source stringclasses 3
values | title stringlengths 1 91 | text stringlengths 40 162k |
|---|---|---|
fawiki | قید | قید کلمه یا گروهی از کلمات است که به فعل یا صفت یا مسند، مفهومی دیگر را علاوه بر مفهوم خود اضافه میکند. مانند جمله «بابک تند رفت» که تند کیفیت فعول «رفتن» را نشان میدهد.
تمامی کلمات طناوین دار که از عربی وارد فارسی شده اند قید هستند.
راه تشخیص قید
اگر قید از جمله حذف شود به جمله آسیبی نمیرسد. مثال:او الان رفت-»... |
fawiki | گزاره (دستور زبان) | گُزارِه در دستور زبان فارسی، خبری است که دربارهٔ نهاد است. هر جمله را میتوان به دو بخشِ نهاد و گزاره تقسیم کرد. گزاره حداقل یک فعل دارد که هستهٔ جمله میباشد. هر فعل یک شناسه دارد که همانند نهاد، شخص فعل را مشخص میکند.زبان فارسی 1، ص8
تعریفهای گزاره
تعریف گزاره در دستور زبان سنتی
یک گزاره یکی از دو جزء اصلی ج... |
fawiki | نقش دستوری | رابطۀ دستوری یا نقش دستوری یا نقش نحوی در زبانشناسی، روابط کارکردی بین سازهها در جمله هستند. نمونههای استاندارد نقشهای دستوری از دستور زبان سنتی شامل نهاد (فاعل و مسندالیه)، مفعول مستقیم و مفعول غیرمستقیم هستند. اخیراً، نقشهای نحویsyntactic functions (بهطور کلی بهعنوان روابط دستوریgrammatical relations شناخت... |
fawiki | مفعول | مفعول در دستور زبان، یک اسم یا گروه اسمی است که تحت تاثیر کنش فعل جمله قرار میگیرد. مفعول در فارسی معمولاً پیش از «را» و پس از حروف اضافه میآید.
تعریف
مفعول واژهای است که بر کسی یا چیزی که فعل بر او (آن) واقع شدهاست دلالت میکند.از دستور زبان فارسی، نوشتهٔ پرویز ناتل خانلری، تهران: انتشارات توس، چاپ بیستم، شا۱۵... |
fawiki | نهاد (دستور زبان) | نَهاد (فاعل و مسندالیه) بخشی از جمله است که درباره ی آن سخن میگوییم؛ یا کاری را انجام میدهد (فاعل فعل) و یا صفت و حالتی را به آن نسبت می دهیم (مسندالیه فعل).انوری، حسن: دستور زبان فارسی. اصفهان ۱۳۹۰. نهاد واژه یا گروهی از واژگان یک جملهواره است که دربارهٔ آن خبری میدهیم.دستور زبان فارسی-دکتر پرویز ناتل خانلری یع... |
fawiki | تاجیکها | تاجیکها () مردمان ایرانیتبارB. A. Litvinsky, Ahmad Hasan Dani (1998). History of Civilizations of Central Asia: Age of Achievement, A.D. 750 to the end of the 15th-century. Excerpt: "...they were the basis for the emergence and gradual consolidation of what became an Eastern Persian-Tajik ethnic identity." pp. 101. U... |
fawiki | صرف | تکواژشناسی یا صَرف یا ساختواژه که به علم صرف نیز شناخته میشود؛ بخشی از دستور زبان است که ساختـارِ واژه را موردِ تحلیل قرار میدهد.کلباسی، ایران؛ ساخت اشتقاقیِ واژه در فارسی امروز؛ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی؛ تهران، ۱۳۸۰؛ ص ۱۹ به سخنِ دیگر، ساختِواژه به شناختِ تکواژها و راههایِ همنشینیِ آنها با یکدیگر د... |
fawiki | همنگاره | همنگاره یا هوموگراف (homograph) واژههایی هستند که شبیه هم نوشته میشوند اما معنی آنها متفاوت است، اگر تلفظ آنها هم متفاوت باشد به آن همنگاشت میگویند.
در فارسی
ملک
مِلْک () یا دارایی
مَلَک () یا فرشته
مَلِک () یا شاه
مَلِک ()، از نامهای خدا در اسلام
مُلْک () یا کشور
منابع
رده:بازی با واژگان
رده:دستور خط |
fawiki | درستنویسيیِ خطِ فارسي | درستنویسيیِ خطِ فارسي یک کتاب از ایرج کابلی است که تاریخچهٔ مختصری از پیدایش خط و تحول خط در زبان فارسی و مباحث گوناگونی در زمینه شیوهٔ نگارش زبان فارسی و بحث در مورد «پیوستهنویسی»، «جدانویسی» و «بیفاصلهنویسی» و بررسی پیرامونِ مصوبات شورای بازنگری در شیوه نگارش و خط فارسی مباحث آن را تشکیل میدهند.
فصلهای کتاب ... |
fawiki | زبان آذری | زبان آذَری باستان یا پارسی آذَری یا پَهْلَوی آذَری زبانی است از خانوادهٔ زبانهای ایرانی غربی که در بخش آذربایجان (آتورپاتکان) و زنجان پیش از گسترش زبان ترکی رایج بوده است و امروزه گسترهٔ آن محدود شده است. بیشتر دانشمندان ایرانشناس، در بازگویی ریشهٔ تاریخی این زبان آن را آریایی دانسته که تاریخدانان و جغرافینویسان اس... |
fawiki | تنوین | تَنوین از نشانههای ثانویهٔ الفبای فارسی برگرفته از الفبای عربی است.
سه نوع تنوین در زبان عربی وجود دارد که وارد زبان فارسی شدهاست:
تنوینِ نصب، یا دوزبر، اً، ـاً، مانند: ظاهراً، عملاً، قبلاً، معمولاً، واقعاً، ابتدائاً، احیاناً، استثنائاً، بِناءً علیهذا (بِنائاً علیهذا)
تنوینِ رفع، یا دوپیش ــٌـ، مانند: مضافٌالیه... |
fawiki | گویش بیرجندی | گویش بیرجندی یکی از گویشهای خراسانی است که مانند گویشهای دیگر به نسبت زبان رسمی کمتر تحول پذیرفته و از اینرو بسیاری از ویژگیهای فارسی کهن را نگه داشته است.
محمود رفیعی در مقدمه واژهنامه گویش بیرجند مینویسد که چون بیرجند در نزدیکی کویر و در منطقهای کوهستانی واقع شده، در گذر تاریخ کمتر مورد تاخت و تاز و هجوم قرار ... |
fawiki | مترجم | مترجم، ترجمهگر، ترجمان، یا برگرداننده یک شخص یا نرمافزار است که در صنعت یا هنرِ ترجمه مهارت دارد و عهدهدارِ درک و تفسیر موضوعات، معانی، و مفاهیم پدیدآمده در یک زبان (زبان مبدأ)، و سپس انتقال، معادلیابی، و بازسازی آنها در زبانی دیگر (زبان مقصد) است.
