text
stringlengths
421
164k
[Wikipedia:ga] Toghchán an Phápa mion|Toghchán Benedictus XVI, 2005 Tagann an comhthionól cairdinéal le chéile go rúnda chun Pápa nua a thoghadh. An Conclave I ndiaidh bháis an Phápa, deimhníonn ceannaire Choláiste na gCairdinéil, an Camerlego, an bás. Ina sheasamh os comhair an choirp, glaonn sé ainm baiste an Phápa...
[Wikipedia:ga] An Gabhar Tá an Gabhar ar cheann de réaltbhuíonta an stoidiaca. Capricornus an t-ainm Laidine a thugtar air, a chiallaíonn gabhar adharcach. Tugtar Gabhar na Mara air go coitianta, óir tá sé suite i gceantar na spéire dá ngairtear an Mhuir. Tá an Gabhar ar cheann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha, agu...
[Wikipedia:ga] 11 Iúil Is é an 11 Iúil an 192ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 193ú lá i mbliain bhisigh. Tá 173 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Ceiliúrtar Lá Cuimhneacháin Náisiúnta in Éirinn ar an Domhnach is gaire Daoine a rugadh ar an lá seo * 1274 — Roibeard Brús, Raibeart I na hAlban (b. 1329) *...
[Wikipedia:ga] 1 Samhain Is é an 1 Samhain an 305ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 306ú lá i mbliain bhisigh. Tá 60 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Samhna: Bliain úr na SeanCheilteach a bhí ann fosta, an fhéile ba thábhachtaí sa bhliain ar fad. *Lá na Naomh Uile *Oíche Shamhna (31 Deireadh Fómhair) ...
[Wikipedia:ga] 1 Bealtaine Is é an 1 Bealtaine an 121ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 122ú lá i mbliain bhisigh. Tá 244 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Bealtaine * Lá Idirnáisiúnta an Lucht Oibre Daoine a rugadh ar an lá seo * 1764 — Benjamin Henry Latrobe, Ailtire Sasanach (b. 1820) * 1769 — Arth...
[Wikipedia:ga] An Páirtí Daonlathach (Éire) Páirtí polaitíochta i bPoblacht na hÉireann é An Páirtí Daonlathach (Progressive Democrats i mBéarla). Glacadh le rún ag comhdháil speisialta ar 8 Samhain, 2008, chun an páirtí a scor, mar gheall ar vóta íseal an pháirtí in Olltoghchán 2007. Stair Ba é Deasún Ó Máille agus ...
[Wikipedia:ga] David Beckham Imreoir sacair Sasanach is ea David Robert Joseph Beckham OBE (an 2 Bealtaine 1975 a rugadh é in Leytonstone, Londain). Imríonn sé i lár na páirce don fhoireann Los Angeles Galaxy. Roimhe sin d'imir sé le Real Madrid sa Spáinn agus ba é captaen fhoireann náisiúnta peile Shasana. Tá clú a...
[Wikipedia:ga] Jennifer Aniston Is ban-aisteoir Meiriceánach í Jennifer Joanne Aniston (a rugadh ar an 11 Feabhra 1969 i Sherman Oaks, Los Angeles, California). Tá cáil bainte amach aici mar an gcarachtar Rachel Green ar an gclár teilifíse Friends. Phós sí an t-aisteoir Brad Pitt ar an 29 Iúil 2000, agus scar siad óna...
[Wikipedia:ga] 22 Nollaig Is é an 22 Nollaig an 356ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 357ú lá i mbliain bhisigh. Tá 9 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An tSeapáin - Tōji Daoine a rugadh ar an lá seo * 244 — Dióicléitiánas, Impire Rómhánach (b. 311) * 1694 — Hermann Samuel Reimarus, fealsamh agus scríbhn...
[Wikipedia:ga] An Míol Mór Is réaltbhuíon é an Míol Mór atá suite i ndeisceart na spéire, sa cheantar sin dá ngairtear an tUisce, in aice le réaltbhuíonta uisciúla eile mar an Uisceadóir, na hÉisc agus an Abhainn. Tagann a ainm Laidine Cetus ó mhiotaseolaíocht na Gréige; míol mór nó péist na mara atá i gceist. Rithea...
[Wikipedia:ga] Inis Eoghain Is í Inis Eoghain an leithinis is faide ó thuaidh in Éirinn. Tá sí suite i gContae Dhún na nGall, idir Loch Feabhail thoir, Loch Suilí thiar, agus an tAigéan Atlantach ar a cósta thuaidh. Daoine * Seoirse Ó Dochartaigh Gailearaí pictiúr Inishowen-02-Malin Head-Hell's Hole-1989-gje.jpg|Ci...
[Wikipedia:ga] Fine Gall Is contae riaracháin suite i dtuaisceart Chontae Bhaile Átha Cliath é Fine Gall, nó Contae Fhine Gall. Cruthaíodh sa bhliain 1993 faoin Acht um Rialtas Áitiúil é nuair a cuireadh deireadh le Comhairle Contae Átha Cliath. Is é an ceathrú contae is mó in Éirinn le 5% den daonra. Tá 239,813 duine...
