text stringlengths 421 164k |
|---|
[Wikipedia:ga] An Luan
Is é an Luan an lá idir an Domhnach agus an Mháirt.
De ghnáth, breathnaítear ar an Luan mar an chéad lá sa tseachtain, go háirithe san Áise, san Eoraip agus i Meiriceá Theas. Agus sa chaighdeán domhanda ISO 8601, is é an Luan an chéad lá sa tseachtain. I gceantair eile sa domhan, áfach, tugtar ... |
[Wikipedia:ga] An Lir
Is réaltbhuíon thuaisceartach í an Lir. Is ceann de na 48 réaltbhuíon a d'áirigh Tolamaes í, agus is ceann í freisin de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha. Is beag an réaltbhuíon í, ach is furasta í a aimsiú toisc go bhfuil an réalt is gile léi, Vega, ina rinn ar "Thriantán an tSamhraidh", mar a de... |
[Wikipedia:ga] Oregon
Ceann de na stáit i Stáit Aontaithe Mheiriceá é Oregon, agus é suite in iarthar na tíre. Tá sé ag críochantacht le California, le Stát Washington, le hIdaho agus le Nevada. Is í Salem príomhchathair an stáit, ach is í Portland an chathair is mó.
Bhí 3,831,074 duine ina gcónaí in Oregon sa bhliai... |
[Wikipedia:ga] An Mháirt
Is í an Mháirt an lá sa tseachtain atá idir Dé Luain agus Dé Céadaoin.
Tugtar Máirt na hInide ar an Máirt úd roimh an chéad lá den Charghas i bhféilire Chríostaí na hÉireann. Tugtar Mardi Gras nó Máirt Ramhair uirthi i dtíortha éagsúla.
Is ar an Mháirt, de ghnáth, a bhíonn na toghcháin i Stá... |
[Wikipedia:ga] 11 Feabhra
Is é an 11 Feabhra an 42ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 323 lá fágtha sa bhliain nó 324 lá i mbliain bhisigh.
Féilte
* An tSeapáin - Kenkoku Kinen-no-hi (建国記念の日)
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1550 — John Napier, matamaiticeoir Albanach (b. 1617)
* 1552 — Edward Coke, dlíodó... |
[Wikipedia:ga] 22 Márta
Is é an 22 Márta an 81ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 82ú lá i mbliain bhisigh. Tá 284 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Náisiúin Aontaithe - Lá Uisce an Domhain
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1786 — Joachim Lelewel, staraí náisiúnaíoch Polannach (b.1861)
* 1799 — Friedrich Wil... |
[Wikipedia:ga] 7 Bealtaine
Is é an 7 Bealtaine an 127ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 128ú lá i mbliain bhisigh. Tá 238 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
*
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1442 — Éadbhard IV Shasana, Rí Shasana (b. 1483)
* 1812 — Robert Browning, file Sasanach (b.1889)
* 1831 — Richard Nor... |
[Wikipedia:ga] 22 Meitheamh
Is é an 22 Meitheamh an 173ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 174ú lá i mbliain bhisigh. Tá 192 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Naomh Alban
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1757 — George Vancouver, loingseoir is taiscéalaí Sasanachv (b. 1798)
*... |
[Wikipedia:ga] 6 Lúnasa
Is é an 6 Lúnasa an 218ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 219ú lá i mbliain bhisigh. Tá 147 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* An Bholaiv - Lá na Saoirse (1825)
* Iamáice - Lá na Saoirse (1962)
*Claochlú an Tiarna
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1775 — Dónall Ó Conaill, tírghráthóir... |
[Wikipedia:ga] 3 Meán Fómhair
Is é an 3 Meán Fómhair an 246ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 247ú lá i mbliain bhisigh. Tá 119 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Catar - Lá na Saoirse
* An Astráil - Lá na mBratach
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1842 — Seán Ó Dubhuí, reibiliúnaí Éireannach (b. 1928)
* 185... |
[Wikipedia:ga] 23 Deireadh Fómhair
Is é an 23 Deireadh Fómhair an 296ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 297ú lá i mbliain bhisigh. Tá 69 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Poblacht na Macadóine - Lá na Réabhlóide
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1566 — Richard Boyle, 1ú Iarla Chorcaí, uasal Éireannach (b. 1... |
[Wikipedia:ga] 5 Samhain
Is é an 5 Samhain an 309ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 310ú lá i mbliain bhisigh. Tá 56 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Eiliosaibeit, máthair Eoin Baiste
* Ríocht Aontaithe - Guy Fawkes Night
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1778 — Giovanni Battista Belzoni, ársaitheoir Iodál... |
[Wikipedia:ga] 8 Nollaig
Is é an 8 Nollaig an 342ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 343ú lá i mbliain bhisigh. Tá 23 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* An Fhrainc (Lyon) - Fête des Lumières (Féile na Soilse)
* An Rómáin - Ziua Constituţiei (Lá an Bhunreachta)
* Féile Mhuire gan Smál
* Lá féile Pápa Eutychi... |
[Wikipedia:ga] 21 Deireadh Fómhair
Is é an 21 Deireadh Fómhair an 294ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 295ú lá i mbliain bhisigh. Tá 71 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Ríocht Aontaithe - Lá "Trafalgar"
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1739 — Luis de Alburquerque de Melo Pereira y Cáceres, oifigeach míle... |
[Wikipedia:ga] An tAonbheannach
Is réaltbhuíon dhoiléir é ar spéir na hoíche geimhridh an tAonbheannach. Tá réaltbhuíon an Bhodaigh ar an taobh thiar de, an Cúpla ar an taobh ó thuaidh, an Madra Mór ar an taobh ó dheas, agus an Phéist Uisce ar an taobh thoir. Ina measc réaltbhuíonta eile atá teorainn ar theorainn leis... |
[Wikipedia:ga] 12 Lúnasa
Is é an 12 Lúnasa an 224ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 225ú lá i mbliain bhisigh. Tá 141 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Náisiúin Aontaithe - Lá Idirnáisiúnta na hÓige
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1762 — Seoirse IV, rí na Ríochta Aontaithe (b. 1830)
* 1846 — Ludwig Christ... |
[Wikipedia:ga] 26 Iúil
Is é an 26 Iúil an 207ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 208ú lá i mbliain bhisigh. Tá 158 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* An Libéir - Lá na Saoirse
* Críostaíocht: Lá fhéile Áine
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1678 — Seosamh I, An tImpire Naofa Rómhánach (b.1711)
* 1856 — George... |
[Wikipedia:ga] Johann Sebastian Bach
Ba chumadóir Gearmánach é Johann Sebastian Bach. Chum Bach ceol i stíl Barócach, tréimhse i stair an cheoil thart ar 1580-1750 agus ina raibh an chruthaitheacht i mbarr láin.
