ್ತಕರನನ್ನು ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಸೈನ್ಯದೊಂ 
ದಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೭ರಂದು 


ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರ ಮತ್ತು 
ಕಾಳಗವಾಯಿತು. 
`ವೃದ್ಧ ಕುಂವರ ಸಿಂಹನು ಬಿಳಿ ಕುದುಕೆಯ 
ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸಮರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೈನಿಕ 
ರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಲಾರ್ಡ ಮಾರ್ಕ 
ಕರ ಕೂಡ ಸೋತು ಜೀವವುಳಿಸಿಕೊಳ್ಳೆಲು 
ಅಜಮಗಡಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದನು. : ಶುಂವರೆ 
ಸಿಂಹನು ಬನಾರಸದತ್ತ ಹೋಗುವದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು 
ಕೊಟ್ಟು ಅಜಮಗಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ.ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ 
ದನು. ಕುಂವರ ಸಿಂಹನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ್ದೆ! ಬಹು 
ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾದವಾಯಿತು ಎಂದು ಕೆಲ ಇತಿ 
ಹಾಸಕಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.  ಬನಾರಸವ 
ನ್ನುಳಿಸಲು ಮಾರ್ಕಕರನು ಈ ಗತ್ತು ಹೂಡಿ 
ದನು; ಶುಂವರಸಿಂಹನು ಮೋಸಹೋದನು' 
ಎಂದೂ ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 
ಇಂಗ್ಲಿಷ ಸೇನಾಪತಿ ಲೆಗಾರ್ಡನು ಹೊಸ ಸೈನ್ಯ 
ವೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಅಜಮಗಡವನ್ನು ತಲುಪಲು 
ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಕುಂವರ ಸಿಂಹನಿಗೆ ಈ ಸಮಾ 
ಚಾರ ತಿಳಿದುಬರಲು ಲೆಗಾರ್ಡನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು 


ಇಂಗ್ಲಿಷರ ' ನಡುವೆ. 


' ಗಾಜೀಪುರದ ಸಮೀಪದ ನದಿಯ ಸೇತುವೆಯ 


ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿಲು ಆತನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. 
ಲೆಗಾರ್ಡನ ಸೈನ್ಯವು ಕುಂವರ ಸಿಂಹನ ಸೈನ್ಯ 
ವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಚ್ಛಿಸಿ ೧೨ ಮೈಲುಗಳ ವರೆಗೆ ಬೆನ್ನ 
ಟ್ವಿತು. ಆದರೂ ಅವರಿಗೆ ಕುಂವರ ಸಿಂಹನ 
ಸುಳಿವು ಹತ್ತಲಿಲ್ಲ. ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಕುಂವರ 
ಸಿಂಹನು ಲೆಗಾರ್ಡನ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿಹೋಗಿ 
ಅದನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಆ ಸೈನ್ಯ ಚಲ್ಲಾ ದಿಲ್ಲಿ 
ಯಾಗಿ ಹೋಯಿತು. 

ಆಗ ಸೇನಾಪತಿ ಡಗಲಸನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 
ಕುಂವರಸಿಂಹನ ಸಮಾಚಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು 
ಇನ್ನೊಂದು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಕಳಿಸಿದರು. 
ಹುಂವರಸಿಂಹನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗ! 
ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಡಗಲಸನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ 
ಮಾಡಿದನು. ಡಗಲಸೆನು ಸೋತು ಹಿಂದೆ ಸರಿ: 
ಯುವಂತಾಯಿತು. -ಕುಂವರ ಸಿಂಹನ ವಿಜಯೀ 
ಸೇನೆ ಗಂಗಾನದಿಯತ್ತ ನಡೆಯಿತು. ಸಿಕಂದಠ 









ಜು ಗಯ ಬೂ 


1 
8 


(ಜ.16 


20. ೫೪ 


ತ ಸ ಯಯ ಮುಡಿ ಬ ಹು ಪೂ ಸ 2 ಓಜ 


ಚ 





`ಪೆರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಘಾಘರಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ 


ಮನೋಹರ 
ತಂಗಿತು. 


ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ 
ಅಲ್ಲಿ ಡಗಲಸನು ಅದರ ಮೇಲೆ 
ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಈ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಹುಂವರ 
ನಂಹನಿಗೆ: ತುಸು ಹಾನಿಯಾಯಿತು. ಅವನ 
ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಡಗಲಸನ ಕೈ 
ವಶವಾದವು. ಸ್ವಷ್ಟ ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸತ 
ಇದರಿಂದ ನಿರಾಶನಾಗದೆ. ಹೊಸ ವ್ಯೂಹವೊಂ 
ದನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಸೈನ ವಸ್ಸು ಹಲವು 
ಗುಂಪ್ರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ. ಸೇರ ಬೇಕೆ ಹಾದಿ 
ಗಳಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಠ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲ 
ಪುವಂತೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಡೇ ಶವಿತ್ತ ಟ್‌ ಯಾವ 


ನ ಗುಂಪನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಸೆಂಬುದೇ( ಡಗಲಸೆನಿಗೆ 


ತಿಲಿಯದಂತಾಯಿತು. 
ಈ ಲೇಖದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆ 
ಘಟನೆ ಜರುಗಿದ್ದು. 

ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಂಟು ತಿಂಗಳಗಳ ವರೆಗೆ 
ಳ ಜನ ಆಂಸದ ಬ್ರಿಟಿಶ,ಸೇನಾಪತಿಗಳೊಂದಿಗೆ 
ಕುಂವರ ಸಿಂಹನು ಕಾದಿದನು.: ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ 
ಯಾದ ಜಗದೀಶಪುರವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗೆದ್ದು 
ಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಅವನ ಉದ್ದೇಶ 
ವಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಪುರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯನು 
ದಾಟುವಾಗ ಗುಂಡು ಬಡಿದ ಕೈಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ 
ಚಲ್ಲಿದ ಬಳಿಕ ೨೨-೪-೧೮೫೮ರಂದು ಜಗದೀ ಣೆ 
ಪುರವನ್ನು ಆತ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಈಸ 
ಘ್ರೇಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ನಡುಗಿದರು. 


ಎಪ್ರಿಲ್‌ ೨೩ರಂದು ಸೇನಾಪತಿ ಲೀಗ್ರೇಂಡನ 
ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸೈನ್ಯವೊಂದು ಜಗದೀಶ 

ಪುರವನಾ ಪ್ರ್ರಮಿಸಲು ಆರಾದಿಂದ ಹೊರಟಿತು. 
ಈ ಸೈನ್ಯದ ಹತ್ತರ ದೊಡ್ಡ ತೋಫುಖಾನೆಯೂ 
ಇತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ದಣೆದಿದೆ. ರೂ ಕೇವಲ ಒಂದೇ 
ಜ್‌ ಸೈನಿಕರು ಬಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರೂ ಕುಂವರ 

ಸಿಂಹನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ೧॥ ಮೈ ಲು ಮುಂದೆ 
ತೆ ಲೀಗ್ರಂಡನೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನೆ ದುರಿಸಿದನು. 
ಜಯಶ್ರೀ. ಅವನ ಕೈಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಲೀಗ್ರೇಂಡನ 
ಸೈನ್ಶ ಬಲವಾದ ಪಟ್ಟ ತಿಂದು ಅವಿತುಕೊಂಡು 


ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೆ 
ೇಳ9ಿರುವ ಶಿವಪುರ 


ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸಿಂಹನ ಅಮರ ಸಾಹಸ 


೪೫ 


ಅಡವಿ ದಾರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಿತು. ಕುಂವರ 
ಸಿಂಹನ ಸೇನೆ ಅದನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಪೆಟ್ಟು ಹಾಕು 
ತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. `ನ ಗ್ರಂಡನಿಗೂ, ಗುಂಡಿ 
ನೇಟು ತಗಲಿ ಅವನು ಸತ್ತನು... ಈ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ 
ಕೇವಲ ೮೦ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಸೈನಿಕರು ಮಾತ್ರ ಸುದ್ದಿ 
ಹೇಳಲು ಬದುಕಿದರು. 

ಆದರೆ ಈ ಮಹಾ ವಿಜಯದೆ ನಂತರ ರಾಜಾ 
ಕುಂವರ ಸಿಂಹನು ಬಹುದಿನ ಬದುಕಲಿಲ್ಲ. ಆತನ 
ಬಲಗೈಯ ಗಾಯವು ಅವನಿಗೆ ಘಾತಕವಾಯಿತು. 
೨೬-೪-೫೮ರಂದು ಅವನು ತನ್ನ ಮಹಲಿನಲ್ಲಿ 
ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟನು.. ಈ ವೀರ ಕಳಪಾಸನು ಹ 
ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಹಲಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಿ 
ಯಲ್ಲಿಯೆ ತನ [ವೀರಜೀ ವನವನ್ನು "ಕಂತ 
ಸಿದನು. ಪ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧ್ವಜವು ಆತನ ಮಹ 
ಲಿನ ಮೇಲೆ ಆತನ ಶೌರ್ಯ, ದೇಶಪ್ರೇಮಗಳ 
ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿತ್ತು. 

ರಾಜಾ ಕುಂಪರಸಿಂಹನೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವ 
ನವು ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಕಲಂಕ ಭಭಾಗಸು; ಆತನಿಗೆ 
ಗೊತ್ತಾ ಜತಗ ಭಯದಿಂದ ವನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 
ಯಾರೂ ತಂಬಾಕು: ಕೂಡ ಸೇದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 


ಅವನ. ಪ್ರಜೆಗಳೆಲ್ಲ ಅವನನ್ನು 310. ಗೌರವ 
ಗಳಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಾ ಶುಂವರ 


ಸಿಂಹನ ರಣಕಾೌಶಲ್ಯ ಅದ್ದಿ ತ್ರೀ ಯವಾಗಿತ್ತು 
ಎಂಬುದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷರೇ ಒಪ್ಪಿ ಸು ಹ 


೧೮೫೭ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಈ ಅಧ 
ಯವ್ರು ರಾಜಾ ಕುಂವರಸಿಂಹನ ಬಂಧು 
ಇಜಾ ಅಮರ ಸಿಂಹನ ವೃತ್ತಾಂತವಿಲ್ಲದೆ ಪೂ ಸ 
ಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜಗ ಶಪ್ರಿಕವೆ. ಸಿಂಹಾ ಸ 
ವನ್ನು ಪಡೆದ. ನಾಲ್ಕೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈತನು ಸೆ ಸೈನ್ಯ 
ವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟು ಗೂಡಿಸಿ ಆರಾದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ 
ಮಾಡಿದನು. ಸ್‌ ಡಗಲಸ ಮತು ಬ 
ರ್ಡರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಸ್ಮ 
ಗಳಲ್ಲಿ ಇ ಇವನು ಹೋರಾಡಿದನು. 

ರಾಜಾ ಅಮರಸಿಂಹನು ಕೂಡಇಂಗಿ $ ಷರನ್ನು 
ಅನೇಕ ಸಾರಿ ಹಣಿದನು. . ಜೂನೆ ೧೫ರಂ ಡು 
ನಿರಾಶನಾಗಿ. ಮತ್ತು ಹೆಸರು ಸೆಡಿಸಿಕೊಂಡು 


ಟ್ಟೆ 


೪೬ 


ಲೆಗಾರ್ಡನು ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನೀಯಬೇಕಾ 
ಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೀಷ ಸೈನ್ಯ ದ. ಸಂಚಾಲನದ 
ಹೊಣೆಯೆಲ್ಲ ಡಗಲಸನ ಮೇಲಿ ಬಿತ್ತು. ರಾಜಾ 
ಅಮರಸಿಂಹನ ಶಿರಸ ನ್ನು ತಂದೊಬ್ಪಿ ಸುವವರಿಗೆ 
ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪಸು ಆಸವಗಾಗ ಡಗಲ 
ಸನು ಸಾರಿದನು. ಆದಕೆ ಅದರಿಂದೇನೂ ಪ್ರಯೋ 
ಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. 

ನಾಲ್ಕೈ ದು ತಿಂಗಳುಗಳು ಕಳೆದವು. ಈ ಅವಧಿ 
ಯಲ್ಲಿ 0 ಆರಾವನ್ನು ಕೈವಶಮಾಡಿ 
ಕೊಂ ೦ಡನು. ಅಕ್ಟೋಬರ ಜು ಇಂಗ್ಲಿಷರ 
ದೊಡ ಡ್ಡ ಸೈನ್ಯ ವೊಂ ದು ಏಳು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂ ದ “ಜಗ 
ದೀಶಪುರವನ್ನು ಮುತ್ತಿತು. ಈ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ 
ಕಾದುವದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ಅಮರ 
ಸಿಂಹನು ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಸೈನ 
ವನ್ನು ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು: ಪಾರಾಗಿ ಹೋದನು. 
ಅವನನ್ನು ಬೆನ ಟ್ಟಿದ ಇಂ ಗ್ಲಿಷ ಷ ಸೈನ್ಯವು ನೈನಂದಿ 
ಊರಿನಲ್ಲಿ ಅವತನ್ನು ಸುತು ಸಗಟ್ಟಿತು. ಅಮರ 
ಸಿಂಹನ ಬಳಿ ಆಗ ಜೀವ ೪೦೦ ಜನ ಸೈನಿಕ 
ರಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಕೇಸರಿ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿ 
ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಮೇಲೇರಿ ಹೋದರು. ಅವರಲ್ಲಿ 
೩೦೦ ಜನ ಧಾರಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಡಿದರು. ಅಷ್ಟ 
ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಸೈನ್ಯ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. 
ತನ್ನ ಕೇವಲ ನೂರು ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಅಮರಸಿಂಹನು ಎದುರಿಸಿದ್ದ ಲ್ಲದೆ ಇಬ್ಬ ರು ಸಹಾ 
ಯಕರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ. ಭಿ ಹೋ 
ದನು. ಈ ಯುದ್ದ! ದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಸೈನ್ಯ ಕೂ 
ತುಂಬಾ ಹಾನಿಯಾಯಿತು. 

ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸೈನಿಕರು ಅಮರಸಿಂಹನ ಬೆನ್ನು 
ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಆನೆಯನ್ನೇಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವ 
ನನ್ನು ಕೆಲ ಸೈನಿಕರು ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿದಾಗ “ಅಮರ 
ಸಿಂಹನು ಆನೆಯಿಂದ ಜಿಗಿದು ಕೈಮೂರ ಅಡವಿ 
ಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದನು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸೈನ್ಯ 
ಕೈತಿಕ್ಕ್ರುತ್ತ ಕೂಡ್ರಬೇಕಾಯಿತು. ಜಗದೀಶ 
ಪ್ರೆರದ ವೀರ ರಜಪೂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡ 
ತೋಫಿನೆದುರು ನಿಂತು ಆತ್ಮ ಬಲಿಯನ್ನರ್ಪಿಸಿ 
ದರೇ ವಿನಾ ಶತ್ರುಗಳ ಕೈಗೆ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. 

ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ 
ದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅಪ್ರ ತಿಮ ದೇಶಭ ಸತರ, ವೀರರ 
ಕಥೆಗಳೆಷ್ಟೊ ಆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅವರ 
ಚರಿತ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ಮುಸುಕನ್ನೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ನ 
ಜ್‌ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಇಂಥ ವೀರರ 
ಚರಿತ್ರೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುವಂತಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರ 
ಸರಕಾರವು ರಾಜಾ ಕುಂವರ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು 
ಅಮರ ಸಿಂಹರ ವೀರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು 
ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆ ೭೫೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ 
ಸಹಾಯ ಧನವಸ್ಸಿತ್ತಿದೆ 


ಜೂ 
ವಿಮರ್ಶ ವಿಚಕ್ಷಣ 
ತರುಣ ನಾಟಕಕಾರನೊಬ್ಬನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟ ವಾಲ್ಪರ ಸ್ಲೆಜಾಕನನ್ನು ತನ್ನ ಹೊಸ 
ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರ ಗಳ ಅಮಂತ್ರಿಸಿದ್ದನು, ಸ್ಲೆ ಜಾಕನು ನಾಟಕದ ಬಹು 


ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಸ ಯಲ್ಲ ಕಳೆದನು. 


ನಾಟಕ ಮುತು! ಡನೆ ನಾಟಕಕಾರ ಕೆರಳಿ ಕೂಗಿದನು : “ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಲು ಇಲ್ಲಿ 


ಬಂದಿದ್ದಿರಾ? ನೀವು ? ನಿಮ್ಮ 


ಗೊತಿ ಲವೆ?'' 
ಧಿ (1) 


ತ್‌ ೪) 3? 
ಪ್ರಾಯ ತಾನೆ? 


ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಲು ಕರೆದಿದ್ದೆ ನೆಂದು ನಿಮಗೆ 


ಸ್ಲೆಜಾಕ ನಿರ್ವಿಕಾರವಾಗಿ ಉತ್ತರನಿತ್ತ : “ ಹುಡುಗಾ ನಿದ್ರೆಯೂ ಒಂದು ಅಭಿ 


ಕಾಯ್ದ ತಲೆ ತಂಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ 
ಮನೋರಂಜನೆಯನ್ನು ಲೇಖಕರು ಕಂಡುಶಿಡಿದಿದ್ದರು. 


ಸ ಆದರೆ ಅನರನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಳಿಸಿದ್ದೆಂದರೆ-- 

ಭಿ 

ಶರುಗು:ಪು' 
| | ೦೨ 

ಷ್ಣ ಎಂ. ಕೃಷ್ಣನ್‌ 

..' ್ರಿಂಗಳು ಮುಗಿಯಿತು ಎಂದರೆ ನನ್ನ್ನ. ಈ ಕಾಯ್ದ ತಲೆಯನ್ನು ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡ 
| ಕುತ್ರಿಗೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಲಿನವ, ಅಗಸ ದಿದ್ದರೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದುಹೋದೀತು. 

ಶ್ಯಃ 

.. ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯವ, ಕಾಳಿನವ, ಕಬ್ಟಗೆ 5 
ಗ ಯನ-- ಬಬ್ಬರಜೇ ಇಬ್ಬರದೇ ! 0 ಹಾಗಾಗಬಾರದು ಎಂದು ನಾನು ಒಂ 


ಕ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ 
ಇ ವಾರು ಜನರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬಾಕಿ ಸಟ್ಟ ಮಟ್ಟಿಗಂತೂ ನಿ ರಾಮಬಾಣ ' ವೇ ಆಗಿದೆ. 
೬. ಯನ್ನು ತಂದು ಗೋಳು ಹೊಯ್ದುಕೊಳ್ಳು ನನ್ಷ ಉಪಾಯ ಬಹು ಸರಳವಾದುದು, ವೆಚ್ಚ 

ತ್ತಾಕೆ. ನನ್ನ ತಲೆ ಕಾಯ್ದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ವಿಲ್ಲದ್ದು; ಆದರೂ ನನ್ನ ಕಾಯ್ಮ ತಲೆಯನ್ನು 


೯ ೨ 
ಮದ್ರಾಸಿನ ಹಿಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯಿಂದ 


ಫು 


ಟು 


ಕ 


ತ್ನ 





೪೮ ಕಸ್ಮೂ ಠಿ 


ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ಖಿನ್ನ ವಾಡೆ ಮನಸ್ಸ ನ್ನ್ನ 
ಸಿತಗೊಳಿಸಿ ಹುರುಫರಿ ೀಯಲು ಸಖ 
ತಪ್ಪುವ ದಿಲ್ಲ. 

ನಿತ್ಯ ಜೀ ವನದ ಪರಿಸ್ಪಿತಿ ಬಹುಶಃ ನಿರಾಶಾ 
ದಾಯಶವಿರುವದಾದರೂ ನನ್ನ ೦ಥ ಮಧ್ಯಮ 
ವರ್ಗದ ಜನರ ನ್ನ್ನ ಪೀ ಡಿಸುವದು ಅದಲ್ಲ. ಜೀವ 
ನವನ್ನು ಬಹು ಗ ಗಂಭೀರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ. ಉತ್ಪ್ರೇ 
ಸ್ಹಯಿಂದ ನೋಡುವ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋ ನವೇ 
ಅವರನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತದೆ. ಎಂದು ನನ್ನ ಅಭಿ 
ಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಟುಸಂದ 
ರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು " ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣವನ್ನು 
ಜಾ ಂಥ ಸರಸ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು 
ಓದುತ್ತೇ ಆದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿ ತಿ ತೀರ ಕಂಗಾಲಾ 
ದಾಗ. ಅಜ ಮೀರಿದಾಗ, "ದೇವರೇ ಗತಿ 
ಎನ್ನು ವ ಪ್ರಸಂಗಬಂದಾಗ ನಾನು ನನ್ನ "ರಾಮ 
ಬಾಣ ' ತ ಶರಣುಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿ 
ರುವ ಬ್ದ | ಉತ್ಸಾಹದ ಬುಗ್ಗೆ ಚಿಮ್ಮು 
ವಂತೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ “ದರಲ್ಲಿ ರುಡದರಿಂ ಯ 
ಅದೆಂದೂ. ನನಗೆ ಕೈಕೊಡುವದಿಲ್ಲ. 


ಇದೆಂಥ ಉಪಾಯವಿರಬಹುದು ಎಂದು 
ನೀವು ಸೋಜಿಗಗೊಂಡಿರಿ ತಾನೇ ! ಹೇಳುತ್ತೇನೆ 
ಕೇಳಿ; 

ನಾನು ನೇರವಾಗಿ ಬಸ್‌ ನಿಲ್ಡಾ ಣಕ್ಕೆ ಹೊಗಿ 
ಸವಿ ದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದಾದಕೊಂದು ಗಿಡದ 
ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ "'ಕೂಡ್ರುತ್ತೇನೆ. ಅದು ಎಷ್ಟೊತ್ತು 

ಎಂದಿರಿ?' ಮಧ್ಯಮ ವಯಸ್ಸಿನ ಸು ಪ್ರರುಷನಂ ತೆ 
ಕಾಣುವ ಜ.12 ಗ್ಭ ಹಸ್ಮ ಬರುವದು 
ಕಾಣುವ ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ. ಆತ 'ನಾನಿಧ್ರಸ್ತ 'ಳವನ್ನು 
ದಾಟಿ ನಾಲ್ಕು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟೊಡನೆ ರತ್‌ 
ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ""ವ್ಹಾ!'' ಎಂದು ಅವನ 
ಬೆನ್ನು ಚಪ್ಪ ಕು ಏನಾಶ್ಚರ್ಯ ! ಅಂ! ಇಲ್ಲಿ 
ನಿನ್ನ ಭೆಟ್ಟಿ ಬು ತೆಂದು ಕನಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಎಣಿ 
ಸಿರಲಿಲ್ಲ. ರುತ ಒಂದು ಅಣು ಎನ್ನುವ 
ಮಾತು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ'' ಎನ್ನುತ್ತೇನೆ. 

ಆ ಗೃಹಸ್ಥ ಸರಕ ಕ್ಶನೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಶಿಂತು 


ನನ್ನ ನ್ನು ಕಕ್ಕ ರಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಾನೆ ನೆ. ಆತನ ಆ 
ನೋಟದಲ್ಲಿ ಜೆ ಗೊಂದಲ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. 
ಈ ಪ್ರ ತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದೇ 


; ಇಲ್ಲವೆನ್ನು 'ತಂತೆ ನಾನು ನಟಿಸುತ್ತೆ ನೆ. 


ಕ ಸ ಬಹಳವೆಂದಕೆ ನೆನವಿಡಲಾರದಷ್ಟು 
ವರ್ಷಗಳಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ಆದರೂ ನಿಜ ಹೇಳ 
ಬೇಕೆಂದರೆ ನೀನೇನೂ ಬಹಳ ಬದಲಾಯಿಸಿಲ್ಲ 
ನೋಡು... ಏನೋ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಟ್ಟಿ ಬಂದಂತೆ 
ಕಂಡರೂ ಪರಿಚಯ ಹತ್ತದಷ್ಟು ಬದಲಾಯಿ 
ಸಿಲ್ಲ. ಕಂಡಕೂಡಲೆ ನನಗೆ ಗುರುತು ಹತ್ತಿ 
ಬಿಟ್ಟಿತು. ಮತ್ತೆ. . . .'' 

ನನ್ನ್ನ ವಾಕ್‌ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಆತ ಸರಕ್ತನೆ' 
ಒಡ್ಡು ಸಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲಿನ ಆಶ್ಚರ್ಯಾ 
ಫಾತದಿಂದ ಆತ ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಚೀತಂಸಿಕೊಂ ಡಿ 
ರುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಸಿಡುಕಿನಿಂದ “ ನಿಮ್ಮದು ತಪ್ಪೆ 
ಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. “ ಅಲ್ಲ, 
ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕಾಲೇಜಿನ ಇಂಟರ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ 
ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಸದಾಶಿವನು ನಾನಲ್ಲವೇ ಅಲ್ಲ” ಎಂದು 
ಖಂಡಿತವಾದ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೂಡಲೆ 
ನಾನು ಅವನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಬೇಸ್ತುಬಿದ್ದವ 
ನಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡುತ್ತ ನಿಂತಿ 
ರುವ ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರು ನನ್ನನ್ನೂ ನನ್ನ ಜೇಸ್ತುಬಿದ್ದ 
ಮುಖವನ್ನೂ---ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂ ದ 
ಕೆಂಪಾದ ಆ ಗೃ ಹಸ್ಜನ ಮುಖವನ್ನೂ ಕಂಡು 
"ಹ್ವಿಹ್ಹಿ' ಎಂದು ನಗುತ್ತಾ ಇರೆ ನಾನು ಆಗ 
ಅಲ್ಲಿಂ 1 ಹೊರಟು ನಿರ್ಧಾ ರದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು 
ಬಸ್‌ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತೇನೆ. 





ನನ್ನ ಹಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ಸದಾಶಿವನನ್ನು ಹುಡು 
ಕುವ ಈ ರೀತಿಯ ಎರಡು ಮೂರು ಪ್ರಯತ್ನ 
ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಾನು ಸಿಟಿಬಸ್‌ 
ಹತ್ತಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಮನೆಯಿಂದ 
ಹೊರಡುವಾಗ ನನ್ನನ್ನಾವರಿಸಿದ್ದ ನನ್ನ ಖನ್ನ 
ಮನಃಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಸ್‌ ನಿಲ್ಡಾ ಬಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು 
ಉಲ್ಲಸಿತನಾಗಿ ಮನೆಮುಟ್ಟು ತ್ತೇನೆ. 

ಇದು ಹುಡುಗಾಟಿಕೆ ಎನ್ನುತ್ತೀರಿ ನೀವು. 






ಚ್‌ ಟಗ್‌ ಲಳ ಕಾಕ್‌ ಛ್‌ 


ಗಂಟ 18 


. ಬುದ್ಧಿಯ ಪೋಲಿ(ಸನೊಬ್ಬ ನನ್ನ ನ್ನ್ನ 


| ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು 


_ ಆದರೆ 


ವ ಭಕರ ಗ ಜ್‌ ಉಘ 1೬ (1%: 





ಶಿ ಒಪ್ಪುತ್ತೇನೆ. ಜ್‌ ಗ ಮಾಡ 
ಬಾರದಂಥ ಕೆಲಸ ಎಂದಿರಾ? ಸರಿ. 
' ನಾನು ಸುತಿಕ್ಷಿತ, 
__ ಮಗನಾರು? 


ಆದರೆ 
ಸುಸಂಸ್ಕ ತ ಎಂದು ಹೇಳುವ 


ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನನ್ನ ಈ ಹುಡುಗಾಟಿಕೆಯ 
ಸಂತೋಷಕ್ಕೂ ಕಲ್ಲು ಬಿದ್ದಿದೆ. 

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾ ಗಿಯ ಹಣವನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿದ 
ಒಂದು ಸುಖಪ್ರ ವಾಸದಿಂದ ಸಾ ಮನೆಗೆ 
ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ " ಬಾಕಿಪಟ್ಟಿ ' ಗಳ ರಾಶಿ 
ಎದುರಿಗೆ ಬಂತು. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಅಂದೇ ಸಂಜೆ 
ಸಂಪಾದಕರೊಬ್ಬರು ನಾನು ತಳಿಸಿದ್ದ : ಕಥೆ 
ಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಕಳಿ ಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ 


' ಇಂಥದೇ ಕಥೆ ಒಂದು ಈ ಮೊದಲೇ ಪ್ರಕಟವಾ 


ಗಿರುವ ( ಯಾವನೋ ಬರಹಗಳ್ಳನ ಕುತಂತ್ರ 


. ವಲ್ಪದೆ ಮತ್ತೇನು?) ವಿಚಾರವನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿ 


ಸಿದ್ದರು. ಹೇಳಿ, ನನ್ನ ತಲೆಕಾಯ್ದು ಹಂಚಾದರೆ 
ನಾನು ತಡಮಾಡಲಿಲ್ಲ. 
ಬಸ್‌ ನಿಲ್ಮಾ ಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿ. 

ಆದರೆ ಅದೃಷ್ಟ ಚೆನ್ನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಸ್‌ ನಿಲ್ಡಾ 


ಣದಲ್ಲಿ ಖ್ಚಿ--ಖ್ಬಿ ಎಂದು, ನಗುವ ಮೂವರು 


ತರುಣಿಯರು, ಓತ ಪ್ರೌಢ ಮುಸ್ಲಿಂ ಗೃಹಸ್ಥ 
ಮತ್ತೆ ಯಾರ ತ ಚಪ್ಪರಿಸಿ " ವ್ಹಾ ನ್ನು 
ವದು ಜಾಣತನದ ಶೃತಿ ಎಂದೆನಿಸರಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೊ 
ಅಂಥ ಬಡಕಲ ದೇಹದ ಮನುಷ್ಯನೊಬ್ಬ ಮಾತ್ರ 
ಇದ್ದರು. .ನಿರಾತೆಗೊಂ ಡು. ಜು ಹಾದಿ 


ಕ ತಾಯುತ್ತ ನಿಂತೆ. ಬಸ್ಸುಗಳು ಬಂದವು, 
ಹೋದವು. ಇನ್ನೂ ಸ ಖ್ಚಿ--ಖ್ಬಿ' ತರುಣಿ 


ಯರು, ಇನ್ನೂ ಗಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಾದ ಜನೆರು! ಬಂದರು. 
ನನ ಸಧಾಶಿವ ನಾಗಬಹುದಾದ 
ಪ್ರಾಜೆಯೊಂದೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಏನು 
ಗ್ರಹಚಾರ ಎಂದು ನಾನು ಅಂದುಕೊಂಡೆನೋ 
ಇಲ್ಲವೋ, ಡಡ ವುದ ಅಷ್ಟ ಕೃಷ್ಟ 
ಮಾತಾಡಿ 
ಸಿದ್‌ ವಿನಯದ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲದರ 
. ಬ್ಲಿಯೂ ಸಂಶಯ ತಾಳುವ. ಪೋಲೀ ಸರ ದನಿ 


13-7 


ತಿರುಗುಪ್ಪು 


೪೯ 


ಯಲ್ಲಿ ಆತ, "ಯಾವ ಬಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿ 
ದ್ವಿರಿ? 1" ಎಂದು ನನ ನ್ನ್ನು ಕೇಳಿದ. 

ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಯನ್ನು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಓಡಿಸಿದೆ. 
ಸಾಧ್ಯವಾದವಟ್ಟಿ ಗೂ. ತೀರ ಜರಡಿ 
ಸ್ವರದಲ್ಲಿ" "ಮಾಂಬಳಂ ಬಸ್ಸು'' ಎಂದೆ. “ಹಾಗಾ 
ದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಂಬಳಕ್ತ ಹೋದ ಭೂ 
ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಹತ್ತ ಲ್ಲ?” ಎಂದು ಪ್ರ 
ಕ 

ನನಗಿರುವ ಕಾಯದೆಯ ಜ್ಞಾನ ಅಷ್ಟಕಷ್ಟೇ 
ಎನ್ನಿ. ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನದಂತೆ ಪ 
ಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಮಾಂಬಳಕ್ಕೆ ಉರವ 
ಯಾವ ಬಸ್ಸು ಹತ್ತಬೇಕು, ಯಾನದನ್ನು ಬಿಡ 
ಬೇಕು ಗ್ರ ಆಯ್ದು ಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿ ದೆ 
ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬಕ್ಷಿ. 
ನನ್ನ ಈ ಸಾ ಯತಿಯ ಜ್ಞಾ ನದ ಲಾಭವನ್ನು ಆತ 
ಸಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಡೋಣ (ಜಡ ಯೋಚಿಸಿದ 
ನನಗೆ ಆತ ಅಕ್ಷಮ್ಯ--ಹಾಂ! ಅಕ್ಷಮ್ಯವಾದ--- 
ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ; «ನೀವು ಯಾರು?? 

ನನ್ನಂಥವನಿಗೆ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ *ೇಳ 
ಬಹುದಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗಳಲ್ಲಿ "" ನೀವು ಯಾರು?” 
ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪ್ರ ಬುದ್ಧ : ನೀರಸ ಮತ್ತು 
ಕ್ಷೋಭಜನಕ ಪ್ರ ತ್ನ ಎಂದು ನನ್ನ ಖಂಡಿತ 
ವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನೋಡಿ, ಎದೆಯುಬ್ಬಿಸಿ 
ಸೆಟಿದು ನಿಂತು. ಆಢ್ಯತೆಯಿಂದ "" ನಾನಾರು 
ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆ? ನಾನು ಮಹಾಮಂತ್ರಿ” ಎಂದು 

ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳ ಲು ಬರುವಂಥ ಲಕ್ಷಣವಾವುದೂ 
ನನ್ನ ಲಿಲ್ಲ. "ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ. ನಾನೂ ಒಬ್ಬ 
ಸಾಲತ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು ಎಂಡು 
ಅನಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾನು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಲ 
ನಾನೊಬ್ಬ ನಿಸರ್ಗಪ್ರಿಯ, ಚಿತ್ರ ಕಾರ ಅಥವಾ 
ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಿ, ನಾನು "ಯಾಗೆ ಎಂದು 
ತಿಳಿಸಿ ಹೇಳುವದನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ, ಸಹಾನು 
ಭೂತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಕಬೇಕಾಗು 
ಗುತ್ತದೆ. ನನ್ನನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸಿದ ಅಥವಾ ಪ್ರ 

ಶ್ರತ್ನ್ನಿ 

ಸಿದ ಎನ್ನಿರಿ ಬೇಕಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರ ಪೋಲೀಸನಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆ 
ತ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಕುರುಹು ಸು 


೫೦ ಕಸ್ತೂರಿ ಆ 


ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಹೈೇಳುವದಾದಕೆ 
"ಖ್ಟಿ ಖಿ' ಹುಡುಗಿಯರ ಜಿನ್ನು ಹತ್ತಿ ಬಂದ 
ಪ್ರಾಣಿ ನಾನು ಎಂದು ಆತ ಸಂದೇಹಗೊಂಡಿದ್ದ 
ಎಂಬ ಸಂದೇಹ ನನಗುಂಟಾಯಿತು. 


ನನ್ನ ಸುದೈವ ಸಕಾಲಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಸಹಾಯ 


ಮಾಡಿತು. ನಾನು ಉಳಿದುಕೊಂಡೆ. ಭಾರಿ 
ಕಿಮ್ಮತ್ತಿನ ಮೋಟಾರಕಾರೊಂದು ಭರ್ರನೆ ಬಂದು 
ನನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿತು. ಅದರಿಂದ ಓರ್ವ 
ಲಠ್ಫ ಶ್ರೀಮಂತ ಕೆಳಗಿಳಿದು ನೇರವಾಗಿ ನನ್ನೆಡೆಗೆ 
ನಡೆದುಬಂದ. ಹಲ್ಲು ಕಿರಿದು ನನ್ನ ಬೆನ್ನಿನಮೇಲೆ 
" ಧಪ್‌' ಎಂದು ಚಪ್ಪರಿಸಿದ. ನಾನು "ಹಾ!' 
ಎಂದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯ, ನೋವು ಎರಡೂ ಆಗಿತ್ತು. 
ವ್ಹಾ! ವ್ಹಾ! ವ್ಹಾ! ಅರ್ಧ ತಲೆ ಬೋಳಾಗಿ 
ದ್ವರೂ ನೀನು ಅವನೇ ಸರಿ. ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ' 
ಎಂದ ಆ ಶ್ರೀಮಂತ. 

ನನ್ನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು 
ಆತ ಆತುರದಿಂದ ""ನನ್ನ ನೆನಪಿಲ್ಲವೆ?” ಎಂದು 
ಕೇಳಿದ. ""ಹೊ ! ನೆನಪಿರದೆ. ಉಂಟೀ) ” 
ಎಂದೆ ನಾನು. ತನ್ನ ಕಾರಿನ ಬಾಗಿಲು ತೆಕೆದು 
"" ನಡಿ. ಕೂಡ್ರು'' ಎಂದು ಆತ ನನ್ನನ್ನು ಕಾರಿ 
ನೊಳಗೆ ದಬ್ಬಿದ. “" ನಡಿ. ಎಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತೀ 
ಹೇಳು.. ನಿನ್ನನ್ನಿಳಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ” ಎಂದು 
ಕಾರನ್ನು ನಡೆಸಿದ. 

ತುಸು ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ """ ಎಲ್ಲಿ ಇಳಿಯು 
ತ್ತೀರಿ? "ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಈತನನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ 
ನಾನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು 
ನನಗೆ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೂ ಮನವರಿಕೆಯಾಗು 
ತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಪೋಲೀಸನ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ 
ತನ್ನ ತಪ್ಪೆ ತಿಳಿಯಬಾರದು ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿ 
ಸುವದು ಆಗಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಭಾವಿಕವಾ 
ಗಿತ್ತು. ಆದಕೆ ಈತನೂ ನಾನು. ಹೋಗುವನ್ಲಿಗೇ 


ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರಬಾರದಲ್ಲ! 
ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸಿ “ ನೀವೆ 
ಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವವರು?” ಎಂದು *ೇಳಿದೆ. 

"" ನಾನೇ? ಬೇಸರ ಕಳೆಯಲೆಂದು ಇಲ್ಲಿಗೆ 
ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನಿರುವದು . . . ಊರಿನಲ್ಲಿ. 
ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗುವ ಅವಸರ ನನಗಿಲ್ಲ. ನೀವೆಲ್ಲಿ 
ಇಳಿಯುತ್ತೀರಿ ಹೇಳಿ? '' ಎಂದನಾತ. “ಮಾಂಬ 
ಭದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿ” ಎಂದೆ. 

“ ಮಾಂಬಳಂ ಪೇಟಿಯ ಹತ್ತರ ಇಳಿಸಿ 
ದಕೆ ಸಾಕು. ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಕೆಲ 
ಸಾಮಾನು ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲೊಬ್ಬ 
ಸ್ನೇಹಿತನನ್ನೂ ಕಾಣಬೇಕಾಗಿದೆ,” ಎಂದೆ. 
ಇಳಿದ ಬಳಿಕ "ಓಹೋ |! ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ 
ನಾಳೆ ನಿಮ್ಮ ಹೋಟಲಿಗೆ ಬಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನು 
ಕಾಣುತ್ತೇನೆ,” ಎಂದು ವಚನವಿತ್ತು ಹೊರಟಿ. 

ಕಿಸೆಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿದಾಗ ಮನೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತಿರ 
ವಾದ ಸೈಳದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸು ಎಂದಿದ್ದರೆ ಚನ್ನಾಗಿತ್ತು 
ಎನಿಸಿತು. ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲಾಣೆ ಕೂಡ 
ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆ ಇನ್ನೂ ಮೈಲು ದೂರವಿತ್ತು. 
ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹಿಂದಿನದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಜ್ಞಾಪಿಸಿ 
ಕೊಂಡೆ. ಈ ಕಾರಿನ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ನಾನು 
ನೋಡಿದ್ದುಇದೇ ಮೊದಲು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ 
ಸಂದೇಹವೇ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. 


ಆಗ ನನಗೆ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಹೊಳೆದು ಎದೆ 
ಧಸ್ಸೆಂದಿತು. ಇರಬಹುದೇನು? ಕಾರು, ಹಣ 
ಎಲ್ಲವೂ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು ನನಗಿಂತಲೂ ಅದೃಷ್ಟ 
ಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಈ ಮನುಷ್ಯ ನನ್ನ " ರಾಮಬಾಣ' 
ವನ್ನೇ ತುಸು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡು ನನ್ನಂತೆಯೆ 


ಕಾಯ್ದ ತಲೆಯನ್ನು ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು 


ಅದನ್ನೇ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿರಬಹುದೇನು! ಎಲಾ! 


ಚ ಪ್‌ ಡ್ಯ 
ಪ ಲಾ 


ಕ ಅಂದರೇನು? 


ತ್ತ 
ಕ 
ೆ 
ಸ 
. ಮನುಷ್ಯನೆಂದಕೆ... " ಬಡಬಡಿಸುವ 
' ಫ್ರಾಣಿ'' ಎಂದು ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಿದೆ- 
ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ತೀರ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ 


ಯೆಂದು ಹೇಳಲು ಯಾವ ಆತಂಕವೂ 
ಕಾಣುವದಿಲ್ಲ. ಮನುಷ್ಯ ಜನ್ಮಿಸಿದೊಡನೆ 
ಅಳುವದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಈ ಬಡ 
ಬಡಿಕೆಯು ಆತ ಸಾಯುವಾಗ “ ರಾಮ 
ರಾಮ ? ಎನ್ನುವ. ವರೆಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ 
ಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದೇ ಇರುತ್ತದೆ. 

ಆದರೆ ಈ ಬಡಬಡಿಕೆಯ ಕೂಪ ದೇಶ-ಕಾಲ 
ಗೆ 


ಪರಿಸ್ಥಿ ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರು 
ತ್ತದೆ... ಈ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೇ ಭಾಷೆ ಎಂಬ 


ಹೆಸರಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವನು ನಾನಾ ಶಬ್ದಗಳ 


ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಭಾವನೆಯನ್ನು 'ವೃಕ್ತಪಪಡಿಸ 
ತೊಡಗಿದನು. ' ಅದೇ ಮುಂದೆ ಭಾಷೆಯಾಗಿ 
ಬೆಳೆಯಿತು. 

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಷೆಯ 
ಹಿಂದೆ ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ 
ಯೆನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. 

ಹನ್ನೆರಡು ಹರದಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಭಾಷೆ ಬದ 
ಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದೊಂದು ಉಕ್ತಿಯಿದೆ. ಅದರ 





ಪ್ರತ್ಯಯವು ಸಹಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು 
ಬರುವದಾಗಿದೆ. . ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಷಯವನ್ನೇ 
ನೋಡಿದಾಗ ಒಂದೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯವರ ಮಾತಿ 
ನಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಒಂದೇ ಇರುವಾಗ ಕೂಡ ಉಚ್ಚಾರದ 
ವೃತ್ಕಾಸ ಕಂಡುಬರುವದು. ಎಷ್ಟೋ ಶಬ್ದಗಳು 
ಭಿನ್ನವಾಗಿಯೂ ಇವೆ. ಈ ಬದಿಯ ಮನುಷ್ಯ 
ನಿಗೆ ಆ ಬದಿಯವನ ಮಾತು, ಅವನು ಕನ್ನಡ 
ದಲ್ಲೇ ಮಾತನಾಡಿದರೂ, ಹಲವಾರು ಸಲ ಸರಿ 
ಯಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವದಿಲ್ಲ. 

ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ 
ವಿಚಾರವು ಮನೋರಂಜಕವೂ ಕುತೂಹಲ 
ಕಾರಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಅರಬ್ಬಿ ಭಾಷೆ ಸಾಧ್ಯವಾದ 
ಮಟ್ಟಿಗೂ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬದಲಾ 
ವಣೆಗೆ' ಒಪ್ಪದಂಥ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಗಿನಿ 
ಯಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ತುಸು ಬದಲಾಗು 
ತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.  ಏಕೆಂದಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಶಬ್ದದ 
ಉತ್ಪಾದಕನು ಸತ್ತ ಬಳಿಕ ಅವನು ತಯಾರಿಸಿದ 
ಶಬ್ದಗಳು ನಿಷಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ ! ಅವುಗಳ ಬದಲು 
ಹೊಸ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 

ವ್ಯಾಕರಣವು ಸುಲಭವಾಗಿರುವ ಭಾಷೆಗೆ 
ಸರಳ ಭಾಷೆಯೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪೆರಾತನ ಸ್ವರೂಪ 
ದಲ್ಲಿರುವ, ಅಂದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದದಿರುವ 
ಭಾಷೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದೇನೂ 


«ಹೌ ಸೀಪಲ"್‌ ಟಾಕ್‌ ? ಪುಸ್ತಕದಿಂದ 





೫೧ 


೫೨ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಇಲ್ಲ. ಚೀನಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ 
ವ್ಯಾಕರಣ ಸುಲಭವಿದೆ. ಆದರೆ ಅವೇನೂ ಬೆಳೆ 
ಯದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಕಾಡುಸ್ಳಿತಿ 
ಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲ . ಜನಾಂಗಗಳ ಭಾಷೆ ತೀರ 
ಗಡಚಾಗಿದೆ. 
ಆಸ್ಟ್ರೆ (ಲಿಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯ ಅರಾಂಟಾ 
ಇ ಭಾಷಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸುಲಭವೂ ಸರಳವೂ 
ಆದ ಭಾಷೆಯೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದ 
ಭಾಂಡಾರ ೪೦೦ ರಿಂದ ೫೦೦ ಶಬ್ದಗಳದ್ದಿದೆ. 
ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಈ ಸಮಾಜದ ಸ ಇತರ 
ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವದರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್‌ 
ಮತ್ತು ಜಪಾನಿ ಮಕ್ಕ ವಿಗೆ ಏನೇನೂ ಕಡಿಮೆ 
ಇಫ್‌ 
ಆಸ್ಚ್ರೇ ಸ್ನೇಲಿಯದ ಇತರ: ಭಾಷೆಗಳೂ ಮನೋ- 
ರಂಜಕವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ 
ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸರ್ವ 
ಸಾಧಾರಣ ವಿಚಾರವನ್ನು ವೃಕ್ತಮಾಡುವ 
ಒಂದು ಶಬ್ದವೂ ಸಿಗಲಾರದು. ಕಾಮಿಲ್‌ಕೋಯಿ 
ಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ ಕ್ರೆಕಾರದ ಸರ್ಪಗಳಿಗಾಗಿ ಹತ್ತು 


ಹನ್ನೆರಡು ಶಬ್ದಗಳಿದ್ದರೂ “ ಸರ್ಪ?” ಎಂಬ 
ಅರ್ಥಕೊಡುವ ಒಂದು ಶಬ್ದವೂ ಇಲ್ಲ. “ಸರ್ಪ 


ವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ?” ಎಂಹು ಅಲ್ಲಿಯ 
ನಿವಾಸಿಯ ನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಅವನಿಗೇನೂ ಅರ್ಥ 
ವಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನ್ಯೂರಾಯಿ (ಕರೇ ಸರ್ಪ) 
ವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ 
ಅವನು ಕೂಡಲೆ ಉತ್ತ ರ ಕೊಡುವನು. ತೆಂಗಿನ 
ಕಾಯಿಗೆ ಅದು ಪಕ್ಚವಾಗುವ ಅವಸ್ಥೆಗೆ ತಲು- 
ಪ್ರವ ವರೆಗೆ ಹಸ ಶಬ್ದಗಳಿವೆ. : ಆದರೆ 
ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ. ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದ 
ಶಬ್ದವೇ ಇಲ್ಲ. 

'ಂದಮಾನ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಯ ಜನರಲ್ಲಿ 
ಸುಮಾರು ೧೨ ಭಾಷೆಗಳಿದ್ದು ಅವೊ ಇದೇ 
ಬಗೆಯಾಗಿವೆ. ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು 
ಮಾಡಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದಕೊಂಡು ವಿಭಾ 
ಸ್ತ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೆಸರು ಸೊಡಲಾಗಿದೆ. 

ಒಬಟ್‌-ಕೋ' ಅಂದರೆ ತಲೆ 


ಭಾಷೆಗಳ 


ಒ ಇಲ್ಲವೆ ಶಬ್ದಗಳ 


“ಟ್‌-ಒಟ್‌-ಕೋ” ಅಂದರೆ ನನ್ನ ತಲೆ. 

"ಇರಾ” ಇದು ಟೊಂಕದ ಕೆಳಗಿನ ಶರೀರದ 
ಹೆಸರಾಗಿದೆ... ಟೊಂಕದ ತ3ೆಳಗಿನ ಯಾವ 
ಅವಯವದ ನಿರ್ದೇಶ ಮಾಡುವದಾದರೂ ಇರಾ 
ಬಂದೇಬರುತ್ತದೆ. 

ಫಿಜಿ ನಡುಗಡ್ಡೆಯ ಜನರ ಭಾಷೆ ಚಮತ್ಕಾರ 
ವಾಗಿದೆ. ಫಿಜಿ ಮನುಷ್ಯನು ಮಾತನಾಡುವಾಗ 
ತನ್ನ ಮಾತು ಶ್ರವಣೀಯವಾಗಲೆಂದು ಮುಖ್ಯ 
ವಾಶ್ಯ ದೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಅರ್ಥಶೂನ್ಯ ವಾಕ್ಯಗಳ 
ಸರಪಳಿ ತಂಡಿಸ0 
ಮತ್ತು ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕ 
ಶಬ್ದಗಳಿಲ್ಲ. ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕ ಶಬ್ದಗಳು. ಒಂದ 
ರಲ್ಲೊಂದು ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. 

“ಬುರು”. ಅಂದರೆ ಹತ್ತು 
ಗಳು. 


ಸ ದ 


ಟಿಂಗಿನಕಾಯಿ 


ಸೆಲಾವೊ” ಅಂದರೆ ನೊರು ಟಿಂಗಿನಕಾಯಿ 
ಗಳು ಸೂ | 

ಈ ಭಾಷೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಮಲಯಿ ಭಾಷೆ 
ಸರಭವನ ಅದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ ಬಹು 
ಸ್ವಲ್ಪ ಇದ್ದು. ವಾಕ್ಕರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ 
ಕರ್ತೃ, ಕರ್ಮ, ಕ್ರಿಯಾಪದ ಇಷ್ಟೇ. ಇರುತ್ತವೆ. 
ಸುಲಭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇದರಲ್ಲೂ ಕೆಲವು 
ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಬ್ದ ಗಳಿವೆ. ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಒಯ್ಕು ವದು, 
ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯು ವದು ಮತ್ತಿಕ್ನಿತರ. ಇದೇ 
ಜ್ರ ಸೂಚಿಸಲು ಒಟ್ಟು ೧೮ ಶಬ್ದ ಗಳಿವೆ. 
ಬಾರಿಸು, ಅಪ್ಪಳಿಸು ಚೀರಿ ತೊಡುವ ೧೫ 
ಶಬ್ದಗಳಿದ್ದು ಔವ್ಪಾಳೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಡೋಲು 
ಬಾರಿಸುವವರೆಗಿನ ವಿವಿಧ ಶಬ್ದಗಳು ಈ ೧೫ 
ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವಿಷ್ಟ ವಾಗಿವೆ. 

| ಸಹಾಯಾ' __ಗುಲಾವು, “ತುವಾನ್‌ 
ಒಡೆಯ ಎಂಬ ಮಲಯಿ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದಗಳ 
ಮೂಲ ಅರ್ಥ ಈಗ ನಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು ಅವನ್ನು 
ನಾನು ಮತ್ತು ನೀವು ಎಂಬ ಸರ್ವನಾಮಗಳಾಗಿ 
ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಲಯಿ ಜನರ 
ಸಂಭಾಷಣೆಯು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿ ಮಾತಾಡುವ 
ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. "ನನ್ನ ಎಮ್ಮೆಯ ಕಾಳಜಿ 


ಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು 
ಬಡಿದೇನು, ” ಎಂದು ಮಲಯಿ ಮನುಷ್ಯ ನೇರ 
ವಾಗಿ ತನ್ನ ಆಳಿಗೆ ಹೇಳುವದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲು 
ಆಳಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ "ಇಂಥ 
ವನು ಎಮ್ಮೆಯ ಕಾಳಜಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ 
ಯಾರಾದರೂ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆಯುವದು 
ಯೋಗ್ಯವಾದೀತು,'' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ 

“ಇ ನಾವು "ಚ್ಚುಚ್ಚು' ಎಂದೊ! ಇನ್ನಿತರ ನಾನಾ 
.. ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಯೋ ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು 
'. ವೃಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ. . ಆಫ್ರಿಕೆಯ ಒಂದು 
ಪಂಗಡದವರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೇವಲ ಅನುಕರಣಶಬ್ದ 
ಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ 
ಭಾಷೆ ಇದೆ. ಇವರು ನಾಲಿಗೆಯ ಸಹಾಯ 
ದಿಂದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಂಡು ವಿವಿಧ 
ರ ಪ್ರಕಾರದ ಸದ್ದುಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ 
೬. ತಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. . - 

ಸ ಆಫ್ರಿಕೆಯ "ಫಲ' ಭಾಷೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ. 
ಇತರ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವದನ್ನೆಲ್ಲ ಈ 
ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನಾಮಗಳ, 





ಕಾಸ್‌) 


'ಗ ಪಿಟ 


ಇಂಥ ಭಾಷೆಗಳೂ ಇನೆ! 


೫೩ 


ವಿಶೇಷಣಗಳ ಉಚ್ಚಾರದ ೨೧ -ಬಗೆಗಳು, ೧೨ 
ವಿಭಕ್ತಿಗಳು, ೪ ಬಹುವಚನಗಳು ಈ ಭಾಷೆ 
ಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "" ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು 
ಕೊಲ್ಲುವೆನು'' ಎಂದು ಏರುದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ 
ದಕೆ "" ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವದಿಲ್ಲ” ಎಂದು 
ಅರ್ಥವಾಗುವದ.! 


ಎಸ್ಕಿಮೊ ಜನರು ಒಂದೇ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಇಡೀ 
ವಾಕ್ಯದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತರಬಲ್ಲರು. ವಾಕ್ಕ 
ಪೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಬೇಕಾಗುವ ಕ್ರಿಯಾಪದ. ಅವರ 
ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಇತರರಿಗೆ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನರಿ 
ಯುವದು ಬಹು ಕಠಿಣವಾಗುವದು. ಶಬ್ದಕ್ಕೆ 
ಶಬ್ದ ಜೋಡಿಸಿ ಇವರ ಭಾಷೆ ಒಂದು ರೇಲ್ವೆ 
ಗಾಡಿಯನ್ನೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.  £೩0108೩- 
1೩178608 ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ “ ಬಹಳ 
ಹೊತ್ತು ಹುಡುಕಿದ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಅದು 
ಸಿಕ್ಕಿತು” ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರ ಭಾಷೆ ಕಲಿ 
ಯಲು ಇಡೀ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನೆ ಮೀಸಲಾಗಿಡಬೇ 
ತಾದೀತು. 


ಕಾ... 


ನಿಮ್ಮು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆಷ್ಟು ಗೊತ್ತಿದೆ? 
ಅಚ್ಚಗನ್ನಡ ಶಬ್ದಗಳೆಂದು ನಾವು ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಉಪ- 


ಯೋಗಿಸುತ್ತೇವೆ. 


ಆದರೆ ಆ ಶಬ್ದಗಳು (ಕೆಲವು) ಆಚ್ಚಗನ್ನ ಡವಾಗಿರದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ 


ಭಾಷೆಗಳ ಶಬ್ದಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಈ ಶಬ್ದಗಳು ಅಚ್ಚಗನ್ನಡವಾಗಿರದೇ ಉರ್ದು 
ಶಬ್ದಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳ ಮುಂದೆ ಅವುಗಳ ಮೂಲರೂಪಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ: 


ಗೆ ಸಲಹೆ 


ಸಲಾಹ್‌ 
ರ್ಶ ರೈತ ರಇಯತ್ತ್‌ 
ಸುಮಾರು ಷುಮಾರ್‌ 
ಶಹರ ಷಹರ್‌ 
ಪರಿವೆ ಪರವಾಹ್‌ 


ಆಸಾಮಿ ಅಸಾನಮೀ 

. ಖರ್ಚು ಖರ್ಚ 
ಹಾಸಲು ಹಾಸಲ್‌ 
ಮೇಜವಾನೀ ಮೇಜಬಾನೀ 


ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. 


ಇದರಂತೆ ನಾವು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪಗಾರ್ಕ ಚಾವ್ಕಿ ಅನಾನಸ್ಯ ಲಿಲಾನ, ಬಟಾಟಿ 
ಇತ್ಯಾದಿ ಶಬ್ದಗಳು ಕನ್ನಡದವು ಆಗಿರದೇ ಪೋರ್ತುಗೀರು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. 
ಹಾಗೂ ಕಂಬ್ರಾಟ್ಕ ಬಾಟಲಿ ಮಾಸ್ತರ, ಲಾಂದ್ರ ಇತ್ಮಾದಿ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳು ಕನ್ನಡ- 


ದವು ಆಗಿರದೇ ಇಂಗ್ಲೀಷದವು ಅಗಿವೆ. 


1 
ಅಜಂ 
ಗ 





( ಶಂ, ಬ, ಜೋಶಿಯವರ % ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಹುಟ್ಟು ೫ `ಕಿಂದ ) 


ಕಳಿಸಿದನರು: ಕೇಯಾರೆಸ್‌, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ 





ಸತ್ತವರು ತಿರುಗಿ ಬರುತ್ತಾರೆಯೆ? ಎಂಬ 
ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮೈ ಸೂರು ನಿದ್ಯಾಖಾತೆಯು 
ಈಗ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಯಾಕಂದರೆ ಸತ್ತ 
ಮನುಷ್ಯ ನನ್ನು ಅದು ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿ ರೇಂಜ್‌ 
ಶಾಲಾ ಓನ್‌ ಶೈಕ್ಟರ ಪದವಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ 
ಯೆಂಬ ಸಂಗತಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. 


ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಮಿಡಲ್‌ ಸ್ಕೂಲಿನ ಹೆಡ್ಮಾ 


ಸ್ತರರಾಗಿದ್ದ ಎಚ್‌. ಎಸ್‌. ಸುಬ್ಬರಾಯರೆಂಬ 
ವರೇ ಈ ಮರಣೋತ್ತರ ಒಬಡತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾ 
ದವರು. ಅವರು ಕಳೆದ ಜನೆವರಿಯಲ್ಲೇ 
೩೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯರೋಗದಿಂದ 
ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಸದ್ಯದ ಬಾಗೇ 
ಸಲ್ಲಿ ಇನಸ್ಪೆಕ್ಟರರಾದ ಶ್ರೀ ದಾಮೋದರನ್ನ 
ರನ್ನು ಕೋಲಾರ ಗಣಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾ 
ಯಿ ಆ ಸುಬ್ಬರಾಯರನ್ನು. ಜ್ತ ಸ್ಲಳಕ್ಕೆ 
ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಆಜ್ಞೆ ಇದೀಗ ಹೊರಬದದೆ. 


೨-ದಬ್ಬನ ಹೆರುಲ್ಹ. ಕ 


ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾಗುವುದೆಂದರೆ 
ನೀತಿಭ್ರಷ್ಟ ತೆಯಲ್ಲೆ ೦ದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ 
ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಭ್ರಾಮಕ 
ಕಲ್ಪನೆಯ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 
ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವಗಳು ಬಲಿಯಾಗು 
ತ್ತಿನೆ... ಉತ್ತೀರ್ಣರ ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ 
ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲೆಂದು ದೆಹರಾದೂನದಲ್ಲಿ 
ಒಬ್ಬ ನಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಓಡುತ್ತಿ ರುವ ರೇಲುಗಾಡಿಯ 
ಮಖಂದೆ ಹಾರಿಕೊಂಡನು. ಇದಾದ ಮೂರನೇ 
ದಿನ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಸರು 
ಮೊದಲನೇ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಾಸಾದನೆಂದು ಪ್ರಕ 


೫೪ 


ಬವಾಯಿತು. 


ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನಪಾಸಾದ 
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ನನ್ನು ತಂದೆಯು ಕ್ರೂರ 
ವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡದ. ರಿಂದ ಅವನು ತಂದೆಗೆ 
ಗುಂಡು ಹಾಕಿದನು. ನಪಾಸಾಗುವದೊಂದು 
ಪಾಪವೆಂದು ನಾವು ಯಾಕೆ ಭಾನಿಸಬೇಕು? 


ವ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ ಟೈಮ್ಸಿ''ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪತ್ರ. 


ಬಿಹಾರದ ಮೈಥಿಲೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ನಿವಾಹ 
ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಜರಗಿಸುವ ಅವಸರದ 
ಉಪಾಯವೊಂದಿದೆ. ಮಾನಿನ ತೋಪೊಂದ 
ರಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಷ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ 
ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿಹೀಗೆ ೩,೦೦೦ ವಿವಾಹಗಳು 
ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕೂಡಲೇ ಜರಗಿದವು. 

ಜ್‌ ಲ್ಲೆ ಯ ಮಧುಜನಿಯಿಂದ 
೪॥ ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲೆ' ಸೌರಣಿ ಎಂಬ ಊರಿದೆ. 
ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಡೊಡ್ಡ ಸರೋವರದ ತೀರದ 
ಮಾವಿನ ತೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸೌರತ ಸಭಾ ಎಂಬ 
ವಿವಾಹ ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕೂಡುತ್ತದೆ. 

ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ  ಪಂಜೀಕಾರರೆಂಬ ಆ 
ಸಭೆಯ ಜೋಯಿಸರು ಸಾಮೂಜಕ ಪ್ರಮಾ 
ಣದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವರು. 
ಭಾನೀ ವಧೂವರರು ಸಗೋತ್ರದವರಾಗಲಿ 
ನಿಷಿದ್ಧ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಕರಾಗಲಿ ಆಲ್ಲನೆಂದಷ್ಟು 
ಖಾತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರು ನಿವಾಹಗಳಿಸೆ 
ಅನುಚ್ಚಿ ಕೊಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅನುಜ್ಞೆ ದೊರೆ 
ತಾಕ್ಷಣ. ವರನನ್ನು ವಧುವಿ ನಿನ ಕಡೆಯವರು 
ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಕಕೆದೊಯ್ದು ಅಂದೇ ರಾತ್ರಿ 
ಇ ನೆರವೇರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾ ತ 


ಕೊ ಯು. ಪ್ರೆ ಸು ದ್ಹಿ. 





ದೊಡ್ಡವರ ಬಗ್ಗೆ 
ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳು 


ಏನೂ ತಿಳಿಯದ ಗಾಂಧಿ 

ಒಮ್ಮೆ ಚಿಕ್ಕ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಗಾಂಧೀಜಿಯ 
ನರ ಕೈಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಡೆದಿ ದ್ವ. ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ 
ಒಂದು ಹೂವನ್ನು ಕಂಡು ಹುಡುಗ ಹಿಗ್ಗಿ 
4" ಬಾಪೂಜಿ ! ನೋಡಿದಿರ್ಕಾ ಎಷ್ಟು ಚಂದ 
ಹೂವು?» ಎಂದ. 

ಬಾಪೂಜಿ ಮುಗುಳ್ನ ಗು ನಗುತ್ತ * ಹೌದು. 
ಬಹಳ ಚಂದವಿದೆ ಹೂವು'' ಎಂದರು. 

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಎದುರಿಗೆ ಒಂದು ನಾಯಿ ಓಡಿ 
ಹೋಯಿತು. ಹುಡುಗ ಅದರ ಬಾಲವನ್ನು 
ಬೊಟ್ಟು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತ "" ಬಾಪೂಜಿ 
ನಾಯಿಗೆ ಬಾಲವಪಿದೆ '' ಎಂದ. 

ಬಾಪೂಜಿ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ನಿಷ್ಕಲಂಕ ಭಾವ 
ದಲ್ಲಿ “ಹಂ! ನಾಯಿಗೆ ಬಾಲವೆಲಿ'' ಎಂದರು. 

ಹುಡುಗ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅವರ ಮುಖ 
ಪಿಳಿನಿಳಿ ನೋಡತೊಡಗಿದ. 

ಗಾಂಧೀಜಿ ಮತ್ತೆ | ಮತ್ತೆ ನಿನಗೂ ಬಾಲ 
' ವಿದೆಯೇನು? * ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. 

ಹುಡುಗ ಗಹಗಹಿಸಿ ನಗುತ್ತ ಹೇಳಿದ್ಕ 
“ ಬಾಪೂಜಿ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ 
ದ್ವರೂ ನಿಮಗೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಬಾಲನಿರುವದಿಲ್ಲ 


ಎ೦ಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆ? ಥತ್‌! ನಿಮಗೆ ಏನೇನೂ. 


ಬರುವದಿಲ್ಲ. '' 


ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ರೋಗ 


ಅಮೇರಿಕೆಯ ತರುಣಿಯೋರ್ವಳು ಒಬನ್ಮೆ 
ನೆಹರೂರೊಡನೆ ಮಾತಾಡುತ್ತ “ ನಿಮ್ಮ ದೊಡ್ಡ 
ಸ್ತಿಕೆಯ ಚರ್ಚೆ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಲ್ಕೂ ಮೂಲೆ 
ಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದೆ'' ಎಂದಳು. 

“ಆಂ! ಬಹಳೆ ಭಯಂಕರ ವಾರ್ತೆಯಿದು'' 
ಎಂದರು ನೆಹರು. 

ತರುಣಿ ಸುಮ್ಮನಾದಳು ಮತ್ತೆ ಅದು ಇದು 
ಮಾತನಾಡುತ್ತ “ ರೇಡಿಯೋ, ಟಿಲಿವಿಜನ್‌ 
ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ 
ಸಲ ನೋಡಬೇಕು, ನಿಮ್ಮ ಮಾತು ಕೇಳಬೇಕು 
ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ» ಎಂದಳು. 

ನೆಹರೂ ಮಂದಹಾಸ ಬೀರುತ್ತ ಹೇಳಿದರು, 
%« ಫಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿ ರಲಿಕ್ಕಿ ಲ್ಲ ನನ್ನೊಬ್ಬ ಮಿತ್ರರು 
ನನಗೆ ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ರೋಗವಿದೆ 
ಯೆಂದಿದ್ದಾರೆ, ಹಗಲೆಬ್ಲ ಪಿರಿಪಿರಿ ತಿರುಗುವದುು, 
ಬಾಯಿತುಂಬ ಮಾತಾಡುವದು ಮಾಡುತ್ತಿರು 
ತ್ತೇನೆ. '' ಕ 

ಮತ್ತೆ ಕೃತ್ರಿಮ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಮುಖ 
ದಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಂಡು“ ನನ್ನ ಈ ರೋಗ ಇನ್ನೂ 
ಹೆಚ್ಚದಿರಲಿ ಎಂದು ನೀವು ದೇವರಲ್ಲಿ ಚೇಡಿ 
ಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ' 
ಎಂದರು. 


ಶತ್ರುನಾಶ! 


ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ನನು 
ತೋರುವ ಔದಾರ್ಯ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಾರದೆ ಒಬ್ಬ 
ಮಿತ್ರ ಅವನಿಗೆ ಕೇಳಿದನು: “ ಅವರ ಗೆಳೆತನ 
ಕ್ಯಾಗಿ ನೀನು ಯಾಕಿಷ್ಟು ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಿ ? ಅವ 
ರನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿಬಿಡಬೇಕು. » 

ಲಿಂಕನ್ನನ ಮಾರುತ್ತರ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿತ್ತು. 
“ಅವರನ್ನು ಮಿತ್ರರಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಶತ್ರು 
ಗಳನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿದಂತೆಯೇ ಆಗ 
ಲಿಲ್ಲವೆ ? '' 


೫೫ 


೫೬ 
ಲಿಪ್ಪನ್‌ ಮತ್ತು ಪೋಲೀಸ 
“ ಲಿಪ್ಟನ್‌ ಚಹಾ'` ಕೇಳಿದ್ದೀರಲ್ಲ. 


ಚಹದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ಛ್ರಸಿದ್ಧಿ ಸಡೆದ ಲಿಸ್ಟನ್‌ 
ಒಮ್ಮೆ ಗ್ಲಾಸಗೋ ಶಹರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ದಿನ 
ರಾತ್ರಿ ಶಹರದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡಿ ಬರಲು ಹೊರಟರು. 
ಒಂದು ಅಡ್ಡ ರಸ್ತೆ ಯಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳನೊಬ್ಬ ಅಂಗ 
ಡಿಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಬೀಗ ಒಡೆಯುತ್ತಿ ರುವದು 
ಅನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಲಿಸ್ಟನ್‌ ತಡಮಾಡಲಿಲ್ಲ. 
ಕಳ್ಳ ನೆದುರು ಹೋಗಿ ನಿಂತು ಪಿಸ್ತೂಲು 
ತೋರಿಸ್ಕಿ "" ಏಳಲ್ಲಿಂದ. ಇಲ್ಲವಾದ ರೆ ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ 
ಕೊಂಡೇನ್ಕು '' ಎಂದು ಗದರಿಸಿದರು. 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಕಳ್ಳ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ಮೈ ಬೆವತ. ಲಿಸ್ಟನ್ನರು 
ಅವನನ್ನು ಠಾಣೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಹು ಪೋಲೀಸರ 
ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟರು... ಪೋಲೀಸ ಅಧಿಕಾರಿ 
ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿಕೊಂಡು «« ರಾಯಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ 
ಹತ್ತರ ಪಿಸ್ತೂಲು ಇಟ್ಟುಕೊ ಳ್ಳುವ ಲಾಯಸನ್ಸ 
ಇದೆಯೆ? '' ಎಂದು ಕೇಳಿದ. 

“ ಇಲ್ಲ. '' 

“ ಹಾಗಾದರೆ ನಿಮ್ಮ 
ಕೊಡಿ. » 

ಲಿಸ್ಟನ್‌ ಸಾಹೇಬರು ತಮ್ಮ ಕಿಸೆಯೊಳಗಿಂದ 
೫ ಸೇದುವ ಪಾಯಿಪ ನ್ನು ತೆಗೆದು 
ಪೋಲೀಸನ ಕೈಗಿತ್ತರು. 


ಪಿಸ್ತೂಲನ್ನು ಇಲಿ 


೧೧ 


ರಾಮದಾಸರು ಕಲಿಸಿದ ಸಾತ 


ಕೊಲ್ಹಾ ಪುರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಸಾರಾಜ ಸನುನಗಡ ಕೋಟಿ ಕಟ್ಟಿ ಸುತ್ತಿ 


ದ್ವಾಗಿನ ಕಥೆ. ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. 


ಇವರಿಗೆಲ್ಲ ಕೆಲಸ ಒದಗಿ 


ಸುತ್ತಿ ರುನೆನಲ್ಲ ಎಂದು ಹೆನ್ಮೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ. 


ಗ ರಾಮದಾಸ ಸ್ವಾ ನಗಳು ಆ ದಾರಿಯಾಗಿ ಬಂದರು. 


ಶಿವಾಜಿ ಅವರಿಗೆರಗಿ 


ಎದು ಅವರೊಡನೆ ನಡೆಯತೊಡಗಿದ. ಅಲ್ಲೇ ಒಂದು ಬಂಡೆಗಲ್ಲು ಇತ್ತು. ರಾಮ 
ಉು 


ದಾಸರು ಕಲ್ಲುಕುಟಿಗರನ್ನು -ಕರೆದು ಅದನ್ನು 

ಬಂಡೆಯನ್ನೊ ಡೆದೊಡನೆ ಅದರೊಳಗಿನ ಪೊಟರೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕಪ್ಪೆ 
ರಾಮದಾಸರಂದರು: 
ಕಪ್ಪೆಗೆ ಜೀವನವಾಗಬೇಕೆಂದು ಕಲ್ಲಿನೊಳಗೂ ನೀರಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯಲ್ಲಾ. 


ಯಿತು. 
ಉದಾರ. 
ಮಹಾತ್ಮ ನೀನು, ? 


ಪೊಟರೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಇತ್ತು. 


ಒಡೆಯಹೇಳಿದರು. 
ಬಣ್ಣನೆ ಜಿಗಿ 
ತ ಛತ್ರಪತಿ ನೀನೆಂಥ 


ಶಿವಾಜಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ. “ ಕಕ್ಲಿನೊಳಗೆ ನೀರಿಟ್ಟಿ ನ ನಾನಲ್ಲ'' ಎಂದನಾತ, ಆದರೆ 
ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರು * ನೀನೇ ಇಟ್ಟಿರಬೇಕು'' ಎಂದು ಹಟ ತೊಟ್ಟಿರು. ಆಗ 


ಶಿವಾಜಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. 
ಕೂಲಿಕಾರರ 
ನಿನಯದಿಂದ ಒಪ್ಪಿ ಕೊಂಡ. 


ತನ್ನ ದುರಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ನಾಚಿಕೊಂಡು ಕೋಟಿ ಕಟ್ಟುವ 
ಹೊಟ್ಟಿ ಜೂಕೆಯುವೆನ ತಾನಲ್ಲ, 


ಪರಮಾತ್ಮ ಎಂದು ಜ್‌ 

















ಒಂದು ಚೆಕ್‌ ಕತೆ 


ೆಲ್‌ನ್ನಿನನ ಪ್ರಕರಣ 


“ ಹಾಂ, ನನ್ನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ 
ಸಾಫಲ್ಯ, ಅರ್ಥಾತ್‌ ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದ 
ದಾಯಕವಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ-? 
ಕನಿ-ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ,.. ನೋಬೆಲ್‌ 
ಪಾರಿತೋಷಕ ಪಡೆದು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧರೆನಿಸಿದ 
ವೃದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್‌ ಆಂಡೇ 
ನರು. ತಮ್ಮ ಗತಕಾಲದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು 


ಮೆಲುಕುಹಾಕುತ್ತ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು 
ಹೇಳಿದ ಕಥೆ ಇದು: - 
ತರುಣ ಬಂಧುಗಳೇ, ಕೀರ್ತಿಯ ಜಯ 


ಕ ಮಾಲೆ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ನಾರಿಯ ಪ್ರೇಮ ಮತ್ತು 
. ಈ ಜಗತ್ತಿನಇತರ ಹುಚ್ಚಾಟಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆ ಈ 
.. ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನೇನೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು 
ಗಳನ್ನು ಮನುಷ್ಯರು ಸವಿಯಬೇಕಾದ್ನು ಯಾವ 
ತ್ತ ನದಲ್ಲಿ. ಆಗ ಭೋಗಿಸದೆ ಬಿಡುವವರು ಶುದ್ಧ 
“. ಮೂಢರು. ಆದರೆ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಷಯ 
.. ಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮನುಷ 
. ನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಸುಖಪಡಲು ಸಮಯವೆ: 
ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲೆಂಬುದೀಗ ದೊಡ್ಡ ತೊಂದರೆ. 