[Wikipedia:ga] 6 Nollaig Is é an 6 Nollaig an 340ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 341ú lá i mbliain bhisigh. Tá 25 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Féile náisiúnta na Fionlainne * Lá Fhéile Niocláis Daoine a rugadh ar an lá seo * 1421 — Anraí VI, Rí Shasana (b.1471) * 1742 — Nicholas Leblanc, ceimiceo...
[Wikipedia:ga] 28 Lúnasa Is é an 28 Lúnasa an 240ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 241ú lá i mbliain bhisigh. Tá 125 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Lá fhéile Agaistín Daoine a rugadh ar an lá seo * 1749 — Johann Wolfgang von Goethe, scríbhneoir Gearmánach (b. 1832) * ...
[Wikipedia:ga] 16 Aibreán Is é an 16 Aibreán an 106ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 107ú lá i mbliain bhisigh. Tá 259 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Lá Fhéile Bernadette Daoine a rugadh ar an lá seo * 1283 — Maighréad, Maighdean na hIorua, Banríon na hAlban (b. 1290)...
[Wikipedia:ga] 14 Meitheamh Is é an 14 Meitheamh an 165ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 166ú lá i mbliain bhisigh. Tá 200 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Oileáin Fháclainne - Lá na Saoirse * Stáit Aontaithe Mheiriceá - Lá na mBratach Daoine a rugadh ar an lá seo * 1644 — Godert de Ginkell, Céad Iarla...
[Wikipedia:ga] 21 Bealtaine Is é an 21 Bealtaine an 141ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 142ú lá i mbliain bhisigh. Tá 224 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Cholóim - Día de la Afrocolombianidad * An tSile - Día de las Glorias Navales * Montainéagró - Lá Saoirse (2006) Daoine a rugadh ar an lá seo * ...
[Wikipedia:ga] 12 Iúil Is é an 12 Iúil an 193ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 194ú lá i mbliain bhisigh. Tá 172 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Ceilúrann an "Twelfth" bua Rí Liam i 1690 nuair a bhuail fórsaí an Phrionsa Oráiste airm a athair céile, Séamas Stiubhart, ag Cath na Bóinne. Daoine a rugadh ...
[Wikipedia:ga] 1 Eanáir Is é an 1 Eanáir an 1ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 364 lá fágtha sa bhliain nó 365 i mbliain bhisigh. clé|mion|Cuimhneachán Cork 800, 1/1/1985 Féilte * Lá Caille (feictear an leagan canúnach lá Coille freisin). Is éard atá i gceist leis an bhfocal Caille ná ginideach an ainmf...
[Wikipedia:ga] 15 Aibreán Is é an 15 Aibreán an 105ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 106ú lá i mbliain bhisigh. Tá 260 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Chóiré Thuaidh - Féile Arirang (Breithlá Kim Il-sung) Daoine a rugadh ar an lá seo * 1452 — Leonardo Da Vinci, ard-éirimí (b.1519) * 1684 — Caitríon...
[Wikipedia:ga] Ollscoil na Banríona, Béal Feirste Ollscoil is ea Ollscoil na Banríona, Béal Feirste atá suite i mBéal Feirste, Ulaidh. Tugtar Queen's University, Belfast (QUB) uirthi as Béarla, nó The Queen's University of Belfast go hoifigiúil. Stair Bunaíodh Coláistí na Banríona sa bhliain 1845 i nGaillimh, i mBéal...
[Wikipedia:ga] 10 Meán Fómhair Is é an 10 Meán Fómhair an 253ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 254ú lá i mbliain bhisigh. Tá 112 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Giobráltar - Lá Náisiúnta Daoine a rugadh an lá seo * 1753 — John Soane, ailtire Sasanach (b. 1837) * 1831 — Diarmaid Ó Donnabháin Rossa, réa...
[Wikipedia:ga] 18 Feabhra Is é an 18 Feabhra an 49ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 316 lá fágtha sa bhliain nó 317 i mbliain bhisigh. Féilte * An Ghaimbia - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1372 — Ibn Hajar al-Asqalani, scoláire Éigipteach (b. 1449) * 1516 — Máire I Shasana, Banríon Shasan...
[Wikipedia:ga] 9 Aibreán Is é an 9 Aibreán an 99ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 100ú lá i mbliain bhisigh. Tá 266 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Poblacht na nOileán Filipíneach - Araw ng Kagitingan Daoine a rugadh ar an lá seo * 1499 — Pápa Pius IV, Pápa ó 1559 go 1565 (b. 1565) * 1802 — Elias Lönn...
[Wikipedia:ga] 18 Meitheamh Is é an 18 Meitheamh an 169ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 170ú lá i mbliain bhisigh. Tá 196 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Na Séiséil - Lá Náisiúnta Daoine a rugadh ar an lá seo * 1754 — Anna Maria Lenngren, scríbhneoir Sualannach (b. 1817) * 1769 — Robert Stewart, Bíoc...
