Datasets:

TilQazyna
/

til-kk-expand-v1

messages string	task string	method string	teacher string	judge int64
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n4. Оқушылар электр тогымен зақымданғанда алғашқы медициналық көмек көрсету әдістерін, өрт сөндіргішпен жұмыс істеу және өрт сөндіру әдістерін білуі керек."}, {"role": "assistant", "content": "Негізгі ойды кеңейтіп түсіндіру:\n\nБұл ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n2. Қытай халқында \"Ескі кетпей, жаңа келмейді\" деген нақыл сөз бар. Өзіне орын босатпайынша ешбір жаңа, ешбір құнды нәрсе сіздің өміріңізге келмейді. Үйді қажетсіз заттардан босатып алу арқылы артық энергиялардан арылып, ішкі дүниеңіз...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nБасты __ Әкімшілік __ Мемлекеттік қызметтiң имиджi __ Мемлекеттік қызмет туралы позитивті имиджді қалыптастыру туралы ақпарат __ Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің ар-намыс кодексі"}, {"role": "assistant", "content": "**...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n– Барлық оқушылардың өз өнерлерін жетілдіруге, қызығатын істерін істеуге жағдай жасап берді. Оқушылар бұл мүмкіндікті пайдаланып жатыр. Мәселен, мен қолөнерге қызығатынмын. Қазір соны үйреніп жатырмы.- дейді Нұркамал Тілеуқабылұлы, 10-с...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n“Жолда жүру ережелер”, “Незнайки на улицах города”, “Жол тәртібін сақтайық”, “Ұлы сөзді тыңдайық-жол тәртібін сақтайық” тақырыптарында шаралар ұйымдастыру"}, {"role": "assistant", "content": "Берілген мәтінге сүйене отырып, нег...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nИнватакси қызмет көрсету үшін тұтынушыларынан ақы алмайды. Автокөлік жүрігзушілері азаматтарды өз үйінен алып кетіп, діттеген жеріне дейін жеткізіп салады."}, {"role": "assistant", "content": "Инватакси қызметінің басты ерекшелігі – ол ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nНәтижесінде бір тіркеу үдерісі аясында компания қысқа мерзімде және айтарлықтай шығынға батпай, ҚҚС төлеуші ретінде салық органдарына тіркеліп, банкте шот ашып, сақтандыру келісімшартын құра алады. Одан бөлек істі бастау үшін компанияны...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nСальмонеллез кезіндегі жасырын кезең бірнеше сағаттан 2-3 күнге дейін құрады. Індеттің көзі болып сырқаттанған адамдар және бактерия тасымалдаушы сау адамдар, сонымен қатар ауру жануарлар (тауықтар, үйректер, күрке тауықтар, ұс...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАлдыңғы жаңалықБурабайда жас ғалымдардың халықаралық форумы өтті Келесі жаңалықҚазақстанда құны 128 млрд теңге болатын 22 мың ипотека қайта қаржыландырылды"}, {"role": "assistant", "content": "**Мәтіннің негізгі ойының кеңейтіл...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nТілдегі қолданыста жүрген мұндай сөздердің саны 5000-ға жуықтайды. Мәселен, фейсбук әлеуметтік желісінде Нұрғиса Асылбеков атты аудармашы “О” әрпінің дұрыс оқылуын ұсынады. Яғни, п(а)лиция деп емес, полиция деп оқылуы тиіс. Сол сияқты, ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nОсы дәстүр бойынша, бір еркек қайтыс болғанда оның бауырларының бірі марқұмның жесіріне үйленіп, бала-шағасына қамқор болады. Қазақтар жайлы «жесірін қаңғыртпаған» деген сөз бар, яғни, қазақтар жесір қалған әйелдерді, олардың бала-шағал...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАлдыңғы жем беріп жүрген біреу өліп қалды, сосын оның орнына Тоқтамыс хан: “Осы ноғайдың ішінен біреуді тауып беріңдер, – деп бұйрық берді. – Өзі құсымды жем беріп, жақсы бағатын кісі болсын”! – деді."}, {"role": "assistant", "...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАқтөбе облысының суармалы алқаптарды көбейтіп, мал шаруашылығын өркендетуге толық мүмкіндігі бар. Өткен жылдардағы қуаңшылық біздің өңірде егін салудың тиімсіздігін көрсетті. Демек, мал басын көбейтуді мақсат еткен облыс шаруал...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	5