ತ ನನ್ನ ಕೇಳಿದರೆ. ಜೀವನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಿರುವು 
ಮುರುವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಮನುಷ್ಯ 
ಮುದುಕನಾಗಬೇಕು. ಅಂದಕೆ ಬೇರೆ ಭೋಗ 
ಗಳಿಗೆ, ಅವನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಅವನು 
. ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ 
೫2.8 


೫೭ 


ಒಂ 
[| 





ಮಾಡಿ ಒಗೆದುಬಿಡಬಹುದು. ಅಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ 
ಯೌವನ ಬರಬೇಕು. ಆಗ ಅವನು ನಿಶ್ಚಿಂತೆ 
ಯಿಂದ ವಿರಾಮವಾಗಿ ಜೀವನದ ಸುಖೋಪ 


೫೮ 
ಭೋಗಗಳ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು 
ಅವಕಾಶವಾಗುವದು. 

ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಮರುಳನಾಗಿಬಿಡು 
ತ್ತಾನೆ; ನೋಡಿ, ಏನೇನೋ ಹೇಳಹೊರಟು 


ಏನೇನೋ ಗಳಹತೊಡಗಿಬಿಟ್ಟಿ. ನಿಮಗೆ ಏನು 
ಹೇಳಬೇಕೆಂದಿದ್ದೆ? ಹೌದು, ನನ್ನ ಜೀವನದ 
ಅತ್ಯಂತ ಸಾರ್ಥಕ ಸನ್ನಿವೇಶ, ಅಲ್ಲವೇ? ಈ 
ಸಾರ್ಥಕತೆ ನನ್ನ ಯಾವುದೇ ಕಾವ್ಕ ಅಥವಾ 
ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ತೆಂದು ನೀವು ಯೋಚಿಸಬೇಡಿರಿ. 
ನನ್ನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಜನರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ 
ಆತುರದಿಂದ ಓದುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ನಿಜ. ಆದರೆ ನನ್ನ 
ಬಾಳಿನ ಸಾರ್ಥಕ ಸನ್ನಿವೇಶ ಮಾತ್ರ ಸೆಲ್‌- 
ವ್ಹಿನ್‌ ಪ್ರಕರಣವೇ ಆಗಿದೆ. 


ಈ ಪ್ರಕರಣ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅದು 
ನಡೆದು ಈಗ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದು 
ಹೋದವು; ಅಲ್ಲ, ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಭತ್ತು ವರ್ಷ 
ಗಳು. ಹಾದು, ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ 
ಹಿಂದೊಂದು ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕರೇ ಉಡುಪಿನ 
ಒಬ್ಬ ಜರಠಾಕೃತಿಯ ಮುದುಕಿ ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 
ಬಂದು ಕುಳಿತಿದ್ದಳು. 

ಅವಳು ಬಂದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕವಿಜನೋಚಿತ 
ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಅವಳು 
ನನ್ನನ್ನು ಚಕಿತಗೊಳಿಸಿ ನನ್ನಮುಂದೆ ಮಂಡಿ 
ಯೂರಿ ಗೋಳೋ ಎಂದು ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು. 
ನನಗೆ ಏನೂ ಬಗೆಹರಿಯಲಿಲ್ಲ. 

ಮುದುಕಮ್ಮನನ್ನು. ಹೇಗೋ ಹೇಗೋ 
ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವಳಂದಳು- “ತಾವು 
ಕವಿಗಳು. ನನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಉಳಿ 
ಸಿರೆಂದು ಸೆರಗೊಡ್ಡಿ ಬೇಡುವೆ. ಮನುಷ್ಯಜಾತಿಯ 
ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಅಕೃತ್ರಿಮ ಪ್ರೇಮ ಸಹಾನು 
ಭೂತಿಗಳಿವೆ. ಅವ್ರ ನನ್ನ ದೈವಗೇಡಿ ಮಗನ 
ಕ್ರೈ ಬಿಡಲಾರವು. ವರ್ತಮಾನಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು 
ಫ್ರಾಂಕ್‌ ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿನ್ನನ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು 
ಖಂಡಿತ ಓದಿರಬೇಕು........ ಡೆ 

ನಾನು ಹಸುಗೂಸಿನಂತೆ ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣ 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ರಳಿಸಿ ಈ ಅಪರಿಚಿತ ಮಹಿಳೆಯ ಕಡೆ ನೋಡು 
ತ್ತಲಿದ್ದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ಓದುತ್ತಿದ್ದರೂ 
ನನಗೆ ಫ್ರಾಂಕ ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿನನ ಸುದ್ದಿ ಕಣ್ಣಿಗೇ ಬಿದ್ದಿ 
ರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಳುತ್ತ ಬಿಕ್ಕುತ್ತ ಅವಳು ಹೇಳಿದ 
ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಸುಮಾರಾಗಿ 
ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಅವಳ ಏಕಮಾತ್ರ 
ಪುತ್ರ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ವಠ್ಚದ ಫ್ರಾಂಕ್‌ ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿನ 
ನಿಗೆ ಆಜನ್ಮ ಕರಿನೀರಿನ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು- ಅವನು 
ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಸೋಫಿಯ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದನೆಂಬ, 
ಆರೋಪದಿಂದ. ಪ್ರಕರಣ ಮೊದಲೇ ದುಷ್ಕರ 
ವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿನನು ಆರೋ 
ಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಜೂರಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 
ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. 
"" ಆದಕೆ ಅವನು ಪೂರ್ಣ ನಿರಪರಾಧಿ, 
ಬೇಕಾದರೆ ಆಣೆ ಮಾಡಿ ಹೇಳಬಲ್ಲೆ,” ಎಂದಳಾ 
ಉತ್ಕಂಠಿತ ವೃದ್ಧೆ... “ ಈ ಘಟನೆ ಜರಗಿದ 
ರಾತ್ರಿ ಅವನು " ತಲೆ ಭಯಂಕರ ನೋಯುತ್ತಿದೆ 
ತಾಯಿ, ಸ್ಮಲ್ಪ ಬಯಲು ಹವೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿ 
ಬರುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ. 
ಇದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಕೊಲೆ ನಡೆದಾಗ ತಾನು ಬೇಕೆ 
ಕಡೆ ಇದ್ದದ್ದಾಗಿ ಸಾಬೀತು ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. 
ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬ ತರುಣ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರು ಸಿಕ್ಕಿ 
ದರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ ಗುರುತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ 
ರೆಯೆ ಯಾರಾದರೂ? ಫ್ರಾಂಕ ತುಸು ಉಡಾಪಿ 
ಸ್ವಭಾವದ ಹುಡುಗ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳು ತ್ತೇನೆ. 
ಆದರೆ ಯಾವನದಲ್ಲಿ ವಿನಯಶೀಲರಾಗಿರುವ 
ವರು ಎಷ್ಟು ಮಂದಿ? ನೀವೂ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ 
ತರುಣರಾಗಿದ್ದ ವರಲ್ಲವೆ? ಯೌವನದ ಲೋಪ 
ದೋಷ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಇದಾ 
ದರೂ ನೋಡಿರಿ. ಫ್ರಾಂಕನಿಗೆ ಬರೇ ಇಪ್ಪತ್ತೆ 
ರಡು ವರ್ಷ. ಅವನ ಸಮಸ್ತ ಜೀವನವನ್ನೇ 
ಕಟುಕರ ಹಾಗೆ ಹಾಳುಗೆಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಪ.'' 
ಮುದುಕಿ ಮತ್ತೂ ಏನೇನೋ ಹೇಳಿದಳು. 
ನಿಸ್ಸಹಾಯ ಮುದುಕಿಯೊಬ್ಬಳ ಭಗ್ನಹೃದೆ 
ಯದ ಅಳಲು ಕೇಳಿ ನೀವಾದರೂ ಕೆರಗಲಾ 
ರಿರಾ? ನಾನು ವೃದ್ಧೆಗೆ ಮಾತುಕೊಟ್ಟಿ---ನನ್ನ 


| ಕೈಲಾದದ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ಮಾಡುವೆ; ಈ ಪ್ರಕರಣದ 
ಎ ಉಪಯುಕ್ತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿ 
ಯಲು ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ಯತ್ನಿ ಸುವೆ--ಎಂದು. 
ಅವಳ ಮಗ ಸರಯೂ! ನನಗೆ ಹೈ ತ್ಪೂ 
ರ್ವಕ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆಯೆಂದೂ ಆಶ್ಮಾಸನವಿತ್ತೆ' 
ಬಳಿಕ ಆ ದುರ್ಭಾಗ್ಯ ಮಹಿಳೆ ಗದ್ದದಕಂಠದಿಂದ 
ನನ್ನನ್ನುಹರಸತೊಡಗಿದಾಗಂತೂ ನಾನು ಭಾವಾ 





ಸ 

. ವೇಗದಿಂದ ತೀರ ಉದ್ಭಾ)ಂತನಾಗಿ ಅವಳ 
ಮುಂದೆ. ಮೊಣಕಾಲೂರಿ ತಲೆಬಾಗಿಸಿದೆ. 
3 ನಮ್ಮಿಂದ ಉಪಕಾರಹೊಂದಿದವರು, ನಾವೊಂದು 
.. ಮೈದೋರಿದ ಕ್ಸುದ್ರ ದೇವತೆಯೋ ಎಂಬಂತೆ, 
ತೆ ನಮಗೆ ಕೃ ತಜ್ಞ ತೆ ನಿವೇದಿಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ಅವಸ್ಥೆ 
೬. ಅತ್ಯಂತ “ಚಿತ್ರ ವಾಗುವುದೆಂದು ಬೇಕೆ. ಹೇಳ 
ಈ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. 

1 

" ಅಂದಿನಿಂದ ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿ ನನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೇ 
ನಾನು ಮುಳುಗೇಳತೊಡಗಿದೆ. ಮೊದಲು 
. ಕೋರ್ಟಿನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಾದ್ಯಂತವಾಗಿ 


ಓದಿದೆ. ಇಂಥ ಅನ್ಯಾಯ ಎಂದೂ ಆಗಿರಲಿಕ್ಕಲ್ಲೆ 
ನಿಸಿತು. ಇದು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲ, ವಿಚಾರಣೆಯ 
ಪ್ರಹಸನವೇ ಸ್ಯ ಎಂದುಕೊಂಡೆ . 

ವಿಷಯ ಬಲು ಸರಳವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರಾಂಕನ 
ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಸೋಫಿಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲ 
ರಾತ್ರಿ ಅವಳ ಸೇವಳಿ ಅೃನಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಯ ಸಪ್ಪಳ 


ಎಡ ಟು. ಸಟಟ 
18 


3೬. ಶೇಳಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಈ ಕಲಗಳಾಳ 
ಗ ವಯಸ್ಸು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಮೀರಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವಳ 
.. ಬುದ್ಧಿ ಅಷ್ಟು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದಿಲ್ಲೆಂದು ಮರೆಯ 
| ಬಾರದು. 

ಕ್ಯ ಸದ್ದು ಕೇಳಿ, ಇಷ್ಟು: ರಾತ್ರಿ ಯಲ್ಲಿ ಕೋಣೆ 
ಕ 


ಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಚ ಡತ್ತ ಕು ಯಜ 
ಮಾನಿ ಇನ್ನೂ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿಲ್ಲವೆ? ಎಂದು 
'. ಸೊಂಡು ಸೇವಕಿ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಿ ನೋಡಿ 
_ ದಳಂತೆ. ಹಣಕುತ ತ್ತಲೇ ಯಾಕೋ ಒಬ್ಬ ನು 
. *ೌಡಿಕಿ ತೆರೆದು ಹೊರಗಿನ ತೋಟಕ್ಕೆ ಆದು 
ಓಡಿದನು. ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ತೆಕೆದ *ಿಡಿಕಿಯಲ್ಲಿ 
ಕ ಅವನ ಆಕೃತಿ ಚಾಕರಿಯವಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿತು. 


* ಈ” (೫ 
4 





ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿನನ ಪ್ರಕರಣ ೫೯ 


ಕೂಡಲೇ ಅವಳು ಚೀರಿಕೊಂಡಳು. ನೆರೆಹೊರೆ 
ಯವರು ಓಡಿಬಂದರು. ದೀಪ ತಂದು ನೋಡಿ 


ದಾಗ ಮಿಸ್‌ ಸೋಫಿಯು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ 
ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸತ್ತುಬಿದ್ದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಕೊರ 
ವಿಗೆ ಅವಳದೇ ಕರವಸ್ತ್ರ ಉರುಳಾಗಿತ್ತು. 


ಅವಳು ಹಣಕಾಸು ಇಡುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತ್ರದ ಕಪಾಟು 


ತೆರೆದಿತ್ತು. ಅದರೊಳಗಿನ ಬಟ್ಟಿಗಳು ಚಲ್ಲಾ 
ದಿಲ್ಲಿಯಾಗಿದ್ದ ವು. ಹಣಕಾಸು ಮಾತ್ರ 
ಇದ್ದಂತಿತ್ತು; "ಬಹುಶಃ ಕೆಲಸದವಳು ಬಂದಡ್ಡ 


ರಿಂದ ಕೊಲೆಗಡಕನು ಹಣಬಿಟ್ಟು ಓಡಿರಬೇಕು. 


`ಇದು ದುರ್ಫಟನೆಯ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಸಾರಾಂಶ. 


ಮರುದಿನವೇ ಫ್ರಾಂಕ್‌ ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿನನನ್ನು 
ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. . . ಅವನು. *ಿಡಿಕಿಯಿಂದ 
ಜಿಗಿದು ಪಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸೇವಕಿ ಫ್ರಾಂಕನನ್ನು 
ಗುರುತಿಸಿದ್ದಳಂತೆ. “ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ರಾತ್ರಿ 
ಫ್ರಾಂಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಿಲ್ಲೆಂದು ಸಸಾಸಣಯು 
ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಬಂತು. ಘಟನೆ ಜರಗಿ: ಅರ್ಧ 
ತಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಅವನು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಊಟ 

ಮಾಡದೇ ಮಲಗಿದ್ದನಂತೆ. 
ಇದಲ್ಲದೆ ಫ್ರಾಂಕನು ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗೇಳು 
ತ್ತಿದ್ದನೆಂದೂ ಬೆಳಕಿಗೆ. ಬಂತು. : ಸಾಲ 
ದೃಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬಳು ಮುದುಕಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 
ಕಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರುಹಿದಳು. ಫ್ರಾಂಕನು 
ಕೆಲದಿನ ಹಿಂದೆ ಚಿಕ್ಕ ಮ್ಮ ಸನೆಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹಣ 
ಬೇಡಿದ್ದನಂತೆ. ಸೋಕಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಳ ಂತೆ- 
ಆಗ ಫ್ರಾಂಕ, " ನೋಡಿಕೋ ಕಕ್ಕ, ಇಷ್ಟರ 
ಘಟ; 


5 


ಜನರನು ದಂಗುಬಡಿಸ್ತುವಂ ಥ್ಥ ಭಜ 
ನಡೆಯುವದು,” ಎಂದಿದೆ ನಂತೆ. 
ಮೃತಳು ತನಗೆ ಗುಟ್ಟಾಗಿ 
ಮುದುಕಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯಿತ್ತು. 
ಇನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಯ ಮಾತು. ವಿಚಾರಣೆ 
ಯನ್ನು ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಮುಗಿಸಿಬಿಡಲಾ 
ಗಿತ್ತು. ತಾನು ನಿರ್ದೋಷಿ, ಆದಿನ ಸಂಜೆಯ 
ನಂತರ ತಾನು ತಿರುಗಾಡಲು ಹೋಗಿದ್ದೆ, 
ತಿರುಗಿ ಬಂದವನು ತನ್ನ ಜ್‌ ಹೋಗಿ 
ಮಲಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದೆ- ಎಂದಿಷ್ಟೇ ಫಾ ್ರ್ರಾಂಕ ನ್ಯಾಯಾಲ 


ಕಲ 
ಗೆ 


ನ 
ತಿಳಿಸಿದ್ದಳೆಂದ 


ಕ್‌ 


೬೦ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಯದ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದ. ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಪಾಟಿ 
ಸವಾಲು ಯಾರೂ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಫ್ರಾಂಕನ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಭ ಬು. 
ಮುಬ್ಬನ, ದಡ್ಡ ವಕೀಲ. ಅವನು ಪುಕ್ಕ 
ಯಾಗಿ. ವಕಾಲತ್ತು ಮಾಡಿದ್ದ. ಹ 
ತಾಯಿಗೆ ಒಳ್ಳೇ ವಕೀಲರನ್ನು ನೇಮಿಸುವಷ್ಟು 
ಧನಬಲವಿರಲಿಲ್ಲ. ವಕೀಲ ಮಹಾಶಯ ನ್ಯಾಯ 
ಸ್ಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿವೇದಿಸಿದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಒಂದೇ- 
ಆರೋಪಿಯ ಎಳೆ ಹರೆಯ ನೋಡಿ: ಜೂರಿಗಳು 
ಅವನಿಗೆ ದಯೆ ತೋರಿಸಬೇಕು -ಎಂದು. 

ಸರಕಾರಿ ವಕೀಲನು ಇದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ 
ಸರೆ ತಡ್ದ ಕು. ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ 
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜೂರಿಗಳು ಇಬ್ಬರು 
ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದ 
ನ್ಸೈತ್ತಿ ಕೊಂಡು ಸರಕಾರಿ ವಕೀಲನು ಜೂರಿಗ 
ಳನ್ನುತೀಶ್ಲ್ಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿ,ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ 
ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ತೋರಿಸಿದರೆ ಸಮಾಜದ ಗತಿ ಏನಾಗ 
ಬೇಕು? ಎಂದು ತುಂಬ ಉತ್ತೇಜಿತ ಧ್ವನಿ 
ಯಿಂದ ಆರ್ಭಟಿಸಿದ್ದನು. ಅನಂತರ ಜೂರಿಗೆ 
ಳಿಗೆ ತಾವು ನ್ಯಾಯದಾನದಲ್ಲಿ ಶೈಥಿಲ್ಯ ತೋರಿ 
ಸುವವರಲ್ಲೆಂದು ತೋರಿಸುವ ಹುಮ್ಮಸವುಂಟಾ 
ಗಿರಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ ಫ್ರಾಂಕನು ದೋಷಿ 
ಯೆಂದು ತೀರ್ಪೆ ಹೊರಟಿತು. 


ಈ ಎಲ್ಲ ತಥ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ ನಂತರ 
ನನ್ನ ತಲೆ ಬಿಸಿಯೇರಿತು. ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸಾಯ 
ನನ್ನದಲ್ಲವಾದರೂ ನನಗೆ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಸಿಟ್ಟು 
ಬಟ ನೋಡಿಯಾದರೂ ನೋಡಿರಿ. ತ್‌ು 
ಪಕ್ಷದ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಬುದ್ಧಿ ನೆಟ್ಟಿಗಿದ್ದಿಲ್ಲ ವಯಸ್ಸು 
ಐವತ್ತು ಮೀರಿತ್ತು. ಅವಳ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ 
ವಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಕಿಡಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲೆ 


ಪಾತಕಿಯನ್ನು ಕಂಡದ್ದು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ. ಆ ರಾತ್ರಿ 


ಸೆಕೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿದ್ದರೂ ಕಗ್ಗತ್ತಲ ರಾತ್ರಿ 
ಯೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಸೆರಿಯಾಗಿರುವವರಿ 
ಗೆನೇ ಅಂದು ಯಾರನ್ನೂ ಗುರುತು ಹಿಡಿಯಲು 
ಶಕ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ... ಇವಳಂತೂ ನಿರುಪಯುಕ್ತ 


ಮುದು. ಕತ್ತ ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಎತ್ತ ತ್ತರವನ್ನು 
ಕೂಡ ಅಂದಾಜು "ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ದು 
ನಾನು:ಸೃ ತಃ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಇವ 
ಲ್ಲದೆ ಫ್ರಾ ಯು ಮೇಲೆ ಪರಿಚಾರಿಕೆಗೆ "ಜ್ವೀಷ 
ವಿತ್ತು. ನ ಅವಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಜಪ 
ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಇದರಿಂದ ಅವಳು 18 
ಮೆ (ಲೆ;ಹಲ್ಲು ಮಸೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು. 

ಇನ್ನೂ "ಓಂದುಸ ಸಂಗತಿ 'ಗಮನಾ್ವ ವಾಗಿತ್ತು. 
ಹುಸಾಠಿ' ಸೋಫಿಗೆ ತನ್ನ ಅಕ್ಕ ನಾದ ಸಿಲ್‌ ನ್‌ 
ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡರಾಗುತ ರಲಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು 
ಸಿಕ್ಕಾಬಟ್ಟೆ ಬಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಕ್ಕನ 
ಮಗನು ತನಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದನೆಂದು ಸೋಫಿ 
ಹೇಳಿದ್ದೇ ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ನಂಬಲು 
ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಷ್ಟಿನ ವರೆಗೂ ಮದುವೆ 
ಯಾಗದಿರುವ ಹೆಂಗಸರ ಸ್ವಭಾವ ತುಂಬ ಸಿಡು 
ಕಿನದಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆಂದು ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ? 

ಫ್ರಾಂಕನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಚಾರಿಸಿ 
ತಿಳಿದುಕೊಂಡದ್ದೆರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಾಧಾರಣ ದಕ್ಷತೆ 
ಯುಳ್ಳ ತರುಣ. ಒಂದು ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ- 


ಕೂನೆನಾಗಿದ್ದನವ. ಅವನಿಗೊಬ್ಬ ಪ್ರಣಯಿನಿ 
ಯಿದ್ದಳು. ಅವಳಿಗೆ ಅವನು ಭಾವನಾಪೂರ್ಣ 


ಪತ್ರಗಳನ್ನೂ ಕೀಳುದರ್ಜೆಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನೂ 
ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಸಾಲವಿದ್ದದ್ದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. 
ಆದರೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಡಪಾಯಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ದೋಷ 
ಕೊಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲೆನಿಸಿತು. ಅವನು ಚಿಕ್ಕಂ 
ದಿನಿಂದಲೇ ಮದ್ಯದ ಚಟಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದನು. ಅವನ 
ದುರ್ದೈವಿ ತಾಯಿ ದುಃಖ, ದಾರಿದ್ರ್ಯ, ಕ್ಯಾನ್ಸರು 
ಗಳಿಂದ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೀಡಿತಳಾಗಿದ್ದರೂ 
ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ ಸಜ್ಜನಳು. 


ನನ್ನ ಅಂದಿನ ರೀತಿನೀತಿ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿ 
ಕ್ಶಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ಗೌರವ ಹೊಂದಿದ್ದ ನಾನು 
ಆಗ ಒಮ್ಮೆ ಉತ್ತೇಜಿತನಾಡೆನೆಂದಕೆ ನನ್ನನ್ನು 
ತಡೆಯಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಪತ್ರಿ ಷ್ಟಿ 
ಗಳಲ್ಲಿ “ `ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿ ನಪ ಕರಣ ಎಂದು 


ಲೇ ಖಮಾಲೆಯನ್ನೈ! ಪ್ರಾರಂಥಿಸಿದೆನು. ಅದರಲ್ಲಿ 


ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿನನ ಪ್ರಕರಣ... ೬೧ 


' ನಾನು, ಸರಕಾರದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಅನ- 
. ರ೯ರಾಗಿದ್ದಂಕೆದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿನು. ಅವರ 
ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಏನೇನು ತಪ್ಪ್ಪತಡೆಗಳಿದ್ದವು, 
ಕೆಲವರಂತೂ ಹೇಗೆ ದ್ವೇಷದಿಂದಲೇ ಪ್ರೇರಿತರಾ 
ಗಿದ್ದರು ಎಂದೂ ಬಿಡಿಬಿಡಿಸಿ ಹೇಳಿದೆನು. ಕಗ್ಗ 
ತ್ತಲ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮುದಿ ಸೈವ ಕೊಲೆಗಡಕ 
. ನನ್ನು ಗುರುತಿಸುವದು ಸಾಧ್ಯವೆ! ಇದ್ದಿ ಲ್ಲವೆಂದು 
ಯುಕ್ತಿ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಿದೆನು. ತಪಾ 
ಸಣೆ ನಡೆಸಿದವರು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸರಿ 
"ಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ, ಸರಕಾರಿ ವಕೀಲರು 
|. ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಸಾಧಿಸುವ 
. ಬದಲು ಉದ್ವೇಗಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿ 
ದರು ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೇಳಲೂ ಮರೆಯಲಿಲ್ಲ. 
ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಬಿಟ್ಟಿನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಡಿರಿ. ತಪಾ 
ಸಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ನಾನು ತೀವ್ರ 
(ಸೆ. ಮಾಡಿದೆ. ಪೀನಲ್‌ ಕೋಡು, ಜೂರಿ 
ಪದ್ಧತಿ, ಸಮಾಜದ ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥ 
ಸಾಧಕಬುದ್ಧಿ ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ವಾಗ್ಧಾ ಇಗಳಿಗೆ 
ಗುರಿಯಾದವು. 

ನನ್ನ: ಈ ಲೇಖಮಾಲೆಯ ಪ್ರಕಟನೆಯಿಂದ 
ದೊಡ್ಡ ಆಂದೋಲನವೇ ಉಂಟಾಗಿಬಿಟ್ಟಿತು. 


ಜ್‌ 


ಕವಿಯೆಂದು ಆಗಲೇ ನಾನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧ 


ಫಾಗಿದ್ದೆ. ತರುಣ ಜನಾಂಗ ನನ್ನ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ 
೬. ಥಿಂತಿತುು, ಒಂದು ದಿನ ಸಂಜಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ 
ಮುಂದೆ ಪ್ರಶ್ತುಬ್ಧ ಮತ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜರಗಿತು. 
ಫ್ರಾಂಕನ ವಕೀಲ ಎದ್ದು ನಮ್ಮ ಕಡೆ ಬಂದನು. 
ನಾನು ಮಾಡಿದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಮಾದದಿಂದ ಅವ 
ನಿಗೆ ತುಂಬ ಚಿಂತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೆಳಕೋರ್ಟಿನ 
ತೀರ್ವಿನ ವಿರುದ್ದ ಅಪೀಲು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 
ಅದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗು ವ ಆಸೆಯು ನಾ 
ಗಿತ್ತು.  ಆದಕೆ. ಅಪೀಲ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ 
ಮುಂದೆ ಜನಜಂಗುಳಿ ಹದಗೆಟ್ಟು ವರ್ತಿಸಿದ್ದ 
ರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅದಕ್ಕೆ ತಲೆವಾಗ 
ಲಾರದು... ಅದು ಅಪೀಲನ್ನು ತ್ರ `ರಿಸುವುದು 
ಖಂಡಿತ. ಮಾನ್ಶ ವಕೀಲರ ಈ ಮಾತಿಗೆ ಇ 


“ ನನ್ನ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಸೆಲವಿ ನನ ಪ 





ವಾಗಿ ಇಲ್ಲ. ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು 
ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ".. ಎಂದು ಉತ್ತರ 
ತ್ತೆ. 


`ವಕೀಲರು ಜ್‌ ಅಪೀಲು ತಿರಸ್ಕರಿ 
ಸೆಲ್ಬಟ್ಟಿತು.. ಆಗ್ಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಗರ ತ 
ಮಾಡಿದ ಅಧಿಕಾರಿ ಕತೆಯನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು 
ವಂತಾಯಿತು. ಅಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿತ್ತು ನನ್ನ 
ಆಂದೋಲನ. ನಿಜವಾಗಿ ನನ್ನ ಆ ನಟಿ 
ವನ್ನು ಧರ್ಮಯುದ್ದವೆಂದೇ ಕರೆಯಬೇಕು. ಈ 
ಚಳವಳಿಯ ಫಲವಾಗಿ ತಪಾಸಣೆಯ ಪದ್ಧ ತಿ 
ಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾದವು. ಸ್ವಲ್ಪ ಬ 
ಮಟ್ಟಿಗಾದರೂ ಇದರ ಯಶ ನಮ್ಮಯತ್ನಗಳಿಗೇ 
ಸಲ್ಪಜೇತೆಂದು ಒಪ್ಪದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ ಸೆಲವ್ಹಿನ 
ಪ್ರ "ಸರಣ ಇಡೀ ಪ್ರ ಪಂಚದ ಪತ್ರಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರ 
ಸು ವ 5ನ ಚ ಸ್ಟೆ 
ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಷತ್ತು 
ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ 
ವತ. 

“ ಸೆಲಿವ್ಹಿನ ಪ್ರಕರಣದ ಪುನರ್ವಿಚಾರಣೆ 
ಯಾಗಲಿ” ಎಂಬುದು ಅಂದಿನ ಒಂದು ಜನ 
ಪ್ರಿಯ ಚ ಕು ಘೋಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು. 
ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿನನ ತಾಯಿ ಸತ್ತಾಗ ಹದಿನೇಳು ಸಾವಿರ 
ಜನರು ಈ ದಾರಿದ್ರ್ಯಪೀಡಿತ ಮಹಿಳೆಯ ಅಂತ್ಯ 
ಯಾತ್ರೆ ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ನಾನು ಹ 
ಸೋಗು) "ಮುಂದೆ ಒಂದು ಭಾಷಣವನ್ನು 


6 


` ಮಾಡಿದೆ. ಅಂಥ 'ಮರ್ಮಸ್ಟ ರ್ಶಿ ಭಾಷಣವನ್ನು 


ನಾನೆಂದೂ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. 
ದೊಂಡು ಅ ಅದ್ಭು ತ ಪದಾರ್ಥ. 
ಏಳು ವಷ ಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಾನೀ ಹೋ 
ರಾಟಿ ಸಾಗಿಸಿದೆ. ಈ ಹೋರಾಟವೇ ನನ್ನನ್ನು 
ಪ್ರಸಿದ _ನಾಗಿಮಾಡಿ ಗೌರವಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ 
ಕೂಡಿಸುತು. ನನ್ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೀಶ್ರಿಯ 
ಮೂಲ ಈ ಸೆಲ್‌ವ್ಹಿ ನ ಪ್ರಕರಣವೇ ಹೊರತು 
ನನ್ನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲ. ತೇ ಕ ವಾಣಿ', "ಸತ್ತಾ 
ತ್ರಯ ವೀರ' ಮುಂತಾದ ಎಷ್ಟೋ ಬಿರುದುಗ 
ಳನ್ನು ಜನರು ನನಗಿತ್ತರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 


ಸ್ಭೂ ರ್ತಿಯೆಂಬು 


೬೨ ಕಸ್ತೂರಿ 


ನನ್ನ ಗೋರಿಯ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿಯೂ 
ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. 


ಇದಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸರಕಾ 
ರದ ಮುಖ್ಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಅೈೃನಿ ಸೋಲರಳು 
ಸತ್ತಳು. ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ಅವಳು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ 
ನೀರು ತಂದುಕೊಂಡು, ಪಾದ್ರಿಯ ಮುಂದೆ, 
ತಾನು ಸೆಲದ್ದಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಾಕ್ಷ್ಯ 
ಸುಳ್ಳು, ಕಿಡಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮನುಷ್ಯ ಸೆಲವ್ಹಿನ 
ಎಂದು ತಾನು ಥೆ ರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರೆ, ಎಂದು 
ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಳು. 
ಪಾದ್ರಿ ಒಳ್ಳೇ ಮನುಷ್ಯ. ಅವನು ಈ ಸಂಗತಿ 
ಯನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದು :'ಲೋಕ ವ್ಯವಹಾರದ 
ಪರಿಜ್ಞಾ ನ ನನಗೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ 'ಸಾತಪ್ಟಾಗಿತ್ತು. 
ನಾನು "ಪತ್ರಿ ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವ ಸುದ್ದ ಪ್ರ ಫಟಿಸಲು ಧಾವಿ 
ಸದೆ ಪಾದಿ ಬ್ರಯನ್ನು, 'ಸರಕಾಕದ ನ್ಯಾಯ ಶಾಖೆಯ 
ಕಚೇರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದೆ. ಒಂದೇ ವಾರದೊಳಗೆ 
ಫ್ರಾಂಕನ ಪೆನರ್ವಿಚಾರಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು 
ಅಜ್ಜಿ ಹೊರಚಿತು. ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ 
ಪತಿಃ ಏನೇ ಆರೋಪಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇ 
ಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಜೂರಿಗಳೂ ಫ್ರಾಂಕ 
ನನ್ನು ನಿರ್ದೋಷಿಯೆಂದು ಸಾರಿದರು. 
ಹಾಡು, ಈ ಸೆಲವ್ಹಿನ್‌ ಪ್ರ ಕರಣವೇ ನನ್ನ 
ಜೀವನದ ಪರಮ ಯಶಸ್ಸು. ಸ ಸಾರ್ಥಕತೆ 
ಗಳು ನನಗೆ ಎಂದೂ ಸ ಆನಂದವನ್ನುಂಟು 
ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈ ಆನಂದದ ಸಂಗಡ ನನಗೆ 
ಒಂದು "ವಿಷಾದದ ಅನುಭವವೂ ಬಂತು. 


ವಿಚಾರಣೆ ಮುಗಿದ ಮರುದಿನ ನನ್ನ ನೌಕರ, 
ಹೊರಗೆ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ರು ಭೆಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಬಂದಿ 
ದ್ವಾಕೆಂದು ಅರುಹಿದನು. 

"ನನ್ನ ಹೆಸರು ಫ್ರಾಂಕ ಸೆಲವ್ಹಿ ನ್‌?” ಎನ್ನುತ್ತ 
ಆಗಂತುಕನು ಮೆಲ್ಲಮೆಲ್ಲಗೆ ಬಂದು ಬಾಗಿಲ 
ಮುಂದೆ ನಿಂತನು. "ವನ. ಮುಖನೋಡಿ ನಾನು 
ಅಪ್ರತಿಭನಾದೆ. ಆಗಿನ ನನ್ನ ಮನಸಿನ ಅವಸ್ಥೆ 
ಯನ್ನು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿ ಸುವದು ಅಸಾಧ್ಯ. 


ನಾನು ಯಾರ ಪಕ್ಷಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ವರೆಗೆ ಇಷ್ಟು 
ದೊಡ್ಡ ಚಳವಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದೆನೋ ಯಾರನ್ನು 
ದಲಿತ" ಮಾನವ ವರ್ಗದ ಪ್ರತೀಕವೆಂದು 
ಲೋಕದ ಮುಂದೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದೆನೋ ಆ ಪ್ರಾಂಕ 
ಸೆಲಿವ್ದಿನ ಇವನೇ ಏನು? ಕುದುರೆ ಶರ್ಕತ್ತಿನ 
ದಲಾಲನನ್ನು ಹೋಲುವ ದಷ್ಟಪಿಷ್ಟ ಶರೀರ, 
ದುಂಡಾಗಿ ತುಂಬಿದ ಮುಖ, ಖಲ್ವಾಟ ನೆತ್ತಿ, 
ಮೆಹರಬಾಥಿಗೆ ಮಾಡುವವರಂಥ ಚರೈ. ಮೇಲೆ 
ಬಾಯಲ್ಲಿ ಮದ್ಯದ ನಾತ. 

" ಮಹಾ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಕಲಾವಿದರೇ '' 
ಎಂದು ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು. 
ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ರೀತಿ 
ಯನ್ನು ಕಂಡು ಅವನನ್ನು ಒದ್ದು ಹೊರಗೆ 
ಹಾಕಿಬಿಡಲೇ : ಅನಿಸಿತು. *ನೀವು ನನಗೆ 
ಮಾಡಿದ ಅನಂತ ಉಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞತೆ 
ಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲು ಬಂ ದಿದ್ದೇನೆ. . ಇಡೀ 
ಭಾಷಣವನ್ನು ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿಕೊಂಡು 
ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರಿತು. 

ಪನಃ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವವರಂತೆ, 

ನನ್ನ ಬಾಳುವೆಯೇ ತಮ್ಮ ಭಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. 
ಕ್ಸ ತಜ್ಞ ತೆ ವ್ಯ ತ್ತ ಪಡಿಸಲು ನನಗೆ ಮಾತುಗಳೇ 
ಜಬ ” ಎಂದನಾತ. 

ನಾನು ವ್ಯಸ್ತನಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ, “ ಇಲ್ಲ, ಇದ 
ಕ್ಯಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಆರಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. 


ರ ಇಂ 
ನಾನು ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದೇ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿದೆ. 
ನಿನಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು 
ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ . .. 


ಫ್ರಾಂಕ ಸೆಲವ್ಹಿನ ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದ. 
ವಿಷಣ್ಣ ಭಾವದಿಂದ, “ಅಲ್ಲ ಸ್ವಾಮೀ, ಉಪಕಾರ 
ಮಾಡಿದವರ ಮುಂದೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಲಾಕೆ. 
ನಾನೇ ಆ ದುರ್ದೈವಿ ಮುದುಕಿಯ ' ಕೊಲೆ 
ಮಾಡಿದವನು. ? 

“ ಹಾಗಾದರೆ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಹೇಳ 
ಲಿಲ್ಲ? ನಾನು ವಿಸ್ಮಿತನಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. 

ಫ್ರಾಂಕ ನನ್ನ ಕಡೆ ವಿರಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡಿದ. 
“ ನನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಾನೇಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿ? 


ನಿರ್ದೋಷಿಯೆಂದು 
ತಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ 


| ಆಕೋಪಿಗೆ ತಾನು 
.. ಹೇಳುವ ಹಕ್ಕುಂಟಿಂದು 
1. ಯಲ್ಲ. 
... ಉಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಸುಮ್ಮನಾಗಬೇಕಾ 
ಯಿತು. 

“ ಹಾಗಾದರೆ ನನ್ನ ಕಡೆ ಯಾಕೆ ಬಂದಿ?” 
ಎಂದು ನಾನು ತುಸು ಒಗರಿನಿಂದಲೇ *ಶೇಳಿದೆ. 

ನಾನು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಉದಾತ್ತ ಅಂತಃ 

ಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದವೀಯಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. 
ನನ್ನ ಅದೃಷ್ಟಹೀನ ತಾಯಿಗೆ ತಾವು ಸಹಾಯ 
ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ... ಮಹಾನುಭಾವ ಕವಿಯೇ, 
ದೇವರು. ತಮಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಾಡಲಿ.” 
ಫ್ರಾಂಕನು ನೊಂದವನಂತೆ ನುಡಿದನು. 

“ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟು ಹೋಗು,” ನಾನು 
.. ಗರ್ಜಿಸಿದೆ. ನನಗೆ ತಾಳಲಾರದ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿತ್ತು. 
.. ಮನುಷ್ಯ ಹೆದರಿ ಕಾಲಿಗೆ ಬುದ್ಧಿಹೇಳಿದ. 


ಮೂರು ವಾರ ತಳೆಯಿತು. ಒಂದು ದಿನ 
ಅವನು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿದನು. 
ಅವನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಕ್ಯವೇ ಆಗಲಿಲ್ಲ. 
ಕುಡಿದು ಅವನಿಗೆ ಅಮಲೇ(ರಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು 
1. ಅವನಿಗೇನು, ಬೇಕೆಂದೇ ನನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. 
್ತ ನನ್ನ ಕೋಟಿನ ಬಿರಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ 
2. ಸೊಂಡು ಅವನು ತನ್ನ ವರದಿ ಊದಿದನು. 
೫.“ ನೀನು ನನ್ನ ಡ್‌ ಸಗಣವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿದ್ದಿ. 
* ಫೀನು ನನ್ನಪ್ಪ ಕರಣ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಚಳವಳಿ 
ತಿ ಹೂಡಿರದೇೇ ಇದ್ದಕ್ಕೆ ಅಪೀಲು ಕೊರ್ಟು ನನ್ನ 
1. ವಕೀಲರ ವಿನಂತಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಡು ತ್ತಿತ್ತು. ನಿನ್ನ 
ಕೆ ಉಪದ್ವ್ಯಾಪವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏಳು ವರ್ಷ ನಿರರ್ಥಕ 
1. ವಾಗಿ . ಜೇ ರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುವ ಪ್ರಸೆಂಗ 
ಕ ನನಗೆ ಬರುತ್ತಿ ರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಇಂದಿನ ದಾರಿದ್ರ್ಯಾ 
. ವಸ್ಥೆಗೆ ನೀನೇ ಜವಾಬದಾರಿನಿದ್ದೀ, (. ಆದ್ದರಿಂದ 
1 ನನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ನಿನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಸ್ತ 
ಗ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳು ವುದಾದರೆ ಇು॥ 
1. ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿ ಕೊಂಡು ತ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ 
ರೂಪಾಯಿ ಗ ಳನ್ನು ಕಿ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ 















. ಕಣ್ಣೀರು. ತಂದುಕೊಂಡು 


ಸೆಲ್‌ನ್ಹಿನನ ಪ್ರಕರಣ ೬ಷ್ಟಿ 


" ದೇವರು ನಿಮಗೆ ಒಳ್ಳೇದು. 
ಎಂದು ಫ್ರಾಂಕ ಸೆಲವ್ಹಿನನು 
ಹೇಳಿ ನನ್ನನ್ನು 


ಪಾರಾದೆ. 
ಮಾಡಲಿ'' 


ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟಿನು. 

ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಯಾ 
ದಾಗ ಅವನ ರಾಗ ಬೇರೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅವನು 
ನನ್ನನ್ನು ಹೆದರಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದನೆನಿಸಿತು. "" ನನ್ನ 
ಪ್ರಕರಣದಿಂದಲ್ಲೇ. ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಕೀರ್ತಿ 
ಬಂದಿದೆ. ನನ್ನ ದೆಸೆಯಿಂದಲೇ ನೀವು ಇಷ್ಟು 
ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿರಿ. ಈ ಸಂಪತ್ತಿನ ಕೆಲ ಅಂಶ 
ನನಗೆ ಸಿಗಬಾರದೇಕೆ1'' ನಾನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿ 
ಹೇಳಲು ಎಷ್ಟೋ ಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಅವನ ಈ 
ಗ್ರಹಿಕೆ ನ್ಯಾಯವಾದುದಲ್ಲ, ಎಂದು. ಆದರೆ 
ಅವನ ಮುಂದೆ ಯಾವ ಯುಕ್ತಿಯೂ ಸಾಗಳಿ 
ಕಡೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಕಳಿಸಲೆ 
ಬೇಕಾಯಿತು. 

ಅನಂತರ ಅವನು ನನ್ನಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ 
ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳೆಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ಮೊದ 
ಮೊದಲು ಎರಡು ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, 
ಆಮೇಲೆ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಆಗಮನ 
ವಾಗತೊಡಗಿತು. 

ಸೋಫಾದ ಮೇಲೆ ಕುಕ್ಕರಿಸಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು 
ಬಿಟ್ಟು ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ : “ ಚಿಕ ಕಮ್ಮನ ಕೊಲೆ 
ಬ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ತು ಸಾಯುತ್ತಿ 


ಲ 
ದ್ಹೇನೆ. ಇಲ್ಲ, ಇನ್ನುಸಹಿಸಲು ನನ್ನಿಂದ ಸ ಸಾಧ್ಯವೇ 
ಇಲ್ಲ. ಇದ್ದೆ ದ್ವನ್ನೆಲ್ಲ ನಿರ್ವಂಚನೆಯಿಂದ ಬಹಿ 
ರಂಗಪಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನನಗೆ ಘಾತಕ 


ವಾಗುವುದೆಂದು ಬಲ್ಲೆ. ಆದರೆ ಏನು ಮಾಡಲಿ? 


ನನ್ನ ಮನಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಕೊಡಲು ಬೇಕೆ ಉಪಾ 
ಯವೇ ಇಲ್ಲ. " 
ಅವನ ಈ ಸತ್ಯಾ ಪಪ ದರ್ಶನದ ಪರಿ 


ಣಾಮ ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಭಯಂತರವಾಗಿ ತೋರಿ 
ತೆಂದು ನೀವೇ ಸಗ ಪ್ರತಿಸಲವೂ ಅವ 


` ನಿಗೆ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟು ಹಣ ಕೊಟ್ಟು, ಅವನ ಈ ಪಶ್ಚಾ 


ಸ ಜ್ಜಾಲೆಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗು 
ಇನಿ ವ್ರ 


೬೪ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ನೋಡಿರಿ, ಈ ಸೆಲವ್ಹಿನ ಪ್ರಕರಣವೇ ನನ್ನ 
ಹೋಗಲು ಬಂದು ತಿಕೀಟು ಕೊಡಿಸಿದೆ. ಬಾಳಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಸಂಗ. ತರುಣರ, ನೀವು 
ಈಗಾದರೂ ಅವನಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೋ ಜನ ಆಗನ ಮರಣ ವಾಕ್ತೆ ಯನು 
ಇಲ್ಲವೋ ನಾನರಿಯೆ. ಘೋಷಿಸುವಾಗ ಈ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿರಿ. 


ಟೆ 


ನ 


೬೧.೨೬೧ ,೨೧.. 


ಪ್ರೇಮ- ಸಮಾಧಿ! 
(ಚೀನ ದೇಶದ ಒಂದು ಕಥೆ) 

ಚಾಂಗ ಮತ್ತು ಪೋ ದಂಪತಿಗಳ ಸೆ ಪ್ರೇಮಮಯ ಜೀವನ ಅಖಂಡ ಚೀನದೇಶ 
ದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶನಾಗಿತ್ತು. ಪೋಳನ್ನು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುವ ತರುಣಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬೇರೊ 
ಬ್ಬಳಿಲ್ಲವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ಸಾರುತ್ತಿ ತ ರು. 

ಆದರೆ ವಿಧಿಲಿಖಿತವನ್ನು ಯಾರೂ ಅರಿಯರು. ಜ್ವರದಿಂದ ಚಾಂಗನು ಮೃತ 
ಪಟ್ಟನು; ನಾಡಿಗೆ ನಾಡೇ ಪೋಳನ್ನು ಸಂತೈಸಲು ಯತ್ನಿಸಿತು; ಯಾರಿಂದಲೂ ಆ 
ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಕಣ್ಣೀರ ಕೋಡಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವದಾಗಲಿಲ್ಲ. , 

ಚಾಂಗನು ಸತ್ತ ಹತ್ತನೇ ದಿನ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಬೆಳದಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೋ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ 
ಏಕಾಕಿನಿಯಾಗಿ ಚಾಂಗನ ಗೋರಿಗೆ ಬೀಸಣಿಕೆಯಿಂದ ಗಾಳಿ ಹಾಕುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು 
ಚಾಂಗನ ಮಿತ್ರನು ಕಂಡು ಕಳವಳಗೊಂಡು, “ ತಾಯ್ಕಿ ಚಾಂಗನು ಸತ್ತಿರುವನು, 
ವ್ಯರ್ಥ ಆತನ ಗೋರಿಗೆ ಗಾಳಿ ಹಾಕಿದರೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಮನೆಗೆ ನ ನಡೆ. ಇದು 
ಸ್ಮಶಾನ, '' ಎಂದನು. 

ತಗ್ಗಿದ ತನ್ನ ಕಮಲಮುಖವನ್ನು ಸೋ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ, “ ಪೋ, ನಾನು ಅಕಸ್ಮಾತ್‌ 
ಸತ್ತರೆ 1 "ಬಾತ್ರ ನನ್ನ ಗೋರಿ ಸ ವರೆಗೆ ಚೇರೊಬ್ಬ ನನ್ನು ಲಗ್ನ ಸ 
ಎಂದು ನನ್ನ ಕ್‌ ಸಾಯುವಾಗ್ಗೆ ಅಜ್ಜೆ ಮಾಡಿರುವನು '' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೀಸ 


ಣಿಕೆಯನ್ನು ಜೋರಿನಿಂದ ಬೀಸಹತ್ತಿ ದಳು. 
೬ರ. ರಾನಾ 


ಜೇ 
ಎಷ್ಟೋ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪೆಂದರೆ, ತಾವು ಜನರಿಂದ ನೇಮಕ 


ಹೊಂದಿದವರೆಂಬುದನ್ನ್ನೆ ಮರೆತು ದೇವರಿಂದ ನೇನುಕ ಹೊಂದಿದವರೆಂದು ಭಾಷಿ 
ಸುವದೇ ಆಗಿದೆ. ಶ್ರೀಮತಿ ಕ್ಲಾಡ ಸೆಹರ 


ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಅವನ ಒಪ್ಪಿ ಗೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ನಡೆಸಲು ಎಂಥ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೂ 


ಆಧಿಕಾರನಲ್ಲ 
ಹಾಂ ಅಂಕನ 


ಅವರು ಅಂಕೆಗಳ ಚೊಚ್ಚಲು ಮಕ್ಕಳು 


ಪಾವೆಂ ಅವರಿಂದ 





ಇಲ್ಲ? ಆದರೆ 6೦ ವರ್ಷದ ವೃದ್ಧ ಸುಂದರ 

ರಾಜ ರಾಯರು ಹೇಳಬಲ್ಲರು. ಜೆಗಳೊರಿತವ 

ರಾದ ಅವರು -ಈಚೆಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ 

ಸುದ್ದಿಗಾರರ ಮುಂದೆಯೂ ಶಾಲೆ ಕಾಲೇ ಜುಗಳ 

ಪ್ರೊಫೆಸರ ಹಾಗು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮುಂದೆಯೂ 

ತಮ್ಮ “ಗಣಿತಪರಾಕ್ರಮ'ವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ : 
ದರು. 'ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೫ ನೇ ಘಾತ 

(01768) ವನ್ನು ಮತ್ತು ೧೫ ನೇ ಮೂಲ 
(₹೦೦0) ವನ್ನು ಕೂಡ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಳ 

ಬಲ್ಜೆವೆಂದು. ಅವರು "ಸಡ್ಡು ಹೊಡೆದಿದ್ದಾರೆ. 

ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೬೦೦ ರಿಂದ ೨೧೦೦ರ ವರೆಗಿನ 
ಯಾವುದೇ ವರ್ಷದ ಯಾವುದೇ ತಿಂಗಳ 
ಯಾವುದೇ ತಾರೀಕು ಯಾವ ವಾರ ಬೀಳುತ್ತ 
ದೆಂದು ಕೂಡ ಅವರು ಅಷ್ಟೇ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಹೇಳ 
ಬಲ್ಲರು. 


ಸುಂದರೆರಾಜ ರಾಯರಿಗೆ ಈ ಕೌಶಲ ಹೇಗೆ 
ಬಂತು? ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವನು ಅವರ 
೨೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅನು 
ಗ್ರಹಿಸಿದನಂತೆ. ತಮ್ಮದೇ ಒಂದು “ ಮಾನ 
ಸಿಕ ಗಣಿತ” ಪದ್ಧ ತಿಯಿದೆ.' ಅದನ ನ್ನು ಯಾರಿಗೆ 
ಬೇಕಾದರೂ ಕಲಿಸಬಹುದು ನೂ ಅವರು 
ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೇಳುವ 
ಪ್ರತಿಫಲದ ಮೊತ್ತ ಬಹಳ. ಆದ್ದರಿಂದ ಫಿಮ್ಮ 
ನಮ್ಮಂಥವರಿಗೆ `ಅವರ ಮಾತನ್ನು "ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚು 
ವುದು ಕಠಿಐವಾಗಿದೆ. 

ತಾವು ತಮಿ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ 
೩,೬೫೪ ಕ್ಸ ಶಿ೬೫೪ ರಿಂದ ಐದು ಸಲ ಮೂವರು 1 ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲೇ 
ಗುಣಿಸಿದರೆ (೩,೬೫೪೫) ಎಷ್ಟುಗುತ್ತದೆ? ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ಹೇ ಳುತ್ತಾರೆ. 
೨೮,೨೪೭೫, 5೩೪೯ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೦ನೇ ಅಿನರುಣೆ (9ಕೊಟ್ಟಿ ದ್ವರೆಂಬುದು ಇನ್ನೂ ವಾದ 
ಲ (ಹಸು ಎಷ್ಟುತೆ ಸಕಾಗದ ಗ್ರಸ್ತವಾಗಿಯೆ( ಇದೆ. “(ಅವರ ಮಗಳು. ಅದನ್ನು 
ೆನ್ಸ ಲು ಇಲ್ಲದೆ ಈನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಬ ಗ ನತಜ್ಹೂ' ಆದಕೆ ಅವರ ಮೂವರೆ 
ಕರ ಮ ಎ ಮಕ್ಕಳು ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷದವರಾಗಿರುವಾಗಲೇ 

ಲ ನೀವು ಉತ್ರ ತ್ತರ ಹೇಳಬಲ್ಲಿರಾ? ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರೊಫೆಸರರನ್ನು ದಂಗುಬಡಿ 
0-9 ೬೫ 


ಗೂ 





೩೬ 


ಸುವ ಗಣಿತಪರಾಕ್ರಮ ತೋರಿಸಿದ್ದ ರೆಂಬು ದಕ್ಕೆ 
ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಮಕ್ಕ ಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬ ರು ತೀರಿಕೋ 
ಡರು. ಉಳಿದವಳು ಓರಿಯಾತೆ ಶಕುಂತಲಾ 
ದೇವಿ. ೧೯೫೧ ರಿಂದ ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷ ವಿದೇಶ 
ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ಗಣಿತಜ್ಞ ರನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿ 
ಇದೀಗ ಅವಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದಾಳೆ. 
೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಶಕುಂತಲಾಜೀವಿ 
( ಆಗ ೧೯ ವರ್ಷದವಳು ) ೨,೪೧,೩೭,೫೬೯ 
ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಘನಮೂಲವೆಷ್ಟೆ ಉಬುದಕ್ಕೆ 
೨೮೯, ಎಂದು ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ ತೆರೆಯುವುದಕೊಳಗೆ 
ಉತ್ತ ರವಿತ್ತಳು. ಎ. ಅನೇಕ ಮೂಲ 
ಗಳನ್ನೂ ಘಾತಗಳನ್ನೂ ಅಷ್ಟೇ ಸುಲಭವಾಗಿ 
| ಕಂಡುಹಡಿದಳು. ಇಟ೦ಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೂ 
ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಗಣನಾಯಂತ್ರಕ್ಕೂ (ಇಲೆ- 
ಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಕ್ಯಾಲ್ಗು ಲೇಟರ್‌) ಜಿದ್ದು ಹಚ್ಚಿ 
ದಾಗ ಅವಳೇ ಗೆದ್ದಳು. ಯಂತ್ರವು ಅವಳಿ 
ಗಿಂತ ತಡವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಹೇಳಿದ್ದಲ್ಲದೆ ತಪ್ಪೆ 
ಉತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಿತು. 
ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯನ್ನು 
ಇದು “ಹೇಗೋ ಬರುತ್ತದೆ” 
ಅರ್ಥಾತ್‌ ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. 
ವಿಜಾ ತನಿಗಳು ಇಂಥ ಅನೇಕ ಪ ಪ್ರಚಂಡರನ್ನು 
ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಈನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ: ಯಾವು 
ದೊಂದು ವಿಲಕ್ಷಣ ಭಾಶಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿ 
ಸುವ ಜನರು ಅದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಡೀ "ಮನಸ್ಸನ್ನು 
ತೊಡಗಿಸಿರುವರಲ್ಪದೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅತುಲ ಪರಿ 
ಶ್ರಮವನ್ನೂ ಮಾಡುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ 
ಗಣಿತ ಪ್ರಚಂಡರಿಗೆ ಅಂಕೆಗಳೆಂದರೆ ಜೀವವಾಗಿ 
ರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸುದೀರ್ಫ ಸಂಖ್ಯೆ ನಮಗೆ-- 
ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥರಹಿತ ಅಂಕೆಗಳ ಜಾಲವಾಗಿದ್ದರೆ 
ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿರು 
ತ್ತದೆ. ಜೀವಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಅವರಿಗೆ 
ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೋಹ ತಗಲಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ 
ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ 
ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮನಸ್ಸಿ 
ನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. 


ಕೇಳಿದಕೆ ತನಗೆ 
ಅನ್ನುತ್ತಾಳೆ. 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಸುಂದರರಾಜರನ್ನು ಅವರ ಹೋಟಿಲಿನ 
ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ "ಮೇಲೆ ನನಗೆ ವಿಜ್ಞಾ ತನಿಗಳ 
ಈ ತರ್ಕದಲ್ಲಿ ತಥ್ಯವಿದೆಯೆನಿಸಿತು. ವರ 
ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಗುಣಿಸಿಟ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ 
ಕಡತ ಕಡತಗಳೇ ಇದ್ದವು. ೮೦ "ನೇ ವಯಸ್ಸಿ 
ನಲ್ಲಿ ಅವರಿನ್ನೂ ಗುಣಿಸುತ್ತ ಲೇ. ಇದ್ದಾ ಕ 
ಬಹುಶಃ ಬಮ್ಮೆ. ಮಾಡಿದ ಲಕ್ಕ ಅವರ ತಲೆ 
ಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವ ತವಾಗಿ ಅಚ್ಚೊ ತ್ರ ಬಿಡುತ್ತ ದೆ. 

ಪ್ರಚಂಡರಿಗೆ ಸ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರತು ಬೇರೆ 

್‌ ಆಸ್ಥೆ ಯಾಗಲಿ ಕೌಶಲವಾಗಲಿ 
ಇರುವುದು "ವಿರಳವೊದೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮತ. 
ಸುಂದರರಾಜರನ್ನೇ ನೋಡಿರಿ. ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ 
ಸಂಖ್ಯಾಪ್ರಪಂಚದ ಹೊರಗೆ ಅಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ 
ಯಿದೆಯೆಂದು ಅವರೊಡನೆ ಚರ್ಚಿ ಸಿದಾಗ ನನಗ- 
ನಿಸಿತು. ಅವರು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದದ್ದೆ ( ಇಲ್ಲೆಂದರೂ 
ಸಲ್ಲುವುದು. ಹೀಗೆ ಇತರ ಜ್ಞಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಗಳಲ್ಲಿ 
ಅವರಿಗೆ ಗಮನವೇ ಇಲ್ಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ 
ಬ ಮೇಲೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ 

ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿರಬೇಕು. 

ಅವರ ಮಗಳು ಶಕುಂತಲಾದೇವಿ ಆನರ್ಸ 
ಆಗಿರುವುದು ನಿಜ. ಆದಕೆ ಅವಳಿಗೂ ಸಂಖ್ಯಾ 
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಆಸಕ್ತಿ... ಅದರಲ್ಲಿಯೂ 
ಘಾತ ಮತ್ತು ಮೂ ಲಗಳೆಂದರಾಯಿತು. 
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಸಾದಾ 
ಗುಣಾಕಾರ ೮ಕ್ಕ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಪಾ ್ರಾವೀಣ್ಯವಿತ್ತು, ಈಗ 
ಅವಳಿಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಆಸ್ಚೆ ಉಳಿದಿಲ್ಲವಾದ್ದ 
ರಿಂದ ಆ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿದೆಯೆಂದು ಬ್ರಿಟಿಶ. ಪತ್ರಿ ತ 
ಯೊಂದು ಬರೆದಿದೆ. ಈಗ ಅವಳ ಆಸ್ಥೆ ಮತಿ 
ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಘಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶೇಂದ್ರಿತವಾ 
ಗಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆಶ್ಮ ರೃಕರ ಉತ್ತರ 
ಗಳನ್ನ್ನ ಯುತ್ತಾಳೆ. . ಅವಳ 'ಜೆಯಾದರೂ 
ಜ್‌ ಭಾಗಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸ್ಥೆ ತರಿ 
ಸುವುದಿಲ್ಲ. 

ಸುಂದರರಾಜ ರಾಯರ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗಳ 
ಈ ಗಣನಾಕೌಶಲ ಅಪರೂಪವೇನೋ ನಿಜ. 
ಆದರೆ ಇವರು. ಈ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗಕೇನೂ 





ಪ್ರಚಂಡ ಗಣಿತ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು ೬೭ 


ಅಲ್ಲ. ಟಾಮ್‌ ಫುಲ್ಲರನೆಂಬ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ನಿರ 
ಕ್ಹರಿ ನಿಗ್ರೋ (ಇ. ೧೭೧೦-೯೦) ಮನುಷ್ಯನು 
ಒಂಭತ್ತು ಸ್ಮಾನದ ಎರ ಡು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು, 
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೭೩,೧೬,೫೮,೨೦೯ ಮತ್ತು 
೫೭,೮೩, ೬೯,೭೩೦ ಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಂದಲೇ ಗುಣಿಸಿ 
ಉತ್ತರ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. 

ಡರ್ಬಿಶಾಯರ ( ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌) ದಲ್ಲಿ ಅದೇ 


"ಸುಮಾರಿಗೆ ಜೆಡೆದಿಯಾ ಬಕ್ಸ್‌ಟನ್ನನೆಂಬ ನಿರಕ್ಷರಿ 


ಕೂಲಿಕಾರನಿದ್ದನು. ಅವನುಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ 
ತೀರ ಹೆಡ್ಡ, ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಲೈಕ್ಕದ ಹುಚ್ಚು. 
ಅವನು ೩೯ ಸ್ಥಾನಗಳುಳ್ಳ ಒಂದು ಸಂಖೈಯ 
ವರ್ಗವನ್ನು ಹತ್ತು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕವಾ 
ಗಿಯೇ ಗುಣಿಸಿದನು. ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ 
ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಅವನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದಾಗ, 
೨೩,೧೪೫ ಯಾರ್ಡ್‌ ಅಗಲ, ೫೬,೪೨,೭೩೨ 
ಯಾರ್ಡ್‌ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೫೪,೯೬೫ ಯಾರ್ಡ್‌ 
ಎತ್ತರದ ಒಂದು ಘನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ೧೮ ಘನ 
ಇಂಚುಗಳಿವೆಯೆಂದು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಐದು 
ತಾಸುಗಳ ನಂತರ ಅವನು ಉತ್ತರವಿತ್ತನು. 
ಉತ್ತರ ೨೮ ಸ್ಲಾ ಸನಗಳುಳ್ಳೆ ಮಹಾ ಸಂಖ್ಯೆಯಾ 
ಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಆಶ ಶೈ ರೃವೆಂದರೆ ಆ 
ಜು ಈ ಐದು ತಾಸುಗಳ ಉದ್ದ ಕ್ಕೂ ತನ್ನ 

ಬೇರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ತ ಸಗಾಷಣ 
ಗಳನ್ನೂ ಸಾಗಿಸುತ್ತಲೆ ಇದ್ದನು. ಆದರೆ 
ಬಹು ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕ ನಡೆದೇ 
ಇತ್ತು! 

ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿ ನಲ್ಲೇ ಗಣಿತಪ್ರಚಂಡ 
ನಾಗಿದ್ದ ಬ ಜೆರಾ ತ್‌ 
(೧೮೦೪-೪೦) ತನ್ನ ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿ ನಲ್ಲಿ 
೪,೨೯೪೯,೬೭,೨೯೭ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಬ 
ಗಳನ್ನು ಮನಸಿನಲ್ಲೇ ತೆಗೆದು ೬೭,೦೦,೪೧೭ 
೬೪೧ ಎಂದು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಹೇಳಿದನು. 
ಆದಕೆ ಬಡಪಾಯಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಟ್ಟ ಕೂಡಲೆ 
ಅವನ ಈ ಕೌಶಲ ಇನಮುಖಎತಗಿ ಹೋಯಿತು. 

ಆದಕೆ ಗಣನಾಕ್‌ೌಶಲದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗಿನ 
ಜೊಹಾನ ಡಸನನ್ನು ( ೧೮೨೪- -೬೧) ಸರಿಗಟ್ಟು 


ಕ್ನ | 


ವವರು ಇಂದಿಗೂ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಅತಿಸರಳ 
ವಾದ ಗಣಿತ ಪ್ರಮೇಯ ಕೂಡ ಅರ್ಥವಾಗು 
ತ್ರಿರಲಿಲ್ಲ.. ಅಷ್ಟು ದಡ್ಡನಾತ. ಆದರೆ ಸಂಖ್ಯೆ 
ಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವನು ರಾಜ. ೮ ಸ್ಥಾನಗಳ 
ಯಾವದೇ ಗ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವನು ೫೪ 
ಸೆಕೆಂದುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ೨೦ "ಸ್ಥಾನಗಳುಳ್ಳ ಏರಡು 
ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆರು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿಯೂ ೧೦೦ 
ಸ್ಥಾ ನಗಳುಳ್ಳ ಎರಡು ಸಂಖೆ ಗಳನ್ನು ೮॥! ತಾಸು 
ಗಳಲ್ಲಿಯೂ "ಮನಸಿನಲ್ಲೇ ಸತತ ತ್ತಿದ್ದ ನವನು. 
೬೦ ಸ್ಥಾನಗಳುಳ್ಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಗಮೂಲ 
ವನ್ನು ಸೆಕಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನಾತ. 


ಆದರೆ ದಡ್ಡರೂ ನಿರಕ್ಷರಿಗಳೂ ಮಾತ್ರ ಈ 
ಗಣನಾ ಕೌಶಲದಲ್ಲಿ ಹೆಸ ರಾಗಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿ 
ದರೆ ಅದು ತಪ್ಪೈ. "ದ೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಶ್ರೇಷ್ಠ 
ತಮ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಗಾಸನು. (೧2023 
೧೮೫೫) ೩ ವ ನದವನಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ತಂದೆ 
ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತಬ್ಬಿದ್ದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು. 
ಅವನ ಗಣಿತಕ್‌ೌಶಲ ಶಿಥಿಲವಾಗದೆ ಕೊನೆ 
ವರೆಗೂ ಉಳಿಯಿತು. 

ಮುಂದೆ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಖಗೋಲ 
ಇಸ್ರೃಜ್ಞನಾದ ಟಿ.ಎ. ಸಾಫರ್ಡನು ೯ನೇ ವಯ 

ಸಿನನ್ಲಿ "ತಾನೇ ಗುಣಿಸಿದ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಪ್ರ ಸ್ರ 
ಟಿಸಿದನದೆ ಗ ಸೃಹಣಗಳನ್ನು ಗುಣಿಸಲು "ಸ 
ಪದ ತಿಯನ್ನು. ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ೧೦ನೇ ವಯ 

ಸನಲ್ಲಿ ೧೫ ಸ್ಥಾ ನಗಳುಳ್ಳ ಏರಡು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ 
ಛನ್ನು. ಗುಣಿಸಿ ಒಂದು ಮಿನಿಟಿನೊಳಗೆ ೧೩೩೩, 
೪೯೧,೮೫೧,೨೦೮,೫೬೬,೯೨೫,೦೧೬ ೬೫೮,೨೯೯, 
೯೪೧,೫೮೩,೨೫೫ ಎಂದು ಅವನು ಉತರ 
ಕೊಟ್ಟನು. ಡ್‌ 

ಒಂದು ಲಂಬಕವು ಒಂದು ಸೆಕಂದಿಗೆ ೯ 
ಇಂಚು ಚಲಿಸಿದರೆ ಅದು ೭ ವರ್ಷ, ೧೪ ದಿನ, 
೨ ತಾಸು, ೧ ನಿಮಿಷ ೫೬ ಸೆಕಂದುಗಳಲ್ಲಿ 
ಎಷ್ಟು ದೂರ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ? ( ವರ್ಷವೆಂದರೆ 
೩೬೫ ದಿನ, ೫ ತಾಸು, ೪೮ ನಿಮಿಷ, ೫ 
ಸೆಕೆಂದುಗಳು ). ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ 


೬೮ 


೨೧೬,೫೬,೨೫,೭೪೪॥/ ಇಂಚು ಎಂದು ಸರಿಯಾದ 
ಉತ್ತರವಿತ್ತ ಜಾರ್ಜ . ಬಿಡ್ಡರನಿಗೆ ಆಗ ೧೧ 
ವರ್ಷ ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. 
ನಾಗಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಟ್ಟ ನಂತರ ಜಾರ್ಜ 
ಬಿಡ್ಡರನು ( ೧೮೦೬-೭೮) ಜಗತ್ತಿನ ಶತು 
ಇಂಜನಿಯರರಲ್ಲೊ ್ಲಬ್ಬನಾದನು. ಅವನೇ 
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಧಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದವನು. 
ಅವನ ಗಣಿತ ಶಕ್ತಿ ಚ ಮೀರಿದಂತೆ ಏರಿತೆ£ 
ಎನಾ ತಗ್ಗಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಲೆ ಮಗನಿಗೂ ಈ 
ಶಕ್ತಿ ಇಳಿದುಬಂತು. 

ಈ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯ ರಹಸ ವನ್ನು ಕೆಲ 
“ ಪ್ರಚಂಡ'ರುಸ್ವತಃ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿ ಗ್ಗ ಹೊರಗೆಡ 
ಹಿದ್ದಾ ಕೆ. ಅದು ಕೇವಲ "`ೈವದತ್ತ ವರವಾಗಿ 
ಸ ಅಂತೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪರೂಪ 

ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ರಚನಾವೈ ಶಿಷ್ಟ ವನ್ನು ಗುರು 

ಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅದ್ದು ತ ಏಕಾಗ್ರ ತೆ 
ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಪ್ರೇಮ ಇ ಅಪೂರ್ವ 
ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಅವರು ಲೆಕ್ಕ ದಲ್ಲಿ 
ಕೆಲ ಒಳಹಾದಿ ಮತು ತಂತ್ರ ಗಳನ್ನೂ ಬ 
ಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ಪ್ರಚಂಡರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾದ ಅಮೇರಿ 
ಈ ಲೆಸ್ಲಿ ಮಿಚೆಲ್ಲರು ಈ ತಂತ್ರಗಳ ಸ ಆತ್ಚ 
ರೃಕರ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ತುಟಿ ಕ 


ಕಲ್ಲು ಕುಜಿಗನ ಮಗ . 


ಕಸ್ತೂ ಠಿ 


ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೊನೆಯ ಅಂಕೆಗಳು, ಅಂಕೆ 
ಗಳ ಸರಣಿಯ ರಚನೆಗಳು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ 
ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ವರ್ಗಮೂಲ ಘನಮೂಲಗಳನ್ನು 
ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೊತು ಸ ಹಚ್ಚಬಹುದೆಂದು ತ 
ರನ್ನು ತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೯ ರಿಂದ ಅಂತ್ಯ 
ವಾಗುವ. ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಘಾತದ 
ಕೊನೆಯ ಅಂಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ೯ ಇಲ್ಲವೆ ೧. 
ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಪ್ರಕಾರ ೬ ಮತ್ತು ೫ ರಿಂದ 
ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಘಾತಗಳೆಲ್ಲ ೬ 
ಮತ್ತು ೫ ರಲ್ಲೇ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 

ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಪರಿಪೂರ್ಣ (7618901) 
ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಘನವಿದ್ದು ಅದರ ವರ್ಗಮೂಲ 
ಅಥವಾ ಘನಮೂಲವು ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳೊಳ 
ಗಿನದಾಗಿದ್ದರೆ ನೋಡಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಣಗಳ 
ಮೇಲಿಂದ ಸ ಹೇಳಲು ಬರುತ್ತದೆ. : ಇದು 
ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸುಲಭವಲ್ಲೆನಿಸಿದರೂ ಸಂಖ್ಯೆ 
ಗಳನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಬುದ್ಧಿ ಯು ಭರದಿಂದ 
ಚಲಿಸತೊಡಗುವ ಪ ಪ್ರಚಂಡನಿಗೆ ಅದು ಕ್ಷಣಮ್ಮಾ 
ತ್ರದ ಕೆಲಸವೆಂದು ಮಿಚಿಲ್ಲರ ಮತ. ಪ್ರಚಂಡರು' 
ಕೇವಲ ಜ್ಞಾ ಓಸಿಕೊಳ್ಳು ವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರ 1 ವೇಗ 
ದಿಂದ ಗುಣಿಸ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುತ್ತಾ ಕೆ 


ಒಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಅಂಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ 


ಯಿರುವುದೇ ಈ ಗಣಿತಪ್ರಚಂಡರ ಗುಟ್ಟು. 


ಗಣಿತದ ಈ ಚಮತ್ಕಾರ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆಯ ? 


೧೨೭೯-.- 

೧೨ ೯-1. 

೧೨೩ ೯-3. 

೧೨೩೪ )«೯-.- 
೧೨೩೪೫ «೯ _- 
೧೨೩೪೫೬ «೯-3. 
೧೨೩೪೫೬೭೨ ೯-.- 
೧೨೩೪೫೬೭೮ ೯ 


೨..ಾಗಿಛ0ಿ 

ಕಿಎ೧೧೧ 

೪ಎ ೧೧೧೧ 

೫ ಇ ೧೧೧೧೧ 

೬ ಎ.೧೧೧೧೨೧ 

೭ 2೧೧೧೧೧೧೧ 

ಳ 2೧೧7೧೧೧೧೧೧ 
೯ ೬೧೧೧೧೧೧೧೧೧ 


೧೨೩೪೪೫೬೭೮೯ «೯ 1-೧೦೬ ೧೧೧೧೧೧೧೧೧೧ 


ಶ್ರೀಕಾಂತ ಮಳಗಿ. 





. ರನ "ಮರ್ಚಂರ್ಟ ಆಫ್‌ ವೆನಿಸ್‌ 
| ವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ ಕೆರೂರ 

ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ಅದಕ್ಕೆ ಸುರತ ನಗ 
ರದ ಶ್ರೇಷ್ಕಿ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅನರು 


ಹೇಳಿಯೇ 


3 ತಮ 


ಚೆ ೧ನೇ ಜೇಮ್ಸ ರಾಜ್ಯ 
* ವಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ 


' ವದು. ಅಲ್ಲಿ. ಚಹ್ಮ | 
2» ಸಾಫಿ, ತಂಬಾಕು "| 
ಸಕ್ಕರೆಗಳ ್‌ 


1. ಮತ್ತು ತ 
ಸ ಅಭಾವ ತುಂಬ ಇ... ಇಹ! 
'( ದ್ಮಿತು. (ಎಜೆ 





' ಮೊಗಲ ಭಾರತದ ಅಲಕಾನಗರಿ 


ಸುರತ 


ಈ ಶತಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಶೇಕ್ಸನಿಯ- 
ಸ್‌' ನಾಟಕ 


ಪ್ರಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಹೆಸರಿಟ್ಟ ರಬಹುದಾದರೂ 


ಸುರತ ನಗರವು ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 
. ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ ವಾಗಿತ್ತೆ ೧ಬುದು ಅಕ್ಬ್ಬ 
ಅದತ ಸಂಪತ್ತಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು 


ರಶಃ ಠಿಜ. 
ಬ್ರಿಟಿಶರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರಲು 


. ಉತ್ಸಾಹಿತರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅನರು 
ಸ ಮೊದಲ 
ವ್ಯಾಪಾರ ಠಾಣೆ 
ಗಳೆಲೊಂದನು ಇ 
ಸ ಸಿದರು 


ಇಂಗ್ಲಂಡಿನಲ್ಲಿ 


ಅ ಬಾಡಾ ದ ವಟುಮುನ ್ಮ್ಮೌ 
|| | 


ಇತ. 