[Wikipedia:ga] 27 Lúnasa Is é an 27 Lúnasa an 239ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 240ú lá i mbliain bhisigh. Tá 126 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Lá fhéile Monica * An Mholdóiv - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1770 — Georg Wilhelm Friedrich Hegel, feal...
[Wikipedia:ga] 22 Meán Fómhair Is é an 22 Meán Fómhair an 265ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 266ú lá i mbliain bhisigh. Tá 100 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Bhulgáir agus Mailí - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1254 — Marco Polo, taiscéalaí agus ceannaí Veinéiseach a thaistil chun ...
[Wikipedia:ga] 30 Samhain Is é an 30 Samhain an 334ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 335ú lá i mbliain bhisigh. Tá 31 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Albain - Féile náisiúnta na hAlban (Lá Fhéile Aindriú, éarlamh na hAlban) * Barbadós - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1190 — Pápa Cléimean...
[Wikipedia:ga] 1 Iúil Is é an 1 Iúil an 182ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 183ú lá i mbliain bhisigh. Tá 183 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Ceanada - Lá Cheanada * Gána - Lá na Poblachta Daoine a rugadh ar an lá seo * 1182 — San Proinsias Assisi, bráthair agus naomh Iodálach; bunaitheoir Ord na bPr...
[Wikipedia:ga] Folt Bheirnicé Is astaireacht traidisiúnta é Folt Bheirnicé a ndearnadh réaltbhuíon ó shin de. Is Coma Berenices an t-ainm Laidine a thugtar air, a chiallaíonn Folt Bheirnicé. Tá sé suite in aice leis an Leon, agus mheastaí ar dtús gurbh é ruball an Leoin a bhí ann. Príomhghnéithe * Pol Thuaidh an Réal...
[Wikipedia:ga] 30 Bealtaine Is é an 30 Bealtaine an 150ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 151ú lá i mbliain bhisigh. Tá 215 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Bhrasaíl - Lá Geolaithe Daoine a rugadh ar an lá seo * 1471 — Albrecht Dürer, péintéir, déantóir priontaí, matamaiticeoir, agus teoiriceoir Gear...
[Wikipedia:ga] 31 Deireadh Fómhair Is é an 31 Deireadh Fómhair an 304ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 305ú lá i mbliain bhisigh. Tá 61 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Oíche Shamhna Daoine a rugadh ar an lá seo * 1705 — Pápa Cléimeans XIV (b. 1774) * 1740 — Phillip James de Loutherbourg, péintéir is d...
[Wikipedia:ga] 14 Deireadh Fómhair Is é an 14 Deireadh Fómhair an 287ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 288ú lá i mbliain bhisigh. Tá 78 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Pholainn - Lá na múinteoirí Daoine a rugadh ar an lá seo * 1542 — Roberto Bellarmino, Cairdinéal Caitliceach, naomh, agus Dochtúir ...
[Wikipedia:ga] 29 Nollaig Is é an 29 Nollaig an 363ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 364ú lá i mbliain bhisigh. Tá 2 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Fhéile Thomas Becket * Lá na Saoirse - An Mhongóil Daoine a rugadh ar an lá seo * 1709 — Éilís na Rúise, Banimpire na Rúise (b. 1762) * 1766 — Charles...
[Wikipedia:ga] 26 Nollaig Is é an 26 Nollaig an 360ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 361ú lá i mbliain bhisigh. Tá 5 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Fhéile Stiofán nó Lá an Dreoilín Daoine a rugadh ar an lá seo * 1791 — Charles Babbage, Matamaiticeoir, innealtóir agus eolaí (b.1871) * 1864 — Yun Ch...
[Wikipedia:ga] Sunset Studies Is é Sunset Studies dlúthdhiosca le Augie March. Clár # The Hole In Your Roof (7:12) # Maroondah Reservoir (5:05) # There Is No Such Place (3:17) # Tulip (6:20) # Tasman Awakens (4:42) # Believe Me (2:02) # Sunset Studies (5:34) # Men Who Follow Spring The Planet Round (5:35) # Angels Of...
[Wikipedia:ga] Alfred Nobel Ceimiceoir, innealtóir, Sualannach agus an té a chéadcheap dinimít, ab ea Alfred Bernhard Nobel (21 Deireadh Fómhair 1833, Stócólm, an tSualainn - 10 Mí na Nollag 1896, San Remo, an Iodáil). Aireagáin Nuair a rinne an ceimicí Iodálach Ascanio Sobrero den chéad uair nítriglicrín i 1846, cea...
[Wikipedia:ga] Mahatma Gandhi Síochánaí Indiach ab ea Mohandas "Mahatma" Gandhi (2 Deireadh Fómhair 1869 – 30 Eanáir 1948), ar a dtugtar Mahatma Gandhi de ghnáth. Cuimhníonn muintir na hIndia air mar athair an náisiúin. Chuaigh Gandhi i mbun feachtais síochánta chun saoirse na hIndia a bhaint amach ó Impireacht na Bre...
