src_lang stringclasses 3
values | tgt_lang stringclasses 3
values | src_text stringlengths 5 1.61k | tgt_text stringlengths 5 1.61k |
|---|---|---|---|
san_Deva | hin_Deva | वैवस्वत-यम-दिव-भूमि-समुद्रादीनां पार्श्वगतानां जनानां मनसां परिवर्त्तनाय प्रार्थनाऽस्ति- 'यत् ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम्। | वैवस्वत- यम ने दिन, भूमि, समुद्र आदि के पास जाकर लोगों के मन परिवर्त्तन के लिये प्रार्थन की है - “यत् ते यमं वैवस्वतं मनो जगाम दूरकम्। |
kan_Knda | san_Deva | ಅಲ್ಲಿಯ ವರೆಗೆ ವಿಪರೀತಭಾವನೆಯು ನಿವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. | तावत् विपरीतभावना न निवर्तते। |
hin_Deva | san_Deva | सूत्र की व्याख्या- यह सूत्र विधिसूत्र है। | सूत्रव्याख्या- सूत्रमिदं विधिसूत्रम्। |
kan_Knda | hin_Deva | ಅಧಿಹರಿ - ವಿಭಕ್ತ್ಯರ್ಥಕ ವಾಚಕ ಅವ್ಯಯದ ಸುಬಂತದ ಸಮರ್ಥದಿಂದ ಸುಬಂತದ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಸ ಸಂಜ್ಞೆಯು ಆಗುತ್ತದೆ. | अधिहरि-विभक्त्यर्थक वाचक अव्यय का सुबन्त के समर्थ से सुबन्त के साथ समास संज्ञा होती है। |
kan_Knda | hin_Deva | ಈ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ "ಕರ್ಷಾತ್ವತೋ ಘಞೋऽoತ ಉದಾತ್ತಃ" ಎಂಬ ಸೂತ್ರದಿಂದ 'ಉದಾತ್ತಃ' ಎಂಬ ಪ್ರಥಮಾಂತಪದದ ಅನುವೃತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. | इस सूत्र में “कर्षात्वतो घञोऽन्त उदात्तः' इस सूत्र से उदात्तः इस प्रथमान्त पद की अनुवृति आती है। |
hin_Deva | kan_Knda | 11. ऋग्वेद कितने प्रकार का है, और वे कौन-कौन से है? | ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಗೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಯಾವುವು? |
kan_Knda | san_Deva | ಕರ್ಮಫಲಸಂಕಲ್ಪವೇ ಚಿತ್ತವಿಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. | कर्मफलसंकल्पो हि चित्तविक्षेपहेतुः। |
kan_Knda | san_Deva | ಎರಡನೆಯ ಶಿಕ್ಷಾ ಪದ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ವಿಚಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ. | द्वितीया शिक्षा पद्यात्मिका वर्तते, एकविंशतौ पद्येषु अत्र स्वरस्य विस्तृतविचारः वर्तते। |
hin_Deva | san_Deva | इस सूत्र से प्रकृतिस्वर का विधान होता है। | अनेन सूत्रेण प्रकृतिस्वरः विधीयते। |
kan_Knda | hin_Deva | ೨೫. "ಭೂತಪೂರ್ವಃ" ಇಲ್ಲಿ ಭೂತ ಶಬ್ದದ ಪೂರ್ವ ನಿಪಾತವು ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ? | 25. “' भूतपूर्वः" यहाँ पर भूतशब्द का पूर्वनिपात कैसे होता है? |
san_Deva | hin_Deva | 2. निदिध्यासनं किम्। | 2 निदिध्यासन क्या होता है? |
kan_Knda | hin_Deva | ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ನೀರು ಇವೆರಡೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. | घी और जल तुम दोनों का अनुसरण करते है। |
hin_Deva | kan_Knda | इस वेद वाक्य को जानकर के कोई स्वर्ग प्राप्तसुख का इच्छुक यज्ञ आदि करता है तो वहाँ पर जो यज्ञ करता है उसकी वेद में श्रद्धा होती है। | ವೇದವಾಕ್ಯದಿಂದ ತಿಳಿಯಿತೆಂದು ಸ್ವರ್ಗಾದಿಸುಖವು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರೆ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅದರ ವೇದದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯು ಇದೆ ಎಂದು. |