ಆದರೆ: ಇವ 


ಕ್ಕ ಂತಲೂ ಅಡಿಗೆಗೆ ರುಚಿಯನ್ನೀಯುವ ಮತ್ತು 
ಇಂಗ್ಲ ಂಡಿನ ವಿಪರೀತ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವನ್ನು 
ಕಾಯ್ದಿಡಲು ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಸಾಲೆ ಸಾಯು 
ನು ಗಳ. ಅಗತ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾ ಗಿತ್ತು. 

ಜಾಗ್‌ ಮಸಾಲೆ ಸಾಮಾನುಗಳು ವಿಪೆಲ 
ವಾಗಿವೆ. ಸುರತ ಬಂದರಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಸಾಕು, 
ಬೇಕಷ್ಟನ್ನು ಹೇರಿಕೊಂಡು ಬರಬಹುದು ಎಂಬು 
ದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜನ ಕೇಳಿ ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. 
ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತಾಪಿ ನದಿ ಡಂಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ರ 
ಪುಟ್ಟ ನಗರದ ಅಪಾರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಾನಾ 
ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದರು. 

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರತ ನಗರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ 
ಅತಿ ಮಹತ್ವದ ಬಂದರವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದ 
ಸಾಗರೋತ್ತರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಬಹ್ವಂಶ ಸುರತ 
ಬಂದರದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. 

೧೬೦೮ ನೇ ಇಸವಿಯ ಅಗಸ್ಪತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ 
ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಮೊದಲನೆಯ ಹಡಗು 
"ಹೆಕ್ಟರ್‌' ಸುರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ 
ವಿಲಿಯಂ ಹಾಕಿನ್ಸ್‌? 'ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲ 
ಸಾಹಸಿ ತರುಣರಿದ್ದರು. ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲು 
ಗಳ . ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು. ಮಾರ್ಗದ 
ಕಲ್ಪನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತು ಪೋರ್ತುಗೀಜ ಹಾಗೂ 
ಸ್ಪೇನಿಶ್‌._ ಸಮುದ್ರಗಳ್ಳೆರ ಆಕ್ರಮಣ ಭೀತಿ 


ಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಹಾಕಿನ್ಸ್‌ ಕೈಕೊಂಡಿದ್ದನು. 






೭೦ 


ಮೊಗಲ ದರ್ಬಾರದ ವೈಭವ-ಸಂಪತ್ತುಗಳು 
ಸುರತ ನಗರದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದವು. 
ಹಾಕಿನ್ಸನಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ೧೫೮೨ 
ರಲ್ಲೆ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. 
ಜಾನ್‌ ನ್ಯೂಬೆರಿ ಮತ್ತು ರಾಲ್ಪ ಫಿಚಾ ಎಂಬಿ 
ಬ್ಬರು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ನಯ ಲೀಡ್ಸ್‌ ಎಂಬ 
ಸರಾಘ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ ಸ್ಟೋಕೆ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ 
ಕಾರ- ಈ ನಾಲ್ಕರೇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ ಥಮ 
ಆಂಗ್ಲರು. . "" ಟಾಯಗರ್‌'' ಎಂಬ. “ಚಿಕ್ಕ 
ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ 
ದ್ವರು. ಸ್ಪೇನ ಮತ್ತು ಪೋರ್ತುಗಾಲದ ಹಡ 
ಗುಗಳ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೇಪ್‌ ಆಫ್‌ ಗುಡ್‌ 
ಹೋಪ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಈ ಜನರು 
ಸುತ್ತುವರಿದು ಮೊದಲು ಭೂಮಧ್ಯ ಸಮುದ್ರದ 
ತ್ರಿಪೋಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಲೆಪ್ಪೋ, ಬಗ 
ದಾದ ಮತ್ತು ಬಹೆರೀನಗಳಿಗೆ : ತೆರಳಿ ಮುಂದೆ 
ಮತ್ತೆ. ಸಮುದ್ರಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 
ಬಂದರು. . ಇವರು ತಿರುಗಿ ಲಂಡನ್ಸಿಗೆ ಹೋಗಿ 
ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಫೇಳಿ 
ಇಂಗ್ಲಿಷರಿಗೆ ವಿಸ್ಮಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಮಹಾ 
ಕವಿ ಶೇಕ್ಸವಿಯರನು ಕೂಡ ಮ್ಯಾಕಬೆತ್‌ 
ನಾಟಕದಲ್ಲಿ " ಅವಳ ಗಂಡ ಅಲೆಪ್ಪೊಕ್ಕೆ 
ಹೋದ” -ಎಂದು ಮಾಟಗಾರ್ತಿಯರಿಗೆ ಸಂ- 
ಬಂಧಪಟ್ಟ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. 


ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ ತೀರಕಗ್ಗ ನಗರ 
ವಾಗಿತ್ತು. ಮೊಗಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕಬರನ ಶಿಲ್ಪಿ 
ಗಳು ಸಟ್ಟಿದ ಸುಯೋಜಿತ ನಗರಗಳೆದುರಿನಲ್ಲಿ 
ಲಂಡನ್‌ ನಗರ ಯಾತಕ್ಕೂ ಹತ್ತುತ್ತಿ ಲಿಲ್ಲ. 
ಜಾನ್‌ ನ್ಯೂಬರಿಯು ಆಗ್ರಾ ಚ ವರ್ಣನೆ 
ಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; “ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ 
ನಗಳವಿರು. ಲಂಡನ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಎಷ್ಟೋ ಪಟ್ಟು 
ದೊಡ್ಡದು. ಅಗಲವಾದ ಬೀದಿಗಳು, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ 
ಕಟ್ಟಿದೆ ಘಟ್ಟಿ ಡಗಳು. ಪರ್ಶಿಯ ಪೊದಲಾದ 
ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ `' ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ 
ಇದೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೇಟಿ. ಇಲ್ಲಿ ರೇಶಿಮೆ 


ಕಸ್ತೂ ಠಿ 


ಅರಿವೆ, ಮುತ್ತು- ರತ್ನಾ ದಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಭರ್ಜರಿ 
ಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಜನ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ 
೧,೦೦೦ ಆನೆಗಳು, ೩೦,೦೦೦ *ುದುಕಿಗಳು, 
೧,೪೦೦ ಚಿಗರಿಗಳು, ಅಲ್ಲದೆ ಚಿರತೆಗಳು, ಶಿ 
ಗಳು, ಗಿಡುಗಗಳು ಇವೆ. ಅದ್ಭು ತವಾದ, ನೋಡ 
ತಕ್ಕ ಂಥ ನಗರವಿದು. ? 

ಶ್ರ ಕಾಲದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವಾತ 
ನೊಬ್ಬ “ ಸುರತವು ಜಾತಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ 
ಅತ್ಯ 1 ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ 
ವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಸರಕುಗಳ ಖರೀದಿ 
ವಕ್ರಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ -- ಯುರೋಪ, ಚೀನ, 
ರ್ಪಯ ಅಕೇಬಿಯ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಿಂ 
ದಲ್ಲದೆ ಭಾರತದ ಮೂಲೆ-ಮೂಲೆಗಳಿಂದಲೂ 
ಸರಕು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ ”' 
ಎಂದಿತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. 

ಮೊಗಲರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸುರತಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ 
ಬರಲು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಜಗಾ. 
ಮಕ್ಕಾಕ್ಕೆ. ಹೋಗುವ ಮುಸ್ಲಿಮರೆಲ್ಲ ಸುರತದ 
ಲ್ಲಿಯ “1 ಏರಬೇಕಾಗಿತ್ತು.. ಸುರತ ಮತ್ತು 
ಆಗ್ರಾಗಳ ನಡುವೆ ಸಾರಿಗೆ ಅವ್ಯಾ ಹತವಾಗಿ 
ನಡೆಯುತ್ತಿ ತ್ತು. ಪಶ್ಸಿ ಮಕ್ಕೆ 1 
ವರಿಗೆ, ಉತ್ತ ರಕ್ಕೆ ಪರ್ಶಿಯನ್‌ ಮತ್ತುಸುಯೇಜ 
ಆಖಾತದ ವಕೆಗೆ" ಈ ನಗರದ ವ್ಯಾಪಾರದ ಎಳೆ 
ಗಳು ಹಬ್ಬಿದ್ದೆವಾದ್ದರಿಂದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಿಗೆ, 
ಅದರಲ್ಲೂ ಬ್ರಿಟಿಶರಿಗೆ ಸುರತವು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ 
ವಾಗಿತ್ತು. 


ನ್ಯೂಬೆರಿ ಮತ್ತು ಹಾಕಿನ್ಸರ ಪ್ರಯಾಣದಿಂದ 
ಬ್ರಿಟಿಶರಿಗೇನೂ ಲಾಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಮೂರು 
ಬ್ರಿಟಿಶ ಹಡಗಗಳು ಬಂದರೂ ಪ್ರಯೋ 
ಜನವೇನೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗಲೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾ 
ವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದ ಪೋರ್ತುಗೀಜರೊ 
ಡನೆ ಅವರು ಕಾದಬೇಕಾಯಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ 
ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಧೈರ್ಯಗೆಡದೆ ೧೬೧೨ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ 
ಬೆಸ್ಟು. ಎಂಬವನನ್ನು “ಡ್ರೆ ಗನ್‌: ೫ ಇಘುತ್ತ್ಯು 
"ಹೋಸಿಂಡರ್‌” ಎಂಬೆರಡು ಹಡಗುಗಳೊಂದಿಗೆ 











ಸುರತ... ೭೧ 


ಕಳಿಸಿದರು. ನಡುಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ತುಗೀ 
ಜರು ಈ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಭೀ! "ರ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ 
ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಸೋತು ಗೋವೆಗೆ ಓಡ 
ಬೇಕಾಯಿತು. ಮೊಗಲ ಬಾದಶಾಹ ಜಹಾಂಗೀ 
ರನು ಈ ವರ್ತಮಾನವನ್ನು *ೇಳಿ ಬ್ರಿಟಿಶರ 
ಶೌರ್ಯ-ಧೈರ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರೀತನಾಗಿ ಸುರತದಲ್ಲಿ 
ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಬಹುದೆಂದು "ಫರ್ಮಾನೆ' 
ಹೊರಡಿಸಿದನು... ಮುಂದೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ 
ನಂತರ ಮೊಗಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಕ್ಕೆ ಈ 
ಫರ್ಮಾನವೇ ಕಾರಣವಾದೀತೆಂದು ಜಹಾಂಗೀ 
ರನು ಕನಸಿನಲ್ಲೂ ಎಜಿಸಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. 

೧೬೧೪ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತಾಪ್‌ ಡಾಟನ್ನನ 
ನೇತೃತ್ವ ದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು 'ಹಡಗುಗಳು ೪೦೦ ಜನ 
ರನ್ನು; ಕನಡ ಸುರತಕ್ಕೆ ಬಂದವು. 
ಇದರಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡ `ಪೋ ಜು 

ಡೌಟನ್ನನ ಮೇಲೇರಿ ಹೋದರೂ ಸೋತು 
ತಣ್ಣಗಾದರು. 

ಅಂದಿನಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಸುರತ 
ದೊಡನೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ವ್ಯಾ ಪಾರವನ್ನಾ ರಂಭಿಸಿ 
ದರು. ಕ | ಅಗಷ್ಟ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ "ಇಂಗ್ಲಂ 
ಡಿನ ಅರಸೆ ಒಂದನೇ ಜೇ ಮ್ಸನು ಜಹಾಂಗೀ ನ 
ದರ್ಬಾರಕ್ಕೆ ಸರ್‌ ಜಾಮರ್‌ ಕೋ ಎಂಬ 
ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಿದನು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ 
ಜಹಾಂಗೀರನು ಅರಸು ಜೇಸಿ ಒಂದು 
ಪತ್ರ ಬರೆದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ 

ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ 
ರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನು. ಈ ಪತ್ರ ದಲ್ಲಿ "ನನ್ನೆಲ್ಲಪ 
ಗಳಿಗೆ, ಸಾಮಂತರಿಗೆ, ಸಕಲರಿಗೆ ಗ 
ಹೊರಡಿಸಿ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ 
ನ್ಯಾಪಾಂಗಳಗ. ವಸತಿ ಮತ್ತು ಜೀ (ವನ ಸ್ಮಾತಂ 

ತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ದಯಪಾಲಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು 
18 ಹಡಗುಗಳು ಬೇಕಾದಾಗ, ಬ! 
ಹೋಗಿ ಬರುವ ಸ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಫವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸ 
ಲಾಗಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಆತಂಕವೂ ಒದಗ 
ಲಾಗದೆಂದು ನಾನು ವಿಧಿಸಿದ್ದೇನೆ, " ಎಂದು 


ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದಿತು. 

ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಸುರತ 
ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆಯ ಕಾರಖಾನೆಯನ್ನು 
ಕಟ್ಟಿದರು. ಕೇವಲ ಐದು ಜನರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭ 
ವಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ ವಸಾಹತಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ 
೪೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾ ಯಿತು. "ಇವರಿಗಾಗಿ ಈಸ್ಟ 
ಇಂಡಿಯಾ ಜೀನ ವರ್ಷಕ್ತೆ ೧,೦೦,೦೦೦ 
ಪೌಂಡುಗಳನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡತೊಡೆಗಿತ್ತು. ಕಾರ 
ಖಾನೆಗಾಗಿ ದೊರಕಿಸಿದ ಮನೆ ಸ ುರತದಲ್ಲೇ ಅತಿ 
ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. « ಅಲ್ಲಿ ಸಕಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿದ್ದವು. 

ಇವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸುಖದಂತೆ ದುಃಖವೂ 
ಇತ್ತು. ಸುರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೊಗಲ ಗವರ್ನರನು 
ಹಣದಾಸೆಯಿಂದ ಭತ ಬತ ಪೀಡಿ 
ಸುತ್ತಿದ್ರನು. ಆದರೆ ೧೭೩೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ ಕಾರ 
ಖಾನೆಯ ಹೆಪ್ರಿ ಲೌಥರ ಮತ್ತು ಮೂಲ್ಡಾಸ 
ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮೊಗಲ 
ಗವರ್ನರ ಸೊರಾಬಖಾನನನ್ನು ಸುರತದಿಂದ 
ಓಡಿಸಿದರು. ಹೊಸತಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿ ಬಂದ 
ಗವರ್ನರನು ಇಂಗ್ಲಿಷರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿ ನಡೆ 
ದನು. ಮುಂದೆ ಈ ಗವರ್ನರರು ನಾಮಮಾತ್ರ 
ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗುಳಿದರು. ನಿಜವಾದ ಅಧಿಕಾರ 
ಇಂಗ್ಲಿಷರದಾಯಿತು. 

ಈಸ್ಟ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ 
ಬ ಬತುಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಸುರ 
ತದ ಭಾಗ್ಯ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು ಮುಂಬಯಿ 
ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬರತೊಡಗಿ ಸುರತ ಹಿಂದೆ ಬೀಳ 
ತಾಸು ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಜಿ. ಬಿ. ಕ್ಯಂಡ್‌ 
ಸಿ.ಆಯ್‌. ರೇಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಯ ಗಾಡಿಗಳ ಓಡಾಟ 
ಸುರತದಲ್ಲೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅದಕ್ಕೆ ತುಸು 
ಮಹತ್ವ ಬಂದಿತಾದರೂ ಅದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳು 
ವಂಥದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಇಂದು ಸುರತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ ವಿಲ್ಲ. 
ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಟಗಳನ್ನೆ ತಿರುವಿ ನು 
ದಲ್ಲಿ ಕ ನಗರವೆ ಬಭವದಿಂದ ಮೆಕೆದಿತ್ತು ಎಂಬದು 
ಇಂತೂರಿವದು. 





ನಿದ್ದೆ ಬಾರದವರಿಗೆ ಕೆಲ ಸೂಚನೆಗಳು 


ಮನುಸ್ಕನಿಗೆ ಎಸ 


ನಿದ್ದೆ ಯಿಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ 

ವರೆಗೆ ಇರಬಲ್ಲನು? 
ದ್ವಿತಿ ತೀಯ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾಯುದ್ಧ 

ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಿಫೋರ್ಶಿಯದ ಒಂದು ಸೈನಿಕ 
ಶಿಬಿರದ ಲ ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹೆ 
ತ್ವದಪ ಫ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ವ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 

ಆಟಿ-ಪಾಟಿ ಊಟಓ-ಉಡಿಗೆ ಮುಂತಾದ 
ಸರ್ವ ಸಾಧಾರಣ ದೈನಂದಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಗ್ನ 
ರಾಗಿ ನೂರಾರು ಸೈನಿಕರು ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಿ 
ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ನಿಮಿಷ 
ಕೂಡ ನಿದ್ದೆ ಮುಡದೆ ಕಳೆದರು. ಓರ್ವನಂತೂ 
ಎಂಟು ದಿನ, ಎಂಟಿ ತಾಸು ನಿರಂತರ ಎಚ್ಚರ 
ಎದ್ದು ವಿಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. 

ಪ್ರಯೋಗದ ನಂತರ ಸೈನಿಕರ ದೇಹಾಕೋ 





) ನೆ ಗೇಶು) 


ಛ 


ಗ್ಯವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವ 
ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿವರ್ತನೆಯೇನೂ ಕಂಡುಬರ 
ಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎರಡು ಮೂರು ದಿನಗಳ ನಂತರ 
ನಿದ್ದೆ ಗೆಟ್ಟ ಕಲ ಸೈನಿಕರ ಸ್ವಭಾವ ಸಿಡುಕಿನದಾ 
ದದ್ದೂ 'ಕೆಲನರ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ ಕುಂದುತ್ತ ನಡೆ 
ದದ್ದೂ ಕಂಡುಬಂತು. *ೆಲ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ. ಮಿದು 
ನ ವಿಕಾರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅಧಿ 
ಕಾಂಶ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಗಾಢನಿದ್ದೆಯ ನಂತರ ನಿದ್ದೆ 
ಗೇಡಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮಾಯ 
ವಾದವು. ಇಬ್ಬರು ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಲ 
ಣಗಳು ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿದು ಅವರನ್ನು ಪೀಡಿ 
ಸಿದವು. ನಿದ್ದೆಗೂ ಮನುಷ್ಯ ಶರೀರಕ್ಕೂ 
ಸಂಬಂಧವಿರುವದಾದಲ್ಲಿ ಅದು ವಿ. ದುಳಿನೊಡಸ 
ಇದೆ. ಎಂಬ ಓಪೊಳ್ಳೇಟಿಸನ ಸಿದ್ದಾಂತವು 
ಈ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು... 


ಆದರೆ ನಿದ್ದೆ ಎಚ್ಚರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೇನು 
ಗೊತ್ತಿದೆ? 

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವು ಅಲಾರಂ ಗಡಿಯಾ 
ರದ ಸಪ್ಪಳಕ್ಕೆ ನಿದ್ದೆ ಕಳೆದು ಎಚ್ಚರಾಗುತ್ತೇವೆ. 
ಗಂಟೆಯ ಧ್ವನಿ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ 
ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. 
ನಮ್ಮ ಶ್ಯಾಸೋಚ್ಛಾ ಆಸದಲ್ಲಿ ಅಂತರಬೀಳುತ್ತ ದೆ. 
ನರಮಂಡಲ ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತ ಡೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ 
ತಲೆಯನ್ನು ಅತ್ತಿತ್ತ ಹೊರಳಾಡಿಸಿ ಮಗ್ಗಲು. : 
ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆ ಬಳಿಕ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣು 
ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ' ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂಭವಿ 
ಸುವದಕ್ಕೆ ಗಂಟೆಯ ಧ್ವನಿ ನಮ್ಮ ಶ್ರವಣ ನರ 


ಸಾಯನ ಡೈಜೆಸ್ಟ್‌? ಮತ್ತು * ಹೆಲ್ಹ? ಆಧಾರದಿಂದ 





 *ಸಾಧ್ಯವಿಡೆ. ' 


ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ ಬೇಕು? 


ಗಳ ಮೂಲಕ ಕೆಲ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಮಿದುಳಿಗೆ 
ಮುಟ್ಟಿಸುವದೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 
ನಿದ್ದೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚ 
ರಿಯುವದಿಲ್ಲ; ಒಂದು ಅವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು 
ಅವಸ್ಥೆ ಗೆ ಮುಟ್ಟುವ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಶರಿ(ರದಲ್ಲಿ 
ಅನೇಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜರಗುತ್ತವೆ..' ಈ 
ಘಟನೆಯನ್ನು " ಇಲೆಕ್ಟೊಎನ್ಸೊಫೆಲೊಗ್ರಾಫ್‌' 
ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಫರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಸಲು 
ಈ ಯಂತ್ರವು ಮಿದುಳಿನಿಂದ 
ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ಧಾರೆಯನ್ನು ಗುರು 
ತಿಸಿ 'ಖಾರೂರದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯ 
ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿದ್ದಾ, ಗ ಈ ಯಂತ್ರ ಸರಳ ತೇಜ 


ಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ 
ಮಿದುಳು ಶಾಂತವಿದೆಯೆಂದರ್ಥ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ 
ಮೇಲೆ ಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಗಂ ಟುಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 


ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಕೋಶಗಳು ಅಕಸ್ಟಾ 
ತ್ತಾಗಿ ಜಾಗ್ರ ತವಾಗತೊಡಗಿದ್ದ ವ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು 
ಇವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. 

ಈ ಪೂರ್ಣ ನಿದ್ರಾ ವಸ್ಬೆಯಿಂದ ಪೂರ್ಣ 
ಎಚ್ಚರದ ಅವಸ್ಥೆ [ಗೆ ಮುಟ್ಟು ಪ್ರ ಮೊದಲು ನಾವು 
ಸ್‌ ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಬರುತ್ತೇವೆಂದು ಈ 
ಯಂತ್ರವು ಎಳೆಯುವ ಕೀಖೆಗಳ ವೃತ್ಯಾಸ 
ಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. 

ಎಚ್ಚ ರಾಗಲು ಎಷ್ಟು ವೇಳೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ 

"ಟರ? ಎಚ್ಚೆರಾಗುವದಕ್ಕೆ 
ಗತ್ತಿನ ಅವಲಂಬಿಸಿಬಿತ್ತ ದೆ... ಗಡಿಯಾ 
ರದ ಸುತ್ತಾ ದಿಂದ ನಾವು ನಿದಾನವಾಗಿ 
ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಮಕ್ಕ ಳ ರೋದನ 
ಧ್ವನಿ' ವಿಗೆ ಬಿದ್ದೊ ಡನೆ ಎಚ್ಚ ರಾಗುತ್ತೆ (ವೆ. ಸೆಲ 
ವರಿಗೆ ಎಚ್ಚ ರಾಗಲು ತುಸು "ಚ್ಚು ವೇಳೆ ಹಿಡಿ 
ಉುತ್ತದೆ. ಗನೆ ಮತ್ತು ತಡವ ಎಚ್ಚ ರವಾ 
ಗುವದು ಎಂದರೂ ಈ ಅಂತರ ಕೇವಲ್‌ ಕೆಲ 
ಸೆಕಂದು ಅಥವಾ ಮಿನಿಟುಗಳದಾಗಿರುತ್ತದೆ. 

ತಾವು ನಿದ್ರಾ ವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ ಸ ಸ್ವಪ್ನ ವನ್ನ (ಕಾಣು 
ವದಿಲ್ಲ ಗೆ ಕೆಲಿವಕೆನ್ನು ತ್ತಾರೆ. . ಇದಕೂ 
ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ. ಇಂಥ 'ಜನರು ಸಾಮಾ 

೫-10 


ಕಾರಣವಾಗುವ 


1 


೭ತ್ಟಿ 


ನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೊಂದು ಗಹನವಾದ ಇಲ್ಲವೆ 
ಸ್ವಾರಸ್ಕಪೂರ್ಣವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ವಿಚಾರ 
ಮಾಡುತ್ತನಿದ್ದೆಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತುಈ ಕಾರಣ 
ದಿಂದ ಇವರನ್ನು ಎಚ್ಛರಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ 
ಗಳು ಬಹು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಜರಗುವದರಿಂದ ಎಚ್ಚ 
ರಾದೊಡನೆ . ಇವರಿಗೆ ನಿದ್ದೆ ಹೋಗುವಾಗ 
ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಚಾರವೇ ಮನಸ್ಸಿನೆದುರು ಬಂದು 
ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಡುವೆ ನಿದ್ರಾ ವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ 
ಕಂಡ ಸ್ವಪ್ನಗಳನ್ನು ಇವರು ಮಕೆತುಬಿಡುತ್ತಾ ಕೆ 


ಮನುಷ್ಯನು ಒಂದೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರವಾ 
ದರೂ . ಏಕಾಗ್ರ ಚಿತ್ತನಾಗಿರಲಾರ. ' ಎಂದು 
ಪತಂಜಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಧ್ಯಾನವಿಜ್ಞಾ ನವು ಇಂದು 


ಈ ಮಾತನ್ನು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ 
ತೋರಿಸಿದೆ... ಧ್ಯಾನವಿಜ್ಞಾನಪ್ರವೀಣ ಡಾ. 


ಶಿಖ್ಮೋರಕು, ಎಷ್ಟು ತಲ್ಲೀನರಾಗಿದ್ದೇವೆಂದರೂ 
ನಾವು ಒಂದು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ 
ಧ್ಯಾನ ತೊಡಗಿಸಲಾರೆವು, ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ 
ಸ್ನಾಯುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಚನೆ ಮತ್ತು ವ್ರ ವಸ್ಥೆಯ 
ಮೂಲಕ ನಾವು ನಮ್ಮ ಅಧಿಕಾಂಶ" ಕಾರ್ಯ 
ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಧ್ಯಾನವನ್ನು ತೊಡಗಿ 
ಸದೆ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ ವು. 

ಮೋಟರ '“ಡೆಸುವದೇ ನೂ ಸುಲಭ ಕೆಲಸ 
ವಲ್ಲ. ರಸ್ತೆಯ ರೂಪರೇಷೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಡ್ರೈವರನು 
ಎಚ್ಚ ರಿಕೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತ ದೆ. ಹಾಗಿ 
ದ್ದರೂ ಆತ ಮೋಟರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಾಗ ತನ್ನ 


1] (| ಜಟ 
11 (||. 





೭೪ ಕಸೂ 
ಹಾಯ 


ತಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರೆಂಟು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿ 
ರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲವೆ ತನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಕುಳಿತಿರುವ 
.ವೃತ್ತಿಯೊಡನೆ ಏನೇನೋ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿರು 
ತ್ತಾನೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಾವು ನಮ್ಮ ಚಿತ್ತವನ್ನು 
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀ 
ಕರಿಸುವದು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ. 
ಒಂದು ತಾಸಿನ « ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಯಾಸ 
ಪಟ್ಟಿಕೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮಿನಿಜಿನ ವರೆಗೆ “ಮಾತ್ರ 
ನಮ್ಮ ಚಿತ್ತ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 
ಪೂರ್ಣ ತಲ್ಲೀನತೆಯ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಮೀಪಿ 
ಸಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜುಶಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 


ದಿನವಿಡೀ ಕಾರ್ಯಮಗ್ನ ವಾಗಿರುವ ಮನಸ್ಸು 
ದಣಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ... ದಣಿದ ನರಮಂಡಲ 
ಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸುವದು ಅಶಕ್ಕವಾಗು 
ತ್ರ ದೆ. ಸೆಲವರಿಗೆ ನರಮಂಡಲಗಳ ವಿಶ್ರಾ ತಿಗೆ 
ನಿದ್ರೆ ಯ ೨ಗತ್ತ ಬೀಳು ವದೂ ಉಂಟು. ಜಾಗ್ರ ತ 
ವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲೇ ಸಾ ತಿ ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ 
ಅಣಿಯಾಗುವಂ ೦ಥ ನಕಮಂಡಲಗಳಿರುವ ಚಿ 
ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ 
ಒಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಎರಡು ಎರಡು ಕೋಶಗಳಿರು 
ತ್ತವೆ ಎಂಬುದೇ ಇದರ ರಹಸ್ಯ. ದಣಿದ ಕೋಶ 
ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ ಎರಡನೆಯದು *ೆಲಸ 
ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

ನಿದ್ರಾ ಸ್ಟೆ ಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮನಸ್ಸು ಕೆಲಸ 
ಮಾಡುತ್ತ ಲೇ ಇರುತ್ತ ದೆ. ಶ್ವಾಸೋಚ ಎ 
ಕ್ರಿಯೆ, ಹೃ ದಯ ಯಳ್ಳು. ವ್‌ ಯಿ 
ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆ ಯ ಲ್ಸೂ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಪ್ನ ಕಾಣು 
ವಾಗಲೂ. ಮಿದುಳು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಶ್ರ ಮವನ್ನು 
ಮಾಡಲೇ(ಬೇಕಾಗುತ್ತ ದೆ” 

ಇನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ? ಮಗು 
ತನ್ನ ದಿನದ ಪ ಳೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ನಿದ್ದೆ 
ಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ; ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂ ದವನು 
ದಿನದ ಒಂದು ಮೂರಾಂಶದಷ್ಟು ಸಮ ಯವನು 
ನಿದ್ದೆ ಯ ಲ್ಸ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ 1) ಮುದುಕರು ಹತ 
ವದು ಮ ತ್ತು ಮಲಗುವದನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೈ ನ್ರೇನನ್ನೂ 
ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲ್ಪ ಜು 


ಪ್‌ 


ರಿ 


ಆದರೆ ಇದನ್ನೇನೂ ಸಿದ್ದಾಂತವೆಂದು ಹೇಳಬರುವ 
ದಿಲ್ಲ. ನಿದ್ದೆ ಬ ಪ್ರಮಾಣ ಅವರವರೆ ವ್ಯ ಯಕ್ತಿಕ 
ಅವಶ್ಯ ಕತೆಗನು ಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಯಾ 
ಗುತ್ತ ೯ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾ ದವರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ 
ವಯಸ್ಸಿ ನವರು ಹಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡು 
ತ್ತಾರೆ. "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯ ರಿಗೆ. `ಗಂಡಸರಿ 
ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿದ್ರೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. 

ಜಾಮಾ ಎಡಿಸನ್‌ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ೪-೫ ತಾಸು 
ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿ ಆರೊ!ಗ್ಯವಾಗಿದ್ದನು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.. 
ದಿನಕ್ಕೆ ೨೩ ತಾಸು ನಿದ್ದೆಯಾದರೆ ಸಾಕು ಎನ್ನು 
ವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ 
ತೀರ ಕಡಿಮೆ ನಿದ್ದೆ ಸಾಲುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಬಿರ್ಲಾ 
ರವರು ಬರೆದಿದ್ದಾ ಕ 

ಅಧಿಕಾಂಶ "ಜನರಿಗೆ ದಣಿದ ನರಮಂಡಲ 
ಗಳಿಗೆ ನಿದ್ರಾರೂಪ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕೇಬೇಕು. 
ನಿದ್ದೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಅವಶ್ಯವಿರುವದ 
ರಿಂದಲೆ ನಿದ್ದೆ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಮನುಷ್ಯ ಚಿಂತೆ 
ಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಿದ್ದೆ ಬರಲಿ ಎಂದು ನಾನಾ 
ವಿಧದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ 
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಿತಿಮೀರಿದೆ. .. ಆದರೆ ನಿದ್ದೆ ಬರಿ 
ಸುವ ಬ್ರೊಮಾಯಿಡ್‌, ಕ್ಲೋರಲ” ಹಾಯ 


ಡ್ರೇಟ ಮೊದಲಾ ಔಷಧಿಗಳು. ಒಂದು ಬಗೆಯ 


1 








; | ಗುಂಗನ್ನು ತ್ಫರುವವೇ. ವಿನಾ ನಿಜವಾದ ನಿದ್ದೆ 
. ಯನ್ನಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಎದ್ದೊಡನೆಯೂ ಮನುಷ್ಯ 


ರಿಸುವ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಿಕ್ಸಾಬಟ್ಟಿ ಯಾಗಿ 
ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅನರ್ಥವನ್ನು €ಟುಮಾಡಿಕೊ 
ಳ್ಳುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. 
; "೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಬರಿಸುವ 
ತ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು. ನುಂಗಿ ೧,೦೦೦ ಜನರು ಮರಣ 
. ಕ್ಕೀಡಾದ. ದಾಖಲೆಯಿದೆ. ಈ ಗುಳಿಗೆಗಳ 
.. ಗಂಡಾಂತರವನ್ನು ಮನಗಂಡು ಈಗ ಡಾಕ್ಟರರು 
. ಹೊಸದೊಂದು ಬಗೆಯ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಶೋಧಿ 
. ಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಬನ್‌, ಹೈಡ್ರೊಜನ್‌ ಮತ್ತು 
. ಆಕ್ಸಿಜನ್‌ಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿರುವ ಈ ಗುಳಿಗೆ ನಿರುಪ 
| ದ್ರವಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 


ಎಂದಾದರೊಮ್ಮೆ ಫಿಮಗೆ ಫಿದ್ಡೆ ಬರುವದಿಲ್ಲ 
. ಎಂದರೆ ನೀವೇನೂ ಗಾಬ ರಿಯಾಗಿ ಡಾಕ್ಟ ರರ 
' ಬಳಿಗೆ ಓಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ನಿದ್ದೆಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭ 
' ಧಿಸಿದಾಗ ಈ ಮುಂದಿನ ಸರಳ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು 
'' ಯೋಚಿಸಿಕೊಂಡು ಪ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯ 
ಃ ಬಹುದು : 
ಈ ನಿಶ್ಚಿತ ವೇಳೆಗೆ ಮಲಗುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ 
ಫೊಳ್ಳಿರಿ, ಮಲಗು ವದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಒಂದು 
ತಾಸು: ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಿರಿ. 
೨ ನಿಮ್ಮ ಚಿಂತೆ, ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹಾಸಿಗೆ 
'ಗೊಯ್ಯಚೇ ಡಿರಿ. ಹಗಲಿಡೀ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪೀಡಿ 
ಸಿದ ಅಥವಾ `ನಿಮ್ಮ ಮನಸ ಸ್ಪನ್ನು ಆಕ ಮಿಸಿದ 
`ವಿಚಾರಗಳಿದ್ದರೆ ಅವನ್ನು ಮರೆಯಲು ಪ್ರಯ 
ತ್ರಿ ಸಿರಿ. 
೨ ಗಾಢ ನಿದ್ದೆ ಬೇಕು ಎಂದಿದ್ದರೆ ಶಾಂತವಾದ, 
ಸಂಪೂರ್ಣ ತತ್ರ ಲೆಯಾಗಿರುವ ಕೋಣೆಯ ಲಿ 
' ಮಲಗಿರಿ. ಅಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು 
ಅವಕಾಶವಿರಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯ ುದ್ವಾ- ತದ್ವಾ ಜಿ 








ಈ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಹೊಟಿ ೈ ಬಿರಿಯುವಷ್ಟು 
ನ್ನಬೇಡಿರಿ. ಮಲಗುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು 


; ನಿರುತ್ಬಾ ಏಯಾಗಿಯೆ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ನಿದೆ 


ಇಡಿ 
ಇಣ್ನೂಂದಿಲ್ಬ. 


ಮನುಷ್ಯ ನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ ಬೇಕು? ೭೫ 


ಬಟ್ಟಿಲು ಬಿಸಿ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವದು ಹಿತಕರ 
ವಾಗುವದು. 
* ಸಿತು ಸೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಕೂಲಿ 
ಕೆಲಸದವರಂತೆ ದೇಹದ ದಣಿವು ಅನಿಸಲಾರದು. 
ಅಂಥವರು ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ತುಸು ದೂರ 
ನಡೆದು ಬಂದಕಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುವದು. ಸ್ವಚ್ಛ 
ಹವೆ, ಹೆಗುರಾದ ವ್ಯಾಯಾಮದಿಂದ ನಿಮ್ಮ ನರ 
ಮಂಡಲ ಶಾಂತವಾಗುವಡು. ಹಾಸಿಗೆಯನ್ನು 
ಕಾಣುವ ವಿಚಾರ ಸುಖಕರವೆನಿಸುವದು. 
* ಹಲನೆಲವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೋದು 
ವದು, ಇಲ್ಲವೆ ಸುಖಕರವಾದ ಸಂಗೀತ ಕಳ್ಳ 
ವದು ಪ ಕ್ರಯೋಜನವನ್ನಿ ಯುವದು. 
* ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರ 
ಮೇಲಾದರೂ ಸಿಟ್ಟು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು 
ಮರೆತುಬಿಡಿ. ಸಮಾಧಾನದ ವಾತಾವರಣವು 
ನಿಮಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ 
ಸುಖ ನಿದ್ದೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡು ವದು. 
ನೈಸರ್ಗಿಕ ನಿದ್ದೆಯ ಸಮಾನವಾದುದು 
ನಿದ್ದೆ ಬರಿಸುವ ಗುಳಿಗೆಗಳಿ:ದ 
ದೂರವಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟೆರರೇನಾದರೂ ಸಂದ 
ರ್ಭಾನುಸಾರ ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು 
ಹೇಳಿದಕೆ ಬಹು ಜಾಗ್ರ ತೆಯಿಂದ ಅವರು ಹೇಳಿ 
ದ್ದ ಕ್ರ ಚಾಚೂ ತಪ್ಪ ದನ ನಡೆಯಿರಿ. ನಿಡ್ಡೆ ಬಾರ 
ದಿದ್ದಾ ಗ ಪ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ 
ವಾದ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಿ ಅವು ನಿಷ್ಟ ಲ 
ವಂದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಜಡಿ ರರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, 
ಕಪಾಲದ ಒಂ ಹ ದಿನ ನಿದ್ದೆ ಬಾರ 
ದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ತುಸು ದಿನ ತಡವಾಗಿ' ನಿದ್ದೆ 
ಬಂದಲ್ಲಿ ಘಾತವೇನೂ ಆಗುವದಿಲ್ಲ. ಆ ಬಗ್ಗೆ 
ಕೊರಗಬಾರದು. ಕೊರಗು ಹಚ್ಚಿ ಕ 
ಮುಂದೆ ಫಿದ್ರೆ ಬಾರದಿರುವದಕ್ಕೆ ಸ ಠಾ 
ವಾಗುವದು. ನಿಡ್ಡೆಯ ಹೊತ್ತಿ ಗ ನಿದ್ದೆಯ ವಿಚಾ 
ರವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನಾ ವ ವಿಚಾರವನ್ನೂ 
ಮಾತಔಕಯ ನೀವ. ಕಲಿಕಿಕಾದಕೆ “ನಿದ್ದೆ ಬರ 
ಲಿಲ್ಲ-ಬರುವದಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಕ್ರ ನಿಮ್ಮ ಶಬ್ದ 
ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಆಸ ಸದವೇ ಉಳಿಯ ಬು 


ಇ ತಾತಾ ಹಣಾ... 





ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನೊಬ್ಬ ನ ಮದುವೆಗೆ ನಾನೆಲ್ಲ 
ಎಂಟು ಹತ್ತು ಗೆಳೆಯರು ಕೂಡಿದ್ದೆವು. 
ಮದುವೆಯ ಸಾನಂದ ಸಂಭ್ರ್ರಮಗಳಿೆಲ್ಲ 
ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ಗೆಳೆಯರಿಗಾಗಿ 
ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು 
ನಿರ್ಣಯವಾಯಿತು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು 
ಸಂಗೀತಗಾರರು ಅದೇ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯುತ್ತಿ 
ದ್ವರಾದರೂ ಅಪರಿಮಿತ ಉತ್ಸಾಹ ಅವರದು. 
ಅಂದು ಅವರ ಸಂಗೀತಕಾರ್ಯಕ್ರ ಮ ಶಿಶ್ಚಿತ 
ವಾಯಿತು. ತಂಬೂರಿ, ತಬಲಾ: ಹಾರ್ಮೊನಿ 
ಯಮ್‌ ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ಬೇಡಿ ಕಾಡಿ ತಂದರು. 
ಊರಲ್ಲಿನ , ಸಂಗೀತ ರಸಿಕರೆಲ್ಲ ಕೂಡಿ 
ದರು. ಹತ್ತು ಗಂಟಿಗೆ ನಮ್ಮ ಗೆಳೆಯನ 
ಅಟ್ಟಿ ದಮೇಲೆ. ಸಂಗೀತ ಸುರುವಾಯಿತು. 
ಸಂನೀತ ಒಳ್ಳೆ ಯ ರಂಗಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ನಡುವೆ 
ನಾನು ಸಜ ಉಗುಳಲಿಕ್ಕೆ ೦ದು *ಕೆಳಗಿ- 
ಳಿದು ಬಂದೆ. ಹೊರಗೆ ಬೆಳುದಿಂಗಳು ನೆಲವ 
ನ್ನಷ್ಟಿ ತ್ತು. : ನಾನು ತಿರುಗಿ ಅಟ್ಟಿ ನನ್ನೆ ೇೀರುವಾಗ 
ಕನಿಸರಳಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ನಿಂತ4ತೆ ಹಡತ. 
ಯಾರವರು ಎಂದು ಹೆದರಿದರೂ ಗದ್ದರಿ 
ಸಿದೆ. ಅನಿತು ನಿಂತ ವೈಕ್ತಿ ನೆರಳಿನಿಂದ ಜಳ 
ಕಿಗೆ ಬಂತಂ. ವಡಸಿನೆ. ನೂಪ್ಪಿ ಗೆ, ಹೊಲಸು 
ಅಂಗಿ, ಹೊಲಸು ಧೋತರ, ತ ಮುಖ್ಯ 
ಜೆಳೆದ ಗಡ್ಮ ಗಳಿಂದ ಶೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಕಳ್ಳ- 
ನೋ ಭಿತ್ರುಕನೋ ಎಂದು ಸಂಶಯ. ನನಗ. 
ಅಲ್ಲಿ ಇಂತ ಕಾರಣವನ್ನು ಇೇಳಿದೆ. « ನಾನೂ 
ಹಾಡು ಕೇಳಲಿಕ್ಕೆ ಬರಲೇಶ್ರಿ ? ದೀನನಾಗಿ 
ಅನನು ಜಿನ್ನ ಜಾ ಅವನ ರಸಿಕತೆ 
ನನ್ನ ಅಂತಃ :ಕರಣವನ್ನು ತಟ್ಟಿ ತು. ಬಾಎಂದು 
ಅನನನ್ನು ಕಕೆಡುಕೊಂಡು ಅಟ್ಟ ನನ್ನೆ ೇರಿದೆ. 


೭೬ 


ನಮ್ಮ ಗಾರು ಇನ್ನೂ. ಹುರುಪಿನ 
ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಕುಳಿತವರು ಆಕಳಿಸುತ್ತಿ 
ದ್ದರೂ ಅದರ ಅರಿವು ಹಾಡುವವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಅಂತೂ ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಮುಗಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟ 
ರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಬಂದ ಆ ಮನುಷ್ಯ 
"ನಾನೂಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಡಲೇಸ್ರಿ?' ಎಂದು ಕೇಳಿದ. 
ಮತ್ತೆ ಅದೇ ದೈನ್ಯ ಅವನ ದನಿಯಲ್ಲಿ. ಸಭೆ 
ಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ಚರ್ಯ, ಕೆಲವರಿಗೆ ತಿರ 
ಸ್ವಾರ; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಚೇಷ್ಟೆ ಗೊಂದು ಅವ 
ಇ ಸಿಕ್ಸ ತಾಗಿ "ಹಾಡಪಾ ನಿಂದಷ್ಟು ಆಗಲಿ'. 
ಎಂದು ಮೂದಲಿಸಿದರು. ಅವನು “ದಾವು 
ದರ ಕಡೆಗೂ ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೊಡದೆ ನಿರ್ನಿಕಾರವಾಗಿ 
ತಂಬೂರಿಯನ್ನು ಶ್ರುತಿಗೊಳಿಸಿದ. ಸ್ವಲ್ಪ 
ಕೆಮ್ಮಿ ಸ್ವರ ಹಚ್ಚದ. : ಭೈರವಿಯ ಅಪೂರ್ವ 
ಆಲಾಪನೆ ಕನಸಿನಂತೆ ಮೂಡಿತು. ಸಭೆಯೆಲ್ಲ 
ಸ್ತಬ್ದ ವಾಯಿತು. ನಾನು ಮುಗ್ದನಂತೆ ಒಮ್ಮೆ 
ಅನನ ಕಡೆಗೆ, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಹಡಕಿಯಾಚೆಯ 
ಬೆಳುದಿಂಗಳಿನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಬೆಳು 
ದಿಂಗಳು, ತಾನಗಳು ತೇಲಿಬಂದು ರೋಮಾಂ 
ಚಗೊಂಡಂತಿತ್ತು. ಅವನು ಹಾಡು ಮುಗಿಸಿ 
ಸಭೆಗೆ ನಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕ ರಿಸಿ ಹೊರಟು 
ಹೋದ. : ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ಗಂಧರ್ವನೊಬ್ಬ ನಿಜ 
ರೂಪ ತೋರಿಸಿ ಮಾಯನಾದಂತಾಯಿಕು; 


ಇವನಾರು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕುತೂಹಲ. 
ಕೂಡಿದವರಲ್ಲಿ ಒರಿಯರೊಬ್ಬ ರು. ಹೊದ್ದ 
ಧೋತರದಿಂದ ಕಣ್ಣಿ ರೊರಸಿಕೊಳ್ಳು ತ್ರ್ತ ಹೇಳಿ | 
ದರು. «ಇವ ಇದೇ ಬಾರ್‌ “ನಾಟಕ 
ಕಂಪನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. 
ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕ. ಅವನಿಂದಲೇ ಕಂಪನಿಗೆ 
ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿ ಲಾಭವಾಯಿತು. 





ಇದುವೆ ಜೀವ, 


ಮುಂದೆ ಯಾರೋ ಇವನ ಮೇಲೆ ಅಸೂಯೆ , 


ಗೊಂಡು ಮಾಟಿಮಾಡಿಸಿದರಂತೆ. ಅಂದಿನಿಂದ 
ಇವನಿಗೆ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿಯಿತು. ಈಗ ಆ 
ಕಂಪನಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಇವನ ಗಾಯನವೂ 
ಇಲ್ಲ. ಆಗಿನಿಂದ ಹೀಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ 
ಓಡಾಡುತ್ತ ಜಿಕ್ಷೆಬೇಡಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾ ಫಟಿ 
ಫ್ರಣಕಾಲ ಯಾರೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. 
ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣೂ ಅವನನ್ನು ಅರಸಿಹೋದವು. 
ಅನನು ಅಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. 
ಕೀರ್ತಿ ಕುರ್ತಕೋಟ್ಕ ಧಾ ರವಾಡ 
ಕೊಲ್ಹಾಪುರದಿಂದ ನನಗೆ «ಸಂದರ್ಶನ' 
ಕ್ರಾಗಿ ಕರೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಬೆಳಗಾಂನಿಯಿಂದ 
ಕೊಲಾ ೨ ಪುರಕ್ಕೆ ಹೊರಬದ್ದೆ. ಬೆಳಗಿನ 
ಒಂಬತ್ತು ಫಂಟಿಗೆ ಕೊಲಾ ಪುರಕ್ಕೆ ಬಸ್ಸು 
ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು « ಇಂದಶ್ವನ' ದ 
ವೇಳೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮುಟ್ಟಬಹುದಿತ್ತು. 
ಅಂದು ಒಂಬತ್ತರ ಬಸ್ಸಿಗೆ ನಿಶೇಷ ಗದ್ದಲ. 
ಅಂತೂ ನನಗೊಂದು ಸೀಟು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳ 
ಬೇಕಾದರೆ ಸಾಕುಸಾಕಾಗಿಹೋಯಿತು. 
ಬಸ್ಸು ಬಿಡಲು ಇನ್ನು ಐದು ನಿಮಿಷಮಾತ್ರ 
ಇತ್ತು. ಅಷ್ಟ ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾ ಧುನಿಕ ವೇಷಭೂಷಣದ 
ತರುಜಿಯೊಬ್ಬ "ಳು ಬಸ್ಸಿ ನಲ್ಲಿ ಹಣಿಕಿಕ್ಕಿ ದಳು. 
ಸ್ಪಳಾವಕಾಶ ಇಲ್ಲದ್ದ “ನ್ನ ನೋಡಿ "ನಿರಾಶೆ 
ಗೊಂಡು ಕಂಡಕ್ಟರನಿ ಗೆ ಅಂಗಲಾಚಿಕೊಂ- 
ಡಳು. “ ನನಗೆ ಕೊಲ್ಹಾಪುರದಲ್ಲಿ ಸು 
ಕೆಲಸ ಇದೆ. ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಿ, ಪ್ಲೀಜ್‌ 
ನನಗೊಂದು ಸೀಟು ಕೊಡಿರಿ? ಎಂದು. 
ಕಂಡಕ್ಟರನು “ಜಾಗಾ ಇಲ್ರಿ? ಎಂದ. 
ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು 
ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ನನಗೊಂದು ಯೋಚನೆ ಹೊಳೆ 
ಯಿತು: ನನ್ನ ಸೀಟನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು, 
ನಾನು ನಿಂತುಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿ ನನ್ನ 
ದೊಡ್ಡಿ ಸ್ತಿಕೆಯ ಗುಣವನ್ನೆ ತೆ ತೋರಿಸಿಕೊ- 
ಡು ಸರಿ, ಅವಳನ್ನು ಕರೆದೇಜಿಟ್ಟೆ- 
ರ್ರಿ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ ಟಿ ನಾನು 


- ಹೇಳಿ 


ಇದು ಜೀವನ ೭೦೭ 


ತಜುರಜ ಭು ಹೋಗುವೆ? ಎಂದೆ-ಅವಳು 
“ಥ್ಯಾ ಕ್ಟ? ಎಂದು ಮುಗುಳುನಗೆಯಿಂದ 
ನನ್ನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತ ಸೀಟನ್ನು 
ಅಕ್ರ ವಿಸಿದಳು. 
“ನ್ನು ಗಾಡಿ ಬಿಡುವದು ಅನ್ನು ವದರಲ್ಲಿ 
ಸ್ವ್ಯಾಂಡ ಕಂಟ್ರೊ ೇೀಲರನು ಬಂದು “ ಬಸ್ಸಿ- 
ನಲ್ಲಿಪ್ರ ಯಾಜಕರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾ ರೆ ಇಲೆ 
ಕೆ್ಲರೂ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯಿರಿ ?' ಎಂದು ಅಪ್ಪಣೆ 
ಮಾಡಿದನು. ನಾನು ಎಷ್ಟು ಗ ಬಾ ಡಾ 
ನಿರರ್ಥ ಕವಾಯಿತು. ಭಿ ತರುಣಿ ಮಾತ್ರ 
ಏನೂ ಕೇಳಿಸದವಳಂತೆ ತನ್ನ ಸೀಟನ್ನು ಭದ್ರ 
ಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಬ ಸಸ 
ನಾಗಿ ಅವಳ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲುಕಡಿಯುತ್ತಾ ಸ್ತಳ 


ಗಿಳಿದೆನು. ಬಸ್ಸು ಬಿಟ್ಟಿ ತು. 
ನ ಜಿ. ವೈದ್ಯ ಬೆಳಗಾವಿ. 
2 
ನಾನೊಮ್ಮೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಯಿಂದ ಬಾಗಿಲು 


ಕೋಟಿಗೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ. 
ಒಬ್ಬ ಊಲನ* ಸೂಟು ಧರಿಸಿದ ಯುವಕನು 
ಒಳ್ಳೇ ಠೀವಿಯಿಂದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೋದುತ್ತ 
ಕುಳಿತಿದ್ದನು. ಕುಸುಗಲ್‌ ಸ್ಟೇಶನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ 
ಮನುಷ್ಯನು ಅವಸರದಿಂದ ಇಳಿಯುವಾಗ 
ಈ ಯುವಕನ ಕಾಲು ತುಳಿದನು. “ತುಳಿ- 
ಯೂದ ತುಳೀತಿ ಯಜಮಾನಾ,. ಅದರೆ 
ಜರಾ ಮೆಲ್ಲಗೆ ತುಳಿದಿದ್ದರೆ ಜೆಲೋಆಗ್ತಿತ್ತು?' 
ಎಂದ. ಆ ಮನುಷ್ಯ ಈ ಕೊಂಕು ಮಾತನ್ನು 
ನೊಂದುಕೊಂಡ. *ೆಲ ಜನ ಈ 
ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿ ಖೊಳ್ಳನೆ ನಕ್ಕ ರು, ಕೆಲ 
ಬಂದರು ಮಾತ್ರ ಆ ಯವವಕನೆಡೆ ಹುಸಿನಗೆ 
ಜೀರಿದರಷ್ಟೇ. 

ಮಾಜಿ ಸ್ಮೇಶನದಲ್ಲಿ ಆ ಯುವಕನು 
ಇಳಿಯುವಾಗ ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನ ಕಾಲು ತುಳಿ 
ದನು... * ತ್ರಮಿಸಿರಿ ತಪ್ಪಾ ಯಿತು? ಎಂದ 
ಯುವಳ, (" ತುಳಿಯಲಿಕ್ಕೆ. ನನ್ನ ಅಡ್ಡಿ ಯಿಲ್ಲ 
ರಾಯರೇ, ಆದರೆ ಜೀರಾ ತುರಿ 
ತೀರಿತು'' ಎಂದ ಆ ಮುದುಕ. ಈ ಸಲವೂ 


೭೮ ಕಸ್ತೂರಿ 


ನಗುವವರು ನಕ್ಕ ರು. ಹಿರಿಯರು ಈ ಸಲ 
ಹುಸಿನಗೆಯನ್ನು. ಮತ್ತೆ ಭ್ಯ ಕಡೆಗೇ 
ಜೀರಿದರು. 
ದಾನ್ವಿ, ಕೃ, ಬೆಂಗಳೂರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ. 
ನಾನು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾ ಗ, 
ಕೆಂಬೋನಮೆಂಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಖಾಲಿಯನ 
ಹೊಟಿಲು ಒಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಚಹಾ ಕುಡಿ 
ಯಲು ನಾವು ಆಗಾಗ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. 
ಒಂದು ಚಹಾ ಅಂದರೆ ಸುಂದರನಾದ *ಟ್ಲಿ 


ಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡುವರೆ ಕಪ್ಪಿ ನಷ್ಟು 
ಚಹಾ, ಅಷ್ಟು ಚಹಾಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು 


ಹಾಲು ಸಕ್ಕರೆ ಅಂದವಾದ ಟ್ರೇಯಲ್ಲಿ ತಂದು 
ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಚಹಾದ ದರ 
ನಾಲ್ಕು ಆಣೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವು ಸಾರೆ 
ನಾವು ಅಷ್ಟನ್ನು ಕುಡಿಯಲಾರದೆ ಕೆಲವಂಶ 
ವನ್ನು ಕಿಟ್ಲಯಲ್ಲೇ ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. 


ಒಮ್ಮೆ ಇಬ್ಬರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಾಲ್ಗು 
ಆಣೆ ಕೊಟ್ಟು ಒಬ್ಬನೇ ಚಹಾ ಕುಡಿಯುವ 
ದೇಕೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಇಂದು ಚಹಾ ತರಿಸಿ 
ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಷ್‌ ತರಲು ವೇಟರನಿಗೆ 
ಹೇಳಿದರು. ವೇಟರನು ಒಂದು ಚಹಾ ತರಿಸಿ 
ದಾಗ ಎರಡು ಕಪ್‌ ಕೊಡಲು ಹುಕುಮು 
ಇಲ್ಲ ಎಂದನು. ಆದರೆ. ನಿತವ್ಯಯಪಟುಗಳು 
ಇಷ್ಟರಿಂದ ಸೋಲುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೊಜೆಲ 
ಮ್ಯಾನೇಜರರಿಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತೇವೆಂದು ಬಗೆದು, 
ಒಬ್ಬನು ಕಪ್ಪಿನಿಂದ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಬಸಿ 
ಯಿಂದ ಕುಡಿದು ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ 
ನೀರರಂತೈವೇಟರನಿಗೆ “ ಬಿಲ್‌ ತಾ'' ಎಂದು 
ಆಜ್ಞೆ ಯಿತ್ತರು. 
ಔರ "ನೋಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಬ್ಬ ರಿಗೂ 
ದಿಗಿಲುಚಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ “ ಎರಡು 'ಚಹಾ, 
ಎಂಟು ಆಣೆ'' ಎಂದು ಬರೆದಿತ್ತು. 
ರಂ, ರ್ಮಾ ತ್ಕ ಬೆಳಗಾನಿ. 


ಹಾ ವಾದ ತಿಹಾರ್‌ ಬನಾರರ ಇಡು ರಾ2ಗಳಾರಾಸವಘಾವ್‌ಚಾಲಲಾಲುಸಹಾಪಾಪಕಾಣಾಪಾಮಣಾಾವಾವಾಹಾರ 
ಆರಾ ತಾ ಆ ತಾಜ 


ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಕೆಳಗೆ 


ಪ್ರಕಟವಾಗಲು 
ಇಂಥ ಚುಟುಕು ಲೇಖಗಳು ಬೇಕಾ ಗಿವೆ. 


ಲಾರಾ ತಾವ ಗತಿ ರಗಾರ್ಹಾ4 
ಹ ಜಾ ಬಐಜಜಾ ಸಾಗ ಅರರಾರಾನ 1 


ಓದುಗರಿಂದ ಸ್ವಂತ ಅನುಭವದ 


| ಬರೆದು ಕಳೆಸಬೇಕು. ಚುಟುಕುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಜೀವನದ ಸ್ವಾ ರಸ್ಕಮುಖವನ್ನು 


ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಂತಿರಬೇ ಕು. 
ಬಹುಮಾನ ನೀಯಲಾಗುವದು. 


ಸ್ವೀಕೃತವಾದ ಪ್ರತಿ ಚುಟುಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ 


೧೫೦ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಮೀರದಂತೆ ಅವನ್ನು | 





ತೊ ನ ರಾಗಾ ಜಾ 


_ ಬರುವದು ಖಂಡಿತ-- 









ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ 
ರಿಗೆ ಈ ಸುಖಗಳು ಬರಲು 
ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗ 
_ ಬಹುದು; ಆದರೆ ಅರ್ಥಿಕ 
. ಪ್ರಗತಿಯಾದರೆ ಇಸನಿ 
_. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ೨೦೦೦ 
ಕಾದರೂ “ಗೃಹಿಣಿಯರ 
ಸ್ವರ್ಗ'' ಅವರ ಬಾಗಿಲಿಗೆ 


ನಿಮ್ಮ ಮೊನ್ಮುಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮನೆಗೆ- 
_-ಲಸ್ಕ ಅಡಿಗೆ ಮೊದಲಾದ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ 
ಅರ್ಥವೇ ಇಲ್ಲದಾಗಬಹುದು. ಕಾಶೀ 
ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕಾಲ್ಪ್ಟ ಡಿಗೆಯಿಂದ 
ಮಾಡುವ ಕಾಲದ ಕಥೆಗಳಂತೆ ನಿಮ್ಮ 
ಕಾಲದ ನುನೆಗೆಲಸದ ಕಷ್ಟಗಳ ಕಥೆಗ 
ಳನ್ಸು ಕೇಳಿ ಅವಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೇ ಸೋಜಿಗನೆನಿಸ 
ಬಹುದು. 

ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರ ಪ್ರಗತಿಯು ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗಳಿಗೆ 
ಮನೆಗೆಲಸವನ್ನೆಲ್ಲ ನೀರು ಕುಡಿದಷ್ಟು ಸುಲಭ 
ಮಾಡಿಕೊಡಲಿದೆ. 

ರಾಜಕೀಯ ಘಟನೆಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಳುವದು 
ಎಂಥ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗೂ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಆದರೆ 
ನಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಸ ಜಣ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಇನ್ಸೆ 
ರಡು ತಲೆಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗಿರಬಹುದೆಂದು ಹೆಚ್ಚು, 
ಸುಲಭವಾಗಿ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಯಾಕಂ 
'-ಧಕೆ ಮುಂದಿನ ಸುಖ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬೀಜಗಳು 
. ಈಗಲೇ ಬಿತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 
೧೮೯೦ ರಲ್ಲಿ ಹ ೂಕಗಳ ಮೊದಲ ಬಾರಿ 
. ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಘುಡಘುಡಿಸುತ್ತ ಹೊರಟಾಗಲೇ 
' ಓಂದು ಪೀಳಿಗೆಯೊಳಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅವು ಜನಪ್ರಿಯ 


೭೯ 





ವಾಗಲಿವೆಯೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಿತ್ತು. 


ವಿದ್ಯ 
ದ್ವೀಪದ ಮೊದಲನೇ ಬಲ್ಬು ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ 
ಯಲ್ಲಿ ರುಗ್ಗೆಂದಾಗ ಕಂದೀಲುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಧ 
ಚಂದ್ರವಾಗುವ ಕಾಲ ಬಹಳ ದೂರವಿಲ್ಛೆಂದು 
ತಿಳಿದಿತ್ತು. 

ಮುಂದೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಹೊಸ ಶೋಧಗಳ 
ಮಾತಂತಿರಲಿ. ಈಗಾಗಲೇ ಆದ ಶೋಧಗಳ 
ಮೇಲಿಂದ ಇಷ್ಟು ಹೇಳಬಹುದು. ೧೯೮೦ ರಷ್ಟು 
ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗೃಹಿಣಿಯು ದೇಹಶ್ರಮದ, ಬೇಸರದ 
ಏಕತಾನ ಸೆಲಸಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾಗಿ ಆರಾಮ 
ಜೀವನ ನಡೆಸುವಂತಾಗಲಿದೆ. _ 

ಆಗ ಮನೆಗೆಲಸದ ಒದ್ದಾಟವೇ ಇರಲಾರದು. 

ರುಕಾಡಿಸುವದು, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವದು, 

ಧೂಳೊರಸುವದು, ಉರಿಯುವ ಒಲೆಯ ಮುಂಡೆ 
ಬೆವರು ಸುರಿಸುತ್ತ *ುಳಿತಿರುವದು, ಇದೊಂ 
ದನ್ನೂ ಕೇಳಬೇಡಿರಿ.. ತಾನೇ ಒಂದು ಕಪ್ಪೈ 
ಚಹಾ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಕೂಡ ನಿಮ್ಮ 
ಮೊಮ್ಮಗಳಿಗೆ ಬೀಳಲಾರದು! 

ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಬಹುಶಃ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದೊ 
ಡನೆ ಒಂದು ಟೀಪ್‌ ಸ್ಯ ಯಂತ್ರ ಕ್ತ ಆ 
ದಿನದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನ ಲ್ಸ ಹೇಳಿಬಿಡುವಳು' ಹ 
ಗಂಟಿಗೆ ಚಹಾ, ಉತ. ೧೦ಕ್ಕೆ ಊಟ; ೨ 


ಆ್ಯನ್‌ ಡೋರ್‌ವಿಲ್ಲರ ಲೇಖದ ಆಧಾರದಿಂದ 


೮೦ ಕಸ್ತೂರಿ ಕ 


ಗಂಟಿಗೆ ಕಾಫಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಅದು ಅವಳ ಅಡಿಗೆ 
ಯಂತ್ರ, ಒಗೆಯುವ ಯಂತ್ರ, . ಗುಡಿಸುವ 
ಯಂತ್ರ, ತೊಳೆಯುವ ಯಂತ ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ 
ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಾನೇ ಚಾಲೂ ಮಾಡಿಬಿಡುವರು. 


ಊಟ ಮಾಡಿದಕೆ ತೀರಿತು. ಉಳಿದದ್ದೆಲ್ಲ ತಂ 
ತಾನೇ ಆಗುವದು. 
ಗಾಳಿಗೋಪುರ? ಅಲ್ಲ... ಆಗಲೆ ಮುಂದು 


ವರಿದ ದೇಶಗಳ ಅನುಕೂಲವಂತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ 
ನಿಶ್ಚಿ ತತಾ ಲಕ್ಕೆ "ಶುಕ್ಕ ರು' ಗಳನ್ನು "ಹೊತ್ತಿ ಸಃ 
ಅದಿಗೆ ಬ ಅದು ಶೆ ಮೇ ಲೆ ತಾನೇ 
ಸ್ವಿಚ್‌ ತೆಗೆದುಬಿಡುವ ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಇಂಥವೇ 
ತೊಳೆಯುವ, ಒಗೆಯುವ ಚಡ ಯಂತ್ರ 
ಗಳೂ, ಆಗುತ್ತಿವೆ. 


ಅದೇಪ ಪ್ರಕಾರ ಇಡಿ ಇಡಿ ಕಾರಖಾನೆಗಳನ್ನು 


ಇಸಕಳಾರಗ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ತಾವೇ ನಡೆಸುವ 
' ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮೆದುಳು ' ಗಳೂ ಇವೆ. 

ಇವೆರಡರ ಹೊಂದಿಕೆ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 
ಆಗುವದೊಂದೇ ಬಾಕಿ; ಅದಾಗುವದು ಖಂಡಿತ. 
ಆಗ ಯಂತ್ರಗಳು ಕೂಡ ತಾವೇ ಚಾಲೂ ಆಗಿ 
ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ತಾವೇ ಸ್ವಿಚ್‌ ತೆಗೆದುಬಿಡು 
ವವು. 

ನೀವು ಗಡಿಯಾರಕ್ಕೆ ಅಲಾರಂ ಇಡುವಂತೆ 
ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗಳು' ಸ್ವಿಚ್ಚ ನ್ನು ೫ ` ಗಂಟಿಗೆ 
ಹೊಂದಿಸಿಟ್ಟು ಮಲಗುವಳು. ಬೆಳಗಿನ ೫ಗಂಟಿಗೆ 
ಅಡಿಗೆ ಯ ತಾನೇ ಎಚ್ಚತ್ತು ಚಹಾ, 
ಉಬ್ಬಿ ಟ್ಟು, ಟೋಸ್ಟು, ಮುಖ ತೊಳೆಯಲು ಬಿಸಿ 
ನೀರು ಮತ್ತು ಬೇಕಾದ್ಮನ್ನೆಲ್ಲ ತಯಾರಿಸಿಡುವದು. 
ಫಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗಳು ೬ ಗಂಟಿಗೆ ಎದ್ದು ಒಂದು 
ಸ್ವಿಚ್‌ ಹಾಕುವಳು. ಕೂಡಲೆ ಅವಳಿಗೆ ನೆರೆಯ 
ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಎದ್ದಿವೆಯೋ 
ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಟಿಲಿವಿಜನ್‌ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ 


ಕಾಣಿಸುವದು. ೦ದ್ದಿರದಿದ್ದಕೆ, ಇಲ್ಲವೆ ಎದ್ದು 
ಗಲಾಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಅವರ ಸಮಾ 


ಚಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪಿಸ್ತಕದ ಮುಂದೆ ಕೂಡ್ರಿ 
ಸುವಳು. 


ನೆಲದ ಧೂಳು ಉಡುಗುವ *ೆಲಸ1 


ಪೂ। 
ಫೂ! ಧೂಳು ಮನೆಯೊಳಗೆ ಬಂದರಲ್ಲವೆ? 
ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಮನೆಯ ಪ್ರತಿ, 4, 
ಬಾಗಿಲು ತ ಕ್ಳೂ - ಅಯಸ್ಕಾಂತ 
ಲೋಹದ ಅವರಣವಿರುವದು. ಅದು ಒಂದು 


ಕಣ ಧೂಳನ್ನೂ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಗೊಡದೆ 
ತಾನೇ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳು ವದು.  ಹಗಲಿರುಳೊ 


` ಬೇಸಿಗೆ ಚಳಿಗಾಲಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಅವಳ ಮನೆ 


ಏರ್‌ಕಂಡೀಶನ್‌ದಿಂದ 
ವದು. 

ಅಂದಿನ ಮನೆಗಳ ಬಗೆಯೇ ಬೇಕೆ. ನಿಮ್ಮ 
ಮೊಮ್ಮಗಳ ಮನೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿರದೆ, ಸೂರ್ಯ ಪ್ರಕಾಶ 
ದೊಡನೆ: ತಿರುಗುವ ಏರ್ಪಾಡನ್ನು ಜ್‌ 
ರುವದು. ಬಿಸಿಲು ಬೇಕೆನಿಸಿತೋ "ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮ 
ಗಳು ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ತಿರುಗಿಸ 
ಬಹುದು. ಸೆಕೆಯಾದರೆ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಬೆನ್ನು ತಿರು 
ಗಿಸಬಹುದು. ಅವಳ ಮನೆ ಹಗುರಾದರೂ ಬಲ 
ವಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಾಗುವದು. ಅವು 
ಗಳನ್ನು ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ಎತ್ತಿ ಜೇರೊಂದೆಡೆ 
ಒಯ್ಯುವದೂ ಸ ಸಾಧ್ಯವಾದೀತು | 

ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ ಹೆಣ್ಣು 
ಹಂಪಲು ತಂ ಂದಿಟ್ಟಿಕೆ ಕೊಳೆತು. ಹೋಗುವ ಅಂಜಿ 
ಕೆಯ ಇರಲ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕೊಳೆಯು 
ವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅಣುಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು 
ಅವುಗಳನ್ನು ತಾಜಾ ಉಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಗ 
ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಲಿದೆ. ಅಣುವಿಕಿರಣಕ್ಕೆ ಒಳ 
ಪಡಿಸಿ ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು, ತರಕಾರಿ, ಮಾಂಸ 
ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ದಿನ ಕೆಡದಂತೆ 
ಇಡಬಹುದು. 

ಅಂತೂ ನಿಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ 
ಗೃಹಿಣಿ! ಜೀವನ ಎಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗುವದೆಂದರೆ 
ಅವಳನ್ನು ಗೃಹಿಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯುವದೇ ಸೆರಿ 
ಯಲ್ಲ ಅನಿಸುವದು! ಈಗ ನಿಮಗೆ ದಿನದ ೨೪ 
ತಾಸು ಸಾಲದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳಿಗೆ ೨೪ ತಾಸು 


ಸುಖೋಷ್ಠ ವಾಗಿರು 


ಗಳನ್ನು ಏನು ಮಾಡಲಿ ಅನಿಸಬಹುದು. 





ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಆಧುನಿಕ ಕಥೆಗಳಷ್ಟೇ 
ರೋಮಾಂಚಕವಾಗಿದೆ. 





ಗಾಧಿ ಕಂಡ ಮಾಯಾವಿಲಾಸ 


ಕೋಸಲ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಾಧಿಯೆಂಬ 
ಶೋತ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು.. ಅನನು 


ಕೆ ಇ! ಇ ೧೨ ೦ಎ ಪ ತ 
ಧರ್ಮಿಸ್ಮಮತ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ್ಞ.. ಅವನಿಗ ವಿಷಯ 


ನಃ ಮನೆನಾರು ಬಂಧು 


30 


ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಕಂಠಮಟ್ಟ ನೀರಲ್ಲಿ ನಿಂತು 
ಅವನು ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಪರ 
ಮಾತ್ಮನ ದರ್ಶನವೊಂದೇ ಅವನ ಅಭೀಷ್ಟವಾ 
ಗಿತ್ತು. ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಅವಿರತ ತಪಸ್ಸಿನ ನಂತರ 
ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು. 

“ ಭಕ್ತಾ, ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ದ್ದೇನೆ. ವರ 
ಬೇಡಿಕೊ” ಎಂದು ಪರಮಾತ್ಮ ಕರುಣಾಪೂರ್ಣ 
ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು. 

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸತ್ಯದರ್ಶನ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. 
ಅವನು ಪ್ರಪಂಚದ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ 
ಮಾಡಿಮಾಡಿ ದಣಿದಿದ್ದ.. ಇದು ತಥ್ಯವೋ ಅತ 
ಥೈವೋ ನಿತ್ಯವೋ ಅನಿತ್ಯವೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ 
ಬಗೆಹರಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು. ಬೇಡಿಕೊಂಡ: 
“ಪ್ರಭೋ, ಮಾಯೆಯನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು. 


೪ 


ಈ ಸಂಸಾರವಲ್ಲ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಕಿತವಾಗಿ ನಡೆ 
ಯಲು ಕಾರಣವಾದ ಆ ನಿನ್ನ ಮಾಯೆಯನ್ನು 
ನೋಡುವ ಬಯಕೆಯಾಗಿದೆ. ? 

"ಹಾಗೇ ಆಗಲಿ” ಎಂದು ಗರುಡಧ್ವಜ ಪ್ರಭು 
ಅಂತರ್ಧಾನ ಹೊಂದಿದನು. 

ನ ನೀರಿನಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ವೃಕ್ಷಗಳ 
ಬುಡದಲ್ಲಿ ಇರತೊಡಗಿದನು. ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು 
ತಿಂದು ಹಯಷಿಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತ ಮಾಯಾ 
ದರ್ಶನವನ್ನು ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. 


ಗ. 


ಕೆಲದಿನ ಕಳೆಯಿತು. ಒಂದು ದಿನ ಸರೋ 
ಪರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತ ದರ್ಭದಿಂದ ನೀರಲ್ಲಿ 
ಸುಳಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ ಮುಳುಗು ಹಾಕಿ ಗಾಧಿ 
ಅಘಮರ್ಷಣ ಮಂತ್ರವನ್ನುಜಪಿಸತೊಡಗಿದನು. 

ಆಗ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಫಟಿಸಿತು. ಗಾಧಿಗೆ 
ನಡುವೆಯೇ. ಮಂತ್ರ ಮರೆತುಹೋಯಿತು. 
ಅವನ ಚಿತ್ತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಒಂದು ದಶೆಗೆ ಒಳ 
ಗಾಯಿತು. ತಾನು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮೀಯುತ್ತ 
ಇರದೆ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಭಾಸ 
ವಾಯಿತು. ಮತ್ತು ತಾನು ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ತುಹೋದ 
ದ್ಮನ್ನೂ ಅವನು ಕಂಡನು... ಅವನ ಕಳೇವರ 


ಯೋಗವಾಸಿಷ್ಯದಿಂದ ಆಯ್ದುದು 


13-11 


೮೨ ಕಸ್ತೂರಿ 





ಸ ಭ್ಯ 
ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯ ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು 


ಆ ಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 
ಚಿತೆಯ ಮೇಲೇರಿಸಿ ದಹಿಸಲಾಯಿತು. 


ಅಲ್ಲಿಂದ ಗಾಧಿಗೆ ಬೇರೊಂದು ಅನುಭವ 
ವಾಯಿತು. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶರೀರಧಾರಿಯಾದ ಅವನ 
ಆತ್ಮ ಭೂತಮಂಡಲವೆಂಬ ದೇ ಶಕ್ಕೆ ಪ್ರ ಪ್ರಯಾಣ 
ಬೆಳಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಂಡಾಲ ಸಿ ಸ್ತ್ರ'ಯೊಬ್ಬ ಸ ಗರ್ಭ 

ವನ್ನು ಪ್ರವೇ ಶಿಸುತ್ತಿ ದೆ. ಲಂ ಂಡ ಬೆಳೆದು ತಾನು 
ಸ ಗಂಡು ಮಗುವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. 