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nРесейде Михаил Осипов есімді үш жастағы шахматшы әлемнің 12 дүркін чемпионы, халықаралық гроссмейстер, КСРО спорт шебері, Анатолий Карповпен шахмат ойнады."}, {"role": "assistant", "content": "Міне, сұрағаныңыз бойынша мәтіннің негізгі ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nӘрбір статус бірнеше рөлдерден құралады. Нақтылы статустан шыққан бірнеше рөлдердің қосындысын рөлдер жиынтығы (набор) деп атайды. Әлеуметтік рөл рөлдік тосу, күту, үміт ету және рөлдік мінез-құлық болып екіге бөлінеді."}, {"role": "ass...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nФорумға Ресей, ҚХР, Өзбекстан және Иранның делегациялары қатысады деп күтілуде. Сонымен бірге, шараға Түркия, Оңтүстік Корея, Малайзия елдерінен де қонақтар келеді деп жоспарлануда."}, {"role": "assistant", "content": "**Негізгі ойды ке...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nСен-Пардон-де-Конк (фр. Saint-Pardon-de-Conques) — Франциядағы коммуна. Аквитания аймағына қарасты Жиронда департаментінде орналасқан. Лангон округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 6,68 км² шамасында."}, {"role": "assistant", ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n5. Халықаралық қатынаста Қазақстан Республикасының аумағы бойынша транзитпен тасымалдауды жүзеге асыратын шетелдiк тасымалдаушы Қазақстан Республикасының аумағы бойынша жүрiп-тұруға рұқсат сұраған жағдайда уәкiлеттi орган оған ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nСонымен мен курстық жұмысымның тақырыбын бүгінгі таңдағы экономикалық қатынастарда есеп айырысудың формаларының бірі болып табылатын «Вексель және оның түрлері, банкте қолданылуы» деп алдым. Өйткені вексель қолма-қолсыз төлем қ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n5) Республика Президентіне тікелей бағынатын және есеп беретін мемлекеттік органдарды құрады, таратады және қайта құрады, олардың басшыларын қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;"}, {"role": "assistant", "content": "**Негізгі о...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nСатып алу-сату шартына сатып алушы жағына мүлікті меншікке беру шартқа сияқты көзқарас дәстүрлі болып табылады. ҚР АК 270 бабының 3-ші тармағына сәйкес зат үшінші тұлға меншігіне берілу мүмкіншілігі жоққа шығарылмайды."}, {"role": "assi...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nКазакстандағы салық, салу ауқымында, заң жүзінде көзделген ннвестицияық салык преференциялары негізінен корпорациялық табыс салығы, жер салығы, жер салығы және мүлік салығы бойынша отандық ендіріс салаларында мемлекеттік инвестициялық б...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nОның айтуынша, ауыз бекіткендерге Рамазан айында сұйық тағамдарды көптеп тұтынып, спорттық жарыстарға аздап қатысу керек. Ал Мәшһүр Жүсіп мешітінің наиб имамы Нұржан Манапбаевтың айтуынша, ораза кезінде түрлі шаралар ұйымдастырылады."},...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nИә, Сарыағашта демалып жатқанда, көңілді тапқырлар клубы мен «Шаншар» арнайы өнер көрсеткен ғой. «Ондай-ондай ханның қызында да болады!» дей салайық мұны."}, {"role": "assistant", "content": "Негізгі ойдың кеңейтілген түсіндірмесі:\...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nФорумның екінші күні «Мәдени коммуникациялар: бизнестің мәдениеті қоғам ахуалына әсер ете ме? Мәдениет арқылы бедел мен брендті көтеру» атты пленарлық мәжілістен бастау алды. Көтерілген тақырыпқа ARTиШОК театры ұсынған арт-перфоманстар ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nУа алейкум ассалам! Темекі шегу шариғат бойынша күнә болып табылады. Кімде-кім бұл жағымсыз әдетпен әуестенсе, одан барынша жылдам арада айығуға тырысуы керек."