hin_Deva | san_Deva | यह ही चित्रशब्द लोक में प्रचलित है। | अयमेव चित्रशब्दः लोके प्रचलितः अस्ति। |
kan_Knda | hin_Deva | ಅಶ್-ಧಾತುವಿಗೆ ಕ್ವಿನ್-ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದಾಗ ಅಶ್ವಶಬ್ದವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಉದಾತ್ತಸ್ವರವು ಇದೆ. | अश-धातु से क्विन् प्रत्यय करने पर निष्पन्न अश्व शब्द आद्युदात्त है। |
hin_Deva | san_Deva | सूत्रार्थ होता है कि “समास'' विधायक सूत्र में जहाँ प्रथमान्त बोधित पद की उपसर्जन संज्ञा होती है''। | एवं सूत्रार्थः समायाति - "समासविधायकसूत्रे यत् प्रथमान्तं तद्भोध्यम् उपसर्जनसंज्ञं भवति" इति। |
hin_Deva | san_Deva | बन्धन तथा मोक्ष मन के ही अधीन होते हैं। | बन्धस्य मोक्षस्य च मनोधीनत्वं वर्तते। |
kan_Knda | san_Deva | ೪೩. "ತೃತೀಯಾಸಪ್ತಮ್ಯೋರ್ಬಹುಲಮ್" ಈ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಯಾವುದರ ವಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ? | ४३. "तृतीयासप्तम्योर्बहुलम्" इति सूत्रेण किं विधीयते? |
kan_Knda | hin_Deva | ಸಮಾಸಶಬ್ದದ ಲಾಘವವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವೆಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇರುತ್ತದೆ. | समास शब्द का लाघव को संक्षेप भी अर्थ है। |
hin_Deva | kan_Knda | विषयों के प्रति चित्त का आकर्षण ही विक्षेप होता है। | ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿಕ್ಷೇಪ ಎನ್ನುವರು. |
kan_Knda | hin_Deva | ಮಹಾಭಾರತದ ಮೋಕ್ಷಪರ್ವದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ನಿಘಂಟುವಿನ ಕರ್ತೃವು ಯಾಸ್ಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. | महाभारत के मोक्षपर्व अनुसार से निघण्टु कर्ता यास्क नहीं थे। |
san_Deva | hin_Deva | (महाभा० १।२६५) मन्त्रब्राह्मणात्मकस्य वेदस्य यस्मिन् अंशे प्राणविद्यायाः प्रतीकोपासनायाश्च विषये वर्णनमस्ति स एव अंशः आरण्यकमिति कथ्यते। | ( महाभा० १।२६५ ) मन्त्र ब्राह्मणात्मक का वेद के जिस अंश में प्राण विद्या का प्रतीक और उपासना के विषय में वर्णन है वह ही अंश आरण्यक है ऐसा कहते है। |
hin_Deva | kan_Knda | त्रिष्ठुप्-छन्द में चार पाद होते हैं, और ग्यारह अक्षर होते है। | ತ್ರಿಷ್ಟುಪ್-ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆ. |
kan_Knda | san_Deva | ಆಕಾಶಃ, ವಾಯುಃ, ತೇಜಃ, ಆಪಃ ಮತ್ತು ಪೃಥಿವೀ ಎಂಬ ಐದು ಸ್ಥೂಲಭೂತಗಳು. | आकाशः वायुः तेजः आपः पृथिवी च पञ्च स्थूलभूतानि। |
kan_Knda | hin_Deva | 'ಚಿತೀ ಸಂಜ್ಞಾನೇ' ಈ ಣ್ಯಂತವಾಗುವುದರಿಂದ ಅಸುನ್ ಪ್ರತ್ಯಯ ಆಗುತ್ತದೆ. | 'चिती संज्ञाने' इस ण्यन्तहोने से असुन्प्रत्यय हुआ। |