مترجمان کمتجربه ممکن است براین باور باشند که در زبان و ترجمه، درس... |
fawiki | امداد غیبی (پیرنگ داستان) | امداد غیبی از فنون پیرنگ است که به پیرنگ یک داستان اضافه میشود تا بهطور غیرمنتظره پیرنگ داستان یا نتیجه یک جنگ و کشمکش را تغییر دهد. امدادهای غیبی معمولاً سرشتی ایزدی دارند و موقعی وارد داستان میشوند که تحولات داستان گره خورده یا نیروهای نیکنهاد خود بهتنهایی از پس نیروهای شر بر نمیآیند.
پیشینه
در فرهنگهای شرق... |
fawiki | مرکز بینالمللی آموزش زبان فارسی | مرکز بینالمللی آموزش زبان فارسی در سال ۱۳۶۸ تحت نظارت مؤسسه دهخدا در دانشگاه تهران گشایش یافت. هدف مرکز بینالمللی آموزش زبان فارسی، آموزش زبان فارسی به دانشجویان خارجی و آموزش مدرسان این زبان به منظور آموزش در خارج از کشور میباشد. از زمان گشایش این مرکز نزدیک به ۲۶۰۰ دانشجوی خارجی از ۹۷ کشور گوناگون جهان را پذیرفته... |
fawiki | زبان طبیعی | زبانهای طبیعی به هرکدام از زبانهایی که توسط بشر در دنیا صحبت میشود و خودبهخود (ناخودآگاه)، پدید آمده و تکامل یافتهاست، گفته میشود. این نوع زبان با تفکر و آگاهی بهوجود نیامده است. برای نمونه، میتوان زبانهای انگلیسی و فارسی را ذکر کرد. بهطور معمول، این عنوان را در مقابل زبانهای ساختگی مثلِ منطقِ صوری بهکار م... |
fawiki | زبان دیلمی | دیلمی یک زبان منقرض شده از زبانهای ایرانی از زبانهای کاسپین دسته زبانهای شمال غربی بودهاست.Rüdiger Schmitt: Die iranischen Sprachen in Gegenwart und Geschichte. Wiesbaden (Reichert) 2000, S. 78–81. ناتل خانلری، دیلمی را در بین زبانهای ایرانی که در بین قرون ۹ تا ۱۳ میلادی رایج بوده است فهرست میکند.Page 269 , Mehdi... |
fawiki | زبان لری | زبان لُری یکی از زبانهای زبان ایرانی جنوب غربی است که توسط مردم لر ساکن و کوچنشین در منطقه بزرگی از غرب و جنوب ایران شامل استانهای لرستان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و همچنین جنوب ایلام، جنوب همدان، نیمه شرقی استان خوزستان، غرب فارس، شمال غرب بوشهر، مناطقی از استان مرکزی و جنوب غرب اصفهان گویش میشود. ا... |
fawiki | نخل جمیره | نخل جمیره () یک مجمعالجزایر در دبی، امارات متحده عربی است. نخل جمیره یکی از سه جزیرهٔ نخلی دبی است. در طراحی این جزیره از درخت نخل الهام گرفته شدهاست و دارای ۱۷ شاخهٔ عظیم است که توسط یک حصار ۱۲ کیلومتری حفاظت شدهاست. برای به سطح آب رساندن این سازه، بیشتر از ۵۰ میلیون متر مکعب خاک مورد نیاز است. ساخت این جزیره در سا... |
fawiki | خاستگاه زبان | خاستگاه پیدایش زبان یکی از بحثانگیزترین موضوعات دربارهٔ انسان است؛ بهطوریکه هیچ توافقی دربارهٔ زمان یا مکان شکلگیری نخستین نمودهای زبانی میان دانشمندان وجود ندارد. محدودیتهای بسیاری برای آزمایش دربارهٔ آن وجود دارد و بسیاری از پژوهشگران آن را موضوع خوشایندی برای پژوهش جدی نمیدانند. در سال ۱۸۶۶ بحث بینتیجه دراین... |
fawiki | لهجه شیرازی | لهجهٔ شیرازی یکی از لهجههای زبان فارسی است.
لهجههای شیرازی
شیرازی میانه
شیرازی پودنکی
شیرازی قصردشتی
در شیراز هنوز مردم محلههای قدیمیتر بیشتر به لهجهٔ شیرازی سخن میگویند تا بقیهٔ مردم مثلاً لهجهٔ کسبه و اهالی دروازه سعدی، لب آب، دروازه قصابخانه، دروازه شاه داعیالله و… تفاوت آشکار با لهجهٔ اهالی و کسبهٔ نقا... |
fawiki | گویش هراتی | گویش هراتی یکی از گویشهای فارسی خراسانی زبان فارسی است. این گویش نزدیکی زیادی با دیگر گویشهای استان خراسان ایران بهویژه گویش تایبادی و تربتی جامی و کمابیش مشهدی دارد. گویش هراتی با تفاوتهای ناچیزی در ولایتهای هرات، فراه، غور و بادغیس افغانستان و بخشهایی از شرق استان خراسان ایران به کار میرود.
در گذشته، برخی آث... |
fawiki | قافیه | قافیه، مشتق از قَفْوْ (بر وزنِ عفو)، به معنای پیروی کردن و در پی رفتن و همچنین پسِ گردنِ کسی زدندهخدا، ص۱۰۵ و ازپیروندهفرهنگ فارسی معین، ص۲۶۱۸ است. در فارسی آن را پساوند گویند،شناخت شعر، ص۱۴۲ و اصطلاحی است در نظم و شعر.
تعریف قافیه
«قافیه»، به کلمه یا حروفی که با تکرار کردن آن میتوان به شعر نظم بخشید . شرط آنکه قس... |
fawiki | ردیف (شعر) | ردیف در شعر فارسی به واژه یا واژههایی اشاره میکند که بهصورت مکرر و بدون هیچ تغییری در آخر بیتها یا مصراعهای شعر و پس از قافیه میآیند. ردیف در شعر فارسی اهمیت زیادی دارد و در طول تاریخ میزان کاربرد ردیف نیز بیشتر شده و استفاده از ردیفهای دشوارتر نیز متداول شده است. اهمیت ردیف در حدی است که بیشتر غزلهای شناخته شد... |
fawiki | کیمریها | بندانگشتی|270px|چپ|کیمریان، نقش ظرفی از پونتی اواسط قرن ششم پ.م.