Is scéal dochreidte é inniu, ach chaith Bach a shaol mar ghnáth-cheoltóir. Ní raibh clú ná cáil ar an gceo... |
[Wikipedia:ga] Páras
Is é Páras (Fraincis: Paris) an chathair is mó san Frainc agus príomhchathair na tíre. Tá sé suite cois na Séine i dtuaisceart na Fraince, i lár den réigiún Île de France. Tá 2.153.600 duine ina gcónaí taobh istigh de theorainn na cathrach, agus tá 11.769.433 duine ina gcónaí i mórcheantar uirbeac... |
[Wikipedia:ga] 26 Meán Fómhair
Is é an 26 Meán Fómhair an 269ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 270ú lá i mbliain bhisigh. Tá 96 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* AE - Lá Eorpach na dTeangacha
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1888 — T. S. Eliot, scríbhneoir Meiriceánach (b.1965)
* 1889 — Martin Heidegger, ... |
[Wikipedia:ga] 17 Nollaig
Is é an 17 Nollaig an 351ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 352ú lá i mbliain bhisigh. Tá 14 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* An Bhútain - Lá Náisiúnta (1907)
* Stáit Aontaithe Mheiriceá - Lá Féile na nDeartháireacha Wright
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1749 — Domenico Cimaros... |
[Wikipedia:ga] 7 Eanáir
Is é an 7 Eanáir an seachtú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 358 lá fágtha sa bhliain nó 359 i mbliain bhisigh.
Féilte
* An Iodáil - Festa del Tricolore
* An tSeapáin - Nanakusa-no-sekku
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1502 — Pápa Gréagóir XIII (b. 1585)
* 1800 — Millard Fillmore,... |
[Wikipedia:ga] 27 Eanáir
Is é an 27 Eanáir an 27ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 338 lá fágtha sa bhliain nó 339 i mbliain bhisigh.
Féilte
* Náisiúin Aontaithe - Lá Cuimhneacháin an Uileloiscthe
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1504 — Pápa Pius V, Pápa ó 1566 go 1572, naomh (b. 1572)
* 1756 — Wolfgang A... |
[Wikipedia:ga] 23 Feabhra
Is é an 23 Feabhra an 54ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 311 lá fágtha sa bhliain nó 312 i mbliain bhisigh.
Féilte
* Brúiné - Lá Náisiúnta
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1404 — Leon Battista Alberti, ailtire Iodálach (b. 1472)
* 1417 — Pápa Pól II (b.1464)
* 1755 — John Cary,... |
[Wikipedia:ga] Fear na bPéisteanna
Is ceann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha é Fear na bPéisteanna nó Ophiuchus, agus is ceann é freisin de na 48 seanréaltbhuíon a chuir Tolamaes i gclár sa dara haois. Iompróir na Péiste is brí le Ophiuchus, an t-ainm clasaiceach a thugtar go coitianta ar an réaltbhuíon seo. Is foc... |
[Wikipedia:ga] 14 Meán Fómhair
Is é an 14 Meán Fómhair an 257ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 258ú lá i mbliain bhisigh. Tá 108 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Ollghairdeas na Croise
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1791 — Franz Bopp, focleolaí Gearmánach (b. 1867)
* 18... |
[Wikipedia:ga] Déardaoin
Is é lá na seachtaine idir Dé Chéadaoin agus Dé hAoine.
De réir coinbhinsiún áirithe, is í an chéad seachtain sa bhliain an chéad seachtain le Déardaoin inti.
Sa Ríocht Aontaithe, is é Déardaoin an lá a tharlaíonn thoghcháin, de ghnáth. Is éard an chúis ná go mbeadh a n-íoc caitheamh le daoi... |
[Wikipedia:ga] An Aoine
Is í an Aoine lá na seachtaine idir an Déardaoin agus an Satharn.
Reiligiún
mion|clé|Paidreacha, De hAoine, Mosc Badshahi, Lahore
I gCríostaíocht, is í Aoine an Chéasta an Aoine roimh Cháisc.