ಚಂಡಾಲ ಮಾತಾಶಿತೃಗಳು ಅವನಿಗೆ ಕಟಿಂಜ 
ಎಂದು ಹೆಸ ರಿಟ್ಟು ಸಾಕಿ ಸಲುಹಿದರು. ಕಟಂಜ 
ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡ ವನಾದ. ಒಳ್ಳೇ ಬಲಿಷ್ಕ ತರುಣ 

ನಾದ. ಅವನು” ಬಿಲ್ಲು ವಿದ್ಯೆ “ಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೇಟಿ 
ಹ ಸಿದ್ಧಹಸ್ತ ಸಾದ ಎಂಡ್‌ ಕನೈಯೊ 
ಬ್ಬಳೊಡನೆ.. ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಮಕ್ಕಳು 
ಮರಿಯೂ ಆಯಿತು. 

ಒಮ್ಮೆ ಊರಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಾರಿಯ ಹಾವಳಿ 
ಯೆಡ್ಡಿತು. ಸಟಂಜನ ಕಣ್ಮುಂದೆಯೇ ಅವನ 
ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕ ಳು ಪಟಪಟನೆ ಬಿದ್ದು ಸತ್ತರು. 
ತನ್ನ ವರೆಂಬವರು ಯಾರೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. 
ಇ4ಟಂಜ ಶೋಕಾಕುಲನಾಗಿ ಊರು ಬಿಟ್ಟು 
ಹೊರಟುಹೋದ. 

ಊರೂರು ಅಲೆಯುತ್ತ ಕಟಂಜನು ಕೀರ 
ಚೆಂಡೆ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಶ್ರೀಮತಿ(ಪುರವನ್ನು 

ಸೇರಿದನು. ಅಲ್ಲಿನ ಅರಸ ಅದೇ ಸತ್ತಿದ್ದನು. 
ಹೊಸ ರಾಜನನ್ನು ಆರಿಸುವ ಗದ್ದಲ ನಡೆದಿತ್ತು. 

ಸ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದಾಗ, ಪಟ್ಟ ದಾನೆಯನ್ನು 


ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಯಾರನ್ನು ಅದು ವತ್ತಿ 
ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿಸಿಕೊಳು ್ರ್ರವುದೋ ಗ 

ಅರಸನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು. ಕೀ ರದೇಶದ ಸ 
ದಾಯವಾಗಿತ್ತು. 

ಪಟ ್ವಿದಾನೆಯನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸಿ ಬಿಡಲಾಯಿತು. 
ಅದು ಯಾರನ್ನು ಆರಿಸುವುದೋ ನೋಡೋಣ 
ವೆಂದು ಜನರು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ಜೆಂಬತ್ತಿದರು. 
ಆನೆ'`ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತ ಕಟಿಂಜ ನಿಂತಿ 
ದ್ವಲ್ಲಿಗೆ ಬಂತು; ಅವನನ್ನು ಸೊಂಡಿಲಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ 
ತಲೆಯ ಮೇಲೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮಂಗಲ 
ವಾದ್ಯಗಳು ಬಾರಿಸಿದವು; ಜಯಜಯಕಾರ 
ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಮಸಗಿತು. 

ಕಟಂಜನು ಕನಸುಮನಸಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಯದ ಈ 
ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತನ್ನ ಹೆಸರು 
ದೆಸೆ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚಿ ತನ್ನ ಹೆಸರು 
ಗವಲನೆಂದು ಹೇಳಿದನು. ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವಾ 
ಯಿತು. ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರ, ರಾಜಭೋಗಗಳು ಅವ 
ನವಾದವು. ಹಲವು ರಾಣಿಯರಾದರು. ಅವನು 
ಹೊಲೆಯೆನೆಂದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ. 

ಚಂಡಾಲ ಕಟಿಂಜನ ರಾಜಪ್ಪ ಭವ "ಇದೇ 
ಬಗೆಯಾಗಿ ಎಂಟು ವರ್ಷ ಹ್‌ ಆಮೇಲೆ 
ಒಂದು ದಿನ ಅವನ ಭಾಗ್ಯವೆಲ್ಲ ಒಂದು ಆಕಸ್ಮಿಕ 
ಘಟನೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣುಪಾಲಾಗಿಹೋಯಿತು. 

ಆದಿನ ಶ್ರೀಮತಿಪುರದಲ್ಲಿ ಚಂಡಾಲರ ಒಂದು 
ಹಬ್ಬವಿತ್ತು. ` ನಾನಾ ದೇಶಗಳಿಂದ ಚಂಡಾಲರು 
ನೆರೆದಿದ್ದರು. ಅವರು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಕುಣಿಯುತ್ತ 
ಹೊರಟಾಗ ರಾಜನು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅರ 
ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು 
ನೋಡತೊಡಗಿದನು. ಉತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ. 
ವರಲ್ಲಿ ಕಟಂಜನ ಸ್ವಂತಗ್ರಾ ಮದ ಒಬ್ಬ ಯಕ 
ಹೊಲೆಯನಿದ್ದನು.. ಅವನು ಅರಸನನ್ನು ಗುರು 
ತಿಸಿದನು. " ಎಲಾ! ನಮ್ಮ ಕಟಿಂಜ | ಇಲ್ಲಿ 
ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದೀಯಾ? ನ ರಾಜ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿ ತೇ 
ಸಂತೋಷ ಸಂತೋಷ ಜಡ 
ನಮ್ಮನ್ನು ಮರಿಯಬಜೇಡ ಯಾ ಎಂದು 
ಆ ಮುದುಕ ಚಂಡಾಲ ಒದರಿ ಹೇಳಿಬಿಟ್ಟಿನು, 


ಸತಗ ಹಸು ಪಟು 





ಗಳಿಂದ ಚಂಡಾಲನನ್ನು ಸ್ಥ 


ದೇಹ ಅತಿ ಕ ೈಶವಾಗಿತ್ತು. 
ರಾತಿಥ್ಯುಗಳನ್ನ ನೆರವೇರಿಸಿ, ವಿರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿ 
' ತಾಗ, 
. ವಿಚಾರಿಸಿದನು. 


4 


ಕಟಂಜನು ಅವನನ್ನು ಮ ತಡೆಯ 
ಬೇಕೆಂದರೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ರಸನ ಬಳಿಯಿದ್ದ 
ರಾಣಿಯರೂ ಕೆಲ ಮಂತ್ರಿ ವಕ್ಷ ಚಂಡಾಲನ 
ಮಾತನ್ನು ಸೇಳಿ ಬಚ್ಚ ಬಿದ್ದರು. ಹಾಗಾದರೆ 
ತಮ್ಮ ರಾಜ ಚಂಡಾಲನೇ? ಸುದ್ದಿ ಊರಲ್ಲೆಲ್ಲ 
ಹಬಿ.ತು. ರಾಣಿಯರಂತಿರಲಿ, ಸೇವಕರೂ ಕಟಂ 
ಜನ” ಬಳಿ ಸುಳಿಯದಾದರು. 

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಭೆ ಸೇರಿತು. 
ಕರ್ಶಿಸುತ್ತ ಅವನ 


ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಜನಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 


ತಮ್ಮ "ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾ ಯಶ್ಚಿತ್ತ ವೇನೆಂಬುದು 
ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಿತ್ತು. ಅಗ್ನಿ ಪ್ರವೇಶ ಹೊರತು 
ಬೇಕೆ ಪರಿಮಾರ್ಜನೆ ಇಲ್ಲೆಂಬ ತೀರ್ಮಾನ 
ಹೊರಟಿತು. 


ನಗರದ ಹೊರಗೆ ಮಹಾ ಚಿತೆ ಸಿದ್ಧವಾಯ್ತು. 
ಚಂಡಾಲ ರಾಜನೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿದ 
ಸೇವಕರು, ಮಂತ್ರಿಗಳು, ಅವನ ರಾಣಿಯರು, 
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಗ್ನಿದೇವನಿಗೆ ತಮ್ಮದೇಹಗಳನ್ನು 
ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಈ ಘೋರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು 
ನೋಡಿ ಕಟಂಜ ವಿಹ್ವಲನಾದನು. ಅವನೂ 
ಅದೇ ಚಿತೆಯಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿ ಇಹಲೋಕಯಾತ್ರೆ 
ಸಸಿಡಕುು. . ಯ 

ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗಾಧಿಗೆ 
ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಪ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮರಳಿತು. ಅವನಿಗೆ ಮಂತ್ರ 
ನೆನಪಿಗೆ ಇವ ಸ್ನಾನ ಸಂಧಭ್ಯಿದಿಗಳನ್ನು 
ಪೂರೈಸಿ ಸರೋವರದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದನು. ಆದರೆ 
ಅವನ ಮನಸು ತನ್ನ ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವದಿಂದ 
ವಿಚಲಿತವಾಗಿತ್ತು.  “ ನಾನು ಇದೆಲ್ಲ ಏನು 
ಕಂಡೆ?” ಎಂಬಪ್ರ ಕ ಅವನನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 

ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಕೆಲದಿನ ಕಳೆಯಿತು. 
ಒಂದು ದಿನ “'ಗಾಧಿಗೆ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ 
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆ ದಾರಿಯಾಗಿ ಬಂದನು. ಅವನ 
ಗಾಧಿ ಅವನಿಗೆ ಆದ 


"" ಹೀಗೇಕೆ ಸೊರಗಿದ್ದೀರಿ?” ಎಂದು 


ಗಾಧಿ ಕಂಡ ಮಾಯಾನಿಲಾಸ 


ಎಂಟು ವರ್ಷ 


೮ಷ 





ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹೇಳಿದ: “ ಏನು ಹೇಳಲಿ 
ಅದರ ಕಥೆ? ದೇಶಾಟನ ಮಾಡುತ್ತ ಕೀರ 
ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು 
ಇದ್ದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಕೋಲಾಹಲ 
ಎದ್ದಿತು. ' ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜ ಚಂಡಾಲನಿದ್ದನೆಂದು - 
ತಿಳಿದುಬಂತಂತೆ. . ಎಂಟು ವರ್ಷಕಾಲ ಅವ 
ನಿಂದ ತಾವು ಅಶನವಸನಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದ 
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕೆಲ್ಲರೂ ಚಿತೆಯನ್ನೇರಿದರು. . ಆ 
ದೂಷಿತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಇದ್ದದ್ದಕ್ಕೆ 
ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವೆಂದು ನಾನು ಚಾಂದಾ ಪ್ರಯಣ ವ್ರತ 
ಮಾಡಲು ಪ್ರಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ನ ತಮುಗಿಸಿ 
ಪಾರಣೆ ಮಾಡಿದವನೇ ಇತ್ತ ಬಂದೆ... ಅದರಿಂ- 
ದಲೇ ಇಷ್ಟು ಸೊರಗಿದ್ದೆ ನೆ.” 

ಗಾಧಿ ಬಚ್ಚ ಬಿದ್ದು, “ನಿಜ ಹೇಳುತ್ತೀರಾ? 
ಎಂದು ಕೇಳಿದೆ. 

“ ಅಕ್ಷರಶಃ ನಿಜ.” 

ಈಗ ಗಾಧಿಗೆ ಮನಶ್ಶಾಂತಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. 
ಅತಿಥಿ ಹೊರಟುಹೋದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಅಡವಿ 
ಯನ್ನು. ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟನು. ದಾರಿ ಕೇಳುತ್ತ 
ಕೇಳುತ್ತ ಜಾಗ ದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿ 
ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಚಾಂಡಾಲರ ತ ರಿಯನ್ನು 
ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಲೆ ಅವ 
ನಿಗದು ಪರಿಚಿತ ಸ ಸ್ಫಾನವೆನಿಸಿತು. ತಾನು ಕಟಿಂಜ 
ನಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ್ದೆಲ್ಲ ಅವನಿಗೆ ಗುರುತು 


೮೬ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಈ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರದ ಖ್ಯಾತಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 
ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ರಾಜಗೃಹ, ಮಿಥಿಲಾ, ಕಾಶಿ ಮೊದ 
ಲಾದ ಸ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಉಚ್ಚ ಜ್ಞಾನ 


ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಜಾತಕ... 


ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. 

ಸಿಕಂದರನು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವ 
ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಂದಕಿ ಕ್ರಿ. ಶ. ಪೂ. ೪ನೆಯ ಶತ 
ಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್‌ ದಾರ್ಶನಿಕರು ತಕ್ಷಶಿಲೆ 
ಯಲ್ಲಿ ಸಭೆಗೂಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವೂ 
ಇದೆ. 


ತಕ್ಷಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೇಕೆ ಬೇಕೆ ಅರಸರ. 


` ಪ್ರಭುತ್ವ ನಡೆಯಿತು. ಬೇಕೆ ಬೇಕೆ ಅರಸರ 
ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಭಾಷೆ ಬದಲಾಯಿತು 
ಎಂದು ಶಿಲಾಲ್ಯೇಖಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ಕಾಲೀನ 
ನಾಣ್ಯಗಳು ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಭಾಷೆ 
ಬದಲಾದರೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರದ ಕಾರ್ಯ ಮಾತ್ರ 
ಸಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೂ ದೊರೆ 
ಯುತ್ತವೆ.. ಪಾರ್ಥೇನಿಯನ್ನ ( ಪಾರಶಿಕ-- 
ಇರಾಣಿ) ರ ಆಧಿಪತ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ಪೂ. 
೬ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಕ್ರಿ. ಶ. ಪೂ. 
೨ ಮತ್ತು ೩ ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕರು 
" ಅಂದರೆ ಯವನರ ಪ್ರಭುತ್ವ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯು 
ತ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ 
ವರೆಗೆ ಶಕರ ಅಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಕ್ರಿ. 
ಶ. ೧ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಶಿಲಾ ನಗರವು 
ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಗ್ರ 
ತಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯೆ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಬಡದ 
-ಣೆಯ 'ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿಃ ಶಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿ 
ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿತಾದರೂ ಮೂಲ ದೇಶೀ ಪರಂ 
ಪರೆ: ಅಳಿದಂತೆ, ಕಾಣುವದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಿಗೆ 
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ, ಬಳಿಕ ಖರೋಷ್ಠಿ, ನಂತರ ಗ್ರೀಕ 
ಹಾಗೂ ಶೊನೆಯದಾಗಿ “ಪಾರಸೀ- ಅರಬ್ಬೀ 
ಭಾಷೆಗಳು ಆ ಆ ಭಾಷೆಯವರ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ 
ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಸ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಮುಸ 


ಲ್ಮಾನರ ಎ ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ 
ಹೇಗೆ ಪಾರಸೀ ಪಂಡಿತರನ್ನು ಕರತರಕಲಾಯಿತೊ 
ಈಗ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ಅದರಲ್ಲಿ 


ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವವರು ಹೇಗೆ ಭಾರತ 
ದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ರುಪರೋ ಹಾಗೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೂ 
ಸೆಭವಸಿರಬೇಕು. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಬೇರೆ ಬ ರೆ 
ರಾಜರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದೇಶದ. ಶಿಲ್ಪ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, 
ಲೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಗೆ ತಂದಿರ 
ಬೇಕು. . ಎಂಬುದು ಉತ್ಪ 'ಸನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ 
ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಸ ಷ್ಟವಾಗುತ್ತ ಇಕೆ "ಭಾರತೀಯ 
ಸಂಗತ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ 
ಕೊಂಡು ತನ್ನ ವ್ಯೆಯತ್ತ. ಷ್ಟ ಸತ್ವಪ್ತ "ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು, 
ಕಾಯ್ದು ಚ 

ತಕ್ಷಶಿಲೆಯಲ್ಲಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ 
ಇಂದಿನ ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 
ಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ರೀತಿಗೂ ಏನೇನೂ ಸಾಮ್ಯವಿರುವ 
ದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಯಾವುದೊಂದು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರಂ 
ಗತನಾದ ಗುರುವು ತಾನು ಶಿಕ್ಷಣವಿತ್ತು ತಯಾರಿ 
ಸನದ ಶಿಷ್ಯರೊಂಡಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆ 
ಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ 
ಯಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ 
ಕೊಂಡು ವಿದ್ಯಾ ರ್ಥಿಯ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮತ್ತು 
ಅವಶ್ಯ ಕತೆಯಂತೆ ಶಿಕ್ಷ ಕ್ಷಣವನ್ನೀಯಲಾಗುತ್ತಿ ತ್ತು. 
ತನ್ನ "ಬುದ್ದಿ ಯೋಗ್ಯ ತೆಗನುಸರಿಸಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆ 
ಯನ್ನು ಜೀ 0 ಗುರುವಿನ ಆಶಿ 
ರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸ್ನಾತಕನು ಸ್ವಗೃ ಹಕ್ಕೆ 
ಮರಳುತ್ತಿ ದ್ಧನ ನು. ಈಗಿನಂತೆ ಕೊನೆಯ ಪರೀ ಣೆ 
ಮತ್ತು ಆದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಗನಾದ ಬಗ್ಗೆ ಪ ಪ್ರಮಾಣ 
ಪತ್ರ ವನ್ನು ಕೊಡುವ ಪರಿಪಾಠ ಆಗಿರಿ. 

ಗ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವಿದ್ಯ ಗಳ 
ಅಧ್ಯಯನವು ಇಲ್ಲಿಯ ಬೇಕೆ ಬೇರೆ ಸರು 
ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಸ ಸಾಗುತ್ತಿ ತ್ತು. ಬುದ್ಧ ನ “ಮಹಾಸುತ್ತ 
( “ಸೂಕ್ಷ ಸೋಮ 'ಜಾತಕ”ದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಶಿಲೆಯ 
ಒಂದು ಆಶ್ರ ಮದಲ್ಲಿ ಧನುರ್ವಿದ್ಯೆ ನ್ನು ಕಲಿ 
ಯುವ ದೇಶ ದೇಶಗಳ ೧೦೩ '`ಜಪುತ್ರರ ರ್ಳ 
ಬಂದಿದ್ದರೆಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಓರ್ವ ಶಿಕ್ಷಕನ 
ಬಳಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೨೦ ಶಿಷ್ಯರು ಕ 
ದಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಕೆ ಈ ಧನುರ್ವಿದೈೆ ಯ ವಿದ್ಯಾ 
ಲಯದಲ್ಲಿ ಆಗ ಮಕ, ಐದು. ಜನ 
ಧನು ರ್ವಿದ್ಯಾಪಾರಂಗತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿದ್ದಿ ರ 






' 
' 
| 
| 





ಜಟ ್ಚ್‌್ಚಚ ಚ ಘಲ್‌ ್‌್ಚ್ಛ ್ಚ್‌್ಸ್‌ 





' ಬ್ರೇಕು, ಇದರಿಂದ ಶಸ ಸ್ರವಿದ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ಕ್ಷತ್ರಿ. 


ಯರ ಸೊತ್ತಾ ಗಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಾಣಿಸುವದು. 
ತಾಶಿ, ಧಾರಾ, ಉಜ್ಜ ಯಿನಿ, ಮಿಥಿಲಾ, ರಾಜ 
ಗೃಹ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಪಿತ್ರ 


' ಕನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ತಕ್ಷಶಿಲೆಗೆ ಕಳಿಸಿದ್ದ 


ರೆಂಬುದು ತಾಂಕಿ * ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು 
ಬರುತ್ತದೆ. 
: ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ 


ಕೋಶಲ ದೇಶದ ಅರಸು ಪ್ರಸೇನಜಿತನು ತಕ್ಷ 
ಶಿಲೆಯ ಸ್ನಾತಕನಿದ್ದನು. ಬಿಂಬಿಸಾರನ ಮಗ 
ಜೀವಕನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಕ್ಷಶಿಲೆಯ 
ಲ್ಲಿದ್ದು ಆಯುರ್ವೆೈದವನ್ನೂ ಶಲ್ಯತಂತ್ರ ( ಶಸ್ತ 
ಚಿಕಿತ್ಸೆ) ವನ್ನೂಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ 
ವ್ಯಾಕರಣಾಚಾರ್ಯ ಪಾಣಿನಿಯು ಕೂಡ ತಕ್ಷ 
ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವನ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ತಕ್ಷ 
ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೇ ೇದವೇದಾಂಗ, 
ಶಿ "ವೈದ್ಯ ಕ, ಶಲ್ಕ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ, 
ಜಬೇತಿಷ್ಟ, ತ್ಸ ೩, ಮಂತ್ರ, ದರ್ಶನ, ಕಾವ್ಯ, 
ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೇತಾದಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯು 
ತ್ರಿತ್ತು. 

ತಕ್ಪಶಿಲೆಗೆ ಕುಶಾನ ರಾಜನ ನಂತರ ಇಳಿಗಾಲ 
ಬಂದಿತು. ಯೂಚಿ ಯಪ್ರ ಭುತ್ವ ದಲ್ಲಿ ಅದು 
ಛಿನ್ನವಿಚ್ಛಿ ೈನ್ನವಾಗಿ ಹೂ ಜತ “ ಮಣದಿಂದ 
ಸರ್ಜಾ ಯಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ 
ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್‌ 
ಫಾಹಿಯಾನನ ಪ್ರವಾಸ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷ 
ಶಿಲೆಯ ಹೆಸರೂ ಬಂದಿಲ್ಲ. ೭ನೆಯ ಶತಮಾನ 


ತಶ್ರಶಿಲಾ ೮೩ 


ದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದೆ ಹು-ಯೆನ್‌-ತ್ಸಂಗ 
ನಿಗೆ ತಕ್ಷಶಿಲೆಯ ಹೆಸರು. ಅದರ ಪಾ ್ರಾಚೀ ನ 
ಖ್ಯಾತಿಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ರಕ 
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ದೊಂದು ಊರಿನ 
ಸುತ್ತುಮುತ್ತ ಮ್ಶೈ ಲುಗಟ್ಟ ಲೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 
ಹಳೆಯ ವೈಭವದ ಟಗಳ ಮಾತ್ರ ಕಾಣ 
ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಹು-ಯೆನ್‌-ತ್ಸಂಗ ಬಂದ ಕಾಲ 
ದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದ ಕೆಲವು ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳು 


ತಕ್ಷಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಎಂದು ತಿಳಿ 
ಯುತ್ತದೆ. 
ತಕ್ಷಶಿಲೆಯ ಒಂದು ಕಾಲದ ವೈಭವದ 


ಕಲ್ಪನೆ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉತ್ಪನನ-ಸಂಶೋಧನೆಗ 
ಛಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರದ ಜನವಸತಿ 
ಮೂರು ಬೇಕೆ ಬೇರೆ ಸ್ಮಳಗಳಲ್ಲಿತ್ತು. ಬಿದ್ದು 
ಹೋಗಿರುವ ಬೌದ್ಧ ಮಠಗಳು, ಮಂದಿರಗಳು, 
ಅರಮನೆಗಳು, ಅಸಂಖ್ಯ ಶಾಲಾ ಗೃಹಗಳು 
ಇಂದ್ಳು ಭೂಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. 
ಬೇಕೆ ಬೇಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಆಚಾರ್ಯರು, ಬೌದ್ಧ 
ಸಂಘಗಳೇ ವೊಡಲಾದವುಗಳ ನಿತ್ಯ ಯೋಗ 
ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಅಗ್ರ ಇ ದಾನ 
ಪತ್ರಗಳು, ಸಲಾಲೇಬಗ್ಗಳು ಪಟಗಳು, 
ಸ್ಪಂಭಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳ ಮನನ `ಸ ಗಳು, 
ಅಲಂಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಹ! ಮೊದ 
ಲಾದವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆ ಕಾಲದ ಇತಿ 
ಹಾಸವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟಾಗ ತಕ್ಷ 
ಶಿಲೆಯ ವೈಭವದ ನಿಜ ಪರಿಚಯ ನಮಗಾ 
ದೀತು. 


ಸುಖವು ಹಂಚಿದಷ್ಟೂ ಹಿಗ್ಗುತ್ತದೆ, ದುಃಖವು ಹಂಚಿದಷ್ಟೂ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. 


-ನಿನೋಬಾ 


ನಗೆ ಮಲ್ಪಿಗಿ 


ಪಸಂದ--ನಾಪಸಂದ 

ಗಿರಾಕಿ ರೋಷದಿಂದ ಸರಾಫಿ ಅಂಗಡಿಯ 
ಮಾಲಿಕನ ಕಡೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದ. “ ಏನು 
ಸಾವುಕಾರರೇ, ನಿಮ್ಮ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ನಿನ್ಸೆ 
ನಾನು ಈ ಹಾರ ಕೊಂಡು ಒಯ್ದಿದ್ದೆ. ಮನ 
ಸಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಮನುಷ್ಯ ಈಗ ಇದನ್ನು 
ತಿರುಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವದಿಲ್ಲ ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ.' ಛ 

ಸರಾಫ : “ಅದು ಸಹಜ. 

ಗಿರಾಕಿ: “ಹಾಗಂದರೇಶ್ರೀ.. ಹೊರಗೆ 
ಬೋರ್ಡು ಹಾಕಿದ್ದೀರಿ «ಪಸಂದ ಬಾರದಿದ್ದರೆ 
ಹಣ ವಾಪಾಸ್‌? ಅಂತ. ಈಗ ಒಲ್ಲೆನೆಂದರೆ 
ಹೇಗೆ??? 

ಸರಾಫ : “ಹೌದು. ಆದರೆ ಈಗ ನಿಮ್ಮ 
ಹಣ ನಮಗೆ ನಾಪಸಂದ ಆಗಿಲ್ಲವಲ್ಲ!'' 

ಜ್ಞಾನೋದಯ 


ಭಗವಂತನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ 

ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯ ಅಗತ್ಯ 
ಬಹಳವಾಗಿತ್ತು ಆ ದಿವಸ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ 
ಯೋಚಿಸುತ್ತ ಹೊರಬಿದ್ದ. 

“ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಒಂದು ರೂಪ್ಶಾ 
ಸಿಕ್ಕಿದ್ದ ರೆ. ಎಂಟಾಣೆಯನ್ನು ಭಗವಂತನಿಗೆ 
ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ದೇವಾ ಬಡು ರೂಪಾಯಿ) 
ಕೊಡಿಸು! 3. 

ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಜೀದಿಯಲಳ್ಲಿ 
ಒಂದು ನಾಣ್ಮ ಹೊಳೆಯುವುದು ಕಾಣಿಸಿತು. 
ನೋಡುತ್ತಾ ತ್ರೈ ಎಂಖಾಣೆ. 

ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಕೊಂಡು ನಸುನಕ್ಕು ಹೇಳಿದ 
ನಾತ: ಉಬ್ಬಾ, ಮ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಗ 


೮೮ 


ವಂತನೂ ಎಷ್ಟು ಬುದ್ದಿ ವಂತನಾಗಿಬಿಟ್ಟಿ 
ದ್ದಾನೆ! ಮಾರವಾಡಿಯಂತೆ ತನ್ನ ಪಾಲು 
ಮೊದಲೇ ಮುರಿದುಕೊಂಡು ಜಿಟ್ಟದ್ದಾನಲ್ಲ!'' 
೨__ಶಿವನಾಥ 
ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅಷ್ಟೇ 
ಗಂಗೊಳ್ಳಿ ಹೊಳೆಯ ಕಡನಿನಲಿ ಒಬ 
೧೧ ಬ 
ಬಡ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ನಿಂತಿದ್ದ. ಅವನು ಅಂಜಿ 
ಗನಿಗಂದ: “ ನೋಡಪ್ಪಾ, ನನಗೆ ಹೊಳೆ 
ದಾಟಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಹಣ 
ಇಲ್ಲ.?? 
“4 ಏನೂ ಹಣವಿಲ್ಲನೆ?'' 
“ಇಲ್ಲ. ಒಂದಾಣೆಯೂ ಇಲ್ಲ.'' 
“ಆದರೆ ಹೊಳೆದಾಟಸಜೇಕಾದರೆ. ನಾಲ್ದಾಣೆ 
ಕೊಡಬೇಕಲ್ಲಾ.'' ಕ 
“ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಕಾಸು ಕೂಡ 
ಇಲ್ಲವಲ್ಲಾ.'' 
ಅಂಜಿಗ ತುಸು ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಜಿದ್ದ. 
ಕೆ.ನೆಗೆ ಅವನಿತ್ತ ತೀರ್ಪು ಇದು : 
“ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾ ಣೆ ಇಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯ ಆ 
ದಡದಲ್ಲಿದ್ದ ರೂ ಅಸ್ಟ್ರ ನ ಇಲ್ಲಿದ್ದ ರೂ ಅಷ್ಟೇ. 31 


ಅಪರಾಧಿ ಯಾರು? 


ಕಾರನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಡ್ರೈವರ ಮೋಜಟಾ 
ರಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ ದ್ದ ರೇಡಿಯೋವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತ 
ತಾಸಿಗೆ ಮೂವತ್ತು ಮೈಲು ವೇಗದಿಂದ 
ಸಾಗಿದ್ದ. ಕೇಣಿ ಸ1ನಿಂದ ಒಮ್ಮೆಲೇ ವಾಣಿ 
ಬಂತು: “ಈಗ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕೊಳ್ಳಿ ಠಿ. 
ಹೇಳಿರಿ, ಯಾವ ಬಣ್ಣ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ? ' 

ಡ್ರೆ ಬನರನು ತಟ್ಟಿ ನೆ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ. 
ತನಗೆ ಸ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪೊ ೯ ಕೆಂಪೋ 
ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಅನನ 
ಮೋಟಾರು ಗಿಡಕ್ಕೆ ಬಡಿದು ಅವನಿಗೆ ಕಣ್ಣು 
ಕತ್ತಲು ಬಂತು. 

ಪ್ರ ಜ್ಞ ಬಂದ ಮೇಲೀಗ ಅವನು ರೇಡಿಯೋ 
ಜ್‌ ಮೇಳೆ ದಾವೆ 'ಹೂಡಿದ್ದಾ ನಂತೆ ! 


ಸರಿತಾ 





ಸ 
ಕ 
ಿ 
2 
ತ 


ಬಟ್‌ ಐಟ ಫೀ ಫಟ ಲ ಳಂ ್‌ 





ಇಲ್ಲಿ ಮುಹಾಶ್ಲೇತ್ರಗಳಿವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮೆಹಾಪುರುಷರು ಹುಟ್ಟದ್ದಾರೆ, 
ಇದು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಚಂಚಲ ತರಂಗಗಳ ಆಘಾತದ 


ಅನೇಕ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿನೆ. 


ಕಫ್ಷನಾಳಿದ ಸೌರಾಷ 
೮೪೫ ' ಬ್ರ 


(ಶೋಪಾದ ಜೋಶಿ 


ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಿರುವ ದ್ವಾದಶ 
ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ಲಿಂಗ 
ವೂ ಒಂದು. ಸೋನುನಾಥ ದೇವಾಲಯದ 
ಮೇಲೆ ತ್ರಿ. ಶ. ೧೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಗರುನಿಯ 
ಮಹಮ್ಮದನು ದಾಳಿ ಮಾಡಿ, ಮೂರ್ತಿ 
ಯನ್ನು ಭಂಗಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲ 
ಸೂರೆಮಾಡಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದೆ- 


'ಆತನ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉಲಗಖಾ ಕ್ರ ಬಹಾದ್ದೂ 


ರಶಾಹೆ ಮೊದಲಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಕ್ರಮಣ 

ಗಾರರು ೧೨೯೭, ೧೩೧೮, ೧೩೯೫, ೧೫೧೧ 
ತ ಹ್ಯಾ 

ಮತ್ತು ೧೫೨೦ ರಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾ 


'ಲಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು 


ಸುಲಿದರು. ಮೊಗಲ ಬಾದಶಾಹ ರಂಗ 


ಮರಾಠಿ « ಕಿರ್ಲೋಸ್ಕರ *ಶದಿಂದ 


ಮಸೀದೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದನು. 
ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರೆಗೂ ' ಸೋಮನಾಥ 
ಮಂದಿರವು ಮಸೀಡೆಯಾಗಿಯೆ ಉಳಿದಿತ್ತು. 
ಭಾರತವು ಸ್ವತಂಶ್ರವಾದ ನಂತರ ೧೯೫೦ 
ರಲ್ಲಿ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೀಲರು ಈ ಮಂದಿ 
ರದ ಪುನರುದ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 
ಅಲ್ಲೀಗ ಪ್ರಚಂಡವಾದ. ಹೊಸ ಮಂದಿರ 


ಜೇಬನಂತೂ ೧೭೦೬ರಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯ 
ಜಾಲ 
ಗಾ 


ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸೋಮನಾಥ. ದೇವಾಲಯ 
ವಿರುವದು ಸೌಕಾಷ ದಲ್ಲಿ., ಸೌರಾಷ್ಟ್ರವು ಅನೇಕ 
ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಮಳ 
ವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡೀ 





ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯದ ಭಗ್ನಾವಶೇಷ 


3-12 ರ್ಳ 


ಕ್‌ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಏಶಿಯ ಖಂಡದಲ್ಲೇ ಸಿಂಹಗಳ ವಸತಿಯಿರುವದು 
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಜುನಾಗಡದ ಬಳಿಯಿರುವ ಗೀರ 
ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ. ೫೭೬ ಚದುರ ಮೈಲು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 
ವಾದ ಈ ಅಡವಿಯಲ್ಲೀಗ ೨೫೩ ಸಿಂಹಗಳಿವೆ. 
ಸಿಂಹಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ' ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ನಡೆದು 
ದನ್ನು ಕಂಡು: ಭಾರತ ಸರಕಾರವು ಸಿಂಹಗಳ 
ಬೇಜಿಯಾಡುವದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಬಂಧ ಹಾಕಿದೆ. ಇಲ್ಲ 
ವಾದಲ್ಲಿ, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ, ಭಾರತದಿಂದ, ಅಥವಾ 
ಏಶಿಯದಿಂದಲೇ ಅನ್ನಬಹುದು, ಸಿಂಹಕುಲದ 
ಉಚ್ಚಾಟನೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು! 

ಮತ್ತೆ, ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ-ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ, 
ಜಾಗತಿಕ ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ಮಹಾಪುರುಷರನೇ 





ತರು ಸಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದ್ದಾರೆ. 
ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಸಾರಾ 
ಷ್ಟದ ಸುದಾಮಪುರಿ ( ಪೋರ ಬಂದರ) ಯಲ್ಲಿ 
ಹುಟ್ಟಿದರು. ಆರ್ಯಸಮಾಜದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ 
ಸ್ವಾಮಿ ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ಟಿಂಕಾರಾ 
ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಹರಿಜನ ಮತ್ತು ಆದಿ 
ವಾಸಿ ಜನರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿ 
ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀ ತಕ್ಕರ ಬಾಪ್ಪಾ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 
ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಕೇರ್ತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ 
ಪ್ರೊ. ನಾನಾಭಾಯಿ ಭಟ್ಟ, ಮುಂಬಯಿಯ 
ಹಿಂದಿನ ಅರ್ಥಮಂತ್ರಿ ಶ್ರ ವೈಕುಂಠತಭಾಯಿ 
ಮೆಹತಾ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಇಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀ 
ಉಚ್ಛೃಂಗರಾಯ ಢೈಬರ ಇವರೆಲ್ಲ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ 


ದವರೇ, ಒಂದಾಗಿದ್ದ. ಭಾರತವು ಎರಡು 
ಹೋಳಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಜನಿಸಲು ಕಾರಣ 
ರಾದ ದಿ. ಮಹಮ್ಮದ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಕೂಡ 
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದವರೇ. ಪೋರ ಬಂದರದ ಸಮೀಪ 
ವಿರುವ ಪಾನೇಲಿ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಇವರು 
ಹುಟ್ಟಿದರು. 

" ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅತ್ಯಂತ 
ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾ 
ಭಾರತಗಳಲ್ಲಿ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಸೌರಾ 
ಷ್ಫವೆಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ದೇಶ ಎಂದರ್ಥವಾಗುವದ 
ರಿಂದ ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶ 
ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು ಎನಿ 
ಸುತ್ತದೆ. ಆದಕೆ ನಡುವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ 
ಹೆಸರೇ ಅಳಿಸಿದಂತಾಗಿತ್ತು. ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯ 
೨೨೨ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಲಯನವನ್ನು ಮಾಡಿ 
೧೯೪೮ ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೫ ರಂದು ಸರದಾರ ವಲ್ಲಭ 
ಭಾಯಿ ಪಟೀಲರು ಕಾಕೇವಾಡ ರಾಜ್ಯವನ್ನು 
ನಿಶ್ಮಿಸಿದಾಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ವೆಂಬ 
ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ನಡುವಿನ ಅವಧಿ 
ಯಕ್ಲಿ ಅದಕ್ಗೆ ಸೂರಠ, ಸೋರಕಠ, ಕಾಕೇವಾಡ 
ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಸೆ ಬಂದಿದ್ದವು*. 

ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೨೧,೪೫೧ ಚದರು 
ಮೈಲು; ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪೧,೩೭,೩೫೯. 

ದ್ವಾರಕಾಧೀಶ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಹೆಸರನ್ನು ಅರಿ 
ಯದವರು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. 
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತಿಹಾಸವು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ 
ಆಗಮಿಸಿದಂದಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. 

ಜುನಾಗಡದ ಸಮೀಪ ಸಮ್ರಾಟ ಅಶೋಕ, 
ರುದ್ರದಾಮನ ಮತ್ತು ಸ್ಮಂದಗುಪ್ತರ ಶಿಲಾಲೇಖ 
ಗಳೂ ಇವೆ. ವಲ್ಲಭೀ ವಂಶದವರ ಆಳಿಕೆಯ 
ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರವು ಅಭ್ಯುದಯದ ಸ್ಥಿತಿಯ 
ಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಚೀನೀ ಪ್ರವಾಸಿ ಹುಯನ್‌- 
ತ್ಸಂಗನು ಬರೆದಿಟ್ಟಿ ದ್ದಾನೆ. ೨. ಶ. ೭೬೫ ರಲ್ಲಿ 





2 ಈಗ ಪುನಃ ಸಾರಾಷ್ಟ್ರವು ದ್ವಿಭಾಷಾ ಮುಂಬಯಿ 
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವದು. 


ಕೃಷ್ಣನಾಳಿದ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ೯೧ 


ಸಿಂಧದ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ವಲ್ಲಭೀ ರಾಜರನ್ನು 
ಸೋಲಿಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಚಾವಡಾ, ಚೂಡಾಸಮಾ, 
ರುಾಾಲಾ, ಗೋಹೇಲ ಮೊದಲಾದ ರಜಪೂತ 
ವಂಶಜರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಂತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ 
ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೯ನೆಯ ಶತಮಾನ 
ದಲ್ಲಿ ಕಾಠಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಿಥಿಯನ್‌ ಜನರು 
ಪಂಜಾಬದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವ 
ರಿಂದ ಕಾಕೇವಾಡ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹುಟ್ಟಿರಬೇಕು. 


ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕೆ ಇಳಿಗಾಲ 
ಬಂದಾಗ ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಥಾಠರು 
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೀಷರ 


ಆಗಮನ ಕಾಲದ ವರೆಗೆ (೧೮೨೦) ಸೌರಾಷ್ಟ್ರವು 
ಬಡೋದೆಯ ಗಾಯಕವಾಡರ ಆಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು. 
ಮುಂದೆ ೧೯೨೫ ರ ವರೆಗೆ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಸ್ಥಾನ 
ಗಳು ಮುಂಬಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗಗಳಾಗಿದ್ದವು. 
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರವು ಭಾರತದ 
ಬಾಗಿಲಿನಂತಿತ್ತು. ಪರದೇಶದವರು ಇಲ್ಲಿಂದಲೆ 
ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿಧಿಯನ್‌, 
ಪಾರ್ಥಿಯನ್‌, ಹೂಣ, ಬಾಕ್ಟ್ರಿಯನ್‌, ಗ್ರೀಕ್‌ 
ರೋಮನ್‌, ಪರ್ಶಿಯಸ್‌, ಅರಬ ಮತ್ತು 
ಪೋರ್ತುಗೀಜರೇ ಮುಂತಾಗಿ ನಾನಾ ದೇಶಗಳ 
ಜನರು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು 
ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯ ಮೌರ್ಯ, 
ಗುಪ್ತ, ಸೈಂಧವ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ರಾಜಪೂತ, ಕಾಠಿ 
ಮುಂತಾದ ಜನರೂ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. 
ಈಗ ಇವರೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ 
ರಾದರೂ ಗೋಪಾಲನದ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡುವ 
ಪೋರಬಂದರದ ಸಮೀಪದ ಮೇರ, ಮೇಂದ 
ಪಾಲ ಜನರು, ಮೋರವಿಯ ಬಳಿ ಸಂಚಾರೀ 
ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವ ಮಿಯಾಣಾ ಜನರು, ದ್ವಾರ 
ಕೆಯ ಬಳಿಯ ಚಾರಣ, ಮಾಹಿಯ, ಮೊದಲಾ 
ದವರು ಇನ್ನೂ ತಂತಮ್ಮ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು 
ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೇರ ಮತ್ತು ಕಾಶಿ 
ಜನರು ಭವ್ಯ ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದು ಶೌರ್ಯಕಾಾಗಿ 
ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸೌಕಾಷ್ಠದ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯ 
ಮನುಷ್ಯ ಗಟ್ಟಿ ಮುಟ್ಟಾದ ಆಳು, ಸರಳ ಮನಸ್ಸಿ 


ನವ, ಉತ್ಸವ ಪ್ರಿಯ. ಒಕ್ಕಲತನವನ್ನು 
ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಣಬಿ, ಮುಮನ ( ಮುಸ 
ಲ್ಮಾನ), *ಕಾಠಿ, ಗಿರಾಸದಾರ ( ರಾಜಪೂತ) 
ಜಾತಿಯವರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ 
ದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ದರು. ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಘೋಷಾ 
ಪದ್ಧತಿ ಇಲ್ಲ. 

ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬ ಪದ್ದತಿ 
ಯಿದೆ. ' ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಬ್ರಾ ಹ್ಮಣೇತರ ಸ್ಯ 
ಎಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರಲ್ಲಿ 
ಇರುವ ಉಪಜಾತಿಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ. ಪ್ರ 


೨ ೨ 





| ಹ ಟೆ [ಬತ ಸ [1 
೨004 (ಜ 6 1 ಕ| ಗಯಾ ತ 


| 
1 


ಒಬ್ಬ ಮೇರ ತರುಣಿ 


ಯೊಂದು ಉಪಜಾತಿಯೂ ತಾನು ಸ್ವತಂತ್ರ 
ಜಾತಿ, ತನಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧರ್ಮವಿದೆ: ಎಂದು 
ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. 

ಸ್ತ್ರೀಯರು ಉತ್ತಮ ಗೃಹಿಣಿಯರಾಗಿರು 
ತ್ತಾರೆ. ಸುಂದರ ಪೋಷಾಕು ಧರಿಸುವದು, 
ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವದು, 
ಪ್ರಕ್ನಾನ್ವ ಗಳ ೪ನ ಮನೆಯವರನ್ನು ಸಂತುಷ್ಟ 
ಪಡಿಸುವದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ 
ಸಾರ್ಥಕತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಗೃಹಿಣಿ ಎಣಿಸುತ್ತಾಳೆ. 


ಇದರಿಂದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ 


ಹ್‌ 


ಜ್ರ ಇದ ಹಾಗ ಲಂ 
ಮುಂತಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ 





೯೨ ಕಸ್ತೂರಿ 


ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀಯರು 
ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವದಿಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ 
ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೈ ಹಾಕಿಲ್ಲ. 

ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ಗಂಡಸ 


ರಿಗೆ ಅನೇಕ ಲಗ್ನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಚಾಪಲ್ಯ 


(ತಿ 


ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ 
ಅಸಹ್ಯವಾಗಿ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು ದ್ದ 
ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಸ್ರ ಯರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. "ಕ್ರ 


ನಷಯವಾನ' ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಸರಕಾರವು 
ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ನೇಮಿಸಿದೆ. ಈ 
ಸಮಿತಿಯ ನೇಮಕವಾದ ಒಂದೇ ಒಂದು ತಿಂಗ 





ದ್ವಾರಕೆಯ ಶ್ರಿ ಕೃ ಷ್ಣ ಮಂದಿರ 


ಳಲ್ಸಿ. ಹತ್ತು ಇಳ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿ 
ಕೊಂಡರು. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು ವವರ 
ಸಂಖ್ಯೆ ಅಶಿಕ್ಷಿತರಿಗಿಂತ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ, “ಸುಖ 


ವಸ್ತು ಸಮಾಜದವರಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ 
ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸತಕ್ಕ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ. 
ದೀಪಾವಳಿ, ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಹೋಳಿ, 
ರಾಮನವಮಿ, ಬಳೇವ (ಶ್ರಾವಣಿ) ರಕ್ಬಾ 
ಬಂಧನ, ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ, ದಸರಾ: ಮುಂತಾದ 
ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹಬ್ಬ ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೂ ಆಚರಿ 
ಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನತ್ಮುಲ್ಲಿಯಂತೆ ಗಣೇಶಚ್‌ತಿ 


ಹಬ್ಬ ವನ್ನಾಚರಿಸುವದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಯ ಗಣೇಶ 
ಚತುರ್ಥಿ ಭಾದ್ರಪದದಲ್ಲಿರದೆ "ವೈಶಾಖ ಶುದ್ಧ 
ಸರಾಗ ಇರುತ್ತ! ದೆ. ಆದ ಮಣ್ಣಿ ನ 
ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸುವದಿಲ್ಲ. ಬಾಗಿಲ 
ಮೇಲೆ 2 ಗಣೇಶಾಯ ನಮಕ ಎಂದು 
ಬಕೆದು ಅದರ ಪೂಜೆಮಾಡಿ ಮೋದಕ ಮುಂತಾ 
ದವ್ರಗಳ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನವ ' 
ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದಾಚರಿ 
ಸುತ್ತಾರೆ: 

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರಿ (ಯರಲ್ಲಿ ಹಸುಂಕುಮ 


ಹಚ್ಚುವ ಪದ್ಧತಿ. ಲೋಕಪ್ರಿಯವಾಗತೊಡ 
ಗಿದೆ... ಕೈಯೊಳಗಿನ ಬಳೆ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ 
ಈ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ. ಸೌಭಾಗ್ಯದ 


ಚಿಹ್ನ ಗಳು... ಸೌರಾಷ ಪೃದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಸೂತ್ರ ಷ್ರ 
ಣ್ಣ. ಗೆ ಬೀಳುವದಿಲ್ಲ. ಲಗ್ನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ 
ವಾಗಿ ಭಾರತದ ಆತರ ಕಡನಸಳಂತೆಯೇ ನಡೆ 
ಯುತ್ತವೆ. ಸಪ್ತಪದಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಲಾಷ್ಟಕ 
ಗಳು ಅಪರಿಹಾರ್ಯ ವಿಧಿಗಳಾಗಿವೆ. 

ಇಲ್ಲಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರಂತೆ ಪುರುಷರಿಗೂ ಎದ್ದು 
ಕಾಣುವ ಬಣ್ಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚು. 
ಕೆಂಪು, ನೀಲಿ, ಹೆಸುರು ಬಣ್ಣಗಳ ಮೇಲೆ ಈ 
ಜನರಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿ 

ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ೫ ಜಲ್ಲೆ ಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ೧ 
ಕೋಟಿ ೨೮ ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ “ಭೂಮಿಯಲ್ಲ ೮0 ಲಕ್ಷ 
ಎಕರೆ ಭೂಮಿ ಸಾಗುವಳಿಯಲ್ಲಿಡೆ.. ಒಂದು ` 
ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾ ರವಾದ ದಟ್ಟಡವಿಯಿದ್ದಿತು. 
ಈಗಿಲ್ಲ. "ದರಿಂದ ಮಳೆಯ ಕಾಗ "ತೀರ 
ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆಗಾಗ ಬರಗಾಲ ಬೀಳು 
ತ್ತಿದೆ: ಸಾಗುವಳಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು 
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನಧಾನ್ಯ, ಅರ್ಥದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹತ 
ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ತಾಳು' ಬೆಳೆಯುತ್ತ ದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ನನ 
ಗಳಿಗೆ ಬಡ್ಡು ಕಟ್ಟುವ ಕೆಲಸ ನಡೆದಿದ್ದು ಕೆಲವು 
ಒಡ್ಡು ಗಳ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದಿದೆ: ದ್ವಿತಿ( ಯ ಪಂಚೆ 
ವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ ಮುಗಿದಾಗ ೨೨ ಕೋಟಿ 
೬೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚ ದಿಂದ: ಕಟ್ಟಿದ 
ಅಣೆಕಟ್ಟಿ "ನಿಂದ ೫। ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಮಿ ತೋಟ 


ಲ್‌ ್‌ ್‌ಟ್ಸಟ್ಚ್ಮ 


ಕೃಷ್ಣ ನಾಳಿದ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ 


ವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವದು. ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಕಳು 
ಮತ್ತು ಎಮ್ಮೆಗಳು ವಿಪೆಲ ಹಾಲು ಕರೆಯು 
ವಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸದ್ಯದಲ್ಲೆ ದೊಡ್ಡ 
ದೊಂದು ಹಾಲಿನ ಕಾರಖಾನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗ 


ಲಿಡೆ. . ಅಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಪುಡಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗು 
ವದು: ಏಶಿಯದಲ್ಲೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಕಾರಖಾನೆ 
ಯಾಗಲಿದೆ. 


ಸೌರಾಷ್ಟ್ರವು ಕೃಷಿಪ್ರಧಾನ ಪ್ರದೇಶ. ಚಿಕ್ಕ 
ಪುಟ್ಟ ಉದ್ಯೊ "ಸ ವಡಿ, ನಡೆಯುತ್ತ ವೆ 
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ರ ನ ರವಾದ ಸಮುದ್ರತೀರವಿದ್ದು 
ಅಲ್ಲಿ ಕಥಿ ಜಗ ಬೇಡಿ, 
ನವಲಖಿ, ವೇರಾವಳ ಮತ್ತು ಪೋರಬಂದರಗ 
ಳೆಂಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಂದರಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ 
ಮಿಟಿರಗೇಜ ರೇಲ್ವೆ ಬ್ರಾಡ್‌ಗೇಜ ಆದಾಗ ಈ 
ಬಂದರಗಳ ವಿಕಾಸವಾಗುವದು. ಉತ್ತರ 
ತ ಮುಂಬಯಿಗಿಂತಲೂ ಈ ಬಂದರಗಳು 


ಸಮೀಪವಾಗುವದರಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗವೇ ಅವರಿಗೆ _ 


ಸಾ ಅಗ್ಗ ದ್ದೂ ಆಗುವದು. ಈ ಬಂದರ 
ಗಳ ಮೂಲಕ' "ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ 
ವ್ಯವಸಾಯ ಉತ್ತಮ "್ಲಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 
ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು ಗಳೂ ದೊಕಯುತ್ತ ವೆ; 
ಸಿಮೆಂಟ, ಪಾಟಿರಿ, ಕಾಜು, ಕೆಮಿಕಲ್ಸ್‌ 
ಮೊದಲಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕಚ್ಚಾ 


ಸರಕು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ದಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿರುವದರಿಂದ 


ಇಲ್ಲಿ ಗಂ ಅವುಗಳ ಅನೇಕ ಕಾರ 
ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲೀಗ ೬೨೭ ಕಾರಖಾನೆಗಳಿದ್ದು 
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೪೮ ಸಾವಿರ ಜನ ದುಡಿಯುತ್ತಾ ಕೆ 
ಪೋರ ಬಂದರದಲ್ಲಿ ರುವ ಸಿಮೆಂಟ ಕಾರಖಾನೆ 
ಭಾರತದ ಸಿಮೆಂಟ ಕಾರಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ 


' ನೆಯದು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ೪೨ ಸಾವಿರ ಟನ್‌ 
ಸಿಮೆಂಟಿ ಜಾಣಗ್ತ ಜಾಮನಗರ 
( ಸೀಕಾ) ದ ಸಿಮೆಂಟ ಕಾರಖಾನೆಯಲ್ಲಿ 


ಕ 
ಕ 





೧ ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕೆಯ ಸಿಮೆಂಟಿ 
ಕಾರಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ೧ ಲಕ್ಷ ೮೦ ಸಾವಿರ ಟನ್‌ 
ಸಿಮೆಂಟ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ 
ಸಮುದ್ರ ಹ ೭೦೦ ಮೈಲುದ್ದ ಎದ್ದು ಕೆ 


೯೩ 


ಉಪ್ಪು ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆ 
ಯುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿ ವಿಪೆಲವಾಗಿ.. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿ 
ದ್ವರೂ ನೂಲಿನ "ಗಿರಣಿಗಳು ಕೇವಲ ಒಂಬತ್ತೇ 
ಇವೆ. ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ಸ ಸರಕು ವಿಪುಲ 
ವಾಗಿದ್ದರೂ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಖಾನೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವ 
ದಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಅಭಾ 
ವವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 

ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ದಲ್ಲಿ. ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು 
ಬಹಳ ಇಷ "ಪಾಲಿತಾಣಾದ ಬಳಿಯ ಶತ್ರುಂ 
ಜಯ ಗುಡ್ಡದ. ಮೇಲಿಂದ ಮತ್ತು ಜುನಾ 





ಗಾಂಧೀ ಕೀರ್ತಿಮಂದಿರ 


ಗಡದ ಬಳಿಯ ಗಿರನಾರ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿಂದ 


ಕಾಣುವ ಸೃಷ್ಟಿಸೌಂದರ್ಯ ಅಪ್ರತಿಮವಾ 
ದುದು. ಸೋಮನಾಥ ಮಂದಿರವಿರುವ `ಪ್ರಭಾಸ 
ಪಟ್ಟಿಣದೆ' ಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಯ ತೋಭೆ ಭಾರ 
ತದಲ್ಲಿ ಬೇರಾವ ಕಡೆಗೂ ಕಾಣಸಿಗುವದಿಲ್ಲ. 

ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿಕುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದೇವಾಲಯ 
ಪ್ರಚಂಡವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಶಿಖರೆ ೧೪0 ಅಡಿ 
ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಐದು ಮಾಳಿಗೆ 
ಗಳಿವೆ. ಆದ್ಯ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾವಿ 
ಸಿದ ಮಠ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಸೋಮನಾಥನ 
ಮಂದಿರ ವೇರಾವಳದಿಂದ ಮೂರು ಮೈಲು ದೂರ 


೯೪ ಕಸ್ತೂರಿ 


ದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸೂರ್ಯ ಮಂದಿರವೂ ನೋಡ 
ತಕ್ಕ ದ್ಹಾಗಿದೆ. 

೬೭೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಗಿರನಾರ ಗುಡ್ಡ 
ವನ್ನು ಹತ್ತಲು ೪ ;೦೦೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು 

ಪಾವಟಿಗೆಗಳಿವೆ, ಪ್ರ ಪರ್ಚತದ ಮೇಲೆ ದು 
ಗ] ಜೈನರ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. 

ಸುದಾಮಪುರಿ ( ಪೋರಬಂದರ)ಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ 
ಕೃಷ್ಣನ ಮಿತ್ರ ಸುದಾಮನ ಗುಡಿಯಿದೆ. ಮಹಾ- 
ತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ. 
ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ. ಮನೆಯನ್ನು ಸರಕಾರವು 
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕವೆಂದು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದೆ. ಈ 
ಮನೆಯ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ವಯಸ್ಸಿ 
ನಷ್ಟು ಅಂದರೆ ೮೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಒಂದು ಹೊಸ 


ಕಟ್ಟಿಡ ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ 
ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ಸೌರಾಷ್ಠದ ರಾಜ 
ಧಾನಿ ರಾಜಕೋಟ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ 
ಭಾವನಗರ, ಆಡಂಬರದ ಜಾಮನಗರ, ಹಳೆಯ 
ಕಾಲದ ಅವಶೇಷಗಳಿರುವ ಧುಮರಿ, ವಲ್ಲಭಿ 
ಪುರ, ಜುನಾಗಡ ಮುಂತಾದ ಶಹರಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷ 
ಣೀಯವಾಗಿವೆ. 
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೀಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರ ಭರದಿಂದೆ 
ನಡೆದಿದ್ದು ೨,೪೮೬ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, 
೯೮ ಮಾಧ್ಯ ಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ೬ ಕಾಲೇಜುಗಳು, 
ಬ್ರೀನಿಂಗ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ೧೦ ಸಂಸ್ಕೃತ 
ಗಾ ೧೩ ಬಾಲಮಂದಿರಗಳು ಇವೆ. 
೩ ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. 


ಗೊತ್ತಿದ್ದರೆ ಹೇಳಿ ! 
ಬರ್ಲಿನ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆಕ್ಕಿಗೂ ಅದರ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ 


ಲಾಯಸನ್ಸ್‌ ನಂಬರ ಇರುವ ಪಟ್ಟ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. 
ಬಹುಶಃ ಜಪಾನೀ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಧಂದಡೆಯನ್ನೆ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು 


ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. 
ಫಿನ್‌ ಮತ್ತು 
ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. 


ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾ ೦ಕಿನ ಪಾಲುದಾರರು ಸಿ 


ಕಾಯದೆಯಿದೆ. 
ಆಸ್ಚಿ ಯದನ್ಲಿ 


ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್‌ ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು 


ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕ್ಪಾರಕೆಲಸ 


ಸ ಡಿಶ' ಜನರೇ ಇರಬೇಕೆಂದು 


ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪೋಲೀಸನಿಗೂ ಈಸಲು ಮತ್ತು ದೋಣಿ ನಡೆಸಲು 


ಬರಬೇಕು, ತ ತಂತಿಯಂತ್ರ ದ ಜ್ಞಾನವೂ ಇರಬೇಕು ಎಂದು ನಿಯಮವಿದೆ. 


ಅಮೇರಿಕೆಯ ಶಿಕಾಗೊ ನಗರದ ಇ೧ಜಷ೩ 


ಕಿಂ ಲಶ್ಷ ರೂ. ಗಳ ಸಂಪತ್ತಿ ದೆ. 
ಫ್ರಾನ್ಸಿ 


ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಬಳಿಯೂ 


ನಲ್ಲಿಯ ಮ್ಶಾ ಡಂ ವೇಲಿ ಎಂಬಾಕೆಗೆ ಗಂಡಸರಂತೆ ಪೀಸೆ- -ಗಡ್ಡ ಗಳಿವೆ. 


ಅನಳು ಅವನ್ನು ಬೋಳಿಸಿಕೊಳ್ಳು ವದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದಾ ಛೆ 





ಜಾನ- ವಿಜಾನ ಕೋಶ 
೧೧ 7) 


ಸಂಗ್ರಾಹಕರು: ರಾ. ನ. ಮಳಗಿ 





ನಿಶ್ಚದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು 


ನಿಶ್ಚದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಹಾಗೂ ಬರೆಯ 
ಲ್ಪಡುವ ಭಾಷೆಗಳು ೨,೭೩೯೬ ಎಂದು ಫ್ರೆಂಚ್‌ 
ಅಕ್ಕ್ಯಾಡೆನಿಯು ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡಿದೆ. ಬರಿಯ 
ಮಾತನಾಡುವ, ಆದರೆ ಲಿಸಿಗಳಿಲ್ಲದ, ಭಾಷೆ 
ಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. 

ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ೨೭ ಕೋಟ 
ಜನರು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕೆಯ 
ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ೧೫ ಕೋಟಿ, ೬ 
ಲಕ್ಷ ಜನರೂ, ಲೈಬೇರಿಯಾದಲ್ಲಿ ( ಪಶ್ಚಿಮ 
ಆಸ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ) ೧೦ ಲಕ್ಷ ಜನರೂ, ಗ್ರೇಟ 
ಜ್ರಿಟನ್‌ ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್ಹೆಲ್ತದಲ್ಲಿ ೧೧ 
ಕೋಟ, ೮೫ ಲಕ್ಷ ಜನರೂ ಇರುವರು. 

೫೦ ಕೋಟ ಜನರು ಚೀನೀ ಹಾಗೂ 
ತಜ್ಞನ್ಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. 

ರಶಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ೧೬ ಕೋಟಿ, ೬೦ 
ಲಕ್ಷ ಜನರಾಡುತ್ತಾರೆ. 

ಸ್ಪಾನಿಶ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ಸಾಡುವವರ 
ಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೦ ಕೋಟ್ಕ ೩೦ ಲಕ್ತ. 

ಆಫ್ರ್ರಿಕೆಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ೯ 
ಕೋಟ್ಕ್ಯ ೩೦ ಲಕ್ಷ ಜನರಾಡುತ್ತಾರೆ. 

ನಂತರ ಇವು ಬರುತ್ತವೆ : 


ಜಪಾನಿ ೯ ಕೋಟ, ೭೦ ಲಕ್ಷ 
ಜರ್ಮನ್‌ ೭ ಜು 603; 
ಡೆ 

ಫ್ರೃಂಚ್‌ ೬ 33 ಇಇ ವ್ಯೂ 


ಪೋರ್ತುಗೀಜ ೪; ೯೦ ,], 
ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ೪ ,.;,. ೪೦, 
ಜಾವಾನೀಸ ೪1೫, 1 (ಶಿರಾ 
ಪೋಲಿಶ್‌ 3: | ೨01, 
ಅರೇಜಿಕ್‌ ಹ ಬಾ ಕಂ 


ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ 
ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿ ೧೪ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾ 
ಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತ೨,೩೯,೭೨,೬೦೭. 
ಆಯಾ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 
ಇಂತಿದೆ; 


೧. ಹಿಂದಿ, ಉರ್ದು 


ಮತ್ತು | ೧೪,೯೩, ೭೪,೪೧೩ 
ಒಂದುಸ್ತಾನಿ 

೨. ತೆಲುಗು ತ್ಕಿ೨೯,೯೯,೯೧೬ 
೩. ಮರಾಠಿ ೨,೭೦,೪೯,೫೨೨ 
೪. ತಮಿಳು ೨,೬೫,೪೬,೭೬೪ 
೫. ಬಂಗಾಲಿ ೨,೫೧,೨೧,೬೭೪ 
೬. ಗುಜರಾತಿ ೧,೬೩,೧೦,೭೭೧ 
೭. ಕನ್ನಡ : ೧,೪೪,೭೧,೭೬೪ 
೮. ಮಲೆಯಾಳಿ ೧,೩೩,೮೦,೧೦೯ 
೯. ಉಡಿಯಾ ೧,೩೧,೫ರ್ಕಿ೧೯ 
೧೦. ಅಸ್ಸಾಮಿ ೪೯,೮೮,೨೨೬ 
೧೧. ಪಂಜಾಜಿ ೫,೬೯,೮೯೮ 
೧೨. ಸಂಸ್ಕೃತ ೫೫೫ 
ನಿಶ್ಚಕ್ಕೊಂದು ಭಾಷೆಯಿರಬೇಕೆಂಬ 


೯೫ 


೪೬; ಕಸ್ತೂರಿ 


ಪ್ರಯತ್ನವು ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ 
ಯಿಂದಲೂ: ನಡೆದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾದ 
ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಗನೆ ಬರುವ ಭಾಷೆ 
ಗಳನ್ನು ಕೆಲವರು ಶೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವು 
ಗಳಲ್ಲಿ “ ವೋಲಾಷಕ್‌ ?' ಮತ್ತು “ ಎಸ್ಪ- 
ರ್ಯಾಂಟೋ'' ಎಂಬುವು ಮುಖ್ಯವಾದವು. 
ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಯತ್ನವು ನಡೆದಿದೆ. 


ಜೇ 


ಸಾಗರವು ಮಾನನನ ಉಗ್ರಾಣ 

ಸಾಗರವು ಇಡೀ ಮಾನವಕೋಟಗೆ 
ಸೇರಿದೆ. ನೆಲವು ಮಾತ್ರ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ 
ಹರಿದು ಹಂಚಿ ಹೋಗಿದೆ. ತೀರದ ಸಮೀಪ 
ದಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವೇ ಮೈಲು ನೀರಿನ ಮೇಲೆ 
ಸ್ಪಳೀಯ ಸರಕಾರಗಳು ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸು 
ತ್ತೆ. ಒಟ್ಟು ಜಲಪ್ರದೇಶದ ಮುಂದೆ ಇದು 
ಏನೂ ಅಲ್ಲ, ಧೂಳೀಕಣ. ೧೩ ಕೋರ್ಟಂ 
ಲಕ್ಷ ಚದುರು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು, ಎಂದರೆ ಒಟ್ಟು 
ನೆಲದ ಸುಮಾರು. ೨11 ಪಟ್ಟು, ಸಾಗರ 
ಪ್ರದೇಶವು ಹಚ್ಚಿದೆ. ಸಾಗರದ ಒಟ್ಟು ಗಾತ್ರ 
೩2೨ ಕೋಟ ೮೦ ಲಕ್ಷ ಘನ ಮೈಲುಗಳು. 

ಆಹಾರದ ಹಾಗೂ ಖನಿಜಗಳ ಈ ಮಹಾ 
ಉಗ್ರಾಣದ. ಉಪಯೋಗದ ಯೋಗ್ಯ 
ಪ್ರಾರಂಭವು ಇನ್ನೂ ಆಗಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ 
ಹತ್ತುವ ಒಟ್ಟು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ೧% ಮಾತ್ರವನ್ನು 
ಜನರು ವರುಣನೆ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹಡೆಯುತ್ತಿ 
ದ್ದಾರೆ. 

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಟನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ 
ಲ್ಲಿಯೂ ಮುಕ್ಕಾಲು ಗ್ರೇನ್‌ ಚಿನ್ನನಿದೆ. ಎಲ್ಲ 
ಸಮುದ್ರ ಸಾಗರಗಳ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯ ಚಿನ್ನವನ್ನು 
ದೊರಕಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ 
ಸರಾಸರಿ. ೭೭,೦೦೦ ಪೌಂಡು ಸುವರ್ಣವು 
ಸಿಗುವುದು. ದುರ್ದೈವದ ಸಂಗತಿಯೇನೆಂದರೆ 
ಇದನ್ನು ದೊರಕಿಸುವ ವೆಚ್ಚವು ಬಂಗಾರದ 
ಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವದು. ಚಿನ್ನವನ್ನುಳಿದರೆ 


ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ಇತರ ಲೋಹಗಳೂ 
ಅಲ್ಲಿನೆ. 

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘನಮೈಲು ಸಮುದ್ರದ 
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ೨೨೫ ಟನ್‌ ಫಾಸ್ಪರರ್ಸ, ೭೫೦ ಟನ್‌ 
ನೈಟ್ರೋಜನ್‌ ಹಾಗೂ ೨೦ ಲಕ್ಷ ಟರ್ನ 
ಪೋಟ್ಯಾಸಿಯಂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು 
ಮೂರೂ ಉತ್ತಮ ಗೊಬ್ಬರಗಳು. 

ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು 
ಚದುರ ಮೈಲಿಯಲ್ಲಿ ೧೨ ಸಾವಿರ ಟನ್‌ ಸಸ್ಮ 
ವರ್ಗವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜನಿಸುವುದೆಂದು ಲೆಕ್ಕ 
ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ... ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ 
ಬೆಳೆಯ .. ಸುವತಾರು ೫ ಪಬ್ಬಾಗುತ್ತದೆ. 
ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘವು ಸಾಗರದ ಉಪ 
ಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕ್ಸೈಕೊಂಡಿದೆ. 

ಒಂದು ಘನಮೈಲು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 
ಸುಮಾರು ೪ ಲಕ್ಷ ಟನ್‌ ಮಾಗ್ಗೀಸಿಯಂ 
ಲೋಹವಿದೆ. ೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಾಸಾಯ 
ನಿಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತ್ತು ಇದರ 
ಫಲವಾಗಿ ಕಳೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳ 
ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 
ಒಂದು ನಿಮಾನಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅರ್ಥ 
ಟನ್‌ ಮಾಗ್ಗೀಸಿಯಂ ಜೀಕಾಗುವುದರಿಂದ, 
ಈ ಲೋಹವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ದೊರೆತುದು 
ತುಂಬ ಸಹಾಯವಾಯಿತು. 

ಜೇ 


ಮಾನನ ದೇಹದ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ 

೧೪೦ ಪೌಂಡು ತೂಕನಿರುವ ಒಬ್ಬನ 
ದೇಹವನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರೆ 
ಏನು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? 

೨,೨೦೦ ಜೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕಡ್ಡಿಗಳ ತುದಿಗಿರು 
ವಷ್ಟು ಫಾಸ್ಪರಸ್‌ ಸಬಕಾರದ ೭ ದೊಡ್ಡ 
ವಡೆಗಳಿಗಾಗುವಷ್ಟು ಕೊಬ್ಬು; ೧೦ ಗ್ಯಾಲನ್‌ 
(೨ಭಚಿಮುಣೆ ಎಣ್ಣೆ ಡಜ್ಬಿಗಳು) ಫಿಷಾಯಿಯು 
ತುಂಬುವಷ್ಟು ನೀರು; ೨ ಇಂಚು ಉದ್ದ 


ಜ್ಞಾನ-ನಿಜ್ಞಾನ ಕೋಶ ತ 


ಮೊಳೆಗಾಗುವಷ್ಟು ಕಬ್ಬಿಣ; ೧ ಸಣ್ಣ ಡಜ್ಬಿಯು 
ತುಂಬುವಷ್ಟು, ಗಂಧಕದ ಗುಳಿಗೆಗಳು. ಈ 
ವಸ್ತುಗಳ ಸೇಟಿಯ ಜೆಲೆಯೆಷ್ಟು? ಬಹಳ 
ಕಡಿಮೆ. 

ಈ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾ 
ಣದ ಸಾದಾಪ್ರತಿಯ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ 
ವಸ್ತುಗಳೂ ಉಪ್ಪೂ ಮಾನವದೇಹದಲ್ಲಿವೆ. 

ಇಂತಹ ಬೆಲೆಬಾಳದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಬೆಲೆ 
ಕಟ್ಟಲಾಗದ ದೇಹವು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದ 
ರಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ 
ವಾದ ವಿಚಿತ್ರ ಯಂತ್ರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗು 
ತ್ತದೆ. 

ಇದು ಸವೆದಮುಹೋಗಿ ಏನಿಲ್ಲದಂತಾಗುವ 
ಯಂತ್ರವಲ್ಲ. ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಸರಿಪಡಿಸಿ 
ಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಯಂತ್ರವಿದು. ವಿನಾಶಕಾರಿ 
ಯಾದ ಕ್ರಿಮಿಗಳನ್ನು ಇದು ತಾನಾಗಿಯೇ 
ನಾಶಪಡಿಸಬಲ್ಲದು. 

ಇದು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಲ್ಲ ಬರಿಯ 
ಯಂತ್ರವಲ್ಲ. ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದು 
ದೊಡ್ಡ ಧಾಗಬಲ್ಲ ಹತಿತ್ರ: ದೇಹವು ಬೆಳೆಯು 
ವಂತೆ' ಇದರ ಬುದ್ದಿ ಶ್ರ ಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತ 
ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎರಡಕೆಯದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಮಿತಿ 
ಯಿಲ್ಲ. ಮೊದಲನೆಯದಕ್ಕೆ ಮಿತೆಯಿರುವುದು. 

ಇದು ಬರಿಯ ಜೆಳೆಯುವ ಯಂತ್ರವಲ್ಲ. 
ಮಕ್ಕಳೆಂಬ ತನ್ನಂತಹ ಇತರ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು 
ಸಹ ಇದು- ತಯಾರಿಸಬಲ್ಲುದು. 


ಜೀ 


"ಓದಿನಿಂದ ಮನುಷ್ಯ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗುತ್ತಾನೈೆ, ಚರ್ಚೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಕುತ 
163 ನೆ' ಮತ್ತು ಬರಹದಿಂದ ಸ್ಫು ಟನಿಜಾರದವನಾಗುತ್ತಾ ನೆ, 


83-18 


ಯ ತಟ್ಟೆ ಗಳು 

ವಾಯು ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ 
ಹಾರಾಡುವ ತಟ್ಟೆಗಳು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷ 
ಗಳಿಂದ ಹಟ ಕಾಣಬರುತ್ತಿವೆ. 
ಇವನ್ನು “ ಫ್ಲಾಯಿಂಗ್‌ ಸಾಸರ್ಸ್‌ '' ಎಂದು 
ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಒಂದೆ, 

ಮಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ 
ಊಹಾಪೋಹಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಗಿದ್ದೆವು. 
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯ ಕುತೂಹಲವು ಇದರಿಂದ 
ಮೇರೆ ತಪ್ಪಿತು. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನೇಕರು ಇದರ 
ಬಗ್ಗೆ, ನಿಶೇಷ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ವಹಿಸಿ, 
ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿ ಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಹೆಣಗಿ 
ದರು. ಅವರ ಶಿಶ್ಲಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ಹೋದ 
ವರ್ಷ ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. . ಇದರ ಫಲವಾಗಿ 
ವೇಗದಿಂದ ಸಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ 
ವಾದ ಈ ತಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಸತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ 
ವಿಲ್ಲವೆಂಬ ಅಂಶವು ಹೊರಬಿದ್ದಿತು. ವಿಶ್ವ- 
ಕರಣಗಳ ನಿಶೇಷತರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೂ 
ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ ಬಗೆಯ 
ಕ್ಷಣಿಕ ಮಾರ್ಹಾಟುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೂ 
ಈ ತಟ್ಟೆಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮೊದಲು 
ಇವೇಕೆ ಕಾಣಬರಲಿಲ್ಲನೆಂಬುದರ ಕಾರಣ 
ನಿನ್ನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹಾರ್ವರ್ದ 
ದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೊ ತಿರ್ಭಾತ ಶಾಸ್ತ್ರ ದ ಪ್ರಾ ಧ್ಯಾ ಪತ 
ರಾದ ಡಾ| ಮೆರ್‌ರುಲ್ಲರು ನುಡಿಯುತ್ತಾ 
“*ವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು “ ಕಾಮನಬಿಲ್ಲಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವ 
ದಷ್ಟೆ ೇ« ಸತ್ಯವಾದುದು? ಎಂದು ಸಾರಿದ್ದಾ ಕೆ: 


ತೆ ತ್ರನ್ನಮತಿ 


-- ಬೇಕನ್‌ 


ನೌಕು ಓದಿ ಮೆಚ್ಚಿದ್ದು 





ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ “ ನಿರಾಭರಣ ಸುಂದರಿ” 


- ಪದ್ಮನ ಚಿತ್ತಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಲನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ. 
ಅವನು ಬಣ್ಣ-ಕುಂಚಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ನಿದ್ದೆಹೋದವನು ಉಸಿ 
ರಾಡಿಸಿದಂತೆ, ಪ್ರಕೃತಿಗತ ಕರ್ಮವೆಂದು ; ಅವನ ರೂಪನಿಮರ್ಶೆಯು ನಾಡಿ 
ಸ್ಪಂದನದಂತೆ ; ಅವನ ತೃಪ್ತಿಯು ಆರೋಗ್ಯವಂತನ ರುಧಿರಾಭಿಸರಣದಂತೆ ; 
ಅವನು ತೀಡುವದು, ತಿದ್ದುವದು ಪಚನಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ; ಅವನು ಚಿತ್ರವನ್ನು 
ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದು ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯ ರ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲ ಲ್ಲ, ಚಿತ್ತದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ, ಬುದ್ದಿ ಯ 
ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ. ಸ್ಪಟಕವು ತಾನು ತಾನೇ ನುಣುಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಮುಂದಿದ್ದ ಉಡನೆ 
ಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಹವಣಿಸುತ್ತಿ ರುವಂತೆ ಅವನ ಕರ್ಮ- "ಕೌಶಲ್ಯ 
ನೆಲ್ಲವೂ ರೂಪನಿಷ್ಟತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನವಾಗಿತ್ತು. ಇರುಳ-ಮುಸುಕು ಜೀ 
ಮೈಯಿಂದ ಜಾರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಅದರ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದೆ ತಪ್ಪಿಯಾದರೂ 
ಅವನು ಹೊರಳಿದರೆ ಮಾತನಾಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವಳು ಕಾದಿದ್ದಳು. ಅವನಿಗೆ 
ಅವಳ ಅರಿನಿರಲಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ರವು ಚಿತ್ರಿಕನನ್ಸೇ ನುಂಗಿದಂತಿತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ತನ್ನರಿವೂ 


ಇರಲಿಲ್ಲ. 
ಆಯ್ದನರು : ಫಿ. ಡಿ. ಕುಲಕರ್ಣಿ 


ವರಾಮ ಕಾರಂತರ “ ಮರಳಿಮಣ್ಣಿ ಗೆ 


ಹಾಗೆಯೇ ನಗುತ್ತ ರಾಮು ನಿಟೀಲನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಕಮಾನನ್ನು ಇಂದೆ 
ರಡು ಬಾರಿ ತಂತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಎಳೆದನ್ನು ಕಸೆಳೆದನು, ಎಳೆದನು ; ತ್ಕ ದನು 
ತೀಡಿದನು. ಆ ಕೈ-ನೋಟವೇ ಕಾಣುವಂಥದಿತ್ತು 1. 