}, {"role": "assistant", "content": "Негізгі ойды кеңейтіп түсіндіру:\n\...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nДоллардың ресми айырбас бағамы белорус рубліне бүгінгі күні 5 шілде 2016 доллары бір доллар үшін 1,9979 Беларусь рублін құрады. Яғни, сіз екі рубль үшін қарапайым 1 доллар деп есептесеңіз."}, {"role": "assistant", "content": "**Негізгі ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n«Халықтың аз қамтылған бөлігі, оның ішінде ерекше қажеттілігі бар адамдарға қатысты өмірдің өзі бірқатар мәселелердің барын көрсетіп беріп отыр. Мүмкіндігі шектеулі адамдар үшін сапалы білімге қол жеткізу өте қиын. Тіпті кейбір жерде мү...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАлдағы бірер жылда Қазақстанда мал шаруашылығымен айналысатын, омарташылық пен құс өсіруді қолға алған іскер жандардың саны бірнеше есеге өсуі мүмкін. Себебі, отандастарымыз өздерінің тың идеяларын мемлекеттік қолдаудың арқасында жүзе а...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n-Ата-аналар комитеті деген былайша қарасаңыз, ақша жинау үшін құрылған ұйым сияқты. Негізі заңда, ешбір ережеде ондай мәселе жоқ. Сондықтан, ата-аналар комитеті болмау керек деген ұсыныс бердік."}, {"role": "assistant", "content": "Ата-...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nБанк капиталы – 290 млн. неміс маркасы толығымен мемлекетке тиесілі. Бас кеңсесі Франкфурт-на –Майне қаласында орналасқан. Банк жүйесіне жергілікті 11 орталық банкі және 195 бөлімшелер мен агенттіктер кіреді. Басқару органдары: кеңес, д...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n8.4. Заңның 6-бабында көзделген шектеулердiң бұзылуы анықталған, сондай-ақ ұйымдастырушы Орындаушыға Заңда көзделмеген жәрдем көрсеткен жағдайда Мемлекеттiк сатып алу туралы шарт кез келген кезеңде бұзылуы мүмкiн. Орындаушы мұндай негiз...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nГерманиялық мамандар елімізде алғаш рет қолға алынып отырған «Кинестетикс» әдісін үйретуге келіп отыр. Осылайша өңіріміздің дәрігерлері балалардың сал ауруын емдеудің тың тәсілдерін меңгермек. Германиядан арнайы шақырылған Норберт Фельд...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n«Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Атырау облысы Білім беру басқармасы Әдістемелік кабинетінің жылдық жұмыс жоспарына сәйкес « Көне Сарайшық сырлары» тақырыбында 2017 жылдың 26 желтоқсанында Атырау қаласы, Каспий өңірінің қазіргі зам...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nТурнир барысында Алматы қаласын аралатып, Көк төбеге де шығарды. Студенттеріміз өз достарын көбейтіп, мол тəжірибе жинап, қаланы көріп қайтты. Елімізде енді дамып келе жатқан бұл пікірсайыс ойыны жастар арасында ерекше мəнге ие. Бұл жар...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАйта кетейік, бұған дейін Оңтүстік Қазақстан облысы, Сарыағаш ауданына қарасты Абай ауылындағы мектептің 1 сынып оқушысын өзінен 7-8 жас үлкен 4 бала 5 ай бойы зорлап келген деп айып тағылған болатын. Жәбір көрдім деген бала бұл туралы ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nСолтүстiк Қазақстан облысы әкiмiнiң аппаратында 2017 жылдың 1 тамызынан бастап 1979 жылы туған Дулат Қаратайұлы Тайшабай әдеп жөнiндегi уәкiл болып тағайындалды."}, {"role": "assistant", "content": "Негізгі ойды кеңейтіп түсіндіру:\...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nБіріншіден, өсіп келе жатқан жас буынның тәрбиесін бір сәтте көзден таса қылмауымыз керек деп ойлаймын. Ол үшін ата-аналар мен тәлімгерлер балаларының кімдермен араласатынын, ортасы қандай екенін, қандай мәліметтермен сусындайтынын, ола...