hin_Deva | kan_Knda | नित्य कर्मों की पुण्यफलत्वश्रुतियों की 'वर्ण आश्रमाश्च स्वकर्मनिष्ठाः' (गौ. ध. सू. 2.2.29) इत्यादि स्मृतियों से कर्मक्षयानुपपत्ति होती हैं और जो यह कहते हैं कि नित्यादिकर्म दुःखरूपत्व से पूर्वदुरितकर्मों को फल ही है, उनका स्वरूप व्यतिरेक के कारण अश्रुतत्व से तथा जीवनादिनिमित्त के विधान से अन्य फल नहीं होता है। | ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳ ಪುಣ್ಯಫಲತ್ವಶೃತಿಯು - "ವರ್ಣಾ ಆಶ್ರಮಾಶ್ಚ ಸ್ವಕರ್ಮನಿಷ್ಠಾಃ (ಗೌ.ಧ.ಸೂ.೨.೨.೨೯) ಇತ್ಯಾದಿಸ್ಮೃತೇಶ್ಚ ಕರ್ಮಕ್ಷಯಾನುಪಪತ್ತಿಃ || ಅವರು ಹೇಳೀದ್ದಾರೆ - ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳ ದುಃಖರೂಪತ್ವದಿಂದ ಪೂರ್ವಕೃತದುರಿತಕರ್ಮಗಳ ಫಲವೇ, ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವ್ಯತಿಕದಿಂದ ಬೇರೆ ಫಲವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಶ್ರವಣದಿಂದ, ಜೀವನಾದಿನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ವಿಧಾನದಿಂದ ಎಂದು. |
san_Deva | hin_Deva | कदापि अशुद्धः देहः नैव भवितुमर्हति। | शरीर कभी भी अशुद्ध होने योग्य नहीं है। |
hin_Deva | kan_Knda | और भी मधुरिमा से युक्त होता है और मानो मीठे वचन से सम्भाषण करता है, किन्तु हारे हुए जुआरी को तो मार ही डालता है। | ಮತ್ತು ಮಧುವಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೇನಿನಂತೆ ಸಿಹಿಯಾದ ವಚನಗಳಿಂದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಸೋತಿರುವ ಜೂಜುಗಾರನನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. |
kan_Knda | san_Deva | ಸುಷುಪ್ತಿಯಲ್ಲಂತೂ ಕಾರಣಶರೀರದ ಭಾಸವೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. | सुषुप्तौ तु कारणशरीरस्य भानमेवास्ति स्पष्टतया। |
kan_Knda | hin_Deva | ಅವರ ಭುಜಗಳು ಎಲ್ಲಾ ದಿಶೆಗಳಲ್ಲಿಯು ಇದೆ. | उसकी भुजाएं सभी दिशाओं में है। |
hin_Deva | kan_Knda | मत्स्य पुराण का कथन है - पुरोहित अथर्व मन्त्र में और ब्राह्मण में निपुण होना चाहिए। | ಮತ್ಸ್ಯಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ- ಪುರೋಹಿತರು ಅಥರ್ವಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು. |
kan_Knda | san_Deva | ವೇದಿಕೆಯ ಆಕಾರವು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. | वेद्याः आकृतिः पतत्रप्रसारितः पक्षी इव भवति। |
kan_Knda | hin_Deva | ಮತ್ತು "ಅದಂತ ಅವ್ಯಯೀಭಾವದಿಂದ ತೃತೀಯಾಸಪ್ತಮ್ಯೋಃ ಬಹುಲಮ್ ಅಮಾದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. | और “अदन्त अव्ययीभाव से तृतीयासप्तमी के बहुल अमादेश होता है। |
san_Deva | kan_Knda | वृत्तिः जडा भवति। | ವೃತ್ತಿ ಜಡವಾಗಿರುತ್ತದೆ. |
hin_Deva | kan_Knda | जिसके द्वारा कार्यकारणसंघातरूप आत्म वश में होती है वह जितेन्द्रिय होता है। | ಯಾವುದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಕಾರಣಸಂಘಾತರೂಪವು ಆತ್ಮವನ್ನು ವಶೀಕರಿಸಿದವನು ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು. |
san_Deva | kan_Knda | यस्य व्रत ओषधीर्विश्वरूपाः स नः पर्जन्य महि शर्म यच्छ ॥ ५ ॥ | ಯಸ್ಯ ವ್ರತ ಔಷಧಿರ್ವಿಶ್ವರೂಪಾಃ ಸ ನಃ ಪರ್ಜನ್ಯ ಮಹಿ ಶರ್ಮ ಯಚ್ಛ ।। |
san_Deva | kan_Knda | ईश्वरस्य इयं समष्टिः अखिलकारणत्वात् कारणशरीरं भवति। आकाशादयः अत्रैव उपरमन्ते इति । | ಈಶ್ವರನ ಈ ಸಮಷ್ತಿಯು ಎಲ್ಲ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾರಣಶರೀರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. |