کیمِریها یا سیمِریها یا کیمریان (به یونانی: Κιμμέριοι، در آشوری: Gimirri) مردمان کوچنشین و سوارکار ایرانیتبارJ.Harmatta: "Scythians" UNESCO Collection of History of Humanity: Volume III: From the Seventh Century BC to the Seventh Century AD, Routledg... |
fawiki | فرهنگستان زبان ایران | فرهنگستان زبان ایران که به فرهنگستان دوم مشهور است، در سال ۱۳۴۷ تأسیس شد. این فرهنگستان تا سال ۱۳۵۷ دایر بود. محمد مقدم، پایهگذار گروههای آموزشی زبانشناسی دانشگاه تهران، در سال ۱۳۴۲، نُه سال پس از تعطیل شدن فرهنگستان ایران (فرهنگستان اول)، دربارهٔ خطر حضور و هجوم واژههای بیگانه به زبان فارسی هشدار داد. در رسانهها ن... |
fawiki | گویش یهودی بخارا | گویش یهودی بخارا که بخاری (فارسی تاجیکی: бухорӣ عبری: בוכארי) نیز نام دارد، گویشی یگانه از زبان پارسی است که در آسیای میانه و در میان یهودیان بخارایی کاربرد دارد. هرچند نام پرمعناتر برای این گویش یهودی-پارسی یا یهودی-تاجیکی میباشد.
بخارایی گویشی از زبان پارسی است که دارای شمار فراوانی وامواژههای عبری است. همچنین شم... |
fawiki | زبان فارسی باستان | زبان فارسی باستان یا پارسی باستان (به پارسی باستان: 𐎠𐎼𐎹، تلفظ: آریاcf. , p. 2.) یکی از زبانهای شاخهٔ زبانهای ایرانی از گروه زبانهای هندوایرانی خانوادهٔ زبانهای هندواروپایی جای میگیرد.اصول و ضوابط واژه گزینی٫ بند 2.5.6 http://www.persianacademy.ir/UserFiles/File/OSOUL/310488.pdf این زبان به زبان فارسی میانه دگر... |
fawiki | خط فارسی | زبان فارسی در طول تاریخ به خطهای گوناگون نوشته شده است امّا پس از ظهور و گسترش اسلام توسط عربها، در ایران و افغانستان برای نوشتن زبان فارسی بیشتر از خط فارسی استفادهشده است
خطهای دیگری نیز قبل و بعد از اسلام برای زبان فارسی مورد استفاده بودهاند که همگی آنها به این شرح هستند:
خطهای درحال استفاده
«خط فارسی» با ... |
fawiki | جزایر جهان | چپ|300px|بندانگشتی|تصویری از داخل هواپیما که قارههای اروپا، اقیانوسیه، آسیا، آفریقا و قطب جنوب را از جزیرهٔ جهان نشان میدهد. (سال ۲۰۱۰)
بندانگشتی|چپ|400px|مجمع الجزایر مصنوعی جهان و نخل جمیرا در دوبی واقع در امارات متحده عربی
جزایر جهان از ۳۰۰ جزیره ساخت انسان به شکل نقشه جهان تشکیل شدهاست و در ۴ کیلومتری ساحل دبی، ... |
fawiki | جزیرههای نخلی دبی | جزیرههای نخلی (به عربی: ) سه مجمعالجزایر ساخت بشر است که در شهر دبی، امارات متحده عربی در آبهای خلیج فارس قرار دارد. این سه جزیره که به شمایل یک درخت نخل هستند، نخل جمیرا، نخل دیره و نخل جبل علی نام دارند. کاربرد این جزایر مسکونی، سرگرمی و تجاری است. با تکمیل این پروژه، ۵۲۰ کیلومتر به خط ساحلی دبی اضافه خواهد شد و ... |
fawiki | زبان سیوندی | زبان سیوندی یکی از زبانهای ایرانی رایج در سیوند استان فارس شهرستان مرودشت است. این گویش از شاخه شمال غربی زبانهای ایرانی یعنی همدسته با گورانی-زازاکی و تالشی و کردی است.<787:DMVS>2.0.CO;2-4 Die Mundart von Sivand by Wilhelm Eilers Journal of the American Oriental Society, Vol. 110, No. 4 (Oct. - Dec., 1990), pp. ۷۸... |
fawiki | مکگافین | مکگافین یا مگافین مفهومی در سینما است که در ادبیات ریشه دارد. واژه مکگافین ابتدا توسط فیلمنامهنویس بریتانیایی آنگوس مکفیل در سینما جا افتاد و توسط آلفرد هیچکاک در سطح عامه متداول گشت. اگرچه مکگافین مکرراً توسط هیچکاک مورد استفاده قرار گرفت، اما برخلاف تصور عامه هیچکاک مبدع آن نبود. شاهین مالت از نخستین فیلمهایی ... |
fawiki | اطلس زبانشناسی | اطلس زبانشناسی گونهای اطلس است که محدوده تاریخی و جغرافیایی پراکندگی گویشوران زبانها را نشان میدهد. این اطلس در حقیقت کتابی است که در هر صفحه نقشه کامل یک کشور آمده و در هر مکان گویش رایج آن مکان نوشته میشود. به گزارش یونسکو در فوریه سال ۲۰۰۲، بیش از ۶۰۰۰ تا ۷۰۰۰ زبان در حال تکلم در دنیا در حال نابودی و انقراض کامل... |
fawiki | گرایشهای گزارهای | حالاتی مانند باور، میل، قصد، ترس، امید و آرزو دستهای از حالات ذهنی را تشکیل میدهند که فیلسوفان مجموعه آنها را (با وجود اختلافاتی که در مورد بعضی از آنها وجود دارد) «گرایشهای گزارهای» (propositional attitude) مینامند. وجه مشترک این حالات این است که همه آنها محتوای گزارهای دارند؛ یعنی بر یک گزاره دلالت میکنند یا ب... |
fawiki | زبان سغدی | زبان سُغدی از زبانهای ایرانی شاخه شمالشرقیAn Introduction to Sogdian,Prods Oktor Skjrervo ,p1 و زبان ناحیهٔ حاصلخیز سغد، واقع در میان آمودریا و سیردریا بوده است.The iranian languages, Gernot Windfuhr, p279 مرکز سغدیها سمرقند بود.Compendium Linguarum Iranicarum, Rudiger Schmitt, p173 زبان سغدی در آغاز در درهٔ رودخانه... |
fawiki | دستور خط | دستورِ خَط یا نظامِ نوشتاری یا رسمالخط یا دَبیره یک قرارداد است که برای نگارش مطالب بهکار برده میشود. تفاوت دبیرهها در شیوهٔ برخورد یا تعبیر آنها از مفهومی است که شیوهٔ نگارش کلمات در متن نسبت به یکدیگر به دست میدهد. دبیره روشی استاندارد را برای نوشتن خط یک زبان، نمایش میدهد. زمانی که بیش از یک خط برای نوشتن یک ... |
fawiki | واج | واجخانلری واژهٔ «واک» را بهجای «واج» به کار میبُرد، اما امروزه واژهٔ «واج» رایجتر است و واژههای «واکه» و «همخوان» برای اشاره به «واج مصوت» (vowel) و «واج صامت» (Consonant) به کار میرود. در زبانشناسی، مجموعهای از آواها است که میتواند یک واژه را از واژه دیگر متمایز کند.