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nЭкологияның қалыптасу тарихы мен кезеңдері. Қазіргі таңдағы экология ғылымының құрылымы. Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын халықаралық ұйымдар _ Скачать Реферат"}, {"role": "assistant", "content": "**Негізгі ойды кеңейтіп түсіндіру:...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nЖалпыұлттық конкурстың жеңімпазы Челтнемдегі (Ұлыбритания) дәстүрлі ғылыми фестивальге барады және 2018 жылдың жазында FameLab конкурсының халықаралық финалына қатысады."}, {"role": "assistant", "content": "Бұл мәтін бойынша не...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nПавлодар облысында былтыр құрылысы басталған онкологиялық орталыққа сатып алынатын жабдықтың (желілік үдеткіш) бағасы 1,5 млрд теңгені құрайды, деп хабарлайды pavlodarnews.kz тілшісі."}, {"role": "assistant", "content": "**Негі...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nКөрсетiлетiн қызметтi алушы осы мемлекеттiк көрсетiлетiн қызмет стандартының 9-тармағында көзделген тiзбеге сәйкес құжаттардың топтамасын толық ұсынбаған және (немесе) қолданылу мерзiмi өтiп кеткен құжаттарды ұсынған жағдайларда көрсетi...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nКроссфит Кроссфит. Бұл өзінің шыдамдылығын қайрап, күші мен жылдамдығын шыңдап, өз өзіне шақырту тастап және өзінің қолынан не келетінін дәлелдегісі келетіндерге арналған спорт. Кроссфит Астана саябағындағы жексенбілік жаттығу бағдарлам...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nWhang Youn Dai Achievement Award аталымын халықаралық Паралимпиада комитеті тағайындады, егерде Зүлфия Ғабидуллина жеңіске жетсе, таза алттыннан құйылған 75 грамдық медальмен марапатталады. Сыйлық мүмкіндігі шектеулі адамдардың спортты ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n– Жуырда Бунин жайлы мақала жаздыңыз. «Әлем қалаларының қай-қайсысында да сиқырлы нүктелер болады. Сол нүктелер қашан келсең де, қанша рет келсең де сені өзіне тартып тұрады», – дейсіз сол мақалаңызда. Сізді әлемнің қай қаласының сиқырл...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n4. Қоғам жарғысында және (немесе) қоғамның iшкi құжаттарында директорлар кеңесiнiң қарауына енгiзiлген мәселелер бойынша директорлар кеңесiнiң сырттай дауыс беру арқылы шешiмдер қабылдау мүмкiндiгi және осындай шешiмдердi қабылдау тәрті...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nКЕШЕ АУДАНДЫҚ МӘДЕНИЕТ ҮЙІНДЕ МӘДЕНИЕТ ЖӘНЕ ӨНЕР ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІНІҢ КӘСІБИ МЕРЕКЕСІНЕ ОРАЙ САЛТАНАТТЫ ЖИЫН ӨТІП, ОҒАН АТАЛМЫШ САЛАНЫҢ ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРІ МЕН АРДАГЕРЛЕРІ ҚАТЫСТЫ. ШАРАНЫҢ ЖҮРГІЗУШІЛЕРІ ӘУЕЛІ МӘДЕНИЕТ ПЕН ӨНЕРДІҢ ҚОҒАМДА...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n«Дәлелдеу үшін басқа сан қажет емес деп ойлаймын. Бірінші транш аясында «Ауыл шаруашылығын қаржылай қолдау қоры» АҚ арқылы 18,5 млрд теңге бөлінген. Бұл сома жетпейтін болды, себебі оның бір бөлігі «якорлы кооперация» жобасына, енді бір...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nҚала және ауыл әкімдерінің жыл сайын бұқара алдында өткізілетін есептік кездесулері көпшілікті атқарылған істің мән-жайынан құлақтандырады және түйткілді мәселелерді шешуге бағытталған шаралардан хабардар етеді."}, {"role": "assistant",...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nЕскерту. 3-тараудың тақырыбы жаңа редакцияда – ҚР Білім және ғылым министрінің 28.09.2018 № 512 (алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі) бұйрығымен."}, {"role": "assistant", "content":...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nОсы жаттығу кішігірімдері туралы есте сақтаудың басты себебі, сіз оларды қозғамай тұрып оларды дұрыс орындауыңыз керек. Көптеген адамдар осы жаттығуларды әлдеқайда қатал нысандармен атқару үшін әдетке айналдырады."