ಕ್ರಮೇಣ ವು ಅವನ ಪಿಟೀಲಿನ ತಂತಿಗಳಿಂದ ಹನಿಹನಿಯಾಗಿ 
ಮೇಲೆ ಸಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಉರುಳುವ ಅಬ್ಬಿಯಂತೆ ಅದೂ ಉರುಳಿ, 
ಚೆಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇ ಬೆಳೆಜಿಳೆದು ತೆರೆಯಾಗಿ ಹರಡುತ್ತ ಹೋಯಿತು. 
ನಗುವಿನದೊಂದು ಚಿಲುಮೆ ಎಲ್ಲೊ ಒಸರಿ, ಉಕ್ಕಿ ಪಾತ್ರ ಒಡಿಸಲಾರದೆ ಹರಿ 
ಯುವ ತೊರೆಯಂತೆ ಅವನ ಗಾನ ಸೂಸುತ್ತಿತ್ತು. 

ಅಷ್ಟೆಲ್ಲ ಹರಿದು, ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಉಕ್ಕಿ, ನಕ್ಕು ಒಮ್ಮೆಗೇ ಶಾಂತವಾಯಿತು. 
ಆಗ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ತೆತಿ ನೀರಿನಂತೆ ನ ಕುಗ್ಗಿ ತು. ರಾಗಲಹರಿಯು 
ಶಾಂತವಾಯಿತು. ನಗುವಿನ ಗರ್ಭವು ನಿನೋ ನೋವನ್ನು ಅದುಮಿ ಹಿಡಿದಂತೆ 


ಕಾಣುತಿ ತು. 
ಹಾಜಿ ತಾಯಿ 
೯೮ 


ನಾನು ಓದಿ ಮೆಚ್ಚಿದ್ದು ೯೯ 


ಮರುಕ್ಷಣ ಅವನ ಕೈಯು ಕೋಪದಿಂದ ಕುಲುಕಿದಂತಾಯಿತು. ಸೆರೆ 
ಯಾದ ವೇದನೆಯೆಲ್ಲವೂ ನ್‌ ಉರಿಯ ನಾಲಿಗೆಯಂತೆ ಹೊರ 
ಬಿದ್ದು, ಬಾಳನ್ನು ಸುಟ್ಟಂತೆ, ರಾಗಲಹರಿಗಳು, ಎಣಿಸಲಾರದ ಮೇಳಗಳಾಗಿ 
ಸಿಡಿದು ಚಿವಿ ದವು. ಜಗೆ ಸ್ಪೋಟನಗೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಸಾವು ಜೀವವನ್ನು ನುಂಗಿ 


ದಂತೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ತು ರಾಗಾಲಾಪನವು ಗಾನಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯನ್ನು 


ತಂದಿತು. 


ಆಯ್ದವರು : ರಮಾಕಾಂತ ಕದರಮಂಡಲಗಿ 


ತ್ರೆ. ಫ್ಪಿ ಆಯ್ಕ ರರ 4 ಶಾಂತಲಾ? 

ಶಾಂತಲೆಯ ಹೃದಯ ಮಿಡಿಯಿತು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನೀಣೆ ನುಡಿಯಿತು... . 
ದೇವನ ಸಮ್ಮಖದಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತಿಯ ಆನೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಲೆ ಆನಂದನೃತ್ಯವನ್ನು 
ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಸ್ವರ್ಣಲತೆಯಂತಿರುವ ದೇನಿಯ ದೇಹ ತೂಗುತ್ತಿದೆ ಬಳು 
ಕುತ್ತಿದೆ; ಹಕ್ಕಿಗಿಂತ ಹಗುರವಾಗಿದೆ. ದೇವದೇವನ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಶಾಂತಲೆ 
ಪುಸ್ಪೋದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ. ನವವಿಕಸಿತ ಕುಸುಮಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಆಯ್ದು 
ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಿಕಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಮಲಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಶಿಸುತ್ತ, ಭ್ರಂಗಗಳು 
ಬಂದು ಎರಗಿದರೆ, ತಾನೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೃಂಗಿಯಾಗಿ, ಹೂವಿಂದ 
ಹೂನಿಗೆ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾರಿ ಹೂಗಳನ್ನು ದುಂಬಿಗಳು ಮುಟ್ಟಿದಂತೆ ನಿವಾರಿ 
ಸುತ್ತ, ಅವುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶೇಖರಿಸಿದ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ 
ತರುತ್ತಾಳೆ. ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವನನ್ನು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. 
ಧೂಪದೀಷಗಳನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಾಳೆ. ಅನಂದನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನೇ 
ನಿವೇದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. 


ಆಯ್ದವರು ; ಕು. ಲೀಲಾವತಿ ಜೋಶಿ 


ಫಿ. ಕ್ರ. ಗೋಕಾಕರ“ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಕ 


ನಿಷ್ಣು ತೂಣಗೊಂಡ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕಾಲಪುರುಷನ ಗರ್ಭದೊಳಗಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ 
ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ಭಾಸವಾಯಿತು. ಇದು 
ಒಂದು ದೇಶವಾದ ದ್ವೀಪವಲ್ಲ; ಒಂದು ಹಡಗ. ಕಡಲಿನಲ್ಲಿ ಸಯಣ ಬೆಳೆಸುವ 
ಹಡಗವಲ್ಲ; ಕಾಲ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಹಡಗ. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯ 
ಸತ್ರ ವನ್ನು. 3ಹತೂಡರೋ ಏನೋ ಎಂಬಂತೆ ಇಡೀ ದ್ವೀಪವೇ ಇಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ 
ದಲ್ಲಿ ಸತ ಒಂದು ಹಡಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಲೋದಧಿಯಲ್ಲಿ ತ್‌ 
ವನ್ನು ದಾಟ, ಚ್ರಿಟನ್ನರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಯುಗವನ್ನು ನೀರಿ, ಕೋಮನ್ನ ರನ್ನುಸ ಸ್ವಾಗ 
ತಿಸ್ಕಿ, ಆಂಗ್ಲರನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಾರ್ಮನ್ನ ರ ಸದತಲದಲ್ಲಿ" ಬಿದ್ದು ಈ 
ಹಡಗ ಮುಂಜಿ ಸಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಕಾಲದ ಮೇಲೆ ಅದರ ದೈವ ತೆರೆಯಿತು. ಜಗ 


ತ್ತಿನ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ನಾವಿಕರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 


೧೦೦ 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲೆ ಲ್ಲ ಬಿ ಪ್ರಿಟಿನ್ನಿ ನ.ಕೀರ್ತಿ ಹಬ್ಬಿ ತು. ಈಗ ಜಗತ್ತಿನ ಇನ್ನೊ ದು 
ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿ ನ “ಎಂಕಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾಸತ ಇಬ್ಬರು ತರುಣರು ಚು 
ಕಾಲೋದಧಿಯಲ್ಲಿ" ಸಾಗಿದ ಈ ಹಡಗದ--ಸಮುದ ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಹಡಗದಂತಿರುವ ಈ 
ದ್ದ ಸ್ರೀಪದ--ಗತಿಯನ್ನೂ ಹೊಳವನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತೆಯೇ ಎಷ್ಟು 


ಯುಗಗಳ ವರೆಗೆ ಇಗ ? ಒಮ್ಮೆ ಕಾರೋಪಧಿಯು ಈ ಯಾನಪಾತ್ರ ವನ್ನು 


ನುಂಗಿ ಜಿಡಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ಯುಗಯುಗಾದಿಯಿಂದ ಈ ದ್ವೀಪದ ಸುತ್ತಲೂ 
ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮುದ ದ್ರವು ಅದನ್ನು ಮುತ್ತೆ ತನ್ನ ಅನಂತಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ 
ಭಟ ಇತ್ತ ಹಾರ! ನೌಕಾಬಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರ ತಿಯೊಂದು ಹಡಗಕ್ಕೂ 
ಅದರದರ ದೈವವಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್‌ ಎಂಬ ಈ ಹಡಗ ಜ್‌ ಶತಮಾನಗಳ ನರೆಗೆ 
ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿತ್ತು. ನಡುವೆ ಒಮ್ಮೆ ಅದರ ದೈವ ತೆರೆದು ಜಗತ್ತಿನ ಕಣ್ಣ ನ್ಸೆ ೀ ಅದು 
ಕುಕ್ಕಿತು. ಆದರೆ ಬಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿ ನ ಸಾಮ್ರಾ ಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ ನೇಮ ನಳುಗುವದಿಲ್ಲ 
ವೆಂದು ಜಿ ಸ್ರಿಟನ್ನ ರು ಸು ಕೊಚ್ಚಿ ಬ ಆ ಹಡಗವೇ ಮ ಗನ ? ನೌಕಾ 
ಬಲದಲ್ಲಿಯ ಮುತ್ತಾ ವ ಹಡಗ ಮುಂದುವರಿಯುನದೋ ಕಂಡವರಾರು? . 


ಆಯ್ದವರು ಪ್ರಲ್ಹಾದ -ಕಾಥೋಟ 


ಪು. ತಿ. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರ " ಈಚಲು ಮರದ ಕೆಳಗೆ ' | 
ಈ ಇರುಳು ಸಹ ಒಂದು ಛಾಯೆಯೇ ಇರಬಹುದೋ? ನಿಜನಾಗಿ ಸೂರ್ಯ 


ನನ್ಮು ಕಾಲಿನ ಕೆಳಗೆ ಭೂಮಿಯ ಅತ್ತಕಡೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಭೂಮಿ ತನ್ನ [ 
ಜಂದೆ ನಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಎಸೆಯುತ್ತಿರುವ : ಮಹತ್ತಾದ. ನೆರಳಲ್ಲನೆ ಈ. ಇತುಕಾಬ 
ಪದಾರ್ಥ; ಈ ಪ ಪ್ರಚ್ಛಾಯೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಜನವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿದೆ, ಮೋಸಪಡಿ 
ಸಿದೆ; ಇದನ್ನು ದೇವತೆ ಎಂದವರೆಷ್ಟು ಜನ. ನೇಡಿದ ಯಷಿಗಳಿಂದ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ, 
ವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ನುತಿಸಿರುವರೆಷ್ಟು ಮಂದಿ, ಆದರೆ ಇದಂ ಬರಿಯ ನೆರಳು. ಅದ 
ಕೈಯೇ ಡು ನಮ್ಮ ನೆರಳನ್ನೆ ಲ್ಲಾ ನುಂಗಲು ಸಮರ್ಥವಾಯಿತು. ಇದರಂಚಿನ 
ತಾರೆಗಳು ಎಷ್ಟು ರಮ್ಯವಾಗಿದೆ | ಇವುಗಳನ್ನು ನಮಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂದೇ 
ಸೂರ್ಯ ಈ ನೆಂಳಿನ " ಟಾರ್ಚ' ನ್ನು ಅಂತಠಿಕ್ಷಕ್ರೆ ಈ ರೀತಿ ಎಸೆದಿದ್ದಾನೊ? 
ಈಗ ನಾನೂ ಈ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸ್ಸಿ ಗ್ದ ಛಾಯೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ಗಾತ್ಮ ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರದ ಮೂಲಕ 
ಚೆಲ್ಲುವ ಎಲ್ಲಾ ತರದ ನೆತಹುಗಳಂದರಿೂ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸಡೆದು ಸುಖಿಯಾಗಿ 
ದ್ಬೆ "ಕೆ. ಇಹದಲ್ಲೆ ೇ ದೇವತೆಗಳಾಗಜೇಕಾದರೆ-ಎಂದರೆ *ಾಯಾವಿಮುಕ್ತ ರಾಗ 
ಜೇಕಾದರೆ- ನಿಮಗೆ ಇದಕ್ಕಿ ಂತ ಬೇರೆ ಉಪಾಯವನಿದೆಯೆ? 


ಈ ಅಭಾವವೆಂಬ ರ? ಎಷ್ಟೊಂದು ಸರ ಭಾವಪೂರಿತವಾಗಿದೆ ! | 
ಆಯ್ದವರು: ಕು. ಗೌರಿ ಕುರ್ತಕೋಟಿ 


ಸೂಚನೆ : ಓದುಗರು ತಾವು ಮೆಚ್ಚಿದ ಸುಂದರ ಪ್ಯಾರಾಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಕಳಿಸಿದರೆ ಆಯ್ದು ಪ್ರಕಟ 


ಸಲಾಗುವದ್ಳು ಸ 4 


ಅನುಭವ ಕಥನ 





ನಾನೊಮ್ಮೆ ದೆವ ಆಗಿದೆ 


ನನ್ನ ಜೀನನದ - ಅತಿ ಮೋಜಿನ ಘಟನೆ 


ಜರುಗಿದ್ದು ನಾನು ಅಪ್ಪಾ ರಾಯನ 1 
ವಾದಾಗ. . -ಮಾತ್ರ್ಯ ಚ ಆಗ ಅಸ 


ಮೋಜಿನದಾಗಿ ನನಗೆ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ. ತ 


ದರೆ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಆಗ' ಮೂರ್ಛೆಹೋಗಿ / 


ದ್ದಳು; ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ನಾನು ಮಾಂತ್ರಿಕ 
ಜಮಾಲ ಸಾಹೇಬನ ಪೆಟ್ಟಿನ ರುಚಿ 
ನೋಡುನಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತ್ತು 
ಪ್ರಕರಣ ಅದು ದ ನನ್ನ್ನ ಕೆಂಡಕಿಗೆ 
ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಂದ ಮೇಲೆಯೇ ನನಗೆ ಘಟ 
ನೆಯು ಒಳ್ಳೇ ನೋಜಿನದಿನಿಸಹೆ 

ಈ ಅಪ್ಪಾರಾಯ ಅಥಣಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ 
ಹೊಸದಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದೆ ಬಾಡಿಗೆ ಮನೆಯ ಹಿಂದಿನ 


ಮಾಲಿಕ. ಅವನು ಸತ್ತು ಕೆಲವು' ವರ್ಷಗಳಾ 
ಗಿದ್ದವು. ಆದಕೆ ಅಥಣಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಅಣ್ಣ 
ಮತ್ತು ಅವರ ಗೆಳೆಯ ಗುರುನಾಥರಾಯರನು 


ಬಿಟ್ಟಿಕೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅಪ್ಪಾರಾಯನು ಭೂತವಾಗಿ 
ಇನ್ನೂ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆಂದು 
ನಂಬಿದ್ದರು. ' ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಇದ್ದ 
ಒಬ್ಬರ ತ್ಸ ಯಿಂದ ಅಪ್ಪಾ ರಾಯ ಬಾವಿಯ ಹಗ್ಗ 
ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ [ಸಂತೆ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಮನೆ ನೆಯೊ 
ಳಗೆ ಮಲಗಿದ ವರನ್ನು ಪಲಂಗ ಸಹಿತ ಭಾವಿ 
ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಂದಿರಿಸಿದ್ದನಂತೆ. : ಈ ಸಥೆಗಳನ್ನು 


ಮನಗೆ ಬಂದು ಸೆ "ರಿರೊಡನೆ ನೆಕೆಹೊಕೆಯವರೂ 
ಅದೇ ಊರೆಲ್ಲಿದ್ದ `ನನ್ನ ಅತ್ತಿಗೆಯ ತಾರು 





«4 ರಾವ್‌ ಬಹಾದ್ದೂರ ರಿಂದ 


ಮನೆಯವರೂ ಹೇಳಿ 
ಭೂತಗಳನ್ನು ನಂಬ ಸ 


ತ ಇಷ್ಟ್‌ 
6 ಕಾಲದಲಿ ಇಷ್ಟು ಒಳೆಯಮನೆ 


ನನ್ನ ಮದುವೆ ಅದೇ ಆಗಿತ್ತು. 


ತಿಯ ಮುಖ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಮೊದಲೇ 
ನನ್ನ ರಜೆಯೂ ಮುಗಿಯಿತು. ರಜೆ ಬೆಳೆಸಲು 
ಒಪ್ಪದಿದ್ದ ನನ್ನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತ 
ನಾನು ಬಾಸಿಂಗ ಇಳಿಸಿದವನೇ ಸೆಲಸದ ಮೆ (ಲೆ 


ಹಾಜರಾಗಲು ಹುಬ್ಬ ಛ್ಳಿಗೆ ಗಗ್‌ 


೧೦೧ 


೧೦೨ ಕಸ್ತೂರಿ 

ನನ್ನವಳು. ಅಥಣಿಯಲ್ಲಿ ಅದೇ. ಹೊಸದಾಗಿ... ಸಾಲೆಯಲ್ಲೆ ಲ್ಲ ಬಿದ್ದಿತ್ತು. ಜ್ವರಸಂತಪ್ಪ ನಾಗಿದ್ದ 
ಬಡಿದ ನಮ್ಮಣ್ಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂದಾ. ನನಗೆ ಅದನ್ನು ತಾಳುವದಾಗಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹೆಂಡ 
ಯಿತು. ನನ್ನನ್ನು ಕೂಡಲೇ "ಹೈದರಾಭಾದ /ತಿಯ ಮೇಲೆ ನಗೆ ವಿಪರೀತ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದಿತ್ತು. 

ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹೊತ್ತು ಆ “ ಜಡ್ಡಾಗಿದೆ, ಬರುತ್ತೇನೆ ಅಂತ ಕಾಗದ ಬರೆ 


ಒಳಗಿನ `ಸೋಷ್ಟ ಹೊರಗಿನ ಶ್ರಮ ಸೇರಿ 
ನನಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಜ್ವರ ಬಂತು. ಬಹಳ ನಿತ್ರಾಣ 
ನಾದೆ. ಗದ್ವಾ ಲದಲ್ಲಿ ರಾಜವೈದ್ಯನೆಂದು ಹೇಳಿ 
ಕೊಳು ವವರೊಬ್ಬರು ಔಷ ಧ ಕೊಟ್ಟು ಜ್ವರ ಇಳಿ 
ಸಿದರು. ಆದರೆ ಹುಬ್ಬ ಫ್ಳಿಗೆ ವಃ ತಲೇ ಅದು 
ಪುನಃ ನಾನಿದ್ದೇನೆ ಜು ನಾನು ಹಾಸಿಗೆ 
ಹಿಡಿದೆ. ರಾಜವೈದ್ಯರ ಗುಳಿಗೆಯ ಮಹಿಮೆ ಬೇಕೆ 
ವಿಶ್ವರೂಪ ತೋರಿಸಿತು. ಬಾಯಿ ರುಚಿಯಿಲ್ಲ, 
ದನಿ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಯಿತು, ಹಲ್ಲಿನ ವಸಡಿಗಳು 
ಬಾತು ರಕ್ತ ಸೋರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಒಟ್ಟಿನ 
ಮೇಲೆ ನನ್ನ ಆಕೃತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂಜಿಕೆ ಬರುವಂ 
ತೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. 

ಡಾಕ್ಟರರು ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕವಾಗಿ ಜ್ವರ ಇಳಿ 
ಯಲು ಔಷಧ ಸೊಟ್ಟು. ಹವೆ ಬದಲಿಸಲು 
ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅಂದೇ ಅಥಣಿಯಿಂದ ನಮ್ಮಣ್ಣನ 
ಪತ್ರವೂ ಬಂದಿತು, ಹೊಸದಾಗಿ ಹಿಡಿದ 
ಅಪ್ಪಾರಾಯನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ದಿನ ಒಕ್ಕ 
ಲಾಗಿದ್ದೇವೆಂತ. . ಮೇಲಿನವರು ಈ ಸಲ ರಜೆ 
ಯನ್ನು “ದಯಪಾಲಿಸಿದರು. ನಾನು ಅಥಣಿಯಲ್ಲಿ 
ಅಣ್ಣನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಒಂದು 
ಕಾರ್ಡು ಬರೆದುಹಾಕಿ ಮರುದಿನ ಹೊರಟಿ. 

ಸಾಯಂಕಾಲ ಹಾ ಗಂಟಿಗೆ ನಾನು ಅಥ 
ಣಿಯಲ್ಲಿಳಿದೆ. ಬಸ್‌ ಪ್ರವಾಸದ ಪ್ರಯಾಸದಿಂದ 
ನನಗೆ. ಜ್ವರ ಮೆಂದು. ನನ ನ್ನ್ನು 
ಸ್ನ 1 ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಗೆ ಯಾರೂ 1 
ದನ್ನು ನೋಡಿ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಏರಿತು. ಹಾಸಿಗೆ 
ಹಾಸಿಕೊಂಡು ಹೇಗೋ ಮನೆ ತಲಪಿದರೆ 
ಅಲ್ಲಿ ಬಾಗಲಿಗೆ ಕೀಲಿ ಹಾಕಿದ ನ್ನು ಕಂಡೆ. 
ಇದು ಕಾವು ಇಳಿಸಲು ಏನೂ ನೆರವಾಗಲಿಲ್ಲ! 

ನಾನು ಒಳಗೊಳಗೇ ಕುದಿಯುತ್ತ ಹಾಸಿಗೆ 
ಹೊರಗೆ ಪಡಸಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉರುಳಿಸಿ 


ಯನ್ನು 
ಸಂಜೆಯ ಹೂಬಿಸಿಲು ಪಡ 


ಬಿದ್ದುಕೊಂಡೆ. 


ದಿದ್ದೆ, “ದರೂ ಇವಳಿಗೆ ಸಹಿತ ನನ್ನ ಹೆಣ 
ನೋಡಬೇಕೆಂತ ಅನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿಯೋ ಮೆರೆ 
ಯಲಿಸ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ!” ಎಂದು ರೇಗಿದೆ. 


ಸಂಸ್ಕ ಹ ಮತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿನ ಸ್ತ್ರೀಯ 
ರನ್ನು ಬಸು ವಾಶ ಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಜ್ಞಾಪಿಸಿ 
ಕೊಂಡೆ. ನನ್ನ ಪತ್ರ ಮುಟ್ಟ ಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ 


ವಿಚಾರ ಕೂಡ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಜ್ವರ 
ಬಂದರೂ ಅಡಿ ಯಿಲ್ಲ, ಹೆಂಡತಿಯ. ಮುಖ 
ನೋಡಲು ಸಿಗುವದಲ್ಲ, ಎಂದಿದ್ದ ನನಗೆ ಅವಳ 
ಅಪರಾಧ ಅಕ್ಷಮ್ಯವೆನಿಸಿತ್ತು. . ನಾನು ಸತ್ತೇ 
ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಒಳಿತಿತ್ತು. ಆಗ ಇವಳಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ 
ಬರುತ್ತಿ ತ್ತು ಎಂದುಕೊಂಡೆ. 

ಆಗ ನನಗೊಂದು ವಿಚಾರ ಹ ಈ 
ಕೀಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆತನದ ಹಳೇ ಮಿತ್ರ. ಅದರ 
ಮೊಳೆ ಒತ್ತಿದರೆ *ೀಲಿಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಅದು 
ತೆರೆಯುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು 
ಎದ್ದು ಈ ಅಲೀಬಾಬನ ಮಂತ್ರ ಉಪಯೋ 
ಗಿಸಿ ಕೀಲಿ ತೆಗೆದು ವಿಶಾಲವಾದ ನಡುಮನೆಯ 
ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆ ಹಾಕಿ ಮಲಗಿದೆ. 
ಆಗ ನನ್ನ ಕಾಯ್ದ "ತಲೆಗೂ ಒಂದು *ಿಡಿಗೇಡಿ 
ಕುಚೇಷ್ಟೆ! ಹೊಳೆಯಿತು. ಇವರಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಫಲಿ 
ಸುತ್ತೇನೆ, ಎಂದು ಎದ್ದು ಹಿತ್ತಿಲ ಬಾಗಿಲು ತೆಕೆ 
ದಿಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಬಂದು ನಡುವುನೆಯ ಬಾಗಿಲು 
ಮುಚ್ಚಿ ಮೊದಲಿದ್ದಂತೆ ಕೀಲಿ ಹಾಕಿ ಹಿತ್ತಲ 
ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಅಗಳಿ ಜಡಿದು 
ನಡುವನೆಗೆ ಬಂದು ಮಲಗಿದೆ.` ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆದರಲಿ 


ಎಸ್ಟ ನನ್ನ ಉದ್ದೆ ಶವಿತ್ತು. ಈ ಮನೆಯ 
ದೆವ್ವನ ಸುದ್ದಿ ನಗೆ "ಗೊತ್ತಿದ್ಮಿಲ್ಲ. 
ಕಣ್ಣಿಗೆ “ಜೊಂಪು ಹತ್ತಿತು. ಪೂರ್ಣ 


ನಿದ್ದೆ ಯೂ ಅಲ್ಲ, ಪೂರ್ಣ ಎಚ್ಚರವೂ ಅಲ್ಲ. 
ಜ್ವರ. ವಿಪರೀತ. ಏರಿರಬೇಕು. ಹೊತ್ತಿನ ಧ್ಯಾಸ 


ವಲ್ಲ. ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕೊಂಡು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು 





ಕ ಟ್‌ ್‌ೂ್‌ ಚ ಚ ಲೇ ಟ್‌ 


್ಕ್ಪ್ಮಲಭಚಕ ಚ್ಚ ಲಷ ಫ್‌ೋ[ೋೋ್‌್‌4( 








ನಾನೊಮ್ಮೆ ದೆನ್ಹ ಆಗಿದ್ದೆ! 


ಬಿದ್ದಿದ್ದೆನೋ.. ಹೊರಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಸಪ್ಪಳ, 
ಮಾತಿನ ಗುಣುಗುಣು. ಕಣ್ಣು ಕಡೆ. ಮಬ್ಬು 
ಗತ್ತಲೆ. “ ದೆವ್ವನ ಮನೆ ಅಂದರೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. 
ಈಗ ನೋಡು, ಮೂರು ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮನೆ 
ಯೊಳಗೆ ಅಪ್ಪಾರಾಯ ನೆರಳುತ್ತಾನೆ. 
ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದವರು ನನ್ನ ಹಿರಿಯಣ್ಣನ 
ಹೆಂಡತಿಯ ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಹೆದ 
ರಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಶೂರರ ಗಟಲಾ ರಿತು ನನಗೆ 
ಬಗೆಹರಿಯಲಿಲ್ಲ. . ಈ ಅಪ್ಪಾ ರಾಯ ಯಾರಿರ 
ಬಹುದು? ದೆವ್ವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನೇಕೆ ನರಳ 
ಬೇಕು? ಲಕ್ಷಣ ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲ. ಕಕೆಯೋಣೆಂದಕೆ 
ದನಿ ಬಿದ್ಮು ಹೋಗಿದೆ. ಅವರ ಲಕ್ಷ್ಯ ಸೆಳೆಯಲು 


ಕೆಮ್ಮಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಅವರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಂಗಾ 
_ ಲಾಗಿರಬೇಕು. "ಹೆಂಗಸರು ಬಂದು ದೀಪ 
ಹಚ್ಚಲಿ. ಆ ಮೇಲೆ. ನೋಡೋಣಂತೆ” 


ಎಂದು ಆ ಗಂಡಸರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಾರಿಬಿಟ್ಟರು. ಷ್ಣ 


ಮತ್ತೆ :ತಂದ್ರಿ. ಭೂ ತಗಳ ಕನಸು 
ಯಾವದೋ ಸದ್ದು ಕೇಳಿ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದೆ. ಹೆಂಗ 
ಸರ ದನಿ. ಮಕ್ಕಳ ಅಳು. ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ 
ಏನೂ ತಾಣಿಸದು. 

"ಸೀತಾಬಾಯಿ, ಜಾಗಲಾ ತೆಕೆದು ದೀಪಾ 
ಹಚ್ಚು." ಅಣ್ಣನ ಹೆಂಡತಿಯ ದಥಿ. ನನ್ನ ಹೆಂಡ 
ತಿಗೆ ಅಶೆ. ಸೀತಾಬಾಯಿ ಕೀರಿಕೈಹಾಕಿ 
ತಿರುಗಿಸಿದ ಸದ್ದು ಕೇಳಿತು. ಹೆಂಡತಿಯ 
ಸಾಮೀಪ್ಯ ನನಗೆ ಕೆಮ್ಮು ಬರಿಸಿತು. 

“ ಒಳಗೆ ಯಾರೋ ಕೆಮ್ಮತಾರ ” ನನ್ನ 
ಹೆಂಡತಿ ಗಾಬರಿಯ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಳು. 
ಮುಚ್ಚಿ ದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚ ಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಮ್ಮು! 
ಈಗಳೇ ಬಾಗಲಾ : ತೆರೀಬ್ಯಾಡ. ಡೆಪ್ಕನ ಮನೆ 
ಅಂತ ಇಡೇ ಈಗ ನಮ್ಮವ್ವ ಹೇಳಿದಳಲ್ಲ. 
ಇವರದೂ ದುಡುಕು ಬಹಳ. ಗೊತ್ತಿ ದ್ಧೂ ಯಾಕೆ 
ಪ ಸುಟ್ಟ ದೆವ್ವನ ಮನಿ ಓಡೀಬೇಕಾಗಿತ್ತು 
ತಡೀ, ಗಂಡಸರು ಬರಲಿ.” `ಅತ್ತಿಗೆಯ ದನಿ. 

ನನ್ನ ತುಂಟಿತನ ದೀ ರ್ಫಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ 
ಅನಿಸಿತು: ಮಕ್ಕ ಳು ಜಾ ಶ್ರಿಪವು.. ಇತ್ತ 
ನೀರಡಿಕೆಯಿಂದ ನನಗ ಪ್ರಾಣ ಹೋಗಲಿಕ್ಕಾ 


೧೦೩, 


ಗಿತ್ತು. “ ಬಾಗಲಾ ತೆರೀರಿ ಬಾಗಲಾ” ಎಂದು 
ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಗಿದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ದನಿ 
ನನಗೆ ಕೂಡ *ೇಳಿಸದಷ್ಟು ಬಿದ್ದುಹೋಗಿತ್ತು. 

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಬಂದ. ಮಕ್ಕಳ 
ಆರ್ಭಜಔಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಗಂಡಸರು ಬಂದದ್ದು 
ಕಂಡು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನನ್ನಾಕೆ ಬಾಗಿಲು ದೂಡಿ 
ತೆಕೆದಳು. ಅತ್ತಿಗೆ ಅಂದರು: “ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ 
ಯಲ್ಲೇ ಕಂದೀಲು ಕಡ್ಡಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟೀನಿ. 
ಮೊದಲು ದೀಪಾ ಹಚ್ಚು. ಸ 


ಸೀತಾಬಾಯಿ ಕೈಯಾಡಿಸಿದ್ದು ಕಂದೀಲಿನ 
ಕರಕರ ಸಪ್ಪಳದಿಂದ ತಿಳಿಯಿತು. ' “ ಕಡ್ಡೀ 


ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಲ್ಲವಲ್ಲಾ” ಐಂದಳವಳು. 
“ ಶೆಂದೀಲಿನ ಹತ್ತರನೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಇಷ್ಟರಾಗ 
ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ?” 

“ ಕಂದೀಲಿನ ಹತ್ತರ ಇಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ.” 
ಕಡ್ಡಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲವೆಂಬದು 
ಯಾಕಂದಕೆ ನಾನು ಮಂಗಚೇಷ್ಟೆಯ ಅಂಗ 
ವಾಗಿ ಅದನ್ನು ತಂದು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೆ. 
ಇವರು ಒದ್ದಾಡುವದು ನೋಡಿ ಕಠಿಕರದಿಂದ 
ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅವಸರದಿಂದ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು 

ಒಗೆದೆ. 

ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಅಡು ಬಡಿದಿರಬೇಕು. 
“ ಅವ್ವಯ್ಯಾ ದೆವ್ವ” ಎಂದು ಚಿಟ್ಟಿನೆ ಚೀರಿ ಪಡ 
ಸಾಲೆಗೆ ಜಿಗಿದದ್ದು ಕೇಳಿತು. ಅನಂತರ ನಡೆ 
ದದ್ದು ಸ್ಮೃತಿಪಟಲದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಅಳಿಯದಂತೆ 


ಸುಳ ಲ. 
೧೨ 


ಕೆತ್ತಿದೆ. “ಏನು ಏನಾಯಿತು? . ., “ ಬವಳಿ 
ಬಂದು ಬಿದ್ನಾಳ ಕಾಣತದ.? . .. “ ಹಾದು.” 
"" ಗಾಳಿ ಹಾಕಿರಿ. ” “ಏನು ಬಂತವ್ವಾ, 


ಇವರಿಗೆ ಈ ದೆವ್ವನ ಮ ಬಿಟ್ಟಿಕೆ ಬ್ಯಾರೆ ಮನೀನೇ 
ಸಿಗಲಿಲ್ಲೇನು? ದೆವ್ವ ನ 1 ನಿ ಅಂತ ನಮ್ಮ 
ತವರುಮನಿಯವರು ಹೇಳಿದ್ದ ರಂತೆ ಮೊದಲೇ. 

ಗೊತ್ತಿದ್ದೂ ಯಾಕ ಹಿಡಿಯಜೇ ಕಿತ್ತು ಇವರು 
ಈ ಮನಿ? ” 


ನನ್ನ ತಮ್ಮ, “ಹೌದು, ಅರ್ಧಾ ತಾಸು- 
ಮುಂಚೆ ನಾ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೆ. . ಒಳಗ ನೆರಳು 
ವದು. ಸೆಮ್ಮುವದು. ಕೇಳಿತು. ಊರೊಳಗೆ 


ನಡುಮನೆಯೊಳಗೆ ಕಾಲಿಡುವ ಬಂಟಿರುಯಾರೂ 
ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಅಪ್ಪಾರಾಯನ. ಪ್ರತಾಪವನ್ನು 
ಪರಿಪರಿಯಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸುವವರೇ. ಬಾವಿಯ ಹಗ್ಗ 
ಕಸಿದುಕೊಂಡದ್ದು, ಶಿರಸ್ತೆದಾರ ಸಹಿತ ಮಂಚದ 
ಸ್ಥಾನಾಂತರ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ರಾತ್ರಿ ಕಂಪೌಂಡಿ 
ನೊಳಗಿನ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷದ ಮೇಲೊಂದು,ಮನೆಯ 
ಛತ್ತಿನ. ಮೇಲೊಂದು, ಕಾಲಿಟ್ಟು ನಿಂತ ದೆವ್ವ 


4 ಎಂ 


೬ 2 





ಗುರುನಾಥರಾಯರ ಭೂತದರ್ಶನ 


ವನ್ನು ಸ್ವಂತ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಿದವರು ಹೇಳಿ 
ದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿದವರು ತಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಸಂಗತಿ, 
ಇನ್ನೂ ಏನೇನೋ ದೆವ್ವಮಹಾತ್ಮೆ ಹೇಳುವ 
ಕೇಳುವ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದ.ನನ್ನವ 
ಳನ್ನಾಗಲಿ ಕೂಗುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನಾಗಲಿ ಫೇಳು 
ವವರಾರು? 

ನಾನೆ! ಅಪ್ಪುರಿಯೆನಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ನನ 
ಗೀಗ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಾನು ಡೆವ್ವವಲ್ಲ ಎಂದು 
ತೋರಿಸಿ : ಭಯನಿವಾರಣೆ- ಮಾಡಿ ಒಂದು 
ಗುಟುಕು ನೀರು ದೊರ* ಸಿದರೆ ಸಾಕೆಂದು ನಾನು 


ತ ದೃಷ್ಟಿ ಬೀರಿದರು. 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಸೆಮ್ಮುತ್ತ ನರಳುತ್ತ ಏಳಲು ಹವಣಿಸಿದೆ. ಆದಕೆ 
ಏನೂ ಚೈತನ್ಯ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ತಲೆ ತಿರುಗಿ 
ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ:ಬಿದ್ದೆ. ಇದರ ಸದ್ದು ಗೊಂದ 
ಲವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿ ಸಿತು. 

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಗುರುನಾಥರಾಯರ ಸವಾರಿ ಆದಾರಿ 
ಯಾಗಿ ಬಂತು. ಸಮಾಚಾರ ತಿಳಿದು ಅವರು, 
"" ದೆವ್ವ! ಎಲ್ಲೀ ದೆವ್ವ! ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ನಾನೇ 
ನೋಡುತ್ತೇನೆ'': ಎಂದು ಕಂದೀಲು ಹಿಡಿದು 
ಒಳಹೊಕ್ಕರು. ಕೆಲವರು. ಅವರನ್ನು ತಡೆದರು. 
" ಬೇಡ:ಗುರುರಾವ”. ಇದು ಸಾಧಾರಣ ಭೂತ 
ಅಲ್ಲ. ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂದಿರ್ರಿ.. ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಮಾಲ 
ಸಾಬನ್ನ ಕರೀಲಿಕ್ಕ ಫವಿಸೇವಿ” ಅಂದರು, ತೆಲ 
ವರು ಅವರ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡದಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಗುರುರಾಯರು ' ಅವರನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಒಳಗೆ 
ಬಂದು ಕಂದೀಲಿನ ಬೆಳಕು ಹಾಯಿಸಿ ನನ್ನ ಕಡೆ 
ನಾನು ಬದುತಕಿದೆನೆಂದು 
ಕೊಂಡು ಕೈಯೆತ್ತಿ ಬಾಯಿಗೊಯ್ಯು "ನೀರು, 
ನೀರು'' ಎಂದು ಕೂಗಿದೆ. ದನಿ`ಬರಲಿಲ್ಲ. ಆದಕೆ 
ಇದರ ಫಲ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಯಿತು: 

"ಎಲಾ. ಇವನ |”. ಅಂದರು. -ಗುರುನಾಥ 
ರಾಯರು. . ಅವರ ದಿಟ್ಟಿತನ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಳಿದು 
ಹೋಗಿತ್ತೆಂದು.ಅವರ.ದನಿಯೇ. ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು. 
ಆದರೂ, “ಅಪ್ಪಾರಾಯಾ! ಸತ್ತು ಮೂರು ವರ್ಷ 
ವಾದರೂ ಮನಿ ಆಶಾ ತೀರಲಿಲ್ಲನಿನಗೆ. ಆವತ್ತು 
ಸಾಯುವಾಗಲೂ ಕಂಬಳಿ ಹೊದ್ದು ಹಿಂಗೇ 
ನೀರು ನೀರು ಅನ್ನುತ್ತ ಇದೇ ಮೂಲ್ಯಾಗ ಬಿದ್ದು 
ಕೊಂಡು .ಕೂಗತಿದ್ದಿ. ಇನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಕೀರು 
ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ? ಅಸಾಧ್ಯ ದೆವ್ವ ನೀನು. ನಾನು ಇಂದಿನ 
ತನಕಾ: ನಂಬಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೇದು. ಹಂಗೇ 
ಬಿದ್ದಿರು. ಜಮಾಲಸಾಬ ಬರಲಿ. ಿನಗ ನೀರು 
ಕುಡಿಸ್ತಾನ ” ಎಂದವರೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಲು 
ಕಿತ್ತರು. :. ಆಗ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಭೂತವೋ 
ಏನೋ ಎಂದು ನನಗೇ ಅನುಮಾನ ಬರುವಂತಾ 
ಯಿತು! ಮತ್ತು ಜಮಾಲಸಾಬನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ 
ದಾಗಂತೂ.ನಿಜವಾದ ಭೂತಕ್ಕೆ ಆಗಬಹುದಾ 
ದಂತೆ. ' ನನಗೂ ' ನಡುಕವುಂಟಾಯಿತು. - ಈ 


ನಾನೊಮ್ಮೆ ದೆವ್ವ ಆಗಿದ್ದೆ! 


ಜಮಾಲಸಾಬನ ವಿಚಾರ ನಾನು ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ್ದೆ. 
ಅವನು ಭೂತಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಚಪ್ಪಲಿಯೇಟು 
ಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಸತ್ತು ಭೂತವಾದವ 
ರಿಗೇ ಅವನ ಅಂಜಿಕೆಯಿತ್ತು; ಜೀವಂತ ಭೂತ 
ನಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಪಾಡೇನು? ಬಾಗಿಲು ಕೀಲಿಯಿಕ್ಕಿ 
ಒಳಗೆ ಮಲಗುವ ದುರ್ಬುದ್ಧಿನನಗೇಕೆ ಬಂತೋ 
ಅಂದುಕೊಂಡೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೂ ಕಡ್ಡಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ 
ತೆಗೆದಿಡುವ ಕೆಲಸ ಯಾಕೆ ಬೇಕಿತ್ತು? ತೆಗೆದ 
ಟ್ಟಿರೂ ಭೂತದ ಸುದ್ದಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇವಳ 
ಮೇಲೇಕೆ ಒಗೆಯಬೇಕಿತ್ತು? ನನ್ನ ಕೋಪವೆಲ್ಲ 
ಈಗ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. 
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪಶ್ಚಾತ್‌ಬುದ್ಧಿಗಳಂತೆ. ನನ್ನದೂ 
ಹಾಗೇ ಆಗಿತ್ತು. ಗದ್ವಾಲದಲ್ಲಿ ತಣ್ಣೀರು ಕುಡಿ 
ಟಬರಿತ ಬ್‌ ಎಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ, ಅನಂತ 
--ರೆಗಳು ಸುಳಿದುಹೋದವು. ಅನಂತರ ನನಗೆ 
ದೇವರ ನೆನಪಾಯಿತು. ಒಂದಲ್ಲ ಎರಡಲ್ಲ, 
ಹಿಂಡು ದೇವರು. ಐದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು 
ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬಹುದೋ ಅಷ್ಟನ್ನೂ 
ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದೆ. 

ಹೊರಗೆ. “ ಜಮಾಲಸಾಬ ಬಂದೆ ” ಎಂದು 
ಯಾರೋ ಅಂದರು. ಆಗಂತೂ ನನಗೆ ನಾನು 
ರಾಮ ಆಗಿರದೆ ಅಪ್ಪಾರಾಯನ ಭೂತವಾಗಿದ್ದ 
ಕೇನೆ ಒಳ್ಳೇದಿತ್ತು ಅನಿಸಿತು. ಭೂತವಾಗಿದ್ದರೆ 
ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದೊಡನೆ ಓಡಿಹೋಗ 
ಬಹುದಿತ್ತು. ಈ ಜೀವಂತ ಭೂತಕ್ಕೆ ಕದಲ 
ಲಿಕ್ಕೂ ಬರುವದಿಲ್ಲ. ರಾಘವೇಂದ್ರ ಗುರುವೇ, 
ಕಾಪಾಡು. ಭೂತಪ್ರೇತ ಪಿಶಾಚಾದಿ ಪೀಡಾ 
ತಸ್ಕ ನಿವಾರ್ಯತೇ'' ಎಂದು ಏಳೋಭಾವದಿಂದ 
ಜಪಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಮೈ ಬೆವತುಹೋಗಿತ್ತು. 

ಪುಣ್ಯ ಗಟ್ಟಿಯಿತ್ತು. ಅಥವಾ ಗುರುಕೃಪೆ 
ಯಿತ್ತು ಅನ್ನಿ. ಬಂದವ ಜಮಾಲಸಾಬ ಆಗಿರಡೆ 
ನಮ್ಮಣ್ಣನೇ ಆಗಿದ್ದ... ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ 
ಟೀಕಾಸ್ತ್ರಗಳು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದವು. ಬಾಡಿಗೆ ಸೋವಿ 
ಯೆಂದು ದೆವ್ವದ ಮನೆ ಗಂಟು ಹಾಕಿಕೊಂಡ 


ದ್ಡನ್ನು ಏಕಕಂಠದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಜಕೆಯಲಾರಂಭಿ 
ಸಿದರು. 


ಸ 7-14 


೧೦೫ 


ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಅಷ್ಟು ಸರಳವಾಗಿ ಹೆದರುವವ 
ನಲ್ಲ. ಅವನು, ನಿಂತಿದ್ದ ನೆರೆಮನೆಯವನ ಕೈ 
ಯಿಂದ ಕಂದೀಲು ಕಸಿದುಕೊಂಡು “ ಇದೆಂಥಾ 
ಭೂತವೋ ನೋಡಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು 
ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದನು. ಅತ್ತಿಗೆ ಅವನನ್ನು ತಡೆ 
ಯಲು ಯತ್ನಿಸದಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿಂತವರು ಗುರು 
ನಾಥರಾಯರ ಪುರಾವೆಯನ್ನೂ ಹಾಜರು ಮಾಡಿ 
ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಟ್ಟರು. ನಮ್ಮಣ್ಣ ಒಂದನ್ನೂ 
ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದು, “ ಯಾರು? '' 
ಎಂದ. 

“ ನಾನು, ರಾಮು, ಜ್ವರ, ನೀರು, ಭೂತ 
ಅಲ್ಲ'' ಎಂದು ಏನೇನೋ ಹಲುಬಿದಡೆ. ಅವ 
ನಿಗೂ ದನಿಯ ಗುರುತು ಹತ್ತಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ 
ಜಡ್ಡಿನಿಂದ ತೀರ ವಿಕೃತವಾಗಿದ್ದರೂ ನನ್ನ 


ಮುಖದ ಗುರುತು ಹತ್ತದಿರಲಿಲ್ಲ...“ ರಾಮು? 
ಏನಾಗಿದೆ? ಯಾವಾಗ ಬಂದಿ? * ಎಂದು 
ಕೇಳಿದೆ. 





ಜಾತು ನನ್ನ ಅವ್ಯಕ್ತ ನಾದದಿಂದ ಏನೇನೋ 


ಹೇಳಿದೆ. . ಎಷ್ಟು ಅರ್ಥವಾಯಿತೋ ಎಷ್ಟು 
ಇಲ್ಲವೋ.. ಅಂತೂ ನಮ್ಮಣ್ಣ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ. 

“ ಭೂತವಂತೆ ಭೂತ!” ಅವನು ಆರ್ಭಟಿ 
ದ್‌್‌ ಜ್ವರ ಬಂದು ರಾಮು ಮಲಗಿದಾನೆ. 
ಒಂದು ಗುಟುಕು ನೀರು ಕೊಡದೆ ಭೂತ ಅಂತ 


೧೦೬ 


ಎಲ್ಲಾರೂ ಹೊರಗೆ ನಿಂತಾರ. ಹುಚ್ಚು ಮಂದೀ 
ಮಾತು ಕೇಳಿ ಜಮಾಲಸಾಬನ್ನ ಕರಸಿ ಹೊಡಿಸಿ 
ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ತಮ್ಮನ ಗತಿ ಏನಾಗತ್ತಿತ್ತೋ! 
ದೇ ವರು ಉಳಿಸಿದ. ನಡೀ ರನ್ನು ಒಂದು ವಾಟಗ 
ನೀರು ಕಾಸಿ ತಶ್ರಿ.'' ಅಷ್ಟ ರಲ್ಲಿ, ನೆಕೆದ " ಹುಚ್ಚು ಶಿ 
ಮಂದಿ ಜಬ ಮಟ್ಟಿ ಗೆ ಕಣ ಒರೆಯಾಗಿದ್ದ ತ 
ನೆರೆಮನೆಯ ಗೋ (ದೂಬಾಯಕೊಬ್ಬರು ಹೋಗು 
ತ್ತ: "ಅಪ್ಪಾರಾಯ ನಿಮ್ಮ ಮೈದುನನ ರೂಪ 
ಧರಿಸಿ ಬಂ ಓಿರಗಿಯ ಸೂಡಿಕ ಜ್‌ ಎಂದು 
ಅತ್ತಿಗೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಡಲು ಮಕಿಯಲಿಲ್ಲ. 


ಕಸ್ತೂ ರಿ 


ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಆ ಮೊದಲೇ ಚೀತರಿಸಿಕೊಂಡಿ 
ದಳು... ಅತ್ತಿಗೆ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ` 
ವಾದ ಇಂಗಿತಜ ನ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರೆಂದು 
ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ. ಸ್ಮರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವರು 
ನೀರು ಕಾಸಿ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಕೈಲೇ ಕಲಿಸಿ 
ದರು. ನಾನು ನೀರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು 
ಮೆಲ್ಲಗೆ ಅವಳ ಕೈಹಿಡಿದು, “ ಇದು ಅಪ್ಪಾ 
ರಾಯ ಅಲ್ಲ, ನಿನ್ನ ಕೈಹಿಡಿದ ಭೂತ” 
ಅಂದೆ. 


"" ಸಾಕು ಬಿಡಿ ಚೇಷ್ಟೆ'' ಎಂದಳವಳು. 





- ಇಂಥವರೂ ಇದ್ದಾರೆ ! 


ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಅತಿ ವಿಚಿತ್ರವಾದದ್ದು, ಅದರ ಆಘಾತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಬಳಿಕ ಅದರಂತೆ 
ನಡೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಶಾಂತಿ ಸಮಾಧಾನಗಳೇ ಹಾರಿಹೋಗುವವು. ಮನಸ್ಸು ಹೇಳು 


ನದು ಒಳ್ಳೆಯದೆ ಇರಲಿ ಕೆಟ್ಟದ್ದೆ ಇರಲಿ ಈ ಮಾತು ಸತ್ಯ. 
ಇಂಗ್ಲೆ೦ಡದ ಎಸೆಕ್ಸದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಓರ್ವ ವೃದ್ಧ ಗೃಹಸ್ಥನ ಕಥೆ ಇದು. 


೬೩ ವರ್ಷ 


ಗಳ ಹಿಂದೆ ಅನನೊನ್ಮೊ ಬ್ರಾ ಮಿನಲ್ಲಿ ತಿಕಿಬಬ್ಬದೆ ಪುಕ್ಕಟೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ್ದ. ಆದರೆ 


ಆತನ ಪಾಸಭೀರು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಈ ಅನ್ಮಾ ಯದ ಕೃತಿ ತುಂಬ ಹತ್ತಿತು. 


೬ಎ ನರ್ಷದ 


ನಂತರ ಈ ಮುದುಕ ಅ ಬ್ರಾ ಮ ಜ್‌? ಎರಡು ಪೆನ್ಸ್‌ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ. 


೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಸ್ಕಾಟಿಶ್‌ ಮನುಷ್ಯನು ಕಾನಡಾದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ. 
ಆಗ ಆತ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಪೋಸ್ಟಾ ಫೀಸಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ಜನರಿಗೆ ತಾತ್ಪೂರ್ತಿಕ 
ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಇರಲಿ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟಾಫೀಸುಗಳಲ್ಲಿ ಮಶಿಯಿಟ್ಟರುತ್ತಾರೆ. ಈ 


ಮನುಷ್ಯ (ಗಡಿ ಸಲ ಆ ಮಶಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದನು. 
ನಂತರ ಆಟಾಗೆ ತಾನು ಪರರಾಷ್ಟ್ರ ದ ಶೂ ಸೊತ್ತನ್ನು 
ಪರರಾಸ್ಟ್ರದ ಖಯಣದಲ್ಲಿ ತಾನೇಕೆ : ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಆತ 


ಯೋ(ಗಿಸಿದೆ ಎನಿಸಿತು. 


ದಿಗೆ ನ್‌ ಲ 
ಕಾನಡಾ ಸರಕಾರದ ಪೋಸ್ಟನಃಾಸ್ಟ್ರರ ಜನರಲ್ಲರಿಗೆ ೫ ಪೆನ್ಸ ಕಳಿಸಿ 


ನೆಲ ದಿನಗಳ 
ಮಿತಿಮೀರಿ ಉಪ 


“ ಫೋಸ್ಟಾ ಫೀಸಿ 


ನಲ್ಲಿಯ ಮಶಿ ದಾೌತಿಯಲ್ಲಿ ೭೩.೦೦೦ ಸಲ ಲೆಕ್ಕಣಿಕೆ ಆದ್ದಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ 


ಬೆಲೆ ಕಳಿಸಿದ್ದೇನೆ'' ಎಂದು ಪತ್ರ ಬರೆದ. 


ಶಸ [811]188 ಸಾರ್‌ ಮ 


ಹ್ಯಾ 1 


|! ಕ 


ದಿ. ಸಿದ ಹಸ.ನವರು 
ಎಇಐಿ 


ಬಂಡವಳನಿದ್ದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಧೈರ್ಯನಿತ್ತು, ಬುದ್ಧಿಯಿತ್ತು; 


ಕಮ್ಮಾರಬಂಧುಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು 


| ಸಿದ್ರೇಶ್ವರ?ವನ್ನು 


(4 
ಸಿದೆ 


ಬೀಶ್ಚರ ತಿಜೋರಿ "ಯನ್ನು ಕರ್ಫಾ 
ಟಕದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೇಳಿಲ್ಲ? ಭದ್ರತೆಯೆಂ- 
ದರೆ ಸಿದೆ ಶ್ವರ, ಸಿದ್ದೆ (ಶ್ವರ ಎಂದರೆ 
ಭದ್ರತೆ ತ ವ್ಯ ತಿಜೋರಿಗ್ಗಳಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ 
ಬಂದುಬಿಟ್ಟ ದೆ. ಆದರೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ 
ದ್ಧೀಶ್ವ ಕೆ ಕಂಸನಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟದ ಕಮ್ಮ್ಯಾ ರ 
ಬಂ ಜತ ಸಾಹಸ ಕಥೆ' ಮಾತ್ರ ಜನರಿಗೆ 


ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಜೆ ಕಾಸಿ ಸದಿದ್ದರೂ 


ದಿ. ಚೆನ್ನ ಪ್ಲನನರು 





ಶ್ರೀ ನೀಲಕಂಠಪ್ಪನವರು 


18 


ಕಟ್ಟಿದ ಧೀರರು 


ಬರೆದವರು: ಆರ್‌. ಜಿ. ಕುಲಕರ್ಣಿ 


ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಪರಿಶ್ರಮ, ದೂರದೃಷ್ಟಗಳು, 
೧೯೧೪ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾದಾ ಕಮ್ಮಾರಸಾಲೆಯಾಗಿ 
ದ್ವದ್ಧನ್ನು ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೆ 


ತಿಜೋರಿ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿದವು. 


ದ್‌ ಹೆ 
ಶ್ರೇಣಿಯ 


ಈ ಮೂವರು ಬಂಧುಗಳಿಗೆ 
ತಿಜೋರಿ ಕಂಪನಿ ಕಟ್ಟಿಲು ಇದ್ದ ಅನುಕೂಲ 
ಗಳನ್ನು ನೋಡಿರಿ. ಅವರಿಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಬೊಮಾ 
ಪುರ ಓಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಮುತ್ತ ಜ್ಹರಿಂದ 


2 
64೨ 
ಚ 
2೮. 
೦. 


೦೦೩ 


೧೦೪ 


ರಂಟಿಕುಂಟಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಾದಾ 
ಕಮ್ಮಾರಸಾಲೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಹೊಟ್ಟಿ 
ತುಂಬುವದು ಸಾಧ್ಯಎದ್ದಿ ಲ್ಸ. ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಸಿದ್ಧಪ್ಫ ಪ್ಪ 
ನವರು ಮನೆಕಟ್ಟಿ ಜು 'ಮಕಾದಮರಾಗಿ, ನೆಡು 
ವಿನ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಪ್ರನವರು ರೇಲ್ವೆ ವರ್ಶಶಾಪಿನಲ್ಲಿ 
ಕಮ್ಮಾರರಾಗಿ, ಮೂರನೆಯ ನೀಲಕಂತಪ್ಪ ನವರು 
ಟಾ ದುಡಿದು ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿ ದ್ವರು. 
ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಪ್ಪನವರು ೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೂವರೆ 
ಆಣೆ ಸಂಬಳದ ಮೇಲೆ "ಕೇಲ್ವೈ ಯಲ್ಲಿ ಸೆಸ್ಟ್‌ 
ಸೇರಿದೆಕೆಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಈ ಗು? ಸಾಂಪ 
ತ್ತಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕಮ್ಮಾರ 
ಸಾಲೆ ಆಗ ಅವರ ಉಪಸಸುಬಿನ ಸಾ ನಕ್ಕೆ ಇಳಿ 
ದಿತ್ತು. ಅವರ ವಿದ್ಯೆ ಕನ್ನಡ ಅರನೆ' ಹುತ್ತ 
ಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ. 

ಇವರೇ ಸಿದ್ಧೆ (ಶ್ವರ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ 
ದರೆಂದಕೆ ನೀವು ಸವದ ಹ ತ ಅವ 
ರೊಳಗೆ ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೇಕಾದ 
ಮೂರು ಮುಖ್ಯ “ಗುಣಗಳು ನ 
ಸಿದ್ಧಪ್ಪನವರು ಒಳ್ಳೇ ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಸಂಘ 
ಟನ ನಿಪುಣರು; ಚೆನ್ನಪ್ಪನವರು "ಆರನೇ 
ಯತ್ತಾ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ' ರಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ಗಣಿತ 
ನೈಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡೊ 
ಡನೆ ಅದರ ಒಳಗುಟ್ಟ ನ್ನ್ನ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ 
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುಶಾಗ್ರ ಬುದ್ಧಿ ಇವು ಇದ್ದವು; ಆದು 
ಸ್‌ ನೌಕರಿಯಿಕದ ಪುಟಗೊಂಡಿತ್ತು; ; 
ನೀಲಕಂಠಪ್ಪ ನವರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾ ್ಲ್ಯಾನ್‌ 
ರಚಿಸುವ ಕರೆಯಿತು. ಉರ ಯೋಗ್ಯ 
ಸಂದರ್ಭವನ್ನೆ ( ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದವು. 

ಆ ಗ್‌ೆ ೧೯೧೪ ರ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದ 
ಒದಗಿತು. ಆಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬರು 
ತ್ತಿದ್ದ ತಿಜೋರಿ ಮೊದಲಾದ ಭದ್ರತೆಯ ಸಾಮ 

ಗ್ರಿಗಳ ಪೂರೈಕೆ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ' ಹಳೇ 
ದ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ *ೆಲಸ ಸಾಗಿ 
ಸಬೇಕಾಯಿತು. 
ತಿಜೋರಿಗಳು ಕಮ್ಮಾರ ಬಂಧುಗಳ ಕಮ್ಮಾರ 
ಸಾಲೆಗೆ. ಬರತೊಡಗಿದವು. ದಿನದ. ಕಾಯಂ 
ಸೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ 


ಶ್ರೀಮಂತರಕ್ಲಿದ್ದ ಇಂಥ . 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಕಮ್ಮಾರ ಬಂಧುಗಳು ತಿಜೋರಿಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ 
ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ತಿಜೋರಿಗಳ 
ರಚನೆಯ ಒಳಹೊರಗುಗಳೆಲ್ಲ ತಿಳಿದವು. ಸಂಗ 
ಡಲೇ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಇಂಜನಿಯರರ ಪ್ಲಾನು 
ಗಳಪ ಪ್ರಕಾರ' ರಚಿಸ ಲ್ವಟ್ಟಿದ್ದ ಫು ತಿಜೋರಿಗಳ 
ಲ್ಲಿದ್ದ ದೋಷಗಳೂ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ನವರ ಯಂತ್ರಕು- 
ಶಲ' ಬುದ್ಧಿಗೆ ಕಾಣಿಸ ದಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 
ಅವುಗಳ 'ೀಗ (ಕೀಲಿ) ದ ೫ ವಸ್ಥೆ ಗಳು ಸರಿ 
ಯಾಗಿದ್ದಿ ಲ್ಲೆ ದೂ ಅದರಿಂದ ರಿ ಮುರಿ 
ಯುವವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗುವದೆಂದೂ ಅವರಿಗಠಿ 
ಸಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಮಾನುಗಳಿಂದಲೇ 
ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಭದ್ರವಾದ ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ತಿಜೋ 
ರಿಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರು. ಅವರದು ಒಣ 
ದುರಭಿಮಾನವಾಗಿದ್ದಿ ಲ್ಲ. ಅವರಲ್ಲಿ ತಿಜೋರಿ 
ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನೂ ಅವರ 
ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ದನು: 

ಗಿರಾಕಿಗಳ ವ್ರ ಸಂಪ್ರೀತಿಯೇ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ 
ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ 
ತಳಹದಿಯಾಯಿತು. ರಿಜವಾಗಿ *ೇಳಿದರೆ ಸಿದ್ಧೇ 
ಶ್ವರ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಕಮ್ಮಾರ ಬಂಧುಗಳ 
ಅಂದಿನ ಕಮ್ಮಾರಸಾಲೆಯ ಗಿರಾಕಿಗಳೇ ಸಂಘ 
ಟಿಸಿದರು ಎನ್ನ ಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ಸ ಸ್ಬೂ ರ್ತಿಕೊಟ್ಟಿ 
ವರು ಒಬ್ಬ ರಾ ಹೆಸರಿಟ್ಟ ವರು ಅವಕ 
ಸಿದ್ಧೇಶ್ವ ರದ ಸ್ವಂತ ತಿಜೋರಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲು 
ಹಂತ ಅವರ ರಿಪೇರಿ ಗಿರಾ*ಿಗಳೇ: 

ಧಾರವಾಡದ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾದ 
ಕೋಟೂರ ಶಾಂತವೀರಪ್ಪನವರು ಕಮ್ಮಾರ 
ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಿಜೋರಿಗಳನ್ನು ದುರಸ್ತಿ 
ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ ರು. ಅವರಿಗೆ 
ಇವರ ಕೆಲಸ ಎಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚಿ ಕೆಯಾಯಿತೆಂದರೆ 
ನೀವೇ ಏಕೆ ತಿಜೋರಿಗಳನ್ನು ಹಾಡಬಾರಡೆದು 
ಕೇಳಿದರು. ಕಮ್ಮಾರ ಬಂಧುಗಳ ತಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ 
ಅದೇ ವಿಚಾರ ಸುಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಶಾಂತವೀರಪ್ಪ 
ನವರು ಅವರಿಗೆ ತಾವೇ ಒಂದು ತಿಜೋರಿಗೆ 
ಆರ್ಡರು ಕೊಟ್ಟಿರು. ಕಮ್ಮಾರ ಬಂಧುಗಳ 
ಸುಲದೇವತೆಯಾದ ಸೊಲ್ಲಾಪೆರದ ಸಿದ್ಧರಾಮೇ 
ಶ್ವರ ದೇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಿಪೇರಿಮಾಡಿದ ತಿಜೋ 


"ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ' ವನ್ನು ಕಟ್ಟದ ಧೀರರು 


ರಿಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ ತಳಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ 
ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಶನಿಯು ಹೆಸರನ್ನೂ ಶ್ರೀ 
ಕೋಟೂರಶೇ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಬೇಕಾದ ಉತ್ಕಿನ 
ತಗಡು ಮೊದಲಾದ ಕಚ್ಚಾ ಮಾಲುಗಳನ್ನು 
ಪೂಕ್ಕಿಸುವ ಅಂಗಡಿಗೆ ತಾವೇ ಚಾಟಿ 
ಉದ್ದರಿ ಕೊಡಿಸಿದರು. ಕಮ್ಮಾರ ಬಂಧುಗಳು 
ಮಿತವ್ಯಯದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿ 
ಕೊಂಡಿದ್ದುದು ಮೂಲಧನವಾಯಿತು 

ಅಂತೂ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರರ ಮೊದಲನೇ ತಿಜೋರಿ 


೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದು ಶಾಂತವೀ ರಪ್ಪನವರ. 


ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಯಿತು. ಮುಂದಿನ 
ಎರಡು ತಿಜೋರಿಗಳನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಗಿರಾಕಿಗಳಾದ 
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ತಾಮ್ರಹಿತ್ತಾಳಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಾದ 
ದೇವೇಂದ್ರಪ್ಪ ದೇಶಮಾನ್ಯರೂ ಸರಾಫರಾದ 


ಬಿಕ್ಕಪ್ಪ ಕೀವಣಕರರೂ ಆರ್ಡರು ಕೊಟ್ಟು 
ಮಾಡಿಸಿದರು. . ತಿಜೋರಿಗಳಂಥ ಮಹತ್ವದ 


ವಸ್ತುವನ್ನು "" ಗಾಂವಿ'' ಕಮ್ಮಾರರಿಂದ 
ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯಬರಬೇ ಕಾದರೆ ಈ ಗಿರಾ 
ಶಿಗಳಿಗೆ ಜಿ ಬಂಧುಗಳ ನೈಪುಣ್ಯ, 
ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗಳ.. ಮೇಲೆ ಎಂಥ ಅಪಾರ 
ಸವರಬೇಕು ಊಹಿಸಬಹುದು. 
ಮೂವರೂ ಬಂಧುಗಳು ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕಂಪನಿ 
ಯನ್ನು ಊರ್ಜಿತಕ್ಕೆ ತಂದೇ 'ೀಲುವೆವೆಂದು 
ದುಡಿದರು. ಎಲ್ಲ [್‌ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಆಗಬೇ 
ಕಿತ್ತು. ಯಂತ್ರಸ ಸೌಕರ್ಯ ಅವರಿಗೆಸಿಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ವರೆಗೂ ಶ್ರಮಿಸುವ ಪಾಳಿ ಬರು 
ತ್ತಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸ್‌ ಬಲವಿರಲಿಲ್ಲ. ಜಿವ 
ರಿನ ಬಲವೇ ಅವರ ಯಂತ್ರಬಲ; ಮೂವರು 
ಬಂಧುಗಳ ಎಂದೂ ದಡದ ಐಕ್ಯಮತ್ಯವೇ 
ಬಂಡವಳ. ಅಂದಿನ-ಕಠಿನ ದಿನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ 
ಕೊಂಡು ನೀಲಕಂಠಪ್ಪನವರು ಇಂದಿಗೂ ಅಭಿ 
ಮಾನಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಜಿವರು ತಮಗೆ ತುಂಬ 
ಪಾಠ ಸಲಿಸಿತೆಂದು ಅವರನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತಿಜೋರಿ 
ಹಾಗು ಕಬ್ಬಿಣದ ಇತರ ಫರ್ನಿಚರುಗಳ ತಗಡು 
ಕತ್ತರಿ ಸುವದರಿಂದಾರಂಭಿಸಿ ಸಿದ್ಧ ಸರ*ನ 
ಮಾರಾಟದ ವರೆಗಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವು 


೧೦೯ 


ತಮಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕರತಲಾಮಲಕ 
ವಾಯಿತು. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಪರಾವಲಂಜನೆಯ 
ಅಗತ್ಯ ಬೀಳಲಿಲ್ಲೆಂದು ಆಸ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 


ಸ್ವಂತ ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆವೆಂದು ಚೆನ್ನ 
ಪ್ಪನವರು ರೇಲ್ವೇ ನೌಕರಿ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಭು 
ತ್ತಿದ್ದ ಸಂಬಳದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಈಗ ಅವರಿಗೆ 
ಇತ್ತೆಂದಲ್ಪ್ಲ. ಆದರೆ ವರ್ಕಶಾಹಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ 
ಅನೇಕ ತರದ ಯಂತ್ರತಂತ್ರಗಳ ಅನುಭವ 
ಬೇರೆ ಕಡೆ ಸಿಗಬಲ್ಲದೆ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಸ್ಮಾವಿಸ 
ಲ್ಪಟ್ಟು ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷಗಳ ಗ್‌ ಅವರು 
ರೇಲ್ವೆ ನೌಕರಿಯನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ 
ಅವರು ಕೊನೆಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಶರಣುಹೊಡೆದರು. 
ಆ ವರ್ಷ ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಪ್ಪನವರು ಕೈಲಾಸ 
ಮ ರಿಂದ ಚೆನ್ನಪ್ಪ (ನವರು ಸಿದೆ ಶ್ವ ರದ 

ತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಲೇಬೇಕಾಯಿತು. 


ಪ್ಪನವರು ರೇಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಅನು 
ಭವವನ್ನು ಜ್‌ "'ಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. 
೧೯೩೩-೩೪ ರ ವರೆಗೂ ಕೈಕೆಲಸದಿಂದ ನಡೆಯು 
ತ್ತಿದ್ದ ಮ ಜಪ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಸೈನವರು 
ಆ ವರ್ಷ ಸ್ವಹಸ ಸ್ವದಿಂದ ೫೦ ಟನ್‌ ಶಕ್ತ ಯ 
ತಗಡು ಕತ್ತ ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೋಲರ ಯಂತ್ರ 
ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈಗ ವ್ರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಸ 
ವಿದ್ಯುರ್ತಚಾಲಿತ ಜರ್ಮನ್‌ ತ ತ್ರೈಗಳನ್ನು 
ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಚೆನ್ನಪ್ಪ ನವರ “ಸಹಸ 
ನಿರ್ಮಿತ ಯಂತ್ರಗಳು ೨೨ ವರ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ 
ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲಸ ಕೊಡುತ್ತಿವೆ. ಚೆನ್ನಪ್ಪನವರ 
ಯಂತ್ರ ಎದೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಟ್ಟ ದ್ದಾ ಗಿರಲಿಲ್ಲ. 