برای مثال، در در انگلیسی الگوهای صدایی /s... |
fawiki | ادموند هوسرل | ادموند هوسِرْل از فیلسوفان آلمانی-اتریشی مهم و تأثیرگذار سده بیستم و بنیانگذار پدیدارشناسی بود. وی یهودیتباری بود که به مسیحیت گروید و در کلیسای لوتری وین تعمید یافت و خود را مسیحی آزاده و غیرجزمی میدانست و فلسفه را مستقل از دین تلقی میکرد. در آغاز تحت تأثیر روانشناسی توصیفی برنتانو بود ولی اندکی بعد، از منتقدان س... |
fawiki | تجوید | تجوید در لغت به معنی تکمیل، تحسین و نیکو گردانیدن است و در اصطلاح به قواعد و دستورهایی گفته میشود که به نیکو خواندن قرآن کمک میکنند. در تجوید به نحوهٔ صحیح ادای حروف از مخارجشان و نیز صفات آوایی هر حرف به تنهایی یا در کنار حروف دیگر پرداخته میشود. از قواعد دیگری که به آن توجه میشود محل وقف و وصل در هنگام خواندن قرآ... |
fawiki | واژگان | واژگانویدا شقاقی، مبانی صرف، تهران: انتشارات سمت، ص ۴۹فرانسیس کاتامبا، برگردان: جلال رحیمیان، واژشناسی، انتشارات دانشگاه شیراز، ص ۷ و ۲۳بررسی تأثیر الگوی تکیهٔ واژگانی بر دستیابی به واژگان ذهنی در فارسیزبانان، پروین سادات فیضآبادی؛ محمود بیجنخان. یا قاموس در اصطلاح زبانشناسی، یک نظام معنایی است که پایههای اصلی ی... |
fawiki | تشبیه | تشبیه، آرایهای در ادبیات فارسی است که از آن برای مانند کردن یک جسم، مفهوم یا تفکّر به دیگری است، که در حالت عادی آشکار نیست.
ارکان تشبیه
تشبیه از چهار «رکن» تشکیل میشود.
کلمهای که آن را به چیز دیگر مانند کردهاند، یا کلمه ای که چیزی به آن مانند شدهاست. مشبه نامیده میشود.
چیزی که مشبّه به آن مانند شده را مشبّه... |
fawiki | فرهنگ انجمنآرای ناصری | فرهنگ انجمنآرای ناصری کتابی نوشته امیرالشعرا رضاقلیخان هدایت است. نگارش این کتاب در سال ۱۲۸۸ ه.ق پایان یافته است. این کتاب شامل بیست و چهار «انجمن» است که واژهها توضیح داده شدهاند. بخش پایانی کتاب «در آشکار کردن برخی کنایات و استعارات فارسی و عربی با شواهد آنها از اشعار فصحا و بلغا» است.
لیست انجمنها
انجمن او... |
fawiki | مؤیدالفضلا | مؤیدالفضلا، یکی از فرهنگهای فارسی که در سال ۹۲۵ هـ. ق توسط محمد لاد دهلوی در زمان اوج فرهنگنویسی در هندوستان، نوشته شده است. این فرهنگ واژگان در سه فصلِ عربی، فارسی و ترکی نوشته شده است.
منابع
فرهنگ فارسی معین، جلد اول، مقدمه
رده:فرهنگهای واژگان فارسی |
fawiki | غیاثاللغات | غیاثاللّغات، یکی از فرهنگهای فارسی است که نوشتن آن توسط محمد غیاثالدین بن جلالالدین رامپوری انجام شده و در سال ۱۲۴۲ به پایان رسیده است.
گزیدهای از مقدمه
... اما بعد، بر رای عالمآرای دانشمندان روشنضمیر مخفی نماند که چون بعضی از احبا در تعلیم و تعلم نظم و نثر فارسی به دریافت صحت لغات و معانی آن، به تلاش کتب به... |
fawiki | فرهنگ رشیدی | فرهنگ رشیدی، یکی از فرهنگهای فارسی که دو سال پس از تألیف برهان قاطع، در سال ۱۰۶۴ (قمری) توسط عبد الرشید بن عبد الغفور حسینی مدنی تتوی که به دربار اورنگ زیب پادشاه هند انتساب داشته، تألیف شدهاست.
خلاصه ابتدای کتاب
... چنین گوید معترف به عجز و قصور - و مغترف از مشرب اهل هوش و ارباب شعور - عبدالرشید بن عبدالغفور، ال... |
fawiki | الفبای آوانگاری بینالمللی | الفبای آوانگاری بینالمللی یک سامانهٔ نوشتاری و آوانگاری است که برپایهٔ الفبای لاتینی ساخته شده است. این سامانه بهوسیلهٔ انجمن آواشناسی بینالمللی بهعنوان یک الفبای استاندارد برای نشان دادن صداهای ایجادشده در زبانهای گوناگون طراحی شده است. در ایجاد این سامانه از دانشجویان و استادانی با زبانهای گوناگون، زبانشناسا... |
fawiki | پویش (ادبیات) | پویش نام یک زیرگونه از ادبیات خیالپردازی است که در آن شخصیت یا گروهی از شخصیتها به دنبال چیزی ارزشمند وارد سلسلهای از اتفاقات و رویدادها میشوند و عموماً به چیزهای با ارزشی دست مییابند.
کتابشناسی
عموماً اکثر کتابهای خیالپردازی، برگرفته از افسانه عهد باستان ایران به نام پُیش میباشند. اما از مطرحترین نویسندگا... |
fawiki | گویش هزارگی | هزارگی () گویش و لهجهای از زبان فارسی است که مردم هزاره به آن صحبت میکنند.
گویش هزارگی برخی از ویژگیهای دستوری سدهٔ چهارم و پنجم هجری، را در خود حفظ کرده است. گویش هزارگی از گونهٔ زبان فارسی غزنه و خراسان خاوری ریشه گرفته است.
در گویش هزارگی دو حرف «د» و «ت» غلیظ نیز وجود دارد که تلفظشان نزدیک به تلفظ آن حروف در ز... |
fawiki | مهندسی اجتماعی (علوم سیاسی) | مهندسی اجتماعی (به انگلیسی Social Engineering) رشتهای در علوم اجتماعی است که در جهت تحت تأثیر قرار دادن نگرشها و رفتار اجتماعی در مقیاس بزرگ توسط دولتها، رسانهها یا گروههای خصوصی برای ایجاد ویژگیهای خاص در یک جامعه هدف تلاش میکند.
مهندسان اجتماعی از روشهای علمی برای درک و تحلیل سیستم اجتماعی استفاده میکنند تا ... |
fawiki | تعریف | تعریف عبارتی است که معنای یک اصطلاح (کلمه، عبارت یا دستهای از نمادها) یا نوع یک چیز را شرح میدهد.