kan_Knda | hin_Deva | ಸೂತ್ರದ ಅವತರಣೆ - ಎರಡು ಅಚ್ ಗಳಿರುವ ತೃಣ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯ ಶಬ್ದಗಳ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಉದಾತ್ತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಈ ಸೂತ್ರದ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ . | सूत्र की रचना - दो अचों वाले तृण और धान्य शब्दों का आदि उदात्त विधान के लिए आचार्य ने इस सूत्र की रचना की है। |
san_Deva | hin_Deva | मत्स्यः मनुम् अवोचत् यत् " यथाकालं तदौघः आगन्ता। | मछली ने मनु को कहा की शीघ्र ही जल प्रलय होने वाला है। |
san_Deva | kan_Knda | एतानि कर्माणि कृतानि चेत् निषिद्धैः कर्मभिः सम्भाव्या दोषा प्रायो वारयितुं शक्यन्ते। | ಈ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾದಿದರೆ ನಿಷಿದ್ಧವಾದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆಗುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದು. |
hin_Deva | kan_Knda | इस सूत्र में दो पद हैं, चादयः, अनुदात्ता: इति। | ಈ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದಗಳಿವೆ ಚಾದಯ, ಅನುದಾತ್ತಗಳು . |
san_Deva | kan_Knda | तत्प्रतिपादकम् प्रमाणम् उपनिषदादि। | ಅದರ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಪ್ರಮಾಣವು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು. |
kan_Knda | san_Deva | ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. | तदत्र संक्षेपेण आलोच्यते। |
hin_Deva | kan_Knda | पक्ष में अनुदात्त स्वर होता है। | ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನುದಾತ್ತ ಸ್ವರವಿರುತ್ತದೆ. |
hin_Deva | kan_Knda | 5. कथं वृत्रं वृत्रमातरं च इन्द्रः हतवान् इसकी मन्त्र के अनुसार से व्याख्या करो। | ೫. ಕಥಂ ವೃತ್ರಂ ವೃತ್ರಮಾತರಂ ಚ ಇಂದ್ರಃ ಹತವಾನ್ ಈ ಮಂತ್ರದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ. |
hin_Deva | kan_Knda | ऋग्वेद के मन्त्रों में उपमा आदि अलंकारो का प्रयोग देखा जाता है। | ಋಗ್ವೇದದ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಮಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. |
kan_Knda | hin_Deva | ಅದು ಅನಿತ್ಯವಾಗಿದೆ. | वह अनित्य होता है। |
san_Deva | kan_Knda | "सह सुपा" इति सूत्रमनुवर्तते। | "ಸಹ ಸುಪಾ" ಎಂಬ ಸೂತ್ರವು ಅನುವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. |
hin_Deva | kan_Knda | इस विष्णुसूक्त में ऋषि कहते है की सभी जगह व्यापकशील विष्णु के पराक्रमो को शीघ्र कहते है। | ಈ ವಿಷ್ಣುಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಋಷಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. |
kan_Knda | san_Deva | ಈ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಸಮಾಸಾಂತ ನಿಷೇಧದ ವಿಧಾನವಿದೆ. | अनेन सूत्रेण समासान्तनिषेधो विधीयते। |