ಬ ತ್‌ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪರಿಶ್ರಮಬೇಗನೆ 
ಫಲದಾಯಕವಾ ಯಿತು. ಸಿದ್ಧೇ ಶ್ವರ ತಿಜೋರಿ 
ಕೊಂಡವರು ಬೇಕೆ ತಿಜೋರಿಗೆ ಚ್ಚು ತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಕಂಪನಿ ಉತ್ಕ ರ್ಷಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆ ವಿಶಾಲ 
ತರ ಕಾರಖಾನೆ ಸಾ ತು. ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ 
ಕಾರಖಾನೆ ಈಗಿನ ಸ ಸ್ಥ ಛಕ್ಸೈ ಬಂತು. ಈಪ ಪ್ರ ದೇ 
ಶದ ಮನೆಗಳು ದೆವ್ವದ ಸ ಪ್ರ ಸಿದ್ದಿ 
ಬಿದ್ದು ಜನರು ಸ ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದ ರು” 
ಕಮ್ಮಾರ ಬಂಧುಗಳು ದೆವ ಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಸುವವ 


೧೧೦ 


ರಲ್ಲ. ತಾವಿಲ್ಲಿ ಬಂದಂದಿನಿಂದ ಒಂದು ದೆವ್ವವೂ 
ಮುಖತೋರಿಸಿಲ್ಲೆಂದು ನೀಲಪ್ರಣ್ಣನವರು ನಸು 
ನಗೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ' ಇದೀಗ ಬಂಕಾಪುರ 
ಚೌಕಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರಖಾನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾ 
ಗುತ್ತಿದೆ. 
ಪ್ರಸಿದ್ದ 'ಕಂಪನಿಗಳ ತಿಜೊ!ರಿಗಳಿಗಿಂತ 
ಸಿದ್ದೇಶ್ವರದವು. ತುಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವೇಕೆ 
ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ? ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರದವರು ಹೊಸ 
ತಿಜೋರಿಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು 
ಅವರ ಕೀಲಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು 
ಇತರ ತಿಜೋರಿಗಳನ್ನು ಆರು 
ತಗಡುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಕೆ. - ಇವರು 
ಮೂರೇ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಇದ 
ರಿಂದ ಸಂದುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ. ತಿಜೋರಿಗ 
ಳಲ್ಲಿ ದುರಸ್ತಿ ಯ ಅಗತ್ಯ ಉಳಿಯುವದಿಲ್ಲ; 
ಭದ್ರತೆಯೂ "ಹೆಚ್ಚು ತ್ತದೆ. ಸಬ ರಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬ 
ಫಿ ಯ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪ್ರ ಪ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸದ್ದೇ ಶ್ರ ರ 
ತಿಜೋರಿಗಳಿಗೆ ಹಾ ಭಟ. ಅನಂತರ 
ಬಳ್ಳಾರಿ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಸ್ತಂಭಕ 
(ಫಾಯರ ಪ್ರೂಫ) ಪರೀಕ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಆಡು `ತ್ತೀ 
ರ್ಣವಾಯಿತು. 
ಸಿದ್ಧಃ ಶ್ವ ರದ ಉತ್ಕ ರ್ಷವನ್ನು ಕೆಲವೇ ಅಂಕೆ 
ಸೆಂ ಬೈಗಿಳಿಂದ ಸಿದ್ದ ಸ್‌ ಕೈಯಲ್ಲಿ 
ಏನೂ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ಪಾ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅದರ ಜವ್‌ 
ಇಂದು ರೂ. ೬ ಲಕ್ಷಕ್ಕೇರಿದೆ. ಮೊದಲು ಕೇವಲ 
ತಿಜೋರಿಗಳನ್ನು ತೆಯಾರಿಸುತ್ತಿ ದ್ವಕೆ. ಈಗ 
ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ ರೂಂ, ಕುರ್ಚಿ, ಮೇಜು, ಕಪಾಟು 
ಮೌದಲಾದ ಬಹುವಿಧ ಕಬ್ಬಿ ಇದ ಫರ್ನಿಚರು 
ಗಳು ಹೊರಸೀಳುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಪಕ್ಕೆ 
೮-೨೧೦ ತಿಜೋರಿ ತಯಾರಾಗುವಲ್ಲಿ ಇಂದು 
ತಿಜೋರಿಗಳನ್ನೊ ಳಗೊಂಡು ಬಟ್ಟು 3,೨೦೦ 
ರಷ್ಟು ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳು ಸಿದ್ಧ ವಾಗುತ್ತವೆ. 
ಮೊದಲು ತಿಜೋರಿ ''ಒಂದಕ್ಕೆ ಬಹಳವಾದರೆ 
ರೂ. ೧೫೦ ಇದ್ದಕೆ ಈಗ ರೂ. ೫ ಸ ವಕಿಗಿನವೂ 
ಇವೆ. ೪ ಕೆಲಸಗಾರರಿದ್ದ ಲ್ಲ ಇಂದು ೨೫೦ ಕೆಲ 


ಸಗಾರರಿದ್ದಾರೆ. ಹೈದರಾಬಾದ, ಕೊಲ್ಹಾ ಪುರ, 


ಕಸ್ತೂ ರಿ 


ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಶಾಖಾ. ಕಚೇರಿಗಳೂ 
ದಾಪೆಜಗಳ್ಕಿ, ತಿಪಟೂರು, ಸಾಂಗಲಿ, ಶಿರಸಿಗಳಲ್ಲಿ 
ಏಜನ್ಸಿಗಳೂ ಇವೆ. ಇಂದು ಗುಜರಾಥದಿಂದಾ 
ರಂಭಿಸಿ ಕೇರಳದ ವರೆಗೆ ಇಡೀ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತ 
ದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರದ ಸಂಪ್ರೀತ ಗ್ರಾ ಹಕರಿದ್ದಾ ೆ. 
ಈ ಗ್ರಾ ಹಳೆವರ್ಗವನ್ನು ಗ್ರಾ ಹಕರೇ ಕಟ್ಟಿದ್ಳಾ 
ರಿನ್ನಬಹುದು. ಡಿ 
ಸ್ವತಃ ಕೆಲಸಗಾರರಾದ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರದ ಒಡೆ 
ಯರು ಜರ್ಮನಿಯ ಕ್ರುಪ್ಸರಂತೆ ತಮ್ಮ ಕಾರಖಾ 
ನೆಗೆ ಬೇಕಾದ :- ಯಂತ್ರಚಾಲಕ ವರ್ಗವನ್ನು 
ತಾವೇ ತರಬೇತು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹುಡುಗ 
ರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಗೆದುಕೊಂಡು. ಅವರಿಗೆ ಕೆಲಸ 
ಕಲಿಸ ತ ದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಕೆಲವರು ಸ್ವಂತ 
ಕಾರಖಾನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟ ಕೊಂಡದ್ದಿದೆ. ಸಿದ್ಧೇಶ್ವ ರ 
ದವರ ಸಂಬಳ ಪ್ರ ಮು ಉಳಿದೆಡೆಗಿಂತ ಇಚ್ಚಾ 
ಗಿರುವದರಿಂದ ( ದನಕ್ಕೆ ೫ ರೂಪಾಯಿ ವರೆಗೂ 
ಸಂಬಳ ಜಡಯುವವನಿದ್ದಾ ರೆ) ಅವರಿಗೆ ಕೂಲಿ 
ಕಾರ ಅಸಂತುಜ್ಬ ಎಂದೂ. ಎದುರಾಗಿಲ್ಲ. ಔಷಧ 
ಸಹಾಯ, ಪ್ರಾವಿಡಂಟ ಫಂಡ್‌, ವಿಮಾ ಮೊದ 
ಲಾದ ಸ್‌ ಗ ಅವರಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದ್ದೆ 
ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮೊದೆಲಾದ ಸುಖ ಕಷ್ಟ 
ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಶ್ರೀ ನೀಲಕಂಠಪ್ಪ ನವರನ್ನು 
ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅಂಜಿಕೆಯೇ ನಮ 
ಗಿಲ್ಲ. ಬಂದ ಆಚುಗಳ್ನೆ ( ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯ 
ವಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಕಚ್ಚಾ ಮಾರಿನ ಹೌರತೆಯದೆ? 
ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಾವು ಉಪಯೋಗಿ 
ಸುವ "೨೨೦ ಟನ್‌ ಉಕ್ಕು ಈಬ್ಬಿ ಣಗಳಲ್ಲಿ ೭೮ 
ಟನ್‌ ಮಾತ್ರ ಸರಕಾರಿ 'ತೋಸಾಡಿಂದ. ಬರು 
ತ್ತದೆ. ಕೋಟಾ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಫಳಿಸಿದ ಅರ್ಜಗ 
ಳೆಲ ನಿರರ್ಥೆಕವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಾರ 
ಖಾನೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು "ಎಂದ 
ರವರು. 
ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ದಿ ಮೆಗಳಿಗೆ 
ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ 'ನೀಡುವೆಳೆಂಬ ಸರಕಾರದ ಈ 
ವರ್ತನೆ ತುಸು ವಿಚಿತ್ರ ವಾಗಿಲ್ಲವೆ? 
ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರದೆ ಸಾಹಸದಲ್ಲಿ "`ನಿಮ್ಮ ಸಿಹಿ-ಕಹಿ 


ಸ 


"ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ' ವನ್ನು ಕಟ್ಟದ ಧೀರರು 


ನೆನಪುಗಳೇನು? ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ನೀಲಕಂಠಪ್ಪ 
ನವರು, “ ನೆನಪುಗಳೆಲ್ಲ ಸಿಹಿಯೇ ಇವೆ. ಯತ್ನ 
ಪೂರ್ಚಕ, ಪ್ರಾ ಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ದುಡಿದಕೆ ಬಸ 
ವಣ್ಣನವರಂದಂತೆ "ಇಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ' 
ತಸ್ಯ ನನ್ನ ಸವಿಯಾದ ಅನುಭವ. 

ಕಹಿ ನೆನಪೆಂದಕೆ ಒಂದೇ. ನಮ್ಮ ಇಬ್ಬ ರು ಅಣ್ಣಂ 
ದಿರು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಸಿಕಕಿಾಬಡೇ ಅದು. ಹ 
( ಸಿದ್ಧಪ್ಪನವರು ಹ ರಲ್ಲಿ, ನ್ನಪ್ಪನವರು 
೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸವಾಸಿಗಳಾದರು) ನೀಲ 
ಕಂಠಪ್ಪನವರ ಸರಳ ವೇಷಭೂಷೆ, ಯಜುವಾದ, 
ಸಿರಹಂಕಾರಿ ವರ್ತನೆ "ಕಾಯಕದ ಕೈಲಾಸ' ಟೆ 


ತಕ್ಕಂತಿದೆ. 
- ಅವರಿಗೆ ವಯಸ್ಸು ೫೫ ಮಿಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೂ 
ಅವರು ಶಕ್ತರಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ... ದಿವಂಗತ 


ಸಿದ್ದಪ್ಪ ಹಾಗು ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಪ್ಪನವರ ಮೂವರು ಮಕ್ಕ ಳು 


೧೧೧ 


ಹೈಸ್ಕೂಲು ಮುಗಿಸಿದವರು ಆಗಲೇ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರದ 
ಎವಿಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಪಡೆಯುತ್ತಿ 
ದ್ವಾರೆ. ನೀಲಪ್ಪ ನವರ ಮಕ್ಕಳಿನ್ನೂ ಸಾಲೆಯ 
ವಯಸ್ಸಿ ನವರು ಈ ಎರಡನೆ ಏ ಛಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವ 
ರದ ಜು ಕರ್ಣಧಾರರು. 

ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಈಗ ಈ ಮೂವರು ಬಂಧುಗಳ 
ಕುಟುಂಬಗಳ ಪಾಲುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿ 
ದ್ವರೂ ಮೂರು ಕುಟುಂಬಗಳು ಇನ್ನೂ ಒಂದಾ 
ಗಿಯೇ ಇದ್ದುಸಿದ್ದಪ್ಪನವರ ಕಾಲದ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು 
ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಐಕ 
ಮತ್ಯವೇ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿರುವ 
ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬವಾಗಿದೆ. 

ಹೀಗಿದೆ ೩೮ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೂವರು 
ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು ಬರಿಗೈಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ 
ಬೆಳಸಿದ ಸಿದೆ ಸೇಶ್ವರದ ಕಥೆ. 


೦೦೨೦೦೨೦೦೨೦೨೦೦೨೦೨೦೨೦೨೦೨೦-೦೦೨೨೦೦-೨೦೦೦೦- 9೨999999990 999೨೦೦೨೦೨೦೦೦೨೦೦೦೦೨೪ 


(ಗ 


ರೂ. ೧೩೫ 


೪೬ ನೇ ರೈತರ 


೨೨೨೨೨೨೨೨೨೨೨೨೨೦೨೨೨೨೦೨೦೨೦ 





೨9೨೨೨೨೨೨೨1೨೨೨೨೨೨೨೦ 


ರೈತರಿಗೆ ಒಳ್ಳೇ ಸುಸಂಧಿ! 
ತರ್ಧ ಚಾರ್ಜಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕಾಶಿ - ರಾಮೇಶ್ವರ ಯಾತ್ರೆ 
ಇತರರಿಗೆ ರೂ. ೨೭೦ 
ಸ್ಪಶಲ್‌ ಟ್ರೇನು 


ಶ್ರೀಕಾಶಿ-ರಾಮೇಶ್ವರ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ 


ಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ನವ್ದೆಂಬರ ೩ ಗಾ 


ಸ್ಥಳ ರಿಜರ್ವಿಗೆ ರೂ. ೨೫ ಇಂದೇ ಶಳಿಸಿರಿ 
೩ ನೇವರ್ಗ 
೧೯೫೭ ನೇ ಜೂನದಲ್ಲಿ, 
ಟ್ರಾಕ್ಟರ್‌, ರೆಂಟಿ ಕೆಲಸ ಸ 
ಶ್ರೀ ಗೌರೀಶಂಕರ ಯಾತ್ರಾ ಕಂ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ 


9೨೨೦೦೦೨೨೨೨೨೦೨೦೨೨೨೦೨೨೨೦೦೨೦೦೨೮೨೦9೨೦೦೨೦೦ದಾರ 400. 





ಪವಿತ್ರ ಶ್ಲೇತ್ರ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ 
ಪಟ್ಟಣಗಳುಳ್ಳ ಮಹಾಯಾತ್ರೆಯು 
೪೫ ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ, 


ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಯಿಂದ ನವೆಂಬರ ೫ ಕ್ಕೆ 
ರೂ. ೨೫೦೦. 


೩. ತಿಂಗಳು 
ಲಭ ದರ. 


ಇಲ. 
ಅವಧಿ 


ಅ೦೨೦೨೦೨೦೨೦1೦೨೦೨೨೦೦೦೨೪೨೨೦೦೦೨೦೨೦-೦೨೨೨೦೦೨೨೦೦೨೦೦೨೨೦೨೦೨-೦ 


ಬ್ರಿಟಿಶ ಸಿಂಹದ ಬಾಲ ತಿರುನಿದ ಅಭಿಮನ್ಯು 





ಕರ್ನಅ :ನಾಸರಯಮಾರು$ 


ಇಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು 
ದುರ್ಬಲ ದೇಶದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬನು 
ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಬಲರಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗ 
ಳನ್ನು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಕೆಡ 
ಹದ್ದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ನಿರಳವೆನ್ಸ 
ಬಹುದು. ಇಜಿಪ್ತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗಮಾಲ 
ಅಬ್ಬುಲ” ನಾಸರರ ವಯಸ್ಸು ಬರಿ ೩೮; 
ಅವರ ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡು ಕೋಟ 
ಗಿಂತ ಕಡಿನೆ; ಅದರ ಪುರಾತನ ಇತಿ 
ಹಾಸ ಉಜ್ವಲವಾಗಿದ್ದರೂ ಹಲವು ಶತ 
ಮಾನಗಳಿಂದ ಅದು ಅತಿ ದುರ್ಬಲ ರಾಜ್ಯ 
ವಾಗಿ ಪರಕೀಯರ ಸೂತ್ರದ ಗೊಂಬೆಯಾ 
ಗಿತ್ತು. ಇಂಥ ದೇಶವಿಂದು ಸುಯೇಜ 
ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಿಸಿ ಬ್ರಿಟಶ 
ಸಿಂಹೆದ ಬಾಲ ತಿರುವಿ, ಫೈೆಂಚ ಗಿಡುಗನ 
ರೆಕ್ಟೆ ಹರಿದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಯುದ್ಧ-ಶಾಂತಿ 


ಗಳ ಸೀಮಾರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೆ 
ಅದು ನಾಸರರೆ ಕೈವಾಡ. 


_ನಾಸರರ ಕೃತಿಗಳು ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ಅವರ 
ದೇಶಕ್ಕೆ ' ಲಾಭ ತರುವವೋ ದುರ್ದೈವಕ್ಕೆ 
ಬಾಗಿಲು ತೆಕೆಯುವವೋ ಹೇಳಲಾಸಲ್ಲ. ಆದರೆ 
ಅವರ ಹಿಂದೆ ಇಂದು ಇಜಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹಿಂದೆಂದೂ 
ಇಲ್ಲದೆಷ್ಟು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿನ ರಕ್ಷಣೆ 
ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ದೇಶ “ಕೊನೆಯ ನೆತ್ತರ ಹನಿ 
ತೀರುವ ವರೆಗೂ” ಹೋರುವದೆಂದು ಅವರು 
ವೀರಕಹಳೆ ಊದಿದ್ದಾರೆ.. ಈ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯ 
ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯಪಡಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. 

ನಾಲ್ಕೇ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಜ್ಞಾತ ಕಾಲ್ಡ 
ಛದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು ನಾಸರರು. ಅವರು 
ಈ ನಾಲ್ಕು ವಷನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿರಿ: 
ಅವರು : ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯೆಬ್ಬಿಸಿದರು; ಒಬ್ಬ 
ಅರಸನನ್ನು ದೇಶಾಂತರ ಅಟ್ಟಿದರು; ಒಬ್ಬ 
ಅಧ್ಯಕ್ಷನನ್ನು ಗದ್ದುಗೆಗೇೇರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅವ 
ನನ್ನು ಕೆಳಗುರುಳಿಸಿ ಅಜ್ಞಾತವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿ 


೧೧೨ 


ಕರ್ನಲ ನಾಸರ ಯಾರು? 


ದರು; ತಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲ ದಶಕಗಳಿಂದ 
ತಳವೂರಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಶ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಹಾಕಿ 
ದರು; ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ಫ್ಲೈಂಚ ಸಾಮ್ರಾ 
ಜ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಕಲಮಲ ಎಬ್ಬಿಸಿದರು ; ಕಡೆಗೀಗ 
ಸುಯೇಜ ಕಾಲುವೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು 
ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜಲಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿದೆ! 
ಶೀಯರ ಪ್ರಭುತ್ವದಿಂದ ಮುಕ್ತಮಾಡಿಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ 
ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಶಂಖವಾದ್ಕ್ಯ ಮಾಡಹಚ್ಚಿದರು. 
ನಾಸರರು ಈ ಚಿಕ್ಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ 
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದಿಗಳಿಗೆ “ನೈಲ ತೀರದ ಹಿಟ್ಲಿರ' 
ರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಇಸ್ರೇಲದವರಿಗೆ . “ ದರೋಡೆ 
ಗಾರ ನೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಫೈ)ಂಚರಿಗೆ "" ಹುಬ್ಬಾ 
ಸುಳ್ಳುಗಾರ” ರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅರಬರಿಗೆ ಮಾತ್ರ 
ಜನೋದ್ಧಾರಕ ' ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 


೩೮ ವರ್ಷದ ನಾಸರರು ಅಲೆಗ್ವಾಂಡ್ರಿಯದ 
ಒಬ್ಬ ಅಸಿಸ್ಟಂಟಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಮಾಸ್ತರನ ಮಗ. 
೯ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ನಾಸರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿಡಿಗೇಡಿ, 
ಒಮ್ಮೆ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಅಗೆಯಬೇಡೆಂದು 
ತಂದೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಬಾಲಕ ನಾಸರ್‌ 
ತಂದೆಯನ್ನು ಕೆಡವಲು ಖೆಡ್ಡಾ ತೋಡಿದ್ದನಂತೆ! 
ರಾಜಕೀಯ ಸಭೆ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗ ವಹಿ 
ಸುವದು, ಕಕೋರ ವೃತ್ತಿಯ ಮಾಸ್ತರರ 
ವಿರುದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವದು, 
ಇಂಥ "' ಉಪದ್ವ್ಯಾಪ” ಗಳನ್ನು ಅವರು ನಡೆ 
ಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶರ 
ವಿರುದ್ಧ. ಬೀದಿಯ ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು 
ಹೋರಾಡಿದ್ದು ಟು. ಈ “ಪೀಡಾ ಹುಡುಗ” 
ನನ್ನು ದಾರಿಗೆ ತರಲು ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವೊಂದೇ 
ರಾಯನು ತಂದೆ ಮಿಲಿಟರಿ ವಿದ್ಯಾಲ 
ಯಕ್ಕೆ ಕಛಿಸಿದರು. ೨೦ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವರು 
ಮಿಲಿಟರಿ ಪದವಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. 

ಅವರ ಬಂಡುಗಾರ ಪ ಶವೃತ್ತಿ ಅಲ್ಲಿಯೂ ತಲೆ 
ಯೆತ್ತಿತು. ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳು ದು ಪ್ಟರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಲ್ಲಿ 
ಅವರ ವಿರುದ್ದ ಕಿರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ 
ದರು... ಇದೆ! ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ 

07-16 


೧೧೩ 


ತಂದ “ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಚಳವಳಿ” 
ಯ ಬೀಜಾರೋಪಣ ಮಾಡಿತು. 

ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಮತ್ತು ಅನಂತ 
ರದ ಘಟನೆಗಳು ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ ಚಾ 
ನಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಪೆಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು ಅವರನ್ನು ಸೊನ್ನೆ 
ಗೊಮ್ಮೆ ಬಹಿರಂಗ ಬಾಡಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಿಸಿದವು. 
ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೆ ಹೆಸರಿ 
ಗೇನೋ ತಟಿಸ ವಾಗಿತ್ತು. ”' ಆದಕೆ ಕೊಮೆಲ್ಲನ 
ಜರ್ಮನ್‌ ಸೈನ್ಸವು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ 
ಮಿತ್ರರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತ ಇಜಿಪ್ತದ ಗಡಿಗೆ 
ಬಂದಾಗ, ಸುಯೇಜ ಮೊದಲಾಡೆಡೆ ಇದ್ದ 
ಬ್ರಿಟಿಶ “ ರಕ್ಷಕ” ಸೈನ್ಯವು ಅರಸ ಫರೂಕರ 
ಅರಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ತಂದು 
ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಆಗಿದ್ದೆ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲವನ್ನು ಕಿತ್ತು 


ಹಾಕಿ ಬ್ರಿಟಿಸಪರವಾದ . ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ 
ಸ್ಥಾಪಿಸಲು, ಫರೂಕರು ಬ್ರಿಟಿಶರ ಬಂದೂಕಿಗೆ 
ಹೆದರಿ ' ನಿರುಪಾಯರಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದರು. ಈ 


ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅವಮಾನದ ವಾರ್ತೆ ನಾಸರರ 
ಹೈದಯದಲ್ಲಿ ಶಲ್ಯದಂತೆ ನಟ್ಟಿ ತು. ಆಗಲೇ 
ಅವರು ಇಜಿಪ್ತದಿಂದ ಬಿ ಬ್ರಿಟಿಶರನ್ನು ಹೊರದೂ 
ಡುವ ಮತ್ತು ಈ ಅವಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಲಜ್ಞೆ 
ಯಿಂದ ಸಹಕರಿಸಿದ ಫರೂಕ ಮತ್ತು ನಾಹಸ 
ಪಾಶಾರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತಳ್ಳುವ. ಪ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ 
ತೊಟ್ಟ ರು. 

ಯುದ್ಧಾ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅರಬ ಜಗತ್ತಿನ ದೇಹ 
ದಲ್ಲಿ ಎದ್ದ "`ೊಕ್ಕೆ ಬೀಟ ಇಸ್ರೇಲದ ಸ ಸ್ಥಾಪನೆ 
ಪಾಶ್ಚ್ಯಾತ್ಯ ವ ಗಳ ಬೆಂಬಲದಿಂದಾದಾಗ 
ನಾಸರರ ಪ ್ರೆತಿಜ್ಞೆ ಮತ್ತೂ ನ ಸು ಘ್ಶ 
ಕ್ಸುಲ್ಲಕ ಇಸ್ರೇಲವು ಇಜಿಪ್ತವನ್ನೊ ಸ 
ಅಖಿಲ ಅರಬರ ಸೆ [ನೈಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣುಮು 
ದ್ವರಿಂದಂತೂ ಬ ದೇಶಾಭಿಮಾನ “ 
ಲಾರದ ಕ್ಲೇಶವನ್ನು ಂಡಿತು. . ಈ ಸೋಲಿಗೆ 
ಮತ್ತೇನೂ ಕಾರಣವಾಗಿರದೆ ಇಜಪ್ತದ ರಾಜ 
ಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದೇಶ 
ದ್ರೋಹಿ ಲಂಚಗುಳಿತನವೇ ಕಾರಣವಾಗಿ 
ತ್ತೆಂದು. ಅವರು. ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅಧಿಕಾರಿ 


೧೧೪ 


ಗಳು ಹಣವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಾಕಿ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಟ 
ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ ಸ್ತ್ರೃಗಳ ಪೂರೈಕೆ ಕಳಿಸುತ್ತಿ 

ದ್ದರು. ಲ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿ ಇಡ 
ಪ್ರದ ಸ್‌ ಹಲವು ಕಲಿತನದ ಕಾಳಗ 


ಗಳ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ ನಾಸರರಿಗೆ ಈ ಸೋಲಿನ 


ಗುಟ್ಟಿಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅವಮಾನವು ಅವರ 
ಮನಸ್ಸನ್ನು ' ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿತು. 


ಅವರು ಕೈರೋಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹಳೆಯ ಕೊಳೆತ 
ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚ ಕೊಚ್ಚು ಹಾಕುವ ಒಳಸಂಚನ್ನು 


'ಡ್ಮ 
ಯೋಜಿಸಿದರು. ಅನ್ತ ಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೈನ್ಯಾಧಿ 


ಕಸ್ತೂರಿ ತ ಕ 


ಕಾರಿ” ಗುಪ್ತಸಂಘದ ೮೦೦ ಸದಸ್ಯರು ಜುಲೆ 
ಹ ೧೯೫೨ ರಂದು. ಕ್ರಾಂತಿಯೆಬ್ಬಿಸಿದರು. 

ಫರೂಕರು ದೇಶಭ ಕೈಷ್ಟರಾದರು; ನಾಹಸ 
ಟೆ ಸ್ಭಾ ನಬದ್ಧ ರಾಡಕು! 

ಚಳವಳಿಯ ನಾಯಕತ್ವ ಹೆಸರಿಗೆ ಜನರಲ್‌ 
ಮಹಮ್ಮದ ನಜೀಬರಿಗೆ -: ಒಪ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ 
ನಿಜವಾಗಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದು : ಆಳುತ್ತಿದ್ದವರು 
ನಾಸರರಕೇ. . ನಜ್ಜೀಖರು ನಿಜವಾದ ಸರ್ವಾಧಿ 
ಕಾರಿಯಾಗಲು ಹವಣಿಸಿ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ "" ಮುಸ್ಲಿಂ 
ಬಾಂಧವ್ಯ” ದೊಡನೆ ಓಳ ಚು ನಡೆಸಲೆಳಸಿ 


ಜಾ. 





ನಾಸರರಿಗೆ ಹಿಂಸೆಯ ಹುಚ್ಚು 


ಕರ್ನಲ್‌ ನಾಸರರು ಹುಚ್ಚು ಧೈರ್ಯದ ಕ್ರೂರ 
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯೆಂದುಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ 
ಅನಿಸಿದರೂ. ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ. ದಯಾಪರ 
ವ್ಯಕ್ತಿ. ಅರಸ ಫರೂಕರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಬೇಕೆಂದು 
ಕೆಲ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರು ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಶೂಗೆಬ್ಬಿಸಿ 
ದಾಗ ನಾಸರರೇ ಅಡ್ಡಬಂದು ಫರೂಕರ ತಲ 

ಉಳಿಸಿದರು. | 

ನಾಸರರ ಆತ್ಮಸಥೆಯಾದ " ಕ್ರಾಂತಿಯ ತತ್ವ 
ಜ್ಞಾ ನ." ದಲ್ಲಿ. ಅವರು ತಮಗೆ ಡ್‌ ಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 
ವಿಶ್ವಾಸ ಹೇಗೆ ಹಾರಿಹೋಯಿತೆಂದು ಹೃ ದಯ 
ಸ್ಪ ಯಾಗಿ ಹೀಗೆ ಬಣ್ಣಿ ಸಿದ್ದಾ ರೆ; 

“ ಆಗ ದೇಶದ ಪ್ರ ಗತಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಡ್ಡಿ 
ಬರುವವರೆಂದು ನಾಸಣಿಸಿದ ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿ ಗ 

ನನ್ನ್ನ ಕೊಲೆ ಮಾಡುವದು ದೇಶೋದ್ಧಾರತ್ಕೆ 
ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ನನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅರಸ 
ನನ್ನೂ ನಾವು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ವಿಷಯ 
ಗಳನ್ನು ತುಚ್ಛ (ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಪರಿವಾರದ 
*ಲವರನ್ನೂ 'ಕೊಲೆಮುಡಿದಕೆ ಹೇಗೆ? 'ಎಂದು 
ನಾನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿ ದ್ಡೆ. ಹೀಗೆ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಿ ದ್ದ 
ವನು ನಾನೊಟ ನೇ ಅಲ್ಲ. ನಾವು-ಸೆ (ರಿ ವಿಚಾರಿಸ 
ತೊಡಗಿದಾಗ ನಮ್ಮಯೋಚನೆಗಳು ಯೋಜನೆ 
ಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡತೊಡಗಿದವು. 


ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳು ನನ್ನ ಕನಸು 
ಗಳ ದಿಶೆಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದವು. : ನಾವು ಒಬ್ಬ 
ವೃಕ್ತಿಯನ್ನಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 
ಉಳಿಯಬಾರದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆವು. ಅವನು - 
ರಾತ್ರಿ. ಮನೆಗೆ' ಮರಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನನ್ನು 
ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದಾಯಿತು. ನಾವು ವಿವರ 
ವಾಗಿ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿದೆವು. . . 

ನಾನು ಅಭಿಯೋಗ . ಮಾಡುವ ಗುಂಪಿನೊ 
ಡನೆ ಆ ರಾತ್ರಿ ಹೊರಟಿ. ಎಲ್ಲವೂ ನಾವು ಊಹಿ 
ಸಿದಂತೆಯೇ ಆಯಿತು. ಯಾವ ವಿಘ್ನವೂ ಒದ 
ಗಲಿಲ್ಲ. ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಮನುಷ್ಯ 


ಬಂದೊಡನೆ ಅವನ ಕಡೆ ಗುಂಡುಗಳು ಹಾರಿ 


ದವು. ಅನಂತರ ಯೋಜಿಸಿದಂತೆ ನಾನು ಕಾರು 
ಹತ್ತಿ ಹೊರಟಿ. 

'ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ £ ನನ್ನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ 
ಗೊೋಳಾಟದ ಧ್ವನಿ ರಣರಣಿಸ ತೊಡಗಿತು. 
ಹೆಂಗಸೊಬ್ಬಳ ಅಳು, ಮಗುವಿನ ಚೀರಾಟ, 
ತ್ರಾಹಿ ತ್ರಾ ಹಿ 'ಎಂಬ ಕೂಗು. 

ನಾನು “ಉತ್ತೇಔತ ಚಿತ್ತದಿಂ ದೆ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ 
ಧಾವಿಸಿದೆ. "` ಆದರೆ ವಿಚಿತ್ರ. ಆ ತೂಗು. 
ಗೋಳಾಟ, ತ್ರಾಹಿ ತ್ರಾಹಿ ನನ್ನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ 
ಧ್ವನಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ' ಬಹು ದೂರ 


ಹ ಾಾಸಾಕಾ/:ೌೂಉ)ಗ%)%ಜ್ವಕ್ವಕಾಾಣಾಾಲಾಲ್ರಾಾತ 





ದಾ  ,ಉಉಎ, ಇ. 


ಕರ್ನಲ ನಾಸರ:ಯಾರು? 


ದಾಗ, ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತಳ್ಳಿ “ಮುಸ್ಲಿಂ 
ಬಾಂಧವ್ಯ” ವನ್ನು ಹಣಿದು ತಾವೇ. ನೇರವಾಗಿ 
ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 


ನಾಸರರು ಅಧಿಕಾರಸ್ಕೆ ಬಂದ .ಈ ನಾಲ್ಕು 


ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದಂಥ ಕಾರ್ಯವನ್ನು 
ಮಧ್ಯಪೂರ್ವದ ಯಾವ: ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ 
ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ. ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ. ರಾಜ 
ಕಾರಣದಿಂದ ಲಾಭಹೊಡೆದು. ಕೋಟ್ಕಂತರ 
ರೂಪಾಯಿ ಸೂಡಿಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ  ಲಾಭಬಡಕ 
ರನ್ನೂ ಅವರ ಬಲೆಗಳನ್ನೂ. ನಾಸರರು ಪೂರ್ತಿ 


ಹೇಗೆ ಬಿಟ್ಟಿತು ೨) 


ಹೋದ ಮೇಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಅದು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿದಂ 
ತಿತ್ತು. 

`ನಾನು ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ 
ಉರುಳಿದೆ. ನನ್ನ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ವಚನೀಯ 
ಕೋಲಾಹಲನೆದ್ದಿತ್ತು. ಆ ಆರ್ತನಾದ ನನ್ನ 
ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೂ ನಿನದಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 

ಆ ರಾತ್ರಿ ನನಗೆ ನಿದ್ದೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಸಿಗರೇಟಿನ 
ಮೇಲೆ ಸಿಗರೇಟು ಸೇದಿದೆ; ಆದರೆ ನನ್ನ ಚದರಿ 
ಹೋದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. 

ನಾನು ಮಾಡಿದ್ದು ಸರಿಯೇ? ನಾನು ಮನಃ 
ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೇಶಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕೃತ್ಯ 
ಮಾಡಿದ್ದೇ ನೆಂದುಕೊಂಡೆ. 

ಆದರೆ-ಕೆಲ ಜನರನ್ನು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದಾ 
ಕ್ಷಣ ದೇಶದ ಭಾಗ್ಯ ಬದಲಾದೀತೆ? 

ಯಾವದು ಮುಖ್ಯ--ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಬೇ 
ಕಾದವರನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡೆವಡೋ ಅಥವಾ 
ಮುಂದೆ ಬರಬೇಕಾದವರನ್ನು ಮುಂದೆ ತರು 
ವದೊ? ಅಲ್ಲ; ಮುಂದೆ ಬರಬೇಕಾದವರನ್ನು 
ಮುಂದೆ ತರುವದೇ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಅನಿಸಿತು. 

ನಾನು ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಳಾಡುತ್ತ 


ನನ್ನನೇ ಕೇಳಿಕೊಂಡೆ: ಹಾಗಾದರೆ? 


ಹಾಗಾದರೆ ಏನು? ಎಂದು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿದಂತಾ 


೧೧೫ 


ಯಾಗಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಿದರು. ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ 
ಗಳಿಂದ. ಜಮೀನ್ನಾರರ ಕಾಲಕೆಳಗೆ - ನಜು 
ಗುಜ್ಜಾಗುತ್ತ ಬಂದ ಕೈತರಿಗೆ ಅವರು. ಭೂಮಿ 
ಯನ್ನು ಹಂಚಿ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ರಾಜ ಕಾಂರಣಿಗಳ 
ಕೋಗಳಿ ಜಮೀನ್ನಾರರನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿ 
ದರು. ಜಾತೀಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಬಲಿಷ್ಠ ಆಧಾ 
ರವಾಡ “ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಂಧವ್ಯ” ವನ್ನುಮುರಿದರು. 
ಸರತಾರ-ಹಾಗು ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಲಂಚಗುಳಿತನ . 
ವನ್ನು ಹೇಳಹೆಸರಿಲ್ಲದಂತೆ. ಮಾಡಿದರು. ಹೊಸ 
ರಾಜ್ಯಘಟನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ. ತಾವೇ ಪ್ರಥಮ 


ಯಿತು. : ಈಗ ನಾನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ 
ಉತ್ತರವಿತ್ತೆ : ಹಾಗಾದರೆ ನಾವು ನಮ್ಮ ಈಗಿನ 
ರೀತಿಗಳನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬೇಕು! 

ಆಗ ನಗೆ ಮನಶ್ಶಾಂತಿಯ ಅನುಭವವಾ 
ಯಿತು. 

ಆದಕೆ ಈ ಶಾಂತಿ ಬೇಗನೇ ನುಚ್ಚು ನೂರಾ 
ಯಿತು. ಆ ಕ್ರಂದನೆ, ಆಕ್ತನಾದ, ತ್ರಾ ಹತ್ರಾ ಹಿ 
ಇತ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮರುದನಿಗೊಡತೊಡಗಿದತ್ರ, 

"ಆಹಾ, ಆ ಮನುಷ್ಯ ಸಾಯದಿದ್ದರೆ ! ” ಎಂಬ 
ಆಸೆ ನನ್ನ ಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದು ನೋಡಿ ನಾನೇ ಆಚ್ಚ ರಿ 
ಗೊಂಡೆ. 

ವಿಚಿತ್ರ. ಆಗ ನಸುಕಿನ ಹೊತ್ತು. ಅದೇ 
ಹಿಂದಿನಸಂಜೆಯಾವ ಮನುಷ್ಯ ಸಾಯಜೇಶೆಂದು 
ನಾನು ಆಶಿಸಿದ್ದೇನೋ ಅವನೇ ಬದುಕಲೆಂದು 
ಈಗ ಹಾಕ್ಕೆ ಸುತ್ತಿ, ದ್ವೇನೆ. ಬೆಳಗಿನ ಪತಿ ತ್ರಿಕೆಯನ್ನು 
ಕೊಳ್ಳ ಲು ಜೆ ಅವಸರದಿಂದ ಸ್ರಾವ ನಾನು 
ಕಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯ ಮೃತ್ಯುಭಯ 
ದಿಂದ ಪಾರಾಗಿದ್ದಾ ನೆಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ೫! 
ನನಗಾದ ಆನಂದವೆಷ್ಟು [33 


ಧಾವಿ 
ಕದ. ಬಾ 
೫ ಹಾಸ ಇರ್‌ 


೧೧೬ 


ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆರಿಸಿ ಬಂದರು. ಮತ್ಸರಗ್ರಸ್ತ 
ಅಮೇರಿಕನ್‌ “ಟೈಮ್‌” ಪತ್ರಿಕೆ ಕೂಡ ನಾಸ 
ರರ ಸರಕಾರ “ ಹಿಂದೆಂದಿನ ಸರಕಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ 
ಬಲಿಷ್ಠವೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿ 
ಕವೂ ಆದ'' ಸರಕಾರವೆಂದು ಒಪ್ಪಿದೆ. ನಾಸ 
ರರು ತಮ್ಮ ದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ದರಿದ್ರ ಜನ 
ತೆಯೆ ಕಷ್ಟನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಮನಃಪೂರ್ವಕ 


ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆಂದೂ. ಅದು ಒಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ. . 


ನಾಸರರ ವಿದೇಶ ನೀತಿ ಅವರ ಆಂತರಿಕ 
ನೀತಿಯಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕರವಾಗಿದೆ. ಅವರು, 
ಸುಯೇಜ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಶರು ಸೈನ್ಯ ಹಿಂತೆ 
ಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು... ಈ ವಿಜಯ 
ದಿಂದ ಇಡೀ ಅರಬ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬಿಳಿ 
ಯರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ರುಚಿಕಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಂದು 
ಏಶಿಯದ ದೇಶಕ್ಕೂ ಅವರು ಕಣ್ಮಣಿಯಾಗಿ 
ದ್ಹಾಕೆ. ಬ್ರಿಟಿಶರು ಸುಯೇಜದಿಂದ ಹೊರಡುವಾಗ 
ನಾಸರರು ಮುಂದೆ ಒಳ್ಳೇ ಹುಡುಗನಾಗಬಹು 
ದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬಗದಾದ ಒಪ್ಪಂ 
ದದ ಮೂಲಕ ಅರಬ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತಳ 
ವೂರುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಶರು ನಡೆಸಿದಾಗ 
ಭಾರತ, ಇಂಡೋನೇೈಶಿಯ, ಬರ್ಮಾಗಳ ಸಂಗಡ 
ಇಜಿಪ್ತವೂ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿತು. ನಾಸರರ ಮೇಲೆ 
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಮರ ಒತ್ತಾಯ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ನಾಸರರು 
ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳ 
ಸುವಚಾಲನೆಮಾಡಿದರು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಚೆಳೊೋ 
ಸ್ಲೊವೇಕಿಯದಿಂದ ಅವರು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕೊಂಡಾಗ 
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ದಿಗಿಲುಬಿದ್ದರು. ಇಜಿಪ್ತವನ್ನು 
ಪುನಃ ಓಲೈಸಬೇಕೆಂದು ಬ್ರಿಟಿಶರೂ ಅಮೇರಿಕ 
ನ್ನ್ನರೂ ಅಸ್ವಾನ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗು 


ಕಸೂರಿ 


ತಾಡಿ 


ವದಾಗಿ ಸಾರಿದರು. ಆದರೆ ನೆರವಿನ ಕೊಡುಗೆ 
ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೂ ನಾಸರರು ಸಾಕಷ್ಟು “ ಒಳ್ಳೇ 
ಹುಡುಗ'ನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಗದಾದ ಒಪ್ಪಂದ 
ವನ್ನು ಮತ್ತೂ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು 
ನಿರರ್ಥಕಗೊಳಿಸಲು ಅರಬ ಜಗತ್ತನ್ನು ಹುರಿ 
ದುಂಬಿಸಿದರು. ಸೇಡು ತೀರಿಸಲು ಅಸ್ವಾನ ಅಣೆ 
ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡಮಾಡಿದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಆಂಗ್ಲೊ 
ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಅಸ್ವಾನ್‌ 
ಅಣೆಕಟ್ಟೀ ಇಜಿಪ್ತದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದ್ಧಾರದ 
ಯೋಜನೆಗೆ ತಳಹದಿಯಾಗಿದೆ. ಅದು ಕೈಗೂಡ 
ದಿದ್ದರೆ ನಾಸರರ ಆಟ ನಿಂತುಹೋಗುವದೆಂದು 
ಅವರ ಎಣಿಕೆಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಾಸರರು ಹೆದರ 
ಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಶ-ಫೈೆಂಚರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ 
ಸುಯೇಜ ಕಾಲುವೆಯ ಕಂಪನಿಯನ್ನೇ ವಶ 
ಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟಿಶ, ಫ್ರೈೆಂಚೆ ಅಮೇರಿಕ 
ನ್ನರಿಗೆ ಇದು ಎಷ್ಟು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತೆಂದಕೆ, 
ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಂತಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರ 
ಮೇಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸದಿರುವ ಬೈಗಳನ್ನೆಲ್ಲ 
ನಾಸೆರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 


ನಾಸರರ ಈ ಅಪೂರ್ವ ಧೈರ್ಯದ ಫಲವೇನೇ. 
ಆಗಲಿ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂದು 
ಅಪ್ರತಿಮ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿದ್ದಾಕೆ. ಸುಯೇಜದ 
ಬಗ್ಗೆ ಕೊನೆಗೆ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಟ ಕಡಿಮೆ 
ಮಾಡಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾದೀತು. ಆದರೆ 
ಮಧ್ಯಪೂರ್ವವು ಇನ್ನೆಂದಿಗೂ ಮೊದಲಿನಂತೆ 
ಇರದು. ಜಗತ್ತಿನ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವಾಸಿ 
ಯನ್ನು ತನ್ನ ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಅರಬ 
ಜಗತ್ತಿಗೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಅರಿವನ್ನು ನಾಸರರು 
ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 


ಇಲಾ” 





ಬಣ್ಣಗಳು ನಮ್ಮ 
ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆಯೆಂಬ 


ಜೀವನದ ಮೇಲೆ 


ಮಾತು. ಬರಬರುತ್ತ - ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ 
ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಮನನವರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 
ಈ ತಿಳಿನಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರೀಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆ 
ಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ “ತತ್ಸಿಯಲ್ಲಿ, ಕಾರ 
ಖಾನೆ ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ 
ಹೆಚ್ಚಿಸುವದರಕ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 


ಬಣ್ಣಗಳು. ನಮ್ಮನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಬಲ್ಲವು 
ಹಾಗೆಯೆ ನಿರ್ವಿಣ್ಣಗೊಳಿಸಲೂ ಬಲ್ಲವು; ಅವು 
ಗಳಿಂದ ಹಸಿವು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ; ಸೆ ಬಣ್ಣ 
ಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ಅಸ್ವಸ್ಥ ವೆನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು 
ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. 

ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ 
ದಿಂದ ಚ್ಟಗಳು ನಮ್ಮ ಸ್ನಾಯುಕ್ರಿಯೆಯ 
ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀ ರುವಪೆಂದು ಸಿದ್ಧ ವಾಯಿತು. 
ಸಾಧಾರಣ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರಖಾನೆಯ 
ಕೆಲಸಗಾರರು ಸರಾಸರಿ ೨೩ “ಘಟಕ 'ದಷ್ಟು 
ಚಟುವಟಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ 
ನೀಲಿ ಬೆಳಕು ಹಾಕಿದರೆ ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆ ೨೪ 


ಬಣ್ಣಗಳು ನಮಗರಿಯದಂತೆ ನಮ್ಮ 
ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಜೀರುವವು. 


ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸಿ 
ಲಾಭ ಪಡೆಯಿರಿ! 


ಘಟಕಗಳಿಗೇರಿತು; ಹಸುರು ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಅದು 
೨೮ ಕ್ಕೂ ಹಳದಿಯಲ್ಲಿ ೩೦ಕ್ಕೂ ಏರಿತು; ಆದರೆ 
ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಅವರ ಚಟುವಟಿಕೆ ೪೨ 
ಘಟಕಗಳ ಶಿಖರಕ್ಕೇರಿಬಿಟ್ಟಿ ತು. ಅಂದಕೆ ಸಾಧಾ 
ರಣಕ್ಕಿಂತ ಸೇಕಡಾ ೯೦ ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಚಟುವ 
ಟಿಕೆಯಾಯಿತು. ಕೆಂಪಿನಂಥ 'ಉತ್ತೇ ಹೆ ಬಣ್ಣ 
ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ.” 

ಮನಸಿನ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು 
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಬಲ್ಲರು. 
ತೀವ್ರ ನಿರ್ವಿಣ್ಣತೆಯಿಂದ ಬಳಲುವ ಮನೋ 


_ಕೋಗಿಗಳನ್ನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಬಳಿದ ಕೋಕ್‌ಗ 


ಛಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ 
ಗುಣವಾಗದಿದ್ದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ 
ಮತ್ತು ಪ್ರಜ್ಞೆ ಉಂಟಾದದ್ದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 

ನೀಲ ವರ್ಣದ ಗುಣ ತ್ಮಿ ರುದ್ಧ ವಾದದ್ದು. 
ಅದು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಕಾಳುತ ದೆ” ಕಾರಣ, 
ಅದನ್ನು ಅತಿ ಉತ್ತೇಜಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಕೋಗಿಗಳ 
ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತಾ. ರೆ. 

ನಮ್ಮ ಆನೇಕ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ 
ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತ ಡೆ ತಲ 
ಬಣ್ಣಗಳು . ಉಷ್ಣದ ಬಭ್ರಾಂತಿಯನ್ನೂ ಬೇಕೆ 
ಕೆಲವು ಭಾರದ ಭ್ರ ಮೆಯನ್ನೂ ಹುಟಿ ಶಸಬಲ್ಲವು 


" ನಲ್‌ ೯ ಡೈಜೆಸ್ಕಿ* ನಿಂದ ರೂಪಾಂತರ 
ಇಡ ೨% ಟೆ 
೧೧೭ 


೧೧೪ 


ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ. ಕೆಳಗೆ ತೆನಡಾದ ಒಂದು 
ಕಾರಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಹವೆ ತೀರ ತಂಡಿಯೆಂದು ಕೆಲಸ 
ಗಾರರು ಸಂಪೆ ಹೂಡುವದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿ 
ದರು... ಉಷ್ಣತಾಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ 
ಹವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಗಿತ್ತು. 

ವಾರಾಂತ್ಯದ ರಜೆಯ ದಿನ..ಕಾರಖಾನೆಯ 
ವರು ಬಣ ದವರನ್ನು ಕರೆಸಿ, ಗೋಡೆಗೆ ಮೊದ 
ಲಿದ್ದ ಹಸುರು ಬಣ್ಣದ ಬದಲು ಕೆನೆಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ 
ಸಿದರು. ಉಷ್ಣತೆ" ಹೆಚ್ಚಿ ಸಲು. ಜೇ ರಾವ ಕ 
ವನ್ನೂ ಅವರು ತೃಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸೋಮ 
ವಾರದಿನ ಬಂದ ಕೆಲಸಗಾರರು ಈಗ ಹವೆ ಬೆಚ, 
` ಗಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳತೊಡಗಿದರು. ಶಿ 

ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಹಸುರು ಮತ್ತು 
ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ದ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು "ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿ ದ್ದ 
ಕೆಲಸಗಾರರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಬಮ್ಮೆಲೇ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾ 
ದರು. ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಡಬ್ಬಿ ಗಳ ' ಹಿಂದಣ 
ಗೋಡೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು. 
ಆ ಬಣ್ಣಕ್ಕೂ ಡಬ್ಬಿಗಳ ಬಣ್ಣಕ್ಕೂ ಸ ವೈಷಮ್ಯ ಡಿ 
ಇದ್ದುದರಿಂದಲೇ ಕೆಲಸಗಾರರು. * ವರ್ಣ 
ವಿಕಾರ ''ಕ್ಕೊ ಳಗಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಗೊತ್ತಾ ಯಿತು. 
| ಳಂ ಅಸ್ವಸ್ಥಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ 
ವೀಯುವ ಬಣ್ಣ. ಎಮಾಭಗಳ ಒಳ ಭಾಗಕ್ಕೆ 
ಈ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚು ವದಿಲ್ಲ. ಯಾಕಂದರೆ ಪ್ರ ಶೆತಸಿ 
ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಣ್ಣವು ಅಪಚನವನ್ನುಂಟುಮಾಡು 
ತ್ತದೆ. 

ವರ್ಣಗಳ ವಿಲಾಸೆದಿಂದ ಒಬ್ಬ ತಜ್ಞನು 
ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಭೋಜನವನ್ನು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ 
ರುಚಿಸದಂತೆ | ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡ 
ಬಹುದು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಡಿಗೆ ಭಟ್ಟನೊಬ್ಬ ನು 

ಅಂದಿನ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಿದ್ದ ನು. ಆದರೆ ಬಣ್ಣದ 
ತಜ್ಞ ನು ವಠ್ಣ ಶೋಧಕ "ಪಟಲಗಳಿಂದ ಕೋಣೆ 
ಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಸುರು ಹೊರತು 
ಮತ್ತಾ ವ ಬಣ್ಣವೂ ಉಳಿಯದಂತೆ ' ನೋಡಿ 
ಪ್ರೊಂಡನು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಫಿ ಹಳದಿಯಾಗಿಯೂ, 
ಹುಳಿಯ ಹೋಳು ಬೂದಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿಯೂ 
ಸಬ್ಬಸಿಕೆ ಪ ಪಲ್ಲೆ ನಸುಗೆಂಪಾಗಿಯೂ ಸೆಚಿಸಿದವು... 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಈ ಆಹಾರವನ್ನು ತನ ಸ ಸಂ ಅತಿಥಿಗೆ 
ಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಊತ ಸಂತರ ತಮಗೆ ಅಸ್ವ 
ಸ್ಪ 'ವಾಗಿದೆಯಂದು ದೂರಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 

ಕೆಲಕೆಲ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ *ೆಲಕೆಲ ಬಣ್ಣ 
ಗಳು ಒಗ್ಗುವದಿಲ್ಲೆಂದು ಉದ್ದಿಮೆಗಾರರ ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ 
ಬಂದಿದೆ. ಚೀನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಟಾಚಣೆಗಳ 
(ಗುಂಡು ಸೂಜಿ ಮಾರಾಟ ಒಮ್ನೈೆಲೇ ಇಳಿ 
ಮುಖವಾದದ್ದನ್ನು 'ನೋಡಿ'ಒಂದು, ಸಲ ಬ್ರಿಟಿಶ 
ನಿರ್ಯಾತಕರು ಗಾಬರಿಯಾದರು. ಕಡೆಗೆ ನೋಡು 
ವಾಗ ಗುಂಡುಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಮಾಡಲು 
ಉಪಯೋಗಿಸುವ- ಕೀರ ಕಾಗದೆವೇ ಇದಕ್ಕೆ 
ಕಾರಣವೆಂದು “ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಚೀನದಲ್ಲಿ 
ನೀಲಿಯು ಸಾವಿನ ದ್ಯೋತಕಪೆನಿಸುವದರಿಂದ 
ಗಿರಾಕಿಗಳು: ಬ್ರಿಟಿಶ ಗುಂಡುಸೂಜಿಗಳ ಮೇಲೆ : 
ಮುನಿದಿದ್ದರು. 

ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳ ತಜ್ಞರಿಗೆ ಒಳ್ಳೇ 
ಸಂಬಳ ಸಿಗುತ್ತ " ಉದ್ದಿ ಮೆಗಾರರಿಗೆ ವರ್ಜ 
ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮಾರಾಟ ಹೆಚ್ಚಿ ಸಬಹುದೆಂದು 
ಖಂಡಿತವಾಗಿದೆ. 

ಮಾಂಸದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಯೊಂದು ತನ್ನ 
ಸರಕುಗಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ 

ಪ್ರದರ್ಶನ ಕತ್ತು "ವರ್ಣತಜ್ಞ ಸ್‌ ಬಿಳಿ 
ಬಣ್ಣದ ಮುಂದೆ ಮಾಂಸ ಕಂದಾಗಿ “ಕಾಣುತ್ತ ದೆ. 
ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ನೀಲಿ-ಹಸುರು ಬಳಿಯಿರಿ. ಅಂದರೆ 
ಮಾಂಸ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಂಪಾಗಿ ತೋರುವದು” 
ಎಂದುಪದೇಶಿಸಿದೆ. ರೈರೆಕ್ಟ ರರಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಬರ 
ಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ನೋಡೋಣೆಂದು ಬಣ್ಣ ಬದಲಾ 
ಯಿಸಿದರು. ಹೊಸ ಬಣ್ಣಗಳ ಚ ಲೆಯಿಂದ 
ಮಾಂಸದ ಆಕರ್ಷಣೆ "ಸಚ್ಚಾ ಗಿ “ಮಾರಾಟ 
ಕೂಡಲೇ ಏರಿತು. 

ಹೋಟಿಲುಗಳೂ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ 
ಲಾಭಹೊಂದಿವೆ. ಒಂದು ಹೊ!ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲದು 
(54134) ಗಳನ್ನು ಹಸುರು ತಟ್ಟಿ ಗಳಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸ 
ಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಸರತ 'ಡೊಡ್ಡ ವಾ 
ಗಿಯೂ ಹಸುರಾಗಿಯೂ. ಕಾಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ "ನಿರಾ 


ಕಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸನ್ನರಾದರು. 
ಲೇಖನ ಸಾಮರಗ್ರಿ ನ ಕಾರಖಾನೆಯೊಂದು 


ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸಿ ಲಾಭ ಹಡೆಯಿರಿ! 


ಖಾತೆ *ರ್ದಿ ಪೆಿಸ್ತಕಗಳಿಗ್ರೆ ಬಿಳಿಯ. ಬದಲು 

ಸುಹಸುರು ಬಣ್ಣದ ಕಾಗದವನ್ನೂ ಅವುಗಳ 
ಲ್ಲಿನ ಗೆರೆಗಳಿಗೆ "ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಳಸುವ 
ಕಂಪು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಬದಲು ತಿಳಿ- 
ಕಂದು ಮತ್ತು ಕಡುಹಸುರು ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಉಪ 
ಯೋಗಿಸಿತು. . ಮಾರಾಟ ಕೂಡಲೇ ಉತ್ಕ ರ್ಷ 
ಹೊಂದಿತು. ಕಾರಣವಿಷ್ಟೆ: ಈಹೆ ಹೊಸ 1 
ದದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಬೆಳಕು" ಕಣ್ಣು ಕುಕ್ಕು ವದಿಲ್ಲ 
ವೆಂದು ಕಾರಕೂನರಗೆ ತಿಳಿದು ಅದನ್ನೆ £ ಗ್ರ 
ಕೊಳ್ಳೆತೊಡಗಿದ್ದೆರು. 

ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ವುಳ್ಳ ಪದಾರ್ಥ 
ಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದಾಗ ನಮಗೆ ಭಾರವೆನಿಸುತ್ತದೆಂದು 
ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಜ್ಞರು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ 
ಭಾರದ ಪದಾರೃಗಳು ನಸುನೀಲ ಅಥವಾ ಹಳದಿ 
ಬಣ್ಣದವಿದ್ದರೆ ಹಗುರಾಗಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗು 
ತ್ತದೆ. 


೧೧೯ 


ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ ಬಣ್ಣ ಗಳಿದ್ದರೆ 
ಗ ಹೆಚ್ಚು. ಉತ್ಪಾದನೆ ಬಾಡುವ 
ಕೆಂದು ಉದ್ಮಿಮೆಗಾರರು ಮನಗಂಡಿದ್ದಾರೆ. 
ಯಾಕಂದಕೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸ್ಟಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ 
ಮಾಡುವಾಗ ಉತ್ಸಾಹ ಬರುವದು "ಮನುಷ್ಯ 
ಸ್ವಭಾವ. 

ಕೆಲ ಕೀಟಿಗಳಿಗೆ ಕೆಲ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಕಂಡ 
ರಾಗುವದಿಲ್ಲೆಂದೂ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 
ಹಡಗು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಬಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ 
ಹಾನಿಯುಂಟಿ ಮಾಡುವ ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿಗಳು, 
ಹಡಗುಗಳಿಗೆ .ನಸುಹಸುರು ಬಣ್ಣ ಬಳಿದರೆ, 
ಅಷ್ಟು ತ್ರಾಸ ಕೊಡುವದಿಲ್ಲ. ಒಬ, ಕಾರಖಾನೆ 
ಯೊಡೆಯನು ಸೂರ್ಯನ ಅತೀತ ನೇರಳೆ *ರಣ 
ಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಂದು ತ3ಡಿಕಿಗೆ ನೀಲಿ 
ಬಣ್ಣ ಚ ದಾಗ, ಆ *ಡಿಕಿಯ ಬಳಿ ನೊಣ 
ಗಳು' ಸುಳಿಯುವದು ನಿಂತುಹೊಯಿತು. 


ನಾವ ಸ ದ 


ಡಾ. ಚ್ರಾಹಾ ಎಂಬವರು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಉಡುಪನ್ನು 
ಉಸ್ವತೆ ಆಥವಾ 


ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಯಸುವಷ್ಟು 


ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ 
ತಂಪನ್ನು ದೇ ಹಕ್ಕ ನೀಡು 


ವಂಥ ಉಷ್ಕ ಇಲ್ಲವೆ ತಂಪು ವಾಯುಂಿನ ನಲಿಕೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಕೆ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿ 
ತಾಸವಿಲ್ಲದೆ "ಹೆಚ ತನ್ಹಿ ಸಮಯದ ವರೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. 


4999499499999999999 


ನಿಮಿಷಾರ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ನನ ಚೈ ತನ್ಯ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನ 


ಒಂದೇ ಗುಟುಕು ಚಕ ಹಾಗೂ ತಾಜಾ ಕಾಫೀ 
ಮುಡಿಸ, ಕಾನನ ದೇವನ, ಸಿ.ಸ್ಕಿಸಿ.ಸಿ. 
ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ಕಂಪನಿಯ ಚಹ; ಕಾಫೀ ಬ ಹಾಗೂ ಕರುಕಳ ದೊರೆಯುತ್ತ ದೆ. 


ಎಸ್‌. ಕೆ. ಬ್ಯಾಹಟ್ಟಿ, ದುರ್ಗದ ಬ್ಳೆ ಲ್ಕ ಹುಬ್ಬ ಳ್ಳಿ. 


ಇಯ ಹಾಸೊ ಸೇ ಜ್‌ 


ಳಿ 
ಈ 
೪ 
ಳಿ 
೪ 
ಳಿ 
9 
ಈ 
ಳಿ 
ಳಿ 
೪ 
4 
ಈ 
4 
ಳಿ 
ಈ 
ಳಿ 
ಈಿ 
ಳಿ 
ಳಿ 
೪ 
4 
೪ 
ಳಿ 
ಳಿ 
ಳಿ 
೪ 
ಳಿ 
9 
ಳಿ 
೪ 
ಳಿ 
4 
ಳಿ 
೪ 
4 
ಈ 
4 
ಳಿ 
ಈ 
ಳಿ 
ಳಿ 
9 
ಈ 
ಳಿ 
ಈ 
9 
ಖು 
ಈ 
ಳಿ 


ಫ್ಯಾನಿಲಿ ಮಿಕ್ಕಚರ, ಚಕ ಪೀಕೊ, 


499991999999999999 


೧೨೦ ಕಸೂರಿ 





ರವಿ ರಾಕರಣೆ ದಿರಿತ್ತಿ 
ನೀರಕಥ 


ಲೇಖಕರು: ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ 


ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಸಮರಗಳ ಲ್ಲಿ 
ಕನ್ನಡಿಗರ ಪಾತ್ರದ 
ರೋಮಾಂಚಕ. ಆಖ್ಯಾನ 


ರೂ. ೧-೧೪-೦ (ಅಂಚೆ ವೆಚ್ಚಬೇರೆ) 








ರೂ. ೫ (ಅಂಚೆನೆಚ್ಚ ಬೇರೆ) 


ಕುಮಾರ ವ್ಯಾ ಸನ 
ಪದ್ಯರಸ ಧಾ :ರೆಯನ್ನು 
ಸರಳೆ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರೆದ 


ಭಾರತ ಬಿಂದೂೊರಾಯರ 











ಪುಸ್ತಕ ನಿಭಾಗ 





ಸ್ಪಾನಿಶ ಕಾದಂಬರಿ 


ತೌ * ಇ 
(ಗಾ ಕ ಣಾ 1 ಗ್ರಾ 1 
ಟಿ ಟ್‌ 0... ಓಗ್ಗೆಗ'ಗ ಗ ಗ್ಯ 
ಕಾ 
"ಗಟ್‌ 


(70% 0೮7೭೦7೫) 





ಮೂಲ: ಸರ್ವಾಂಟಿಸ್‌ * ಕನ್ನಡ: ಶ್ರೀ. ನಿ. ಎಂ. ಇನಾಂದಾರ್‌ 


ಸರ್ನಾಂಬಿಸನು ಬರೆದ “ ಡಾನ್‌ ಕ್ರೀಹೋ'' ಕಾದಂಬರಿ ವಿಶ್ವನಿಖ್ಯಾತ 
ವಾಗಿದೆ. “ಗತವೈಭವದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ರಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಜನರ 
ವೆತೌಢ್ರದ ಮಹಾಪ್ರಹಸನನಿದು. ' ಓದಿ ಓದಿ ಮರುಳಾದ ಡಾನ್‌ ಕ್ರಿಹೋನ 
ಹುಚ್ಚು ಸಾಹಸಗಳು ಎಂಥವನಿಗೂ ನಗು ಬರಿಸುವಂತಿವೆ. ಸರ್ವಾಂಟಸಮ 
ತನ್ನ ಮೂಢ ನಾಯಕನ ಹೆಸರನ್ನು: ಅಜರಾಮರವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ 


ಗ 

' ಈ 

ತ” ಹುಚ್ಚಾಬಟ್ಟೆ ಪರ್ತಿಸುವವನನ್ನು “ ಕ್ವಿಗ್ಹಾಬಕ'' ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಕರೆಯ 
ಲಾಗುತ್ತದೆ. , ೩3೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬರೆದ. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಇಂದಿಗೂ 
ಸಜೀವವಾಗಿದೆ. . : ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸಾರವನ್ನು ಶ್ರೀ ಇನಾಂದಾರರು 
ಸರಸ-ಸರಳವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

೧ ಯ 

(೧) ಲ್ಲಿದ್ದವರು ಮೂರು ಜನ ಮಾತ್ರ. 


ಸ್ಪೇನ್‌ ದೇಶದ ಲಾಮಾಂಚಾ ಎಂಬ ಈತನ ಹೊರತು ಅಣ್ಣನ ಮಗಳು ಒಬ್ಬಳು. 
ಒಂದುಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಾಂರೋ ಕ್ವಿಹಾಡಾ ಮನೆಗೆಲಸಗಳನು ಮಾಡು ತಿ_ದ್ದವಳು 
ಲ ಫಾ 
ಎಂಬ ನಡುವಯಸ್ಸಿನ ಗೃಹಸ್ಥ ನೊಬ್ಬ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು. ಒಂದು ಬಡಕಲು ಕುದುಕ್ಕೆ 
ಸಿದ್ದ ಎತ್ತರದ ನಿಲುವು; ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಒಂದು ನಾಯಿ; ಒಟ್ಟು ಇಷ್ಟು ಸಂಸಾರ 
ದೇಹ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಸ್ಟಕ್ಕ್ಟೆ. ಮನೆ ಈತನದು. 
೫-16 ; ಸ್ತ 


೧೨೨ 


ಕ್ವಿಹಾಡಾನಿಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಸನವಿತ್ತು. ಅದೆಂ- 
ದರಿ ಕಥೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುವುದು. ಅದ 
ರಲ್ಲಿಯೂ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವೀರರ ,ಸರದಾರರ 
ಕೋಮಾಂಚಕಾರಿಯಾದ ಅದ್ಭುತ ಸಾಹಸದ 
ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದೆಂದಕೆ ಆತನಿಗೆ ಹುಚ್ಚು. 
ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಅದೇ ಕೆಲಸ. ಊಟಿ ನಿದ್ರೆ ಗಥ 
ಪರಿವೆಯಿಲ್ಲಡೆ ಸ ಇಹಸದ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದು 
ತ್ತಿದ್ದ. ಅವನೇನೂ ಅಂಥ ಅನುಕೂಲವಂತ 
ನಲ್ಲ. ಆದಕೆ ಓದುವ ಹುಚ್ಚು ಬೆಳೆದ ಹಾಗೆ 
ಇಡ ದ್ದೆ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಾರಿಬಿಟ್ಟು 

ಸಾಹಸದ ಕತೆಗಳ ಪೆಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಭೂ 
ದ ಓದುವವಕೆಗೂ ಬಂದಿತು ತನು 
ಬೇರೆ ಯೋಚನೆಯೇ ಆತನಿಗೆ ಸನಾ 
ಆತ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಕನಸುಗಳು ಕೂಡ ವೀರ 
ಅದ್ಭುತಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿಯೆ; ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ 
ಮಲಗಿದರಲ್ಲವೆ (ಆತ. -ಕನಸು _ ಕಾಣುವುದು? 
ಆತನ ಬದುಕೇ ಒಂದು ಸಾಹಸದ ಕನಸಾ 
ಯಿತು. ಸಾಹಸದ ಮೋಹ ಆತನ ಅಂತರಂಗ 
ವನ್ನಾ ವರಿಸಿತು. 

ಊರ ಚರ್ಚ್‌ ಪಾದ್ರಿ ಆತನಿಗೆ ತೀರ ಹತ್ತಿ 
ರದ ಸ್ನೇಹಿತ. ಆದರೆ ಕ್ವಿಪಾಡಾನ ಸಾಹಸದ 


ಕತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದೇ ಆತನಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕೆಲಸ | 


ವಾಗಿತ್ತು. : ಕೂಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲ ಅದೇ ಮಾತು. 
ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವೀರರು, ಸರದಾರರು, ಸಂಕಟ 
ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಬಿದ್ದ ಸುಂದರಿಯರ 
ಕ ದು ಜೀವವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಹಸಿ 

ು, ಇವರ ಹೊರತು ಬೇರೆ ವಿಷಯವೇ ಆತ 
ಈ “ ಅವೆಲ್ಲ ಕಟ್ಟು ಕತೆಗಳು. ಹಳ್ಳಿಯ 
ಹು ಚ್ಟ "ಹು ಡುಗರು' ಹು ಅಂಥ ಹುಚ್ಚು “ಕತೆ 
ಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಅವನ್ನು ನಂಬಬಾದದು' 
ಎಂದು ಬಾಡಿಸಿ ಪಾದ್ರಿಯು ವಿವೇಕದ 
ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದೆಕೆ ಕ್ವಿಹಾಡಾ ರೇಗುತ್ತಿದ್ದ. 
ಐತೆ ಜನ ಹೂಡುತ್ತಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿ 
ದ್ಭುತ ಸಾಹಸಗಳ ಹುಚ್ಚು ಅತನ ತಲೆಗೇ 
ರಿತು. ಕಥಾನಾಯಕರ ಹಾಗೆ ತಾನಾದರೂ 
ಬ ಕ್ಕೆ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಎಸಗಬಾರದು? 

ನಾದ ಸವಸ ರಾಕಾ ಸಂಕಟಗಳಲ್ಲಿ 


ಅದ 


ಹ 


ಗಿ 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಸಿಕ್ಕು ಬಿದ ವರನ್ನು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಸುಂದರಿಯ 
ರನ್ನು, ಬಿಡುಗಡೆ" ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾಕೆ ಪಣ 
ತೊಟ್ಟು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸುತ್ತ ಬಾರದು? ಎಂದು 
ಕೊಂಡ. ಯೋಚನೆ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುವು 
ದೊಂದೇ ತಡ. ಮಿಂಚಿದ ಯೋಜನೆ ನಿರ್ಧಾರ 
ವಾಯಿತು. ಕಥಾನಾಯಕರ ಹಾಗೆ ತಾನಾ 
ದರೂ ಹಸಗಳನ್ನು ಎಸಗಿ, ಪರಾಕ್ರಮಗ 
ಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಮಾತೃಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿದರೆ 
ತನಗೆ ರಾಜನಿಂದ ಅದೆಂಥ ಸನ್ಮಾನವಾದೀತು | 
ತನ್ನ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ 
ಅಜರಾಮರವಾದೀತು ! ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ 
ಕನಸು ಕಾಣತೊಡಗಿದ. ಕನಸನ್ನು ನನಸಾ 
ಗಿಸುವುದು, ಅದೇ ಧೆ (ಯ ಎಂದು ಹಠ ಹಿಡಿದ. 
ತನ್ನೊಡನೆ ಪಣತೊಟ್ಟ. ಸಿದ್ಧ ತೆಗೆ ತೊಡಗಿದ. 


ನ್ಗ ನೆನಹು' ಎಂದು ನೆಲಮನೆಯಲ್ಲಿ 
ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಯುದ್ಧ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಕರೆಹಾಕಿದೆ. 
ಕವಚ, "ಖಡ್ಗ *ತಲೆಕಾಪು, ಢಾಲು, ಬರ್ಚಿಗ 


ಸಹಾಯ : ಲ್‌ 





ಸರದಾರಿಕೆಯ ಸನ್ನಾ ಹ 


ಳನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಗೊಳಿಸಿದೆ. ಜಂಗು ಹಿಡಿದ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ 
ರಾತ್ರಿ, ಯೆಲ್ಸವೂ ತಿಕ್ಕಿ ತೊಳೆದು ಎಜು. 
ಸುಡುಕ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಬಡಕಲಾದರೇ 
ನಾಯಿತು? ತನ್ನ ನ್ನ್ನ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲವೆ 
ಅದು? ಹೀಗೆಂದು "ಅದಕ್ಕೆ ಯೆ “`ರಾರಿನಾಂಟಿ” 
ಎಂದು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಜೇಂವಃ ಗಿ. ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟಿ. 
ತನ್ನ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಚೆಲು ಹಾನಿಸಲಿಲ್ಲವೆಂದು 
ತೊ ರಿತು. : ಡಾನ್‌” ಕ್ವಿಹೋ ಎಂದಕ. ಬಾಯಿ 


ಡಾನ್‌ ಕ್ವಿಹೋ 


ತುಂಬುವ ಹೆಸರು ಎಂದು ತೋರಿತು. ತನ್ನ ಹೆಸ 
ರಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಊರ ಹೆಸರೂ. ಇರಲಿ 
ಎಂದು ಘನ ಗಂಭೀಕವಾಗಿ ಕೇಳುವಂತೆ 
“ ಲಾಮಾಂಚಾದ ಸರದಾರ, ಡಾನ” ಕ್ವಿಹೋ? 
ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟು ಕೊಂಡ. 

ಹೆಸ ಸರಾಯಿತ ; ಹು ಮ್ಮಸ್ಸಾ ಯಿತು. ಆದಕೆ 
ಇದೆಲ್ಲ ಯಾತಕ್ಕೆ ಸ? ಓದಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶತೆ 
ಯಲ್ಲಿಯೂ ನಾಯಕ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬ ಳನ್ನು 
ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿ ರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿಯೆ ಹಸ 
ವೆಸಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸಾಹಸವೆ ಇಲ್ಲ. 
ಹಾಗಾದರೆ ತಾನು ಯಾರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು? 
ತನ್ನ ಸ್ಫೂರ್ತಿದೇವತೆ ಯಾರು? ತಲೆ ಕೆರೆದು 
ಕೊಂಡ. ಹಾದು, ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಾನು 
ಯುವಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಹಳ್ಳಿಯ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿ 
ಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದ. . ಆಕೆಗೆ ಆ ವಿಷಯ ತಿಳಿ 
ಯದು. ಈತನಾದರೂ ಬಾಯಿಬಿಚ್ಚಿ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ. 
ಆದರೇನಾಯಿತು? ಪ್ರೀತಿ ನಿಜ ಆಕೆಯನ್ನೇ 
ಇಂದು ಮತ್ತೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದೇವತೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ 
ಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದುಕೊಂಡ.. ಆಕೆಯ ಹಳ್ಳಿಯ 
ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಡಲ್ಲಿನಿಯಾ ಎಂದ. 
ಹಾದು ಡಲ್ಲಿನಿಯಾ |. ಎಂಥ ಹೆಸರು! ಆ ಹೆಸರಿ 
ಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು 
ಕೊಂಡ. ಎಲ್ಲ.ಸಿದ್ಧತೆಯು ಆದ ಹಾಗಾಯಿತು. 
ಹಿಗೆ ಸನ್ನಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಜುಲೈ ತಿಂಗಳ 
ಒಂದು ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ .ಯಾರಿಗೂ . ಹೇಳದಲೆ 
ಮನೆಯ ಹಿಂಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ --- 
ಶೂರ ಸರದಾರನಾಗಿ ಸಾಹಸಗಳನ್ನೆಸಗಲಿಕ್ಕೆ । 


ತ 


ಹೊರಟನೇನೋ ನಿಜ. ಆದರೆ ತಾನು ಆ 
: ಕಾಲದ ಪದ್ಧ ತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ 
ವಾಗಿ ಸರದಾರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ 
ಕಥಾನಾಯಕರ ಹಾಗೆ ಪರಾಕ. ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾಧಿ 
ಸುವುದೆಂತು?. ಲೋಕ. ಬೆರಗಾಗುವುದೆಂತು? 
ಎಂದು ಸಂದೇಹವಾಯಿತು. ಆದಕೆ ಮುಂದಿಟ್ಟ 
ಹೆಜೆ ಓಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳು ವ ಹಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 


"ನೀವು ಹೆದರಬೇಕಿಲ್ಲ. 