تعریف واژه به ما میگوید که یک چیز باید چه ویژگیهایی (مشخصههایی کیفیاتی، خواصی) داشته باشد تا آن واژه بر آن اطلاق شود.هاسپرس، جان، درآمدی بر تحلیل فلسفی، ترجمهٔ موسی اکرمی. تهران: طرح نو، ۱۳۷۹.ص۴۹
اهمیت تعریف
در... |
fawiki | تضاد | در منطق، دو قضیه را متضاد گویند که صدق هر دو محال ولی کذب آن دو جایز باشد، و آن در صورتی است که موضوع و محمول دو قضیه یکی باشد و هر دو قضیه کلیه باشند، اما یکی موجبۀ کلیه باشد و دیگری سالبۀ کلیه.كشاف اصطلاحات الفنون
در ادبیات
و اما در ادبیات؛ تضاد از آرایههای ادبی است و به معنی آوردن دو کلمه با معنی متضاد است در سخ... |
fawiki | فرهنگ پهلوی | فرهنگ پهلوی نام واژهنامهٔ کوچکی است دربارهٔ حدود ۵۰۰ هزوارش که در نوشتههای پارسی میانه زردشتیان (متون پهلوی) به کار میرفتهاست. نویسنده و تاریخ نگارش این واژهنامه مشخص نیست. مؤلف در این کتاب کوشیده است، واژههایی را که از نظر املایی برای دبیران و کاتبان دشوار بوده، گردآوری کند. از فرهنگ پهلوی نسخههای گوناگونی در د... |
fawiki | سواد | 300px|بندانگشتی|شمار بیسوادی جهان از ۱۹۷۰ تا ۲۰۱۵ به نصف رسید.
در تعریفِ سنّتی سواد، توانایی خواندن و نوشتن است یا توانایی بهکاربردن زبان برای خواندن، نوشتن، گوشدادن و سخنگفتن ولی در مفهومِ نوین این واژه به سطحی از خواندن و نوشتن گفته میشود که برای ارتباط کافی است. سطحی که یک فرد بتواند مفهوم را بفهمَد و انگارهها... |
fawiki | انجمن آثار ملی | انجمن آثار و مفاخر فرهنگی که در ابتدا انجمن آثار ملی نام داشت، از نهادهای فرهنگی در ایران معاصر است که به همت جمعی از شخصیتهای فرهنگی در ۱۳۰۱ خورشیدی با هدف حفظ آثار کهن ایرانی و معرفی آنها در تهران تشکیل شد.
تاریخچه انجمن
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی-که در گذشته «انجمن آثار ملی» نام داشت – در پاییز ۱۳۰۱ هـ. ش به هم... |
fawiki | زبان سمنانی | زبان سِمنانی (به سمنانی: سِمَنی زِفون)، یکی از زبانهای ایرانی است. زبان سمنانی از شاخهٔ زبانهای ایرانی شمال غربی استمنبع: اُرانسکی، یوسیف م. زبانهای ایرانی، ترجمه دکتر علی اشرف صادقی، تهران، انتشارات سخن ۱۳۷۸. و در عین حال زبان انتقالی میان زبانهای ایران مرکزی و کاسپین بهشمار میآید. گروه زبانهای کاسپین به دو گرو... |
fawiki | گویش ایرونی | ایرونی، ایرُنی یا ایرون (آسی: Иронау تلفظ: ایروناو) نام یکی از دو گویش اصلی زبان آسی در قفقاز است که توسط ایرونیها صحبت میشود. زبان آسی یک زبان ایرانی است. بیشتر آلانها این گویش را به کار میبرند، به ویژه در شرق جنوب و مرکز اوستیای شمالی-آلانیا. در صورتی که در غرب این جمهوری گویش دیگوری (دیغوری) بیشتر رواج دارد.
... |
fawiki | هجا | با هجو اشتباه نشود.هجا یا بخش یا سیلاب (به انگلیسی: Syllable) یک یکای سازماندهنده برای رشته صداهای گفتاری است. هجا (بخش) از یک هسته (بیشتر اوقات واکه) همراه با لبههای آغازین و پایانی (معمولاً همخوانها) تشکیل میشود.
هجاها معمولاً بهعنوان واجگان «سازندهٔ قطعات» حروف شناخته میشوند. آنها میتوانند ریتم یک زبان، قوا... |
fawiki | اسم خاص | اسم خاص یا اسم عَلَم اسمی است که تنها به یک مؤلفه از یک گروه اشاره میکند. برای نمونه لندن، زهره، سارا و ایران هر کدام اسم خاص هستند که تنها به یک فرد از گروه خود اشاره میکنند؛ به ترتیب لندن به یک شهر مشخص و زهره به یک سیاره مشخص اشاره میکند.
در اصطلاح لغتشناسی به اسمی که ویژۀ یک شخصیت، مکان یا کتاب میباشد، اسمِ ... |
fawiki | لهجه تهرانی | لهجه تهرانی یکی از لهجههای زبان فارسی است. این لهجه تفاوت آشکاری با فارسی نوشتاری معیار دارد. لهجه تهرانی با لهجه معیار در ایران متفاوت است اما نزدیکترین لهجه به لهجه معیار در ایران به شمار میآید. در عین حال برخی غیرزبانشناسان لهجه تهرانی و لهجه معیار در ایران را یکسان دانستهاند و معتقدند در سدهٔ اخیر از جانب رسانه... |
fawiki | تکنگاره | تکنگاره در زبانشناسی، کوچکترین واحد عملیاتی یک سامانه نوشتاری است.
تکنگاره کوچکترین نماد از زبان نوشتاری است که مانند حروف موجب تمایز معنایی میشود؛ مثل نمادهای «م»، «:» و «؟» که هریک میتوانند معنا را تغییر دهند. حروف ، ارقام، نشانههای نقطهگذاری و اِعرابگذاری (نشانههای سجاوندی)، همگی زیرمجموعهای از تکنگار... |
fawiki | فهرست فرهنگهای لغت فارسی | فرهنگهای یکزبانهٔ فارسی که پس از اسلام تا سده هشتم هجری نوشته شدهاند همگی فرهنگهای کوتاه و اختصاصی هستند که غالباً بر اساس حرف آخر واژه ها و برای استفاده شاعران که بتوانند واژهها را در قافیه به کار ببرند تنظیم شدهاند. در این دوره هنوز نگارش فرهنگهای یکزبانهٔ فارسی با هدف بیان معانی واژهها برای عموم مردم باب نش... |
fawiki | دیواناگری | دیواناگری (هندی: देवनागरी، حرفنویسی لاتین: Devanāgarī) یا دِوَناگَری یک خط یا دبیرهٔ هجانگاری است که به آن «ناگاری» هم گفته میشود و اصلیترین دبیرهای است که برای نوشتن زبانهای هندی، مراتی و نپالی بهکار میرود. این دبیره از سدهٔ ۱۹ به رایجترین دبیره برای نوشتن سانسکریت تبدیل شدهاست. خط دیوانگری از چپ به راست نوشت... |
fawiki | حکایت | ریشهٔ واژه
واژهٔ حکایت برگرفته از واژهٔ محاکات به معنای مشابه کسی یا چیزی شدن، مانند چیزی را به گفتار یا کردار آوردن، است (همتراز محاکات، یعنی؛ mimesis از ریشهٔ mime یونانیست که واژهٔ فارسی «میمون» را میتوان همریشه با آن دانست، میمون در باور ما تقلیدکننده است). از اینرو میتوان حکایت را شبیهسازیای تخیلی از دنیا د... |
fawiki | واجآرایی | واجآرایی، نغمه حروف یا آلیتراسیون (به انگلیسی: Alliteration) در ادبیات به تکرار حرف یا صدایی چه صامت و مصوت در یک بیت گفته میشود.