In Ioslam, is í an Aoine lá adhartha. I dtíortha áirithe Ioslamacha, tosaíonn an seachtain Dé Domhnai... |
[Wikipedia:ga] 28 Meitheamh
Is é an 28 Meitheamh an 179ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 180ú lá i mbliain bhisigh. Tá 188 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Lá Fhéile Vitus, nó Видовдан
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1004 — Roibeard I, Diúc na Normainne, Diúc na Normainne, athair Liam Concar (b. 1035)
*... |
[Wikipedia:ga] 23 Meán Fómhair
Is é an 23 Meán Fómhair an 266ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 267ú lá i mbliain bhisigh. Tá 99 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* An Araib Shádach - Lá Náisiúnta
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 63 RC — Gaius Julius Caesar Octavianus, an chéad Impire Rómhánach (b.AD 14)
* 1... |
[Wikipedia:ga] J. R. R. Tolkien
Scoláire, scríbhneoir, file agus focleolaí Sasanach ab ea John Ronald Reuel Tolkien (3 Eanáir 1892 - 2 Meán Fómhair 1973). B'eisean a scríobh na húrscéalta iomráiteacha An Hobad, nó Anonn agus Ar Ais Arís agus Tiarna na bhFáinní.
A shaol
Rugadh i mBloemfontein san Afraic Theas é agus d... |
[Wikipedia:ga] Eagraíocht na dTíortha Onnmhairithe Peitriliam (ETOP)
Tá an Ailgéir, Aontas na nÉimíríochtaí Arabacha, an Araib Shádach, Catar, Cuáit, an Indinéis, an Iaráin, an Iaráic, an Libia, an Nigéir, agus Veiniséala i mball den Eagraíocht na dTíortha Onnmhairithe Peitriliam (ETOP nó OPEC i mBéarla). Bíonn sé ag ... |
[Wikipedia:ga] San Mairíne
Mionstát i ndeisceart na hEorpa í Poblacht Ró-Gheal San Mairíne (Iodáilis: Serenissima Repubblica di San Marino nó San Marino). Tá San Mairíne suite i lár na hIodáile, agus baintear feidhm as an euro.
Níl ach 61.5 ciliméadar cearnach de mhéid ann, agus tá 31,373 duine ina gcónaí ann. Tá sé ... |
[Wikipedia:ga] An Éigipt
Is tír í an Éigipt, nó Poblacht Arabach na hÉigipte (Araibis:مصر) atá suite in oirthuaisceart na hAfraice agus giota beag den Áise. Tagann an t-ainm Gaeilge An Éigipt ón ainm Gréigis Aígyptos (Αἴγυπτος), agus Egypte as Fraincís agus Egypt as Béarla.
Tá teorainn ag an Éigipt leis an Libia, an ... |
[Wikipedia:ga] Bratach na hÉireann
Is iad uaine, bán agus flannbhuí na dathanna atá ar Bhratach na hÉireann. Is bratach thrídhathach í, An Trídhathach'. Tá an bratach náisiúnta bunaithe ar thrídhathach na Fraince.
mion|meirge, 1701
An siombalachas a bhaineann leis an mbratach
mion|Thomas Francis Meagher
Sa bhratach, ... |
[Wikipedia:ga] Neon
Is é an neon dúil cheimiceach uimhir a deich, agus is í an tsiombail cheimiceach atá aige ná Ne.
Is triathghás é, agus mar sin, ní bhíonn comhdhúile ceimiceacha ar bith aige. Na "comhdhúile neoin" atá ann, ní bhíonn nasc ceart ceimiceach iontu idir an adamh neoin agus na dúile eile—is féidir gur c... |
[Wikipedia:ga] Jeb Bush
Is polaiteoir é John Ellis "Jeb" Bush a rugadh ar 11 Feabhra 1953 i Midland, Texas. Ba é an 43ú Gobharnóir ar Florida, Stáit Aontaithe. Is ball den Pháirtí Poblachtach é. B'uachtarán a athair, George H.W. Bush, agus ba uachtarán ar na Stáit Aontaithe deartháir leis, George W. Bush. Tá Spáinnis ... |
[Wikipedia:ga] Jacques Chirac
B'é Jacques René Chirac (29 Samhain 1932 i bPáras - 26 Meán Fómhair 2019 i bPáras) Uachtarán na Fraince idir 17 Bealtaine 1995 agus 16 Bealtaine 2007.
clé|mion|1975 Jacques Chirac mar Príomh-Aire|Phríomh-Aire in éineach les an deachtóir Nicolae Ceausescu
Polaitíocht
1995-2002
Toghadh Chi... |
[Wikipedia:ga] Veiniséala
Is tír ar chósta thuaidh Mheiriceá Theas é Veiniséala. Spáinnis an teanga oifigiúil. Is é Caracas an phríomhchathair. Ba é Diego de Losada a bhunaigh an chathair i 1567 tar éis dó na pobail áitiúla a threascairt i gcogadh. Meastar go bhfuil daoine ina gcónaí sa réigiún le os cionn deich míle ... |
[Wikipedia:ga] An Iorua
Is tír in iarthuaisceart na hEorpa í Ríocht na hIorua (Bokmål'), nó an Iorua (Bokmål: Norge; Nynorsk: Noreg). Is cuid de leithinis Chríoch Lochlann í. Tá teorainn aici leis an bhFionlainn, leis an tSualainn agus leis an Rúis.