}, {"role": "assistant...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n2014 жылғы тамыз – қараша аралығында «PISA халықаралық зерттеулерін жүргізу аясында оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту» курсынан өткен педагогтерге жүргізілген социологиялық сауалнама нәтижелері бойынша аналитикалық ақпарат"}...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n— Ұқсастық – жоғары білім грантын иеленгендердің шәкіртақымен, темір жол арқылы барып-қайтатын жол шығындарының өтелуінде. Ал айырмашылығы – «Серпінмен» оқуға түскен жағдайда қосымша екі үлкен кепілдік бар. Біріншісі, жатақханамен оқуды...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	5
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nБұған дейін 37 жастағы Смақов Ақтөбеге клубтың басшысы Дмитрий Васильевпен келіссөздер жүргізу үшін ұшып барған болатын. Тараптар арасындағы диалог ұзаққа созылғанымен, олар ортақ келісімге келе алмады."}, {"role": "assistant", "content...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАра: Қандай әдемі гүлдер! Иә, балалар? Қайда менің достарым – аралар? Келіңдер, гүлдердің шырыңдарын жинайық, - деп, араларды гүлдердің артына тұрғызады."}, {"role": "assistant", "content": "Мәтіннің негізгі ойы:\n\nБерілге...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n– Мамандықтар сақталады. Жаңағы екі колледжді біріктірген кезде бұл жерде педагогикалық мамандар және студенттер зардап шекпейді деп отырмыз. Өйткені екінші колледж, қайта ұйымдастыру барысында өзінде жоқ мамандықтарға лицензиясын алады...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nБрифингті Бас Прокурордың кеңесшісі Н. Қарағойшина алғы сөзді бастай отырып, жалпы байқаудың өткізілу тәртібіне жан-жақты тоқталды. Өз сөзінде Қарағойшина байқауға қатысатын командалар 2 айналым бойынша сайысқа түсетінін атап өтті. Оның...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nМорж — сүтқоректі теңіз жануары. Оның бірнеше түрі бар. Солардың арасынан мені қатты қызықтырғаны лаптеп моржы болды. Ол туралы интернетте ақпарат тым аз. Ғаламторды шарлап жүріп бар тапқаным..."}, {"role": "assistant", "content": "**Не...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n«Станцияның бірқатар жұмыскерлері аталмыш челленджге қатысуда. Алайда, бүгінгі күнге дейін оны әркім өзінше, жалғыз жасады. Бүгін біз барлығымыз жиналып, жаттығудың бір күнін станция ұжымымен өткізуді жөн көрдік. Бізді қолдауға өндіріст...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nРухани іс-шараның аясында халқымыздың ғасырлар бойы қалыптасқан ұлы өнерінің ерекшеліктері, даму бағыты мен мектептері, бүгінгі ахуалы, келешегі, насихатталуы мен зерттелуі жайында зерделі ой айтылып, салиқалы сұхбат жасалып, әуезді, ас...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nТүркістан қаласының Шаға ауылдық округіне қарасты «Қазақстанның 30 жылдығы» ауылының 7 мыңнан астам тұрғыны 24 сағат бойы таза ауыз су ішіп отыр. Осы уақытқа дейін ауыл халқы әр жерден қазылған бірнеше құдықтың суын пайдаланып келген. 2...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	5
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n16 наурыз күні «Борат» мәдениет үйінде «Иманғали» орталық мешітінің найб имамы М.Мұстафаевтың қатынасуымен «Жаназа және жерлеу рәсімдері» тақырыбында жиын өткізілді. Жиынға аудандағы барлық округ, бөлім, мекеме басшылары мен белсенділер...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n— Тренингтің мақсаты — жергілікті қауымдастық мүшелерінің, әкімшілік қызметкерлердің потенциалын арттыру. Тренингке жетекшілік ету үшін Алматы қаласынан арнайы Ұлттық экономика Министрлігінің жанындағы ЖӨӨБ заң жобасын жасақтау бойынша ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	5