hin_Deva | kan_Knda | सृष्टि के क्रम में सभी जगहों पर आत्मभावापन्न से अनुवृत्ति करना चाहिए, अन्यथा अचेतन से चेतन की उत्पत्ति अपरिहर्तव्या हो जाएगी। | ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಆತ್ಮ ಭಾವಾಪನ್ನದಿಂದ ಅನುವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅನ್ಯಥಾ ಆಚೇತನ ಆಚೇತನದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. |
san_Deva | kan_Knda | सूत्रार्थः - स्त्रीत्वे द्योत्ये अजादिगणपठितशब्दान्तात् प्रातिपदिकात् परः टाप् प्रत्ययः भवति। | ಸೂತ್ರದ ಅರ್ಥ - ಸ್ತ್ರೀತ್ವ ದ್ಯೋತಿಸಿದಾಗ ಆಜಾದಿಗಣದಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಶಬ್ದಾಂತ ಪ್ರಾತಿಪದಿಕದ ನಂತರ ಟಾಪ್ ಪ್ರತ್ಯಯವು ಆಗುತ್ತದೆ. |
kan_Knda | hin_Deva | ೭. ಶ್ರಿತಾದಿ ಶಬ್ದಗಳ ಲಕ್ಷಣವು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಇದೆ? | 7. श्रितादि शब्दों की लक्षण किसमें है? |
kan_Knda | san_Deva | ಹಾಗೆಯೇ ಗೋನಾಗಃ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಆಗುತ್ತದೆ. | एवमेव गोनागः इत्यादिकमस्योदाहरणम् । |
hin_Deva | san_Deva | और दीक्षित के द्वारा कहा गया है'' अथवा संज्ञा में ही नियमार्थ सूत्र हैं। | अत एवोक्तं दीक्षितेन - "संज्ञायामेवेति नियमार्थ सूत्रम्" इति। |
kan_Knda | san_Deva | ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪಸಮಾಧಿಯು ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಭೂತ ಸವಿಕಲ್ಪಸಮಾಧಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಲೋಚಿಸಲಾಗಿದೆ. | अतः निर्विकल्पसमाधेः तत्र च द्वारभूतस्य सविकल्पसमाधेः स्वरूपं सुतरामालोचनीयम् । |
kan_Knda | san_Deva | "ತತ್ಪುರುಷಃ" ಇದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಹಿತ ಸಮಾಸ ತತ್ಪುರುಷ ಸಂಜ್ಞಾ ಆಗುತ್ತದೆ. | "तत्पुरुषः" इत्यधिकृत्य विहितः समासः तत्पुरुषसंज्ञकः भवति। |
san_Deva | kan_Knda | वेदान्तस्य विषयः कः? | ವೇದಾಂತದ ವಿಷಯ ಯಾವುದು ? |
kan_Knda | san_Deva | ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಗಮನದ ವಿರಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಮವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. | एवं सति गमनाद् विरतिः शमः इति कथयितुं शक्यते। |
hin_Deva | kan_Knda | जो दुःख सागर से पार जाने के लिए प्राप्त हुआ है। | ದುಃಖ ಸಾಗರವನ್ನು ಈಜಲು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. |
hin_Deva | kan_Knda | मनसः - मनस्-शब्द के षष्ठ्येकवचन और पञ्चम्येकवचन में यह रूप बनता है। | ಮನಸಃ - ಮನಸ್ - ಶಬ್ದದ ಷಷ್ಠೀ ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ಪಂಚಮೀ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ಈ ರೂಪವು ಆಗುತ್ತದೆ. |
san_Deva | hin_Deva | ऋग्वेदे अक्षसूक्तेन अक्षनामकः देवः अभीष्टसिद्ध्यर्थ प्रार्थ्यते । | ऋग्वेद में अक्षसूक्त से अक्षनामदेव की अभीष्ट सिद्धि के लिए प्रार्थना करते है। |
hin_Deva | kan_Knda | बहुलम् प्रथमा एकवचनात्त पद है। | ಬಹುಲಮ್ ಎಂಬುದು ಪ್ರಥಮಾ ಏಕವಚನಾಂತ ಪದವಾಗಿದೆ. |
san_Deva | hin_Deva | व्याख्या- सर्वे निमेषाः त्रुटिकाष्ठाघट्यादयः कालविशेषाः पुरुषात् अपि पुरुषसकाशाज्जजज्ञिरे। | व्याख्या - जिस परमात्मा से सब कला काष्ठ काल आदि के अवयव अधिकतर उत्पन्न होते है। |