مقدمه
صداهای زبان از دو نقطه نظر مورد مطالعه قرار میگیرند، اگر از جهت چگونگی تولید و مشخصات فیزیکی مورد بررسی قرار گیرند آنها را «آوا» مینامند، اما اگر آواها از نظر تعداد آنها در یک ز... |
fawiki | اشتقاق (زبانشناسی) | در زبانشناسی، اشتقاق یکی از روشهای واژهسازی است، همانطور که شاد-ی و نا-خشنود از شاد و خشنود، یا تعیین از تعیین کردن ساخته شدهاست. یک تقابل با فرایند صرف معنی میشود که نوع دیگری از وند را به منظور ساختن نوع دیگر همان کلمه بکار میگیرد. همانطور که تعیین کردن / تعیین کردن سوم شخص / در حال تعیین کردن / معین .(۱)
یک... |
fawiki | تکرار (آرایه ادبی) | تکرار از آرایههای ادبی است که به معنی دوباره یا چندباره آوردن واژهای است، به گونهای که بتواند بر موسیقی درونی بیفزاید و تأثیر سخن را بیشتر سازد. تکرار بیشتر در اشعار مولوی دیده میشود، پس از پروین اعتصامی بیشترین میزان تکرار در اشعار حافظ و سعدی است.
مثال
مثال
مثال
مثال
تصدیر نوعی از تکرار است، که در آ... |
fawiki | جناس | جناس به یکسان بودن دو یا چند واژه در واجهای سازنده میگویند، گرچه معنی متفاوتی داشته باشند. دو واژه همجنس گاه به جز معنی تفاوتِ دیگری ندارند و گاه علاوه بر معنی، در یک مصوت یا همخوان با هم متفاوتاند. به دو واژه همجنس ویا هممعنی که در یک مصراع یا بیت به کار میرود، ارکان جناس گویند. ارزش جناس به موسیقی و آهنگی است ... |
fawiki | مبالغه | مبالغه یا اغراق از آرایههای ادبی است، ادعای وجود ویژگی را در کسی یا در چیزی میگویند؛ به اندازهای که به دست آوردن آن ویژگی برای آن کس یا چیز به آن اندازه، ناممکن باشد. اغراق عموماً باعث خیالانگیز شدن شعر و نثر میشود. شاعر به یاری اغراق، معانی بزرگ را خرد و معانی خرد را بزرگ مینمایاند. زیبایی اغراق در این است که غی... |
fawiki | مراعات نظیر | مُراعات نَظیر یا تَناسب آوردن واژههایی از یک دسته است که با هم، هماهنگی دارند؛ این هماهنگی میتواند از نظر جنس، نوع، مکان، زمان یا همراهی باشد، سبب تداعی است. مراعات نظیر، پرکاربردترین آرایهٔ ادبی در ادبیات فارسی است و در اشعار سعدی، مولوی، حافظ فردوسی به فراوانی یافت میشود؛شجاعی، امیرنجات؛ نظری، مهدی؛ ادبیات فارس... |
fawiki | لفونشر | لَفّ و نَشر یکی از آرایههای ادبی است که به این معناست: ابتدا چند چیز را پشت سر هم ذکر میکنیم (لف)، سپس برای هر یک از آنها، توضیح یا ویژگی مربوط به خودش را میآوریم (نشر).
بنابراین لف و نشر، گردآوری و بازگشایی است، یعنی گردآوری رشتهای از کلمات، و سپس بازگشودن صفات یا ویژگیهای مربوط به آنها در ادامه بیت. در عربی ل... |
fawiki | تضمین | تضمین از آرایههای ادبی و به معنی آوردن آیه، حدیث، یا سخن مشهور در بین سخن است. همچنین، اگر شاعر تمامی مصراع یا بیتی را از شاعری دیگر در سخن خود بیاورد، تضمین خوانده میشود. اگر شاعر یا نویسندهای مثلی را که پیش از وی رواج داشته، در میان نوشته یا سروده خود بیاورد نیز تضمین خوانده میشود.
آرایه تضمین با ایجاد تنوع، به ... |
fawiki | متناقضنما (ادبیات) | متناقضنما یا تناقض ظاهری آوردن دو واژه یا دو معنی که به ظاهر متناقض و متضاد به نظر میرسند مانند: غم شیرین، جک جدی، یا قیام آرام. متناقضنما در کلام، به گونهای که آفریننده زیبایی باشد، جز آرایههای ادبی بدیعی قرار میگیرد. تناقض معادل پارادوکس است که در فارسی به بیان نقیضی یا متناقضنما یا ناسازنمادر فرهنگ علوم انسان... |
fawiki | ایهام | ایهام یک واژه است با حداقل دو معنی که یکی نزدیک به ذهن و دیگری دور از ذهن. مقصود شاعر گاه معنی دور مثل داستان تاریخی یا موضوعی بین دو نفر یا ضرب المثل، و گاه معنی نزدیک است. در ایهام، واژه یا عبارت آنگونه است که ذهن بر سر دوراهی قرار میگیرد بین داستان اصلی و داستان گذشته تاریخی و یا میان نفرات یا ضرب المثل و نمیتواند... |
fawiki | حسآمیزی (آرایه ادبی) | حسآمیزی در آرایههای ادبی، آمیختن دو یا چند حس است در کلام؛ به گونهای که ایجاد موسیقی معنوی به تأثیر سخن بیفزاید. عبارتهایی چون «خبر تلخ»، «قیافه بانمک» نمونههایی از حسآمیزی در ادبیات عامیانه است که در آنها حس شنوایی و حس بینایی با حس چشایی آمیخته شدهاست. نقطه اوج حسآمیزی در شعر فارسی، اشعار بیدل دهلوی و صائب ... |
fawiki | حسن تعلیل | حسن تعلیل آوردن دلیلی ادعایی به جای علت اصلی یا ین حسن تعلیل، واقعی، علمی یا عقلی نیست. مخاطب آن را از علت اصلی دلپذیرتر مییابد. بیشترین حسن تعلیل در ادبیات فارسی، در اشعار منوچهری دیده میشود. هر چند در آثار رودکی، حافظ، سعدی، سنایی و نظامی نیز نمونههای بسیاری از آن وجود دارد.قدرت قاسمی پور، پروین گلی زاده؛ «صُوَر ح... |
fawiki | پرسش | پرسش یا سؤال، عبارتی زبانی با مضمون درخواست اطلاعات است.