[Wikipedia:ga] An Chros Tá an Chros, dá ngairtear go coitianta Cros an Deiscirt nó an Chros Theas, ar an gceann is lú de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha (i gcontrárthacht le Cros an Tuaiscirt), ach tá sí ar cheann de na réaltbhuíonta is cáiliúla freisin. Is é Crux, nó Crux Australis, a thugtar mar ainm Laidine uirthi...
[Wikipedia:ga] 20 Aibreán Is é an 20 Aibreán an 110ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 111ú lá i mbliain bhisigh. Tá 255 lá fágtha sa bhliain. Féilte * 4/20 (Cannabas) Daoine a rugadh ar an lá seo * 1512 — Séamas V na hAlban, Rí na nAlbanach (b. 1542) * 1808 — Napoléon III, uachtarán ar Dhara Phoblacht...
[Wikipedia:ga] Connachta Rítheaghlaigh in iarthair na hÉireann meánaoise ba ea Na Connachta. Mhaígh siad gurbh é Conn Cétchathach, Ardrí seanscéalach, a sinsear. Tá Cúige Connacht an lae inniu ainmnithe astu. Ag amanna éagsúla ámh, bhí tailte acu fosta san Ulaid, Laighean agus Mumhain. Bhíodh an príomhionad acu ag Rát...
[Wikipedia:ga] An Eala Is réaltbhuíon thuaisceartach í an Eala. Is é Cygnus, a chiallaíonn "eala", an t-ainm Laidine a thugtar uirthi. Is ceann de na 48 réaltbhuíon a d'áirigh Tolamaes í, agus is ceann í freisin de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha. De bharr chuma a príomhréaltaí, gairtear Cros an Tuaiscirt di uaireant...
[Wikipedia:ga] 10 Deireadh Fómhair Is é an 10 Deireadh Fómhair an 283ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 284ú lá i mbliain bhisigh. Tá 82 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Fidsí - Lá Náisiúnta Daoine a rugadh an lá seo * 1327 — Baldus de Ubaldis, dlí-eolaí agus scríbhneoir Iodálach (b. 1400) * 1731 — Henr...
[Wikipedia:ga] An Deilf Is réaltbhuíon bheag thuaisceartach í an Deilf atá i ngar don mheánchiorcal neamhaí. Bhí sí ar chlár na 48 réaltbhuíon a leag amach Tolamaes sa dara haois, agus is ceann í freisin de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha a nglacann an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta leo. Is é Delphinus, a chiall...
[Wikipedia:ga] 10 Samhain Is é an 10 Samhain an 314ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 315ú lá i mbliain bhisigh. Tá 51 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Tuirc - Lá cuimhneacháin do Kemal Atatürk Daoine a rugadh an lá seo * 1483 — Mairtín Liútar, diagaire Gearmánach (b. 1546) * 1565 — Robert Devereux, ...
[Wikipedia:ga] 16 Meán Fómhair Is é an 16 Meán Fómhair an 259ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 260ú lá i mbliain bhisigh. Tá 106 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Meicsiceo agus Nua-Ghuine Phapua - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1387 — Anraí V Shasana, rí Shasana (b.1422) * 1826 — José Eus...
[Wikipedia:ga] 24 Márta Is é an 24 Márta an 83ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 84ú lá i mbliain bhisigh. Tá 282 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Daoine a rugadh ar an lá seo * 1733 — Joseph Priestley, ceimicí Sasanach (b. 1804) * 1774 — Pierre Sanfourche-Laporte, dlíodóir Francach (b. 1856) * 1775 — H...
[Wikipedia:ga] 1 Lúnasa Is é an 1 Lúnasa an 213ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 214ú lá i mbliain bhisigh. Tá 152 lá fágtha sa bhliain. Féilte *Lá Lúnasa in Éirinn * An Eilvéis - Lá Náisiúnta (Gearmáinis: Schweizer Bundesfeier; Fraincis: Fête nationale Suisse; Iodáilis: Festa nazionale Svizzera) Daoi...
[Wikipedia:ga] 26 Deireadh Fómhair Is é an 26 Deireadh Fómhair an 299ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 300ú lá i mbliain bhisigh. Tá 66 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Ostair - Féile náisiúnta na hOstaire * Lá Feasachta ar Idirghnéasacht Daoine a rugadh ar an lá seo * 1759 — Georges Jacques Danton,...
[Wikipedia:ga] An Iodáil Tír i ndeisceart na hEorpa í an Iodáil (Iodáilis: ) nó Poblacht na hIodáile (Iodáilis: Repubblica Italiana) le thart ar 60 milliún duine ina gcónaí inti. Is ballstát den Aontas Eorpach í. Tá cruth buataise ar an leithinis, an chuid is mó den tír, agus is cuid den tír iad freisin an dá oileán i...
[Wikipedia:ga] 2 Meitheamh Is é an 2 Meitheamh an 153ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 154ú lá i mbliain bhisigh. Tá 212 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Iodáil - Lá na Poblachta (Festa della Repubblica) * Samó - Lá na Saoirse (1962) * Lá Fhéile Pápa Eoghan I Daoine a rugadh ar an lá seo * 1535 — Pá...
