JMMO 2001
- Во квадратна $3 \times 3$ таблица запишани се девет природни броеви такви што збирот на броевите запишани во секој ред, во секоја колона и на секоја дијагонали е еднаков на $m$. Докажи дека $3 \mid m$.
Решение. Нека броевите се $a_{i}, b_{i}, c_{i}, i=1,2,3$ (цртеж десно). Од условот на заадачата последователно добиваме:
од каде следува $3 \mid m$.
- Докажи дека во правилен деветаголник должината на страната е еднаква на разликата на должините на најдолгата и најкратката дијагонала.
Решение. Нека $A, B, C, D, E$ се темиња на правилен деветаголник означени како на цртежот десно. Тогаш $\overline{A B}=d_{2}$ е најдолгата дијагонала, $\overline{E C}=d_{1}$ е најкратката дијагонала и $\overline{A E}=a$ е страната на деветаголникот. Имаме
| $a_{1}$ | $a_{2}$ | $a_{3}$ |
|---|---|---|
| $b_{1}$ | $b_{2}$ | $b_{3}$ |
| $c_{1}$ | $c_{2}$ | $c_{3}$ |
Бидејќи $\measuredangle B A E+\measuredangle A E C=180^{\circ}$ и тоа се соседни агли на трансферзала добиваме $A B | E C$. Да повлечеме права $p$ низ точката $C$ која е паралелна со правата $A E$ и нека $p \cap A B=S$. Според тоа, $\measuredangle B S C=60^{\circ}$ и како $\measuredangle A B C=60^{\circ}$, залучуваме дека $\triangle S B C$ е рамностран. Значи,
што и требаше да се докаже,
- Рамностран триаголник со страна $a$ е впишан во кружница. На кружницата е избрана точка $M$. Определи го збирот на квадратите на растојанијата од точката $M$ до темињата на триаголникот.
Решение. Нека $M$ лежи на лакот $B C$ и нека $D$ е точка од отсечката $A M$ таква што $\overline{M B}=\overline{M D}$. Имаме $\measuredangle A C B=\measuredangle A M B=60^{\circ}$, како периферни агли над ист лак, па затоа $\triangle D B M$ е рамностран. Од $\measuredangle B A D=\measuredangle B C M$ (периферни агли над ист лак), $\overline{A B}=\overline{C B}$ и $\overline{B D}=\overline{B M}$ следува $\triangle A B D \cong \triangle C B M$, па
затоа $\overline{A D}=\overline{C M}$. Значи,
Нека $E$ е подножјето на висината во рамностраниот триаголник $\triangle D B M$ и да означиме $\overline{A D}=x, \overline{A D}=\overline{D E}=y$. Тогаш $h=\overline{B E}=y \sqrt{3}$ и како триаголникот $A B E$ е правоаголен добиваме
Според тоа,
- Определи го најголемот природен број $n$ таков што $n^{2}+2002 n$ е точен квадрат на некој природен број.
Решение. Нека $n^{2}+2002 n=a^{2}, a \in \mathbb{N}$. Тогаш $a=n+k$ за некој $k \in \mathbb{N}$, па затоа
Од последното равенство следува дека $k=2 m$ за некој $m \in \mathbb{N}$, што значи $n=\frac{2 m^{2}}{1001-2 m}$. Јасно, $1001-2 m>0$, па затоа $m \leq 500$. Сега, најголемиот природен број $n$ се добива кога во $n=\frac{2 m^{2}}{1001-2 m}$ имаме најголен броител и најмал именител, а тоа е за $m=500$. Конечно, бараниот број e $n=\frac{2.500^{2}}{1001-2.500}=500000$.
- Нека $a$ и $b$ се реални броеви такви што
Определи го $a^{2}+b^{2}$.
Решение. Имаме:
па затоа