در زبان فارسی جمله از لحاظ محتوی بر ۵ نوع است که جملهٔ پرسشی یکی از آنان است. جملهٔ پرسشی در زبان فارسی با استفاده از واژگان پرسشی یا تغییر لحن ساخته میشود و پیرامون رویداد کاری یا وقوع حالتی را سؤال میکند. در پایان جمله پرسشی از این نشانه «؟» (علامت سؤال) است... |
fawiki | لهجه کابلی | کابلی یکی از لهجههای زبان فارسی است که کابلیها بدان سخن میرانند. این لهجه با تفاوتهای ناچیزی در ولایتهای اطراف کابل نیز مرسوم است.
تبدیل پیشنهادهٔ در به دَ
یکی از مهمترین ویژگیهای لهجهٔ کابلی استفاده از واژهٔ «دَ» (da) بهجای «در» است. مثال:
فارسی معیار: آن مرد در نانوایی کار میکند.
لهجهٔ کابلی: آن مرد دَ... |
fawiki | زبان باختری | زبان بلخی یا باختری (یا آریائو، اریو)؛ زبانی از خانواده زبانهای ایرانی بود که در سدههای یکم تا نهم میلادی در سرزمین باستانی بلخ، پیش از گسترش زبان فارسی در شمال ایالت خراسان باستان (افغانستان کنونی) کنونی رایج بود. تا سال ۱۹۵۷ اثری از زبان بلخی در دست نبود. در این سال باستانشناسان فرانسوی کامیاب شدند نوشتاری را در س... |
fawiki | حرف (زبانشناسی) | حرف در زبانشناسی، کوچکترین واحد تجزیهناپذیر از زبان نوشتاری است که موجب تمایز معنایی میشود، مثل «ر» و «ز». برای مثال، اگر در واژهٔ «مراحم»، حرف دوم با «ز» عوض شود، معنای واژه تغییر میکند (و به «مزاحم» تبدیل میشود). حروف، زیرمجموعهای از تکنگارهها هستند.محمدیفر، محمدرضا. شیوهنامهٔ ویرایش؛ نگارش. تهران: سازمان چ... |
fawiki | ایلامی میخی | ایلامی میخی، دبیرهای میخی و واژهنگاشت است که از ۲۵۲۰ پ.م تا ۳۳۱ میلادی به کار میرفته است و جانشین دبیرهٔ «ایلامی خطی» شده است. این دبیره از دبیرهٔ میخی اکدی بدست آمدهاست. دبیرهٔ ایلامی میخی هخامنشی از ۱۳۲ نشانه ساخته شدهاست، که این تعداد بسیار کمتر از دیگر دبیرههای میخی است.
زبان ایلامی در واپسین گام «ایلامی نو»... |
fawiki | آوانگار | آوانگار، یک نویسه است که نشانگر یک آوا (صدای گفتار) بوده یا ترکیبی از چند آوا است (به مانند حروف الفبای لاتین). آوانگار با واژهنگار که نشانگر یک واژه یا تکواژ است، ناهمسان میباشد.
جستارهای وابسته
آوانگاری
منابع
رده:تکنگارهها
رده:زبان
رده:اصطلاحات زبانشناسی |
fawiki | تصریف | تصریف پیرایش یا نشاندارسازی یک واژه (یا دقیقتر بنواژه) برای بازتاب آگاهیهای دستورزبانی چون جنس، زمان فعل، شمار، چگونگی و کَس میباشد. به مفهوم کلیای که به عنوان واحدی برای «معنای واژگانی/قاموسی»lexical meaning به حساب میآید و مستقل از اِعمال تصریفهای گوناگون حضور دارد «تکواژه»Lexeme گفته میشود و «بُنواژه»Lemma ... |
fawiki | پاراگراف | پاراگراف یا بند یا پارنوشته، یک یکای کامل بیان اما مربوط به نوشتههای پیش و پس از خود است و آغاز آن، با یک خط تازه نشان داده میشود. گاهی خط نخست، تو رفته میشود؛ گاه نیز بدون آغاز خط تازه، آغاز بند تو رفته میشود. در زبانهای اروپا در زمانهای گوناگون، آغاز بند با نشانهٔ ¶ مشخص شدهاست.
ساختار بند
آغاز با جملهٔ عن... |
fawiki | تکواژه | تکواژه یا تصریفواژه واحدی خُرد از یک تحلیل صرفی در زبانشناسی است که بهطور کلی مربوط به مجموعهای از صورتهاست که توسط یک واژه گرفته میشود. برای نمونه، در زبان فارسی، «برو، میرود، و رفت» همگی صورتهایی از یک تکواژه هستند که بهطور قراردادی به شکل «رفتن» نوشته میشود. یک مفهوم مرتبط، بنواژه است که گونهٔ ویژهای از... |
fawiki | زبانشناسی تاریخی | زبانشناسی تاریخی یا زبانشناسی در زمانی ، به دانش مطالعهٔ تغییرات زبانها در گذر زمان گفته میشود. زبانشناسی تاریخی، نه تنها برای پیبردن به دینامیک و چگونگی عملکرد پدیدهٔ بروز تغییرات در زبانها، اهمیت دارد، در مقیاسی بالاتر و کلینگرانهتر، در جهت فهم طبیعت زبانهای انسانی، مفید و حیاتی است؛ چراکه زبانها بههیچ... |
fawiki | شخص (دستور زبان) | زبان فارسی از دیدگاه دستورزبانی سه شخص دارد که نمودار یکی (مفرد) یا بیشتر (جمع) است؛ بنابراین، بر روی هم رفته، شخص در زبان فارسی شش ساخت دارد:
اول شخص مفرد یا گوینده
اول شخص جمع یا گویندگان
دوم شخص مفرد یا شنونده
دوم شخص جمع یا شنوندگان
سوم شخص مفرد یا دیگری (موسی)
سوم شخص جمع یا دیگران
شناسه بخشی از فعل است که ... |
fawiki | زبانشناسی مقابلهای | زبانشناسی مقابلهای یا تحلیل مقابلهای ، شاخه ای از دانش زبانشناسی است؛ که با در مقابل هم سنجیدن دو زبان متفاوت در پی تشخیص صفات و رویکردهای غیرهمانند آن دو برمیآید.
منابع
در مقابل هم سنجیدن زبانها
O'Grady, W. , Dobrovolsky, M. , and Aronoff, M. , Contemporary Linguistics, An Introduction, 2nd edition, St.... |
fawiki | زبانشناسی تطبیقی | زبانشناسی تطبیقی یا زبانشناسی همسنجشی یکی از شاخههای عمده در زبانشناسی تاریخی است که به همسنجی زبانها بهمنظور اکتشاف و استخراج نزدیکیها و خویشاوندیهای آنها در طول تاریخ میپردازد.