Is é Harald V Rí na hIorua faoi láthair Jonas Gahr Støre an príomh-a... |
[Wikipedia:ga] 24 Bealtaine
Is é an 24 Bealtaine an 144ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 145ú lá i mbliain bhisigh. Tá 221 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Beirmiúda - Lá Beirmiúda
* An Eiritré - Lá Náisiúnta
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1743 — Jean-Paul Marat, iriseoir agus radacaí (b.1793)
* 1819 —... |
[Wikipedia:ga] 11 Bealtaine
Is é an 11 Bealtaine an 131ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 132ú lá i mbliain bhisigh. Tá 234 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Naomh Antônio de Sant'Anna Galvão
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1888 — Irving Berlin, cumadóir ceoil agus liriceo... |
[Wikipedia:ga] John F. Kennedy
Bhí John Fitzgerald "Jack" Kennedy, Sr. (29 Bealtaine 1917 - 22 Samhain 1963), nó JFK mar a thugtar go minic air, ina 35ú Uachtarán ar na Stáit Aontaithe idir 1961 agus 1963, nuair a feallmharaíodh é. Eisean an duine ab óige a toghadh mar uachtarán riamh, agus an t-aon uachtarán Caitlice... |
[Wikipedia:ga] William H. Taft
Ba é William Howard Taft (15 Meán Fómhair 1857 - 8 Márta 1930) 27ú uachtarán na Stát Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ó 4 Márta 1909 go dtí 3 Márta 1913.
Tagairtí
Catagóir:Daoine a rugadh i 1857
Catagóir:Básanna i 1930
Catagóir:Breithiúna Meiriceánacha
Catagóir:Críostaithe
C... |
[Wikipedia:ga] Duine
Is speiceas príomhach atá sa duine nó duine daonna (ainm déthéarmach Homo sapiens). Homainid atá ann.
Seasann daoine cruinn díreach, i riocht is go bhfuil na lámha saor le ruda a láimhsiú. Tá inchinn an-fhorbartha acu agus mar sin tá réasún teibí, caint, agus inbhreithniú acu.
Is de thréithe iom... |
[Wikipedia:ga] Muileann na Buaise
Is é Muileann na Buaise baile ar chósta thuaidh Chontae Aontroma. Is ann atá Sheandrioglann Mhuileann na Buaise, atá níos sine ná drioglann dlíthiúil eile ar bith ar domhain. Tá 1300 duine ina gcónaí i Muileann na Buaise, atá 95 ciliméadar ó Bhéal Feirste, 10 ciliméadar ó Bhaile an Ch... |
[Wikipedia:ga] Carraig Fhearghais
mion|Caisleán Charraig Fhearghais
Is baile mór í Carraig Fhearghais (Béarla: Carrickfergus) i gContae Aontroma, i dTuaisceart Éireann. Tá an baile suite ar chósta thuaidh Loch Lao agus is é an príomhbhaile i gComhairle Buirg Charraig Fhearghais é. Is Protastúnaigh agus Aontachtaigh da... |
[Wikipedia:ga] Port Rois
mion|Trá Phort Rois
Is baile i dtuaisceart Chontae Aontroma in Ulaidh é Port Rois (Portrush). Tá sé suite in aice leis an teorainn idir Aontroim agus Doire. Tá bád tarrthála ón RNLI ar stáisiún sa phort. Tá Caisleáin Dún Luais taobh amuigh den mbaile.
Bhí a chéad dul chun cinn mór ag Roger Wh... |
[Wikipedia:ga] 15 Iúil
Is é an 15 Iúil an 196ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 197ú lá i mbliain bhisigh. Tá 169 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Lá Fhéile San Suitín, Lá San Svaítín nó Lá Fheile Abhóige
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1573 — Inigo Jones, ailtire Sasanach (b. 1652)
* 1606 — Rembrandt, p... |
[Wikipedia:ga] An Baile Meánach
Is baile mór i lár Oirthear Chontae Aontroma i gCúige Uladh é an Baile Meánach. Níl an baile ach timpeall 10 míle ó Ghlinntí Aontroma, agus tá sé suite ar an phríomh-Iarnróid idir Béal Feirste, Aontroim, Cúil Raithin, agus Doire. Tá daonra an bhaile Protastúnach agus Aontachtaí go formh... |
[Wikipedia:ga] An Satharn
Is é an Satharn an lá sa tseachtain idir an Aoine agus an Domhnach.
Sa traidisiún Giúdach, is é an Satharn an lá deireaneach sa tseachtain. Is é an coinbhinsiúin sin an caighdeán i Stáit Aontaithe Mheiriceá, ach san Eoraip nua-aimseartha, ceaptar gurb é Satharn an séú lá sa tseachtain, agus ... |
[Wikipedia:ga] An India
Is tír í an India (nó Poblacht na hIndia nó an Ind uaireanta) i ndeisceart na hÁise. Is í an seachtú tír ar domhain ó thaobh achair de agus an tír is mó ar domhain ó thaobh daonra de. Is í an daonlathas is mó ar domhain chomh maith.
Sanasaíocht
Tagann an t-ainm "an India" ón Iondúis, atá díort... |
[Wikipedia:ga] An Domhnach
Is é An Domhnach an chéad lá den tseachtain de réir an traidisiúin Chríostaí, ach mar gur lá saoire é is é an dara lá den deireadh seachtaine é go coitianta. Rinneadh lá saoire de ionas go mbeadh Críostaithe in ann freastal ar an Aifreann (Caitliceach) agus comaoineach a ghlacadh.