kan_Knda | hin_Deva | ಅವಸಾ - ಅವ್ - ಧಾತುವಿನಿಂದ ಅಸುನ್ ಪ್ರತ್ಯಯ ತೃತೀಯಾ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ಅವಸಾ ರೂಪವು ಆಗುತ್ತದೆ. | अवसा - अव्-धातु से असुन्प्रत्यय तृतीया एकवचन में अवसा रूप बनता है। |
san_Deva | hin_Deva | 'यज्ञकर्मण्यजपन्यूङ्खसामसु' इति सूत्रेण जपभिन्ने न्यूङ्गभिन्ने सामभिन्ने च यज्ञकर्मणि मन्त्रः एकश्रुतिः भवति। | 'यज्ञकर्मण्यजपन्यूङखसामसु ' इस सूत्र से जप, न्यूङ्ख और साम से भिन्न यज्ञकर्म के मन्त्र में एकश्रुति होती है। |
hin_Deva | san_Deva | व्याख्या - प्राचीन काल में त्रिपुर राक्षस को जीतने के लिए रुद्र का षष्ठी अर्थ में चतुर्थी है। | व्याख्या- पुरा त्रिपुरविजयसमये रुद्राय रुद्रस्य। षष्ठ्यर्थ चतुर्थी । |
kan_Knda | san_Deva | ಹಾಗೆಯೇ ತತ್ಪುರುಷ ಈ ಸೂತ್ರದಿಂದ "ಶೇಷೋ ಬಹುವ್ರೀಹಿಃ" ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾದ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಯಾವ ಸಮಾಸವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ತತ್ಪುರುಷ ಸಂಜ್ಞಕವಾಗುತ್ತದೆ. | एवं "तत्पुरुषः" इत्यस्मात् सूत्रात् "शेषो बहुव्रीहिः" इत्यतः प्राग् सूत्रैः यः समासः विधीयते स तत्पुरुषसंज्ञको भवति। |
hin_Deva | kan_Knda | शाकल्य के अनुसार कितने मन्त्र है? | ಶಾಕಲ್ಯರ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಮಂತ್ರಗಳಿವೆ? |
san_Deva | hin_Deva | एवं समेषां पदार्थानां मेलनेन राजसम्बन्धी पुरुषः इत्यर्थः भवति। | और ऐसे समान पदों के मिलन से राज सम्बन्धी पुरुष यही अर्थ होता है। |
hin_Deva | san_Deva | यास्क के निरुक्त की व्याख्या कीजिए। | यास्कस्य निरुक्तं व्याख्यात। |
hin_Deva | san_Deva | इस सूक्त में आदिपुरुष के शरीर के माध्यम से देवताओं द्वारा जो सृष्टि की गई है वो वर्णित है। | अस्मिन् सूक्ते आदिपुरुषशरीरात् देवताभिः या सृष्टिः कृता सा वर्णिता अस्ति। |
kan_Knda | hin_Deva | ಬಹಳ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಯೋಗದ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಶೇಷ ರೂಪ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪರಿಲಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ರೀತಿಯಿಂದ , ಮತ್ತು ಅನುಗಮನದಿಂದ ಈ ಪ್ರಕಾರವಾದ ಕಲ್ಪನೆ ಆಶ್ರಿತಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತಿಮತದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. | बहुत जगह विनियोग के प्रसङ्ग में कल्पना का ही विशेष रूप प्रभाव से परिलक्षित होता है, किन्तु ब्राह्मण की व्याख्या रीति से, और अनुगमन से इस प्रकार कल्पना आश्रितों में कुछ स्थलों में भी युक्तिमत का प्रतिपादन करता है। |
kan_Knda | san_Deva | ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸದ ತತ್ಪುರುಷದ ಭೇದದಿಂದ "ಪರೇವಷ್ವಲಿಂಗಂ ದ್ವಂದ್ವ ತತ್ಪುರುಷಯೋಃ" ಇದರಿಂದ ಸಿಕ್ಕಿದ ದ್ವಿಗು ಮತ್ತು ದ್ವಂದ್ವದ ಪರವಲ್ಲಿಂಗತಾದಿಂದ ಅಪವಾದಸೂತ್ರವು ಇದಾಗಿದೆ. | द्विगुसमासस्य तत्पुरुषभेदत्वात् "परवल्षिङ्गं द्वन्द्वतत्पुरुषयोः" इत्यनेन प्राप्तायाः द्विगोः द्वन्द्वस्य च परवल्लिङ्गताया अपवादभूतं सूत्रमिदम् । |