زبانشناسی تطبیقی (و یا در اصل واژهشناسی تطبیقی) شاخهای از علم زبانشناسی تاریخی است که مقایسهٔ زبانها را برای کشف ارتباطات تا... |
fawiki | فرهنگهای زبان فارسی | فَرهَنگهای لُغَت در واقع کتابهایی هستند که معانی واژگان گوناگون در آنها یافت میشود.
فهرست فرهنگ واژگان فارسی معاصر
۱. فرهنگ معین
۲. لغتنامهٔ دهخدا
۳. فرهنگ عمید
۴. فرهنگ سخن
فهرست فرهنگ واژگان فارسی تاریخی
از سدهٔ هشت آغاز به نوشتن فرهنگهای پارسی آغاز شد. برجستهترین آنها:
فرهنگ قواس
بحر الفضایل فی مناف... |
fawiki | برهان قاطع | برهان قاطع یک واژهنامهٔ زبان فارسی است که در سال ۱۰۳۰ هـ. ش۱۰۶۲ هـ. ق و ۱۶۵۱ م به دست محمدحسین بن خلف تبریزی (متخلص به برهان) در حیدرآباد، هندوستان به نام سلطان عبدالله قطبشاه، پادشاه شیعیمذهبِ دکن، نوشته شدهاست.
سعی او بر آن بودهاست تا فرهنگش نسبت به فرهنگهای پیشین جامعتر باشد. غلامحسین مصاحب میگوید این کتاب ... |
fawiki | فرهنگ سخن | فرهنگ سخن از تازهترین فرهنگهای لغت یکزبانهٔ فارسی است و به سرپرستی حسن انوری تألیف شده است. این فرهنگ دو ویراست اصلی دارد:
ویراست بزرگ (فرهنگ بزرگ سخن) در هشت جلدوبگاه خانهٔ کتاب صفحات اولیۀ فرهنگ بزرگ سخن
ویراست کوچک (فرهنگ فشردهٔ سخن) در دو جلدوبگاه خانهٔ کتاب فرهنگ فشردهٔ سخن
فرهنگ بزرگ سخن، افزون بر واژهها... |
fawiki | فرهنگ معاصر فارسی | فرهنگ معاصر فارسی یک فرهنگ لغت یکزبانهٔ فارسی به فارسی تألیف غلامحسین صدریافشار با همکاری نسرین حکمی و نسترن حکمی (خواهرانِ حَکَمی) است. این فرهنگ در سال ۱۳۷۷ برندهٔ جایزه کتاب سال شد.
مشخصات
کار جمعآوری این فرهنگ از سال ۱۳۶۰ آغاز شد و در سال ۱۳۶۹ تحت عنوان فرهنگ زبان فارسی امروز انتشار یافت.شهاب ع. ۱۳۸۱، «نقد و ... |
fawiki | قانون زیف−مندلبرو | در نظریه احتمالات و آمار، قانون زیف−مندلبرو () یک توزیع احتمال میباشد. همچنین تحت عنوان «قانون ویلفردو پارتو-زیف نیز شناخته میشود. این قانون یک توزیع قانون قدرت دربارهٔ داده ردهبندی شده میباشد.
به نام جورج کینگزلی زیپ زبانشناس آمریکایی، فردی که یک توزیع سادهتر تحت عنوان قانون زیف پیشنهاد داد، و بنوا مندلبرو ریاض... |
fawiki | قانون زیف | قانون زیف یکی از قوانین تجربی است. این قانون توسط آمار ریاضی فرمولبندی شدهاست، و به این واقعیت اشاره دارد که انواع مختلف داده (که در علوم فیزیکی و اجتماعی مطالعه میشوند) را میتوان توسط «توزیع زیفی» تقریب زد. این قانون عضوی از خانواده توزیع احتمال قانون توانی است. توزیع زیف با توزیع زتا مرتبط میباشد، ولی باهم یکسا... |
fawiki | نشانهگذاری کروگر–وینک | نشانهگذاری کروگر-وینک یک روش نشانهگذاری استاندارد در بلورشناسی است که برای توصیف عیوب نقطهای در جامدات یونی بکار میرود.
در این نشانهگذاری، عیوب با توجه به شبکه کامل تعریف شده و با ۳ قسمت توصیف میشوند: نماد اصلی، یک زیرنویس و یک بالانویس.
مثلاً در نشانهگذاری نماد اصلی M نوع خاصی از اتم را نشان میدهد در مورد ... |
fawiki | ترجمه قرآن به زبان فارسی | زبان فارسی اولین و قدیمیترین زبانی است که قرآن به آن ترجمه شد. نخستین ترجمه را ترجمه آیاتی از قرآن در نامه پیامبر اسلام به خسرو پرویز میدانند و قدیمیترین مترجم را سلمان فارسی.
گفتهاند که سلمان فارسی «بسم الله الرحمن الرحیم» را به «به نام یزدان بخشاینده» ترجمه کرده و به اعتقاد برخی، او برای نخستین بار سوره حمد را ب... |
fawiki | زبان گعز | زبان گعز، یکی از زبانهای باستانی سامی جنوبی است که در محل کنونی کشورهای اریتره و شمال اتیوپی در شاخ آفریقا گسترش یافتهاست. این زبان پستر به عنوان زبان رسمی پادشاهی اکسوم و دربار شاهنشاهی اتیوپی(حبشه) به کار میرفت.
امروزه زبان گعز تنها به عنوان زبان اصلی که در نیایشهای کلیسای توحیدی ارتودوکس اتیوپی، کلیسای توحیدی ... |
fawiki | اشعار پارسی بهجایمانده از دوران ساسانیان | اگرچه شعر پارسی پس از ورود اسلام به ایران پیشرفت چشمگیری ننمود، پیش از ورود اسلام به ایران شعرسرایی یا چامهسرایی بیشتر رواج داشتهاست، هرچند امروزه تنها بخش کمی از آن به دست ما رسیدهاست. موسیقی اصیل ایرانی همواره با شعر فارسی همآهنگ بودهاست. از موسیقیدانان برجستهٔ دوران ساسانیان میتوان به باربد، بامشاد، رامتین، س... |
fawiki | کژتابی | کژتابی یا ابهام ساختاری در جملاتی موجود است که از آنها میتوان مفاهیم و معانی متعددی برداشت نمود؛ این جملات، دقیقاً مقصود را بیان نمیکنند. مهمترین علل وقوع کژتابی، عبارتاند از:
ابهام مرجع ضمیر: علی به دوستش گفت که مقالهاش منتشر شدهاست.
عدم رعایت دقیق قواعد نقطهگذاری: حاکمی برای مجازات کسی که امید میرفت مورد ع... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.