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАл енді жарысқа жол талғамайтын көліктер класы бойынша Қазақстан атынан қатысып жатқан экипажға тоқталсақ. Сонымен Айдын Рахимбаев пен Владимир Демьяненко басқарған Proto Overdrive көлігі 3 сағат, 5 минут және 33 секунд уақытымен мәреге...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nОрганизмнен шыққан судың ішкен судан едәуір артық болуы шөліркеуге әкеліп соғады. Су өте жоғары жылу сиымдылығымен ерекшеленеді: аз қызып, жылуды мол сіңіреді. Сондықтан оны эталон есебінде қабылдап, басқа заттардың жылу сиымдылығын өлш...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nӨзіңді үздік спикер ретінде ТEDx форматындағы “MirasTalks” конференциясына қатысуға шақырамыз. Ғылымға, білімге, бизнеске байланысты өз идеяңды өзгелермен бөліс те, “Best Speaker” немесе “Best ..."}, {"role": "assistant", "content": "Сі...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n2) облыс аумағында орналасқан Ұлттық архив қорын толықтыру көздері болып табылатын ұйымдарда іс жүргізудің жай-күйіне, құжаттардың сақталуына ұйымдастырушылық-әдістемелік басшылық және бақылау жасау;"}, {"role": "assistant", "c...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАктриса көзі тірісінде халықтар арасындағы достықты нығайтқандарға берілетін “Достық” орденімен марапатталған. Мұнымен қатар, мәдениет пен өнер саласына сіңірген еңбегі үшін де сан мәрте марапатталған."}, {"role": "assistant", "content"...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n– Орталықтың негізгі міндеттері – туризм, өлкетану және қоршаған ортаны қорғау, балалардың бос уақытын қамтамасыз ету. Қосымша білім беру процесін ұйымдастыру барысында «Шағын туризм», «Жаяу жүру туризмі», «Су туризмі», «Жас өлкетанушыл...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	5
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n8. Сыныпта болған төтенше жағдайларды дереу мектеп әкімшілігіне хабарлау. Тәрбие.орг сайтынан «Ата-аналардың бала тәрбиелеудегі жауапкершілігі» Ата-ананың мектептегі алатын орны Ата-аналармен жұмыс материалды тегін жүктеп сабақ барысынд...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАқтөбеде біреудің босағасында он жыл құлдықта болып, өз туыстары үшін өлі саналған әйел әділдікке қол жеткізгісі келеді. Айбарша Қазбаева өзін еркінен тыс, бір тиын төлемей жұмысқа салып қойған Әйтеке би ауданындағы шаруа қожалығы басшы...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n* Ерлерге көзі ашық әйелдер ұнайды, бірақ үнемі ақылды бола бермеңіз, кейде ақымақ бола қалсаңыз, оған қызықты болып көрінуіңіз мүмкін. Жалпы ер адамдар «тым» деген нәрседен қорқады, олар тым әдемі, тым ақылды, тым пысық не тым бай қызд...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nЖуырда Төреғали Төреәлі Шымкент қаласындағы кілем фабрикасында шу шығарған болатын. Аталған фабрика біраз уақыт бұрын Қайрат Нұртасты да қонақ қылған-ды. Тіпті оған өзінің суреті салынған кілем сыйлаған. Бұл жолы олар Ернар Айд...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nҚР ІІМ Шырақбек Қабылбаев атындағы Қостанай академиясында 1 қыркүйек – Білім күніні мерекесіне арналған салтанатты сапта тұруы өтті. Академия бастығының міндетін атқарушы полиция полковнигі Е.Т. Қаппасов құттықтау сөзінде: «1 қыркүйек к...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nҚазақстан ІІД азаматтарды Ақтөбе облысындағы қаза тапқандарды тануға, қандай да бір ақпарат білетіндер болса көмектесуді сұрады. Бұл туралы ҚазАқпарат хабарлады."}, {"role": "assistant", "content": "Негізгі ойды кеңейтіп түсіндіру:\...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n027 Аудандардың (облыстық маңызы бар қалалардың) бюджеттеріне инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жобалауға, дамытуға және (немесе) жайластыруға берілетін нысаналы даму трансферттері 2 003 856"}, {"role": "assistant", "co...