೧೨೩ 


ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ 
ಇನ್ನಾವ ಸರದಾರನಾದರೂ ಸಿಕ್ಕರೆ ಆತನಿಂದ 
ದೀಕ್ಷೆ. ಪಡೆದರಾಯಿತು ಡು ಸಮಾಧಾನ 
ಹೇಳಿಕೊಂಡ; ತನ್ನ ಸ್ಬೂ ರ್ತಿದೇವತೆಯಾದ 
ಡಸ್ಸಿಲಿಯಾಳನ್ನು ಮತೊ ಮ ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಂಡು 
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದ. : ಇಡೀ ದಿವಸ ತಿರುಗಿದರೂ 
ತ್ಸ ಪರ್ಣಾಶ್ರ ಮವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಒಂದೂ 
ಸಂಧಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಉಗ್ರವಾಗಿ ಜಯ್‌ ದ್ದೆ 
ಬಿಸಿಲು ಆತನ ತಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿದ್ದ ಮೆದುಳನ್ನೂ 
ಕರಗಿಸಿರಬೇಕು. ಸಂಜಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹಸಿದು 
ಕಂಗಾಲಾದ. ಕುದುಕೆ ದಣಿದು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ 
ಯನ್ನೂ ಮುಂದಿಡದಾಯಿತು. ಅತ್ತಿತ್ತ ಕಣ್ಣು 
ಹಾಯಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದಾರಿಹೋಕರಿಗಾಗಿ ವಸತಿ 
ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ತಂಗು 
ಮನೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. , ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು 
ಯುವತಿಯರು ನಿಂತಿದ್ದ ರು. ಅದ್ಭು ತಡ ಕಲ್ಪನೆಗೆ 
ಮಾರುಹೋದ ಕ್ವಿಹೋಧಿಗೆ ಜು ತಂಗುಫುನೆ 
ಯಾಗಿರದೆ. ಯಾವುದೋ ಸರದಾರನೊಬ್ಬನ 
ಕೋಟಿಯಾಗಿರಲೇಬೇಕೆಂದು ತೋರಿತು... ಆ 
ಯುವತಿಯರು ಅ ಸರದಾರನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರ 
ಬೇಕು ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಅವರಿದ್ದೆ 
ಡೆಗೆ ಬಂದು ಘನೆ - ಗಂಭೀರವಾಗಿ. ಹೇಳಿದ. 
ಸಿಜವಾದ ಸರದಾರ 
ಯಾರಿಗೂ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ 
ಲ್ಲಿಯೂ ನಿಮ್ಮಂಥ. ಚೆಲುವೆಯರಿಗೆ -ಯಾರು 
ತೊಂದರೆ ಮಾಡಿಯಾರು?” ಯುವತಿಯರು 
ಮಾತು ಗಳನ್ನು. ಕೇಳಿ ಮುಗುಳುನಗೆ ನಕ್ಕ ರು. 
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಡದು. ಆತನನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿ ಟ್ಟ 
ಯಾಗಿ ನಕ್ಕುಬಿಟ್ಟ ರು: ಕೃಹೋನಿಗೆ" ಆ ನಗ 
ಯಿಂದ ಕೊಂಚೆ : ಕೋಪ ಬಂದಿತು. ಆದರೂ 
ಹೇಳಿದ-ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀ ತಿಯಲ್ಲಿ: “ ನಿಮ್ಮಂಥ 
ವರಿಗೆ ಸಹಾಯವಾಗಲೆಂದೇ.. ನಾನು. ಹೊರ 
ದ್ದು... ಚೆಲುವೆಯರಿಗೆ. ವಿನಯವೆ ಭೂಷಣ 
ಎಂದು. ನಾನು : ಹೇಳಬೇಕೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು 
ನೋಯಿಸುವುದಾಗಲಿ ಚಿಸುವುದಾಗಲಿ 
ನನಗೆ ಬೇಕಿಲ್ಲ. , ನಿಮಗೆ ಅಧೀನನಾಗಿ ಬಾಳ 
ಬೇಕೆನ್ನುವುದೊಂದೇ ನನ್ನ ಬಯಕೆ |' 


೧೨೪ 


ಈ ಮಾತು ಅವರಿಬ್ಬ ರಿಗೆ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ 
ಅರ್ಥವಾಯಿತೋ | ಅವಳ ನಗು ಮಾತ್ರ ಜೆಳೆ 
ಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ಚೀಹೋ ಇನ್ನೊ ದು. ಭಾಷಣ 
ಬಿಗಿಯುವವ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆ ನ ಸುವಕೆಯ 
ಒಡೆಯ ಹೊರಬಂದ. ದಪ್ಪನಾದ ಆತ ಆ 
ಕುದುರಿ, ಅದನ್ನೇರಿದ. ಆ ಸವಾರನ ಅವತಾರ 
ವನ್ನು ನೋಡಿ. ತಡೆಯಲಾಗದ ನಗುವನ್ನು * 
ತಡೆದು ಸ್ವಾಗತ ಬಯಸಿದ... ಬಂದವ ಆ 
ಕೊ ಟಿ ಜು ಕೊತವಾಲನಾಗಿರಬೇಕೆಂದೇ 
ಭಾವಿಸಿ ಕ್ವೀಹೋ ಆಡ್ಕ ತೆಯಿಂದ ಆ ರಾತ್ರಿ 
ತಮ್ಮ ಉಪಚಾಕಊಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆಗಚ್ಛೆ 
ಗತ ತನ್ನ ಘನವಾದ "`'ಹದುಕೆಯನ್ನು 
ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ ಹೇಳಿದ. 
ಒಡೆಯ ಆ ಬಡಕಲು ಪಾ ಫ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕರೆದೊ- 
ಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಕ್ಕ. ತಿರುಗಿ ಬಂದಾಗ ಆ 
ಯುವತಿಯರಿಬ್ಬ ಸ ಆತನ ಕವಚವನ್ನು ಬಿಚ್ಚು 
ತ್ತಿದ್ದರು. ಬಡ, ಕವಚ, ಢಾಲು ಎಲ್ಲವನು] 
ತೆಗೆದಿಟ್ಟಾ ಯಿತು... ತಲೆಕಾಪ ನ್ನ್ನ ಬಿಚ್ಚ ಲು 
ಮಾತ್ರ “ಹೋ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವಿಷ್ಟೇ. 
ಯಾರದೋ ತಲೆಅಳತೆಯದು. ಅದು. ತಲೆಯ 
ಮೇಲೆಯೆ ಅದು ಗಚ್ಚಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ 
ಅದನ್ನು ನೂಲುಪ ಟ್ವಿಗಳಿಂದ. ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ. 
ಬಿಚ್ಚಿ ದರೆ ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟು ವ್ರದು ಕಷ್ಟ. ಹೀಗೆಂದು 
ಅ ಜೊ ದ ನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡೇ 
ಊಟಕ್ಕೆ ಸಿದ ನಾದ, ಬಾಗಿಲ ಹತ್ತ ರದಲ್ಲಿಯೆ 
ಸಿದ್ಧ ಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಜಿನೆದುರು ಬಂದು. ಕುಳಿತ; 
ತಿನ” ಲಿಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಆಹಾರವೇನೂ ಇರದಿದ್ದರೂ 
ಇದ್ದು ದನ್ನು ತಿನ್ನಲು ತಲೆಕಾಪಿನಿಂದ ತೊಂದಕೆ 
ಯಾಗುತ್ತಿ ತು. '`ಳಿಗೆಯ ಪರದೆ ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೂ 
ಅಡ್ಡಬರುತ್ತಿ ತ್ತು ಪ್ರತಿಸಲವೂ ಅದನ್ನೆ ತ್ರಿ ತುತ್ತು 
ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕು. ನೀರು ಜಯಕರ 
ಪ್ರಯಾಸ ಆಯಿತು. ಒಂದು ' ಕೈಯಿಂದ 
ತಲೆಕಾಪನ್ನು ಬೀಳದಹಾಗೆ ಒಡಿದುಕೊಳ್ಳ 
ಬೇಕು. ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಿಂದ ಜಾಳಿಗೆಯನ್ನು 
ಎತ್ತಬೇಕು. ನೀರು ಕಡಿತ ುವುದು ಹೇಗೆ? 
ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ. ಆ ಯುವತಿಯರಿಬ್ಬರು ಬಿದಿರ 

ಕೊಳವೆಯೂಂದನ್ನು ತಂದರು; ಒಬ್ಬಳು ಅದನ್ನು 


ಕಸ್ತೂರಿ, 


1 


ಬಾಯಿಗೆ ಹಿಡಿದಳು, ಇನ್ನೊ ಬ್ಬಳು' ನೀರು 
ಸುರುವಿದಳು. ಅಂತೂ ಭೋಜನ” ಸಮಾರಂಭ 
ಈ ಶೀವಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು... ಸರಿಯಾಗಿ ನಾಲು 
ತುತ್ತು ಅನ್ನ "ಹೊಟ್ಟಿ ಗೆ ಬಿದ್ದಿ ರದಿದ್ದರೂ ಕ್ವಿಹೋ 
ನಿಗೆ ಮಾತ. ಪರಮಸಂತೋಷವಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ 
ಕಲ್ಪನಾಸಾಮಾ )ಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಹರಿಸುತ್ತ ದ್ದ 

ತ ಬಂದು ತಂಗಿದ್ದು ಒಂದು ದುರ್ಗಮವಾದ 
ಕೋಬಿ; ತನ್ನ ನ್ನ್ನ ಉಪಚರಿಸುತ್ತಿ ದವರು ರಾಜ 
ಕುವರಿಯರು ಓದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದ. “ಎನಾದರೂ 
ತನ್ನ ವೀರಜೀವನಕ್ಕೆ ಮೊದಲಾಯಿತು ಐಂಬ 
ಸಮಾಧಾನದಲ್ಲಿದ್ದ. 


(೩). 


ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಟುಹೋದ ಮೇಲೆ ಕ್ವಿಹೋ 
ಒಡೆಯನ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು, :"" ಕೊತವಾಲಕೆ, 
ನನ್ನದೊಂದು ಬೇಡಿಕೆ "ಜೆ. ನೀವು ನಡಸಿ 
ಸಾಡಕುಭ(ತು' ಇಲ್ಲವೆಂದಕೆ ನಾನು ಕೇಳುವ 
ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲ'' ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಅಂಗ 
ಲಾಚಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ (ಳಿಸಿದರೂ ಏಳಲಾರದೆ ಬೇಡ 
ತೊಡಗಿದ. (ಣೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಡಸಿಕೊಡುವೆ. 
ಏನು ವಿಷಯ. '' ಎಂದು ಶೇಳಿದಾಗ ಕ್ವಿಹೋ 
ಹೇಳಿದ. “ ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ನೀವು ನನಗೆ ವಿಧಿಪೂ 
ರ್ವಕವಾಗಿ ವೀರನ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸ 
ಬೇಕು. ಅಷ್ಟಾದಕೆ ನಾನು ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು 
ಸುತ್ತಿ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಜೆರಗುಗೊಳಿಸಿ ನನ್ನ 
ಹೆಸರು ಚಿರಕಾಲ ಉಳಿಯುವಂತೆ. ಮಾಡಬೇ 
ಕೆಂದಿದ್ದೇನೆ'ಎಂದು.“ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾ. 
ಇಂಥ ಮಾತಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆಯೆ? ” 
ಎಂದು ಆತ ಹೇಳಿದಾಗಲೆ ಕ್ವಿಹೋ ಸಮಾಧಾನ 
ದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ದ್ವ. ತಂಗುಮನೆಯ ಒಡೆಯನಿಗೆ 
ಮಾತ್ರ ಆಗಲೆ `ಶುನದಟ್ಟಾ ಗಿತ್ತು 
ಸಮನಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು. ಆತ ಮುಂದುವರಿದು 
"ಪ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ನಿಮ್ಮ ಬಯ 
ಕೆಸರಿಯಾದದ್ದೆ. ಆದರೆ ನರ್‌: 
ಡೆಯೆ? * ಎಂದು ಕೇಳಿದ ಸೆ " ಬಂದು ತಾಸು 
ಕೂಡ ಇಲ್ಲ'' ಎಂದ. “ ಇದು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾದ 








ಡಾನ್‌ 


ವಾಯಿತು. ಸಾಹಸದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ & ವಿಷಯ 
` ವನ್ನು ಹೇಳಿದೆಯೊ ಇಲ್ಲವೋ. . ನಾನು ಮಾತ್ರ 
ಹೇಳಬಲ್ಜೆ. ವೀರ ಸಾಹಸ ಕ್ರೈ ದು ಹೊಟಟಗ 
ಆತನ ಹತ್ತಿ ರ ದುಡ್ಡಿ ಕಃ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 
ಸೇವಕನೊಬ್ಬ ನಿರಬೇಕು. ನಿತ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗುವ 
ಸಾಮಾನುಗಳಿರಜೇಕು. ಕೆ ಣೆ ಸಲಹೆ ಸರಿಯಾ 
ದದ್ದೇ ಎಂದು ತೋರಿತು ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ. 
ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ ವೀರದೀಕ್ಷೆಯನ್ನುಪಡೆಯಬೇಕಾ 
ದವ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು 
ಕಾಯುತ್ತಿರಬೇಕಾದುದು. ಆ ಕಾಲದ ಒಂದು 
ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿತ್ತು.. ಹೀಗೆಂದು ಕ್ವಿಹೋ 
ಹತ್ತಿರದ ಒಂದು ನೀರತೊಟ್ಟಿಯ ಕಟ್ಟಿಯಮೇಲೆ 
ತನ್ನಕವಚ ಖಡ್ಗಾದಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಕೈ ಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಚಿ 
ಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೆಇಂಡು ಅವನ್ನು ಜೆಕ್ಸತ್‌ೆ 
ಹಾಗೆ ಆಚೆಯಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಕಚೆಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ 
ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕತೊಡಗಿದ. ಅಲ್ಲಿಯ ಆಳುವಕ್ಕಳಿಗೆ 
ಇದೊಂದು ಮೋಜಿನ ವಿಷಯವೇ ಆಸಿತ್ತು. 
ಕೊನೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ಕುದುರೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೀರು ಒಯ್ಯ 
ಲೆಂದು ಒಬ್ಬ ಆಳು ಬಂದು ಆ ಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ 
ಕವಚವನ್ನು. ಸರಿಸಬೇಕೆಂದಾಗ ಕ್ವಿಹೋ ಅವನ 
ಮೇಲೆ ಏರಿಹೋದ. “ಎಲೈ, ಹುಲುಮಾನವನೇ. 
ಬದುಕು ಬೇಡವಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಕವಚಕ್ಕೆ ಟೆ 
ಇಕ್ಕು ” ಎಂದು ಗದ್ದರಿಸಿದ.. ತನ್ನ ಕೆಲಸದ 
-ಈಡೆಗೆ ಗಮನವಿದ್ದ ಆ ಆಳು ಆತನ ಮಾತನ್ನು 
ಕೇಳದೆ ಕವಚವನ್ನು ಸೆಳಗಿರಿಸಿದ. ಕ್ವಿಹೋನ 
ಕೈಯಲ್ಲಿಯ ಬರ್ಚಿಯ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಏಟು ಆಳಿನ 
ತಲೆಯಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಆಳು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದ. 
ಕ್ವಿಹೊ ಮಾತ್ರ ಕವಚವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟಿಯ 
ಮೇಲಿರಿಸಿ : ಶಾಂತವಾಗಿ ಅಡ್ಡಾ ಡತ್ತೊಕಗಡ: 


ಕೆಲ ಹೊತ್ತಾದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೊ ಬ್ಬ ಆಳು ಬಂದ. 


ಅವನಿಗೂ "ಅದೇ ಗತಿಯಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 
ತಿಳಿದು ಉಳಿದವರು ಗದ್ದ ಲವನ್ನೆ ಬ್ಬಿಸಿ ಎತ 
ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಅಕಕ ಒಡೆಯ 


ಎದ್ದು ಬಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿದ- 
ಆತನಿಗೆ: ತಲೆ ಸಮನಾಗಿಲ್ಲ, ಆತನ ಗೊಡವೆಗೆ 
. ಹೋಗದಿರುವುದೇ ಒಳ್ಳೆ ಯದು ಎಂದು. ಕ್ವಿಹೊ 
ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಆಯುಧಪಾಲನೆಯನ್ನು ಜ್‌ 


೧೨೫ 





ಡಾನ್‌ ಕ್ರಿಹೋಗೆ ನೀರದೀಕ್ಷೆ ಕೂಟ್ಟಿದ್ದು 
ಕಾರನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. 


ಆದಷ್ಟು ತೊಂದರೆ ಸಾಕು. ಈತನನ್ನು 
ಸಾಧ್ಯ ವಿಡಷ ಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ಸಾಗಿಸುವುದೇ. ಒಳ್ಳೆ ಯ 
ದೆಂದು ಬಗೆದು. ಒಡೆಯ. ಬಂದು ಕ್ವಿಹೋನಿ 
ಗೆಂದ: “ ಇದುವರೆಗಿನ ರುಸ್‌ ಬೇಕಾ 
ದಷ್ಟಾಯಿತು ಎಂದು ನನಗೆಪಿಸುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ 
ಒಬ್ಬ 'ಗೆಯಿದ್ದರೆ ವೀರದೀಕ್ಷೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು 
ಈಗರೇ ಮುಗಿಸಿಬಿಡಬಹುದು. ಕ ಕ್ವಿಹೋ 
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ ಸಮ್ಮತಿಸಿದ. ಒಡೆಯ ಇಟ್ಟಿಗೆ 
ಯೊಳಗಿಂದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಲೆಕ್ಕದ ಪುಸ್ತಕ 
ವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮಂತ ತ್ರಗಳನ್ನು ಓದು 
ತ್ರ ದ ವನ ಹಾಗೆ ಪುಟುಪುಟಿಸಿದ. ಮಗುವೊಂದು 
ಬಂದು ಮೇಣಬತ್ತಿ ಯನ್ನು ಉರಿಯಿಸಿ ಖಡ್ಗವ 
ನೆತ್ತಿ ಮೂರು. ಸಲ ತ ತುದಿಯಿಂದ 
ಕ್ಲಿಹೋನ ತೋಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ತು... ದೀ ಕ್ಷೆ 
ಮುಗಿಯಿತು, ಎಂದು ಒಡೆಯ `ನಾರಿದ. ಇದೆ 
ಲ್ಲವೂ ನಡೆದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದವರಿಗೆಲ್ಲ ನಗು ತಡೆ 
ಯಡಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೀರ ತೊಟ್ಟಿ ಯ ಹತ್ತಿರ 
ದಲ್ಲಿ ನಡೆದುದನ್ನು ನೆ ನೆದು ಸುಮ್ಮನಾಗಿದ್ದ ರು. 
ಎಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದ ಚ್‌ ಆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿಯ ಒಬ್ಬ 
ಯುವತಿ ಮುಂಡೆ ಬಂದು ಖಡ ವಸ್ತು. ಬರೆಯಲಿ 
ಹಾಕಿ ಆತನ: ನಡುವಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ದಳು. ಇನ್ನೊ 
ಬ್ಬ ಳು ಆತನನ್ನು ಸೈಹಿಡಿದು ಕುದುರೆಯನ್ನೈ (ರಿಸಿ 
ದು ಕ್ವಿಹೋನೆ ಹೈದಯ ಆನಂದ ಅಭಿ 
ಮಾನಗಳ್ನಿದ ತುಂಬಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಸುತ್ತಲಿನವ 
ರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಾಯಿತುಂಬ ಆಭಾರಮನ್ನಿಸಿ ಬೆಳ 


ಗಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಅವರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು 
ಸಾಗಿದ. 


೧೨೬ 


(ಳು 


ಬೆಳಗಿನ ನಸುಬೆಳ*ನಲ್ಲಿ ಹೊರಟಿರುವಾಗ 
ತಂಗುಮನೆಯವನ ಸಲಹೆ ನೆನಪಾಗಿ ತಾನು 
ಸಾಹಸ ಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಮತ್ತೊ ಮ್ಮೆ 
ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸೇವಕ-ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು. 
ಸಂಗ ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡೇ ಹೊರಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ 
ನೆಡು ತೋರಿತು. ಮನೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು 
ಗುರುತಿಸಿದೆ ಆತನ ಕುದುಕೆ ಉತ್ಸಾ ಹೆದಿಂದ 
ಓಡತೊಡಗಿತು. ಒಂದೆರಡು ಮೈಲಿ: ಬಂದಿರ 
ಬೇಕು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇದಿರಾಗಿ ವ್ಯಾ ಪಾರಿಗಳ 
ಗುಂಪೊಂದು ಬಂದಿತು. ಅವರನ್ನು ಬ ಡೊಡೆ 
ನೆಯೆ ಕ್ವಿಷೋ ತಾನು. ಓದಿದ ಕತೆಗಳಲ್ಲಿಯ 
ವೀರ ಸರದಾರರಂತೆ ನಡುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕುದುಕೆ 
ಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅವರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತ ನಿಂತ. 
ಅವರು ಹತ್ತಿ ರಬಂದ ಕೂಡಲೆ “ ನನ್ನಸ ಸ್ಫೂರ್ತಿ 
ದೇವತೆಯಾದ ಡಲ್ಲಿನಿಯಾಳಿಗಿಂತ ಚೆಲುವೆ 
ಯಾದವಳು ಈ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳಿಲ್ಲ 
ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ ನೀವು ಮಾತ 
ಸಾಗುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ," : ಎಂದು ಆರ್ಭಲಟಿಸಿದ. 
ಈತನಿಗೆ. ಅರೆಹುಚ್ಚಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಅವರಿಗೆ 
ಹೊಳೆದರೂ ಅವರಲ್ಲಿಯ ಒಬ್ಬ ನಗೆಯಾಡ 
ಲೆಂದು . ಹೇಳಿದ : ."" ಸರದಾರರೇ, ನಿಮ್ಮ 
ಸೌಂದರ್ಯದೇವತೆಯನ್ನು - ನಾವು. : ಇದು 
ವರೆಗೆ: ನೊ(ಡಲಿಲ್ಲ. `ಒಮ್ಮೆ ನಮಗೆ 
ತೋರಿಸಿದರೆ, : ಆಸೆ ಅಂಥ ಚೆಲುವೆ ಎಂದು 
ನಮಗೆ. ತೋರಿದಕ್ಕೆ `ನಿಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು 
ನಾವು. ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತೇವೆ”. ಎಂದು. 
ಕ್ವಹೋ ಹೇಳಿದ: “ಎಲೈ ಜಗತಗ ನೋಡಿ 
ಒಪ್ಪೈವುದು ಯಾವ ದೊಡ್ಡ ಮಾತು? -ನೋಡ 
ದೆಯೆ ನೀವು ಒಪ್ಪುವ ಹಾಗಿರದಿದ್ದ ರೆ.ನೀವೆಲ್ಲರೂ 
ಒಟ್ಟಾಗಿಯಾ ಗೆ ಲಿ, ಒಬ್ಬೊ ಬ್ಬ ರಾಗಿಯಾಗಲಿ 
ನನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಜೀ ಸು ಮೊದಲನೆ 
ಯವ ಮತ್ತೆ ಹೇ ದಃ" ಆಕೆಯನ್ನ ಲ್ಲದಿದ್ದರೂ 
ಆಕೆಯ ಜಂದು ಚಿತ್ರವನ್ನಾ ದನು. ನಮಗೆ 
ತೋರಿಸಿರಿ. ಆಕೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಸುಂದರಿ ಎನ್ನುವು 
ದನ್ನು ಒಪ್ಪಲು (ನಾವು ಒಂಟಿಕಾಲ ಮೇಲೆ 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಸಿದ್ಧ ರಿದ್ದೇವೆ. ನಿಮ್ಮ ದೇವತೆಗೆ ಒಂದು ಕಣ್ಣು 
ಕುರುಡು, ಇನ್ನೊ ನ ಕಣ್ಣು ಕೆಂಡಕಾರುತ್ತಿ " 
ದ್ಡರೂ ಒಪ್ಪೆ ತ್ತೇಪೆ, ಆಯಿತೆ?” ತನ್ನ ಸ್ಪೂರ್ತಿ 
ದ ವತೆಯನ್ನು ಈತ ಅವಮಾನ ಮಾಡುತ ದ್ದಾ 
ನೆಂದು ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ ತಡೆಯಲಾಗದ ಕೋಷ 
ಉಕ್ಕಿ ತು... ಕೋಪಾತಿಕೇಕದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತ 
ನನ್ನ ಡಲಿ ಕಿನಿಯಾಳನ್ನು ಅವಮಾನಗೊಳಿಸು 

ತ್ತೀರಾ?'' ಎಂದವನೆ. ಅವರ ಮೇಲೆ ಏರಿ 
ಹೋದ. : ಆದರೆ ಏನಾಯಿತೊ ಯಾರು ಬಲ್ಲರು? 
ಕುದುರೆ ಕುಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಕ್ವಿಹೋ ನೆಲಕ್ಕುರು 
ಳಿದ. ತನ್ನ 'ಕವಚಾಯುಧ್ಗಳ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ 


ಸಿಲುಕಿ ಬಿದ್ದ ಆತನಿಗೆ ಏಳಲೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. 
ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ “ಕೂಗಿಕೊಂಡ. ನನ್ನ ಕುದುಕೆ 
ಕೈ'ಕೊಟ್ಟಿ ತೆಂದು `ಪಾರಾದಿರಿ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ 


ಚೆದ್ನಾಗ ಕೈ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ” ಎಂದು. "ಇದನ್ನು 
ಕೇಳಿ ಹೊರಟುಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರ 
ಗಳ ಆಳು ಒಬ್ಬ “ ಓಗೇನು?'' ಎಂದು ಹಿಂದಿ 
ರುಗಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಆತನ ಬರ್ಚಿಯನ್ನೇ 
ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿ, ಅದರ ಬಡಿಗೆ 
ಯಿಂದ ತನ್ನ ಕೈ ಸೋಲುವ ವರೆಗೆ ಕ್ವಿ- 
ಹೋನನ್ನು ಹಣಿದು ಹೊರಟುಹೋದ. : ಕೆಲ 
ಹೊತ್ತು. ನರಳುತ್ತ ಬಿದ್ದುಕೊಂಡು ಕ್ವಿಹೋ 
ಏಳಲೆತ್ತಿ ಸಿದೆ. ಮೈಯೆಲ್ಲ ನೋವಾಗಿತ್ತು. 
ಕ ಕುದುಕೆಯಿಂದಲ್ಲವೆ ಈ "ಅನರ್ಥವಾದದ್ದು 
ಏನು ಮಾಡುವುದು? ವೀರನಾಗಿದ್ದವ. ಇಂಥ 
ಸನ್ನಿ ವೇಶಗಳಿಗೂ ಸಿದ್ದ ನಾಗಿರಬೆ ಶು ». ಎಂದು 
ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿಕೊಂಡ. 

ಅವನ ಊರಿನ ಸೆಲವು: ಜನ ಅದೇ ದಾರಿ 
ಯಿಂದ. ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸರದಾರನ ದುರವಸ್ಥೆ 
ಯನ್ನು ಕಂಡು ಆತನನ್ನೆತ್ತಿ ಒಂದು. ಕತ್ತೆ ಯ 
ಮೇಲ ಕುಳ್ಳಿ ಕುಂದು ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿ 
ದರು. ಹೇಳದಲೆ ಮನೆಯಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ 
ದ್ದ ರಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯ ಅಣ್ಣನ ಮಗಳು, ಮನೆ 
ಯಾಳು ಇಬ್ಬ ರಿಗೂ ಚಿಂತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹೇಗಾ 
ದರೂ ಗಟ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಎಂಬ 
ಸಮಾಧಾನ ಅವರ ಹಾಗೆಯೆ : ಊರವರಿಗೂ 
ಆಯಿತು. ಎಂದಿನಂತೆ: ಸಾಯಂಕಾಲ ಪಾಡ್ರಿ, 


ಡಾನ್‌ 


ಯೂ ಬಂದ. ನಡೆದ ಸಮಾಚಾರವೇನೆಂದು 
ಎಷ್ಟು ಪರಿಯಿ ಂದ ಕೇಳಿದರೂ ಕ್ವಿಹೋ ಬಾಯಿ 


ಬಿಚ್ಚಲಿಲ್ಲ. ಮೈನೋವಿನಿಂದ ಹಣ್ಣಾಗಿ 
ಹೋಗಿದ್ದ. ಕೊನೆಗೆ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿ ಉಸಿರಿದ: 
"ಏನು ಹೇಳಲಿ, ಗೆಳೆಯ,.. ಭಯಂಕರರಾದ 


ಹೆತ್ತು ಜನ ರಾಕ್ಷಸ ಕೊಡನೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿ 
ದ್ದಾ ಗ ಸ್‌ ಬಿಡ್ಡೆ. ಮೈತುಂಬ 
ನೋವಾಗಿದೆ, ತುಸು ಗುಣವಾದ ಮೇಲ ನಡೆದ 
ಅದ್ಭು ತವನ್ನು ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳುವೆ.'' 
ಇಷ್ಟು ಹೇಳಿ "`ಮ್ಮನಾದ. 

ಜಟ ಉಪಚಾರಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಡಾನ್‌ನಿಗೆ 
ನಿದ್ರೆ ಹತ್ತಿತು. ಈ ಎಲ್ಲ ಅನಾಹುತಕ್ಕೆ ಕ್ವಿಹೋನ 
ಪುಸ್ತಕಗಳೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಮನೆಯಾಳು, 
ಮಗಳು ಮತ್ತು ರ ಮೂವರೂ ಸೇರಿ ಮನೆ 
ಯಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೆಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ 
ಸುಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಿ ರು. ಸ್ಯ ರಾದ ಮೇಲೆ ತನ್ನಪ ಪ್ರಸ್ತ 
ತಗಳಲ್ಲಿ ತ ಚೇರಿದಾಗ ಮಗಳು. ಹೇಳಿ 
ದಳು: "" ನೀವು ಮಲಗಿದಾಗ ಆಕಾಶದಿಂದ 
ಯೆಕ್ಷಿಣಿಯೊಬ್ಬಳು ಇಳಿದು ಬಂದು ಎಲ್ಲ ಪಸ್ತಕ 
ಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಳು. ಇಗೋ, ಇಲ್ಲಿ ಬೂದಿ 
ಬಿದ್ದಿದೆ. ನಾನಂತೂ ತುಂಬ ಹೆದರಿಕೊಂಡು 
ಏನೂ ಮಾಡದವಳಾದೆ,” ಎಂದು. ಕ್ವಿಹೋ 
ಹೇಳಿದನು: “ ನೀನು ಗಾಬರಿಯಾಗಬೇಕಾದುದಡೇ 
ಇಲ್ಲ. ಆ ಯತಕ್ಷಿಣಿಯನ್ನು ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ 
ಬಲ್ಲೆ. ನನಗೆ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ 
ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ಆಮೇಲೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದು 
ಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. '' 

ಮುಂದೆ ಹದಿನೈದು ದಿನ ಡಾನ್‌ ಎಲ್ಲಿಯೂ 
ಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಮತ್ತೆ ಹೊರಡುವ 
ಸಿದ ತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಹೊಸ 
ಢಾಲು ಬರ್ಚಿಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜು ಗೊಳಿಸಿದ. ದು ಡ್ದು 
ದ ಹಾಕದ. ಸ್ಮಾಂಕೋ ಪಾಂರನಾ ಎಂಬ 

ಸೇವಕನನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಸ್ಯಾಂಕೊ 
ಹ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಸರಳ ಸ್ವಭಾವದವ. 
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಂಡತ, ಮನೆತುಂಬ ಮಕ್ತಳು. 
ಆದಕೆ ಡಾನ್‌ ಸ ಬಹೋನ ಅದ್ಭು ತ ಸಾಹಸಗಳ 
ಅದ್ಭು ತ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ” ಪೂರ್ತಿ ಮೋಸ 


ಕ್ವಿಹೋ ೧೨೭ 


ಹೋಗಿದ್ದ. ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಸಾಹಸಗಳನ್ನೆಸೆಗಿದರೆ 
ಸಂಪತ್ತು "ಸನ್ಮಾನಗಳೆರಡೂ ಸಿಕ್ಕು ಸುಖವಾಗಿ 
ಬಾಳಬಹುದು ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು 

ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ನಂಬಿದ್ದ. ತಾವಿಬ್ಬರು ಸೇರಿ ಬಾಡಿ 
ನಡುಗಡ್ಡೆ ಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲತಕ್ಕದ್ಜೆಂದೂ ಅನಂತರ 
ಆ ನಡುಗಡ್ಡೆ ಗೆ ಸ್ಕಾಂಕೋನೇ ಗವರ್ನರನಾಗಬೇ 
ಕೆಂದೂ ಹೆ ಛಿದ್ದ. ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ಡಾನ್‌ 
ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಘೇ ನಾಡು ಸ್ಕಾಂಕೋ 


ಆತನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ. 
ಎಲ್ಲವೂ . ಅಣಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ರಿಶಿತ್ರಿ 
ಇಬ್ಬರೂ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದೆ. ಹೊರ 
ಬಿದ್ದರು. ಕ್ವಿಹೋ ತನ್ನ « ರಾಯಿ ನಾಂಟಿ” 
ಯನ್ನು ಸವಾರಿ. ಮಾಡಿದ್ದ, ಸ್ಯಾಂಕೋ 


ತನ್ನ “ ಡ್ಯಾಪಲ್‌ ” ಎಂಬ ಕತ್ತೆಯನ್ನೇರಿದ್ದ. 
ಆದರೆ ಅವನ ಪಾಲಿಗೆ ಅದು ಕನಸಿನ ಕುದು 
ಕೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. “ ಹಾಗೆ ನೋಡಿದಕೆ ಬರೀ ಗವ 
ರ್ನರ ಯಾಕೆ?” ಡಾನ್‌ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. “ಸಾಧ್ಯ 
ವಾದಕಿ ನಿನ್ನ ನ್ನ್ನ ಒಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅರಸನನ್ನಾ 
ಗಿಯೇ ಮಾಡಿಬಿಡಬಹುದು. ಡ ಸ್ಮಾಲಕೋ ಹೇಳು 
ದ್ದೆ “ತಾವು ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರೋ ಹಾಗಾಗಲಿ. 
ನನಗೇನು ಗೊತ್ತಾದೀತು? ನನ್ನ ಯೋಗ್ಯತೆ 
ಎಷ್ಟು ಎನ್ನುವುದು ತಮ್ಮಂಥ ಸರದಾರರಿಗೆ 
ತಿಳಿಯಬೇಕಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆಯೆ?” 
ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ. 


(೫) 
ಈರೀತಿ ಗಾಳಿಗೋಪುರಗಳನ್ನು 


ಸಾಗಿದರು. 
ಕಹೋ 
ಬು 


ಕಟ್ಟುತ್ತ 
ಒಂದು ಬಯಲನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಾಗ 
ನೆಟ್ಟಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ 
ನೋಡುತ್ತ ಸ್ಕಾಂಕೋನಿಗೆ ಹೇಳಿದೆ: .“ ಅಲ್ಲಿ 
ನೋಡು, ಸ್ಯಾಂಕೋ, ನಮ್ಮ ದೈವಕ್ಕೆ ಎಣೆ 
ಇಲ್ಲ. ನಲವತ್ತು ಜನ ರಾಕ್ಷಸರು ಹೇಗೆ ಸಾಲು 
ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಮುಗಿಸಿಯೆ 
ನಾವು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಜ್ಞ ಪ್ರಪಂ 

ವನ್ನು ಇಂಥ ಕ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಬಿಡುಗಡ 
ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯ ನಮ `ಒದಾಗುತ್ತದೆ. ”. “ ಎಲ್ಲಿ 


೧೨೮ 





ಡಾನ ಕ್ವಿಹೋ ಫವನಚಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದ ಫಲ: 


ಡಾನ್‌ 


ದ್ವಾರೆ ಅವರು?” ಎಂದು ಸ್ಯಾಂಕೋ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ 
ಕ್ವಿಹೋ “ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೆ ಅಲ್ಲಿ? ನೋಡು, 
ಹೇಗೆ ಕೈ ಚಾಚಿ ಕರಾಳವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ” ಎಂದ. 
ಸ್ಯಾಂಕೋ ಹೇಳಿದ : “ ಅವರು ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲ, 
ಯಜಮಾನಕೆ. . ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತ ಅವು 
ಪವನಚಕ್ಕಿಗಳು': ತ ಹುಚ್ಚು ನಿನಗೆ. . ನಿನ್ನ 
ಬುದ್ಧಿಗೆ ಯಾವುದೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ 
ಮಾತು ಕಳು. ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರಾಕ್ಷ 
ಸರು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿನಗೆ ಹೆದರಿಕೆಯಾಗು 
ತ್ತಿದ್ದರೆ ನೀನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತುಕೋ. ಒಂದೇ 
ಟಿಗೆ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಬರುತ್ತೇನೆ, ” 
ಎಂದವನೆ ಕ್ವಿಹೋ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಆ 
ಪವನ ಚಕ್ಕಿಗಳಿದ್ದೆಡೆ ಧಾವಿಸಿದ... ಗಾಳಿ ಬೀಸ 
ತೊಡಗಿತು. ಪವನಚಕ್ಕಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ 
ತಿರುಗತೊಡಗಿದವು. ಅದನ್ನು ಕಂಡು ವೀರಾ 
ವೇಶ ತುಂಬಿದ ಡಾನ್‌ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ 
ಹೋದ. ಮೊದಲನೆಯದರ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗು 
ವುಡೇ ತಡ. ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಚಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಬರ್ಚಿ 
ಸಿಕ್ಕು ಬಿದ್ದು ಚೂರುಚೂರಾಯಿತು. ಇನ್ನೊಂದು 
ಫಲಕ ಕ್ವಿಹೋನನ್ನೂ ಆತನ ಕುದುಕೆಯನ್ನೂ 
. ಕೂಡಿಯೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೂರಿ ಇಪ್ಪತ್ತಡಿಯಾಚೆ 
ಹೋಗಿ ಬೀಳುವಂತೆ ತಾಗಿತು. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿರು 
ಪಾಯನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಕ್ಯಾಂಕೋ 


ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಕತ್ತೆಯನ್ನು ಓಡಿಸಿ ' 


ಸಹಾಯಕ್ಕೆಂದು ಬಂದು ಎಚ್ಚರ ತಬ್ಬಿ ಬಿದ್ದ 
ಕ್ವಿಹೋನನ್ನು ಉಪಚರಿಸಿದ. ಡಾನ್‌ ಎಚ್ಚರ 
. ಬಂದು ಪಿಳಿಪಿಳಿ ಕಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಸ್ಯಾಂಕೊೋ( 
ಎಂದ; "" ನಾನು ನಿಮಗೆ ಮೊದಲಿಗೆಯೆ ಹೇಳಿ 
ರಲಿಲ್ಲವೆ ಅವರು ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲ ಎಂದು? ತಲೆ 
ಸಮನಾಗಿದ್ದ ಯಾರಿಗೂ ಅಷ್ಟು. ತಿಳಿಯಬಹು 
ದಾಗಿತ್ತು.'' ಆದರೆ ತನ್ನ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿಯೇ 
ಇದ್ದ ಕ್ವಿಹೋ ಹೇಳಿದ:  “ ಶಾಂತನಾಗು 
ಸ್ಯಾಂಕೋ; ನಿನಗೆ ಇದು ತಿಳಿಯದ:;; ನನ್ನ ಪುಸ್ತ 
ಕಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಯಕ್ಷಿಣಿಯದೇ ಇದೆಲ್ಲ ಆಟ. 
ಆಕೆಯೆ ಮಾಟದಿಂದ ಈ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೆಲ್ಲ ಪವನ 
ಚಕ್ಕಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದಳು. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯ 
ಎಲ್ಲ ಯಕ್ಷಣಿಯರನ್ನು ಈ ನನ್ನ ಖಡ್ಗದಿಂದ 
೫.17 





ಡಾನ್‌ ಕಿಹೋಗೆ ಕುರುಬರ ಕವಣೆಯ ರುಚಿ 
ತಿಳಿದದ್ದು 
ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡದ ಹೊರತು ನನಗೆ ಸಮಾಧಾನ 
ಲ್ಲ.” ಸ್ಕಾಂಕೋ ನಿಟ್ಟುಸಿರೆಳೆದು ಯಜಮಾನ 


ಮೇಲಕ್ಕೈೇಳಿಸಿದ. ಕುದುಕೆಗೂ ಏಟು 
ದ್ವಿತ್ತು. ಆದರೂ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 
ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು 
ಇಬ್ಬರೂ ಆ “ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು” ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು 
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು. 

ಮರುದಿನ ಕತ್ತೆಯೊಂದನ್ನೇರಿ ಸಾಗಿದ್ದವನ 
ಕೂಡ ಕಾಲುಕೆದರಿ ಕ್ವಿಹೋ ಜಗಳ ಹೂಡಿದ. 
ಯುದ್ದವಾಯಿತು. ಡಾನ್‌ ಗೆದ್ದ. ಆದರೆ ತುಮುಲ 
ದಲ್ಲಿ “ಆತನ ತಲೆಕಾಪಿನ ಅರ್ಧಭಾಗ ಕಿತ್ತು 
ಹೋಯಿತು. . ಬಲಗಿವಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವೂ 
ಕತ್ತರಿಸಿಹೋಯಿತು. ಆದರೆ ಆತನಿಗೆ ಹರಿದ 
ಕಿವಿಗಿಂತ ಮುರಿದ. ತಲೆಕಾಪಿನದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ 
ಯೋಚನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೋತು ಓಡಿದವನಮೇಲೆ 
ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಕೋಪಾತಿ 
ರೇಶವೂ ಉರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಿರು ಬಂದೆ ಮೊದ 
ಲನೆಯ ವೀರ ಸರದಾರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆತ 
ನಿಂದಲೇ ತಲೆ ಕಾಪನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಎಂದು 
ಆ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆಯೆ ನಿರ್ಧಾರಮಾಡಿದ. 


೧೩೦ 
(೬) 


ಇಂಥ ವಿಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತ ಮುಂದೆ 
ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದೂರದಲ್ಲಿ ಧೂಳಿಯ ಮೋಡ 
ವೊಂದು ಕಾಣಿಸಿತು. ತಮ್ಮೆಡೆಗೆಯೇ ಅದು ಬರು 
ತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಕಾಣಿಸಿತು. ಡಾನ್‌ ಸಂತೋಷ 
ಪರವಶನಾಗಿ ಚೀರಿದೆ... "" ನೋಡು ಸ್ಯಾಂಕೊ, 
ಈಗ ನೋಡು ನನ್ನ ವಿಕ್ರಮವನ್ನು. ಅಗೊ ಅಲ್ಲಿ 
ಧೂಳಿಯ ಮೋಡ ಬರುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲ, ಅದೇನು 
ಗೊತ್ತಿದೆಯೆ ? ಅದು-ಸೈನ್ಯ. ರಾಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ 
ಸೈನ್ಶವೇ ಆರ್ಭಓಿಯಿಂದ ಈ ಡೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. 
ನನ್ನ ಹೆಸರು. ಅಜರಾಮರವಾಗುವ ಕಾಲ 
ಬಂದಿದೆ. '' ಎಂದ. “ ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಎರಡು ಸೈನ್ಯ 
ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ ಹಾಗಿದೆಯಲ್ಲ?'' ಎಂದು ಸ್ಯಾಂಕೊ 
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ತೋರಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ. ತಿರುಗಿ ನೋಡಿ 
ದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯೂ ಧೂಳಿಯ ಮೋಡ. ಕ್ವಿಹೋನ 
ಆನಂದಕ್ಕೆಪಾರವೇ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿಯೇ 
ಎರಡು ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತದೆ 
ಎಂದು ತೂರಾಡಿದ. ನ 

ನಿಜದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಎರಡು ಕಡೆಯಿಂದ 
ಎರಡು ಕುರಿಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. 
ಅದರಿಂದಾಗಿ. : ಧೂಳಿ ಮೇಲಕ್ಕೆಳುತ್ತಿತ್ತು. 
ಧೂಳಿಯ ಮೂಲಕವೆ ಅವು ಹತ್ತಿರ ಬರುವ 
ವರೆಗೆ ಕುರಿಗಳ ಹಿಂಡು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುವ 
ಹಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೆ ಸ್ಯಾಂಕೊರಿಗೆ ನಂಬಿಗೆ 
ಯಾಯಿತು.  " ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನಾವೀಗ ಏನು 
ಮಾಡುವುದು? '' ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದ. "" ಏನೆಂ 
ದರೆ? ಯಾವ ಸೈನೈ ಸೋಲಬಹುದು ಎಂದು 
ಕಾಣುತ್ತದೆಯೊ ಆ'ಕಡೆಗೆ ನಾವು ಸೇರಿ ಅದು 
ಗೆಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ನಮ್ಮೆದುರಿಗೆ ಬರು 
ತ್ತಿದ್ದ ಸೈನ್ಯ ಅಲಿಫ್ಯಾನ್‌ಫೆರೊನದು! ಇನ್ನೊಂದು 
ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ಪೆಂಟಾಪೊಲಿನ್‌ 
ನದು ''. ಎಂದು ತಿಳಿದವನ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದ. 
"" ಇವರ ವೈರಸ್ಕೇ(ನು ಕಾರಣ 1 '' ಎಂದು 
ಸ್ಮಾಂಕೋ ಕೇಳಿದ್ದನ್ಕೆ ಕ್ವಿಹೋ ಎಲ್ಲಬಲ್ಲಪ್ಪ 
ನಂತೆ ವಿವರಿಸಿದ: "" ಈ ದುಷ್ಟ ರಾಜನಾದ 
ಅಲಿಫ್ಕಾನ್‌ ಫೆರೊನಿಗೆ ಪೆಂಟಾಪೊಲಿನ್‌ನ 


ಕಸ್ತೂ ರಿ 


ಚೆಲುವೆಯಾದ. ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗ 
ಬೇಕಾಗಿದೆ. : ಆದರೆ ತಂದೆ ಕೊಡಲೊಪ್ಪಿಲ್ಲ. 
ಈಗ ನೋಡು, ಈ ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯ 
ವೀರರ ವಿಷಯ ಹೇಳುವೆ. ಈ ಹತ್ತಿರದ ದಿನೆ 
ಯನ್ಸೇರಿ ನಿಲ್ಲುವಾ. ಎಂದರೆ ಎರಡೂ ಸೈನ್ಸ್‌ 
ಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ” ಇಬ್ಬರೂ 
ದಿನ್ನೆಯನ್ನೇರಿ ನಿಂತರು.” ಕ್ವಿಹೋ ಕೈಮಾಡಿ 
ತೋರಿಸುತ್ತ ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯ ವೀರರ 
ಕವಚ-ಖಡ್ಗ್ಸ ಆಯಧಾದಿಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸತೊಡ 
ಗಿದ. ಸ್ಕಾಂಕೊ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ. 
ಆತನ ಕಣ್ಣು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದು. ಧೂಳಿಯ 
ಮೋಡವನ್ನು ಮಾತ್ರ. ಕೊನೆಗೆ “ ನನಗಂತೂ 
ಯಾವುದೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲ್ಬ'' ಎಂದುಸಿರಿದ. 
“ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೆ? ಕುದುರೆಗಳ ಹೇರಿಕೆ, 
ರಣಕಹಳೆಗಳ ಮೊಳಗು, ಖಡ್ಗಗಳ ಖಣ 
ಖಣಾಟ, ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲವೆ ನಿನಗೆ? *ಎ ಕೇಳದ 
ಹಾಗಾಯಿತೆ ನಿನಗೆ? " ನನಗಂತೂ ಆಡು 
ಕುರಿಗಳ ಬ್ಯಾಂ ಬ್ಯಾಂ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಹೊರತು 
ಬೇಕೆ 'ಯಾವುದೂ  ಶೇಳುವುದಿಲ್ಲ”. ಎಂದು 
ಸ್ಯಾಂಕೊ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದ. ಅದೇ 
ನಿಜ. ಕುರಿಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಆಗ ತೀರ ಹತ್ತಿ 
ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದವು. ಈ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸದೆ 
ಕ್ವಿಹೋ ಹೇಳಿದ... "" ನಿನಗೆ ಹೆದರಿಕೆಯಾಗು 
ತ್ತಿದ್ದರೆ ಹಿಂದುಳಿಯಬಹುದು. ನಾನಂತೂ ಈ 
ರಣಧೂಳಿಯಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುವವ. ನ್ಯಾಯವಿದೆಡೆ 
ವಿಜಯವನ್ನು ತರುವವ.*' : ಎಂದವನೆ ಕುದು 
ಕಿಯನ್ನು ದಿನ್ನೆಯ. ಇಳಿ ಜಾರಿನಗುಂಟ ಓಡಿಸಿದ. 
ಸ್ಮಾಂಕೊ ಕಾಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ: “ ಅದು 
ಸೈನ್ಯವಲ್ಲ, ಯಜಮಾನಕೆ, ಅದು ಕುರಿಗಳ 
ಹಓಂಡು.'' ಎಂದು. ' ಆದರೆ ಕ್ವಿಹೋ ಕುದುರೆ 
ಯನ್ನು ಓಡಿಸಿಯೇ ಹಿಡಿಸಿದ. ಘುರಿಗಳ ಹಿಂಡಿ 
ನಲ್ಲಿ ನುಗಿ ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಘೂಗಾಡಿದ. 
ಅನೇಕ ಖಂಗಳು ಕುದುಕೆ ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದು 
ಸತ್ತವು. ಕೋಲಾಹಲವೇ ಕೋಲಾಹಲ. 
ಒಂಡು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕುರುಬರು ಮೊದಲಿಗೆ 
ಕಕ್ಕಾವಿಕ್ಕಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಕುರಿಗಳು ದಿಕ್ಕು 
ಪಾಲಾಗುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ತಮ್ಮ ಕವಣೆ 


ಡಾನ್‌ 


ಗಳನ್ನು ಬೀಸತೊಡಗಿದರು. ಕ್ವಿಹೋ ಮಾತ್ರ 
ಕುರಿಗಳನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ತುಮುಲವನ್ನೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ. 
"" ಎಲೈ ದುಷ್ಟ  ಅಲಿಫ್ಯಾನ್‌ ಫೆರೊ, ಎಲ್ಲಿ 
ಹೋಗುತ್ತೀ? "ನ್ನು ನೀನು ಪಾರಾಗುವುದು 
ಸಾಧ್ಯ ವೇಇಲ್ಲ'' ಬಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಕೂಗಾಡು 
ತ್ರ ದ. ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕವಣೆಕಲ್ಲು ಬಿಕ್ರಿಂದು 
ಬಂದು ಪಕ್ಕ ಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಡಿಯಿತು. 'ರುಗಿ 
ನೋಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಂದು: ದವಡೆಗೆ 
ಬಡಿದು ಆತನನ್ನು ನೆಲಕ್ಕು ರುಳಿಸಿತು. ಎಚ್ಚರ 
ತಪ್ಪಿತು. ಎರಡು ಮೂರು ಹಲ್ಲು ಮಜ 
ಆತ ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಕುರುಬರು 
ಗಾಬರಿಯಾದರು. ಆತ ಸತ್ತರೆ ತಾವು ಸಿಕ್ಕಿ 
ಬೀಳಬಹುದೆಂದು!ಕುರಿಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ, ಸತ್ತ 


ವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬರಬರನೆ ಹೊರಟು 
ಹೋದರು. 
(೭) 
ಕುರುಬರು. ಹೊರಟು. ಹೋದನಂತರ 


ಸ್ಯಾಂಕೋ ಓಡುತ್ತ ಒಡೆಯ ಬಿದ್ದೆಡೆಗೆ ಬಂದ. 

ಆತನಿಗೆ ಎಚ್ಚರ ಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎದ್ದು ಕುಳಿತು 
ಕೊಳು ವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. "" ನಾನು ಹೇಳಿರ 
ಲಿಲ್ಲವೆ”-ಅದು ಸೈಸ್ಸವಿರದೆ ಕುರಿಯ ಹಿಂಡು 
ಎಂದು? ” ಎಂದು ಸ್ಕಾಂಕೋ ಹೇಳಿದ್ದ ಕ್ರ 
ಕ್ವಿಹೋ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೇಳಿದ: "" ನಿನಗೆ ಲೆ 
ಯದು, ಸ್ಕಾಂಕೋ. ಇದೆಲ್ಲ ಆ ಯಕ್ಷಿಣಿಯ 
ಮಾಟದಾಟವಾಗಿದೆ. ಸೆ ನ್ಯವನ್ನು ಕುರಿಯ. ಹಿಂಡ 
ನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ನು ಮೋಸಿಮಾಡಿದಳಷ್ಟ. ಳ್‌ 
ಇಬ್ಬರೂ ಮತ್ತೆ ಹೊರಡಬೇಕಾದಕೆ ನೆಲವು ಗಟ 
ಸಳ ಉಪಚಾರ ಬೇಕಿತ್ತು. ಅಂತೂ ಹೊರಟರು. 
ನಿಧಾನವಾಗಿ ದಾರಿ ಸವೆಯುತ್ತಿತ್ತು. *ೆಲ 
ಹೊತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇದಿರಾಗಿ ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ 
ಯಾರೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಕಂಡಿತು. ಆತನ 
ತಲೆಕಟ್ಟು ಚಿನ್ನದ ಹಾಗೆ. ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. 

ಅದನ್ನು ಕಂಡು” ಕ್ವಿಹೋ ಹೇಳಿದ; "" ನೋಡಿ 
ದೆಯಾ. ಆ ಕಿರೀಟವನ್ನು? ಅದು ಮೆಂಬ್ರಿನೋನ 
ಕಿರೀಟ. ಖಂಡಿತವಾಗಿ. '' ತಾನು ಓದಿದ ಒಂದು 


ಕ್ವಿಹೋ 


೧೩೧ 


ಕಥೆಯಲ್ಲಿಯ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಾದ ಮೆಂಬ್ರಿನೋನ 
ಕಿರೀಟವನ್ನು ಕಿನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಡಾ ತ್ತು 
ಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದ. ತ್ನ ದುರಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವ 
ರೆನಾಲ್ಡ್ಸ್‌ ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನಾರೂ ಅಲ್ಲವೆಂದು 
ಕ್ವಿಹೊಣೆಗೆ ಹೇಗೋ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. 
ಅಲ್ಲದೆ ಇದಿರು ಬಂದ ಮೊದಲ ಸರದಾರನ ಶಿರ 
ಸ್ಟ್ರಾಣವನ್ನು ತಾನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳೆತಕ ದ್ದು 
ಎಂಬ ತನ್ನ ಶಪಥವೊ ಜ್ಞಾಪಕಕ್ಕೆ ನ 
ಕಿರೀಟಿವೊಂದನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವ ಅವಕಾಶ ಇಷ್ಟು 
ಬೇಗ ಸಿಕ್ಕುದಕ್ಕಾಗಿ ಆತನಿಗಾದ ಆನಂದ ಅಷ್ಟಿ 
ಷ್ಚಲ್ಪ. - ಮತ್ತೇನಾದರೂ ಪ್ರಮಾದವಾಗಬಾರ 
ದೆಂದು ಸ್ಯಾಂಕೋ ಎಚ್ಚರ ಹೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ, “ ಏನು 
ಪ್ರಮಾದವಾಗಬೇಕು1* ಚಿನ್ನದ ಸರೇಟವನ್ನು 
ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಸರದಾರ ನಿನಗ 
ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲವೆ?' ಸ್ಯಾಂಕೋ ನಿಧಾನವಾಗಿ 
ಹೇಳಿದ: : " ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಮಟ್ಟಿ ಗೆ 
ಯಾವನೊ ಒಬ್ಬ ಕತ್ತೆಯನ್ನೇರಿ ಬರುತ್ತಿ ದ್ಧಾ್‌ ನೆ 
ಆತನ ತಲೆಕಟ್ಟು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಷ್ಟು 
ಮಾತ್ರ ನಿಜ'' 1 

ಕತೆ ತ್ರೈಯನ್ನೇರಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದವ ಒಬ್ಬ 
ಕ್ಪೌರಿಕನಾಗಿದ್ದ. ತನ್ನ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆಂದು ಹತ್ತಿ 
ರದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೊರಜಿತ್ದೆ. ತನ್ನ ಕಲಸಕ್ಕೆ ಬೇಕಾ 
ಗುವ ನೇರಿಗೆಂಡು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹರವಾದ 
ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಪಾತ್ರೆಯೊಂದನ್ನು ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿ 
ತ್ತಾದ್ದರಿಂದ , ತಲೆಯ ಮೇಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. 
ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆಪಾತ್ರೆಯೆ ಕ್ವಿಹೋನಪಾಲಿಗೆ 
ಮೆಂಬ್ರಿನೋನ ಚಿನ್ನ! ದ ಕಿರೀಟವಾಗಿತ್ತು. 
ಹತ್ತಿ ರ ಬಂದಕೂಡಲೆ ಡಾನ್‌ ಆತನ ಮೇಲೆ 
ಭೀಕರವಾಗಿ ಏರಿಹೋದ. ಆ ಆಕ ತಿಯನ್ನು, ಆ 
ವೀರಾವೇಶವನ್ನು ಕಂಡುಸ್ಸ್‌ ಸ ಕತ್ತೆ ಸು 
ನೆಲಕ್ಕೆ ಉದ್ದವಾಗಿ ಬಿದ್ದ. ತ್ತಾ ಳೆಯ ಪಾತ್ರೆ 
ಉರುಳಿತು. ಒಂದೆರಡು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ 
ಕತ್ತ, ಪಾತ್ರೆ, ಯಾವುದರ ಪರಿನೆಯೂ ಇಲ್ಲದ 
ಕ್ಸೌರಿಕ ಕಾಲಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಿ ಕಣ್ಮಕೆಯಾದ. 

ನ್ನ ಶೌರ್ಯ ಜೆ ತಾನೇ ಮೆಚಿ ಸಿದವನಾಗಿ 
ಕ್ವಿಹೋ ಉರುಳಿ ಬದ್ದ ಆ ಪಾತೆ ತ್ರೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ 


೧೩೨ 


ಕೊಡಲು ಸ್ಯಾಂಕೊನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾ ಏಿಸಿದ. ಆತ 


ತಂದುದನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ತಲೆಯ 
ಪ್ರ ಮಾಣಕ್ಕೆ ಜ್‌ ತುಸು ದೊಡ್ಡ ದಾಗಿದ್ದರೂ 
ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಗೆದ್ದ ಕಿರೀಟವಲ್ಲವೆ ಅದು? 
ಹೀಗೆಂದು ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟ ಧರಿಸಿದವನ ರೀತಿ 
ಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಸ್ಟ 
ಮಾತ್ರ ನಗು ಬಚನ ಜ್ನ ಆತ ಕೇಳಿದ, 
1 ಮೇಂಬ್ರಿನೋನ ಚಿನ್ನ ದ *ರೀಟ ಇದು ಎನ್ನು 
ತ್ತೀರಿ. ಆದರೆ ಕ್‌ ಬರಿಕನ. ಪಾತ್ರೆಯ ಹಾಗೆ ಅ 
ತ್ತಿದೆಯಲ್ಲ?'' ಖೆ ಹೋ ಹೇಳಿದ "ಹೇಗೂ 
ಕಾಣಲಿ. ಈ] ಅದು ಏನಿದೆ ಎನ್ನುವುದು 
ನನಗೆ ಗೊತ್ತು. ಅಷ್ಟು ಸಾಕು ನನಗೆ. ಮುಂದಿನ 
ಊರನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಅಕ ಸಸಾಲಿಗಫಿಂದ 
ಅದನ್ನು ಇಕಪಡಿಸಿಎ/; ಇಂಥ ಹರಟ ಪ್ರಪಂಚ 
ದಲ್ಲಿಯೆ ಸಿಕ್ಕ ಲಾರದು ! ಅದು ನನ್ನ ತಲೆಯ 
ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ, ನೋಡಿಕೆಯಾ? ಸ 


ಕ ಗ 


ಹೀಗೆ. ವಿಜಯಶ್ರೀಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತ 
ಕ್ವಿಹೋ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಕೋ ಊರಿಂದ ಊರಿಗೆ 
ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಯಿಸಿದರು. .. ಒಂದು ದಿನ 
ನೂರಾರು ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಸೆರೆ 
ಯಾಳುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ನಡಸಿ 
ಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕ್ವಿಹೋ ಕಂಡ. 
ಗುಲಾಮರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಹಡಗದ 
ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತಿತ್ತು. ಕ್ವಿಹೋ ಕೈ- 
ಸನ್ನೆ ಮಾಡಿ ಪೋಲೀಸರನ್ನು ತಡೆದು ಸೆಕೆಯಾಳು 
ಗಳಿಂದ ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹ 
ಸಂಕಟದಲ್ಲಿದ್ದ ವರಿಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡದಿದ್ದ ಕಿ 
ದಾರನೆಂಥವ ) ಎಂದುಕೊಂಡು ಆ ಭ್‌ 
ಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಪೋಲಿ 
ಸರಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ಯನ್ನು ಜನು ಆದರೆ ಅವರು 
ಯಾತಕ್ಕೆ ಡೇ ಛಬೆ; ಕು? ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ ಸಂತಾಪ 
ಬಾಟ್‌ ಅವರ ಮೇಲೆ. ಏರಿ ಹೋದ. 
ನೂರಾರು ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಆತನನ್ನು ಕ್ಷಕಾರ್ಧ 
ದಲ್ಲಿ ನುಚ್ಚುನೂರು ಮಾಡಿಬಿಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. 


ಸರ ಹೆದರಿಕೆಯೆನಿಸಿತು. 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಕ್ವಿಹೋನ ದೈವ ಬಲವತ್ತರವಾಗಿತ್ತೆಂದೇ ಹೇಳ 
ಬೇಕು. ಸಾರಳ ಬೇರೆ ಏನನ್ನೊ ಯೋಚಿ 
ಸುತ್ತಿದ್ದಂತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ 
ಸೆಕೆಹಾಳುಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಕತೆ ಹಗ್ಗಗ 
ಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಕೊಂಡು ಸಿಪಾಯಿಗಳ ಮೇಲೆ ಏರಿ- 
ಡಕ ಕೊಚ್ಚಿ ಗೆದ್ದ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು 
ತಮ್ಮನ್ನು ಏನೂ ಮಾಡಿಯಾಕೆಂದು ಹೆದರಿ 
ಕೊಂಡು ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಓಡಿಹೋದರು. 
ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಹೀಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸೆರೆ 
ಯಾಳುಗಳು ಕ್ವಿಹೋನ ಸುತ್ತಲೂ ನಿಂತು 
ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ 
ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ತಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆದು 
ಕೇಳಿದರು. ಕ್ವಿಹೋ ತಟ್ಟಿನೆ ಹೇಳಿದ; ಅವ 
ರೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾನಿ ತನ್ನ ಸ್ಬೂ ರ್ತಿದೇವತೆಯಾದ 
ಡಲ್ಲಿ ನಿಯಾಳ ಕಡೆಗೆ "ಹೋಗಿ ಆಕೆಯೆದುರು 
ವೆೌಳಕಾಲುಕ ನಮ್ರವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, 
ತಾನು ಗೈದ ವಿಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು 
ಎಂದು. ಇಷ್ಟನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 
ಅವರ ಕೃತಘ್ನತೆಯಿಂದ ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ ಕೋಪ 
ಬಂದಿತು. ತರ ಸುಮ ಅವ 
ರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಸುತ್ತಲಿಂದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ 
ಕೊಂಡು ತೂರತೊಡಗಿದರು. ಕಲ್ಲು. ತಾಕಿ 
ಕ್ವಿಹೋ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ... ಆತ ಬಿದ್ದುದನ್ನು 
ಕಂಡು ಆತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮುಂದೆ ಬಂದು 
ಕ್ವಿಹೋನ "" ಚಿನ್ನದ ಕಿರೀಟಿ ''ವನ್ನು ವತ್ತಿ 
ಕೊಂಡು ಅದರಿಂದಲೇ ಆತನ ತಲೆಯನ್ನು 
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚಚ್ಚಿದ. ಉಳಿದವರು ಕ್ಹಿಹೋ 
ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಂಕೋೋನ ಮೈಮೇಲಿನ ಬಟ್ಟಿ ಬರೆಗ 
ಛನ್ನು. ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಪೋಲೀಸರು "ಮ ತ್ತೆ 
ಬರಬಹುರಕು ಬೇಗಬೇಗನೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ 
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಲೈೆಗೆದರು. ಸ್ಯಾಂಕೋನಿಗೂಪ್ಪೆ ಪೋಲಿ 
ಕ್ವಿ ಹೋ ಪೋಲೀಸ 
ರಿಗೆ ಇದಿರಾಗಿ ನಿಂತದ್ದು ನ್ಯಾಯಾಪರಾಧವೆಂದು 
ತೋರಿತು. ಹೀಗೆಂದು ಕೆಲ ಕಾಲ ತಾವಿಬ್ಬರೂ 
ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಬಳ್ಳೆಯ 
ದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂದು 
ಗುಡ್ಡಗಾಡನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಆದಕೆ ಕರ್ಮಧರ್ಮ 


ಡಾನ್‌ 


ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಓಡಿಹೋದ ಸೆಕೆಯಾಳುಗಳೂ 
ಅಲ್ಲಿಯೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಈತ ಬಂದು 
ದನ್ನು ನೋಡಿ ಜೆದರಿದರು. ರಾತ್ರಿ ಇವರಿಬ್ಬರೂ 
ಮಲಗಿದಾಗ ಸ್ಯಾಂಕೋನ ಕತ್ತೆಯನ್ನು ಕದ್ದು 
'ಫೊಂಡು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಾರಾದರು. 


ತನ್ನ. ಕತ್ತೆ. ಕಳವಾದುದನ್ನು ಕಂಡು 


ಸ್ಕಾಂಕೋನಿಗೆ ವಿಪರೀತ ದುಃಖವಾಯಿತು. 


ಆದಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಮೇಲೆ ತನ್ನಲ್ಲಿಯ ಐದು 
ಕತ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನ್ನು ಕೊಡುವೆನೆಂದು ಕ್ವಿಹೋ 
ಆತನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿದ. ಹೀಗೆ ದಿನಗಳು 
ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಸ್ಭೂ ರ್ತಿದೇವತೆಗೆ 
ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳಿಸ ಜಳಕ ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ 
ತೋರಿತು. . ಆ *ೆಲಸವನ್ನು ಸ್ಕಾಂಕೋನಿಗೆ 
ಒಬ್ಬಿಸಿದ. ಅಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಸ್ಯಾಂಕೋನಿಗೂ 
ಬೇಸರವಾಗಿತ್ತು. ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೆಲಸವನ್ನು 
ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕುದುರೆಯನ್ನೇರಿ ಡಲ್ಲಿನಿಯಾಳಿ 
ದೈಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆಂದು 
ಒಂದು. ತಂಗುಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಾಗ 
ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಊರ ಪಾದ್ರಿ 
ಮತ್ತು ಕ್ಪೌರಿಕ ಇಬ್ಬ ರೂ ಸಿಕ್ಕ ರು. ಅವರು 
ಕ್ವಿಹೋನಬಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬ ಟ್‌್‌ ಸ್ಯಾಂಕೋ 
ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟಾಗಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ 
ಪರಾಕ್ರಮಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಹುಚ್ಚುಹು ಚ್ಚಾಗಿ ಬಣ್ಣಿ 
ಸಿದ. ಕೇಳಿದವರಿಗೆನಿಸಿತು.-ಕ್ವಿ ಹೋನಿಗೆ ಸರಿ 
ಯಾದ ಜೊತೆಗಾರನೇ ಈತ ಎಂದು. ಆತನ 
ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಪಾದ್ರಿ ಮತ್ತು 
ಕ್ಪೌರಿಕ ಇಬ್ಬರೂ ಏನಾದರೂ ಒಂದು ಯುಕ್ತಿ 

ಯನ್ನು ಹ ಕ್ವಿಹೋನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದು 
ತರಲೇಬೇಕೆಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಗ ಆತ 
ಅಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅಡವಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬೇ 
ನೆಂದುಸ ಸ್ಕಾಂಕೋನನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಮರು 
ದಿನ ಮೂವರೂ ಹೆಸರಟರು. ದಾರಿಯ 

ಪಾದ್ರಿಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಯೋಚನೆ. ಏನಾ 
ವರೂಪ್ರ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿದ 
ದ ಕ್ವಿಷೋ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಒಪ್ಪು ವವ 
ನಲ್ಲ ಎಂದು ಏನೆಂದು ಹೇಳಬೇಕು 1” ಈ 


ಕ5್ವಹೋ 


೧೩೩ 


ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೆ ದಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ 

ಪ್ರಯಾಣಿಕರ. ತಂಡವೊಂದು ಇದಿರಾಗಿ 
ಬಟು ಆ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳಿ 
ದ್ವಳು. ಎಲ್ಲರ ಪರಿಚಯ ದ ಉಪಚಾರ ಚಚಾರ 
ಮೇಲೆ ಪಾದ್ರಿ ಆ ಯುವತಿಗೆ `ತಾವು ಹೊರ 
ಬಿದ್ದೆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೇಳಿದ. ಕ್ವಿಹೋನೆ 
ಹುಚ್ಚು ಆ ಯುವತಿಗೆ ಮೋಜಿನದೆನಿಸಿರಬೇಕು. 
ಒಂದು ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೂಡಿ ತಾನು ಕ್ಹಿಹೋ 
ನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದರಕ್ಲಿ ಸಹಾಯಕಳಾಗು 
ವೆನೆಂದು ಆಶ್ವಾಸನವನ್ನಿತ್ತಳ ಯುವತಿಯ 
ಯುಕ್ತ ಯಾವುದು? 


(.) 


ಯುಕ್ತಿ ಹೀಗಿತ್ತು. ಆ ಯುವತಿ ಡಾನ್‌ 
ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ತಾನು ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಣಿ 
ಯೆಂದೂ ಒಬ್ಬ ಸ್ರೂರ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯ 
ವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದನೆಂದೂ ಆರಾಕ್ಷನಥಿಂದ 
ವೀರನಾಗಿದ್ದ ಕ್ವಿಹೋ ರಾಜ್ಯವನ್ನುಬಿಡಿಸಿಕೊಡ 
ಬೇಕೆಂದೂ `ನನ್ನ ವಿಸಬೇಕು. ಬಗೆ ಯೋಜನೆ 
ಮಾಡಿಕೊಂಡು "ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಟರು... ಉಳಿದ 
ವರು ದೂರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದರು. ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳೆ 
ಡಾನ್‌ನ ಹತ್ತಿರಬಂದು ಮೊಳಕಾಲೂರಿ ನಮಸ್ಮ 
ರಿಸಿ, ಕಣ್ಣೀರು ತಂದು ತನ್ನ ಕರುಣಕತೆಯನ್ನು 
ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಟಿಸಿದಳು. ಕ್ವಿಹೋನ ಹೈದಯ 
ಕರಗಿ ನೀರಾಯಿತು. ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಅ 
ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ *ಶೊಲ್ಲುವೆನೆಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ 
ಮಾಡಿದ. ಖಡ್ಗ ಕವಚಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಹಣಾಧ 
ದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಹೊಕಟು ನಿಂತು 
ರಾಣಿಯನ್ನು ದಾರಿ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಿನ್ನವಿ 
ಸಿದ. ಇಬ್ಬರೂ ಹೊರಟರು. ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ 
ಎಂದೆನಿಸುವ ಹಾಗೆ ಹಿಂದುಳಿದು ನಿಂ ತಿದ್ಧ ಪಾದ್ರಿ 
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕ್ವಿಹೋನನ್ನು ಬೇಟಿಯಾಗಿ 
ಲೋಕಾಭಿರಾಮವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿಸಿದ. ಅನಂ 
ತರ ಬೇಕೆಂತಲೆ ಯುವತಿಯನ್ನು ದ್ವೇಶಿಸಿ “ದೇವಿ 
ಯವರೆ, ತಾವೀಗ ನಡೆದದ್ದು ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾ 


೧೩೪ 


ನಿಯ ಕಡೆಗೆಯೆ ಅಲ್ಲವೆ?” ಎಂದುದಕ್ಕೆ ಆಕೆ 
ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಟನೆಯಿಂದ “ ಹೌದು ” ಎಂದು 
ಹೇಳಿದಳು. “ ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಳ್ಳೆಯದೆ ಆಯಿತು. 
ನಮ್ಮೂರಾದ ಲಾಮಾಂಚಾದಲ್ಲಿಂದ ಹಾಯ್ದೇ 
ನೀವು ಹೋಗುವುದೆಂದಾಯಿತು” ಎಂದ ಪಾದ್ರಿ. 

ಹೀಗೆಯೆ ದಾರಿ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಒಂದು 
ವ್ಯಕ್ತಿ ಕತ್ತೆಯನ್ನೇರಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು 
ಕಂಡಿತು. ಅವನು ಇನ್ನಾರೂ ಇರದೆ ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ 
ಸ್ಕ್ಯಾಂಕೋನ ಕತ್ತೆಯನ್ನು ಕದ್ದುಕೊಂಡು 
ಹೋದ ಸೆಕಿಯಾಳುಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನೇ ಆಗಿದ್ದ. 
ಕತ್ತೆಯೂ ಸ್ಕ್ಯಾಂಕೋನ ಕತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ 
ಕತ್ತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಸ್ಕಾಂಕೋ ಆತ ತಡೆಯಬೇ 
ಕೆಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಜನರನ್ನು 
ಕಂಡು, ಸ್ಯಾಂಕೋನ ಆರ್ಭಟಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ 
ಗಾಬರಿಯಾಗಿದ್ದ ಆತ ಕತ್ತೆಯಿಂದ ಹಾರಿ ಓಡಿ 
ಪಾರಾದ. ತನ್ನ ಕತ್ತೆ ತನಗೆ ಮತ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿತೆಂದು 
ಸ್ಯಾಂಕೋನಿಗಾದ ಆನಂದವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವದು 
ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಆತ ಅಬ್ಬಿಕೊಂಡನೇನು 
ಮುತ್ತಿಟ್ಟಿನೇನು! ಮುದ್ದುಮುದ್ದಾಗಿ ಅದನ್ನು 
ಮಾತನಾಡಿಸಿದನೇನು ! ಏನೆಂದು ಆ ಸಂತೋಷ 
ವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು? 

ಆ ರಾತ್ರಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದು ತಂಗುಮನೆಯಲ್ಲಿ 
ತಂಗಿದೆರು. ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೆಡೆ ಕುಳಿತು ವೈಭವ 
ದಿಂದ ಊಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಕ್ವಿಹೋ ತುಂಬ 
ದಣಿದಿದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿಗೆ ಎದ್ದು 
ಹೋಗಿ ಮಲಗಿದ. ಉಳಿದವರ ಊಟ ನಡೆದೇ 
ಇತ್ತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಕೋ ಭಯದಿಂದ ಓಡು 
ತ್ರೋಡುತ್ತ ಬಂದು, “ಬನ್ನಿ; ಬನ್ನಿ, ನೋಡಬನ್ನಿ 
ನಮ್ಮ ಮಹಾರಾಣಿಯರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡು 
ತ್ತಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕ್ವಿಹೋ ಆಗಲೆ ಕೊಂದು 
ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ತಲೆಯನ್ನೆ ತುಂಡರಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. 
: ಕೋಣೆಯ ತುಂಬ ನೆತ್ತರು ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ” 
ಎಂದ. ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ವಿಹೋ ಮಲಗಿದ್ದ ಕೋಣೆ 
ಯತ್ತ ಧಾವಿಸಿದರು. ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕತ್ತಿಯನ್ನು 
ಬೀಸುತ್ತ ಕ್ವಿಹೋ ಕೋಣೆಯ ತುಂಬ ಹರಿದಾ 
ಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ! ನಿಜವಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಕ್ವಿಹೋ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ:ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಡಿದ್ದೆ. 
ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಎದ್ದು ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ತೂಗು 
ಹಾಕಿದ್ದ ಮದ್ಯ ತುಂಬಿದ ತೊಗಲು ಚೀಲಗಳೊ 
ಡನೆ ಯುದ್ಧವನ್ನೆಸಗಿದ್ದ. ಆ ಚೀಲಗಳೊಳಗಿಂದ 
ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ ಹರಿದು ಬಂದಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ 
ಮದ್ಯ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿದಿತ್ತು [ 
ಅಷ್ಟು. ಮದ್ಯ ಹಾಳಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ 
ತಂಗುಮನೆಯ ಒಡೆಯ ' ಹಾರಾಡತೊಡಗಿದೆ. 
ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಒಂದು ಕೊಡ ತಣ್ಣೀರನ್ನು ತಂದು 
ಕ್ವಿಹೋನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸುರುವಿದ. ಇದೆಲ್ಬ 
ದೆವ್ವಗಳ ಬೂಟಾಟಿಕೆ ಎಂದು ಸ್ಯಾಂಕೊ ಗುಲ 
ಬ್ಬಿಸಿದೆ. ತಂಗುಮನೆಯ ಒಡೆಯನನ್ನು ಸಮಾ 
ಧಾನ ಹೇಳಿ ಸುಮ್ಮನಾಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಗ 
ಸಾಕುಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲವೆ! 
ಗದ್ದಲ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗದ್ದಲ ತಗ್ಗಿತು 
ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ ಎಚ್ಚರಾಯಿತು. ತಾನು ನಿಜವ. 
ಗಿಯೂ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವ 
ನದ ಆತ ನಯವಿನಯಗಳಿಂದ ಆ ಯುವ. 
ಯೆದುರು ಮೊಣಕಾಲೂರಿ "ದೇವಿ, ನಿಮ. 
ತೊಂಡೆಕೆ. ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸನನ 
ಕೊಂಪುಹಾತಿದ್ದೇನೆ. ನೀವಿನ್ನು ರಿರಾತಂ 
ವಾಗಿ ರಾಜ್ನಭಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು 
ಎಂದು ಅರಿಕೆಮಾಡಿಕೆಸೆಂಡ. ಆದ ನಷ್ಟವನೆ 
ತುಂಬಿಕೊಡುವ ಆಶ್ವಾಸನವನ್ನು ತಂಗುಮನೆಂ 
ಒಡೆಯ ಒಬ್ಬಿದ್ದ. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಹೋ 
ಮಲಗಿಕೊಂಡರು. | 











(೧೦) 


ಕ್ಲಿಹೋನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕಕೆದೊಯ್ಯುವ ಕೇ 
ಸದಲ್ಲಿ ಆ ಯುವತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೊಂದರೆ ಜೀ 
ಎಂದು. ಪಾದ್ರಿ ಮತ್ತಿತರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಬೆ 
ಯಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಒಂದು ಯ್ನೋ್‌ 
ಯನ್ನು ಹೂಡಿದರು. ಇದುವರೆಗಿನ ಠ 
ಹೆಡೆ. ಸಾಹಸೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ 
ತುಟ ಗಾಯಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮೈ ನೋ 


ಡಾನ್‌ ಕಹೋ 


ತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಆತ ಇಡೀ ದಿವಸ ಹಾಸಿ 
ಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಕೊಂಡೇ ಇದ್ದ. ಆತನ ಮಿತ್ರರ 
ಯೊ ಜನೆ "ೆ ಜಯದ ತಾ! 
ಆಯಿತು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಒಬ್ಬ ಗಾ ಡಿಯ 
ವನನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿ ಆ ಗಾಡಿಯ ಮೇಲುಗಡೆ 
ಯಲ್ಲಿ ಜ್‌ "ದೊಡ್ಡ ದಾದ ಬೋನನ್ನು 


ಗೊಳಿಸಿದರು. ರಾತ್ರಿ ಯ ಸಮಯ ಹ 
' ಗಾಢವಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಹೋಗಿದ್ದ. ಆ ಸಮಯಕ್ಕೆ 


ಗೆಳೆಯರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ವಯ 
ವೇಷಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ವಿಕಾರವಾದ ಮುಖ 
ವಾಡಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕ್ವಿಹೋನ ಕೋಣೆ 
ಯನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧ 
ದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಿ 
ಅನಾಮತ್ತಾಗಿ ಎತ್ತಿದರು. ಇದು ನಡೆದಾಗ 
ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ ಎಚ್ಚರಾದರೂ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ 
ಕೈಕಾಲುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಆತ 
ನಿಗೆ ಏನೂ , ಮಾಡರಲಿಕ್ಕಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆತನನ್ನು 
ಹೊತ್ತವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ದನಿಯಲ್ಲಿ 
ಹೇಳಿದ : “ನಿನ್ನನ್ನು ಸೆಕೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು 
ನೀನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕಾದದ್ದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನಿಂದ ಇನ್ನೂ 
ಅನೇಕ ಸಾಹಸದ ಕೆಲಸಗಳಾಗಬೇಕಾಗಿವೆ. 
ಅದಕ್ಕೆ ದೇ ಇದೆಲ್ಲ ಸಿದ್ಧತೆ” ಎಂದು. ಇದೆಲ್ಲ 
ಬ ಚ್‌ ಬಗೆದ "ಕಹೋ ಆ ಮಾತನ್ನು 
ಕೇಳಿಕೊಂಡು ಸುಮ್ಮನಾದ. ಆತನನ್ನು ಹೊತ್ತು. 
ತಂದು. ಗಾಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಬೋನಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸ 
ಲಾಯಿತು. 