[Wikipedia:ga] 10 Meitheamh Is é an 10 Meitheamh an 161ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 162ú lá i mbliain bhisigh. Tá 204 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Phortaingéil - Lá Camőes (Féile náisiúnta) Daoine a rugadh an lá seo * 1676 — Daniel Juslenius, scríbhneoir Fionlannach (b.1752) * 1688 — Séamus...
[Wikipedia:ga] An Cúpla Is ceann de réaltbhuíonta an stoidiaca é an Cúpla. Is é Gemini, a chiallaíonn cúpla, an t-ainm Laidine a thugtar air. Faightear ar spéir an gheimhridh an réaltbhuíon seo, agus í suite idir an Tarbh ar an taobh thiar di, réaltbhuíon dhoiléir an Phortáin ar an taobh thoir di, an tAra is réaltbhuí...
[Wikipedia:ga] Pápa Beinidict XVI Bhí Beinidict XVI (16 Aibreán 1927 – 31 Nollaig 2022) ina Phápa ar an Eaglais Chaitliceach idir 2005 agus 2013, tráth a d'éirigh sé as gan choinne ar chúinsí sláinte. Ba é an 265ú pápa é. Pápa caomhach a sheas an fód traidisiúnta a bhí ann. Mhaígh lucht a cháinte gurbh é cosaint na h...
[Wikipedia:ga] Brian Ó Nualláin Údar ab ea Brian Ó Nualláin (Béarla: Brian O'Nolan) (5 Deireadh Fómhair 1911 – 1 Aibreán 1966). Is fada an An Béal Bocht aitheanta ar cheann de mhórshaothair na hÉireann. Is mó ainm agus ainm cleite a bhí air. Scríobh an Nuallánach úrscéalta grinn freisin faoin leasainm Flann O'Brien. ...
[Wikipedia:ga] An Laghairt Tá an Laghairt ar cheann de na 88 réaltbhuíon oifigiúla a nglacann an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta leo. Is é Lacerta, a chiallaíonn laghairt, an t-ainm Laidine a thugtar uirthi. Níor áirigh Tolamaes í ar chatalóg na 48 лог штиль ты мой г но к шшш ничего не seanréaltbhuíon a dhréachtai...
[Wikipedia:ga] An Leon Is réaltbhuíon an stoidiaca é an Leon, atá suite idir réaltbhuíon dhoiléir an Phortáin ar an taobh thiar de agus an Mhaighdean ar an taobh thoir de. Tugtar Leo mar ainm Laidine air, rud a chiallaíonn leon. Príomhghnéithe Faightear a lán réaltaí geala ar an réaltbhuíon, mar Regulus (α Leo), croí...
[Wikipedia:ga] Suranam Tír atá lonnaithe i dtuaisceart Mheiriceá Theas í Poblacht Shuranam (Republiek Suriname na h-Ollainnise) nó Suranam go coitianta. Tá teorainn aici le Guáin na Fraince, leis an nGuáin agus leis an mBrasaíl. Is í Ollainnis teanga oifigiúil na tíre. Bhí Bundúchasaigh ina gcónaí ann i bhfad roimh t...
[Wikipedia:ga] An Bholaiv Is tír i Meiriceá Theas í Poblacht na Bolaive. Tá sí ag críochantacht leis an Sile, le Paragua, le Peiriú agus leis an mBrasaíl. Tá 11.5 milliúin daoine ina gcónaí ann. Is í an Bholaiv an tír is boichte i Meiriceá Theas. Polaitíocht Ba é Evo Morales uachtarán na tíre sna blianta 2006–2019, a...
[Wikipedia:ga] 2 Feabhra Is é an 2 Feabhra an 33ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 332 lá fágtha sa bhliain nó 333 i mbliain bhisigh. Féilte * Stáit Aontaithe Mheiriceá agus Ceanada - Groundhog Day (nó Jour de la marmotte as Fraincis) Daoine a rugadh ar an lá seo * 1649 — Pápa Beinidict XIII, Pápa ó 172...
[Wikipedia:ga] An Leon Beag Is réaltbhuíon an-doiléir é an Leon Beag atá le feiceáil ar éigean mar thriantán beag idir réaltbhuíonta sofheicthe an Bhéir Mhóir agus an Leoin. Murab ionann is an Leon, níor áirigh Tolamaes an Leon Beag i measc na 48 réaltbhuíon a d'aithin sé sa dara haois; is amhlaidh nach raibh an réalt...
[Wikipedia:ga] Cloich na Coillte Baile i gContae Chorcaí is ea Cloich na Coillte (nó Clanna Chaoilte b'fhéidir) (Clonakilty as Béarla) Tá an baile suite ag ceann Bhá Chloich na Coillte taoide. Úsáidtear an chúlchríoch tuaithe go príomha le haghaidh feirmeoireachta déiríochta. Ba é daonra an bhaile i 2016 ná 4,592. Is ...