De réir n... |
[Wikipedia:ga] An Áise
Is í an Áise an chuid is mó den mhór-roinn Eoráise, agus is í an ilchríoch is mó ar domhan. Clúdaíonn an Áise 30% de thalamh an domhain, i bhfairsinge ollmhór a chuimsíonn féarach, fásaigh, dufairí, agus tundra. Is í an ilchríoch is mó daonra fosta, le 4.7 billiún duine ina gcónaí innti.
thumb|... |
[Wikipedia:ga] An Ghearmáinis
Is í an Ghearmáinis (nó an Almáinis, mar a thug Amhlaoibh Ó Súilleabháin ar an teanga; Gearmáiltis an leagan a bhíonn ag scríbhneoirí Ghaeilge Uladh uaireanta) teanga náisiúnta na Gearmáine agus na hOstaire. Deutsch a thugann lucht labhartha na teanga féin uirthi. Tá sí ar cheann de thean... |
[Wikipedia:ga] Amhrán náisiúnta
Is é is amhrán náisiúnta ann ná amhrán nó saothar ceoil eile a bhfuil ábhar tírghráúil aige, agus rialtas is údaráis oifigiúla an stáit ag baint úsáide as mar shuaitheantas don tír ag ócáidí oifigiúla. Ina lán tíortha, reachtaíodh dlíthe faoi cheartúsáid an amhráin náisiúnta, ach níl a ... |
[Wikipedia:ga] M1 (Éire)
Mótarbhealach in Éirinn is ea an bóthar M1, idir Baile Átha Cliath agus Corr an Charnáin ar an teorainn idir Contae Lú agus Contae Ard Mhacha. Is páirt den N1 é.
Rinne an rialtas an chéad mhótarbhealach in Éirinn ar dtús leis an M1, idir Domhnach Cearna agus Aerfort Bhaile Átha Cliath. Ní rai... |
[Wikipedia:ga] An Bodach
Is réaltbhuíon an-soiléir é an Bodach, dá ngairtear freisin Oiríon agus an Sealgaire Mór; seans ann gurb í seo an réaltbhuíón is cáiliúla ar an spéir. De bharr na réaltaí lonracha dá cuid, atá ar dhá thaobh an mheanchiorcail neamhaí agus infheicthe ar fud an Domhain, aithnítear an réaltbhuíon ... |
[Wikipedia:ga] Ollscoil Mhá Nuad
Is ollscoil í Ollscoil na hÉireann, Má Nuad agus í suite i Maigh Nuad. Ceann de na ceithre chomh-ollscoil í ar comhchodanna iad de chóras cónaidhmeach Ollscoil na hÉireann.
Cuireadh tús leis an ollscoil seo sa bhliain 1795, mar Choláiste Phádraig, Má Nuad, nuair a reachtaigh Parlaimin... |
[Wikipedia:ga] Wolf 359
Is é réalta atá suite breis ar 7.8 solasbhliain nó 2.4 parsoic ó ghrianchóras an Domhain Wolf 359. Is ceann de na réaltaí is gaire don Domhan é. Is abhac dearg é agus is bladhmréalta é. Níl tú ábalta é a feiceáil leis an tsúil. Is cuid den réaltbhuíon an Leon é.
D'fhionn an Gearmánach Max Wolf ... |
[Wikipedia:ga] An Eastóin
Poblacht i dtuaisceart na hEorpa í an Eastóin (Eastóinis: Eesti). Tá sí suite in aice le Muir Bhailt san Iarthar agus le Murascaill na Fionlainne sa tuaisceart. Tá teorainn talún aici leis an Laitvia agus an Rúis. Thairis sin, tá teorainn mhuirí aici leis an bhFionlainn. Is ball den Aontas Eo... |
[Wikipedia:ga] Whedefit Gesgeshi Woude Henate Ethiopia
Is é "Whedefit Gesgeshi Woude Henate Ethiopia" ("Mairseáil ar aghaidh, A Mháthair Aetóip Chóir") amhrán náisiúnta na hAetóipe. Chum Dereje Melaku Mengesha na focla san Amáiris agus Solomon Lulu Mitiku an port. Glacadh leis mar amhrán náisiúnta in 1992.
Liricí Amái... |
[Wikipedia:ga] Sououd-e-Melli
Is é "Sououd-e-Melli" amhrán náisiúnta na hAfganastáine. D'uchtadh i 2002 tar éis titeadh an Talaban.
Liricí
دا وطن افغانستان دى
دا عزت د هر افغان دى
كور د سولې، كور د تورې
هر بچى يې قهرمان دى
دا وطن د ټولو كور دى
د بلوڅو، د ازبكو
د پــښــتون او هزارەوو
د تركمنو، د تاجكو
ور سره عرب، ګو... |
[Wikipedia:ga] Hymni i Flamurit
Is é Hymni i Flamurit amhrán náisiúnta na hAlbáine. Chum an file Albánach Aleksander Stavre Drenova na focla. Foilsíodh den chéad uair é i Liria e Shqipërisë (as Gaeilge: Saoirse na hAlbáine), nuachtán Albánach i Sóifia na Bulgáire i 1912. Clóbhuaileadh é níos déanaí i mbailiúchán dánta... |
[Wikipedia:ga] The Flower of Scotland
Is é The Flower of Scotland (Flùir na h-Alba as Gàidhlig) amhrán náisiúnta neamhoifigiúil na hAlban. Ba é Roy Williamson, as an ngrúpa cheol tíre úd The Corries, a scríobh é. Baintear úsáid neamhoifigiúil as Scotland The Brave mar an amhrán náisiúnta freisin.