san_Deva | hin_Deva | तत्र प्रत्येकं पदानां स्वकीयः कश्चिद् अर्थः भवति। | वहाँ प्रत्येक पदों का अपना कुछ अर्थ होता है। |
kan_Knda | san_Deva | ಧನ ಲಾಭವು ಇಷ್ಟೆ ಇರುತ್ತದೆ ಯಾವುದರಿಂದ ಅವರು ಧನದ ಸ್ವಾಮಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. | धनलाभः तथा महान् भवतु येन ते धनानाम् ईश्वराः भवेयुः। |
kan_Knda | hin_Deva | ೫. ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾಡುವುದೇ ಅರ್ಥವಾದವೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. | 5. प्रकरण में प्रतिपाद्य वस्तु के प्रतिपाद्य स्थल में प्रशंसा अर्थवाद कहलाती है। |
san_Deva | hin_Deva | इन्द्रोऽपि तदा प्रार्थितं दरं प्रदत्तवान्। | इन्द्र ने भी प्रार्थित वर प्रदान कर दिया। |
san_Deva | hin_Deva | एवं सूत्रार्थः समायाति "स्तोकान्तिकदूरार्थवाचकेभ्यः कृच्छ्रशब्दाच्च विहिता या पञ्चमी तस्याः उत्तरपदे परे लुक् न भवति" इति। | और सूत्रार्थ आता है “स्तोक, अन्तिक, इरअर्थवाची कृच्छर शब्द से विहित जो पञ्चमी उसका उत्तरपद पर में लोप नहीं होती है। |
kan_Knda | san_Deva | ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರದಿಂದ ಅದರ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. | विभिन्नैः प्रकारैः तस्य प्रकटनं कर्तुं शक्यते। |
hin_Deva | san_Deva | अभी सविकल्पक तथा निर्वकल्पक समाधि के स्वरूप का आलोचन किया जा रहा है। | इदानीं सविकल्पक-निर्विकल्पकसमाध्योः स्वरूपमालोच्यते। |
kan_Knda | san_Deva | ಸಂನ್ಯಾಸಿಯ ವಿವಿದಿಷಾ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ ಸಂನ್ಯಾಸಭೇದದಿಂದ ಎರಡು ವಿಧಗಳು. | संन्यासो विविदिषाविद्वत्संन्यासभेदात् द्विविधः। |
san_Deva | kan_Knda | दिवेदिवे। | ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯು. |
hin_Deva | san_Deva | छत्तिसवें अध्याय से आरम्भ करके अड्तिसवें अध्याय पर्यन्त प्रवर्ग्य याग का विस्तार से वर्णन है। | षट्त्रिंशदध्यायाद् आरभ्य अष्टात्रिंशदध्यायपर्यन्तं प्रवर्ग्ययागस्य विस्तरशः वर्णनमस्ति। |
kan_Knda | san_Deva | ಪಥ್ಯನ ಮೂರು ಜನ ಶಿಷ್ಯರು ಯಾರಾಗಿದ್ದರು? | पथ्यस्य त्रयः शिष्याः के आसन्? |
kan_Knda | san_Deva | "ತತ್ಪುರುಷಃ ಸಮಾನಾಧಿಕರಣಃ ಕರ್ಮಧಾರಯಃ" ಎಂಬ ಸೂತ್ರದ ಅರ್ಥವೇನು? | "तत्पुरुषः समानाधिकरणः कर्मधारयः" इति सूत्रस्यार्थः कः ? |
san_Deva | kan_Knda | सान्वयप्रतिपदार्थः - एतावान्= निखिलं परिदृश्यमानं जगद्, अस्य = सर्वेश्वरस्य पुरुषस्य महिमा= स्वकीयसामर्थ्यविशेषो विभूतिः। | ಸಾನ್ವಯ ಪ್ರತಿಪದಾರ್ಥ - ಏತಾವಾನ್ - ಅಖಿಲ ಪರಿದೃಶ್ಯ ಜಗತ್, ಅಸ್ಯ- ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಪುರುಷ, ಮಹಿಮಾ ಸ್ವಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಿಶೇಷ ವಿಭೂತಿ. |
kan_Knda | hin_Deva | ಮಾದಯಂತಿ - ಮದ್-ಧಾತುವಿನ ಲಟ್-ಲಕಾರದ ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಬಹುವಚನದ ರೂಪವಾಗಿದೆ. | मादयन्ति - मद्-धातु से णिच लट् प्रथमपुरुषबहुवचन में। |
kan_Knda | san_Deva | "ಸುಬಾಮಂತ್ರಿತೇ ಪರಾಂಗ್ವತ್ಸ್ವರೆ" ಇದರಿಂದ ಸುಪ್ ಎಂಬ ಪದದ ಅನುವೃತ್ತಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. | " सुबामन्त्रिते पराङ्गवत्स्वरे " इत्यस्मात् सुप् इति पदमनुवर्तते । |