[Wikipedia:ga] 11 Samhain Is é an 11 Samhain an 315ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 316ú lá i mbliain bhisigh. Tá 50 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Pholainn - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1050 — Anraí IV, Impire Naofa Rómhánach (b.1106) * 1470 — Éadbhard V Shasana, Rí Shasana * 15...
[Wikipedia:ga] 17 Samhain Is é an 17 Samhain an 321ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 322ú lá i mbliain bhisigh. Tá 44 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Ghréig - Polytechneio Daoine a rugadh ar an lá seo * 1050 — Anraí IV, Impire Naofa Rómhánach, An tImpire Naofa Rómhánach (b. 1106) * 1749 — Nicolas A...
[Wikipedia:ga] 25 Iúil Is é an 25 Iúil an 206ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 207ú lá i mbliain bhisigh. Tá 159 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Fhéile Séamus Mór Daoine a rugadh ar an lá seo * 1806 — Seán Ó Donnabháin, scoláire Éireannach (b. 1876) * 1848 — Arthur Balfour, príomhaire na Ríochta Ao...
[Wikipedia:ga] Enjoy Incubus Is gearralbam é Enjoy Incubus a bhí seolta amach le hIncubus. D'fhoilsigh Sony é agus b'é a gcéad seoladh ar mhórlipéad. Bhí ath-taifeadí amhráin air a bheith ar a iar-seoladh neamhspleách, Fungus Amongus, chomh maith le dhá amhráin neamhsheolta, Version agus Azwethinkweiz. B'é an chéad ua...
[Wikipedia:ga] Make Yourself Is albam leis an grúpa rac-cheol Incubus é Make Yourself. Sheol amach é ar 26 Meán Fómhair, 1999 ar an lipéad Sony. D'athsheol sé amach le dlúthdhiosca eile, le sé amhráin beo agus acústice. Is é freisin an chéad uair a bhí an casbordóir Chris Kilmore ar albam Incubus. D'ionadaigh sé DJ Ly...
[Wikipedia:ga] Chris Kilmore Is caschláraí den racghrúpa Incubus é Chris Kilmore. Rugadh é ar an 21 Eanáir 1973. Beathaisnéis Tógadh suas Chris Kilmore lastuigh Pittsburgh, Pennsylvania. B'uchtleanbh é. Bhlasadh sé 'casadh bordanna' den chéad uair nuair a chonaic sé 'Jazzy Jeff agus an Fresh Prince' ag seinm beo. Che...
[Wikipedia:ga] 15 Feabhra Is é an 15 Feabhra an 45ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 319 lá fágtha sa bhliain nó 320 lá i mbliain bhisigh. Féilte * Ceanada - Lá na mBratach * An tSeirbia - Lá Náisiúnta Daoine a rugadh ar an lá seo * 1564 — Galileo Galilei, fealsamh agus réalteolaí (b.1642) * 1710 — Loui...
[Wikipedia:ga] 9 Márta Is é an 9 Márta an 68ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 69ú lá i mbliain bhisigh. Tá 297 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Daoine a rugadh ar an lá seo * 1877 — Emil Abderhalden, bithcheimiceoir agus fiseolaí (b.1950) * 1923 — Walter Kohn, fisiceoir Meiriceánach (b. 2016) * 1930 — ...
[Wikipedia:ga] 24 Aibreán Is é an 24 Aibreán an 114ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 115ú lá i mbliain bhisigh. Tá 251 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Ghaimbia - Lá na Poblachta (1970) Daoine a rugadh ar an lá seo * 1452 — Leonardo da Vinci, ileolaí Iodálach (b. 1519) * 1764 — Thomas Addis Emmet, d...
[Wikipedia:ga] 17 Bealtaine Is é an 17 Bealtaine an 137ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 138ú lá i mbliain bhisigh. Tá 228 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Iorua - Féile náisiúnta na hIorua (Lá an Bhunreachta) Daoine a rugadh ar an lá seo * 1855 — Tadhg Ó hEaluithe, polaiteoir Éireannach (b. 1931) *...
[Wikipedia:ga] 9 Meitheamh Is é an 9 Meitheamh an 160ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 161ú lá i mbliain bhisigh. Tá 205 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Éire - Lá Fhéile Columcille Daoine a rugadh ar an lá seo * 1640 — Leopold I, An tImpire Naofa Rómhánach (b.1705) * 1781 — George Stephenson, innealtó...
[Wikipedia:ga] 2 Iúil Is é an 2 Iúil an 183ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 184ú lá i mbliain bhisigh. Tá 182 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Siena, an Iodáil - Palio di Provenzano nó Palio di Siena Daoine a rugadh ar an lá seo * 1314 — Philippa de Hainault, céile Éadbhard III Shasana (b. 1369) * 143...
[Wikipedia:ga] 17 Lúnasa Is é an 17 Lúnasa an 229ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 230ú lá i mbliain bhisigh. Tá 136 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Indinéis - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1560 — Erzsébet Báthory, cuntaois Ungárach (b. 1614) * 1601 — Pierre de Fermat, matamaiticeoir...