Le lucht leanúna na ... |
[Wikipedia:ga] La Renaissance
Is é La Renaissance an t-amhrán náisiúnta Phoblacht na hAfraice Láir. Chum Barthélémy Boganda, an chéad phríomhaire tar éis neamhspleáchais, na liricí. Chum Herbert Pepper an ceol, an duine céanna a chum amhrán náisiúnta na Seineagáile, Pincez Tous vos Koras, Frappez les Balafons. D'uchta... |
[Wikipedia:ga] Kassaman
Is é Kassaman nó Qassaman ("An geall") amhrán náisiúnta na hAilgéire, a uchtaíodh tamall tar éis don Ailgéir neamhspleáchas a bhaint amach ón Fhrainc. Chum Mufdi Zakariah na liricí. Scríobh sé é nuair a bhí sé faoi ghlas ag na Francaigh. Chum Mohamed Fawzi, cumadóir Éigipteach, an ceol.
Bunleag... |
[Wikipedia:ga] The Irish Times
Nuachtán mórbhileoige laethúil Éireannach is ea The Irish Times a bunaíodh ar an 29 Márta 1859. Is é Ruadhán Mac Cormaic an t-eagarthóir ó 2022 i leith. Tháinig sé i gcomharbas ar Paul O'Neill (2017–2022) agus Kevin O'Sullivan (2011–2017).
Meastar go ginearálta go bhfuil claonadh liobrá... |
[Wikipedia:ga] Irish Independent
Nuachtán laethúil Béarla in Éirinn is é an Irish Independent. Is i mBaile Átha Cliath atá sé bunaithe. Ar dheis ón lár atá sé lonnaithe ó thaobh na polaitíochta de. Tá gaol aige leis an nuachtán Domhnaigh The Sunday Independent agus The Herald.
Sa bhliain 2019 ghlac INM, ar leo an Iri... |
[Wikipedia:ga] Himno Nacional Argentino
mion|deas
Is é Himno Nacional Argentino amhrán náisiúnta na hAirgintíne.
Stair
Scríobh Vicente López y Planes na focail Spáinnise agus chum Blas Parera an ceol. Scríobhadh an t-amhrán ar an 11 Bealtaine, 1813, trí bliana dearbhú oifigiúil an neamhspleáchais ón Spáinn. Mar sin, ... |
[Wikipedia:ga] Sligeach
Is é Sligeach (Sligo i mBéarla) príomhchathair Chontae Shligigh, agus tá sé ar an dara ionad cathrach is mó i gCúige Chonnacht (níl ach Gaillimh níos mó). Tá Institiúid Teicneolaíochta, Sligeach suite i Sligeach.
Thit an daonra ag an daonáireamh seo chaite i 2006 go dtí beagáinín faoi 18,000 da... |
[Wikipedia:ga] Achadh Ghobhair
Is sráidbhaile é Achadh Ghobhair (Aughagower i mBéarla) i gContae Mhaigh Eo, tuairim is 5km slí ó Chathair na Mart.
Pádraig Naofa
Deirtear gur thug Naomh Pádraig cuairt ar an mbaile sa chúigiú haois. De réir an traidisiúin, chaith sé oíche ina chodladh ar "Leaba Phádraig". Bhí tobar bea... |
[Wikipedia:ga] Peig Sayers
Seanchaí agus dírbheathaisnéisí Éireannach ab ea Peig Sayers (29 Márta 1873 – 8 Nollaig 1958). Bhí cáil an bhéaloidis ar bhean an Bhlascaoid agus ceansaíodh a cuimhní cinn in go leor leabhar. Ina measc bhí a dírbheathaisnéis 'Peig' – leabhar éigeantach ar churaclam na hArdteistiméireachta ar... |
[Wikipedia:ga] Londain
Is í Londain (London sa Bhéarla) príomhchathair Shasana agus na Ríochta Aontaithe.
Tá daonra de 7.5 - 14 milliún aici. De réir daoine sa limistéar faoi fhoirgneamh, is í Londain cathair an dara daonra is mó san Eoraip, i ndiaidh Pháras; de réir daoine i limistéar riaracháin na cathrach, is í Lo... |
[Wikipedia:ga] Clár Chlainne Mhuiris
Is baile é Clár Chlainne Mhuiris (Claremorris sa Bhéarla) i gContae Mhaigh Eo. Bhí 4,487 ina gcónaí ann sa bhliain 2016. Tá an baile ar an mbóthar N17 idir Shligeach is Gaillimh.
Tá stáisiún ag an iarnród idir Baile Átha Cliath agus Cathair na Mart ann (Stáisiún Chlár Chlainne Mhu... |
[Wikipedia:ga] An Róimh
Is í an Róimh príomhchathair na hIodáile. Tá sí suite ar chiumhais na Meánmhara ag béal na Tibire. Taobh istigh den Róimh atá Cathair na Vatacáine, áit a bhfuil cónaí ar an bPápa.
Daonra
Is í an Róimh an chathair is mó san Iodáil. Bhí 2,765,230 duine ina gcónaí sa Róimh i bhFeabhra 2011.