ತಂಗುಮನೆಯ ಆವಾರದಿಂದೆ ಬೋನಿನ 
ಗಾಡಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಟಿತು. ಗಾಡಿಯ 
ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಕೋ ತನ್ನ ಶತ್ರೆ ಯನ್ನೇ 
ಕ್ವಿಹಷೋನ ಕವಚವನ್ನು ಆಯ: ುಧಗಳನು 
ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಡೆದಿದ್ದ. ಆತನ ಬಂದುಗಡ 
ಯಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಮ: `ಖವಾಡಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ 
ಕೊಂಡ ಪಾದ್ರಿ, 'ಕ್ಪೌರಿಕ ಮತ್ತಿ ತಳಹ ಹೊರ 
ಟಿದ್ದರು. ತ ರೀತ ಹೊರಟಿ ಮೆರವಣಿಗೆ 
ಮಜಲುಮಜಲಾಗಿ ಐದಾರು ದಿನಗಳ ನಂತರ 
ಕಿಹಷೋನ ಊರಾದ ಲಾಮಾಂಚಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. 


ತ್‌ 


೧೩೫ 
ಈ ವಿಚಿತ್ರ ದೈಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಊರ ಜನ 
ಜಾತ್ರೆ ಯಾಗಿ ಬಾ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಸುತ್ತು 
ಗಟ್ಟಿ ತು ಬೋನಿನಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ. ಪ್ರಾಣಿ 


ಇನ್ನಾರೂ ಇರದೆ ತಮ್ಮೂರವನೆ ಆದ: ಸೆನೂರ್‌ೌ 
ಕ್ವಿಷಾಡಾನೇ ಆಗಿದ್ದ ನ್ನು ತಿಳಿದು ಹುಡುಗ 

ನೊಬ್ಬ ಓಡುತ್ತ ಆತನ `ಮಸಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಣ್ಣನ 
ಮಗಳಿಗೆ - ಮನೆಗೆಲಸದವಳಿಗೆ ತಾನು ಕಂಡ 
ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸತೊಡಗಿದ. ಅಷ್ಠ ರಲ್ಲಿ ಮೆರ 
ವಣಿಸ! ಮನೆಯ ದುಥಿಗಯೆ ಬಂದಿತು. ಕ್ವಿಹೋ 
ನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಒಯ್ದು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಲಾ 
ಯಿತು. ನಡೆಯುತ್ತಿದ ದ್ದು ದೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಿಚ್ಚು ಗಣ್ಣಿ 
ನಿಂದ ಆತ ನೋಡುತ್ತಿ ದ್ದ "ಎದರರ್ಥವಲ್ಲ ಆತ 
ನಿಗೆ ಹೊಳೆದಿರಬೇಕು. *ಸುಮ್ಮನಾಗಿಯೆ "ಇದ್ದ. 
ಮಗಳಿಗೂ, ಮನೆಯಾಳಿಗೂ ಆತನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ 
ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ, . ಆ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಾಗ್ರಣಿ 
ಮತ್ತೆ ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊರಡದಂತೆ ಕಣ್ಣಿ 
ಟ್ವಿರಬೇಕೆಂದೂ ಹೇಳಿ ಪಾದ್ರಿ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ 
ಕೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟುಹೋದ. ಹೀಗೆ ಕ್ವಿಹೋ 
ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದ. 


(೧೧) 
ಕ್ವಿಹೋ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಒಂದು ತಿಂಗಳಾ 
ಗುತ್ತಬಂದರೂ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಲಿ, ಉಳಿದ ಗೆಳೆಯ 
ರಾಗಲಿ ಯಾರೂ ಅತ್ತಕಡೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮನ್ನು 
ಕಂಡು ಸಾಹಸದ ನೆನಹು ಮರಳಬಹುದೆಂದು 
ಅವರು ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೇಗಿದ್ದಾನೆಂದು ವಿಚಾರಿ 
ಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಗುಣ 
ವಾಗಿದೆಯೆಂದು  ತಿಳಿದನಂತರ ಒಂದು ದಿನ 
ಆತನ ಮಿತ್ರಮಂಡಲಿ ಆತನನ್ನು ಕಾಣಲೆಂದು 
ಬಂದಿತು. ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಸೆಂತೋಷಿಸಿದ 
ಕ್ವಿಹೋ ಕೆಲಹೊತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ. 
ಆದರೆ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪಲ್ಪವಿ: ರಾಕ್ಷ 
ಸರು, ಸಾಹಸಗಳು, ವೀರ ಸರದಾರರು ಇತ್ಯಾದಿ 
ಯಾಗಿ. ಈ ಸವಾರಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮನೆ 
ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಎಂದುಕೊಂಡೇ ಪಾದ್ರಿ 

ಆ ದಿನವ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. 


೧೩೬ 


ಈ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕ್ವಿಹೋ ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಗೆಳೆ 
ತನ : ಮಾಡಿದೆ. :-ಆತನ ಹೆಸರು ಸ್ಕಾಮಸನ್‌ 
ಕ್ಯಾರ:ಸ್ಕೊ. ಅವನೊಬ್ಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಯುವಕ; 
ನಗೆಯಾಟಿದ -ಸ ಒಭಾವದವ. : ಆತ ಕ್ಲಿ ಓಹೋ 
ನನ್ನು ಹುಡು ಹುಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಗಳತೊಡಿದ. 

“ನಿನಗೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಾದ ವೀರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನಿಲ್ಲ; 
ಹಿಂದೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆ ಆಗಲು, “ಡೀ 

ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೆ ಹೆಸರು ಇಂದು ಮೂಲೆಮೂಲೆ 
ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಬರುತ್ತಿದೆ. ` ಇದು ಆತನ ಹೊಗಳಿ 
ಕೆಯ ರೀತಿ. . ಇಂಥ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಕ -ಹೋ 
ಅಟ್ಟಿ ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಕೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಲ್ಲ. ಬಾಯಿ “ರದು 
ಸ ರಿ "ಹತ್ತಿ ರಲ್ಲಿಯ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿದ್ದ 
ಸ್ಯಾಂಕೊ ಎಲ್ಲವನ್ನೂಕೇಳಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಏನಾ 
ದರೂ: ಮತ್ತೆ. ಹೊರಡತಕ್ಕದ್ದೆಂದು ಆತ 
ನಿಕ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದ : “ ಇಲ್ಲದ 
. ಶೌರ್ಯದ ಸೋಗು ನನಗೆ ಯಾಕೆ 1 ಯುದ್ಧದ 
ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕ್ವಿಹೋ 
ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅದೆಲ್ಲ ಎ ಪಾಲಿಗೆ. 
ನಾನೊಬ್ಬ ಸ್ವಾಮಿಭಕ್ತ ಸೇವಕ ಎಂದು ಜನ 
ನೆನೆದರೆ ಸಾಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆತ ನಡುಗಡ್ಡೆ 
ಯೊಂದನ್ನು ಗೆದ್ಮು ನನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಬೇಡ 
ಎಂಡು ನಾನೇನೂ ಹೇಳುವವನಲ್ಲ. ಸುಳ್ಳು 
ಯಾಕೆ? ದೈವ. ಬಂದು ಯಾವಾಗ ಬಾಗಿಲು 
ತಟ್ಟೀತು, ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಟ್ಟಿದ ಜಾಗಿ 
ಲನ್ನು ತೆಕೆಯಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವುದೇ ಬುದ್ಧಿಯ 
ಲಕ್ಷಣ!” 

ತಾನು ಮತ್ತೆ ಹೊರಡಬೇಕೆಂದಿರುವುದಾಗಿ 
ಕ್ವಿಹೋ ತನ್ನ ಹೊಸ ಗೆಳೆಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ 
ಆತನೆಂದ, " ಒಳ್ಳೆ ಯ ಕೆಲಸ. ಸಾರಾಗೋಸಾ 
ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬ ರು ವಿಖ್ಯಾತ ಸರದಾರರು ದ್ವಂದ್ವ 
ಯುದ್ಧವ ವನ್ನಾ ಡುವವರಿದ್ದಾ ಕೆ.. ನೀನು ಅಲ್ಲಿಗೆ 
ಹೋಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರೆ ಜ್‌ ಸೋಲಿಸು 
ವುದು ಖಂಡಿತ. ಅಷ್ಟಾದ ಮೇಲೆ!ನು ಕೇಳು 
ವುದು? ಲೋಕೋತ್ತ ರವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ನೆಲೆ 
ನಿಲ್ಲುವುದು, " ಎಂಬ ಸ್ಕಾಮಸನ್ನನೆ ಸೂಚನೆ 
ಯನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸ ಸ್ಯಾಂಕೊನಿಗೆ ಕ್ವಿಹೋ ಹೇಳಿದ. 
ಈತ ಹೂರಡುವ ಸೂಚನೆ ಕಂಡುಬಂದದ್ದರಿಂದ 
ಮಗಳು . ಮತ್ತು ಮನೆಯಾಳು ಸ್ಯಾಮಸನ್ನ 
ನಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆತ “ಯಾಕೆ ಚಿಂತಿ 
ಸುತಿ ತ್ತೀರಿ? ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಹೋಗಲಿ,” ಎಂದು 
ಬಿಟ್ಟಿ ' ಆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ನಿರುಪಾಯರಾಗಿ 
ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. . ಅವರು ಹೋದ 
ಕೂಡಲೆ ಸ್ಕ್ಯಾಮಸನ' ಪಾದ್ರಿಯಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು 
ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿಯಾದ ಮೇಲೆ 
ಕ್ವಿಹೋನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದ. ಅವನ ಬೆನ್ನು ಚಪ್ಪ 
ರಿಸಿ, “ ಗಂಡಸು ಎಂದರೆ ನೀನು: ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ 
ನಾವೂ ಇದ್ದಿದೇವೆ. ನಿನ್ನ ಈ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ನನ್ನ 
ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿದೆ. ನನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು 
ಒಳ್ಳೆಯ ತಲೆಕಾಪು ಇದೆ, ಅದನ್ನು ತಂದುಕೊ 
ಡಲೆ? : ನಿನ್ನದು. ಕಡಿದುಹೋಗಿದೆ. ಎಂದು 
ಕೇಳಿದೆ,” ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಆತನನ್ನುಉಬ್ಬಿಸಿ, 
ಹುಚ್ಚು -ಪೂರ್ತಿ ನೆತ್ತಿಗೇರುವಂತೆ ' ಮಾಡಿದ. 
ಮೊದಲೇ ಸಡಿಲಾದ ತಲೆ ಇನ್ನೂ ಸಡಿಲಾಯಿತು 
ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಯಂಕಾಲ ಎಐಂದಿನಂತೆ 
ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳದಲೆ ಕ್ವಿಹೋ ಮತ್ತುಸ್ಯಾಂ ಕೊ 
ಮತ್ತೆ. ಸಾಹಸಾನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ 
ಹೊರಬಿದ್ದರು. 


(೧೨) 


ಹೊರಟು ಎರಡುಮೂರು ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದವು. 
ಸಂಜೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಡಿಗೆ ಬಂದು 
ತಲುಪಿದರು. ಕತ್ತಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯೆ ಉಪಾ 
ಹಾರ ಮುಗಿಯಿಸಿಕೊಂಡು : ತಮ್ಮ ವಾಹನಗ 
ಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ನಿದ್ರೆಹೋದರು. ಮಲಗಿದ 
ಕೆಲ "ಹೊತ್ತಿ. ನಲ್ಲಿ ಡಾನ್‌ ತಟ್ಟನೆ ಎದ್ದು ಕುಳಿತ. 
ಇಬ್ಬರು ಕುದುಕೆ ಸವಾರರು "ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗು 
ತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿತ್ತು ಆತನಿಗೆ. ಶಿವ 
ಕೊಟ್ಟು ಕೇಳಿದ. ನಿಜ. ಯಾರೋ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಒಬ್ಬ ನನ್ನೋ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. . ಇನ್ನೊಬ್ಬ 
ಟಿ ಗತದ. ಬಡೆಯ '' ಎಂದ ಹಾಗಾ 


ಕ 
ಬ್ರಾ 


ಡಾನ್‌ ಕ್ವಿಹೋ 


ಯಿತು. ತನ್ನ ಹಾಗೆಯೆ ಮತ್ತೆ ಯಾವನಾದರೂ 
ಒಬ್ಬ ಸರದಾರ ತನ್ನ ಸೇವಕನೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿ 
ಯೆಂದು ತಂಗಿರಬೇ “ಕಂದು ಕ್ವಿಹೋ ಅನು 
ಮಾನ ಕಟ್ಟಿದ. ಸ್ಕಾಂಕೋನನ್ನು ಏಳಿಸಿ ದನಿ 
ಬರುತ್ತಿದ್ದೆ "ತಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ. ಆತನ ಅನುಮಾನ 
ಸರಿಯಾಗಿದ್ದಿತು. ಸರದಾರನೊಬ್ಬ ಸೇವಕನೊಂ 
ದಿಗೆ ತಂಗಿದ್ದ. ಮಾತುಗಳಾರಂಭವಾದವು. ಕೆಲ 
ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಗೆಳೆತನವೂ ಆಯಿತು. 
ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ 
ಮೊದಲಾಯಿತು. ಆ ಹೊಳೆ ಸರದಾರ ತನೆ 
ಸ್ಫೂರ್ತಿದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾಸಿಲ್ಕಿ ಯಾಳನ್ನು. 
ಬಣ್ಣಿಸಿ ಸಿ, ಆಕೆಗಾಗಿ ತಾನು ತ ವ್ರ 
ಗಳನ್ನು ರಸವತ್ತಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ, “ ನಾನು 
ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದದ್ಮು ಯಾವುದೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. 
ಕೊನೆಯ ಬಯಕೆಯನ್ನೂ ನಾನು ಪೂಕೈಸಿಕೊಂ 
ಡಿದ್ದೇನೆ.. ಲೋಕ ಕವೀರ ಸರದಾರನಾದ ಡಾನ್‌ 
ಕ್ವಿಹೋನನ್ನು ಜಾ ದ್ವಂದ್ವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ 
ಸೋಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಿ ದ್ದೇನೆ, '' ಸಸ ಈ ಮಾತನ್ನು 
ಕೇಳಿ ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಆಶ್ಚರ್ಯ 
ವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮರುಕ್ಷಣ ಹೊಟಟ 
ಉಕ್ಕಿ ಬಂದಿತು. ಚಬರೂ ಅದನ್ನು ತೋರ 
ಗೊಡೆದೆ. "ಯು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಜನ ವೀರರನ್ನು 
ಉರುಳಿಸಿರಬೇಕು. ಒಪ್ಪೈ ಡಾ ಆದಕೆ ತದ 
ಕ್ವಿಹೋನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ 
ಸುಳ್ಳು, ಕ ಸ ಹೇಳಿದ. ಇನ್ನೊಬ್ಬನೆಂದ, 
ಡೆ ಸುಳ್ಳೆ ? ನಾನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳುವೆ, ಸ್ಯ ಔಹೋ 
ನನ್ನು 1 ಸೋಲಿಸಿದ್ದು ನಿಜ ಬ ವ್ರ 
ಮಾತನ್ನು ನೀನು ನಂಬದಿದ್ದ ರೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು 
ಈ ಖಡ | ದಿಂದಲೇ ಸಿದ್ದ ಮಾಡಿ ಬಾ 
ದೀತು. '' ತಡೆಯಲಾಗದೆ ಕ್ವಿಹೋ ಉತ್ತರ 
ಹೇಳಿದ; "" ನಾನೂ ಮತ್ತೆ ಹೇ ತ್ತೇನೆ, ನೀನು 
ಸಹೋನ ಕೂಡ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಎಂದು. 
ಆತನ ರೂಪ ತಾಳಿದ ಯಾವಳಾದರೂ ಬಬ 
ಯಕ್ಷಣೆಯ ಕೂಡ ನೀನು ಹೋರಾಡಿರಬೇಕ 
ನನ್ನ ಮಾತು ನಿಜ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಿಕ್ಕೆ 
ಸಾಕ್ಟಾತ್‌ ಡಾನ್‌ ಕ್ವಿಹೋನೇ ನಿನ್ನೊಡನೆ 
3-18 


೧೩೭ 


ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಾ ಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.'' 
ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸರದಾರ ಹೇಳಿದ : "" ನಿನ್ನ 
ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದ ಯಕ್ಷಿಣಿಯ ಕೂಡ ಹಿಂದೆ 
ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಈಗ ಮಾತ್ರ 
ಸಾಕ್ಟಾತ್‌ ಕ್ವಿಹೋನೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿ ಸೋಲಿ 
ಸಲು: ಕಾನೂ ಸಿದ್ದನಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ಒಂದು 
ಮಾತು. ನಮ್ಮಂಥ ಸರದಾರರು ದಾರಿಗಳ್ಳರ 
ಹಾಗೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಜಗಳವಾಡಬಾರದು. ಬೆಳ 
ಗಾದ ಮೇಲೆ. ಎರಡು ಟೆ ನೋಡಿಬಿಡುವಾ. 
ಸೋತವ ಮಾತ್ರ ಗೆದ್ದವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇವ 
ಕನಾಗಿರಬೇಕು. ಒಪ್ಪಿಗೆಯೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕ? 
ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದ ಕ್ರ ತ ಖಂಡಿತವಾಗಿ '' ಟ್‌ 
ಡಾನ್‌ ಸಮ್ಮತಿ ಕೇಳಿದ. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ 
ತಮ್ಮ ಸೇವಕರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ ಬೆಶಗಿನ ದಾರಿ 
ಯನ್ನು ಕಾಯುತ್ತ ಳಿತರು, 

ಸಾ ಸಜ ಕ್ವಿಹೋ ತನ್ನ 
ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ನಿರುಕಿಸಿ ಹತಃ ಅಡಿ 
ಯಿಂದ ಮುಡಿಯವರೆಗೆ ಆತ ಧರಿಸಿದ ಕವಚದಲ್ಲಿ 
ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕೃ ತಿಯ ಕನ್ನಡಿಯ ತುಣುಕು 
ಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ತಲೆಕಾಪಿನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ 
ಬಣ್ಣ ದ ಗರಿಗಳು ಮೆಕೆಯುತ್ತಿ ದ್ಹವು. ಮುಖದ 
ಮುಂದಿನ ಪರದೆಯನ್ನು ಸರಿಸಬೇಕೆಂದು ಡಾನ್‌ 
ಕೇಳಿದ. ಎದುರಾಳಿ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ದ್ವಂದ್ವ ಯುದ್ಧ 
ವಾದನಂತರವೇ ಮುಖವನ್ನು ತ ಸುವುದು 
ಎಂದು ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದ, 


(೧೩) 


ಇಬ್ಬರೂ ಸೇವಕರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಯಜಮಾ 
ನರ ಕುದುಕೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು. ಜೋರಾಗಿ 
ಬಂದು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಇದಿಬುಗೊಳ್ಳುವು 
ದೆಂದು ಇಬ್ಬರೂ ಕುದುಕೆಗಳನ್ನೇರಿ ವಿರುದ್ದ 
ದಿಕ್ಕು ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರು. ಸ್ಕಾಂಕೋ ಕ್ಲಿ ಒಹೋ 
ನನ್ನು, ಬೇಡಿದ. "ನಾನು ಯಾವುದಾದಕೌಂದು 
ಗಿಡಪನ್ನೆ (ರಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವೆ. ನಾನು ಮೇಲ 
ಕೇರುವಂತೆ ಸ ಸಹಾಯ ಮಾಡು. ಆ ಸೇವಕನನ್ನು 


೧೩೮ 


ಕಂಡಕೆ ನನಗಂತೂ ತುಂಬಾ ಹೆದರಿಕೆಯಾಗು 
ತ್ತಿದೆ. ಏನು ಭಯಂಕರ ಮುಖ ! ಆತನ ಮೂಗು 
ನೋಡಿದರೆ-ಓಹ್‌, ನೋಡಿದೆಯಾ, ಹೇಗೆ ಮಿರಿ 
ಮಿರಿ ಮಿಂಚುತ್ತಕೆಂಪೆ ನಾಲಗೆಯ ಹಾಗೆ ಗದ್ದದ 
'ವರೆಗೆ ಇಳಿಬಿದ್ದಿದೆ!” ಸ್ಯಾಂಕೋನನ್ನು ಒಂದು 
ಗಿಡದಮೇಲಕ್ಕೆ (ರಿಸಿ ಕ್ವಿಹೋ ಕುದು ರೆಯನ್ನೇಿ 
ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮ ಸಿದ್ದನಾದ. ಆದರೆ-- 
ಇದಿರು ನೋಡಿದಕೆ ಎದುರಾಳಿ ನಿಂತಲ್ಲಿಯೆ ನಿಂತಿ 
ದಾನೆ! ಆತನ ಸ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಯನ್ನೂ 
ಮ ನಂದಿಡುತ್ತಿ, ರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ “ಹೋ 
ಆತನ ಮೇಲೆ ಏರಿ. ಹ ಆದರೆ 
ಆತನ ಗಮನ ಈ ಕಡೆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಕುದುರೆಯನ್ನು 
ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿಸಿ ಆತನ ಮೇಲೆ ಹಾರಿಬಂದು 
ಒಂದೇಟಿಗೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಕೆಡಹಿದ. ವಿಜಯೋನ್ಮಾದ 
ದಿಂದ ಕುದುರೆಯನ್ನಿಳಿದು ಆತ ಯಾರಿರಬೇ 
ಕೆಂದು ಮುಖಪರದೆಯನ್ನು ಸರಿಸಿದ. ಸ್ಕಾಂಕೋ 
ನಾದರೂ ಗಿಡದಿಂದ ಇಳಿದುಬಂದಿದ್ದ. ಹೀಗೆ 
ಸೋತು ಬಿದ್ದ ಸರದಾರನ ಮುಖ ನೋಡಿದ 
ಕೂಡಲೆ ಡಾನ್‌ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದ. ಆತ 
ಇನ್ನಾರೂ ಇರದೆ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ ಸ ಸ್ಕಾಮ್‌ಸನ” 
ಕ್ಯಾರಾಸ್ಕೊ ( ಆಗಿದ್ದ. ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ 
ಸಜ ರಾಸಿ. ಇದು ಯಾವಳಾದ 
ಕೊಬ, ಯಕ್ಷಿಣಿಯ ಕ್ಸೈ ವಾಡವಾಗಿರಲೇಬೇಕೆಂದು 
ತನ್ನ “ತಿ ತ್ತಿಯನ್ನು 0 ಇದನ್ನು ಕಂಡು 
ಆ ಸರಡಾರನ ಸೇವಕ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದ. ಆತನ 
ಇಳಿಬಿದ್ದ ಉರಿಗೆಂಪೆ ಮೂಗು ಮಾತ್ರ ಮಾಯ 
ವಾಗಿತ್ತು. ! ಆತಬಿನ್ನವಿಸುತ್ತಿದ್ದ: “ ತಾಳಬೇಕು, 
ದೊಕೆಗಳೆ. ಹ ತಮ್ಮ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಾದ 
ಸ್ಕಾಮ್‌ಸನ್‌. ನಾನು ಅವರ ಸೇವಕ. ದಯ 
ಎಟ್ಟು ಖಡ ವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೆ ಬೇಕು.” 
ಸ್ಯಾಂಕೋ ತ ಳಿದ “ ಅದು ಸರಿ. ೮ದಕೆ ನಿನ್ನ 
ಮೂಗೇನಾಯಿತು?' “ ಇದೆಯಲ್ಲ, ಇಲ್ಲಿ ಜೇಬಿ 
ನಲ್ಲಿ! ? ಎಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಭಯಾನಕವಾದ ಒಂದು 
ಕಾಗದದ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ತೆಗೆದು ತೋರಿಸಿದ! 
ಈ ಮಾತುಗಳು ನಡೆದಾಗ ಕನ್ನಡಿಕವಚದ 
ಸರದಾರನ ಮೂರ್ಚೆ ಕಳೆಯಿತು. . ಕ್ವಿಹೋ 


ಕಸ್ತೂರಿ 


ತನ್ನ ಖಡ್ಗ ದ ಮ ಆತನ ಎದೆಗೆ ಇಟ್ಟಿ, 
"" ಡಲ್ರಿ )ನಿಯಾಳಂಥ ಸುಂದರಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಲ್ಲ" ಎ 
ಎಂದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಆತನಿಂದ ಹೇಳಿಸಿದ. 
ಆಕೆಯ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ತಲೆ ಬಾಗಿ, ಮೂಗು 
ತಿಕ್ಕುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ವಚನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. 
ಅಲ್ಲದೆ ಆತ ಮೊದಲು ಸೋಲಿಸಿದವ ಡಾನ್‌ 
ಕ್ವಿಹೋ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಮೂಡು ಬಾರಿ ಹೇಳಿಸಿ 
ಕೊಂಡ. "ನಂತರವೇ ಆತನನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೇ 
ಳಲು ಬಿಟ್ಟ... ಇಷ್ಟಾದರೂ ತ ಟು 
ಸಂದೇಹ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಈತ ನಿಜವಾಗಿಯೂ 
ಸ್ಯಾಮ್‌ ಸನ್ನನಾಗಿರದೆ ಆತನ ರೂಪ ತಾಳಿದ 
ಯಕ್ಷಿಣಿಯಾಗಿರಬೇಕು, ಎಂದು. 

ನಿಜವಾದ ಸಂಗತಿಯೆಂದಕಿ ಪಾದ್ರಿ, ಕ್ಸೌರಿಕ 
ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾಮ್‌ಸನ್‌ ಮೂವರೂ ಸೇರಿ ಈ 
ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸ್ಕಾಮ್‌ಸನ್‌ 
ಸರದಾರನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕ್ರಿಹೊನನ್ನು 
ಸೋಲಿಸತಕ್ಕದ್ಳು; ಸೋತವ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ 
ಕೇಳತಕ್ಕದ್ದೆನಬ. ವಚನದ ಪ್ರಕಾರ ಆತನನ್ನು 
ಮನೆಗೆ ಒಂದಿರುಗಿಸತಕ್ಕ ದ್ದು `ನ್ನು ವುದು ಅವರ 
ಯುಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಶಿ॥ ಆಯತ್ರ ವೇಳೆಗೆ 
ಸ್ಯಾಮ್‌ಸನ್ನನ ಕುದುಕಿ ಕೈ ಕೊ ಟ್ಟಿತ್ತು; 
ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಗಟು ಇತ್ತ 
ಕ್ವಿಹೊ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಕೋ ಆನಂದಪರವಶ 
ರಾಗಿ ತಮ್ಮತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳನ್ನೇರಿಕೊಂಡು 
ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು. 


(೧೪) 
ಒಂದು ದಿನ ಸ್ಕಾಂಕೋ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಹೊ 


ಹೊರಟಿರುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಇದಿರಾಗಿ 
ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಗಾಲಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿ 


ದಂತಿದ್ದ ಒಂದು ಗಾಡಿ ಬಂದಿತು. ಗಾಡಿಯವ 
ನನ್ನು “ತಡೆದು ಕ್ವಿಹೋ ಕೇಳಿದ್ದ. " ಗಾಡಿ 
ಯಾಕದು? ಅದ"ರಲ್ಲೇನಿದೆ?'' ಎಂದು 


ಮುಂತಾಗಿ. ""ಗಾಡಿ ನನ್ನ ದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು 
ಭಯಂಕರ ಸಿಂಹಗಳಿವೆ. ರಾಜನಿಗೆ. ಅವನ್ನು 
ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಕೊಡಲೆಂದು ರಾಜಧಾನಿಗೆ ತೆಗೆ 


ಡಾನ್‌ ಕ್ವಿಹೋ 


ದುಕೊಂಡುಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯ 
ಈತ ಈ ಸಿಂಹಗಳ ರಕ್ಷಕ'' ಎಂದು ಗಾಡಿಯವ 
ಹೇಳಿದೆ. ಆ ರಕ್ಷಕನನ್ನು ಕುರಿತು ಕ್ವಿಹೋ 
ಕೇಳಿದ. "ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಿಂಹಗಳಿ 
ವೆಯೆ, ಅಥವಾ ಏನಾದರೂ ಗುಳಿಗೆ ಉರುಳಿಸು 
ತ್ತಿದ್ದೀಯಾ?'' ಎಂದು.  "" ನಿಜವಾಗಿಯೂ 
ಭಯಂಕರ ಸಿಂಹಗಳಿವೆ, ದೊರೆ. ಇಂಥ ಸಿಂಹ 
ಗಳನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ . ದೇಶದಲ್ಲಿ. ಈ ಮೊದಲು 
ಯಾರೂ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಅವಕ್ಕೆ ಇಂದು 
ಹೊಟ್ಟೆಗೂ ಹಾಕಿಲ್ಲ. ದಯವಿಟ್ಟು ದಾರಿ ಬಿಡಿ. 
ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ಬೇಗನೆ ಅವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಗೆ 
ಸಾಗಿಸಬೇಕು''.. ಎಂದು ಆರಕ್ಷಕ ಬೇಡಿ 
ಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಕ್ವಿಹೋ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕದಲಲಿಲ್ಲ. 
ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಜಸ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ: " 
ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆ. ಈ ವೀರ ಕ್ಲಿತೋ ಹಸಿದ 
ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಎದುರಿಸಬಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು 
ಈ ಪ್ರಪಂಚ ತಿಳಿಯಲಿ '' ಎಂದು. 


ಸ್ಕಾಂಕೊ, ಗಾಡಿಯವ, ಸಿಂಹಗಳ ರಕ್ಷಕ 
ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅಂಥ ಸಾಹಸ ಬೇಡ ಎಂದು 
ಪರಿಪರಿಯಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಕ್ವಿಹೋ ಗಾಡಿ 
ಯವರಿಗೆ ಹೇಳಿದ; "" ನನ್ನ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ಬಾಗಿ 
೮ನ್ನು ತೆಕೆಯದಿದ್ದಕೆ ನೀವಿ ರೂ ಈ ಖಡ್ಗಕ್ಕೆ 
ಗು ಜಾಯ] 'ಎಚ್ಚರ, ತನು? 
ಉಪಾಯಗಾಣದೆ ಗಾಡಿಯವ ಮತ್ತು, ಸ್ಯಾಂಕೊ 
ಇಬ್ಬರೂ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ. ಒಂದೆಡೆ 
ಹೋಗಿ ನಿಂತರು. "ರಕ್ಷಕ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದ. 
ಚಿನ್ನದಂಥ ಮೈಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಪ್ರಚಂಡವಾದ 
ಸಿಂಜಿ ಆಚೆಯ ಮೂಲೆಯಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ 
ಎದ್ದು ಬಾಗಿಲ ಹತ್ತಿ ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಮ್ಶೆ 
ಮುರಿದುಕೊಂಡಿತು. ದೂಡ್ಡ ದಾಗಿ ರಾ 
ತೆರೆದು. ಆಕಳಿಸಿತು. ಆಮೇಲಿ ತನ್ನ ಪಂಜ 
ಗಳನ್ನು, ಮೈಯನ್ನು ನೆಕ್ಕುತ್ತ ಕುಳಿತು ಕೊಂ 
ಡಿತು. ಬಾಗಿಲಾಜೆಲು ಬೆಳಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಗಳನ್ನು 
ಅರೆಮುಚ್ಚಿ ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡಿ ಓಂತಿರುಗಿ ಮತೆ. 
ತನ್ನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ. ಹೋಗಿ ಬಿದ್ದು ಕೊಂಡಿತು. 
ಕ್ವಿಹೋಸಿಗೆ ಇರ ಸಮಾಧಾನವಾಗಲಿಲ್ಲ. 





ಕ್ಸ ಹೋನ ಅಂತ್ಯ ಕಾಲ 


ಅದನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿ ಹೊರಬರುವಂತೆ ಮಾಡ 


ಜೇಳಿಂದು ರಕ್ಷಕೇಗೆ ಹೇ ಳಿದ. ಆದಕೆ ಆತ, 
" ಬೇಡ ದೊರೆಗಳೆ, ಈಗ ನೀವು ಮಾಡಿದೆ ಪರಾ ' 

ಕ್ರಮವನ್ನು ಅದುವಕೆಗೆ ಯಾರೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. 
ವೈರಿಗಾಗಿ * ನೀವು ಕಾಯುತ್ತ ನಿಂತಾಗ ವ್ಯೆ 
ಮುಂಜಿ ಬಾರದಿದ್ದಕೆ ಆತ “ಸೋತಕಿ ಕ 
ಹೆಚ್ಚು. ಆಹ್ವಾನ ಮಾಡಿದವವಿಗೆ ಅದು ಖಂಡಿತ 
ತೆ ವಿಜಯ. ' ಕ್ವಿಹೋ “ಹೌದು. 
ನೀನೆನ್ನುವುದೂ ನಿಜವೆ. ಹಾಗಿದ್ದ;ಕೆ ಬಾಗಿಲನ್ನು 
ಮುಚ್ಚಿ ಬಿಡು. ಆದರೆ ಒಂದು" ಕೆಲಸವನ್ನು 
ನೀನು ಮಾಡಲೇಬೇಕು. ಅದೆಂದರೆ ನಿನಗೆ 
ಇದಿರುಬಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ ಇದೀಗ ನಾನು 
ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಕ ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳ 
ಬೇಕು.” ಎಂದೆ. “ ಅಷ್ಟನ್ನು ಮಾಡಲಾರೆನೆ ? 
ತಪ್ಪದೆ. ಮಾಡುವೆ” ಎಂದು ಮಾತುಕೊಟ್ಟು 
ರು ಒಡನೆ ಬಂಡಿಯನ್ನು ಸಾಗಿಸಿ 
ಕೊಂಡು ಹೋದ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹೊರಡುವ 
ಮುನ್ನ ಅವರಿಂದ ಬಾಯಿತುಂಬ ಹೊಗಳಿಸಿ 
ಸ ಅವರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ವರಾಹಗಳನ್ನು 
ಕೊಟ್ಟು ಸ್ಕಾಂಕೊನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ದಾರಿಯನ್ನು, 
ಬಡಿದು ಕ್ವಿಹೋ ಮುಂದುವರಿದ. 


(೧೫) 
ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಒಂದು ದಿನ 
ಇಬ್ಬ ರೂ ಒಂದು ನದೀ ತೀಠಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ದಡಕೆ 
ಹತ್ತಿರ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದ ಉಕ ದೋಣಿಯನ್ನು 
ಕಂಡು ಸ್ರಿ ಹೋ ಕುದು ರೆಯಿಂದಿಳಿದು ಸ ಸ್ಯಾಂಕೊ 


೧೪೦ ಕಸ್ತೂರಿ 


ನಿಗೂ ಇಳಿಯಷೇಳಿದನಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಕುದುಕೆ- 


ಯನ್ನೂ ಆತನ ಕತ್ತೆ ತೆಯನ್ನೂ ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ 
ಹಟ್ಟಿ ಮೇಯುತ್ತಿ ರುವಂತೆ ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಲು 

ಹೇಳಿದ. ಸ್ಯಾಂಕೋನ ಮುದ್ರೆ ಪ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕದ 
ಮೂರ್ತಸ್ವರೂಪವಾದಂತಿತ್ತು. ಕ್ಚಿಹೊೋ 
ಹೇಳಿದ; “ ಪೆದ್ದ ನ ಹಾಗೆ ಹಾಗೇನು ನೋಡುತ್ತ 
ಸಿಂತಿರುವಿ? ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಈ ದೋಣಿ 
ಯನ್ನು ನಮಗಾಗಿಯೆ ಇಲ್ಲ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 
ಆಚೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ 
ಸಿಕ್ಕಿ ರಬೇಕು. ನಾವು ದಾಟಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವ 
ರನ್ನು ಬಿಡಿಸಜೇಕೆಂದೇ ಯಕ್ಷಿಣಿಯೊಬ್ಬಳು ಈ 
ದೋಣಿಯನ್ನು ಮಂತ್ರಮಾಟಗಳ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿ 
ರಿಸಿದ್ದಾಳೆ, ತಟ್ಟನೆ ಹೊರಡಬಾರದೆ?.'' ನಿರುತ್ಸಾ 
ಹದಲ್ಲಿಯೆ ಸ್ಕ್ಯಾಂಕೋ ಹೇಳಿದ: “ ಆಗಬಹುದು, 
ದೊರೆ. ಮಂತ್ರಮಾಟದ ದೋಣಿ ಇದು ಎಂದು 
ನನಗೇನೂ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವನಾದರೊಬ್ಬ 
ಬಡ ಮೀನುಗಾರ ಇಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟ, ಹೋಗಿರ 
ಬೇಕು ಅಷ್ಟೆ. ” ಕ್ವಿಹೋನ ಲಕ್ಷ್ಮ ಈ ಮಾತಿನ 
ಕಡೆಗೆ ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ. ಅವನಾಗಲೆ ದೋಣಿಯನ್ನು 
ಬಿಚ್ಚಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತೇಬಿಟ್ಟ. ನಿರ್ವಾ 
ಹವಿಲದೆ ಸ್ಯಾಂಕೋನೂ ಹೋಗಿ ಶ*ುಳಿತ. 
ದೋಣಿ ಸಾಗಿತು. ನಡುನೀರಿಗೆ ಬಂದಾಗ 
ಸ್ಯಾಂಕೋನಿಗೆ ಹೆದರಿಕೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಸರಿ 
ಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವುದು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ತಿಳಿ 
ಯದು. ನೀರಿನ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು. ಸೆಳವು ಬೆಳೆ 
ಯುತ್ತಿತ್ತು. ೫ ಸಾವಿಗೆ ಔತಣವಲ್ಲದೆ 
ಇನ್ನೇನೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದೇ ಆತ ಭಾವಿಸಿದ. ಆದರೆ 
ಕ್ಟ ಹೋ ಹೇ ುತ್ತಿ ದ್ಯ್ಕಃ ನೋಡಿದೆಯಾ ಹೇಗೆ 
ದೋಣಿ ತಾನಾಗಿಯೆ. ವೇ ಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ! 
ಇಷ್ಟರಲ್ಲಿಯೆ ನಾವು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಬಿಡ 
ಬಹೆದು ಆಮೇಲೆ ಯಾವ ಹೆದರಿಕೆಯೂ ಇಲ್ಲ!” 
ಸೆಳವಿನಗುಂಟಿ ದೋಣಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಿತ್ತು. 
ವೇ ಗಕ್ಕೆಸ ಸರಿಯಾಗಿ ಕ್ವಿಹೋನ ಉತ್ಸಾಹ ಬೆಳೆ 
ಯುತಿ ತ್ತು ಆತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿ ದ್ದ: 

“ ಅಲ್ಲಿ ನೊಡು, ಸ್ಯಾಂಕೊ. ಅಲ್ಲಿದೆ ನೋಡು 
ಕೋಟಿ । ಅದರಲ್ಲಿಯೆ ಒಬ್ಬ ಸರದಾರನನ್ನೂ 


ಒಬ್ಬರಾಜಕುವರಿಯನ್ನೂ ಸ 1`ರುವುದು. 
ನಾವು ಹೋಗುವುದು ಅಲ್ಲಿಯೆ. ' ' ಸ್ಯಾಂಕೋ 
ಕೇಳಿದ “ ಎಲ್ಲಿದೆ ಕೋಟಿ) ? ಎದುರಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿ 
ರುವುದು -ನೀರಿನ ಚಕ್ಕಿ! ಧಾನ್ಯ ಬೀಸುವುದಕ್ಕೆಂತ 
ಯಂತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾ ಕೆ ` ಆದರೆ ಕ್ರಿತ 
ಹೇಳಿದ “ ಹುಚ್ಚು ನಿನಗೆ. ` ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿ 
ದ್ಹರೂ ಅದರ ನಿಜರಾದ-ಸ ರೂಪ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. 
ನನಗೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಗೆ ಈ ಯಕ್ಷಿಣಿ 
ಯಾವುದನ್ನು ಏನು ಮಾಡಿಯಾಳು ಹೇಳಲಾಗು 
ವುದಿಲ್ಲ!” 
ದೋಣಿ ಈಗ ತೀರ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಿತ್ತು. 
ನೀರಚಕ್ಕಿ ಗೆ. ಅದು ಬಂದು ಅಪ್ಪಳಿ ಸುವದು 
ಖಂಡಿತವಾಗಿತ್ತು. ದಡದ ಮೇಲಿನ ಜನರು 
ಕೂಗಾಟ ಎಬ್ಬಿಸಿ ಎಚ್ಚರ ಹೇ ಭ್ಯ ಅವರ 
ಜಗಳಗಳ ಳ ಕ್ವಿಹೋತಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿ 
ಬಂದಿತು. ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಎದ್ಳು ನಿಂತ. ಅತ್ತಿ ತ್ತ 
ತೂರಾಡತೊಡಗಿದ_ಅವೇಶದಿಂದ. ದಡದ 
ಲ್ಲಿಯ. ಜನರು. ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ 
ಹೊಯ್ಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ ದೋಣಿ ತಟಕ್ಕನೆ ಬುಡಮೇ 
ಇಯಿತು. ಇಬ್ಬರೂ ವೀರರ ಮಳುಗುತೇಲು 
ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು 
ಮೂವರು ನೀರಿಗೆ ಹಾರಿ ಕ್ವಿಹೋ ಮತ್ತು 
ಸ್ಯಾಂಕೋನನ್ನು ದಂಡೆಗೆ ಎಳೆದು ತೆಗೆದರು. 
ದೋಣಿ ಮಾತ್ರ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಪುಡಿಪುಡಿ 
ಯಾಯಿತು. ಅದರ ಒಡೆಯರಾದ ಮೀನುಗಾರರು 
ಧಾವಿಸಿ ಬಂದರು. ಸಂತಾಪದಿಂದ ಸ್ಕಾಂಕೋನ 
ಮೇಲೆ ಏರಿಹೋದರು. ಡಾನ್‌ ನಡುವೆಯೆ ಬಂದು 
" ಈ ಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಕೆಯಾದವರನ್ನು ನೀವು 
ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಧೀ ನಪಡಿಸಿದರೆ ಒಡೆದು ಹೋದ ಈ 
ದೋಣಿಗುಗಿ ನಾವು ಪರಿಹಾರ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ. 
ಸೆರೆಯಾದವರನ್ನು ನಮಗೆ ಇಟ್ಟು ಸದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ 
ಭ್‌ ಚೆನ್ನಾ ಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ, ' ಎಂದು ಆರ್ಭಟಿ 
ಸುತ್ತ ರಿನವರಲ್ಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ 
ಕ ಬಂದು ಅಣುಕಿನ ದಸಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ: 
" ಏನು ಮಹಾಶಯಕೆ, ಯಾವ ಕೋಟಿ, ಎಲ್ಲಿಯ 
ಸೆಕೆಯಾಳು? ಏನು ಸಮಾಚಾರ? ತಮ್ಮ "ತರೆ 








ಡಾನ್‌ 


ಸರಿಯಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ? ಧಾನ್ಯ ಬೀಸಿಕೊಂಡು 
ಹೋಗಲಿಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಓಡಿಸಿ 
ಫೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆಯೇನು ತಮಗೆ? -' 

ಇಷ್ಟಾದರೂ ಸಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ'ನಿಜ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ 
ಅರಿವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಆ ಯಕ್ಷಣಿಯೆ ಕ 
ಕೊಟ್ಟಿ ಳೆಂದು ಆತನಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಬೀತಿ 
ಗಿತ್ತು. “ಡೇ ಮಾತನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಯಾಂಕೋ 
ನಿಗೆ ಹೇಳಿದ. ಕೊಸೆಯಲ್ಲಿ' ರಿರಾಶನಾಗಿ, ನಿರು 
ಪಾಯನಾಗಿ ಯ ಕ್ಷಿಣಿಯ ನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತ 
 ಸ್ಕಾಂಕೋನಿಂದ ಮೀನುಗಾರರಿಗೆ ದೋಣಿಯ 
ಬೆಲೆಯಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಕೊಡಿಸಿ ಮೈಯುದ್ಧ ಕ್ಕೂ 
ತೊಯ ಹೋದೆ ಬಜ ಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡೇ 
ಮುಂದೆ "ಸಾಗಿದ. 


(೧೬) 

ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳ ನಂತರ ಸವಾರರಿಬ್ಬರೂ 
ಬಾರ್ಸೆಲೋನಾ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಡೆ ರು. 
ಡಾನ್‌ ಆಂಟೋನಿಯೋ ಎಂಬ ಗೃ ಹಸ್ನ ನಲ್ಲಿ 
ತಂಗಿದರು. ಒಂದು ದಿನ ಬೆಳಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 
ತನ್ನ ಸಕಲಸನ್ನಾ ಹದೊಂದಿಗೆ ಕ್ವಿಹೋ 
ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟ ಹಾಸದಿಂದ ಅಡ್ಡಾಡು 
ತ್ತಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಹಾಗೆಯೆ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿದ 
ಒಬ್ಬ "ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡ. ಬರುತ್ತಿದ್ದವನ 
ಕಾಶಿನ' ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನ ಚಿತ್ರ ವನ್ನು 
ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ವಿಷೋನನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲ 
ಆತ “ ವಿಖ್ಯಾತ ಸರದಾರ ಕ್ವಿಹೊ! ಸ 
ನೀನು? ನಾನ ಒಬ್ಬ ಸರದಾರ. ನನ್ನ ಹೆಸ 
ಬೆಳುದಿಂಗಳ ಬಹಾದ್ಜು ರ. ನನ್ನ ಸ್ಫೂರ್ತಿ 
ದೇವತೆ ನಿನ್ನ ಆ ಮೂರು ಕಾಸಿನ ಡಲಿ ನಿಯಾಳಿ 
ಗಿಂತ ನೂರುಪಟ್ಟು ಸುಂದರಿಯಾಗಿದ್ದಾ ಳೆಂಬು 
ದನ್ನು ನೀನು ಒಪ ಬೇಕು. 
ಡನೆ ಯುದ್ಧ | ವಾಡಬೇಕು. ನೀನು ಸೋತೆಯಾ 
ದರೆ ಮರುಮಾತನಾಡದೆ ಶಸ ಸ್ತ್ರಗಳನ್ನಿ ಟ್ಟು ಮನೆಗೆ 


ಮರಳಬೇಕು. ನಾನು ಸೊ ತೆನಾದರೆ "ನನ್ನ ವ್ರ 
ಆಯುಧಗಳು, ಈ ಕುದುರೆ, ನನ್ನ ತಿ 
ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನವು. . ನಿನ್ನ ಸಾತಿ 


ಕ್ತಿಹೋ 


ಇಲ್ಲವಾದರೆ. ನನ್ನೊ 


೧೪೧ 


ನೀನು ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ಕೇಳುವೆ. ಒಪ್ಪಿಗೆಯೆ? '' 

ಈ ಬಿರುಸುಮಾತಿನ ಬಗೆಯನ್ನು ನೆನೆದು 
ಕ್ವಿಹೋ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದಷ್ಟೇ ಗಾಬರಿಯೂ 
ಆಗಿದ್ದ. ಕಣ್ಣರಳಿಸಿ ಆತನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. 
ಆದರೆ ಇಂಥ ಆಹ್ವಾನ ಬಂದಾಗ ಹಿಂತೆಗೆಯು 
ವುದೇ? ಸಾಧ್ಯವೆ ಇಲ್ಲ! ಎಂದು ಆಹ್ವಾನವನ್ನು 
ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಡಾನ್‌ಅಂಟೋ 
ನಿಯೋ ಮತ್ತು ಊರಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕರು ಅಲ್ಲಿಗೆ 


ಬಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಬಂದುದನ್ನು ಕಂಡು 
ಕ್ವಿಹೋನಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಇಮ್ಮಡಿಸಿತು. 
ಇಬ್ಬರೂ ವೀರರು ಸಿದ್ಧರಾದರು. ಕುದುರೆಗೆ 


ಛನ್ಸ್ನೇರಿ ವೀರಾವೇಶದಿಂದ ಒಬ್ಬರ ಮೇಲೊಬ್ಬರು 
ಏರಿ ಹೋದರು. ಗ ಬಡಕಲು "ರಾರು 
ನಾಂಟಿ'ಗಿಂತ ಎಷ್ಟೋ ಪಾಲು ಬೆಳ ದಿಂಗಳ 
ಬಹಾದ್ದೂರನ ಕುದುಕೆ ಚಪಲವಾಗಿತ್ತು. ಅದ 
ನ್ನೇರಿ ಬಂದು ಹಾಯ್ಡಾಗ ಕ್ವಿಹೋ ತನ್ನ ಕುದು 
ರೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಪಾಲಾಗಿ ಆಚೆಗೆ ಹೋಗಿ 
ಬಿದ್ದ. ಬೆಳುದಿಂಗಳ ಬಹಾದ್ದೂರ ಕ್ವಿಹೋ ಬಿದ್ದ 
ಗೆ. ನಡೆದು ಬಂದು ತನ್ನ ಬರ್ಬಿಯ ತುದಿಯನ್ನು 
ಕ್ವಿಹೋನ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲಿಕಸಿ ಒಪ್ಪಿ ಕೊಂಡ 
ಶರ್ತುಗಳ ನೆನಪೆ ಕೊಟ್ಟಿ. ಬತ್ತಿ ಚ ದಕಿ 
ಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಹೋ ಬಸು " ಏನಾದರೂ 
ಆಯಿತು. ನನ್ನ ಡಲ್ಲಿನಿಯಾ ಮಾತ್ರ ತ್ರಿಭು 
ವನ ಸುಂದರಿ ಎಂದೇ ಜಾ ಹೇಳುವವ. ನನ 
ಘನತೆಯ ನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡ ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ 
ವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು, ” ಎಂದು. 
ಆಜಕೆ ಬೆಳುದಿಂಗಳ ಬಹಾದ್ದೂರನಿಗೆ ಆತನ 
ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳು ವುದು ಬೇಡವಾ 
ಗಿತ್ತು. ನೊಡಲು ಒಬ್ಬಿ ದಂತೆ ಶಸ ಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು 
ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಹೋಗಲು ಸರ 
ದಾರನಿಗೆ ಒಪ್ಪಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಹೋ 
ಒಬ್ಬಿದ. ಹ] ನಿತ್ರಾಣನಾಗಿ ಬದಿ ದ್ರ 
ಅತನನ್ನು ಉಳಿದವರು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಊರಲ್ಲಿ 
ತಂಡಿ” ಯಜಮಾನನ ಸೋಲಿನಿಂದ ದೇಖ 
ಪಟ್ಟ ಸ್ಯಾಂಕೋನಾದರೂ ಆತನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ 
ಯೇ ಜೋಲು ಮೋಕೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಸಾಗಿದ್ದ, 


೧೪೨ 
(೧೭) 


ಕ್ವಿಹೋನನ್ನು ಕೊನೆಯಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದ ಸರ 
ದಾರ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸನ್‌ ಕ್ಯಾರಾಸ್ಕೊ (ನಾಗಿದ್ದ ನೆಂಬು 
ದನ್ನು ಆಗಲೆ ಊಹಿಸಬಹುದು. ಯುಕ್ತಿಪ ಪಫ್ರಯು 
ಕ್ರಿಗಳಿಂದ ಆತನನ್ನು ಮನೆಗೆ ಒಂದಿರುಗಿಸೆಬೇ 
ನೆಂದು. ಪಾದ್ರಿಯನ್ನು ಮೊದ ಲ್ಗೊಂಡು 
ಕ್ವಿಹೋನ ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರೂ ' ಹೆಣಗುತ್ತಿದ್ದರು. 
ಕನ್ನಡಿ ಕವಚದ ಸರದಾರನಾಗಿ ಬಂದು ಸೋತು 
ಹೋದವನೆ ಬೆಳುದಿಂಗಳ ಬಹಾದ್ದೂರನಾಗಿ 
ಕ್ವಿಹೋನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದೆ. ಸೊಟ್ಟಿ ಮಾತಿಗೆ 
1 ಸ್ವ ಹಿಂದಿರುಗುವನೆಂಬ. ಭರವಸೆ 
ಯಿಂದ ಆತ ಆಂಟೋನಿಯೋನಿಗೆ ಇದ್ದ ವಿಷಯ 
ವನ್ನೈಲ್ಲ ವಿವರಿಸಿ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. 

ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರ ಕಾಲವನ್ನು ಕ್ಕಿ ಹೋ 
ಬಾರ್ಸೆನೋನಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂಟೊ ಬಟ 
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದ. ಆ 
ನಂತರ ಒಂದು- ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಕುದುರೆಯ 
ನ (ರಿದ. . ಕವಚ, ಆಯುಧ ತಾವು 
ಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಕೊಟ್ಟು ಸ್ಯಾಂಕೋಿಗೆ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ 
ತರಹೇಳಿದೆ. ಮನಸ್ಸಿ ಲದ ಮನಸಿ ನಿಂದ 
ಮನೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಡಿದ. ಸೋಲಿನ ಅವ 
ಮಾನ ಸಹಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆತನ ದುಃಖ 
ದಲ್ಲಿ ಸಹಭಾಗಿಯಾಗಿ ಸ್ಕಾ ಕೋ ಆತನನ್ನು 
ಒಂಬಾಲಿಸಿದ್ದ. ಹಾಗೂ ಯಃ ಗೂ ದಾರಿ ಸವ 
ಯಿತು ಕ್ವಿ ಹೋ ಊರನ್ನು ತಲುಪಿದ. ಆತ 
ಹಿಂದಿರುಗಿ ಇಕ್‌ ಸಮಾಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿದು 
ಆತನ ಗೆಳೆಯರಾದ ಪಾದ್ರಿ, ಕ್ಸ್‌ ರಿಕ. ಸ್ಯಾಮ್‌ 
ಸನ್‌ ಎಲ್ಲರೂ ಧಾವಿಸಿ ಬಂದು, ಸಿವಾ 
ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆತನನ್ನುಮನೆಗೆ ಮುಟ್ಟಿ ಸಿದರು. 
ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಿದರು, ಉಪಚಂಸಿದರು. 
ತಿ ಹೋನ "ಡೀ ಹದಣಿದಿತ್ತು. ಮನ ನೊಂದಿತ್ತು. 
ತನಗೆ ಜ್ವರ ಬರಲಾರಂಭವಾಯಿತು. ಗೆಳೆ 
ಯರು, ವೈದ್ಯರು ಔಷಧೋಪಚಾರ ಮಾಡಿದರು. 
ಆತನನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಲು ಅನೇಕ ಯತ್ನಗ 
ನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ. 


- ಮೂರ್ಬ್ಯ ಸರದಾರನಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. 


ತಸ್ತೂರಿ 


ಸ್ವಾಮಿಭಕ್ತನಾದ ಸ್ಕಾಂಕೋನಂತೂ ಯಜ 
ಮಾನನ ಬದಿಯಿಂದ ಟ್ಟಿ ರಲಿಲ್ಲ. 


ಬಂದ ಜ ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು 
ಸಲ ತಬ್ಬಿದ "ಎಚ್ಚರ ತಿರುಗಿ ಬಂದಾಗ ಸುತ್ತಲೂ 
ನೆಕೆದ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ದ್ಹೇಶಿಸಿ ಕ್ವಿಹೋ ಹೇ ದಃ 
"" ಗೆಳೆಯರೇ, ನಿಮ್ಮ ಲ ಯಾರೂ ದುಃಖಪಡಬೇ 
ಕಾದದ್ದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ "ಬದುಕಿನ ಕೊನೆಯ ಗಳಿಗೆ 
ಯಲ್ಲಾ "ರೂ ಆಗಲಿ, ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತೆ ತಿಳಿ 
ಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಮತೆ. ಮೊದಲಿನ “ಹಾಗೆ 
ನನ್ನ ದೈಜ್ಚ ಗೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿದೆ. 
ಇದೀಗ ನಾನು ಡಾನ್‌ ಕ್ವಿಹೊ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 
ಸರಳೆ 
ಸ್ವಭಾವದ ' ಒಂದು ಕಾಲದ ಅಲಾಂಕೋ 
ಕ್ವಿಹಾಡಾ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅತ್ಯ 
ಮೂಲ್ಯವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾದ, 
ಅದ್ಭುತರಮ್ಯವಾದ ಶಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದುವು 
ದರಲ್ಲಿ ಹಾಳು ಮಾಡಿದೆ. ಹುಚ್ಚ ನಹಾಗೆ ಕಥೆ 
ಗಳಲ್ಲಿಯ ಹಾಗೆಯೆ ನಡೆದುಕೊಟ. ಇನ್ನೇನು 
ನಾನು ಬಹುಕಾಲ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. 
ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟಾದರೂ ಬುದ್ಧಿ 
ಹೊಳೆಯಿತು ಎನ್ನುವುದು ಈಶ್ವರನ ಕೃಪೆಯಲ್ಲದೆ 
ಇನ್ನೇನು?'' ಎನ್ನುತ್ತಿರುವಾಗ ಆತನ ಕಣ್ಣಿ 
ನಿಂದ ಎರಡು ಹನಿ ಉದುರಿದವು. ಅರೆಕ್ಷಣ 
ತಡೆದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತ "" ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ 
ನಾನು ಡಾನ್‌ ಕ್ವಿಹೋ ಆಗಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈಗ 
ನಾನು ಕೇವಲ ಅಲಾಂಯೋೀ ತ ಹಾಡಾ. ಆದ್ದ 
ರಿಂದ ನೀವು: ನನ ನ್ನು ಮೊದಲಿನ ಹಾಗೆಯ 
ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಡಿ ತ ಸಹಾನುಭೂತಿ 
ಯಾಜಿ ಕಾಣಬೇಕು. ಅಷ್ಟಾದಕೆ ನಾನು ಸುಖ 
ವಾಗಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವೆ'' ಎಂದ. ಒಂದೆರಡು 
ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆತನ ಪ್ರಾಣಪಕ್ಷಿ ಹಾರಿಹೋಯಿತು. 

ಅಲ್ಲಿಗೆ. ಡಾನ” ಕ್ವಿಷೋನ ಅವತಾರ ಮುಗಿ 
ಯಿತು. ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಒಳ್ಳೆಯವನಾತ. 
ಅಂತೆಯೆ ಜನ ಆತನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ 
ಆತನ ಕತೆಯನ್ನೋದಿದವರು ಆತನ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ' 
ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನೇ .. ವ್ಯಕ್ತ ಮಾಡುತ್ತಾಕೆ. ' 





೨. 


೬, 


ಶಬ್ದಭಾಂಡಾರವು ಹಣದ ಭಾಂಡಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ 


ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು 
ಆಯಾ ಶಬ ದಮುಂದೆ ನಾಲ್ಕು ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದು 

ಕ ಕೆ ಷೆ ಬ ಯಂ 
ನಿಮಗೆ ಶರಿಯೆನಿಸಿದ ಅರ್ಥವನ್ನು ವೊದಲು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿರ 


ಸರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, 


ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿ ಕೊಡಲಾಗುವದು. 


ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರ 


ಆಮೇಲೆ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಪುಟ ನೋಡಿರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದೆ 


ಪ್ರತಿಗಾಮಿ 

(ಆ) ಮೆಲ್ಲಗೆ ನಡೆಯುವವ (ಆ) ಪ್ರತಿ 
ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರ (ಇ) ಪ್ರಗತಿ 
ವಿರೋಧಿ (ಈ) ಮುಂಥೋರಣೆ. 
ಅಪ್ರತಿಮ 

(ಆ) ಇಂಥದು ಇನ್ನೊಂದಿಲ್ಲ ಎನಿಸುವಂಥ 
(ಆ) ಪ್ರಗತಿಸರ (ಇ) ಮೂರ್ತಿಯಿಲ್ಲದ 
ಗುಡಿ (ಈ) ಮೂರ್ತಿಭಂಜಕ. 
ಪೂರ್ವಗ್ರಹ 

(ಅ) ಒಂದು ಗ್ರಹ (ಆ) ಹಳೇ ಮನೆ 
(ಇ) ವಿಗ್ರಹ (ಈ) ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದೆ 
ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. 

ಕದಾಚಿತ್‌ 

(ಅ) ಕದ ಮುಚ್ಚಿದ್ದು (ಆ) ಅಪರೂಪ 
ವಾಗಿ (ಇ) ಚಿತ್ತುಕಾಟು (ಈ) ತೆರೆದ 
ಬಾಗಿಲು. 

ಕೋಲಾಹಲ 

(ಆ) ಒಂದು ಪಿಧದ ದೆವ್ವದ ಕುಣಿತ 
(ಆ) ಕೋಲಾಟ (ಇ) ಗೊಂದಲ (ಈ) 





ಅನಸರ. 

ತಡಕು 

(ಅ) ತೊಡಕು (ಆ) ಗಡಿಬಿಡಿ (ಇ) 
ತಡಮಾಡು (ಈ) ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹುಡುಕು. ! 


೧೪೩೩ 


೭, 


೧೦, 


೧೧. 


ಔಪಿ, 


ಗ್ರಾಮೀಣ 


(ಆ) ಹಳ್ಳಿ ಗಾಡಿನ (ಆ) ಕಲ್ಲಿನ (ಇ) 


ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಮೀನ (ಈ) ಗೊಂದಲ 
ಬಡಕ. 

ಗಮನಾರ್ಹ 

(ಆ; ಗುರಿ (ಆ) ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಟ 
(ಇ) ನೆನಪಿಡಬೇಕಾದ. (ಈ) ಲಕ್ಷಿಸ 
ಬೇಕಾದ. 

ಘರ್ಷಣೆ 

(ಅ) ತಿಕ್ಕಾಟ (ಆ) ಒತ್ತಾಯ (ಇ) 


ಗರ್ಜನೆ (ಈ) ಮುಟ್ಟುವದು, 
ತಥ್ಯ 


(ಆ) ಸುಳ್ಳು (ಆ) ಜಡ್ಡಾದಾಗಿನ 
ಆರೈಕೆ (ಇ) ಸತ್ಯ, ವಾಸ್ತವಿಕ ವಿಷಯ 
(ಈ) ನಿತ್ಯ, 
ದೇಶಾನರ 


(ಆ) ದೇಶಾ೦ತರ (ಆ) ಪ್ರದೇಶ (ಇ) 
ಇದ್ದೂರಿನ (ಈ) ತಿಬುಪೆ. 

ತಾದಾತ್ಮ್ಯ 
(ಅ) ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ 
ಮಗ್ನ ವಾಗಿರುವುದು. (ಆ) ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ 


(ಇ) ಅಂತರಂಗ (ಈ) ಬೆರೆಯುನದು. 


೧೪೪ 


೧. 


ಕಸ್ತೂರಿ 


" ಶಬ್ದ ಭಾಂಡಾರ ದ ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥಗಳು 


ಪ್ರತಿಗಾಮಿ. (ಇ) ಪ್ರಗತಿನಿರೋಧಿ; 
ಹಿಂದೆ ಇದ್ದದ್ದೇ ಒಳಿತೆನ್ನುವ ರಾಜ 
ಕೀಯ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರವುಳ್ಳ ವ್ಯ 
ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ. ಉದಾ: ಮುಸ್ಲಿಂ 
ಲೀಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ಪ್ರತಿಗಾಮಿ 
ಯಾಗಿದ್ದವು. ( ಸಂಸ್ಕೃತ್ಕ ಪ್ರತಿ - ಹಿಂದೆ, 
ಗಾಮಿ- ಹೋಗುವವ). 


ಅಪ್ರತಿಮ. (ಆ) ಇಂಥದು ಇನ್ನೊಂ. 
' ದಿಲ್ಲ ಎನಿಸುವಂಥ; ಎದುರಿಲ್ಲದ; 
ಅಪೂರ್ವ. ಉದಾ: ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯ 
ಅಸ್ರತಿಮವಾಗಿತ್ತು. ( ಸಂಸ್ಕೃತ್ಯ ಅಷ 
ಇಲ್ಲ; ಪ್ರತಿಮಾ - ಹೋಲುವಂಥದು.) 


೭, 


ಪೂರ್ವಗ್ರಹ. (ಈ) ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ 
ಮೊದಲೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; 
ನಿಷ್ಕಾರಣ ಕಲುಷಿತ ಗ್ರಹಿಕೆ. ಉದಾ: 
ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಪೀಡಿತ 
ರಾಗಿದ್ದರು. ( ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪೂರ್ವ - 
ಮೊದಲು; ಗ್ರಹ ಗ್ರಹಿಕೆ). 


ಕದಾಚಿತ್‌. 


ಸ್ರ 


(ಆ) ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ 


ವಿರಳವಾಗಿ; ಎಂದಾದರೊಮ್ಮೆ ; ಒಂದೊ 


ಮ್ಮೆಗೆ. ಉದಾ: ಕದಾಚಿತ್‌ ನನಗೇ 
ನಾದರೂ ಆದರೆ--., ( ಸಂಸ್ಕೃತ). 

ಕೋಲಾಹಲ. (ಇ) ಗೊಂದಲ; 
ಗಲಾಟೆ; ತಳಮಳ; ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಕೂಗಾಟ, 
ಉದಾ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ 


ರಾಜಕೀಯ ನೋಲಾಹಲನಿದೆ. 
( ಸಂಸ್ಕೃತ). 
ತಡಕು. (ಈ) ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಹುಡುಕು; 


ಹುಡುಕು; ಕೈಯಾಡಿಸು; ಕೈಚಾಚು. 
(ಕನ್ನಡ). 

ಗ್ರಾಮೀಣ. (ಆ) 
( ಆದ್ದರಿಂದ) ಮೂಢ. 


ಹಳ್ಳಿ ಗಾಡಿನ ; 
( ಸಂಸ್ಕೃತ). 


ಕಾಣಾ 








೮. 


೧೦, 


೧೨. 


೧೨. 


ಗಮನಾರ್ಹ. (ಈ) ಲಕ್ಷಿಸತಕ್ಕ; 
( ಆದ್ದರಿಂದ) ಮಹತ್ವದ. ಉದಾ: 
ಅನರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗಮನಾರ್ಹ 
ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ( ಸಂಸ್ಕೃತ್ತ ಗಮನ - 
ಹೋಗಲ್ಕು ಅರ್ಹ - ಯೋಗ್ಯವಾದ; 
ಅಂದರೆ ನಿಚಾರಿಸಬೇಕಾದ ). 


ಘರ್ಷಣೆ. (ಆ) ತಿಕ್ಕಾಟ, ಪುಡಿಯಾ 
ಗುಪಿಕೆ; ಮರ್ದನ; ಮನಸೆಯುವಿಕೆ; 
ಒರಸುಪಿಕೆ. ಉದಾ: ಜಾತೀಯ 


ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಗಾಂಧೀಜಿ 


ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. (ಸಂಸ್ಕೃತ್ಕ ಘರ್ಷ 
ಎ ತಿಕ್ಕು). 

ತಥ್ಯ. (ಇ) ಸತ್ಯ; ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಂಗತಿ; 
ವಿದ್ಕ್ಮಮಾನ ; ನಿಜ... ಉದಾ: ಅವನ 


ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳಿವೆ, (ಸಂಸ್ಕೃತ). 
ದೇಶಾವರ. (ಈ) ತಿರುಪೆ; ಊರಿಂದೂ 
ರಿಗೆ ತಿರುಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುವದು. ದೇಶಾ 
ವರಿ ನಗೆ ಅಂದರೆ ತಿರುಪೆಯವರ ನಗೆ 
ಯಂಥ ಸುಳ್ಳು ನಗೆ. ( ಸಂಸ್ಕೃತಜನ್ಯ ). 
ತಾದಾತ್ಮ್ಯ. (ಅಆ) ಒಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 
ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಗ್ನನಾಗಿರುವದ್ಕು ಆದ 
ರಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತನಾಗಿರುವದು; ಲೀನನಾಗಿ 
ರುವದು. ಉದಾ : ಭಕ್ತರು ಪರಮಾತ್ಮ 
ನಲ್ಲಿ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ ಹೊಂದಿರುನರು. 
(ಸಂಸ್ಕೃತ್ಕ ತತ್‌ ಎ ಅದು; ಆತ್ಮ). 


ನಿಮ್ಮ ಶಬ್ದಶಕ್ತಿಯ ತರಗತಿ 


ನೀವು ಎಷ್ಟು ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥ ಆರಿಸಿದ್ದು 
ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಎಣಿಸಿ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ನಿಮ್ಮ 
ಶಬ್ದಶಕ್ತಿಯ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಅರಿಯಿರಿ. 


೬-- ಲೆ ಸರಿಯಿದ್ದರೆ... ಸಾಧಾರಣ 
೯--೧೦ ೨» ಉತ್ತಮ 
೧೧--೧೨ | ಕ ಅತ್ಯುತ್ತನು 


ಪಾರಸಿಕ ತಾ ದಾ 








೧. ಅಂತರಾತ್ಮನಿಗೆ (೪ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ರೂ. ೧--೦--0 

೨. ಗೀತೆಯ ಗುಟ್ಟು (೪ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ೨-೧೨-0 

೩. ಗೀತಾ ನಿತ್ಯಪಾಠ (೨ನೆಯ ಆನೃತ್ತಿ ) ೦--.೬--೦ 

೪. ಉಪನಿಷತ್ಪ್ರಕಾಶ (೫ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ತ್ಠಿ--೪--0 

೫. ಛಾಂದೋಗ್ಯೋಪನಿಷತ್ತು (೧ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ತಿ -೪--0 

೬. ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕೋಪನಿಷತ್ತು (೧ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ತ್ಮಿ ---0 

೭. ಉಪನಿಷರ್ತ ರಹಸ್ಯ (ತಿನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ತ್ರಿ೪--0 

೮. ಉಪನಿಷತ್ಯಥಾವಲಿ (೩ನೆಯ ಅವೃತ್ತಿ) ೧--೬--೦ 

೯. ಭಕ್ತಿಸೂತ್ರಗಳು (೨ನೆಯ ಆನೃತ್ತಿ) ೦-೧೦--೦ 

೧೦. ಕರ್ಮಯೋಗ (೨ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ಕ್‌ ಶೊ ನದಿ 

೧೧. ಹರಿಭಕ್ತಿ ಸುಧೆ (೩ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ ) ಲ 

೧೨, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಚರಿತಾಮೃತ ( ೩ನೆಯ ಅವೃತ್ತಿ ) ಹಕ್‌ ಕ್ರ 

೧೩. ಬಾಪೂ (೩ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ೨ ಸರಿವರೆ 

೧೪. ಗಾಂಧೀಜಿ (ನಾನು ಕಂಡಂತೆ) (೧ನೆಯ ಆವೃತ್ತ) ಹ್‌ 

೧೫. ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (೨ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ತ್ರಿನಸಜ 

೧೬. ಮಹಾತ್ಮರ ಮನೋರಂಗ (೨ನೆಯ ಆನೃತ್ತಿ) ೩೨೮೨0 

೧೭. ಸೆರೆಯ ಮರೆಯಲ್ಲಿ (೨ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ಹ 

ಗ ೧೮. ವಚನಶಾಸ್ತ್ರ ರಹಸ್ಯ (೩ನೆಯ ಆವೃತ್ತಿ) ಸರಸ, 
ತ್ಯ ೧೯. ಮಹಾಯೋಗಿ (ನುಹರ್ಷಿ ಅರವಿಂದರು) (೧ನೆಯ ಅವೃತ್ತಿ) ಗಟಟ 
೨೦. ಯಾತ್ರಿಕ ( ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆಯ ಪ್ರಕಾಶನ) ಕ 


ೆೊಳಯುವ ಗಳ ಇಕೆ ಸಮಯ, 








1211160, 7111001 8001 [11011851100 1]: 11, 1, ಸ1(110/01 80 
4 ನ 116 5101111೭01 1 310/10/1: 1111೧೫೫, 1% 0[]211001' 110801, 11/11] 


0(, 19: 





| 18 . (ಗ 11) 1)1(;1/೮1] 








ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ 


ಪ್ಪ 
| 


| 


1 ಗ್ಗ 





ಆಕ 
| 
ಕ್ಷೆ 
ಗಿ 
೮7 
ಬು 
(ತ್ರಿ 
೨ 
ಓ% 
ಲಿ 
ಚ್ಸ 


ದಿ ಬ್ಯಾಂಕ ಆಫ್‌ 


| ಅಕ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಮಿಕ್ಕಿದೆ ಲೋಕಶಿಕ್ಷಣ ಟಿ 
ಖ್ಯ ಪ್ರಕಟನೆ