[Wikipedia:ga] 9 Meán Fómhair Is é an 9 Meán Fómhair an 252ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 253ú lá i mbliain bhisigh. Tá 113 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Fhéile Naomh Ciarán Chluana Mic Nóis Daoine a rugadh ar an lá seo * 1585 — Cairdinéal de Richelieu, bunaitheoir an Acadaimh Fhrancaigh (b.16...
[Wikipedia:ga] 2 Deireadh Fómhair Is é an 2 Deireadh Fómhair an 275ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 276ú lá i mbliain bhisigh. Tá 90 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An India - Gandhi Jayanti * An Ghuine - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1847 — Paul von Hindenburg, polaiteoir Gearmánach (...
[Wikipedia:ga] 25 Deireadh Fómhair Is é an 25 Deireadh Fómhair an 298ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 299ú lá i mbliain bhisigh. Tá 67 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Chasacstáin - Lá na Poblachta Daoine a rugadh ar an lá seo * 1130 — Zhu Xi, scoláire le linn Ríshliocht Song (b. 1200) * 1759 — Wil...
[Wikipedia:ga] 10 Nollaig Is é an 10 Nollaig an 344ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 345ú lá i mbliain bhisigh. Tá 21 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Idirnáisiúnta Cearta Daonna Daoine a rugadh an lá seo * 1394 — Séamas I, rí na nAlbanach (b.1437) * 1815 — Ada Lovelace, iníon leis an bhfile Lord By...
[Wikipedia:ga] 13 Eanáir Is é an 13 Eanáir an 13ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 352 lá fágtha sa bhliain nó 353 i mbliain bhisigh. Féilte * An tSualainn - Tjugondedag jul Daoine a rugadh ar an lá seo * 1256 — Gertrude Mhór, naomh Caitliceach (b. 1302) * 1722 — Charles Walmesley, Biocáire Aspalda Shas...
[Wikipedia:ga] 15 Márta Is é an 15 Márta an 74ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 75ú lá i mbliain bhisigh. Tá 291 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An tSean-Róimh - Idus Martias * An Bhealarúis - Дзень Канстытуцыі (Dzień Kanstytucyji; Lá na mBunreachta) * An tSeapáin - 豊年祭 (Hōnen Matsuri; Ceiliúradh an Fh...
[Wikipedia:ga] 19 Meitheamh Is é an 19 Meitheamh an 170ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 171ú lá i mbliain bhisigh. Tá 195 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Stáit Aontaithe Mheiriceá - Juneteenth nó Lá na Fuascailte Daoine a rugadh ar an lá seo * 1566 — Séamus VI, Rí na hAlban, na hÉireann agus Shasana ...
[Wikipedia:ga] Liosta d'Ardríthe na hÉireann thumb|220px|Lia Fáil (Éire)|Lia Fáil i dTeamhair na Rí Ba é tuairim thraidisiún stairiúil na Meánaoise na hÉireann go raibh Ard-Rí ag Éirinn lonnaithe i Teamhair ón tseanaimsir, agus cnuasaigh cosúil le Lebor Gabála Érenn ón 11ú haois, ina dhiaidh sin saothair Luath-Nua-aoi...
[Wikipedia:ga] 20 Iúil Is é an 20 Iúil an 201ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 202ú lá i mbliain bhisigh. Tá 164 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Cholóim - Lá na Saoirse Daoine a rugadh ar an lá seo * 1304 — Francesco Petrarca, scríbhneoir Iodálach (b.1374) * 1519 — Pápa Innocentius IX (b. 1591) * 1...
[Wikipedia:ga] 25 Aibreán Is é an 25 Aibreán an 115ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 116ú lá i mbliain bhisigh. Tá 250 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Astráil, an Nua-Shéalainn - Lá ANZAC Daoine a rugadh ar an lá seo * 1284 — Éadbhard II, rí Shasana (b.1327) * 1599 — Oilibhéar Cromail, an Tiarna Co...
[Wikipedia:ga] 21 Lúnasa Is é an 21 Lúnasa an 233ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 234ú lá i mbliain bhisigh. Tá 132 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Poblacht na nOileán Filipíneach - Lá Ninoy Aquino Daoine a rugadh ar an lá seo * 1397 — Guillaume Dufay, cumadóir ceoil Francach (b. 1474) * 1765 — Liam ...
[Wikipedia:ga] Reiligiún thumb|380px| thumb Is é is ciall le reiligiún nó creideamh ná an córas tuisceana agus creidiúint a bhíonn ag duine nó ag pobal maidir le bunús an domhain, an saol i ndiaidh an bháis, agus tionchair diaga nó iar-dhaonna ar chúrsaí an tsaoil. Is iad príomhchreidimh an domhain an Chríostaíocht (...
[Wikipedia:ga] 2 Bealtaine Is é an 2 Bealtaine an 122ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 123ú lá i mbliain bhisigh. Tá 243 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Pholainn - Lá na mBratach Daoine a rugadh ar an lá seo * 1214 — Louis IX na Fraince, Rí na Fraince (b. 1270) * 1284 — Éadbhard II Shasana, Rí Shas...