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nӘдістемелік құралда, химиялық есеп түрлері органикалық химия негізін оқушылардың өз бетімен оқып үйренуіне көмектеседі. Оқушылардың өздігінен есеп шығарып үйренуін жеңілдету үшін есептеулер тәсілі өте қарапайым жолмен түсіндірілген."}, ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n«8) өздеріне осы Заңмен, Қазақстан Республикасының өзге де заңдарымен, Қазақстан Республикасы Президентінің және Қазақстан Республикасы Үкіметінің актілерімен жүктелген өзге де міндеттерді жүзеге асыру болып табылады.»;"}, {"ro...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nСүт өндірісі дүние жүзінде соңғы 30 жыл ішінде едәуір көбейді. Сонымен бірге санитарлық сапасына деген талап та өсті. Сүт өнімдерінің бәсекелестігін жоғарлатуға татымдылық дәрежесінің жақсаруы, тауарлық түрі, сақтау кезіндегі төзімділіг...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n-Балалар әдепті , жақсы,тәрбиелі бала деп айтып жатамыз. Бұл сөздің мағынасы өте кең. Олай дейтініміз адамның жасаған әрбір ісі,қимылы,жүріс-тұрысы,сөйлеу мәнері,өзін-өзі ұстай білуі ол адамның әдептілігі,мәдениеттілігі,тәрбиелігі жайлы...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nБастапқы бет » Министрлік жаңалықтары » 2017 жылдан бастап ҚР ЖОО мен колледждерінің мейіргерлік іс оқытушылары үшін Қазақстан-Финдік ортақ магистратураны енгізу жоспарланып отыр"}, {"role": "assistant", "content": "Міндетті түрде орынд...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nОқу ісінің меңгерушісі: ___________ Сабақ тақырыбы: Санды өрнектерді салыстыру Мектеп:№20 Күні : 14.02.2018 Мұғалім аты-жөні: Бектлеуова.Н Сынып: 1б Қатысқандар ..."}, {"role": "assistant", "content": "Берілген мәтін – бұл саба...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nКедендік одақ аясында қармақ бауын сатуға қатаң тыйым салынғанымен, оны біздің елде шығаруды шектейтін заң жоқ. Соның салдарынан көптеген браконьер нақ осы аулау құралын пайдаланып, пысықай сатушылардың қолы жүріп тұр. Бұл жөні...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАлматыда базардан гөрі сауда орталықтарындағы баға арзан. Бұл туралы Алматы әкімі Бауыржан Байбек Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслиxатында мәлімдеді, деп xабарлайды Baq.kz."}, {"role": "assistant", "conten...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nБарлық бұл күндердің өзінде ғана ықпал етіп сөйлегеніне емес, әлеуметтік-саяси, т. б. арасындағы қақтығыс жаңа сыныппен буржуазияның және ескі – дворянством қолайсыз воздействовал арналған ресейлік қоғам, порождая онда тұрақсыздық және ...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Мәтіннің негізгі ойын 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nАСТАНА. ҚазАқпарат -Орта салмақтағы қазақстандық боксшы Мейірім Нұрсұлтановтың (6-0, 5 КО) кезекті айқасы өтетін уақыт белгілі болды, деп хабарлайды Sports.kz."}, {"role": "assistant", "content": "**Негізгі ойды кеңейтіп түсінд...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nصفر (сифрун) цифр — 1) ноль; 2) ешбір; 3) сан таңбалары. Сен жоқ болсаң, қарағым, Дүниежүзі маған көр. Барлық бақыт талабым Цифры жоқ, сенсіз ноль (С. Торайғыров). Цифрын екі ауданның салыстырып, Қанбасаң мәліметтен бар дағы ізде (Тәңір...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4
[{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\nӘлеуметтік зерттеулер интернатта балаларды қорқытып, ұрып-соғу фактілерінің көбі тергеу органдарының назарынан тыс қалып жататынын анықтаған. Көптеген интернаттар мемлекеттік органдардың тексеру жүргізгенін қаламайды. Демек, «жасыр...	expand	grounded	google/gemma-4-E4B-it	4