Stair... |
[Wikipedia:ga] Foinse
Nuachtán Gaeilge ba ea Foinse. Bhí sé ar fáil i gcló idir 1996 agus 2013 (agus cuid de i bhfoirm dhigiteach sna blianta deireanacha). Nuachtán táblóideach, ba é an t-ábhar a bhí le fáil in Foinse ná nuacht náisiúnta agus idirnáisiúnta, scéalta Gaeilge agus Gaeltachta, spóirt, taistil, gnó agus oi... |
[Wikipedia:ga] El gran Carlemany
Is é El gran Carlemany (Charlemagne Mór) amhrán náisiúnta Andóra. Scriobh Joan Benlloch i Vivo (1864–1926) é agus chum Enric Marfany Bons (1871–1942) an ceol. Toghadh é go hoifigiúil i 1921.
Bunliricí na Catalóinise
El gran Carlemany, mon Pare dels alarbs em deslliurà,
I del cel vida ... |
[Wikipedia:ga] An Danóib
Is abhainn Eorpach í an Danóib. Is í an Danóib an dara habhainn is faide san Eoraip. Tosaíonn sí san Fhoraois Dhubh sa Ghearmáin, áit a dtagann dhá abhainn eile le chéile, an Bhrigach agus an Bhreg. Tagann deireadh léi sa Mhuir Dhubh.
Ainmneacha agus sanasaíocht
Sa Laidin, ar shlite éagsúla, ... |
[Wikipedia:ga] 3 Eanáir
Is é an 3 Eanáir an tríú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 362 lá fágtha sa bhliain nó 363 i mbliain bhisigh.
Féilte
* Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Naomh Genevieve
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 106 RC — Cicearó, státaire, dlíodóir agus fealsamh Rómhánach (r.43 RC)
* 1851 — Vi... |
[Wikipedia:ga] 2 Meán Fómhair
Is é an 2 Meán Fómhair an 245ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 246ú lá i mbliain bhisigh. Tá 120 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Vítneam - Lá Náisiúnta
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1812 — Kirkpatrick Macmillan, ceapadóir Albanach (b. 1878)
* 1838 — Liliʻuokalani, banrío... |
[Wikipedia:ga] Gob an Choire
Baile in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo is ea Gob an Choire (Achill Sound as Béarla). Tá sé suite ar Acaill, ar an taobh thoir den oileán. Ceanglaíonn Droichead Mícheál Dáibhéad le leithinis an Chorráin agus mórthír Chontae Mhaigh Eo.
Saol
Go hoifigiúil, cuid de Ghaeltacht Mhaigh Eo atá... |
[Wikipedia:ga] An Eachléim
Sráidbhaile beag tuaithe i gContae Mhaigh Eo is ea an Eachléim ina bhfuil na gnáthfhoirgnimh, mar shampla bunscoil, siopa agus séipéal Tá ionad oidhreachta, Ionad Deirbhile Eachléim, suite ann.
clé|mion
D'eascair an t-ainm seo as na focail each (capall) agus léim, mar deirtear gur léim capa... |
[Wikipedia:ga] Albireo
thumb|400px|Láthair de AlbireoIs é Albireo (β Cyg / β Cygni / Beta Cygni) an tríú réalta is gile i réaltbhuíon na hEala. Tá sé suite 385 solasbhliana ón Domhain. Is réalta dhúbailte é ach ní féidir ach réalta amháin a fheiceáil leis na súile. Tá dath buí ar an gceann is gile agus dath gorm ar an... |
[Wikipedia:ga] Riverdance
mion|4 M.F. 2019
Craoladh Riverdance don chéad uair i 1994 ag an gComórtas Amhrán Eoraifíse i mBaile Átha Cliath. Tá clú agus cáil air ón chéad lá a craoladh . Léiríodh é ar fud an domhain san fhoirm Riverdance: the Show. Léiríodh an seó don chéad uair san amharclann Point i mBaile Átha Cliat... |
[Wikipedia:ga] Angola Avante
Is é Angola Avante! (Ar Aghaidh Leat, A Angóla!) an t-amhrán náisiúnta Angóla. D'uchtadh i 1975 nuair a bhuadh neamhspleáchas ón Phoirtingéil.
Bunleagan sa Phortingéilis
Ó Pátria, nunca mais esqueceremos
Os heróis do quatro de Fevereiro.
Ó Pátria, nós saudamos os teus filhos
Tombados pela... |
[Wikipedia:ga] Príomh-Oifig Staidrimh na hÉireann
Is gníomhaireacht rialtais í Príomh-Oifig Staidrimh na hÉireann atá freagrach as an daonáireamh náisiúnta i bPoblacht na hÉireann. Ina theannta sin bailíonn sí a lán staidrimh eile chun cabhair a thabhairt don rialtas. Chuir an tAcht Staidrimh 1993 an ghníomhaireacht g... |
[Wikipedia:ga] Foras na Gaeilge
Is é Foras na Gaeilge an eagraíocht a bunaíodh chun an Ghaeilge a chur chun cinn i mí na Nollag, 1999, de réir Chomhaontú Aoine an Chéasta. Ghlac an eagraíocht seo cúraimí eagraíochtaí stáit i bPoblacht na hÉireann a bhí ann roimhe - Bord na Gaeilge, An Gúm (Foilsitheoirí) agus An Coist... |
[Wikipedia:ga] Comhaontú Aoine an Chéasta
Is é Comhaontú Aoine an Chéasta (a dtugtar Comhaontú Bhéal Feirste agus Comhaontú Stormont air freisin) an comhaontú a shínigh rialtais na hÉireann agus na Breataine ar an 10 Aibreán 1998 le todhchaí pholaitiúil Thuaisceart Éireann a shocrú agus le deireadh a chur leis na Trio... |
[Wikipedia:ga] Cath na Bóinne
Troideadh Cath na Bóinne sa bhliain 1690, agus tá sé ar na cathanna is mó a troideadh riamh in Éirinn.