[Wikipedia:ga] 3 Aibreán Is é an 3 Aibreán an 93ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 94ú lá i mbliain bhisigh. Tá 272 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Daoine a rugadh ar an lá seo * 1220 — Pápa Máirtín IV, Pápa ó 1281 go 1285 (b. 1285) * 1783 — Washington Irving, scríbhneoir Meiriceánach (b. 1859) * 1861 ...
[Wikipedia:ga] 14 Márta Is é an 14 Márta an 73ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 74ú lá i mbliain bhisigh. Tá 292 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An tSeapáin - Howaito dē (ホワイトデー) Daoine a rugadh ar an lá seo * 1804 — Johann Strauß, cumadóir ceoil is stiúrthóir Ostarach (b. 1849) * 1820 — Vittorio Eman...
[Wikipedia:ga] 9 Feabhra Is é an 9 Feabhra an 40ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 325 lá fágtha sa bhliain nó 326 lá i mbliain bhisigh. Féilte * An Bhreatain Bheag - Lá Fhéile Teilo Daoine a rugadh ar an lá seo * 1060 — Pápa Honorius II (b. 1130) * 1773 — William Henry Harrison, 9ú Uachtarán Stáit Aont...
[Wikipedia:ga] 3 Lúnasa Is é an 3 Lúnasa an 215ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 216ú lá i mbliain bhisigh. Tá 150 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An Nígir - Lá na Saoirse (1960) Daoine a rugadh ar an lá seo * 1746 — James Wyatt, ailtire Sasanach (b. 1813) * 1770 — Friedrich Uilliam III, rí na Prúise ...
[Wikipedia:ga] 29 Lúnasa Is é an 29 Lúnasa an 241ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 242ú lá i mbliain bhisigh. Tá 124 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An tSlóvaic - Lá Slovenské národné povstanie (1944) Daoine a rugadh ar an lá seo * 1632 — John Locke, fealsamh Sasanach (b. 1704) * 1773 — Aimé Bonpland,...
[Wikipedia:ga] 18 Meán Fómhair Is é an 18 Meán Fómhair an 261ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 262ú lá i mbliain bhisigh. Tá 104 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An tSile - Lá na Saoirse * Eaglais Chaitliceach Rómhánach - Naomh Iósaf Copertino Daoine a rugadh ar an lá seo * 1709 — Samuel Johnson, scríb...
[Wikipedia:ga] 23 Samhain Is é an 23 Samhain an 327ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 328ú lá i mbliain bhisigh. Tá 38 lá fágtha sa bhliain. Féilte * An tSeapáin - Kinrō kansha no hi Daoine a rugadh ar an lá seo * 1397 — Pápa Nioclás V, Pápa ó 1447 go 1455 (b. 1455) * 1719 — Spranger Barry, aisteoir É...
[Wikipedia:ga] 3 Bealtaine Is é an 3 Bealtaine an 123ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 124ú lá i mbliain bhisigh. Tá 242 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Domhanda Shaoirse an Phreasa * An Pholainn, an tSeapáin, an Liotuáin - Lá an Bhunreacht * Lá Fhéile Pápa Alastar I Daoine a rugadh ar an lá seo * ...
[Wikipedia:ga] 21 Eanáir Is é an 21 Eanáir an 21ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 344 lá fágtha sa bhliain nó 345 i mbliain bhisigh. Féilte * Québec, Lá na mBratach Daoine a rugadh ar an lá seo * 1853 — Seán Ó Conaill, feirmeoir agus scéalaí Éireannach (b. 1931) * 1869 — Grigoriy Rasputin, misteach Rúi...
[Wikipedia:ga] 5 Meitheamh Is é an 5 Meitheamh an 156ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 157ú lá i mbliain bhisigh. Tá 209 lá fágtha sa bhliain. Féilte * Lá Domhanda an Chomhshaoil * An Danmhairg - Lá na nAithreacha * An Danmhairg - Lá an Bhunreachta Daoine a rugadh ar an lá seo * 1723 — Adam Smith, ea...
[Wikipedia:ga] 12 Feabhra Is é an 12 Feabhra an 43ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 322 lá fágtha sa bhliain nó 323 lá i mbliain bhisigh. Féilte * SAM - Breithlá Lincoln Daoine a rugadh ar an lá seo * 1785 — Pierre Louis Dulong, eolaí Francach (b. 1838) * 1809 — Abraham Lincoln, 16ú uachtarán na Stát A...
[Wikipedia:ga] An Mheá Is réaltbhuíon an stoidiaca í an Mheá. Tá an réaltbhuíon seo neamhfheiceálach go maith, agus gan réalt ar bith aici ar an gcéad mhéid. Tá sí suite idir an Mhaighdean ar an taobh thiar di agus an Scairp ar an taobh thoir di. De réir mar a léiríonn ainmneacha na réaltaí is gile léi, d'fheictí an r...