san_Deva | hin_Deva | षष्ठाध्यायस्थेन 'आमन्त्रितस्य च' इति सूत्रेण तत्र उदात्तस्वरः विधीयते। | छठे अध्याय में स्थित ' आमन्त्रितस्य च' इस सूत्र से वहाँ उदात्त स्वर का विधान है। |
hin_Deva | san_Deva | प्रत्यय ग्रहण करने पर तदन्ता: ग्राह्याः इस न्याय से तदन्त ग्रहण करने में चतुर्थ्यन्त होती है। | प्रत्ययग्रहणे तदन्ताः ग्राह्याः इति न्यायेन तदन्तग्रहणे चतुर्थ्यन्तम् इति भवति। |
kan_Knda | hin_Deva | ನೀವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳ ಎಂದರ್ಥ ಇದರದ್ದಾಗಿದೆ. | जहाँ पर तुम दोनों निवास करते हो यह अर्थ है। |
san_Deva | kan_Knda | तत्र लक्षितलक्षणा भवति। | ಅಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಿತ ಲಕ್ಷಣವು ಇರುತ್ತದೆ. |
hin_Deva | san_Deva | अत: आचार्य जी कहते हैं की यह सूत्र कर्मधारयवद भाव से सिद्ध अन्तोदात्त का अनुवाद किया है। | अत एव उच्यते आयार्यैः यत् इदं सूत्रं कर्मधारयवद्भावसिद्धस्य अन्तोदात्तत्वस्य अनुवादकम् इति। |
kan_Knda | hin_Deva | ಆದ್ದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೃಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. | इसलिए मन विषयों में आकृष्ट होने लगता है। |
hin_Deva | kan_Knda | 'मङ्गलादीनि मङ्गलमध्यानि मङ्गलान्तानि च शास्त्राणि प्रथन्ते वीरपुरुषाणि भवन्त्यायुष्मत्पुरुषाणि च' इस प्रकार वृद्धिरादैच् इस सूत्रभाष्य में पतञ्जलि ने कहा है। | "ಮಂಗಲಾದೀನಿ ಮಂಗಲಮಧ್ಯಾನಿ ಮಂಗಲಾಂತಾನಿ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಪ್ರಥಂತೇ ವೀರಪುರುಷಾಣಿ ಭವಂತ್ಯಾಯುಷ್ಮತ್ಪುರುಷಾಣಿ ಚ" ಎಂದು "ವೃದ್ಧಿರಾದೈಚ್" ಎಂಬ ಸೂತ್ರದ ಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪತಂಜಲಿಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. |
san_Deva | kan_Knda | बृहदारण्यकोपनिषदि आम्नातम् अस्ति। | ಆದ್ದರಿಂದ ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. |
hin_Deva | kan_Knda | 11.चित्त का मल क्या होता है तथा चित्त के मल को किस प्रकार से जाना जा सकता है? | ೧೧. ಚಿತ್ತಮಲವು ಯಾವುದುದ್ ? ಚಿತ್ತದ ಮಲವು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. |
hin_Deva | kan_Knda | राजा स्वरूप जगत के स्वामी भी इनको नमन करते है जुआ हेलने के समय इनका अपमान नही करते है। | ರಾಜನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ವಾಮಿಯು ಕೂಡ ಇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಜೂಜಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರ ಅಪಮಾನವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. |
hin_Deva | kan_Knda | इस सूक्त में एक जुआरी का जीवन कैसे होता है इस विषय में कहा गया है। | ಈ ಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಜೂಜುಗಾರನ ಜೀವನವು ಹೇಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. |
Subsets and Splits
No community queries yet
The top public SQL queries from the community will appear here once available.