Sa bhliain 1660 tháinig Rí Séarlas II Shasana i gcoróin, tar éis ré Chromail. Bhíothas i ndiaidh an chuid is mó d'Éirinn a chur i seilbh tiarnaí talún Protastúnacha faoin am seo. Tháini... |
[Wikipedia:ga] Vasco da Gama
Taiscéalaí agus loingseoir ab ea Vasco da Gama, a rugadh i Sines na Portaingéile (1460idí - 24 Nollaig 1524). Bhí sé i gceannas ar an turas a d'fhionn an bealach go dtí an India timpeall Rinn an Dóchais (1497-1499).
Luathshaol
Rugadh Vasco da Gama sa bhliain 1460 nó sa bhliain 1469 in Sin... |
[Wikipedia:ga] Monacó
Tír bheag agus tearmann cánach in iarthar na hEorpa í Prionsacht Mhonacó, nó, go simplí, Monacó (Fraincis: Principauté de Monaco, Monacais: Principatu de Múnegu). Tá sí suite cois na Meánmhara, agus teorainn aici leis an bhFrainc. Tá an stát suite timpeall sé chiliméadar déag ó theorainn na Frain... |
[Wikipedia:ga] Sinn Féin
Is páirtí náisiúnach bunreachtúla Éireannach é Sinn Féin. Tá stair fhada ag an bpáirtí seo, agus é ar thús cadhnaíochta ag cur shaoirse na hÉireann chun cinn le céad bliain anuas. B'é an páirtí seo a chuir cor i gcinniúint na hÉireann agus a bhain amach neamhspleáchas don tír.
clé|mion|244x24... |
[Wikipedia:ga] Óglaigh na hÉireann
deas|250px|thumb|Bratach na hÉireann
I stair agus polaitíocht na hÉireann, is iomaí eagraíocht a thugann (nó a dtugtaí) an t-ainm Óglaigh na hÉireann orthu:
* Óglaigh na hÉireann (Fórsaí Cosanta na hÉireann): i gcáipéisí oifigiúla agus ar shuaitheantais an Airm, tugtar Óglaigh na hÉ... |
[Wikipedia:ga] Óglaigh na hÉireann (1919-1922)
:Féach freisin: Óglaigh na hÉireann (idirdhealú)
Eagraíocht mhíleata Éireannach ab ea Óglaigh na hÉireann, a bhí gníomhach idir na blianta 1919 agus 1922. D'fhás sé amach as grúpa eile leis an ainm céanna, Óglaigh na hÉireann, an eagraíocht a ghlac páirt in Éirí Amach na ... |
[Wikipedia:ga] Baile an Róba
Baile is ea Baile an Róba i ndeisceart Chontae Mhaigh Eo, taobh thoir de Loch Measca. Tá sé suite beagán soir ó Ghaeltacht Dhúiche Sheoigheach agus Thuar Mhic Éadaigh agus tá feidhm faoi leith aige ó thaobh seirbhísí poiblí, cultúrtha agus tráchtála de do mhuintir na Gaeltachta. Dá réir si... |
[Wikipedia:ga] Cill Ala
thumb|left|Cill Ala: An Cloigtheach
Ceantar i dtuaisceart Chontae Mhaigh Eo in iarthar na hÉireann is ea Cill Ala (Killala i mBéarla). Bhí cónaí ar 1,310 duine i dtoghroinn gCill Ala sa mbliain 2011 agus bhí cónaí ar 574 duine sa shráidbaile féin.
Stair
I 1798, tháinig arm Francach leis an nG... |
[Wikipedia:ga] Na Cruithnigh
Cónaidhm dreamanna san Albain thoir agus thuaidh ab ea Cruithnigh i rith tréimhsí Iarannaois déanach na Breataine agus luath-meánaois na hAlban roimh theacht na nGael. Bhí cónaí orthu ó thaoibh thuaidh desna haibhneacha Foirthe agus An Chluaidh. Bhí an cháil orthu go gcuiridís dathanna ar ... |
[Wikipedia:ga] 8 Iúil
Is é an 8 Iúil an 189ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 190ú lá i mbliain bhisigh. Tá 176 lá fágtha sa bhliain.
Féilte
* Cillian Naofa
* Eilís Naofa, banríon na Portaingéile
Daoine a rugadh ar an lá seo
* 1557 — Philip Howard, 20ú hIarla Arundel, uasal Sasanach agus naomh Caitlic... |
[Wikipedia:ga] Ryanair
Is aerlíne ísealchostais Éireannach í Ryanair, agus í ar an aerlíne is mó den chineál sin san Eoraip. Tá eitleáin den déanamh Boeing 737 á n-oibriú ag an gcomhlacht. Is í Ryanair an aerlíne is mó a iompraíonn paisinéirí san Eoraip.
Tháinig borradh suntasach ar Ryanair ó cuireadh ar bun í, nó bh... |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.