End of preview. Expand in Data Studio

Til KK — Expand/Explain

Расширение/объяснение основной мысли текста.

Часть Til KK NLP — открытого набора мульти-задачных казахских данных для инструктивного файнтюна (LoRA). Формат ChatML (messages: [user, assistant]).

Состав

split	примеров
train	10744
validation	109
test	109
всего	10962

Генерация и проверка

Метод: grounded / gemma-4-E4B
Учитель: см. поле teacher. Grounding: реальные казахские тексты (kz-transformers/multidomain-kazakh-dataset) / arena-offline-qa.
Верификация (как положено):
1. авто-чеки: язык (kk lang-id), формат, длина, утечки шаблонов, exact+near-dedup;
2. независимый LLM-judge issai/LLama-3.1-KazLLM-1.0-8B (≠ генератор gemma, анти-self-bias), оценка 1-5; оставлены только ≥4.
Средняя оценка judge: 4.02/5.

Пример

{"messages": [{"role": "user", "content": "Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндір.\n\nМәтін:\n- Қыздар, біздің үйдің үлкендері Наурызды тойлап кетті. Біз де бастаңғы жасайық, — деді Мәдина келін құрбыларын қонаққа шақырып. Қыз-келіншектер оңаша үйде дастархан жайып, ән мен жырға кезек беріп, мәре-сәре болды. Наурыз мерекесі күні Құлакөл ауыл"},
              {"role": "assistant", "content": "Мен қазақ тілді NLP-маманы ретінде тапсырманы нақты орындаймын.\n\n**Негізгі ойды 1 абзацпен кеңейтіп түсіндіру:**\n\nБұл мәтін Наурыз мерекесінің Құлакөл ауылындағы дәстүрлі және қуанышты тойын суреттейді. Үлкендердің алдында басталатын осындай мерекелік атмосфера, Мәдина келіндің бастамасымен қазынасы"}]}

Использование

from datasets import load_dataset
ds = load_dataset("TilQazyna/til-kk-expand-v1")
import json
m = json.loads(ds["train"][0]["messages"])  # [{user},{assistant}]

Ограничения

Синтетика/полу-синтетика от LLM-учителя → возможны редкие неточности; критичные применения требуют доп. проверки.
Только казахский. Не содержит реальных персональных данных.

Цитирование

Til: открытый казахский SLM-стек (TilQazyna).

Downloads last month: 32